penniny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. Góry Pennińskie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Góry Pennińskie

Wiktionary


penny

[czytaj: peny] drobna moneta angielska równa 1/100 funta, dawniej dwunasta część szylinga; pens


SJP.pl


penolog

specjalista w zakresie penologii (nauki zajmującej się prawem karnym, systemami kar i ich pochodzeniem oraz organizacją więziennictwa)


SJP.pl


penologia

nauka zajmująca się prawem karnym, systemami kar i ich pochodzeniem oraz organizacją więziennictwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się ogólnymi zaganieniami dotyczącymi kary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Penologia zalicza się do nauk penalnych.

Wiktionary


penologiczny

przymiotnik od: penologia (nauka zajmująca się prawem karnym, systemami kar i ich pochodzeniem oraz organizacją więziennictwa); odnoszący się do penologii lub osoby zajmującej się penologią


SJP.pl


penoplastia

trwały zabieg chirurgiczny powiększenia prącia, prowadzący jednocześnie do modyfikacji odpowiednich genów


SJP.pl


pens

drobna moneta brytyjska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) drobna moneta używana w Wielkiej Brytanii;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam tylko dwa pensy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃w̃s, AS: pẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pensowy

Wiktionary


pensetnik

pensetnik dwuoki - gatunek ryby morskiej z rodziny chetonikowatych, hodowany w akwariach morskich; pensetnik pomarańczowopręgi


SJP.pl


pensi

miasto w Chinach; Benxi


SJP.pl


pensja

1. stałe wynagrodzenie za odpowiednio określony okres pracy; płaca; zapłata; pobory;
2. dawniej: ogólnokształcąca szkoła prywatna dla dziewcząt, zwykle połączona z internatem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płaca za wykonaną pracę wypłacana w równych odstępach czasu, dotycząca jakiegoś okresu

 (1.2) hist. prywatna szkoła żeńska, najczęściej z internatem;

 (1.3) hist. ogół uczennic pensji (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pensja – płaca (ekonomia)
  • pensja (szkoła)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj wreszcie przyszła moja pensja.

 (1.2) Madzia pamiętała dzień, w którym Linka i Stasia opuściły pensję; zdawało jej się jednak, że pani Latter nawet nie spostrzegła tego wypadku.

 (1.3) A kto wie, czy pani Latter nie gniewa się i za to, że ona całowała Zosię Piasecką i mogła zarazić całą pensję jakąś niezdecydowaną chorobą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃w̃sʲja, AS: pẽũ̯sʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonara ż., pensjonariusz mos., pensjonariuszka ż., pensjonarka ż., pensjonarz mos., pensjonareczka ż.

:: zdrobn. pensyjka ż.

 czas. pensjonować ndk.

 przym. pensjonarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uposażenie, pobory, płaca

Wiktionary


pensjonacik

zdrobnienie od: pensjonat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pensjonat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pensjonat, lecz tylko mały pensjonacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonat m.

Wiktionary


pensjonara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. pensjonarka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobrze, że panicz utarł tej rozbrykanej pensjonarze nosa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonarz mos., pensja ż., pensjonarka ż., pensjonareczka ż.

 przym. pensjonarski

Wiktionary


pensjonareczka

zdrobnienie od: pensjonarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: pensjonarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ̃w̃sʲjɔ̃naˈrɛt͡ʃka, AS: pẽũ̯sʹi ̯õnarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonarz mos., pensjonarka ż., pensja ż., pensjonara ż.

 przym. pensjonarski

Wiktionary


pensjonariusz

1. mieszkaniec pensjonatu;
2. stały mieszkaniec domu opieki, który oprócz mieszkania otrzymuje codzienne, zazwyczaj darmowe wyżywienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba mieszkająca w pensjonacie

 (1.2) podopieczny zakładu opiekuńczego

 (1.3) hist. urzędnik reprezentujący miasto lub prowincję w szesnastowiecznych Niderlandach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czerwonoarmiści wymordowali w Kupie pensjonariuszy domu starców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensja ż., pensjonariuszka ż.

Wiktionary


pensjonariuszka

1. mieszkanka pensjonatu;
2. stała mieszkanka domu opieki, która oprócz mieszkania otrzymuje codzienne, zazwyczaj darmowe wyżywienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka zakładu opiekuńczego

 (1.2) turyst. kobieta wynajmująca pokój w pensjonacie, sanatorium

 (1.3) zootechn. samica zwierzęcia przebywająca w ośrodku dla zwierząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policjantka udzieliła reprymendy dwom pensjonariuszkom naszego domu.

 (1.2) Zwłoki pensjonariuszki miejscowego hotelu odnaleziono w środę przy skale.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensja ż., pensyjka ż.

:: fm. pensjonariusz mos.

Wiktionary


pensjonarka

dawniej o uczennicy prywatnej szkoły ogólnokształcącej, przeznaczonej wyłącznie dla dziewcząt (pensji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. uczennica prywatnej szkoły żeńskiej

 (1.2) daw. podopieczna zakładu dobroczynnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkie pensjonarki były mniej więcej zakochane w nieznajomym muzyku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensja ż., pensyjka ż.

:: fm. pensjonarz mos.

:: zdrobn. pensjonareczka ż.

:: zgrub. pensjonara ż.

 czas. pensjonować ndk.

 przym. pensjonarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pensjonariuszka

Wiktionary


pensjonarski

1. charakterystyczny dla pensjonarki;
2. młodzieńczy, charakterystyczny dla młodzieży;
3. pretensjonalny, afektowny, naiwny (np. pensjonarskie zachowanie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. związany z pensjonarką, dotyczący pensjonarki

 (1.2) daw. związany z pensjonarzem, dotyczący pensjonarza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Galowe mundury urzędników ustąpiły miejsca białym pelerynkom pensjonarskim.

 (1.2) Wstąpimy również do jakiego magazynu, bo potrzeba ci zrzucić już ubranie pensjonarskie... Potrzeba ci całej wyprawy... Nieprawda?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensja ż., pensyjka ż., pensjonarz mos., pensjonarka ż., pensjonara ż., pensjonareczka ż.

 czas. pensjonować ndk.

Wiktionary


pensjonarskość

młodzieńczość, zespół cech charakterystycznych dla młodzieży, a także: pretensjonalność, naiwność


SJP.pl


pensjonarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. uczeń prywatnej szkoły męskiej

 (1.2) przest. podopieczny zakładu dobroczynnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biskup opłacał czesne kilku pensjonarzy.

 (1.2) Kąpiele dla pensjonarzy odbywają się raz w tygodniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensja ż., pensyjka ż., pensjonara ż., pensjonareczka ż.

:: fż. pensjonarka ż.

 czas. pensjonować ndk.

 przym. pensjonarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pensjonariusz

 (1.2) pensjonariusz

Wiktionary


pensjonat

1. dom mieszkalny dla turystów, najczęściej w małych miejscowościach wypoczynkowych i uzdrowiskach;
2. dom opieki, w którym stali mieszkańcy otrzymują prócz mieszkania także codzienne wyżywienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;

Wiktionary

Pensjonat – turystyczny obiekt hotelarski posiadający co najmniej 7 pokojów, świadczący dla swoich klientów całodzienne wyżywienie.

W zależności od wyposażenia i zakresu świadczonych usług wyróżnia się 5 kategorii pensjonatów, gdzie najwyższa ma 5 gwiazdek, a najniższa – 1 gwiazdkę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Droga do tego pensjonatu wiedzie poprzez niebezpieczne tereny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃w̃ˈsʲjɔ̃nat, AS: pẽũ̯sʹi ̯õnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pensjonacik m.

 przym. pensjonatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gościniec

Wiktionary


pensjonatowy

przymiotnik od: pensjonat; mieszczący się w pensjonacie, będący częścią pensjonatu (np. pokój pensjonatowy), charakterystyczny dla pensjonatu (np. budownictwo pensjonatowe) lub w jakiś inny sposób z nim związany


SJP.pl


pensjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pensjonować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pensjonować ndk.

Wiktionary


pensjonować

1. wyznaczać komuś pensję, gażę, rentę lub inną podobną płacę;
2. przenosić kogoś na emeryturę


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) daw. wyznaczać komuś pensję, gażę lub rentę

 (1.2) daw. przenosić kogoś na emeryturę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ̃w̃sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: pẽũ̯sʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonarz mos., pensjonarka ż., pensja ż., pensyjka ż., pensjonowanie n.

 przym. pensyjny, pensjonarski

Wiktionary


pensowy

→ pens


SJP.pl

Patrz:

pens

penstemon

roślina uprawna z rodziny babkowatych


SJP.pl

Pe

Wikipedia


pensum

określona liczba zajęć dydaktycznych lub naukowych, do odbycia których jest zobowiązana każda osoba nauczająca w danej placówce oświatowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zaw. ustalona liczba godzin pracy nauczyciela lub wykładowcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak i tak osiemnastogodzinne pensum należy do najniższych na świecie.

 (1.1) Wprowadzone zostanie pensum dla nauczycieli specjalistów i obligatoryjne zatrudnianie nauczycieli na umowę o pracę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peso n.

Wiktionary


pensyjka

1. niewielka, skromna pensja, wynagrodzenie za pracę;
2. mała pensja (prywatna szkoła ogólnokształcąca dla dziewcząt)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pensja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze skromnej pensyjki i skromniejszej strawy żywiła jeszcze swego dziesięcioletniego syna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonarz mos., pensjonarka ż., pensjonariuszka ż., pensja ż.

 czas. pensjonować

 przym. pensjonarski

Wiktionary


pensyjny

1. związany z pensją (wynagrodzeniem za określony czas pracy);
2. odnoszący się do pensji (prywatnej szkoły ogólnokształcącej dla dziewcząt), związany z pensją (np. internat pensyjny)


SJP.pl


pensylwania

stan w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Pensylwania ( Pennsylvania,) – stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, pomiędzy rzeką Delaware a jeziorem Erie. Pensylwania graniczy od północy z kanadyjską prowincją Ontario (poprzez jezioro Erie) oraz ze stanem Nowy Jork, od wschodu w dalszym ciągu z Nowym Jorkiem oraz z New Jersey, od południa z Delaware, Maryland i Zachodnią Wirginią i od zachodu z Ohio.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roku 1992 Litman imigrowała ze swoją rodziną do Pittsburgha w Pensylwanii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja, AS: pẽũ̯sylvãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pensylwańczyk mos., Pensylwanka ż., pensylwański mrz.

 przym. pensylwański

Wiktionary


pensylwanka

mieszkanka Pensylwanii (stanu w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pensylwanii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tę odważną Pensylwankę uhonorowano w należyty sposób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pensylwania ż., pensylwański mrz.

:: fm. Pensylwańczyk mos.

 przym. pensylwański

Wiktionary


pensylwańczyk

mieszkaniec Pensylwanii (stanu w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pensylwanii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego odważnego Pensylwańczyka nigdy nie uhonorowano w należyty sposób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pensylwania ż., pensylwański mrz.

:: fż. Pensylwanka ż.

 przym. pensylwański

Wiktionary


pensylwański

związany z Pensylwanią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pensylwanią, dotyczący Pensylwanii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język pensylwański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pensylwańczyk mos., Pensylwanka ż., Pensylwania ż.

Wiktionary


pentaceratops

rodzaj dinozaura należącego do infrarzędu ceratopsów


SJP.pl

Pentaceratops – rodzaj dinozaura należącego do grupy ceratopsów.

Nazwa rodzajowa "Pentaceratops" oznacza „twarz o pięciu rogach”.

Wikipedia


pentacon

rzeczownik

 (1.1) jeden z rodzajów bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ̃nˈtakɔ̃n, AS: pẽntakõn

Wiktionary


pentada

okres złożony z pięciu jednostek czasu (np. dni, lat)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okres pięciu dni, tygodni itd.;

 (1.2) pięć przedmiotów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pentatonika – skala w muzyce
  • Pentada Reynoldsa – pięć objawów chorobowych zapalenia dróg żółciowych
  • Pentoda – lampa elektronowa z pięcioma elektrodami
  • Pente – gra planszowa
  • Pente (motoryzacja) – marka węgierskich samochodów
  • Piątak (Pentas) – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych (Rubiaceae)
  • Pentada. W: Encyklopedia Leśna [https://www.encyklopedialesna.pl/haslo/pentada/], dostęp 2023-08-14.
  • pentada. W: Słownik Języka Polskiego PWN [https://sjp.pwn.pl/sjp/pentada;2571130.html], dostęp 2023-08-14.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najpotężniejsze powroty zimy przypadają w Europie na trzecią pentadę lutego i marca (…)

Wiktionary


pentaedr

pięciobok foremny, jedna z możliwych form pentagonu (pięciokąta) wyrysowanego na podstawie dwóch trójkątów równoramiennych; pentagram


SJP.pl


pentaerytryt

związek chemiczny z grupy alkoholi, stosowany jako jeden ze składników pentrytu (kruszącego materiału wybuchowego)


SJP.pl


pentagon

pięciokąt, pięciobok, płaska figura geometryczna ograniczona pięcioma odcinkami z odpowiednio połączonymi końcami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. pięciokąt

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ̃nˈtaɡɔ̃n, AS: pẽntagõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pentagonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciokąt

Wiktionary


pentagonalny

mający pięć kątów; pięciokątny


SJP.pl


pentagoński

przymiotnik od: Pentagon


SJP.pl


pentagram

1. pięciobok foremny, jedna z możliwych form pentagonu (pięciokąta) wyrysowanego na podstawie dwóch trójkątów równoramiennych; pentaedr;
2. znak o magicznej mocy odstraszającej złe duchy w wierzeniach średniowiecznych pogan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. pięciokąt gwiaździsty;

 (1.2) ezot. talizman lub symbol magiczny w kształcie pięciokąta gwiaździstego

Wiktionary

Pentagram, gwiazda pitagorejska (gr. "πέντε" pięć, "γραμμή" linia) – figura geometryczna – wielokąt gwiaździsty foremny. W wielu kulturach pentagram uważany jest za symbol magiczny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ̃nˈtaɡrãm, AS: pẽntagrãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pentagramik mrz.

 przym. pentagramowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwiazda pitagorejska

 (1.2) pentakl

Wiktionary


pentagramik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pentagram

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentagram m.

Wiktionary


pentagramowy

w kształcie pentagramu (pięciokąta, pięcioboku) lub charakterystyczny dla znaku o magicznej mocy odstraszającej złe duchy w wierzeniach średniowiecznych pogan, dzisiaj kojarzonego z szatanem


SJP.pl


pentalog

zbiór czegoś, najczęściej zasad, przykazań lub zakazów, składający się z pięciu odrębnych części


SJP.pl


pentalogia

cykl pięciu krótkich utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie; pięcioksiąg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. muz. film. cykl składający się z pięciu utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

Wiktionary

Pentalogia – cykl pięciu utworów, z których każdy stanowi zamkniętą i integralną całość. Najczęściej poszczególne części pentalogii łączy osoba głównego bohatera.

Przykładem pentalogii jest Pięcioksiąg przygód Sokolego Oka Jamesa Fenimore'a Coopera:

Współcześnie napisana pentalogią jest "Pięcioksiąg Cadderly’ego" Roberta Anthony’ego Salvatorego:

Wikipedia


pentametr

wiersz złożony z pięciu powtarzających się układów sylab akcentowanych i nieakcentowanych, tworzący wraz heksametrem (wierszem o sześciu takich układach) inną odrębną w systematyce wierszowej całość nazywaną dystychem elegijnym


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pentametr daktyliczny
  • pentametr jambiczny

Wikipedia


pentan

piąty węglowodór nasycony w szeregu homologicznym alkanów stosowany jako składnik rozpuszczalników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;

Wiktionary

Pentan, "n"-pentan – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów. Jego izomerami są 2-metylobutan (izopentan) i 2,2-dimetylopropan (neopentan).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wysokie stężenia pentanu mogą spowodować zgon na skutek porażenia ośrodka oddechowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ntãn, AS: pẽntãn

Wiktionary


pentanowy

→ pentan


SJP.pl

Patrz:

pentan

pentaploid

organizm roślinny lub zwierzęcy mający w jądrach komórek somatycznych pięć zespołów chromosomów


SJP.pl


pentaploidalność

występowanie w jądrach komórek pięciokrotnie większej liczby chromosomów w porównaniu z organizmem rodzicielskim


SJP.pl


pentaploidalny

mający w jądrach komórek pięciokrotnie większą liczbę chromosomów w porównaniu z organizmem rodzicielskim, charakterystyczny dla organizmu z takim stanem (np. komórka pentaploidalna)


SJP.pl


pentaptyk

rodzaj wysokiego ołtarza składającego się z jednej płyty głównej (nastawy) i czterech skrzydeł bocznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. szt. pięcioskrzydłowy ołtarz

Wiktionary

Pe

Wikipedia


pentarchia

połączone rządy Prus, Francji, Rosji, Anglii oraz Austrii na początku dziewiętnastego wieku, mające znaczący wpływ na sytuację polityczną Europy


SJP.pl

Pentarchia – koncepcja głosząca, że władza nad Kościołem należy do pięciu patriarchów, którzy pozostają w jedności wiary oraz mają te same prawa na swoich terytoriach.

Wikipedia


pentastyl

typ budowli, najczęściej świątyni, z pięcioma kolumnami umieszczonymi od frontu; pentastylos


SJP.pl


pentastylos

typ budowli, najczęściej świątyni, z pięcioma kolumnami umieszczonymi od frontu; pentastyl


SJP.pl


pentateuch

pięć pierwszych ksiąg Starego Testamentu; Pięcioksiąg; Tora; Księgi Mojżeszowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) rel. zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pięcioksiąg, Tora

Wiktionary


pentatlenek

związek chemiczny zawierający pięć atomów tlenu w cząsteczce; pięciotlenek


SJP.pl


pentatlon

1. pięciobój rozgrywany w starożytnej Grecji podczas igrzysk olimpijskich;
2. pięciobój nowoczesny, dyscyplina składająca się z jazdy konnej z przeszkodami, szermierki, biegu przełajowego, pływania kraulem oraz strzelectwa


SJP.pl


pentatlonista

1. uczestnik starogreckich igrzysk olimpijskich, biorący udział w pentatlonie (pięcioboju);
2. zawodnik biorący udział w pięcioboju nowoczesnym


SJP.pl


pentatlonistka

1. zawodniczka biorąca udział w pięcioboju nowoczesnym;
2. hipotetyczna uczestniczka starogreckich igrzysk olimpijskich, mogąca brać udział w pentatlonie (pięcioboju)


SJP.pl


pentatlonowy

odnoszący się do pentatlonu (pięcioboju ze starogreckich igrzysk olimpijskich lub dzisiejszego pięcioboju nowoczesnego), związany z pentatlonem


SJP.pl


pentatoniczny

zapisany w pentatonice (archaicznym typie skali muzycznej), wykorzystujący pentatonikę, stanowiący jej część (np. kompozycja pentatoniczna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. zapisany w pentatonice

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieci uczestniczące w przedstawieniu poznają różne odcienie muzyki, np. pentatoniczną, krajów afrykańskich, indonezyjskich czy Ameryki Południowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentatonika ż.

Wiktionary


pentatonika

archaiczny typ skali muzycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. każda skala zawierająca pięć dźwięków w oktawie;

Wiktionary

Pentatonika – skala złożona z pięciu stopni, zbudowana w obrębie oktawy. Jest popularna między innymi w polskiej muzyce ludowej. Słowo "pentatonika" pochodzi z języka greckiego i oznacza właśnie "pięć dźwięków". Przykładem pentatoniki mogą być dźwięki pięciu kolejnych, czarnych klawiszy fortepianu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród tańców popularne są przodki, wiwaty i szocze. Wśród pieśni oryginalna pieśń o oczepinach z archaiczną melodią opartą na pentatonice.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pentatoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skala pentatoniczna

Wiktionary


pentatron

lampa katodowa zbudowana z pięciu elektrod


SJP.pl


pentazocyna

Pentazocyna – organiczny związek chemiczny, opioidowy lek przeciwbólowy, pochodna benzomorfanu, stosowana w bólach o słabym i umiarkowanym nasileniu. Wykazuje działanie słabsze i krótsze od morfiny.

W Polsce zarejestrowana i dostępna (2019) pod nazwą handlową "Pentazocinum WZF" 30 mg (roztwór do wstrzykiwań dożylnych, domięśniowych i podskórnych). Dawniej także był dostępny doustny preparat słoweńskiego producenta "Fortral" 50 mg (tabletki), który jest obecnie wyrejestrowany i niedostępny.

Wikipedia


pentekostalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. proces powstawania nowych wspólnot zielonoświątkowych

 (1.2) rel. proces przekształcania kościołów i związków wyznaniowych w jedną uniwersalną odmianę chrześcijaństwa charyzmatycznego o wymiarze globalnym;

Wiktionary

Pentekostalizacja (od Πεντηκοστή = "Pentekoste" – Pięćdziesiątnica) – ogólnoświatowy proces powstawania nowych wspólnot zielonoświątkowych oraz przekształcania wielu innych chrześcijańskich kościołów i związków wyznaniowych w jedną uniwersalną odmianę chrześcijaństwa charyzmatycznego w wymiarze globalnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pastoraliści obserwują proces pentekostalizacji Kościoła rzymskokatolickiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentekostalizm mrz.

 przym. pentekostalny

Wiktionary


pentekostalizm

kierunek w chrześcijaństwie charakteryzujący się uprzywilejowaną rolą Ducha Świętego, zapoczątkowany w 1901 roku w Stanach Zjednoczonych; ruch zielonoświątkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. nurt chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie, charakteryzujący się uprzywilejowaną rolą Ducha Świętego;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Badania naukowe nad pentekostalizmem prowadzą również teologowie katoliccy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neopentekostalizm mrz., pentekostalizacja ż.

 przym. pentekostalny

Wiktionary


pentekostalny

→ pentekostalizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pentekostalizmem, dotyczący pentekostalizmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla wyznawców pentekostalizmu

Wiktionary

Patrz:

pentekostalizm

Powiązane:

 rzecz. neopentekostalizm mrz., pentekostalizm mrz., pentekostalizacja ż.

Wiktionary


pentelijski

marmur pentelijski - gatunek marmuru pochodzący z wyspy Paros


SJP.pl


pentelikon

góry w Grecji


SJP.pl


penten

alken o pięciu atomach węgla w cząsteczce


SJP.pl


pentest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. pot. test penetracyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentester m., pentesterka ż.

Wiktionary


pentester

tester zabezpieczeń symulujący ataki możliwe do przeprowadzenia przez hakerów


SJP.pl


pentesterka

testerka zabezpieczeń symulująca ataki możliwe do przeprowadzenia przez hakerów


SJP.pl


pentesting

badanie bezpieczeństwa systemu lub sieci


SJP.pl


pentestingowy

→ pentesting


SJP.pl

Patrz:

pentesting

pentezylea

postać z mitologii greckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. jedna z mitycznych Amazonek;

Wiktionary

Pentezylea (także Pentesileja) – w mitologii greckiej jedna z Amazonek.

Uchodziła za córkę Aresa i Otrere oraz za siostrę Hippolity, Antiopy i Melanippy. Piękna królowa Amazonek, przywiodła ich zastęp pod mury Troi, idąc na pomoc jej obrońcom.

W bitwie z Achajami zwyciężyła wielu, ale została pokonana przez Achillesa. Kiedy zdjął hełm umierającej, zapłakał z żalu nad jej pięknem. Z tego powodu Tersytes, jeden z wojowników, wyśmiał go i został zabity przez wściekłego Achillesa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Achilles zabił waleczną Pentezyleę.

Wiktionary


penthouse

[czytaj: penthałs] apartament na ostatnim piętrze budynku, czasem dobudowany na płaskim dachu obiektu, np. wieżowca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • penthouse – luksusowy apartament na najwyższym piętrze budynku
  • „Penthouse” – amerykański magazyn dla mężczyzn
  • Penthouse – film z 1933 r., w którym grają m.in. Warner Baxter i Myrna Loy
  • Penthouse – południowokoreański serial telewizyjny
  • Penthouse – polski zespół rockowy

Wikipedia


pentimento

korekta, poprawka lub częściowa zmiana kompozycji obrazu wykonana przez artystę w czasie malowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. poprawka lub zmiana wykonana przez artystę w czasie malowania obrazu, której ślady są widoczne na ostatecznej wersji;

Wiktionary

Pe

Wikipedia


pentiti

członek mafii, który zgodził się na współpracę z władzami


SJP.pl


pentium

marka mikroprocesorów firmy Intel


SJP.pl


pentlandyt

minerał, siarczek żelaza i niklu


SJP.pl


pentliczek

wyraz bez określonego znaczenia, używany w niektórych grach i zabawach dziecięcych przy liczeniu; zwykle w połączeniu z wyrazem 'entliczek'


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) infant. abstrakcyjny wyraz z dziecięcej wyliczanki

Wiktionary

Pentliczek – czasopismo dla dzieci ukazujące się w latach 1992–1998. Przeznaczone dla młodych dzieci (od 5 roku życia).

Czasopismo otrzymało Nagrodę Donga w 1993.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Entliczek-pentliczek, czerwony stoliczek, na kogo wypadnie, na tego bęc!

 (1.1) Entliczek-pentliczek, czerwony stoliczek, / A na tym stoliczku pleciony koszyczek, / W koszyczku jabłuszko, w jabłuszku robaczek, / A na tym robaczku zielony kubraczek.

 (1.1) Entliczek-pentliczek / czerwony „Płomyczek”, / na kogo wypadnie, na tego bęc! / i do więzienia…

 (1.1) Entliczek-pentliczek / Co zrobi Piechniczek…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃nˈtlʲit͡ʃɛk, AS: pẽntlʹiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. entliczek m.

Wiktionary


pentobarbital

związek z grupy barbituranów, stosowany jako środek nasenny i uspokajający


SJP.pl

Pentobarbital – organiczny związek chemiczny z grupy barbituranów, stosowany jako lek nasenny i uspokajający (ATC N05CA). Jest objęty Konwencją o substancjach psychotropowych z 1971 roku (wykaz III). W Polsce jest zaliczona do substancji psychotropowych grupy III-P.

Wikipedia


pentoda

rodzaj lampy elektronowej o pięciu elektrodach, stosowany jako odbiornik lub urządzenie nadawcze małej lub średniej częstotliwości


SJP.pl

Pentoda – próżniowa lampa elektronowa zawierająca pięć elektrod: anodę, żarzoną katodę i trzy siatki.

Pentody były bardzo wszechstronnymi i popularnymi lampami elektronowymi znajdującymi zastosowanie w szerokiej gamie układów elektronicznych.

Wikipedia


pentodowy

→ pentoda


SJP.pl

Patrz:

pentoda

pentoksylowce

rząd roślin nagonasiennych z klasy miłorzębowych; Pentoxylales


SJP.pl


pentoksylowiec

przedstawiciel rzędu roślin nagonasiennych z klasy miłorzębowych


SJP.pl


pentolit

kruszący materiał wybuchowy otrzymywany po zmieszaniu trotylu i pentrytu, wykorzystywany w okresie II wojny światowej; pentrolit


SJP.pl


pentotal

pentotal sodu - pochodna kwasu barbiturowego, środek o działaniu uspokajającym i rozluźniającym; serum prawdy


SJP.pl


pentoza

substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy (monosacharyd), której cząsteczki zawierają pięć atomów węgla


SJP.pl


pentozan

polisacharyd, który pod wpływem działania wody rozdziela się na pentozę (cukier prosty, którego cząsteczki zawierają pięć atomów węgla)


SJP.pl


pentozowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pentozą, dotyczący pentozy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentoza ż.

Wiktionary


pentra

pomieszczenie na statku służące jako miejsce kompletowania posiłków wynoszonych z kuchni do mesy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. miejsce wydawania posiłków na statku

Wiktionary

Pentra (z ang. "pantry" – spiżarnia) – wydzielone miejsce na jednostce pływającej służące do kompletowania posiłków. Pentrę wykorzystuje się do przygotowania nakryć oraz samych potraw przyrządzonych w kambuzie przed wyniesieniem do mesy. Jest to również pomieszczenie w którym przechowuje się zastawę stołową.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ntra, AS: pẽntra

Wiktionary


pentrolit

kruszący materiał wybuchowy otrzymywany po zmieszaniu trotylu i pentrytu, wykorzystywany w okresie II wojny światowej; pentolit


SJP.pl


pentryt

materiał wybuchowy kruszący, stosowany podczas II wojny światowej do celów wojskowych; nitropentaerytryt, tetraazotan pentaerytrytu


SJP.pl

Pentryt, PETN (od ang. "pentaerythritol tetranitrate") – organiczny związek chemiczny z grupy nitroestrów.

Pentryt jest jednym z najsilniejszych znanych kruszących materiałów wybuchowych. Był stosowany w czasie II wojny światowej, a współcześnie znajduje zastosowanie w produkcji mieszanin wybuchowych:

Wikipedia


pentyn

alkin o pięciu atomach węgla w cząsteczce


SJP.pl

Pentyn, C5H8 – węglowodór nienasycony, jeden z szeregu homologicznego alkinów.

Wikipedia


penultima

przedostatnia sylaba wyrazu, na którą w języku polskim najczęściej pada akcent wyrazowy


SJP.pl


penza

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Surą;

Wiktionary

Penza ( Пeнза) – miasto obwodowe w Rosji, nad Surą (dopływ Wołgi). Ma około 520 tys. mieszkańców (2020), zajmuje powierzchnię 290 km². Jest stolicą obwodu penzeńskiego.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, drzewny, papierniczy, spożywczy oraz rowerowy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. penzeński

Wiktionary


penzeński

→ Penza (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Penzą, dotyczący Penzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Penza ż.

Wiktionary


penżyna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Kamczackim;

Wiktionary

Penżyna (ros. Пенжина) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Kamczackim; długość 713 km; powierzchnia dorzecza 73 500 km²; średni roczny przepływ przy ujściu 680 m³/s.

Źródła w Górach Kołymskich; płynie w kierunku południowo-zachodnim, w górnym biegu wąską doliną, w środkowym i dolnym po Nizinie Penżyńskiej; uchodzi estuarium do Zatoki Penżyńskiej (Morze Ochockie). Żeglowna w środkowym i dolnym biegu, wykorzystywana do spławu drewna.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. penżyński

Wiktionary


penżyński

przymiotnik

 (1.1) związany z Penżyną (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Penżyna ż.

Wiktionary


peon

stopa wierszowa w poezji antycznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • peon – robotnik/niewolnik w hiszpańskich koloniach w Ameryce; zobacz Peonaż
  • peon – stopa złożona z 3 sylab krótkich i 1 długiej; zobacz Peon III
  • Ju Peon → Xu Beihong – chiński malarz i grafik
  • Peonia

Wikipedia


peonaż

system przymusowej pracy, stosowany dawniej przez plantatorów w Ameryce Łacińskiej, polegający na odpracowywaniu przez chłopów udzielonych im wcześniej pożyczek


SJP.pl


peonia

krzew z rodziny jaskrowatych o dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach; piwonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zob. piwonia.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Peonia (Piwonia) – roślina z rodziny piwoniowatych
  • Peonia – gmina w Grecji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ludmiła w trosce o swoje peonie kupiła cały baniaczek z nawozem kwiatowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈɔ̃ɲja, AS: peõńi ̯a

Wiktionary


peoniowate

monotypowa rodzina roślin z rzędu skalnicowców; piwoniowate


SJP.pl


peoniowaty

o cechach peoniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


peoniowy

→ peonia


SJP.pl

Patrz:

peonia

peowiacki

dotyczący POW, Polskiej Organizacji Wojskowej


SJP.pl


peowiaczka

członkini Polskiej Organizacji Wojskowej


SJP.pl


peowiak

członek Polskiej Organizacji Wojskowej


SJP.pl


peowiec

PO-wiec; potocznie:
1. członek lub zwolennik Platformy Obywatelskiej; platformer, platformers, platformiarz;
2. nauczyciel przysposobienia obronnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. członek PO (Platformy Obywatelskiej)

 (1.2) polit. lekcew. zwolennik PO (Platformy Obywatelskiej)

 (1.3) eduk. pot. nauczyciel PO (przysposobienia obronnego)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PO-wiec mos.

:: skr. PO n./ż.

 przym. peowski, PO-wski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PO-wiec

 (1.2) PO-wiec

Wiktionary


peowski

→ PO (Platforma Obywatelska); PO-wski


SJP.pl


pepanc

działo przeciwpancerne


SJP.pl


pepanc.

skrót od: przeciwpancerny (czytany jako całe, odmienne słowo); ppanc.


SJP.pl


pepco

[czytaj: pepko] sieć dyskontów odzieżowo-przemysłowych


SJP.pl

Pepco – europejska sieć detaliczna oferująca odzież i produkty dla domu. Sieć w grudniu 2022 liczyła ponad 2,9 tysiąca sklepów.

Wikipedia


pepecha

potocznie: Pistolet Pulemat Szpagina (PPSz 41); Pepesza


SJP.pl


pepeerowiec

członek PPR (Polskiej Partii Robotniczej); PPR-owiec, peperowiec (potocznie)


SJP.pl


pepeerowski

przymiotnik od: PPR (Polska Partia Robotnicza); PPR-owski


SJP.pl


pepees

Polska Partia Socjalistyczna (PPS)


SJP.pl


pepeesowiec

członek PPS (Polskiej Partii Socjalistycznej); PPS-owiec, pepesowiec (potocznie)


SJP.pl


pepeesowski

przymiotnik od: PPS (Polska Partia Socjalistyczna); PPS-owski


SJP.pl


pepeg

potocznie: tenisówka; pepega


SJP.pl


pepega

potocznie: tenisówka; pepega


SJP.pl


pepegi

płócienne obuwie sportowe na gumie; tenisówki


SJP.pl


peperment

gatunek ziołowego likieru miętowego o zielonkawym zabarwieniu otrzymywanym ze specjalnego olejku; pepermint


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. likier miętowy

 (1.2) butelka pepermentu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wyjęła z barku peperment i nalała im po kieliszku.

Wiktionary


pepermint

gatunek ziołowego likieru miętowego o zielonkawym zabarwieniu otrzymywanym ze specjalnego olejku; peperment


SJP.pl


peperomia

roślina zielna lub krzewinka z rodziny pieprzowatych, o niewielkich, najczęściej lekko zaokrąglonych liściach i kremowych, niepachnących kwiatach, naturalnie rosnąca w krajach tropikalnych i subtropikalnych, często hodowana w domach jako ozdobna roślina doniczkowa; pieprzówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Peperomia||ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych, charakteryzujący się mięsistymi liśćmi;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju peperomia (1.1)

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mógłbyś podlać peperomię w babcinej sypialni?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprzówka

 (1.2) pieprzówka

Wiktionary


peperonata

pikantna potrawa z warzyw duszonych z tłuszczem


SJP.pl


peperoni

pepperoni;
1. odmiana uprawna papryki rocznej koloru czerwonego lub zielonego;
2. włoska kiełbasa wieprzowo-wołowa o ostrym smaku;
3. pizza z dodatkiem kiełbasy peperoni


SJP.pl


peperowiec

potocznie: członek PPR (Polskiej Partii Robotniczej); PPR-owiec, peperowiec


SJP.pl


peperowski

rzadko: pepeerowski, PPR-owski (przymiotnik od: PPR)


SJP.pl


peperyt

skała magmowa wulkaniczna


SJP.pl


pepesowiec

potocznie: członek PPS (Polskiej Partii Socjalistycznej); pepeesowiec, PPS-owiec


SJP.pl


pepesowski

rzadko: pepeesowski, PPS-owski (przymiotnik od: PPS)


SJP.pl


pepesza

sowiecki pistolet maszynowy kal. 7,62 mm zasilany nabojami z magazynka bębnowego (71 naboi) lub z magazynka łukowego (35 naboi); Pistolet Pulemat Szpagina, PPSz 41


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. pot. radziecki pistolet maszynowy kalibru 7,62 mm;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. pepeszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. PPSz; zdrobn. pepeszka

Wiktionary


pepeszka

zdrobnienie od: Pepesza (radziecki pistolet maszynowy)


SJP.pl


pepiczek

lekceważąco: Czech; pepik (Pepik), Pepiczek, knedlik (Knedlik), knedliczek (Knedliczek)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. Czech

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepik m.

:: fż. pepiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pepik

Wiktionary


pepiczka

lekceważąco o Czeszce; Pepiczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. lekcew. Czeszka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakąś pepiczkę strażnicy przetrzepali na granicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pepiczka ż., Pepik mos.

:: fm. pepik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pepiczka

Wiktionary


pepik

lekceważąco: Czech; Pepik, pepiczek (Pepiczek), knedlik (Knedlik), knedliczek (Knedliczek)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekcew. Czech

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza straż zatrzymała kilku pepików na granicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pepik mos.

:: zdrobn. pepiczek mos.

:: fż. pepiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pepik

Wiktionary


pepina

glogierówka, pepinka;
a) odmiana jabłoni odporna na mróz;
b) owoc tej jabłoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. odmiana jabłoni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepinka ż.

Wiktionary


pepiniera

1. ośrodek przygotowujący utalentowanych ludzi do przyszłej kariery, a także: środowisko, z którego wywodzą się tacy ludzie;
2. chroniony teren, na którym rosną młode drzewka


SJP.pl


pepinka

glogierówka, pepina;
a) odmiana jabłoni odporna na mróz;
b) owoc tej jabłoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. odmiana jabłoni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepina

Wiktionary


pepino

glogierówka, pepinka;
a) odmiana jabłoni odporna na mróz;
b) owoc tej jabłoni


SJP.pl


pepita

pepitka;
1. deseń na tkaninie w postaci dwukolorowej przekrzywionej kratki; pepito, pepitko;
2. tkanina o takim deseniu; pepito, pepitko;
3. kawałek nieobrobionego złota; samorodek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. wzór na tkaninie przypominający kratę

 (1.2) włók. materiał o deseniu w pepitę (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈpʲita, AS: pepʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepitka ż.

 przym. pepitkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pepitka

 (1.2) pepitka

Wiktionary


pepitka

pepita;
1. deseń na tkaninie w postaci dwukolorowej przekrzywionej kratki; pepito, pepitko;
2. tkanina o takim deseniu; pepito, pepitko;
3. kawałek nieobrobionego złota; samorodek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. wzór na tkaninie przypominający kratę

 (1.2) włók. materiał o deseniu w pepitkę (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepita ż.

 przym. pepitkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pepita

 (1.2) pepita

Wiktionary


pepitko

pepita;
1. deseń na tkaninie w postaci dwukolorowej przekrzywionej kratki; pepito, pepitko;
2. tkanina o takim deseniu; pepito, pepitko;
3. kawałek nieobrobionego złota; samorodek


SJP.pl


pepitkowy

→ pepitka, → pepitko; pepitowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z pepitki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludmiła przyszła w pepitkowym żakieciku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepita ż., pepitka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z pepitki

Wiktionary


pepito

pepitka;
1. deseń na tkaninie w postaci dwukolorowej przekrzywionej kratki; pepito, pepitko;
2. tkanina o takim deseniu; pepito, pepitko;
3. kawałek nieobrobionego złota; samorodek


SJP.pl


pepitowy

→ pepita, → pepito; pepitkowy


SJP.pl


pepliński

nazwisko


SJP.pl


peplos

długi prostokątny pas materiału spinany klamrą, służący jako okrycie wierzchnie kobiet w starożytnej Grecji; peplum


SJP.pl

Peplos ( πέπλος "peplos", łac. "peplŭm") – w starożytności klasycznej długa wierzchnia szata kobiet, wykonana z prostokątnego płata wełnianej tkaniny.

W starożytnej Grecji od okresu archaicznego do ok. 480 p.n.e. był to podstawowy ubiór kobiecy wkładany wprost na ciało, który dopiero pod koniec VI wieku p.n.e. zaczęto zastępować modnym wschodnim chitonem.

Wikipedia


peplum

długi prostokątny pas materiału spinany klamrą, służący jako okrycie wierzchnie kobiet w starożytnej Grecji; peplos


SJP.pl

Peplum lub kino miecza i sandałów – gatunek filmów mitologiczno-historycznych, cechujący się zgodnie z definicją Marka Hendrykowskiego brakiem „rzetelnej, źródłowej rekonstrukcji określonych zdarzeń i faktów, które na każdym kroku przeplatają się z tym, co legendarne lub mityczne”. Ikonografię kina peplum przez długi czas opierano przeważnie na XIX-wiecznym malarstwie historycznym, w nowszych produkcjach jednak na współczesnych archeologicznych ustaleniach dotyczących antycznej kultury materialnej.

Wikipedia


pepperoni

[czytaj: peperoni] peperoni;
1. odmiana uprawna papryki rocznej koloru czerwonego lub zielonego;
2. włoska kiełbasa wieprzowo-wołowa o ostrym smaku;
3. pizza z dodatkiem kiełbasy pepperoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. kiełbasa o ostrym smaku, odmiana salami, zazwyczaj wołowa lub wieprzowa;

 (1.2) kulin. pizza z plasterekasterkami kiełbasy pepperoni (1.1)

 (1.3) bot. spoż. kulin. odmiana papryki o ostrym smaku;

Wiktionary

Pepperoni, peperoni – kiełbasa pochodzenia amerykańskiego o ostrym smaku (nazwa wywodzi się od papryki), zbliżona do salami.

Oryginalnie wieprzowo-wołowa z dodatkiem podrobów, suszona na świeżym powietrzu (ewentualnie wędzona w stosunkowo niskiej temperaturze), dojrzewająca przez sześć do dziesięciu miesięcy. Rozpowszechniona w kuchni amerykańskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛpɛˈrɔ̃ɲi, AS: peperõńi

Wiktionary


pepsi

[czytaj: peps-i] marka napojów chłodzących


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj ciemnego, gazowanego napoju chłodzącego produkowanego przez koncern PepsiCo;

 (1.2) porcja (np. butelka, kubek, puszka) pepsi (1.1)

 (1.3) młodz. uczn. kawa zbożowa

Wiktionary

Pepsi – marka napojów gazowanych typu cola należąca do PepsiCo. Największym z jej konkurentów jest Coca-Cola.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wolę pepsi niż herbatę.

 (1.2) Kupiłem nam dwie pepsi i trzy hamburgery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛpsʲi, AS: pepsʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepsyna ż., pepsi-cola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pepsi-cola

Wiktionary


pepsi-cola

[czytaj: peps-ikola] napój marki Pepsi; Pepsi


SJP.pl


pepsymalt

nazwa handlowa historycznego leku trawiennego, zawierającego pepsynę


SJP.pl


pepsyna

enzym soku żołądkowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. czynna postać pepsynogenu, enzym trawienny występujący w soku żołądkowym;

Wiktionary

Pepsyna (ATC: A 09 AA 03) – czynna postać pepsynogenu, enzymu wydzielanego przez komórki gruczołowe (komórki główne) żołądka. W procesie trawienia pepsyna rozkłada białka do łańcuchów polipeptydowych.

Pepsyna jest składnikiem soku żołądkowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W procesie trawienia pepsyna rozkłada białka do łańcuchów polipeptydowych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pepsynowy

 rzecz. pepsi ż.

Wiktionary


pepsynogen

nieaktywna forma pepsyny, która pod wpływem działania kwasu solnego przekształca się w postać aktywną, rozkładającą białka


SJP.pl

Pe

Wikipedia


pepsynowy

wykorzystujący pepsynę (jeden z enzymów trawiących białka), zawierający pepsynę (np. wino pepsynowe) lub w jakiś inny sposób z nią związany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z pepsyną, dotyczący pepsyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepsyna ż.

Wiktionary


pepton

biały proszek stosowany w lecznictwie i przemyśle spożywczym, będący wynikiem procesu działania pepsyny na białka


SJP.pl


peptonizacja

przemiana pokarmów białkowych na peptony, odbywająca się w żołądku


SJP.pl


peptonizować

działać pepsyną na białka w celu uzyskania peptonu (białego proszku wykorzystywanego w lecznictwie i przemyśle spożywczym)


SJP.pl


peptonowy

charakterystyczny dla peptonu (białego proszku stosowanego w lecznictwie i przemyśle spożywczym, będącego wynikiem procesu działania pepsyny na białka), związany z peptonem


SJP.pl


peptonuria

obecność peptonu w moczu


SJP.pl


peptyd

związek pośredni między białkami a aminokwasami, powstały w wyniku częściowego przetrawienia białek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. produkt rozkładu peptonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wewnątrz chloroplastu następuje przekazanie łańcucha białka kolejnym białkom opiekuńczym i odcięcie peptydu tranzytowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛptɨt, AS: peptyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peptydowy

Wiktionary


peptydaza

enzym katalizujący hydrolityczne rozszczepianie wiązań peptydowych


SJP.pl


peptydazowy

→ peptydaza


SJP.pl

Patrz:

peptydaza

peptydoglikan

biopolimer kwasu muraminowego wchodzący w skład ścian komórkowych bakterii


SJP.pl

Peptydoglikan, mureina – składnik ściany komórkowej bakterii, zbudowany z nietypowych aminokwasów i połączonych w łańcuchy pochodnych cukrów. Chemicznie jest to biopolimer kwasu muraminowego i "N"-acetyloglukozaminy oraz tripeptyd: -alanina, kwas -glutaminowy i kwas mezodwuaminopimelinowy.

Wikipedia


peptydowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący peptydu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peptyd mrz.

Wiktionary


peptyzacja

przechodzenie świeżo wytrąconego osadu koloidalnego lub żelu w zol


SJP.pl

Peptyzacja – zjawisko przechodzenia osadu koloidalnego lub żelu w koloid, np. zol. Jest to odwrotność koagulacji i zachodzi w sposób odwracalny.

Wikipedia


pepłowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pepłowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna
  • Pepłowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bodzanów

Wikipedia


pepłowski

nazwisko


SJP.pl


per

zwykle w związkach frazeologicznych:
1. mówić komuś per ty, per wy, per pan, per pani - używać formy ty, wy, pan, pani, zwracając się do kogoś;
2. traktować, potraktować kogoś per noga, żartobliwie per nogam - traktować, potraktować kogoś lekceważąco, pogardliwie


SJP.pl

przyimek

 (1.1) tylko w związkach frazeologicznych: na

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PeR – łotewski zespół muzyczny
  • Pér – wieś i gmina w północno-zachodniej części Węgier
  • PER (skrót od Player Efficiency Rating) – wskaźnik stosowany w NBA do ocenienia gracza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛr, AS: per

Wiktionary


per-

przedrostek

 (1.1) chem. przedrostek wskazujący na podstawienie wszystkich atomów wodoru w cząsteczce węglowodoru przez atomy halogenu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Perchlorobenzen i perchloroetan są chloropochodnymi węglowodorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛr, AS: per

Wiktionary


pera

regionalnie: ziemniak; pyra (częściej)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pera Chorio – wieś na Cyprze, w dystrykcie Nikozja
  • Pera Orinis – wieś na Cyprze, w dystrykcie Nikozja
  • Pera Pedi – wieś na Cyprze, w dystrykcie Limassol
  • Castanheira de Pera – miejscowość w Portugalii, w dystrykcie Leiria
  • Atanasia Pera – grecka lekkoatletka
  • Bernarda Pera – amerykańska tenisistka pochodzenia chorwackiego
  • Marcello Pera – włoski polityk i filozof
  • Pera – rodzaj roślin z rodziny Peraceae
  • La Pera – gmina w Hiszpanii, w prowincji Girona, w Katalonii
  • Muzeum Pera – prywatne muzeum w Stambule, w Turcji

Wikipedia


perboraks

pochodna boraksu, w którym jedna cząsteczka wody krystalizacyjnej została zastąpiona cząsteczką nadtlenku wodoru


SJP.pl


percentyl

parametr służący do opisu populacji lub rozkładu prawdopodobieństwa, kwantyl rzędu i/100 (gdzie i=1,2,...,99); centyl


SJP.pl

Percentyl, centyl – kwantyl rzędu "k"/100, gdzie "k" = 1, …, 99. Intuicyjnie mówiąc, percentyl jest wielkością, poniżej której padają wartości zadanego procentu próbek.

Wikipedia


percentylowy

→ percentyl


SJP.pl

Patrz:

percentyl

percepcja

złożony proces poznawczy, który prowadzi do odebrania przez człowieka jakichś zjawisk lub procesów, zachodzący wskutek działania określonych bodźców na narządy zmysłowe; postrzeżenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. odbiór i postrzeganie zjawisk za pomocą zmysłów

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. perceptywność ż.

 czas. percypować ndk.

 przym. percepcyjny, perceptywny

 przysł. percepcyjnie, perceptywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postrzeganie, odbieranie

Wiktionary


percepcyjny

odnoszący się do percepcji (złożonego procesu poznawczego, prowadzącego do odebrania przez człowieka jakichś zjawisk lub procesów, zachodzącego wskutek działania określonych bodźców na narządy zmysłowe), powiązany z percepcją (np. percepcyjne zdolności człowieka); perceptywny


SJP.pl


perceptor

rzadko: osoba percypująca wrażenia słuchowe; widz, słuchacz


SJP.pl


perceptron

elektroniczne urządzenie rozpoznające


SJP.pl

Pe

Wikipedia


perceptroniczny

charakterystyczny dla perceptronu (elektronicznego urządzenia rozpoznającego), powiązany z perceptronem (np. receptor perceptroniczny)


SJP.pl


perceptywność

zdolność do postrzegania, percepcji (odzwierciedlania jakichś zjawisk lub procesów wskutek działania określonych bodźców na narządy zmysłowe)


SJP.pl


perceptywny

odnoszący się do percepcji (złożonego procesu poznawczego, prowadzącego do odebrania przez człowieka jakichś zjawisk lub procesów, zachodzącego wskutek działania określonych bodźców na narządy zmysłowe), powiązany z percepcją (np. perceptywne zdolności człowieka); percepcyjny


SJP.pl


percha

1. gałka pyłku kwiatowego zabrana przez pszczołę do koszyczka
2. pyłek w komórce plastra miodowego


SJP.pl

Percha (wł. "Perca") – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Bolzano.

Liczba mieszkańców gminy wynosi 1539 (dane z roku 2009). Język niemiecki jest językiem ojczystym dla 96,82%, włoski dla 2,54%, a ladyński dla 0,64% mieszkańców (2001).

Wikipedia


percutant

[czytaj: perküTĄ] wywołujący szok, zdziwienie, sensację


SJP.pl


percy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Percy – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Kraj Loary, w departamencie Maine i Loara
  • Percy – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Isère
  • Percy – wieś w USA, w stanie Illinois, w hrabstwie Randolph
  • Percy (ang. Percy Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Kittson
  • Percy-en-Normandie – gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Manche, utworzona 1 stycznia 2016 roku
  • Percy Jackson – główny bohater serii książek Ricka Riordana „Percy Jackson i Bogowie Olimpijscy”

Wikipedia


percypowalny

taki, którego można doznawać dzięki zmysłom


SJP.pl


percypować

postrzegać, uświadamiać sobie przedmiot, zjawisko spostrzegane; obserwować


SJP.pl


perczak

nazwisko


SJP.pl


perczyński

nazwisko


SJP.pl


perdendo

określenie wykonawcze: zanikając, zamierająco; perdendosi


SJP.pl


perdendosi

określenie wykonawcze: zanikając, zamierająco; perdendo


SJP.pl


perebora

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj pasiaka, ludowy ornament tkacki robiony metodą wybierania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɛˈbɔra, AS: perebora

Wiktionary


perec

[czytaj: peREK] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Perec – postać biblijna, syn Judy
  • Georges Perec (1936-1982) – francuski pisarz
  • Icchok Lejb Perec (1851 a. 1852-1915) – polsko-żydowski pisarz
  • Marie-José Perec (ur. 1968) – francuska lekkoatletka
  • Perec Opoczyński (1892-1943) – polski pisarz i poeta pochodzenia żydowskiego
  • Perec Smolenskin (1842-885) – żydowski pisarz i myśliciel tworzący w języku hebrajskim
  • Hirsz Perec Chajes (1876-1927) – polski żyd i austriacki rabin
  • (2817) Perec – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • Perec – kanał wodny na Słowacji, boczne ramię Hronu

Wikipedia


peregryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Peregryn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające „ten, który podróżuje”. Wśród patronów – św. Peregryn, męczennik (II wiek); św. Peregryn, biskup Auxerre (+ 304); św. Peregryn Laziosi – patron chorych na raka. Od tego imienia powstała staropolska forma skrócona (zdrobniała, spieszczona) Grzymek, utworzona za pomocą popularnej w imiennictwie polskim (a także ruskim) techniki ucinania nagłosu (": Pielgrzym").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Peregryn był podróżnikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈrɛɡrɨ̃n, AS: peregrỹn

Wiktionary


peregrynacja

dłuższa podróż, wędrówka; pielgrzymka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. przest. długa podróż lub wędrówka

 (1.2) rel. pielgrzymka do świętego miejsca

 (1.3) rel. przenoszenie obiektu kultu w Kościele katolickim w celu odbycia przy jego udziale praktyk religijnych;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłem tego właściwie pewien, trochę ich już poznałem w swoich peregrynacjach po tym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɛɡrɨ̃ˈnat͡sʲja, AS: peregrỹnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peregrynowanie n., peregrynant m., peregrynantka ż.

 czas. peregrynować ndk.

 przym. peregrynacyjny

Wiktionary


peregrynacyjny

→ peregrynacja


SJP.pl

Patrz:

peregrynacja

peregrynant

osoba uczestnicząca w peregrynacji (pielgrzymce, wędrówce, podróży, najczęściej dalekiej)


SJP.pl


peregrynantka

→ peregrynant


SJP.pl

Patrz:

peregrynant

peregrynować

odbywać podróże; pielgrzymkować


SJP.pl


perejasław

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. miasto w Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Wiktionary

Perejasław ( Переяслав, w l. 1943–2019 Perejasław Chmielnicki – Переяслав-Хмельницький) – miasto w obwodzie kijowskim, w rejonie boryspolskim na Ukrainie, niedaleko Kijowa, nad rzeką Trubiż (dopływem Dniepru), ok. 27 tys. mieszkańców, liczne zabytki cerkiewne i cytadela. Do 2020 roku stolica rejonu perejasławskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. perejasławski

Wiktionary


perejasławski

dotyczący miasta - Perejasław


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Perejasława

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perejasław mrz.

Wiktionary


perek

regionalna nazwa ziemniaka; pyrka, pera, pyra, kartofel


SJP.pl

Perek (nazwa oboczna: Pyrek) – część wsi Kroczyce w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce.

W latach 1975–1998 Perek położony był w województwie częstochowskim.

Wikipedia


perekińczyk

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. przeniewierca, odstępca, zdrajca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. przekińczyk, daw. perekidczyk

Wiktionary


perelina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. peleryna

Wiktionary


perempcja

utrata prawa do dokonania czynności prawnej wskutek upływu ostatecznego terminu


SJP.pl


peremptoryczny

stanowczy, ostateczny lub nie do odwołania, zawieszenia (np. peremptoryczny wyrok); peremptoryjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowczy, ostateczny, nieodwołalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɛ̃mptɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: perẽmptoryčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peremptoryjny

Wiktionary


peremptoryjny

stanowczy, ostateczny lub nie do odwołania, zawieszenia (np. peremptoryjny wyrok); peremptoryczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowczy, ostateczny, nieodwołalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podniesienie zarzutu przedawnienia (tzw. zarzutu peremptoryjnego) w sytuacji zawisłości sporu powoduje, że roszczenie już nie może być skutecznie dochodzone.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɛ̃mptɔˈrɨjnɨ, AS: perẽmptoryi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peremptoryczny

Wiktionary


perepeczko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Fitkau-Perepeczko
  • Andrzej Wincenty Perepeczko
  • Marek Perepeczko

Wikipedia


peres

Peres lub Fares − postać biblijna z Księgi Rodzaju, syn Judy i jego synowej Tamar. Jego bratem bliźniakiem był Zerach, a braćmi przyrodnimi Er, Onan i Szela. Od Peresa pochodzi ród Parsytów.

Wymienia go także Nowy Testament w genealogii Jezusa Chrystusa.

Wikipedia


pereskia

kolczasty krzew z rodziny kaktusowatych, występujący w strefie tropikalnej Ameryki, uprawiany jako roślina ozdobna; peireskia, drzewidło


SJP.pl


pereszczówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Pereszczówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Drelów.

Wieś jest sołectwem w gminie Drelów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 148 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Drelowie.

Wikipedia


perewiaska

perewiaska marmurkowa - nocny ssak z rodziny łasicowatych, zamieszkujący płd.-wsch. Europę i Azję


SJP.pl

Perewiaska ("Vormela") – rodzaj ssaków z podrodziny Ictonychinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Wikipedia


perez

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alberto Perez – amerykański tancerz i choreograf
  • Melina Perez – amerykańska modelka oraz wrestlerka
  • Mike Perez – kubański bokser
  • Rosie Perez – amerykańska aktorka
  • Thomas Perez – amerykański polityk

Wikipedia


perełeczka

zdrobnienie od: perełka


SJP.pl


perełka

1. niewielka perła;
2. coś wartościowego, pięknego lub ktoś ważny w życiu, ktoś z kim jest się mocno związanym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała perła

 (1.2) przen. rzecz wyjątkowo piękna, niezwykła, unikatowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈrɛwka, AS: pereu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perłówka ż., perła ż.

 przym. perłowy

 czas. perlić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skarb

Wiktionary


perełki

1. niewielka perła;
2. coś wartościowego, pięknego lub ktoś ważny w życiu, ktoś z kim jest się mocno związanym


SJP.pl


perełkowanie

1. szereg białych plamek na sierści albo ciele niektórych zwierząt lub upierzeniu ptaków;
2. oczyszczanie powierzchni metali lub proces nadawania im chropowatości przy użyciu specjalnych niewielkich kulek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|perełkować.

 (1.2) archit. ornament architektoniczny złożony z naprzemiennie ułożonych pałeczek i krążków

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perełkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) astragal

Wiktionary


perełkowany

suseł perełkowany - gatunek gryzonia


SJP.pl


perełkowaty

przypominający małą perłę, podobny do małej perły


SJP.pl


perełkować

ozdabiać, otaczać perełkami


SJP.pl


perełkowiec

ozdobne drzewo z rodziny motylkowatych, o parasolowatej koronie i kremowych kwiatach, pochodzące z krajów orientu; szupin


SJP.pl

Perełkowiec ("Styphnolobium" Schott) – rodzaj roślin należących do rodziny bobowatych, do podrodziny bobowate właściwe. Występują głównie na obszarach tropikalnych.

Wikipedia


perełkowy

1. ozdabiany perełkami (np. obrączka perełkowa, naszyjnik perełkowy); perłowy;
2. o niewielkich rozmiarach, niski lub mały, karłowaty


SJP.pl


perfect

[czytaj: perfekt] perfekt; potocznie:
1. perfekcyjny; idealny, znakomity, świetny;
2. perfekcyjnie; idealnie, znakomicie, świetnie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Perfect – polski zespół rockowy, założony w 1977 roku
  • Perfect – debiutancki studyjny album zespołu Perfect wydany w 1981
  • Perfect – czwarty singel z pierwszej płyty kanadyjskiej grupy Simple Plan
  • Perfect – pierwszy singel Darina z płyty „Break the News”
  • Perfect – singel zespołu Smashing Pumpkins
  • Perfect – singel Depeche Mode
  • Perfect – singel One Direction
  • Perfect – singel Eda Sheerana
  • Perfect – singel Anne-Marie
  • Perfect – singel Almy
  • Perfect – mołdawski klub szachowy
  • Perfekt

Wikipedia


perfectum

[czytaj: perfektum] w językoznawstwie: czas przeszły dokonany; perfektum


SJP.pl

Perfectum (od łac. "perficio" - dokonać, ukończyć) – czas lub aspekt gramatyczny wyrażający czynność przeszłą i dokonaną, ale pozostającą w związku z teraźniejszością. Np.

Perfectum kontrastuje m.in. z aorystem (który wyraża czynność dokonaną w przeszłości bez określania jej czasu i sposobu) oraz z imperfectum, które wyraża czynność wielokrotną, trwającą długo bądź powtarzaną wielokrotnie.

Wikipedia


perfekcja

idealność, niekwestionowana sprawność, biegłość w czymś, najwyższa doskonałość w wykonywaniu, robieniu czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) doskonałość, cecha tego, co jest perfekcyjne

 (1.2) bot. roln. odmiana marchwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan doszedł do perfekcji.

 (1.2) Perfekcja jest późną odmianą marchwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈfɛkt͡sʲja, AS: perfekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perfekcjonować

 rzecz. perfekcyjność ż., perfekcjonista, perfekcjonizm

 przysł. perfekcyjnie, perfekt

 przym. perfekcyjny

Wiktionary


perfekcjonista

osoba perfekcyjna, chcąca osiągnąć perfekcję, niekwestionowaną doskonałość w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek dążący do doskonałości

 (1.2) filoz. zwolennik perfekcjonizmu w etyce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek jest w każdym calu perfekcjonistą – zanim się za coś zabierze, najpierw czyta stosy literatury fachowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɛkt͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: perfekcʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcja ż., perfekcjonizm m.

:: fż. perfekcjonistka ż.

 czas. perfekcjonować ndk.

 przym. perfekcyjny

 przysł. perfekcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyzelator

Wiktionary


perfekcjonistka

kobieta perfekcyjna, chcąca osiągnąć perfekcję, niekwestionowaną doskonałość w jakiejś dziedzinie


SJP.pl


perfekcjonistyczny

nacechowany perfekcjonizmem (chęcią osiągnięcia perfekcji, niekwestionowanej doskonałości w jakiejś dziedzinie), uwydatniający perfekcjonizm (np. perfekcjonistyczne zapędy malarza, pisarza)


SJP.pl


perfekcjonizm

1. chęć osiągnięcia perfekcji, niekwestionowanej doskonałości w jakiejś dziedzinie;
2. stanowisko etyczne uznające doskonałość osobistą za najcenniejsze dobro moralne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dążenie do doskonałości

 (1.2) filoz. doktryna etyczna, która za najwyższą wartość uznaje doskonałość osobistą

Wiktionary

Zobacz też: perfekcjonizm – postawa językowa.

Perfekcjonizm – postawa człowieka, która stawia dokładność wykonywanych czynności na najwyższym miejscu. Nadmierny perfekcjonizm jest w psychologii czasem nazywany dewiacją, która praktycznie uniemożliwia normalne funkcjonowanie. Psycholodzy uważają to zjawisko za problem społeczny i często stosują specjalne terapie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan postępuje według perfekcjonizmu.

 (1.1) Perfekcjonizm na pierwszym miejscu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɛkˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: perfekcʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcjonista m., perfekcja ż.

 czas. perfekcjonować

 przym. perfekcjonistyczny

 przysł. perfekt

Wiktionary


perfekcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|perfekcjonować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɛkt͡sʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: perfekcʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perfekcjonować

Wiktionary


perfekcjonować

czasownik niedokonany

 (1.1) przest. dążyć do doskonałości, udoskonalać

czasownik zwrotny perfekcjonować się

 (2.1) przest. doskonalić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie bezsensowna pogoń za uciekającym wciąż kapitalizmem, w dodatku po drodze, którą perfekcjonuje on od ponad dwóch stuleci, orientować ma rozwój socjalizmu w Polsce.

 (1.1) Od dawna uważam, że najwyższa pora byś perfekcjonowała swój śpiew.

 (2.1) Imć Pikel właśnie perfekcjonował się w żałobnej biżuterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɛkt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: perfekcʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcja, perfekcjonista, perfekcjonizm, perfekcjonowanie

Wiktionary


perfekcyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób perfekcyjny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɛkˈt͡sɨjɲɛ, AS: perfekcyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcja, perfekcjonista, perfekcyjność

 przym. perfekcyjny

 przysł. perfekt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perfekt

Wiktionary


perfekcyjniej

stopień wyższy od przysłówka: perfekcyjnie


SJP.pl


perfekcyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: perfekcyjny


SJP.pl


perfekcyjność

cecha kogoś perfekcyjnego lub czegoś, co zostało wykonane perfekcyjne, idealność, niekwestionowana sprawność, biegłość w czymś, najwyższa doskonałość w wykonaniu albo robieniu czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest perfekcyjne; cecha tych, którzy są perfekcyjni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcja ż., perfekcjonista m., perfekcjonistka ż.

 przym. perfekcyjny

 przysł. perfekcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doskonałość

Wiktionary


perfekcyjny

odznaczający się perfekcją, idealny, dopracowany w każdym szczególe (np. perfekcyjna gra aktorów) lub niekwestionowanie sprawny, biegły w jakiejś dziedzinie, w robieniu czegoś (np. perfekcyjny człowiek)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odznaczający się perfekcją, dopracowany w każdym detalu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcja ż., perfekcyjność ż., perfekcjonista m., perfekcjonistka m.

 przysł. perfekcyjnie, perfekt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doskonały

Wiktionary


perfekt

perfect; potocznie:
1. idealny, znakomity, świetny;
2. idealnie, znakomicie, świetnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) pot. perfekcyjnie, doskonale

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrfɛkt, AS: perfekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfectum, perfekcjonizm, perfekcja

 przym. perfekcyjny

 przysł. perfekcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perfekcyjnie, doskonale, świetnie, biegle

Wiktionary


perfektum

w językoznawstwie: czas przeszły dokonany; perfectum


SJP.pl


perfektywność

dokonany charakter tematu czasownika, dokonaność czasowników, cecha czasowników dokonanych (perfektów)


SJP.pl


perfektywny

nadający tematowi czasownika charakter dokonany, odnoszący się do czasowników dokonanych (perfektów) lub ich właściwości


SJP.pl


perfidia

przewrotność, przebiegłość


SJP.pl

Perfidia – zbiór opowiadań o tematyce kryminalnej autorstwa Waldemara Łysiaka (występującego pod pseudonimem Valdemar Baldhead), wydany w 1980 roku przez Krajową Agencję Wydawniczą.

Wikipedia


perfidnie

przysłówek

 (1.1) w sposób perfidny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perfidny

Wiktionary


perfidniej

stopień wyższy od przysłówka: perfidnie


SJP.pl


perfidniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: perfidny


SJP.pl


perfidny

przewrotny, podstępny, chytry i złośliwy, przebiegły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przewrotny, podstępny, chytry i złośliwy, przebiegły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈfʲidnɨ, AS: perfʹidny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfidia

 przysł. perfidnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrachowany, zdradliwy, złośliwy, chytry, cwany, frantowski, machiaweliczny, makiaweliczny, obłudny, podstępny, przebiegły, przewrotny, szalbierski

Wiktionary


perfokarta

karta, na której zarejestrowano informację, wykonując szereg odpowiednio rozmieszczonych otworów; karta perforowana


SJP.pl

Pe

Wikipedia


perforacja

1. przebicie, przedziurkowanie, najczęściej wielokrotne, będące zakodowaną informacją na specjalnych kartach lub taśmach;
2. urazowe przebicie lub wewnętrzne pęknięcie ściany któregoś z narządów wewnętrznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szereg dziurek wykonanych w jakimś materiale, spełniający różne funkcje;

 (1.2) med. patologiczny otwór w narządzie lub powłoce;

 (1.3) czynność wykonywania otworów

Wiktionary

Perforacja − otwory wykonane w jakimś materiale, spełniające różne funkcje, np. ułatwienie przesuwania, odrywania, wpinania w segregator, mocowania itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɔˈrat͡sʲja, AS: perforacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perforator m., perforatorka ż., perforowanie n.

 czas. perforować ndk.

 przym. perforacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziurki

 (1.3) dziurkowanie

Wiktionary


perforacyjny

→ perforacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący perforacji

Wiktionary

Patrz:

perforacja

Przykłady

 (1.1) Dwa równej długości kawałki kliszy, z której wcześniej trzeba było usunąć emulsję światłoczułą, zszył wełnianą nitką z jednej strony, przekładając ją między dziurkami perforacyjnymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perforacja ż.

Wiktionary


perforator

maszyna wykonująca perforację (odpowiednie wydziurkowanie, układ otworów) na kartach lub taśmach filmowych w celu zapisania informacji; perforatorka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. dziurkarka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɔˈratɔr, AS: perforator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perforacja ż., perforowanie n.

 czas. perforować

Wiktionary


perforatorka

maszyna wykonująca perforację (odpowiednie wydziurkowanie, układ otworów) na kartach lub taśmach filmowych w celu zapisania informacji; perforator


SJP.pl


performance

[czytaj: perFORmens]
1. forma widowiska teatralnego bez ustalonego tekstu dramatycznego, ale tworzona na żywo w obecności widzów;
2. w językoznawstwie: wykonanie, realizacja wypowiedzi językowej; performancja


SJP.pl

Performance, performans (z ang. "performance" „przedstawienie”, „wykonanie”) – sytuacja artystyczna, której przedmiotem i podmiotem jest obecność artysty w określonym kontekście czasu, przestrzeni i własnych ograniczeń.

Artysta występujący przed publicznością jest zarówno twórcą, jak i materią sztuki. Elementem performansu może być właściwie każdy przedmiot, pojęcie, obiekt lub temat wskazany czy zasugerowany przez artystę w trakcie wystąpienia, a nawet ciało artysty.

Wikipedia


performancja

w językoznawstwie: wykonanie, realizacja wypowiedzi językowej; performance


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. performowanie n.

 czas. performować ndk.

 przym. performancyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykonanie

Wiktionary


performans

forma widowiska teatralnego bez ustalonego tekstu dramatycznego, ale tworzona na żywo w obecności widzów; performens, performance


SJP.pl


performatyczka

specjalistka w dziedzinie nauki o performansie


SJP.pl


performatyczny

→ performatyka


SJP.pl

Patrz:

performatyka

performatyk

nauka o performansie


SJP.pl


performatyka

nauka o performansie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o artystycznych, rytualnych, zabawowych i codziennych zachowaniach ludzi

Wiktionary

Performatyka – nauka o performansie. Jako dyscyplina akademicka za przedmiot badań bierze zachowanie. Performatycy, wykorzystując materiał archiwalny, czyli książki, fotografie, nagrania video, ale też np. świadectwa archeologiczne, starają się opisać to co robią ludzie w określonych sytuacjach. Przedmiotem performatyki jest więc nie tylko spektakl-performans, ale także nasze zachowania codzienne, rytualne, zabawowe itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po zdobyciu licencjatu i magisterium w dziedzinie komunikacji społecznej i performatyki na Uniwersytecie Karoliny Północnej w Chapel Hill pracowała w teatrze, nad produkcją gier wideo i w oświacie.

Wiktionary


performatyw

w teorii języka: akt mowy będący jednocześnie działaniem; wypowiedź performatywna


SJP.pl


performatywnie

→ performatywny


SJP.pl

Patrz:

performatywny

performatywność

→ performatywny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest performatywne; cecha tych, którzy są performatywni

Wiktionary

Patrz:

performatywny

Powiązane:

 rzecz. performance m., performer m., performerka ż., performatyw m.

 przym. performatywny, performerski, performansowy, performance’owy

 przysł. performatywnie, performersko

Wiktionary


performatywny

1. tworzony na oczach widzów;
2. będący tylko elementem formalnym, a nie realną wypowiedzią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) teatr. taki, który jest tworzony na oczach widzów

 (1.2) filoz. będący tylko elementem formalnym, nie będący realną wypowiedzią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. performance m., performer m., performerka ż., performatywność ż., performatyw m.

 przym. performerski, performansowy, performance’owy

 przysł. performatywnie, performersko

Wiktionary


performens

rzadko: forma widowiska teatralnego bez ustalonego tekstu dramatycznego, ale tworzona na żywo w obecności widzów; performans, performance


SJP.pl


performer

aktor grający w performance'ach (widowiskach teatralnych bez ustalonego tekstu dramatycznego, ale tworzonych na żywo w obecności widzów); performers


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. artysta performance'u lub jakiejś sztuki parateatralnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈfɔrmɛr, AS: performer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. performatywność ż.

 przym. performatywny

Wiktionary


performerka

aktorka grająca w performance'ach (widowiskach teatralnych bez ustalonego tekstu dramatycznego, ale tworzonych na żywo w obecności widzów)


SJP.pl


performers

aktor grający w performance'ach (widowiskach teatralnych bez ustalonego tekstu dramatycznego, ale tworzonych na żywo w obecności widzów); performer


SJP.pl


performerski

→ performer


SJP.pl

Patrz:

performer

performing

tworzenie na żywo jakiegoś przedstawienia, występu


SJP.pl


performować

potocznie: wykonywać performance


SJP.pl


perforowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|perforować.

Wiktionary

Perforowanie ("perforować")- czynność introligatorska, polegająca na wycinaniu otworów z arkusza (lub stosu arkuszy) papieru, kartonu, tektury lub innego podobnego podłoża, pożądanego kształtu wyrobu papierniczego lub poligraficznego. Do perforowania używa się wykrojników, pracujących na maszynie sztancującej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nieperforowanie n., perforacja ż., perforator mrz.

 czas. perforować ndk.

Wiktionary


perforowany

przebijać, wycinać, wytłaczać otwory w papierze, taśmach filmowych, płytach, skórze itp.; dziurkować


SJP.pl


perforować

przebijać, wycinać, wytłaczać otwory w papierze, taśmach filmowych, płytach, skórze itp.; dziurkować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sperforować)

 (1.1) dziurawić powierzchnię, robić w niej otwory; robić perforację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przypadku silnego urazu klatki piersiowej, na przykład w rezultacie wypadku komunikacyjnego, złamane żebro może perforować płuco.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perforator mrz., perforowanie n., perforacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziurkować, dziurawić, przebijać

Wiktionary


perfum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Wielkopolska. perfumy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcę wypróbować na sobie ten nowy perfum.

Wiktionary


perfuma

dawniej o perfumach, szczególnie tych drogich lub rzadkich, trudno dostępnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) w lp. daw. lub gwara. perfumy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbijałam w łeb, / jak dziecku, / po rusku, po niemiecku: / nie na to jest perfuma, / byś ją pił, pił, pił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈfũma, AS: perfũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfumy nmos., perfumeria ż., perfumowanie n., perfumiarstwo n., perfumiarz m., fuma ż., fumarium n., wyperfumowanie n.

 czas. perfumować ndk., wyperfumować dk.

 przym. perfumeryjny

Wiktionary


perfumeria

sklep z perfumami i kosmetykami lub zakład, pomieszczenie, w którym te produkty są produkowane lub przechowywane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfũˈmɛrʲja, AS: perfũmerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfuma ż., wyperfumowanie n., perfumy lm., perfumowanie n., perfumiarstwo n., perfumiarz m.

 przym. perfumeryjny

 czas. perfumować, wyperfumować

Wiktionary


perfumeryjny

odnoszący się do perfum i perfumerii, związany z procesem produkcji perfum (np. przemysł perfumeryjny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z perfumami lub perfumerią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż zapachy naturalne bynajmniej nie wyczerpują programu nowoczesnych laboratoriów perfumeryjnych. Pozostaje bowiem rozległa, przebogata dziedzina chemii syntetycznej, bez której przemysł perfumeryjny nie mógłby nigdy istnieć (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfuma ż., perfumy nmos. lm., perfumowanie n., perfumeria ż., wyperfumowanie n.

 czas. perfumować ndk.

Wiktionary


perfumetka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) perfumy w miniaturowym opakowaniu

Wiktionary


perfumiarka

→ perfumiarz


SJP.pl

Patrz:

perfumiarz

perfumiarski

→ perfumiarz, → perfumiarstwo


SJP.pl

Patrz:

perfumiarz, → perfumiarstwo

perfumiarstwo

potocznie o procesie produkcji i sprzedaży perfum lum jakimś innym przedsięwzięciu związanym z perfumami


SJP.pl


perfumiarz

wytwórca perfum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się tworzeniem kompozycji zapachowych używanych w perfumach czy kosmetykach, kompozytor zapachowy;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Jedyną osobą zdolną stworzyć kompozycję zapachową jest perfumiarz w branży zwany Nosem – objaśnia pani w białym laboratoryjnym kitlu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfumy nmos., perfumeria ż., perfuma ż.,

:: fż. perfumiarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompozytor zapachowy, kompozytor zapachów, środ. nos

Wiktionary


perfumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odprzymiotnikowy od|perfumować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perfumować ndk.

 rzecz. perfumeria ż., perfumy nmos., wyperfumowanie n., perfuma ż.

 przym. perfumeryjny

Wiktionary


perfumować

perfumować (się): używać perfum, nacierać (się) lub opryskiwać, skrapiać (się) perfumami


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) skrapiać perfumami, aplikować perfumy

czasownik zwrotny niedokonany perfumować się

 (2.1) aplikować perfumy na siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfuma ż., perfumy nmos. lm., perfumowanie n., perfumeria ż., wyperfumowanie n., perfumowanie n.

 przym. perfumeryjny

Wiktionary


perfumowy

→ perfumy; perfumiarski


SJP.pl


perfumy

kosmetyk w płynie dla kobiet i mężczyzn, zawierający kompozycję odpowiednio dobranych substancji zapachowych - naturalnych bądź sztucznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kosmet. roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

 (1.2) środ. kosmet. wyrób perfumeryjny zawierający od 10 do 20% kompozycji zapachowej

Wiktionary

Perfumy (od par fumée „przez dym”) – łączna nazwa kosmetyków, których jedynym zadaniem jest nadawanie różnym obiektom (zwykle ciału człowieka) przyjemnego i długo utrzymującego się zapachu. Z definicji tej wyłączone są wszystkie produkty, których aplikacja wymaga użycia gazów pędnych (m.in. dezodorant).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cały obszar Wysp Kanaryjskich to strefa wolnocłowa, nie ma więc sensu odkładać zakupów perfum czy alkoholi na ostatnią chwilę przed odlotem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈfũmɨ, AS: perfũmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfumeria ż., perfumowanie n., perfumiarstwo n., perfumiarz m., fuma ż., fumarium n., wyperfumowanie n., perfuma ż.

 czas. perfumować ndk., wyperfumować dk.

 przym. perfumeryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapach, pachnidło; daw. dziś gwara. perfuma; stpol. wódka

Wiktionary


perfundować

wykonywać perfuzję (zabieg, którego celem jest wywołanie sztucznego obiegu krwi lub innego płynu ustrojowego w wyizolowanym narządzie albo tkance)


SJP.pl


perfuzja

zabieg, którego celem jest wywołanie sztucznego obiegu krwi lub innego płynu ustrojowego w wyizolowanym narządzie albo tkance


SJP.pl

Perfuzja – przepływ płynu ustrojowego (najczęściej krwi) przez tkankę lub narząd. Perfuzja krwi przez narząd zwykle określana jest jako procent pojemności minutowej serca i zależy m.in. od:

Perfuzja może być określana jako iloraz przepływu i masy:

Wielkość przepływu krwi jest zależna od oporu naczyniowego, który jest odwrotnie proporcjonalny do promienia naczynia krwionośnego podniesionego do czwartej potęgi zgodnie z prawem Hagena-Poiseuille’a.

Wikipedia


perfuzjonista

osoba, u której wykonano perfuzję (zabieg, którego celem jest wywołanie sztucznego obiegu krwi lub innego płynu ustrojowego w wyizolowanym narządzie albo tkance)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. specjalista medyczny obsługujący płucoserce podczas zabiegu chirurgicznego;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ciągu dwóch lat współpracy kliniki z lwowskim Uniwersytetem Medycznym, przez krakowską placówkaacówkę przewinęło się już kilkunastu ukraińskich kardiochirurgów, kardiologów, perfuzjonistów i pielęgniarek ze Lwowa, Łucka i Ługańska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfuzja ż.

:: fż. perfuzjonistka

Wiktionary


perfuzyjny

→ perfuzja


SJP.pl

Patrz:

perfuzja

pergameska

dawny taniec włoski o żywym tempie, rozpowszechniony w Europie w okresie odrodzenia; bergamaska


SJP.pl


pergameński

przymiotnik od: Pergamon (miasto starożytne, ruiny tego miasta)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pergamonem, dotyczący Pergamonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pergamon mrz., Pergamończyk mos., pergamończyk mos.

 przym. pergamoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pergamoński

Wiktionary


pergamin

cienka, odpowiednio przygotowana skóra, używana dawniej do pisania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) papier nieprzepuszczający wilgoci ani tłuszczu

 (1.2) niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;

 (1.3) dokument zapisany na pergaminie (1.2)

Wiktionary

Pergamin – materiał piśmienniczy wyrabiany ze skór zwierzęcych. Jako podłoże do pisania wyparł rozpowszechniony wcześniej papirus stosowany w starożytności i był głównym materiałem pisarskim w Europie i na Bliskim Wschodzie przez cały okres średniowiecza, zanim został skutecznie wyparty przez papier. Używano go również jako materiału pokryciowego do opraw książek; to również potoczna nazwa papieru pergaminowego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pergaminnictwo n., pergaminacja ż., pergaminnik mos.

 przym. pergaminowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papier pergaminowy

Wiktionary


pergaminiarka

maszyna do pergaminacji


SJP.pl


pergaminnictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. wytwarzanie pergaminu;

Wiktionary

Pergaminnictwo – rzemiosło zajmujące się wyrabianiem pergaminów ze skór baranich, koźlich lub cielęcych.

Skórę wapniono, oczyszczano powierzchnie lica i mizdry do wysokiego stopnia gładkości i wypolerowania. Skórę oczyszczoną z mizdry i włosów rozciągano na ramach i wcierano w nią kredę, szlifując pumeksem. W XIV-XV w. pergaminnictwo ustępowało miejsca papiernictwu. Odnotowanym w źródłach pergaminnikiem był wrocławianin żydowskiego pochodzenia, Nickel Hanke.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W XIV-XV w. pergaminnictwo ustępowało miejsca papiernictwu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pergamin mrz., pergaminnik mos.

Wiktionary


pergaminnik

rzemieślnik wyrabiający pergamin


SJP.pl


pergaminowaty

przypominający wyglądem pergamin


SJP.pl


pergaminowy

→ pergamin


SJP.pl

Patrz:

pergamin

pergamon

1. państwo hellenistyczne w Azji Mniejszej; Królestwo Pergamońskie;
2. miasto w starożytnej Myzji, stolica Królestwa Pergamońskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto w Myzji, w Azji Mniejszej, stolica państwa pergamońskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pergamon – miasto, stolica pergameńskiego państwa
  • Pergamon – państwo hellenistyczne w Azji Mniejszej
  • Muzeum Pergamońskie – Pergamonmuseum, muzeum w Berlinie
  • pergameński ołtarz (Wielki Ołtarz Zeusa) – ołtarz wzniesiony w Pergamonie, poświęcony Zeusowi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pergamończyk mos., pergameńczyk mos.

 przym. pergamoński, pergameński

Wiktionary


pergamoński

→ Pergamon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pergamonem, dotyczący Pergamonu

Wiktionary

Patrz:

Pergamon

Powiązane:

 rzecz. Pergamon mrz., Pergamończyk mos., pergamończyk mos.

 przym. pergameński

Wiktionary


perge

Pe

Wikipedia


pergola

budowla ogrodowa składająca się z jednego lub dwóch rzędów słupów podtrzymujących poziomą kratę oplecioną pnącymi roślinami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. ogrod. budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛrˈɡɔla, AS: pergola

Wiktionary


pergolowy

→ pergola


SJP.pl

Patrz:

pergola

perhydrol

nazwa techniczna trzydziestoprocentowego roztworu wodnego nadtlenku wodoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. silnie utleniający, 30-procentowy roztwór wodny nadtlenku wodoru;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛrˈxɨdrɔl, AS: perχydrol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrat m., hydronetka ż., hydra ż., hydraulika ż., hydraulik m.

 przym. perhydrolowy

Wiktionary


perhydrolowy

przymiotnik

 (1.1) przym. od perhydrol

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrxɨdrɔˈlɔvɨ, AS: perχydrolovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perhydrol

Wiktionary


peri

1. nadprzyrodzona istota płci męskiej lub żeńskiej, utworzona z ognia, występująca w perskiej twórczości ludowej;
2. przenośnie: piękna, pełna wdzięku dziewczyna


SJP.pl

Peri – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Korsyka Południowa.

Według danych na rok 1999 gminę zamieszkiwały 1140 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 48 osób/km².

Wikipedia


peri-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na obszar lub tematykę wokół tego, co określa drugi człon złożenia

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. pery-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pery-, około-

Wiktionary


periakt

w dawnych teatrach greckich: dekoracja w postaci graniastosłupa o podstawie trójkąta


SJP.pl


periaktoi

system obrotowy graniastosłupów, służący do szybkiej zmiany dekoracji, stosowany w teatrach antycznych, później zastąpiony przez kulisy; periakty, telari


SJP.pl


periakty

system obrotowy graniastosłupów, służący do szybkiej zmiany dekoracji, stosowany w teatrach antycznych, później zastąpiony przez kulisy; periaktoi, telari


SJP.pl

Periakty – dekoracje w formie graniastosłupa o podstawie trójkąta. Na ścianach bryły umieszczano inne dekoracje. Przez obrót dookoła osi możliwa była szybka zmiana tła rozgrywanego dramatu (komedii, tragedii). Stosowane były w teatrach greckich okresu hellenistycznego.

Wikipedia


periastron

punkt orbity okołogwiazdowej ciała niebieskiego położony najbliżej gwiazdy obieganej; peryastron


SJP.pl


pericykloida

krzywa płaska zakreślana przez któryś z punktów obwodu koła ruchomego, toczącego się po kole stałym, znajdującym się wewnątrz koła ruchomego


SJP.pl


periegeta

autor przewodnika krajoznawczego, zwłaszcza starożytnego, uwzględniającego szczególne pomniki sztuki


SJP.pl


periegeza

przewodnik krajoznawczy z systematycznym opisem charakterystycznych obiektów danej krainy, szczególnie pomników sztuki


SJP.pl


perigeum

punkt na orbicie ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, w którym jest ono najbliżej Ziemi; perygeum (częściej)


SJP.pl


perigordzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Périgordem, dotyczący Périgordu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Périgord mrz.

Wiktionary


perihelium

punkt na orbicie ciała niebieskiego, w którym jest ono najbliżej Słońca; peryhelium (częściej)


SJP.pl


perikardiocenteza

nakłucie worka osierdziowego


SJP.pl

Perikardiocenteza – zabieg mający na celu ewakuację płynu znajdującego się w worku osierdziowym poprzez jego nakłucie i odbarczenie, a przez to obniżenie ciśnienia osierdziowego. Perikardiocenteza jest zabiegiem ratującym życie pacjentom z tamponadą serca. Jedynym wyjątkiem jest tamponada spowodowana rozwarstwieniem aorty, w której perikardiocenteza jest przeciwwskazana, a konieczna jest pilna interwencja kardiochirurgiczna.

Wikipedia


perikarion

część neuronu otaczająca jądro komórkowe wraz z jąderkiem; neurocyt


SJP.pl

Perikarion (perycaryon), inaczej ciało komórki nerwowej, soma lub neurocyt – część neuronu otaczająca jądro komórkowe wraz z jąderkiem (rzadziej dwa jądra lub więcej).

Wikipedia


perilartyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. półsyntetyczny słodzik pochodzenia naturalnego uzyskiwany z roślin rodzaju Perilla

Wiktionary

Perilartyna – organiczny związek chemiczny z grupy oksymów. Jest pochodną enancjomeru ("S")-(−) monocyklicznego monoterpenoidowego aldehydu. Jest to jedna z najsłodszych substancji naturalnych. W postaci tzw. cukru perila znalazła zastosowanie jako słodzik, którego słodkość ocenia się na około 2000 razy większą od słodkości cukrozy.

Wikipedia


perilla

olej pozyskiwany z owoców pachnotki uprawnej (jednorocznej rośliny oleistej z rodziny wargowych), wykorzystywany najczęściej jako smar


SJP.pl


perillus

owad z rodziny tarczówkowatych; zbrojec dwuplamy


SJP.pl


perimenopauza

okres okołomenopauzalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. med. kilkuletni okres przejściowy poprzedzający menopauzę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. menopauza ż.

Wiktionary


perimetrium

otrzewna macicy, zewnętrzna błona surowicza okrywająca dno i trzon macicy


SJP.pl


perinatalny

dotyczący noworodka, opieki nad noworodkiem; noworodkowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. dotyczący okresu okołoporodowego, związany z okresem okołoporodowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okresie perinatalnym należy szczególną troską otoczyć ciężarną i jej dziecko.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okołoporodowy

Wiktionary


perinatolog

specjalista zajmujący się zagadnieniami związanymi z płodem, fazami jego rozwoju oraz ciążą i poszczególnymi etapami porodu


SJP.pl


perinatologia

nauka zajmująca się zagadnieniami związanymi z płodem, fazami jego rozwoju oraz ciążą i poszczególnymi etapami porodu


SJP.pl

Perinatologia (z gr. "perí" = "wokół", łac. "nascor" = "rodzić się", gr. "lógos" = "nauka") – dziedzina medycyny zajmująca się zagadnieniami z zakresu opieki perinatalnej. Obejmuje anatomię, fizjologię i diagnostykę schorzeń kobiety ciężarnej oraz płodu i noworodka.

Wikipedia


perintegracja

zjawisko w językoznawstwie polegające na przesunięciu się granicy między morfemami (częściami wyrazu) w wyrazie


SJP.pl

Perintegracja (absorpcja morfologiczna) - zjawisko językowe polegające przesunięciu granicy między dwoma morfemami, co skutkuje nowym podziałem na morfemy, który jest odmienny od poprzedniego, uwarunkowanego historycznie.

Wikipedia


perintegracyjny

odnoszący się do perintegracji (przesunięcia się granicy między częściami wyrazu w tym wyrazie)


SJP.pl


period

faza cyklu miesiączkowego dojrzałych płciowo kobiet (wydalanie krwi i śluzu z macicy wynikające ze złuszczania się warstwy śluzowej błony); menstruacja, miesiączka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. fizj. okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie

Wiktionary

. (alt. nazwa: Period) – szósty album studyjny amerykańskiej piosenkarki Keshy, wydany 4 lipca 2025 roku, nakładem własnej wytwórni artystki, Kesha Records. Jest to jej pierwszy projekt od czasu jej odejścia z wytwórni RCA i Kemosabe Records. Aby promować album, Kesha wyruszyła w trasę koncertową the Tits Out Tour.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okazało się, że ta kobieta ostatni raz miała perjod w siedemnastym roku życia, przed zamążpójściem: od tego czasu, dwadzieścia razy rodziła i roniła bez przerwy…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrʲjɔt, AS: perʹi ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. periodyk m., periodyczność ż., periodyzacja ż., periodyzowanie n.

 czas. periodyzować ndk.

 przym. periodyczny, periodyzacyjny

 przysł. periodycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okres, miesiączka; pot. eufem. ciotka, ciota; eufem. przest. kobieca przypadłość; eufem. trudne dni

Wiktionary


periodogram

Periodogram – rodzaj dyskretnej transformaty Fouriera. Pojęcia periodogramu prawdopodobnie po raz pierwszy użył Arthur Schuster w 1898, opierając się na pracy "Power Spectral Density estimation" (z ang. „estymacja widmowej gęstości mocy”) Fernanda Schlindweina.

Wikipedia


periodontolog

specjalista w dziedzinie periodontologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz stomatolog zajmujący się leczeniem chorób przyzębia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka periodontologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrʲjɔdɔ̃nˈtɔlɔk, AS: perʹi ̯odõntolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. periodontologia ż.

 przym. periodontologiczny

 przysł. periodontologicznie

Wiktionary


periodontologia

dziedzina stomatologii zajmująca się chorobami przyzębia; parodontologia (dawniej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stomat. dziedzina stomatologii zajmująca się leczeniem chorób przyzębia

Wiktionary

Periodontologia, dawniej: parodontologia, potocznie (ze względu na najczęstsze schorzenie przyzębia paradontozę): paradontologia – nauka o aparacie zawieszeniowym zęba, tj. przyzębiu. Jako dziedzina stomatologii zajmuje się profilaktyką i leczeniem chorób przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. periodontolog mos./ż.

Wiktionary


periodontopatia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zapalenie przyzębia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paradentoza, paradontoza, parodontoza, przyzębica

Wiktionary


periodycznie

przysłówek

 (1.1) książk. co jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I można dodać, że powinna się odbywać periodycznie, załóżmy, że raz na pół roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. period m., periodyk mrz.

 przym. periodyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. okresowo, regularnie

Wiktionary


periodyczność

okresowość, regularna powtarzalność


SJP.pl


periodyczny

powtarzający się w określonych odstępach czasu, występujący regularnie co pewien czas (np. periodyczne erupcje wulkaniczne); okresowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powtarzający się regularnie co pewien czas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. period mrz., periodyczność ż., periodyk mrz.

 przysł. periodycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cykliczny, okresowy

Wiktionary


periodyk

czasopismo o ciągłej numeracji, pojawiające się w określonych odstępach czasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czasopismo o regularnej częstotliwości ukazywania się;

Wiktionary

Periodyk ( périodique) – czasopismo o regularnej częstotliwości ukazywania się (np. dziennik, tygodnik, miesięcznik, kwartalnik, rocznik).

Periodyk jest czasopismem o stałej nazwie i numeracji ciągłej.

Ze względu na to, że większość czasopism wydawana jest regularnie, periodyk jest potocznie synonimem czasopisma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według ukazującego się w Waszyngtonie periodyku prawniczego „Legal Times” prezydentostwo nie podjęli jeszcze ostatecznej decyzji o górnym limicie wysokości datków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrʲˈjɔdɨk, AS: perʹi ̯odyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. period m., periodyczność ż., periodyzacja ż., periodyzowanie n.

 czas. periodyzować ndk.

 przym. periodyczny, periodyzacyjny

 przysł. periodycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czasopismo

Wiktionary


periodykowy

charakterystyczny dla periodyku (czasopisma o ciągłej numeracji, pojawiającego się w określonych odstępach czasu), odnoszący się do niego


SJP.pl


periodyzacja

podział na okresy, fazy, epoki itp.


SJP.pl

Periodyzacja – umowny podział czasu na ery, epoki, wieki itp., stosowany w geologii historycznej, historii, historii literatury, historii sztuki. Początki i końce jednostek periodyzacji wyznaczają zwykle wydarzenia uważane z jakiegoś powodu za przełomowe. Istnieją różne modele periodyzacji, a i wśród podobnych nie ma zawsze zgody co do konkretnych dat (np. zakończenia średniowiecza).

Wikipedia


periodyzacyjny

→ periodyzacja


SJP.pl

Patrz:

periodyzacja

periodyzator

osoba, której dokonania zapoczątkowały nowy okres w jakiejś dziedzinie lub ogólnie w podziale czasu


SJP.pl


periodyzować

dzielić na okresy, ery lub tworzyć, rozdzielać fazy, etapy w jakimś procesie lub dłuższym odcinku czasu


SJP.pl


periojk

osoba pełniąca służbę wojskową w starożytnej Sparcie, ale pozbawiona wszelkich praw politycznych


SJP.pl


periojkowie

ludność w starożytnej Sparcie pełniąca służbę wojskową, pozbawiona praw politycznych


SJP.pl

Periojkowie (gr. "Περίοικοι, perioikoi" – „ci, którzy mieszkają wokół” lp. "Περίοικος" od "περί" «wokół» i "οἶκος" «dom, gospodarstwo») – część ludności Sparty, []. Periojkowie byli pozbawieni praw politycznych, byli jednak niezależnymi ekonomicznie ludźmi wolnymi. Periojkowie mieli obowiązki wojskowe i uczestniczyli w wyprawach wojennych wraz ze spartańskimi hoplitami. W oficjalnych dokumentach spartiatów oraz periojków określano mianem Lacedemończyków.

Wikipedia


periosteum

łącznotkankowa błona pokrywająca kość; okostna


SJP.pl


peripter

w architekturze antycznej: typ dużej świątyni z naosem otoczonym pojedynczą kolumnadą; perypter; peripteros


SJP.pl


peripteroid

bryła otoczona symetrycznymi względem jej środka elementami, będąca podstawową koncepcją architektoniczną budownictwa starożytnej Grecji i Rzymu


SJP.pl


peripteros

w architekturze antycznej: typ dużej świątyni z naosem otoczonym pojedynczą kolumnadą; perypter; peripter


SJP.pl


periselenium

punkt na orbicie ciała niebieskiego okrążającego Księżyc, w którym jest ono najbliżej Księżyca; peryselenium (częściej)


SJP.pl


perizonium

w ikonografii chrześcijańskiej - opaska okrywająca biodra ukrzyżowanego Jezusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. rel. przepaska biodrowa na wizerunkach ukrzyżowanego Chrystusa;

Wiktionary

Pe

Wikipedia


perka

regionalna nazwa ziemniaka; pyrka, pera, pyra, kartofel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. ziemniak

 (1.2) icht. zob. perka rdzawa.

 (1.3) muz. pot. perkusja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) dosmażył swoich perek i dopiekł kiełbasy, a wyłożywszy wszystko na misę, postawił na stole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemniak, pyrka, pera, pyra, kartofel

Wiktionary


perkal

cienkie płótno służące do wyrabiania bielizny i pościeli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. gęsta, lekka i trwała tkanina bawełniana o matowej powierzchni, wykorzystywana głównie do pościeli i odzieży

Wiktionary

Pe

Wikipedia


perkalik

gatunek perkalu, zwykle drukowanego


SJP.pl


perkalikowy

1. wyprodukowany, wykonany z perkaliku (gatunku cienkiego płótna bawełnianego), taki, w którym użyto perkalu (np. materiał perkalikowy);
2. w kolorze jasnopomarańczowym, kremowym


SJP.pl


perkalina

przewiewna, lśniąca tkanina bawełniana, po przebarwieniu używana na podszewki i pościele


SJP.pl


perkalowy

wyprodukowany, wykonany z perkalu (cienkiego płótna bawełnianego), taki, w którym wykorzystano perkal (np. podszewka perkalowa)


SJP.pl


perkaty

potocznie: podobny do ziemniaka; zaokrąglony


SJP.pl


perkins

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Perkins – jednostka osadnicza w stanie Georgia, w hrabstwie Jenkins
  • Perkins – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Payne
  • Perkins (ang. Perkins Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Erie
  • hrabstwo Perkins (ang. Perkins County) – w stanie Nebraska
  • hrabstwo Perkins (ang. Perkins County) – w stanie Dakota Południowa
  • Anthony Perkins – aktor
  • Carl Perkins – muzyk, piosenkarz
  • Elizabeth Perkins – aktorka
  • Jacob Perkins – fizyk, wynalazca
  • Kieren Perkins – sportowiec, pływak
  • Sam Perkins – koszykarz
  • USS „Perkins” – okręty amerykańskie

Wikipedia


perklice

Perklice – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Mikołajki Pomorskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


perko

regionalna nazwa ziemniaka; pyrka, pera, pyra, kartofel


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franc Perko – rzymskokatolicki duchowny
  • Rok Perko – słoweński narciarz alpejski
  • Stanisław Perko – polski wojskowy

Wikipedia


perkolacja

metoda otrzymywania na zimno wyciągów z ziół lub owoców


SJP.pl

Pe

Wikipedia


perkolacyjny

→ perkolacja


SJP.pl

Patrz:

perkolacja

perkolator

urządzenie do maceracji, czyli rozpuszczania substancji stałych za pomocą cieczy; macerator


SJP.pl

Perkolator – urządzenie służące do otrzymywania wyciągu z jakiejś substancji dzięki przepuszczaniu przez nią płynu. Stosowane np. przy obróbce kawy bądź płynnych leków w aptece. Urządzenie o cylindrycznym lub stożkowym kształcie (kształt stożkowaty ułatwia usuwanie wyekstrahowanego surowca).

Wikipedia


perkotać

wydawać bulgoczący odgłos charakterystyczny dla wrzącej wody lub innej cieczy; parkotać, pyrkotać


SJP.pl


perkowice

Perkowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Biała Podlaska. Przez miejscowość przepływa Zielawa, rzeka dorzecza Bugu, dopływ Krzny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


perkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Perkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Perkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Przemęt
  • Perkowo – przystanek kolejowy

Wikipedia


perkowski

nazwisko


SJP.pl

Perkowski (forma żeńska: Perkowska; liczba mnoga: Perkowscy) – polskie nazwisko. Nazwa osobowa pochodzi od dobra Perki w ziemi bielskiej (Województwo podlaskie), w ramach którego należało kilka wsi: Perki Bujanki, Perki Bujny Głowczyzna, Perki Franki Spały, Perki Gziki, Perki Karpie Korzenie, Perki Lachy, Perki Nowe, Perki Mazowsze, Perki Wypychy.

Wikipedia


perkoz

ptak wodny należący do rodzaju perkozów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ptak z rzędu perkozów
  • Perkoz – debiutancki album muzyczny Jacka Perkowskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛrkɔs, AS: perkos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkozek m., perkozowe nmos.

Wiktionary


perkozek

ptak wodny, najmniejszy z krajowych perkozów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Tachybaptus ruficollis|ref=tak., najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zobacz, jak ten perkozek śmiesznie się rusza!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈkɔzɛk, AS: perkozek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkoz mzw.

Wiktionary


perkozi

→ perkoz; perkozowy


SJP.pl


perkozica

samica perkoza


SJP.pl


perkozowate

o cechach perkozowatych (jedynej rodziny ptaków z rzędu perkozów, której przedstawiciele zamieszkują stałe zbiorniki wodne)


SJP.pl


perkozowaty

o cechach perkozowatych (jedynej rodziny ptaków z rzędu perkozów, której przedstawiciele zamieszkują stałe zbiorniki wodne)


SJP.pl


perkozowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Podicipediformes|Fürbringer|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Perkozowe (Podicipediformes) – monotypowy rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na palcach perkozowych znajdują się płatkowate rozszerzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkoz mzw., perkozy lm nm.

 przym. perkozowaty

Wiktionary


perkozowy

→ perkoz; perkozi


SJP.pl


perkozy

ptak wodny należący do rodzaju perkozów


SJP.pl


perkołyska

ptak z rzędu żurawiowych, o charakterystycznej torbie u samicy, służącej do transportowania piskląt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. ptak z rodziny perkołysek (nazwa systematyczna|Heliornithidae|ref=tak.), zamieszkujący głównie lasy tropikalne w strefie równikowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Perkołyski to rzadkie i tajemnicze ptaki wilgotnych tropikalnych lasów, z wyglądu przypominające perkozy i łyski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkołyski nmos.

 przym. perkołyskowy

Wiktionary


perkołyski

rodzina ptaków z rzędu żurawiowych, której wszystkie żeńskie gatunki odznaczają się torbą służącą do transportu piskląt


SJP.pl

Perkołyski (Heliornithidae) – rodzina ptaków z rzędu żurawiowych (Gruiformes). Każdy z trzech gatunków rodziny występuje na innym obszarze: perkołyska afrykańska ("Podica senegalensis") – w Afryce, na południe od Sahary, perkołyska indyjska ("Heliopais personatus") – w północno-wschodnich Indiach i Azji Południowo-Wschodniej, a perkołyska amerykańska ("Heliornis fulica") – w Ameryce Środkowej i Południowej.

Wikipedia


perkun

1. jeden z najważniejszych bogów bałtyjskich;
2. jezioro w Polsce


SJP.pl

Pe

Wikipedia


perkunowy

charakterystyczny dla Perkuna (boga burzy, wojny i płodności, indoeuropejskiego odpowiednika słowiańskiego Peruna), związany z nim


SJP.pl


perkusista

muzyk grający na instrumentach perkusyjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk grający na perkusji

Wiktionary

Perkusista, potocznie: bębniarz, pałkarz, pałker, garkotłuk – osoba grająca na perkusji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dlaczego tylu perkusistów dziś na scenie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrkuˈɕista, AS: perkuśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkusja ż.

:: fż. perkusistka ż.

 przym. perkusyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bębnista; gwara. muz. baniakarz

Wiktionary


perkusistka

kobieta grająca na którymś z instrumentów zaliczanych do grupy instrumentów perkusyjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na perkusji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomimo wielu przedsięwzięć, reżyserka, blogerka i niezależna perkusistka rockowa Eleni Vlachos jest jednoosobowym tornadem wegańskiego aktywizmu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkusja ż.

:: fm. perkusista m.

 przym. perkusyjny

Wiktionary


perkusja

1. grupa instrumentów muzycznych, z których dźwięk uzyskiwany jest poprzez uderzanie lub potrząsanie, np. talerze, bęben, ksylofon, trójkąt; instrumenty perkusyjne;
2. zestaw instrumentów perkusyjnych używany przez muzyka;
3. efekty dźwiękowe i brzmieniowe uzyskiwane dzięki instrumentom perkusyjnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. zestaw różnych instrumentów perkusyjnych;

 (1.2) muz. dźwięki wydobywające się z perkusji (1.1)

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra na perkusji wymaga dużego zaangażowania niemal każdej części ciała oraz głębokiego skupienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈkusʲja, AS: perkusʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkusista mos., perkusistka ż., perkusjada ż.

 przym. perkusyjny

 przysł. perkusyjnie

Wiktionary


perkusjada

parada, w której uczestniczą muzycy grający na bębnach lub innych instrumentach tego typu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. pot. wydarzenie muzyczne (koncert, festiwal, itp.), w którym biorą udział głównie lub wyłącznie perkusiści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrkuˈsʲjada, AS: perkusʹi ̯ada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkusja ż.

Wiktionary


perkusjonalia

wszelkiego rodzaju elementy perkusyjne, służące do ubarwienia muzyki o dodatkowe brzmienia


SJP.pl


perkusjonalista

muzyk grający na perkusjonaliach


SJP.pl


perkusjonalistka

→ perkusjonalista


SJP.pl

Patrz:

perkusjonalista

perkusjonistka

→ perkusjonista


SJP.pl

Patrz:

perkusjonista

perkusyjny

charakterystyczny dla grupy instrumentów, z których dźwięk uzyskiwany jest poprzez uderzanie lub potrząsanie (np. instrumenty perkusyjne)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. odnoszący się do perkusji

 (1.2) muz. o instrumencie: wymagający uderzania do wydobycia dźwięku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkusja ż., perkusista m., perkusistka ż.

Wiktionary


perl

stopień czcionki równy pięciu punktom typograficznym (1,880 mm)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień pisma odpowiadający pięciu punktom (1,8795 mm)

Wiktionary

Perl – interpretowany, dynamiczny język programowania wysokiego poziomu autorstwa Larry’ego Walla początkowo przeznaczony głównie do pracy z danymi tekstowymi, obecnie używany do wielu innych zastosowań. Wzorowany na takich językach jak C, skryptowe: sed, awk i sh, i inne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛrl, AS: perl

Wiktionary


perlak

1. maszyna w postaci obrotowego bębna pokrytego materiałem ścierającym, używana do obłuskiwania ziarna przy produkcji kaszy;
2. rodzaj grubej kaszy;
3. guz tworzący się głównie ze złuszczonych komórek nabłonka, powstający wskutek zapalenia ucha środkowego


SJP.pl

Perlak, guz perlisty ( cholesteatoma) – guzowaty twór zapalny powstający najczęściej w uchu środkowym. Perlaka opisywano także w innych narządach (zatoki przynosowe, przewód słuchowy zewnętrzny). Cechą charakterystyczną perlaka jest rozrost nabłonka wielowarstwowego płaskiego w przestrzeniach powietrznych kości skroniowej oraz rozprężający wzrost w jamie bębenkowej i niszczenie kości. Rozwijając się w jamie bębenkowej jest przyczyną przewlekłego perlakowego zapalenia ucha środkowego

Wikipedia


perlakowy

podobny do perlaka (guza tworzącego się głównie ze złuszczonych komórek nabłonka, powstającego wskutek zapalenia ucha środkowego), odnoszący się do niego


SJP.pl


perlator

rodzaj sitka o drobnych oczkach, które mocuje się na końcu wylewki po to, by napowietrzało strumień wypływającej wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie montowane na końcu kranu, które napowietrza strumień wody

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Powiązane:

 czas. perlić się

 rzecz. perła ż.

Wiktionary


perlejewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Perlejewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Perlejewo. Leży nad rzeczką Pełchówką, lewym dopływem Nurca.

Jest siedzibą gminy Perlejewo należącej do stowarzyszenia "Tygiel Doliny Bugu" oraz rzymskokatolickiej Parafii Przemienienia Pańskiego należącej do Dekanatu Ciechanowiec w diecezji drohiczyńskiej.

Wikipedia


perlejewski

przymiotnik od: Perlejewo


SJP.pl


perlica

udomowiony ptak z rzędu kuraków, o białym, szarym lub niebieskawym upierzeniu w jasne cętki; perliczka, pantarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. perliczka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perliczka ż.

 czas. perlić się

Wiktionary


perlice

udomowiony ptak z rzędu kuraków, o białym, szarym lub niebieskawym upierzeniu w jasne cętki; perliczka, pantarka


SJP.pl

Perlice (Numididae) – rodzina ptaków z rzędu grzebiących (Galliformes). Obejmuje gatunki występujące wyłącznie w Afryce. Jeden gatunek – perlica zwyczajna – występuje w Afryce i na Półwyspie Arabskim oraz był introdukowany poza jego naturalnym siedliskiem, m.in. na Karaibach, Madagaskarze, w Australii i Nowej Zelandii.

Wikipedia


perlicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojciech Perlicki – duchowny, kanonik, administrator archidiecezji lwowskiej
  • Zygfryd Perlicki (1932–2017) – żeglarz regatowy, olimpijczyk.

Wikipedia


perliczka

udomowiony ptak z rzędu kuraków, o białym, szarym lub niebieskawym upierzeniu w jasne cętki; perlica, pantarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Numida meleagris|ref=tak., udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak to obserwując wszystko, panna zabrnęła między perliczki, których całe stado wykrzykiwało popod krzakami porzeczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈlʲit͡ʃka, AS: perlʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perlica ż., perła ż.

 czas. perlić, perlić się

 przym. perliczkowy, perlicowy, perliczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perlica, reg-pl|Małopolska|afrykanka., reg-pl|Małopolska|aprykanka.

Wiktionary


perliczkowy

→ perliczka


SJP.pl

Patrz:

perliczka

perliczy

należący do perlicy (udomowionego ptaka z rzędu kuraków, o białym, szarym lub niebieskawym upierzeniu w jasne cętki), charakterystyczny dla perlicy (np. perlicze jajo)


SJP.pl


perlik

1. samiec perlicy, afrykańskiego ptaka;
2. młotek ręczny, obustronny, o gładkich obuchach, stosowany w kopalniach i kamieniołomach; pyrlik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. młot górniczy

 (1.2) samiec perliczki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • samiec – perliczki
  • Perlik – gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych
  • młotek o przekroju podłużnym w kształcie prostokąta, część herbu górniczego, po śląsku zwany pyrlikiem

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛrlʲik, AS: perlʹik

Wiktionary


perlino

o maści konia: jasnogniady o beżowym odcieniu


SJP.pl

Perlino (kaszb. "Perlëno" lub też "Përlëno", niem. "Perlin") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Gniewino. Wieś jest siedzibą sołectwa "Perlino" w którego skład wchodzą również Perlinko i "Perlino-Wybudowa".

Wikipedia


perlistość

złożenie z wielu kropel, występowanie w postaci kropel w kształcie pereł, pęcherzyków


SJP.pl


perlisty

1. składający się z wielu kropel, występujący w kroplach w kształcie pereł, pęcherzyków; kroplisty;
2. o śmiechu lub innych odgłosach: składający się z krótkich, szybko następujących po sobie dźwięków (np. perliste chichotanie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z wielu kropli

 (1.2) składający się z krótkich, następujących szybko po sobie dźwięków

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To głos Moniki N.: właśnie skończyliśmy, i jej śmiech, perlisty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈlʲistɨ, AS: perlʹisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perłówka ż., perła ż., perlistość ż.

 przysł. perliście

 przym. perłowy

 czas. perlić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kroplisty

 (1.2) srebrzysty

Wiktionary


perlit

1. skała szklista pochodzenia wulkanicznego
2. składnik strukturalny stopów żelaza, mieszanina żelaza i cementytu o dużej zawartości węgla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. minerał, wieloskładnikowa skała pochodzenia wulkanicznego, zawierająca kilka procent wody;

 (1.2) bud. ogrod. materiał z perlitu (1.1) poddanego wysokiej temperaturze w postaci porowatych granulek stosowanych w budownictwie i ogrodnictwie

 (1.3) hutn. mikroskopijne, płytkowe skupiska ferrytu i cementytu powstałe w stali przez rozpad eutektoidalny austenitu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • perlit (metalurgia)
  • perlit (skała)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. perlitowy

 czas. perlić się

Wiktionary


perlitowy

→ perlit


SJP.pl

Patrz:

perlit

perlityczny

odnoszący się do perlitu (skały szklistej pochodzenia wulkanicznego lub składnika strukturalnego stopów żelaza), właściwy perlitowi (np. przemiana perlityczna)


SJP.pl


perlić

perlić się: występować, pojawiać się w postaci kropel w kształcie pereł, pęcherzyków


SJP.pl


perliński

nazwisko


SJP.pl


perliściej

stopień wyższy od przysłówka: perliście


SJP.pl


perlman

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Itzhak Perlman – izraelski skrzypek
  • Linda Perlman – amerykańska brydżystka
  • Rhea Perlman – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna
  • Ron Perlman – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, reżyser i scenarzysta

Wikipedia


perlon

poliamidowe włókno syntetyczne albo cienkie pończochy z tego włókna, których nazwa pochodzi od PRL-u, analogicznie do DDR-owskiego dederonu


SJP.pl


perlonowy

→ perlon


SJP.pl

Patrz:

perlon

perlony

poliamidowe włókno syntetyczne albo cienkie pończochy z tego włókna, których nazwa pochodzi od PRL-u, analogicznie do DDR-owskiego dederonu


SJP.pl


perlustracja

dawniej: przeglądanie, przepatrywanie, kontrola czegoś, zwłaszcza cudzej korespondencji


SJP.pl


perlustrator

osoba perlustrująca, dokonująca perlustracji, przeglądająca, kontrolująca coś, zwłaszcza cudze korespondencje


SJP.pl


perlustrować

dokonywać perlustracji (przeglądania, przepatrywania, kontroli czegoś, zwłaszcza cudzej korespondencji)


SJP.pl


perm

okres ery paleozoicznej ok. 280 - ok. 230 mln lat temu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. szósty i ostatni okres ery paleozoicznej;

Wiktionary

Zobacz też: Perm (miasto) i Perm w innych znaczeniach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karbon to okres geologiczny między dewonem a permem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrm, AS: perm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perm m.

 przym. permski

Wiktionary


permakryzys

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. społ. przedłużający się okres niestabilności i braku bezpieczeństwa, będący w szczególności rezultatem serii katastrofalnych wydarzeń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryzys mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kryzys permanentny

Wiktionary


permakultura

gałąź projektowania ekologicznego, inżynierii ekologicznej i projektowania środowiska, tworząca zrównoważoną architekturę siedzib ludzkich i samoregulujące się systemy rolnicze na wzór ekosystemów naturalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ochrśrod. ekol. idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

Wiktionary

Permakultura – gałąź projektowania ekologicznego, inżynierii ekologicznej i projektowania środowiska, tworząca zrównoważoną architekturę siedzib ludzkich i samoregulujące się systemy rolnicze na wzór ekosystemów naturalnych.

Wikipedia


permakulturowy

→ permakultura


SJP.pl

Patrz:

permakultura

permalink

stałe, niezmienne hiperłącze; permlink


SJP.pl


permalloy

stop żelaza z niklem, silnie magnesujący się; permaloj


SJP.pl


permaloj

stop żelaza z niklem, silnie magnesujący się; permalloy


SJP.pl

Permaloj (z ang. "permalloy") – stop składający się zwykle z ok. 80% niklu i 20% żelaza, wynaleziony w 1914 r. przez Gustav Elmena z Bell Telephone Laboratories Jego właściwości magnetyczne (tzw. „miękkość magnetyczna”) wykorzystywane są do budowy rdzeni transformatorów. Charakteryzuje się dużą podatnością magnetyczną tj. łatwo się na- i rozmagnesowuje.

Wikipedia


permanencja

przestarzałe: ciągłe, nieprzerwane istnienie, trwanie czegoś; stałość, trwałość, ustawiczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permanentność ż.

 przym. permanentny

 przysł. permanentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) permanentność

Wiktionary


permanent

1. rodzaj funkcji matematycznej;
2. potocznie: makijaż permanentny


SJP.pl

Permanent – funkcja przyporządkowująca każdej macierzy kwadratowej stopnia formula_1 o współczynnikach z pierścienia przemiennego formula_2 pewien element tego pierścienia. Podobnie jak wyznacznik permanent jest wielomianem stopnia formula_1 z formula_4 zmiennymi, w którym każdy składnik ma formula_1 czynników, z których każde dwa są z różnych kolumn i z różnych wierszy macierzy.

Wikipedia


permanentnie

przysłówek sposobu

 (1.1) bez przerwy, wciąż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Natalis permanentnie mi dokucza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permanentność ż., permanencja ż.

 przym. permanentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wciąż, zawcięcie

Wiktionary


permanentność

nieprzerwaność, ciągłość, ustawiczność; bezustanność, trwałość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permanencja ż.

 przym. permanentny

 przysł. permanentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trwałość, ciągłość, permanencja

Wiktionary


permanentny

stały, trwający nieprzerwanie, cały czas się powtarzający (np. permanentny deszcz, permanentne zachowania); ustawiczny, trwały, ciągły, stały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który trwa nieprzerwanie, bez przerwy, trwały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Klubie Urody jest możliwość wykonania makijażu permanentnego, który wyraża dążenie do doskonałości, oszczędza czas, a co najważniejsze, daje widoczny długotrwały efekt.

 (1.1) Pogłębieniem i unowocześnieniem teorii dochodu względnego jest hipoteza dochodu stałego (permanentnego).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrmãˈnɛ̃ntnɨ, AS: permãnẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permanentność ż., permanencja ż.

 przysł. permanentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trwały, ustawiczny, ciągły

Wiktionary


permareksja

zaburzenie odżywiania w postaci uzależnienia od diet


SJP.pl


permasyn

synchroniczny silnik elektryczny, w którym podstawowy strumień magnetyczny wytwarzają magnesy trwałe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • permasyn, silnik permasynowy – silnik elektryczny synchroniczny z magnesami trwałymi
  • Sinavy Permasyn FR6439-3900KW – silnik elektryczny firmy Siemens

Wikipedia


permeametr

przyrząd do wyznaczania krzywych magnesowania i pętli histerezy materiałów ferromagnetycznych


SJP.pl


permeat

roztwór przenikający przez membranę filtracyjną, zawierający rozpuszczalnik wraz z cząstkami, które nie zostały zatrzymane na filtrze


SJP.pl


permendur

stop zawierający 50% żelaza i 50% kobaltu, mało plastyczny; stosowany jako materiał magnetycznie miękki


SJP.pl

Permendur – stop żelaza z kobaltem i niewielkimi dodatkami wanadu (do 2%), tantalu i niobu.

Permendur charakteryzuje się bardzo wysoką indukcją nasycenia – do 2,43 T. Jest to obecnie najwyższa znana wartość indukcji nasycenia dla materiałów magnetycznie miękkich.

Wikipedia


permetryna

syntetyczny organiczny związek chemiczny używany w rolnictwie do ochrony roślin uprawnych przed szkodnikami


SJP.pl

Permetryna – syntetyczny organiczny związek chemiczny zaliczany do insektycydów trzeciej generacji. Używana w rolnictwie do ochrony roślin uprawnych przed szkodnikami. Należy do grupy syntetycznych pyretroidów. Silnie trująca dla owadów, działa w sposób kontaktowy i żołądkowy. Jest wysoce toksyczna dla organizmów wodnych i kotów. Dla ludzi i innych organizmów wyższych (z wyjątkiem wcześniej wspomnianych kotów), m.in. psów, jest stosunkowo nieszkodliwa.

Wikipedia


perminwar

stop żelaza, niklu i kobaltu, niekiedy z dodatkiem molibdenu, stosowany jako materiał magnetycznie miękki


SJP.pl

Perminwar – stop niklu, żelaza i kobaltu będący ferromagnetycznym materiałem magnetycznie miękkim. Charakteryzuje się dużą przenikalnością magnetyczną, która jest stała w szerokim zakresie pola magnetycznego, oraz charakterystyczną, bardzo wąską pętlą histerezy, po uprzednim wyżarzaniu poniżej temperatury Curie i wobec przyłożonego zewnętrznego pola magnetycznego. Został opracowany w 1921 roku przez Gustava Waldemara Elmena.

Wikipedia


permisja

dawniej o pozwoleniu, przyzwoleniu, zezwoleniu, szczególnie na zaprzestanie pełnienia jakichś obowiązków


SJP.pl


permisywista

zwolennik permisywizmu, tendencji do zbytniej tolerancji dla odbiegających od normy zachowań społecznych


SJP.pl


permisywistyczny

→ permisywizm


SJP.pl

Patrz:

permisywizm

permisywizm

tendencja do zbytniej tolerancji dla odbiegających od normy zachowań społecznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) postawa bezgranicznej tolerancji wobec zachowań odbiegających od określonej normy społecznej;

Wiktionary

Permisywizm – termin etyczny oznaczający tendencję do bezgranicznej, zbytniej tolerancji wobec zachowań innych osób. Permisywizm zakłada, że zakazy obyczajowe są niepotrzebne lub szkodliwe, a działania jednostek nie powinny być oceniane pod kątem obyczajności czy norm społecznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Permisywizm zakłada bezużyteczność, a nawet szkodliwość zakazów obyczajowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permisywność ż.

 przym. permisywny

 przysł. permisywnie

Wiktionary


permisywnie

przysłówek

 (1.1) w sposób permisywny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permisywizm mrz.

Wiktionary


permisywność

→ permisywny


SJP.pl

Patrz:

permisywny

permisywny

zezwalający, przyzwalający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przyzwalający na swobodę w postępowaniu i zachowaniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permisywizm mrz.

Wiktionary


permlink

stałe, niezmienne hiperłącze; permalink


SJP.pl


permokarbon

okres przejściowy między karbonem a permem, w którym zanotowano nagłe zmniejszenie się liczebności drzewiastych paproci i widłaków


SJP.pl


permski

charakterystyczny dla permu (ostatniego okresu ery paleozoicznej), odnoszący się do permu (np. flora permska, utwory permskie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geol. dotyczący permu, występujący, powstały w permie

 (1.2) geogr. związany z Permem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) – W permskim łagrze na północy Rosji, gdzie siedziałem, więźniowie płacili łapówki, żeby dostać pracę – wspomina były biznesmen (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrm̥sʲci, AS: perm̦sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perm m., perm m.

Wiktionary


permutacja

ustawienie elementów danego zbioru skończonego w określony sposób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. każda ustalona kolejność elementów jakiegoś zbioru

Wiktionary

Permutacja ( permutatio „zmiana, wymiana”) – wzajemnie jednoznaczne przekształcenie pewnego zbioru na siebie. Najczęściej termin ten oznacza funkcję na zbiorach skończonych.

Permutacje zbiorów skończonych mogą być utożsamiane z ustawianiem elementów zbioru w pewnej kolejności. W poniższym artykule zbiór wszystkich permutacji zbioru formula_1 będzie oznaczany formula_2 jeżeli formula_3 to zapisywany on będzie symbolem formula_4 (zob. pozostałe oznaczenia w artykule o grupach permutacji).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. permutowanie n.

 czas. permutować ndk.

 przym. permutacyjny

 przysł. permutacyjnie

Wiktionary


permutacyjny

→ permutacja


SJP.pl

Patrz:

permutacja

permutować

ustawiać elementy danego zbioru skończonego w określony sposób


SJP.pl


permutyt

otrzymywany sztucznie glinokrzemian sodu stosowany przeważnie do zmiękczania twardej wody dzięki zdolnościom wymiany katonów sodowych na inne


SJP.pl

Permutyt – wymieniacz jonowy, sztuczny zeolit otrzymywany przez stapianie glinokrzemianów, krzemianów alkalicznych i związków glinu. Permutyt jest odporny na wysoką temperaturę, ma dobrą wytrzymałość mechaniczną i jest stosowany do zmiękczania wody (wymiany jonów wapniowych wody na jony sodowe z permutytu).

Wikipedia


permutytowy

wyprodukowany, otrzymany z permutytu (glinokrzemianu sodu stosowanego przeważnie do zmiękczania twardej wody), charakterystyczny dla permutytu


SJP.pl


pernak

nazwisko


SJP.pl


pernambuco

Pernambuco ([]) – jeden z 26 stanów Brazylii, położony w Regionie Północno-Wschodnim, na najdalej wysuniętym na wschód krańcu Ameryki Południowej. Od zachodu graniczy ze stanem Piauí, od południa ze stanami Bahia i Alagoas, od północy ze stanami Paraíba i Ceará, wschodnią granicą jest Ocean Atlantycki. Stan rozciąga się wąskim pasem o szerokości ok. 150 km od wybrzeża po wzgórza północnej części Wyżyny Brazylijskiej. Posiada liczne plaże o łącznej dł. 187 km.

Wikipedia


peroksydacja

szczególny rodzaj samoutleniania (autooksydacji), w którym lipidy ulegają utlenianiu w szeregu reakcji przy udziale wolnych rodników


SJP.pl


peroksydaza

enzym pełniący ważną rolę w procesie fagocytozy


SJP.pl


peroksysom

kulista organella otoczona pojedynczą błoną, występująca w większości komórek eukariotycznych


SJP.pl

Peroksysom ( peroxysomum, dawniej mikrociałko, mikrociało) – organellum komórki eukariotycznej o średnicy 0,2–1,8 μm, otoczone jedną błoną, o kształcie owalnym bądź sferycznym. W komórce roślinnej peroksysomy znajdują się w bezpośrednim kontakcie z chloroplastami i mitochondriami i stykają się z powierzchniami ich błon.

Wikipedia


peron

pas podwyższenia przy torach na dworcu kolejowym umożliwiający podróżnym wsiadanie do pociągu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolej. wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

Wiktionary

Peron – budowla kolejowa umieszczona wzdłuż torów, umożliwiająca wsiadanie i wysiadanie z pociągów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pociąg odjeżdża z toru przy peronie pierwszym.

 (1.1) Podane perony odjazdów pociągów mogą ulec zmianie z przyczyn niezależnych od przewoźnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrɔ̃n, AS: perõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peronowy m.

:: zdrobn. peronik m.

 przym. peronowy, wokółperonowy, przyperonowy

Wiktionary


peronela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów. usta

Wiktionary


peronik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od peron

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peron m.

Wiktionary


peronista

zwolennik peronizmu (ruchu społeczno-politycznego w Argentynie, stworzonego w połowie lat czterdziestych ubiegłego stulecia)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik peronizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɔ̃ˈɲista, AS: perõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peronizm m.

:: fż. peronistka ż.

 przym. peronistyczny

Wiktionary


peronistka

→ peronista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. zwolenniczka peronizmu

Wiktionary

Patrz:

peronista

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɔ̃ˈɲistka, AS: perõńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peronizm m.

:: fm. peronista m.

 przym. peronistyczny

Wiktionary


peronistowski

→ peronista, → peronizm


SJP.pl

Patrz:

peronista, → peronizm

peronistyczny

charakterystyczny dla peronizmu (ruchu społeczno-politycznego w Argentynie, stworzonego w połowie lat czterdziestych ubiegłego stulecia), odnoszący się do peronizmu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od peronizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wywodząca się z dawnego ruchu peronistycznego liberalna Partia Sprawiedliwości dąży do przeprowadzenia zmian w konstytucji kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɔ̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: perõńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peronizm, peronista, peronistka

Wiktionary


peronizm

ruch społeczno-polityczny w Argentynie, stworzony w połowie lat czterdziestych ubiegłego stulecia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

Wiktionary

Peronizm – populistyczny ruch społeczno-polityczny w Argentynie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈrɔ̃ɲism̥, AS: perõńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peronista m., peronistka ż.

 przym. peronistyczny, peronistowski

Wiktionary


peronka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) więz. korytarz pomiędzy celami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peron mrz.

 przym. peronkowy

Wiktionary


peronowy

będący częścią peronu (np. chodnik peronowy, zegar peronowy), charakterystyczny dla peronu lub w jakiś inny sposób związany z peronem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący peronu, znajdujący się na peronie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przystanął przed peronowym automatem i zaczął przyglądać się kolorowym paczkom papierosów. Pomyślał, że chętnie zapaliłby sobie camela albo marlboro, ale szkoda mu było niemieckiej waluty. Jedna paczka kosztowała aż cztery marki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peron m.

 przym. przyperonowy

Wiktionary


peronówka

potocznie o bilecie wydawanym na niektórych stacjach kolejowych, uprawniającym właściciela do wejścia na peron


SJP.pl


perora

1. pouczanie, reprymenda
2. uroczysta mowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przydługa i nudna mowa moralizatorska

 (1.2) liter. daw. uroczyste przemówienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Perora dyry nie miała końca.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyrada, oracja

 (1.2) oracja

Wiktionary


perorny

dawniej: głośny, donośny


SJP.pl


perorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|perorować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perorować ndk.

Wiktionary


perorować

wygłaszać perorę; przemawiać; rozwodzić się nad czymś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wygłaszać długą i nudną, często napuszoną mowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɔˈrɔvat͡ɕ, AS: perorovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perora ż., peroracja ż., perorowanie n.

Wiktionary


perowskia

gatunek szałwii hodowany jako roślina doniczkowa


SJP.pl

Perowskia ("Perovskia", właśc. "Salvia" subg. "Perovskia") – tradycyjnie wyróżniany rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych, współcześnie podrodzaj w obrębie rodzaju szałwia "Salvia". Obejmuje 7–8 gatunków. Rośliny te występują w środkowo-zachodniej Azji – od północno-wschodniego Iranu po północno-zachodnie Indie i Tybet, na północy po Kazachstan. Rosną w suchych formacjach trawiastych.

Wikipedia


perowskit

minerał, tlenek wapnia i tytanu zawierający często domieszki cezu, niobu lub toru


SJP.pl

Perowskit – minerał z grupy perowskitów, zbudowany z tytanianu(IV) wapnia, CaTiO3. Został odkryty w roku 1839 przez Gustava Rosego w górach Ural i nazwany na cześć mineraloga rosyjskiego, Lwa Pierowskiego.

Wikipedia


perowskitowy

→ perowskit


SJP.pl

Patrz:

perowskit

perpendykularny

przestarzale pionowy, prostopadły


SJP.pl


perpendykuł

dawniej:
1. wahadło zegara; penduł;
2. linia pionowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wahadło zegara

 (1.2) daw. zegar wahadłowy

 (1.3) daw. pionowa linia, pion

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrpɛ̃nˈdɨkuw, AS: perpẽndykuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perpetua ż., Perpetuus m., Perpet m.

Wiktionary


perpetua

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Perpetua – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od przymiotnika perpetuus oznaczającego „nieprzerwany, ciągły”. W Polsce imię to jest notowane co najmniej od 1621 roku, jednakże poza kręgami zakonnymi nie występuje.

Męskim odpowiednikiem jest Perpet ( Perpetuus).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. perpendykuł m.

:: fm. Perpetuus m., Perpet m.

 przym. Perpetuowy

Wiktionary


perpetuum

dźwignik hydrauliczny umożliwiający stopniowe podnoszenie dużych ciężarów na znaczną wysokość


SJP.pl

Perpetuum – gra komputerowa typu MMOG osadzona w świecie science-fiction, wydana przez "Avatar Creations". Światowa premiera miała miejsce 25 listopada 2010 roku.

W 2018 roku studio Avatar Creations oficjalnie zakończyło wsparcie dla gry i zamknęło serwery produkcyjne. Twórcy udostępnili kod źródłowy gry społeczności, co doprowadziło do powstania projektu Open Perpetuum, dzięki czemu uruchomiono serwery społecznościowe, które pozwalają na dalszą rozgrywkę w modelu free-to-play.

Wikipedia


perpignan

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie;

Wiktionary

Perpignan (, Perpinyà, Perpinhan, Perpiñán) – miasto i gmina w południowej Francji (Oksytania), na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie, główne miasto historycznej krainy Roussillon, dawna stolica Królestwa Majorki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za Narboną od A 9 odgałęzia się A 61, autostrada biegnie dalej na południe wzdłuż wybrzeża, omijając od zachodu Perpignan i, oddalając się od wybrzeża, przekracza w Pirenejach granicę z Hiszpanią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perpiniański

Wiktionary


perpiniański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Perpignan, dotyczący Perpignan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perpignan n.

Wiktionary


perrault

[czytaj: peRO, w odmianie: Perraulta - czytaj: peROta itd.] nazwisko, m.in. Charles Perrault (1628-1703) - pisarz francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charles Perrault – francuski baśniopisarz
  • Claude Perrault – francuski lekarz i architekt barokowy
  • Dominique Perrault – francuski architekt
  • Léon Bazile Perrault – francuski malarz

Wikipedia


perry

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Perry – gmina w Ontario
  • Perry – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Perry
  • Perry – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Taylor
  • Perry – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Houston
  • Perry – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Pike
  • Perry – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Dallas
  • Perry – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Jefferson
  • Perry – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Shiawassee
  • Perry – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Washington
  • Perry – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Ralls
  • Perry – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wyoming
  • Perry – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wyoming

Wikipedia


pers

potocznie:
1. kot perski;
2. dywan perski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. kot perski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) perski dywan

 (2.2) przest. cienka, płócienna, kolorowa, kwiecista tkanina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pers (Cantal) – francuska gmina w regionie Owernia
  • Pers (Deux-Sèvres) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes
  • Pers – potoczna nazwa kota perskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛrs, AS: pers

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarstwo n., persjarz mos., persjarnia ż., Persja ż., Pers mos., Persyjka ż., Persjanka ż., perski mrz.

 przym. perski, persjarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot perski

 (2.1) perski dywan, kobierzec

Wiktionary


pers.

skrót od: perski


SJP.pl


persak

rodzaj owadów z rodziny zadomkowatych; Ectobius


SJP.pl


persantin

nazwa handlowa leku przeciwpłytkowego i rozszerzającego naczynia, zawierającego dipirydamol


SJP.pl


persefona

mit. gr. bogini kiełkującego ziarna, córka Zeusa i Demeter; Kora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;

 (1.2) mitgr. postać mitologiczna, córka Minyasa

Wiktionary

Persefona, także Kora (gr. Περσεφόνη Persephónē, gr. Κόρη Kórē; łac. "Proserpina" – dziewczyna) – w mitologii greckiej małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych. Córka Demeter i Zeusa. W mitologii rzymskiej utożsamiono ją z Prozerpiną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plutos występuje w orszaku Demeter i Persefony pod postacią młodzieńca lub dziecka niosącego róg obfitości.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Persefonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kora

Wiktionary


perseidy

sierpniowy deszcz meteorów, którego radiant leży na granicy gwiazdozbiorów Perseusza i Kasjopei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) astr. rój meteorów obserwowany rokrocznie 10 sierpnia w gwiazdozbiorze Perseusza;

Wiktionary

Perseidy (PER) – jeden z najbardziej regularnych rojów meteorów, którego orbita przecina się każdego roku z ziemską w dniach 17 lipca – 24 sierpnia. Maksimum roju obserwuje się pomiędzy 12 i 13 sierpnia. Rój związany jest z kometą 109P/Swift-Tuttle. Podczas okresu występowania roju radiant przemieszcza się przez gwiazdozbiory Kasjopei, Perseusza i Żyrafy (w maksimum aktywności znajduje się w pobliżu gwiazdy η Persei). Jego przeciętna aktywność w ostatnich latach wynosi około 100 ZHR.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Perseidy są jednym z najregularniej pojawiających się i najlepiej znanych rojów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perseida ż., Perseusz mos./mzw.

 przym. Perseuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. PER; pot. łzy świętego Wawrzyńca

Wiktionary


persekucja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. prześladowanie, ściganie

Wiktionary


persepolis

jeden z dwóch najważniejszych ośrodków miejskich starożytnej Persji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. staroż. miasto w starożytnej Persji, założone przez Dariusza I w 518 p.n.e.;

Wiktionary

Persepolis ( Περσέπολις; staroperski "Pārsa", ‏تخت جمشید‎ "Tacht-e Dżamszid") – miasto w starożytnej Persji, założone przez Dariusza I w 518 p.n.e., lecz znacznie rozbudowane przez Kserksesa I i kolejnych władców z dynastii Achemenidów. Stąd przyjmuje się, że znane archeologom Persepolis jest dziełem nie Dariusza, lecz Kserksesa. Ruiny miasta znajdują się ok. 70 km na północ od Sziraz w Iranie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poznał król naukę magów chaldejskich i niniwskich, astrologów z Abydos, Sais i Memfis, tajemnice wróżów, mistagogów i epoptów asyryjskich i wróżbitów-jasnowidzów z Baktrii i Persepolis i przekonał się, że ich wiedza jest li tylko ludzką wiedzą.

Wiktionary


perseusz

łac. Perseus; gwiazdozbiór nieba północnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);

 (1.2) mitgr. syn Nestora

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (2.1) astr. gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;

Wiktionary

Zobacz też: inne postacie o imieniu „Perseusz”.

Perseusz (także Perseus; gr. Περσεύς Perseús, Perseus) – w mitologii greckiej heros, syn królewny Danae i Zeusa, mąż Andromedy. Przodek Amfitriona, Alkmeny, Heraklesa, Eurysteusza. Pogromca Meduzy, tytana Atlasa, króla Serifos Polidektesa i nieświadomie własnego dziadka Akrizjosa. Założyciel Myken i Tirynsu. Po śmierci przeniesiony na sklepienie niebieskie jako gwiazdozbiór.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1, 2.1) Mityczny Perseusz jest identyfikowany z gwiazdozbiorem Perseusza.

 (1.1) Perseusz zdobył głowę Meduzy, pokonał potwora morskiego i uwolnił Andromedę.

 (2.1) Perseusz widnieje na niebie niedaleko konstelacji, które są z nim mitologicznie powiązane.

 (2.1) Najjaśniejszą gwiazdą w Perseuszu jest Mirfak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈsɛwuʃ, AS: perseu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perseidy nmos., perseida ż.

 przym. Perseuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skr. Per

Wiktionary


perseweracja

1. jęz. przedłużanie się czasu trwania ruchu artykulacyjnego głoski ponad zwykłą jego normę czasową
2. psych. zjawisko uporczywego powracania do świadomości pewnych wyobrażeń
3. med. chorobliwe powtarzanie tych samych słów lub czynności


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • perseweracja – objaw niektórych zaburzeń psychicznych
  • perseweratywność – charakterystyka zachowania regulacyjnej teorii temperamentu

Wikipedia


perseweracyjność

1. przedłużanie się czasu trwania ruchu artykulacyjnego głoski ponad zwykłą jego normę czasową;
2. nieprzerwana powtarzalność w czymś, najczęściej w ludzkich wyobrażeniach, myślach


SJP.pl


perseweracyjny

dotyczący perseweracji


SJP.pl


perseweratywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. tendencja do trwania i powtarzania danego zachowania przez jednostkę, po zaprzestaniu działania bodźca wywołującego to zachowanie;

Wiktionary

Perseweratywność (PE) — jedna z czasowych charakterystyk zachowania (obok żwawości), tendencja do trwania i powtarzania danego zachowania przez jednostkę, po zaprzestaniu działania bodźca wywołującego to zachowanie. Wprowadzona przez Jana Strelaua w regulacyjnej teorii temperamentu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przetrawianie dawnych urazów, nawet sprzed lat, jest oznaką skrajnej perseweratywności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsɛvɛraˈtɨvnɔɕt͡ɕ, AS: perseveratyvność

Wiktionary


persewerować

trwać uporczywie przy jakimś przekonaniu, wyobrażeniu, nieprzerwanie rozmyślać w taki sam sposób


SJP.pl


pershing

[czytaj: perszing] przenośnie o kimś lub o czymś bardzo szybkim; perszing


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wojsk. rodzaj rakietowego pocisku średniego zasięgu

 (1.2) wojsk. model amerykańskiego czołgu ciężkiego z okresu drugiej wojny światowej i wojny w Korei

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kolikowski, ps. „Pershing” (ur. 1954, zm. 1999) – polski przestępca
  • John Pershing (ur. 1860, zm. 1948) – amerykański wojskowy
  • M26 Pershing – czołg ciężki z okresu II wojny światowej
  • MGM-31 Pershing – rakieta balistyczna
  • Pershing – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Taylor
  • Pershing (ang. Pershing Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Jackson
  • Pershing (ang. Pershing Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Burt
  • Pershing (ang. Pershing Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Taylor
  • hrabstwo Pershing (ang. Pershing County) – w stanie Nevada

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛrʃʲĩŋk, AS: peršʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3) perszing

Wiktionary


persil

marka proszku do prania


SJP.pl

Persil – nazwa handlowa pierwszego na świecie proszku do prania. Rozpoczęcie jego produkcji oraz zastrzeżenie nazwy przez firmę Henkel miało miejsce w 1907 r. Najważniejszymi składnikami Persilu były nadboran sodu (jako źródło aktywnego tlenu do wybielania) i krzemian sodu. Od początków niemieckich nazw anionów (odpowiednio "perborat i silikat") tych związków powstała nazwa produktu.

Wikipedia


persimona

drzewo lub krzew o soczystych owocach, rosnące w strefie podzwrotnikowej; owoc tego drzewa; hurma; persymona


SJP.pl


persja

państwo w Azji, od 1935 r.: Iran


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. dawna nazwa Iranu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iran był wcześniej znany pod nazwą Persja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrsʲja, AS: persʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarstwo n., persjarnia ż., persjarz mos., Pers mos., pers mzw./mrz., Persyjka ż., Persjanka ż., perski mrz.

 przym. perski, persjarski

Wiktionary


persjanka

mieszkanka Persji; Persyjka


SJP.pl


persjarnia

warsztat lub manufaktura produkujące w XVIII w. jedwabne, wzorzyste tkaniny, głównie pasy i tkaniny kontuszowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. odzież. warsztat, manufaktura wytwarzająca pasy kontuszowe, makaty i tkaniny lite

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarstwo n., Persja ż., Pers m., Persyjka ż., Persjanka ż., pers m., persjarz m., perski m.

 przym. perski, persjarski

Wiktionary


persjarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z persjarstwem, dotyczący persjarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarstwo n., persjarnia ż., Persja ż., Pers mos., Persyjka ż., Persjanka ż., pers mzw./mrz., persjarz mos., perski mrz.

 przym. perski

Wiktionary


persjarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. odzież. rodzaj rzemiosła zajmującego się wytwarzaniem pasów kontuszowych, makat i tkanin litych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarnia ż., Persja ż., Pers mos., Persyjka ż., Persjanka ż., pers mzw./mrz., persjarz mos., perski mrz.

 przym. perski, persjarski

Wiktionary


persjarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik zajmujący się persjarstwem, czyli wytwarzaniem pasów kontuszowych, makat i tkanin litych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarnia ż., persjarstwo n., Persja ż., Pers mos., Persyjka ż., Persjanka ż., pers mzw./mrz., perski mrz.

 przym. perski, persjarski

Wiktionary


perski

przymiotnik od: Persja (kraina historyczna w Azji lub dawna nazwa Iranu)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Persji, pochodzący z Persji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poseł rozmawiał z szachem perskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrsʲci, AS: persʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarstwo n., persjarnia ż., persjarz mos., Persja ż., Pers mos., pers mzw./mrz., Persyjka ż., Persjanka ż.

 przym. persjarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) irański, daw. adziamski

Wiktionary


perskojęzyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) posługujący się językiem perskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem perskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku perskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: perskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


perskość

→ perski


SJP.pl

Patrz:

perski

person

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|persona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrsɔ̃n, AS: persõn

Wiktionary


persona

osoba o dużym znaczeniu, ogólnie szanowana i ceniona; osobistość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. lub podn. osoba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Persona (psychologia) – maska jaką człowiek przybiera na użytek społeczny, kompromis pomiędzy jednostką a społeczeństwem
  • Persona – film fabularny reż. Ingmar Bergman, 1966 Szwecja
  • Persona (znana także jako Shin Megami Tensei: Persona) – seria gier gatunku RPG
  • „Persona” – piosenka zespołu BTS
  • Persona (postać sceniczna) – w kulturze jest wcielanie się w postać, zwykle fikcyjną
  • Persona – w badaniach rynku uszczegółowiony profil klienta, wpisującego się w grupę docelową produktu (usługi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bal w ambasadzie zaszczyciło wiele znakomitych person.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈsɔ̃na, AS: persõna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. personalny

 rzecz. personalny mos., personalizacja ż., personifikacja, personel

Wiktionary


personal

dawniej, dziś tylko gwarowo: personel, zespół pracowników w jakiejś instytucji lub innym obiekcie; personał


SJP.pl


personalia

podstawowe dane przypisywane jednej osobie, zwykle imię i nazwisko, data urodzenia i adres; generalia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) dane osobowe, fakty z życiorysu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzecim sprawcą był Duńczyk, którego personalia są znane policji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsɔ̃ˈnalʲja, AS: persõnalʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dane osobowe

Wiktionary


personalista

osoba myśląca zgodnie z założeniami personalizmu (koncepcji filozoficznych zestawiających problematykę osobowości ludzkiej z bytem natury duchowej lub kierunku psychologicznego mówiącego o ścisłym powiązaniu różnych funkcji psychicznych wraz z osobowością)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przedstawiciel personalizmu w filozofii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personalizm mrz.

Wiktionary


personalistka

kobieta myśląca zgodnie z założeniami personalizmu (koncepcji filozoficznych zestawiających problematykę osobowości ludzkiej z bytem natury duchowej lub kierunku psychologicznego mówiącego o ścisłym powiązaniu różnych funkcji psychicznych wraz z osobowością)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedstawicielka personalizmu w filozofii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personalizm mrz.

Wiktionary


personalistyczny

odnoszący się do personalizmu (koncepcji filozoficznych zestawiających problematykę osobowości ludzkiej z bytem natury duchowej lub kierunku psychologicznego mówiącego o ścisłym powiązaniu różnych funkcji psychicznych wraz z osobowością), związany z osobami myślącymi zgodnie z założeniami personalizmu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. dotyczący personalizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiejsza personalistyczna wizja człowieka jest widzeniem człowieka jako bytu skazanego na pielgrzymowanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personalizm mrz., personalizowanie n.

Wiktionary


personalizacja

1. dostosowanie czegoś (np. urządzenia, usługi, oferty) do potrzeb indywidualnego użytkownika, np. personalizacja informacji;
2. trwałe naniesienie danych osobowych na dokument, np. personalizacja paszportu;
3. nadawanie czemuś charakteru osobistego, nastawionego na poszanowanie drugiej osoby, np. personalizacja życia w rodzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dostosowywanie przedmiotu do czyichś upodobań

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • personalizacja (marketing)
  • personalizacja dokumentu - trwałe naniesienie danych posiadacza na dokument, np. dowód osobisty, paszport, prawo jazdy itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsɔ̃nalʲiˈzat͡sʲja, AS: persõnalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persona ż., personifikacja ż., personalizm m., personel m., personalizowanie n., personalny mos.

 czas. personalizować ndk.

 przym. personalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indywidualizacja

Wiktionary


personalizacyjny

→ personalizacja


SJP.pl

Patrz:

personalizacja

personalizm

1. zespół koncepcji filozoficznych zestawiających problematykę osobowości ludzkiej z bytem natury duchowej;
2. kierunek psychologiczny mówiący o ścisłym powiązaniu różnych funkcji psychicznych wraz z osobowością


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. nurt w fiozofii stawiajacy w centrum osobę ludzką oraz jej godność, wolność, niezależność i niepowtarzalność;

 (1.2) psych. nurt psychologiczny postulujący nierozerwalność i ścisłe połączenie między funkcjami psychicznymi

Wiktionary

Nie mylić z: Personalismo.

Personalizm – stanowisko filozoficzne podkreślające centralną rolę osoby (łac. "persona"), której przypisuje się takie cechy jak:

Stanowisko to można odnaleźć w różnych kierunkach filozoficznych od czasów starożytnych. Od XIX wieku powstawały kierunki, które przyjęły taką nazwę na swoje oznaczenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W rozwijanej przez współczesny personalizm refleksji raz po raz dochodzi do głosu podstawowa intuicja - intuicja o wartości człowieka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personalizowanie n., personalizacja ż., personalista mos., personalistka ż.

 przym. personalistyczny

 przysł. personalistycznie

Wiktionary


personalizowalny

dający się dostosować do indywidualnych potrzeb lub preferencji


SJP.pl


personalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dostosowywanie czegoś do indywidualnych potrzeb albo gustów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spersonalizowanie n., personalizacja ż., personalizm m., personalny mos.

 czas. personalizować ndk., spersonalizować dk.

 przym. personalny, personalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indywidualizowanie

Wiktionary


personalizować

personalizować się - być reprezentowanym lub uosabianym przez kogoś


SJP.pl


personalna

osobowy, osobisty, odnoszący się konkretnej osoby lub grupy jakichś osób (np. dane personalne, akta personalne)


SJP.pl


personalniczka

→ personalnik


SJP.pl

Patrz:

personalnik

personalnik

potocznie: kierownik biura personalnego; personalny


SJP.pl


personalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest personalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. personalny

 przysł. personalnie

 rzecz. personalny mos.

Wiktionary


personalny

osobowy, osobisty, odnoszący się konkretnej osoby lub grupy jakichś osób (np. dane personalne, akta personalne)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do osoby lub osób, związany z osobą lub osobami

 (1.2) odnoszący się do spraw kadrowych i pracowniczych, związany ze sprawami kadrowymi i pracowniczymi

przymiotnik jakościowy

 (2.1) osobisty, własny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) adm. kierownik działu kadr

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Córka Rysia pracuje teraz w wydziale personalnym.

 (2.1) Danusia ma od kilku miesięcy personalnego trenera.

 (3.1) Spotkałam personalnego na schodach przed działem kadr.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personalność ż., personalizowanie n., personalizacja ż., persona ż., personalna ż.

 przysł. personalnie

Wiktionary


personat

mężczyzna o dużym znaczeniu, ogólnie szanowany i ceniony, ważny dla społeczności lub sławny, powszechnie znany; persona


SJP.pl


personał

dawniej, dziś tylko gwarowo: personel, zespół pracowników w jakiejś instytucji lub innym obiekcie; personal


SJP.pl


personel

zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzeba oddać ukłon, chapeau bas, przed naszymi dziewczętami, ale przede wszystkim przed personelem lekarskim, który w tych szalenie trudnych warunkach wykonywał najcięższe operacje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈsɔ̃nɛl, AS: persõnel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persona ż., personalizacja ż., personelik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obsada, kadra, pracownicy, załoga

Wiktionary


personelik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od personel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personel m.

Wiktionary


personifikacja

uosobienie;
1. w literaturze: przenośnia polegająca na przedstawieniu w postaci ludzkiej przedmiotów, zjawisk natury, roślin i zwierząt oraz pojęć abstrakcyjnych, np. przedstawienie śmierci w postaci żniwiarza;
2. książkowo: osoba, istota uosabiająca coś; ucieleśnienie, wcielenie;
3. rzadko: antropomorfizacja; porównaj: antropomorfizacja (uczłowieczenie), animizacja (ożywienie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. jęz. rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;

 (1.2) postać uosabiająca coś

Wiktionary

Personifikacja (z łac. "persona" – osoba i "facere" – robić) lub uosobienie – figura retoryczna i środek stylistyczny polegające na metaforycznym przedstawianiu zwierząt i roślin, przedmiotów nieożywionych, zjawisk lub idei jako osoby ludzkie – szczególnie często personifikuje się pojęcia abstrakcyjne, zwłaszcza jako wygłaszające przemowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śmierć ze Świata Dysku to postać będąca personifikacją naturalnego zjawiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsɔ̃ɲifʲiˈkat͡sʲja, AS: persõńifʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persona ż., personifikowanie n., personalizacja ż.

 czas. personifikować

 przym. personifikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uosobienie; zobacz też: uwagi

Wiktionary


personifikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|personifikować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personifikacja ż.

 czas. personifikować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uosabianie

Wiktionary


personifikować

nadawać przedmiotom, zwierzętom, zjawiskom lub innym pojęciom postać ludzką lub cechy charakterystyczne dla ludzi (zwłaszcza w literaturze); uosabiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. upersonifikować, spersonifikować)

 (1.1) nadawać cechy ludzkie zwierzętom, rzeczom, zjawiskom lub pojęciom abstrakcyjnym

 (1.2) przedstawiać coś jako ucieleśnione w konkretnej osobie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personifikacja ż., personifikowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uosabiać

 (1.2) ucieleśniać, uosabiać

Wiktionary


persowie

mieszkaniec Persji


SJP.pl

Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).

Wikipedia


perspektograf

urządzenie pozwalające przemienić ukośne zdjęcie fotograficzne w plan danej miejscowości, którego działanie opiera się na zmianie perspektywy w obraz złożony z figur płaskich


SJP.pl


perspektywa

1. trójwymiarowość przedmiotów przedstawionych na płaszczyźnie zgodnie z prawami widzenia;
2. rozległy widok jakiegoś krajobrazu; panorama;
3. metoda odwzorcowania figury geometrycznej na płaszczyźnie za pomocą prostych rzutujących o wspólnym wierzchołku;
4. odległość w czasie potrzebna do właściwego ocenienia jakichś zjawisk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. metoda odwzorcowania figury geometrycznej na płaszczyźnie za pomocą prostych rzutujących o wspólnym wierzchołku

 (1.2) wrażenie trzeciego wymiaru w płaskim obrazie

 (1.3) przen. odległość w czasie potrzebna do właściwego ocenienia jakichś zjawisk

 (1.4) perspektywy widoki na przyszłość, wizje świetlanej przyszłości

 (1.5) inform. widok bazodanowy

 (1.6) daleki widok

 (1.7) przen. sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia

 (1.8) przen. dalsze plany

Wiktionary

Perspektywa – określenie stosowane w architekturze, malarstwie, fotografii i innych sztukach wizualnych oznaczające sposób oddania trójwymiarowych obiektów i przestrzeni na płaszczyźnie. Istnieje kilka rodzajów perspektywy: linearna (zbieżna, geometryczna), barwna (malarska), kulisowa, powietrzna, odwrócona, perspektywa krzywoliniowa (poprawna).

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) Każda zmiana dokonana w określających perspektywę tabelach będzie także uwzględniona w perspektywie.

 (1.7) Klęska grunwaldzka z perspektywy śląskiego poety to szok taki, jak gdyby indiański wódz, powiedzmy jakiś Winnetou, pokonał całą armię amerykańską i ciągnął na Waszyngton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrspɛkˈtɨva, AS: perspektyva

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perspektywiczny

 przysł. perspektywicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panorama

 (1.5) widok

 (1.6) przest. prospekt

 (1.7) punkt widzenia, ujęcie

Wiktionary


perspektywicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób perspektywiczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba patrzeć i myśleć perspektywicznie - gdyż sterty odpadów są coraz większe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrspɛktɨˈvʲit͡ʃʲɲɛ, AS: perspektyvʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perspektywiczny

 rzecz. perspektywa ż., perspektywiczność ż.

Wiktionary


perspektywiczność

cecha czegoś, co odnosi się do perspektywy, odległości w czasie lub przedstawia przedmioty w perspektywie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest perspektywiczne; cecha tych, którzy są perspektywiczni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięki wysokiemu wskaźnikowi wzrostu, a także sprzyjającym warunkom politycznym, ekonomicznym i społecznym, produkcja energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych jest dziedziną biznesu o dużej opłacalności i perspektywiczności.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perspektywiczny

 przysł. perspektywicznie

Wiktionary


perspektywiczny

odnoszący się do perspektywy, odległości w czasie, przyszłości (np. perspektywiczne plany, zadania) lub oparty na zasadach perspektywy (np. szkice perspektywiczne)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dobrze zapowiadający się, dobrze rokujący

 (1.2) dotyczący przyszłości, dalszego rozwoju

 (1.3) szt. ukazujący coś w perspektywie, w trójwymiarze na płaszczyźnie, oparty na zasadach perspektywy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Raport nie obejmuje pozostałych, perspektywicznych rejonów Polski np. Dolnego Śląska czy Wielkopolski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrspɛktɨˈvʲit͡ʃnɨ, AS: perspektyvʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perspektywa, perspektywiczność

 przysł. perspektywicznie

Wiktionary


perspektywista

osoba rozumująca zgodnie z zasadami perspektywizmu (koncepcji filozoficznej zapoczątkowanej przez Ortegę y Gasseta, głoszącej zależność wiary i myśli człowieka od jego osobistych przeżyć, doświadczeń oraz uwarunkowań społecznych)


SJP.pl


perspektywistka

→ perspektywista


SJP.pl

Patrz:

perspektywista

perspektywizm

koncepcja filozoficzna zapoczątkowana przez Ortegę y Gasseta, głosząca zależność wiary i myśli człowieka od jego osobistych przeżyć, doświadczeń oraz uwarunkowań społecznych


SJP.pl

Pe

Wikipedia


perspektywy

1. trójwymiarowość przedmiotów przedstawionych na płaszczyźnie zgodnie z prawami widzenia;
2. rozległy widok jakiegoś krajobrazu; panorama;
3. metoda odwzorcowania figury geometrycznej na płaszczyźnie za pomocą prostych rzutujących o wspólnym wierzchołku;
4. odległość w czasie potrzebna do właściwego ocenienia jakichś zjawisk


SJP.pl

Nie mylić z: tygodnikiem „Perspektywy”.

Perspektywy – miesięcznik edukacyjny dla młodzieży wydawany od 1998 w Warszawie.

Od 2000 „Perspektywy” i dziennik „Rzeczpospolita” publikują „Ranking szkół wyższych”.

Wikipedia


perspiracja

wymiana gazowa zachodząca przez pory skórne, połączona z wydalaniem szkodliwych lub niepotrzebnych dla organizmu substancji


SJP.pl

Perspiracja – w fizjologii termin określający wymianę gazową organizmu. Określa oddychanie przez pory w skórze.

Wikipedia


perspiracyjny

→ perspiracja


SJP.pl

Patrz:

perspiracja

persson

nazwisko


SJP.pl


perstrukcja

w geologii: przekształcenie, zmiana struktury skały osadowej


SJP.pl


perswadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|perswadować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsfadɔˈvãɲɛ, AS: persfadovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perswadować ndk.

Wiktionary


perswadować

wyjaśniać coś komuś, najczęściej przekonywając, zachęcając kogoś do czegoś, dowodzić coś komuś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) tłumaczyć, wyjaśniać, dowodzić coś komuś; przekonywać o czymś, udowodnić coś; korzystać z perswazji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsfaˈdɔvat͡ɕ, AS: persfadovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perswazja ż., perswadowanie n.

 przym. perswazyjny

Wiktionary


perswadujący

→ perswadować


SJP.pl

Patrz:

perswadować

perswazja

dowodzenie, wyjaśnianie czegoś komuś, najczęściej przy jednoczesnym przekonywaniu, zachęcaniu kogoś do czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nakłanianie, tłumaczenie, przekonywanie kogoś do czegoś

Wiktionary

Perswazja ( persuasio) – sztuka przekonywania kogoś do własnych racji. Różni się od manipulacji tym, że przekonanie danej osoby do czegoś nie zaszkodzi jej w późniejszym czasie, przy czym metody postępowania, jakie stosowane są w trakcie perswazji, są stosowane też w trakcie manipulacji. Perswazja opisywana jest również często jako jedna z metod retoryki, bądź jedynie jako nawiązanie do „tradycji retorycznej”. Odwołuje się do intelektu, emocji i woli.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛrsˈfazʲja, AS: persfazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perswadować ndk.

 przym. perswazyjny

Wiktionary


perswazyjny

odnoszący się do perswazji, mający dowieść czegoś, wyjaśnić coś komuś, najczęściej przy jednoczesnym zachęceniu kogoś do czegoś (np. mowa perswazyjna, marketing perswazyjny)


SJP.pl


persyflaż

szyderstwo ukryte pozorami uprzejmości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. złośliwość ukryta pod pozorem uprzejmości

 (1.2) liter. utwór literacki, w którym autor, ironizując, naśladuje czyjś styl

Wiktionary

Persyflaż (fr. "persiflage" – przemówienie ironiczne i kpiące) – utwór literacki lub inna wypowiedź o charakterze żartobliwym i ironicznym, ukrywająca szyderstwo pod pozorami wyszukanej uprzejmości lub udawanej powagi. Szczególną cechą persyflażu jest ironiczne nawiązanie do cudzego stylu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednak prawione komplementy w istocie ukrywają szyderstwo, panegiryzm jest udawany, uniżoność nieautentyczna – oda okazuje się więc persyflażem, wypowiedzią, którą należy odczytywać jako ugrzecznioną kpinę.

 (1.2) Rozgrywa się tu teologiczna dysputa o życiu wiecznym, dialog, pełny dosadnych zwrotów, jest persyflażem – nie pastiszem – sarmackiego baroku, z obrazami nieuchronnego rozkładu i śmierci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈsɨflaʃ, AS: persyflaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sarkazm, drwina, szyderstwo

Wiktionary


persyflażowy

a) mający cechy persyflażu, czyli kpiny, szyderstwa ukrytego pod pozorami uprzejmości;
b) w literaturze: parodiujący manierę stylistyczną innego autora


SJP.pl


persyflować

uprawiać persyflaż (szyderstwo), szydzić ukrywając się za pozorami dobrych manier i uprzejmości


SJP.pl


persyjka

mieszkanka Persji; Persjanka


SJP.pl


persymon

hurma, szaron, kaki;
1. rodzaj drzew o soczystych, pomarańczowych lub czerwonych owocach, rosnących w strefie międzyzwrotnikowej; heban, hebanowiec;
2. owoc tego drzewa; persymon


SJP.pl


persymona

hurma, szaron, kaki;
1. rodzaj drzew o soczystych, pomarańczowych lub czerwonych owocach, rosnących w strefie międzyzwrotnikowej; heban, hebanowiec;
2. owoc tego drzewa; persymon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Diospyros|L.|ref=tak., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;

 (1.2) bot. pot. roślina z rodzaju persymona (1.1)

 (1.3) spoż. czerwonopomarańczowy, jadalny owoc persymony (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Miąższ persymony jest lekko twardawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na, AS: persỹmõna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hurma, hebanek, kaki

 (1.2) kaki, sharon, jabłko orientu, hurma

 (1.3) kaki, sharon, jabłko orientu, hurma

Wiktionary


persz

drążek służący artystom cyrkowym do wykonywania skomplikowanych ewolucji zbiorowych


SJP.pl


perszczyzna

język turecki, którego znamiona pojawiają się także w dialektach na terenie Iranu i innych krajów Bliskiego Wschodu


SJP.pl


perszeron

koń roboczy rasy francuskiej, pociągowy, maści siwej lub karej; koń perszeroński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. rodzaj konia pociągowego;

Wiktionary

Perszeron – rasa zimnokrwistych koni, wywodząca się z regionu Le Perche w Normandii we Francji. Powstała w wyniku wieloletniego krzyżowania się lokalnych ras koni z innymi rasami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stukot kopyt perszeronów na kocich łbach słychać było w nocnej ciszy na kilometr.

 (1.1) Do najczęstszych umaszczeń perszeronów zalicza się siwe, jabłkowite i kare.

Wiktionary


perszeroński

koń perszeroński: koń roboczy rasy francuskiej, pociągowy, maści siwej lub karej; perszeron


SJP.pl


perszing

[czytaj: perszing] przenośnie o kimś lub o czymś bardzo szybkim; pershing


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wojsk. rodzaj rakietowego pocisku średniego zasięgu

 (1.2) gwara. stud. krajowe wino owocowe niskiej jakości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrʃʲĩŋk, AS: peršʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pershing

Wiktionary


perta

rozciągnięta pod reją lina, na której opierają stopy marynarze pracujący przy żaglach; chodnica


SJP.pl

Perta – w przypadku ożaglowania rejowego, lina podwieszona na "szelkach" (krótkich odcinkach liny) ok. 60–80 cm pod reją, na której stoją marynarze opierający się o reję, np. podczas sprzątania (zwijania) żagla rejowego.

Wikipedia


perth

[czytaj: pert] miasto w Australii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. duże miasto w Australii, stolica stanu Australia Zachodnia;

Wiktionary

Perth (wym.) – miasto w Australii będące stolicą stanu Australia Zachodnia. Położone jest przy ujściu rzeki Łabędziej do Oceanu Indyjskiego, u podnóża gór Darling. Jest czwartym miastem Australii pod względem populacji, zamieszkuje je ponad 2,3 mln mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pracując w mennicy w Perth, zarabiałem po kilkanaście tysięcy dolarów.

Wiktionary


pertinaks

twardy materiał papierowy, laminat (kompozyt) elektroizolacyjny


SJP.pl


pertkiewicz

nazwisko


SJP.pl


pertraktacja

prowadzenie rozmów; rokowania; układanie się


SJP.pl


pertraktant

osoba pertraktująca, prowadząca pertraktacje, rokowania, rozmowy w jakiejś sprawie


SJP.pl


pertraktantka

kobieta pertraktująca, prowadząca pertraktacje, rokowania, rozmowy w jakiejś sprawie


SJP.pl


pertraktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pertraktować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pertraktacje nmos., pertraktant m., pertraktantka ż.

 czas. pertraktować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) negocjowanie

Wiktionary


pertraktować

prowadzić pertraktacje, rokowania, rozmowy w jakiejś sprawie, negocjować, układać się


SJP.pl


perturbacja

1. naruszenie ustalonego porządku, przekroczenie panujących gdzieś norm, zasad;
2. zakłócenia stanu lub ruchu orbitalnego ciała jakiegoś układu planetarnego przez siły, których źródło znajduje się poza tym układem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nagłe zaburzenie lub odchylenie od normalnego stanu albo przebiegu czegoś

Wiktionary

Perturbacja – zakłócenie zgodnego z prawami Keplera ruchu ciał niebieskich, spowodowane głównie obecnością innych ciał, ale także oporem ośrodka oraz spłaszczeniem ciała centralnego.

Mechanika nieba wprowadza do równania ruchu masy poruszającej się w potencjale grawitacyjnym dodatkowy wyraz zawierający pochodną funkcji perturbacyjnej. Funkcja ta uwzględnia oddziaływania grawitacyjne od trzeciej masy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. perturbacyjny

 rzecz. turbacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakłócenie, zaburzenie, zamęt, zamieszanie

Wiktionary


perturbacyjny

odnoszący się do perturbacji (zakłóceń stanu lub ruchu orbitalnego ciała jakiegoś układu planetarnego przez siły, których źródło znajduje się poza tym układem)


SJP.pl


perturbować

1. naruszać ustalony porządek, przekraczać panujące gdzieś normy, zasady;
2. o ciałach niebieskich: zakłócać stan lub ruch orbitalny innego ciała jakiegoś układu planetarnego przez oddziaływanie siłami z tym ciałem


SJP.pl


pertyt

niejednorodny wewnętrznie kryształ skalenia sodowo-potasowego


SJP.pl


pertyński

nazwisko


SJP.pl


peru

państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie; Republika Peru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w USA

Wiktionary

Peru (hiszp. ', oficjalnie Republika Peru (hiszp. República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Leży na półkuli południowej, rozciąga się od równika w kierunku zwrotnika Koziorożca. Graniczy z Ekwadorem na północnym zachodzie, Kolumbią na północnym wschodzie, Brazylią na wschodzie, Boliwią na południowym wschodzie, Chile na południu oraz Pacyfikiem na zachodzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nieznane wcześniej indiańskie plemię zostało odnalezione w Brazylii niedaleko granicy z Peru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛru, AS: peru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peruwiańczyk mos., Peruwianka ż.

 przym. peruwiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Peru

Wiktionary


perucki

nazwisko


SJP.pl


peruczka

niewielka peruka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: peruka

 (1.2) mała peruka, doczepiany kawałek peruki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo też potrzebne wyrzucać pieniądze na peruczki, kiedy można nosić włosy swojego chowu, nie wydając ani szeląga!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peruka ż., perukarz m., perukarstwo n., półperuka ż., perukowiec m.

 przym. perukowy, peruczkowy, perukarski

Wiktionary


peruczkowy

charakterystyczny dla peruczek (niewielkich peruk), związany w jakiś sposób z peruczkami (np. sklep peruczkowy)


SJP.pl


perugia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowych Włoszech, stolica Umbrii;

Wiktionary

Perugia, starożytna "Peruzja" – stolica Umbrii, rejonu administracyjnego środkowych Włoch. Miasto leży między Jeziorem Trazymeńskim a Tybrem, liczy około 150,000 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Perugii znajduje się grobowiec papieża Benedykta XI.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perugino m.

 przym. perugiański, perugijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. Peruż, hist. staroż. Peruzja

Wiktionary


perugiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Perugią, dotyczący Perugii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyszedłszy stamtąd można odetchnąć, pójść na skraj perugiańskiego wzgórza i spojrzeć na rozpostartą szeroko dolinę. W dali, pośród tej doliny, jest Asyż.

 (1.1) Innocenty został błogosławionym, ale nie został świętym. Anonimowy kronikarz perugiański sławi go jako intelektualistę i oratora.

 (1.1) W okresie świetności republika perugiańska dominowała nad Umbrią i terytorium jej broniło sto dwadzieścia zamków.

 (1.1) Długość perugiańskich ręcznych puszek można określić na 22-24 cm, nie wiemy jednak jednoznacznie, czy przekaz źródłowy odnosi się do długości całej broni, czy tylko do metalowej lufy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perugia ż.

 przym. perugijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perugijski, staroż. peruzyński

Wiktionary


perugijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Perugią, dotyczący Perugii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkie te ułamkowe (…) wiadomości wskazują na duży ciąg młodzieży polskiej do stolicy Umbrii. Jeszcze bardziej wyrazistym i niezbitym dowodem popularności i nasilenia tych przyjazdów i studiów datujących się od początku XVII wieku było pojawienie się w 1623 r. w Uniwersytecie Perugijskim nacji polskiej (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perugia ż.

 przym. perugiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perugiański

Wiktionary


peruka

1. sztuczne lub naturalne włosy przymocowane do specjalnej siatki, układane w kształcie fryzury, nakładane na własne włosy lub zastępujące je;
2. narośl kostna spotykana zamiast poroża na głowie kozła lub byka jelenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę;

Wiktionary

Peruka (fr. "perruque") – nakrycie głowy wykonane z naturalnych bądź sztucznych włosów umocowanych na siatce i ułożonych na kształt fryzury. Współcześnie peruki noszone są zazwyczaj w celu ukrycia braku owłosienia głowy bądź jako ozdoba.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wicher zerwał jej z głowy perukę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈruka, AS: peruka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perukarstwo n., perukarz m., półperuka ż., perukowiec m.

:: zdrobn. peruczka ż.

 przym. perukarski, perukowy, peruczkowy

Wiktionary


perukarka

kobieta układająca sztuczne lub naturalne włosy na siatce i nadająca im kształt fryzury


SJP.pl


perukarnia

zakład produkcyjny, warsztat, w którym perukarz lub perukarka wyrabia peruki


SJP.pl


perukarski

odnoszący się do perukarstwa (zawodu, rzemiosła osoby zajmującej się wyrobem peruk), związany z perukarstwem (np. warsztat perukarski)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z perukarstwem lub perukarzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perukarstwo n., perukarz mos., perukarka ż., peruka ż., peruczka ż.

Wiktionary


perukarstwo

rzemiosło perukarza lub perukarki, ogół czynności potrzebnych do wyprodukowania peruki


SJP.pl


perukarz

osoba układająca sztuczne lub naturalne włosy na siatce i nadająca im kształt fryzury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzemieślnik wytwarzający peruki

 (1.2) żart. osoba nosząca perukę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zootechn. gołąb o przyszyjnym upierzeniu przypominającym kołnierz

 (2.2) łow. samiec sarny lub jelenia, którego poroże jest zdeformowane przez narośl kostną pokrytą scypułem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrótce mała, wygodna karetka niosła ich do perukarza, a stamtąd, wyświeżonych i uczesanych według ostatniego wzoru — do klubu.

 (1.2) Chodził w peruce. A ty lubisz perukarzy. Kręci cię osiemnasty wiek. Mnie zresztą też.

 (2.1) Po przyparafialnym podwórku latają gołębie. Jednak nie są one ulubieńcami księdza. Mimo to pogruchują tu garłacze, perukarze, pawiki i gołębie zielonoskrzydłe.

 (2.2) Perukarz nie zrzuca parostków, a nieustannie budowane poroże zalewa masą kostną czaszkę prowadząc do ślepoty kozła, który przestaje mieć możliwości normalnego funkcjonowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peruka ż., peruczka ż.

 przym. perukarski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kapucyn

Wiktionary


perukowiec

niski krzew z rodziny nanerczowatych, charakteryzujący się różowym meszkiem pokrywającym szypułki kwiatowe w okresie owocowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. ozdobny krzew lub niskie drzewo z rodziny nanerczowatych o kwiatostanach przypominających perukę;

Wiktionary

Perukowiec ("Cotinus" Mill.) – rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych. Należą do niego w zależności od ujęcia i klasyfikacji wewnątrzrodzajowej: 3, 5 lub 7 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje środkową i południową część USA i północno-wschodnią część Meksyku, południową Europę na wschód od Francji oraz rozległe obszary w Azji od Turcji i Syrii, poprzez Kazachstan na północy i Iran, Pakistan, Nepal na południu, po południowe Chiny na wschodzie. Rosną zwykle na terenach skalistych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛruˈkɔvʲjɛt͡s, AS: perukovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peruka ż., peruczka ż., perukarnia ż.

Wiktionary


perukowy

charakterystyczny dla peruk, związany w jakiś sposób z perukami (np. przemysł perukowy)


SJP.pl


perun

bóstwo słowiańskie, bóg błyskawic, piorunów oraz grzmotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitsłow. najwyższy, gromowładny bóg słowiański, będący także bogiem wojny i prawa;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dokumentacja Peruna przedstawia się stosunkowo bogato zarówno w tekstach starożytnych i średniowiecznych, jak w przekazach kultury ludowej.

 (1.1) Góra Kijowska wznosiła się nad Dnieprem, koło grodu książęcego, Perun uznawany był bowiem za opiekuna władzy książęcej dynastii Rurykowiczów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrũn, AS: perũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piorun mos., piorun mrz., piorunian mrz.

 przym. Perunowy, Piorunowy, piorunowy, pioruński, piorunujący

 przysł. piorunem, pioruńsko

 czas. piorunować

Wiktionary


perunica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. święto ku czci Peruna

Wiktionary


perunowy

charakterystyczny dla Peruna (głównego boga religii słowiańskich, gromowładcy i boga wojen), powiązany w jakiś sposób z tą postacią


SJP.pl


peruw.

skrót od: peruwiański


SJP.pl


peruwianin

obywatel Peru; Peruwiańczyk


SJP.pl


peruwianka

obywatelka Peru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Peru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Peruwianki w Peru mówią po peruwiańsku? Nie, mówią po hiszpańsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛruˈvʲjãŋka, AS: peruvʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peru n.

:: fm. Peruwiańczyk mos.

 przym. peruwiański

Wiktionary


peruwiańczyk

obywatel Peru; Peruwianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Peru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Peruwiańczycy w Peru mówią po peruwiańsku? Nie, mówią po hiszpańsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: peruvʹi ̯ä̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peru n.

:: fż. Peruwianka ż.

 przym. peruwiański

Wiktionary


peruwiański

przymiotnik od: Peru


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Peru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Nic – odparł kelner i wyjaśnił, że restauracja jest co prawda własnością peruwiańską, ale dania są międzynarodowe.

 (1.1) Rynek peruwiański odnotował w zeszłym miesiącu 20-proc. spadek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: peruvʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peru n., Peruwiańczyk mos., Peruwianka ż.

Wiktionary


peruzja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. Perugia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Peruzja była jednym z dwunastu miast ligi etruskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peruzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Perugia

Wiktionary


perwers

potocznie: osoba perwersyjna, wyuzdana; zbok, zboczeniec, dewiat, dewiant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. slang. zbereźnik lub zboczeniec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perwersja ż.

 przym. perwersyjny

 przysł. perwersyjnie

Wiktionary


perwersja

1. odchylenia reakcji psychicznych w zakresie popędów, najczęściej w odniesieniu do sfery seksualnej;
2. chęć zaszokowania, zespół cech naruszający ogólnie przyjęte wzorce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy

 (1.2) zachowania wbrew przyjętym obyczajom, mające za zadanie szokować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perwers mos., perwersyjność

 przym. perwersyjny

 przysł. perwersyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dewiacja, spaczenie, wynaturzenie, zboczenie

 (1.2) przewrotność

Wiktionary


perwersyjniej

stopień wyższy od przysłówka: perwersyjnie


SJP.pl


perwersyjność

umiejętność zaszokowania kogoś w jakiejś dziedzinie, najczęściej przy zastosowaniu czegoś, co odbiega od ogólnie przyjętych norm, wzorców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co perwersyjne; cecha tych, którzy są perwersyjni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perwersja ż.

 przym. perwersyjny

 przysł. perwersyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dewiacyjność; pot. zboczoność

Wiktionary


perwersyjny

1. związany z perwersją (odchyleniem reakcji psychicznych w zakresie popędów, najczęściej w odniesieniu do sfery seksualnej);
2. szokujący, wynaturzony, taki, którego cechuje przewrotność, odchylenie od ogólnie przyjętych norm, wzorców


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) właściwy perwersji, charakteryzujący się odchyleniem reakcji psychicznych w sferze seksualnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perwersja ż., perwersyjność ż., perwers m.

 przysł. perwersyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozwiązły, dewiacyjny; pot. zboczony

Wiktionary


perwityna

nazwa handlowa historycznego leku zawierającego amfetaminę


SJP.pl


pery-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na obszar lub tematykę wokół tego, co określa drugi człon złożenia

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. peri-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peri-, około-

Wiktionary


peryastron

punkt orbity okołogwiazdowej ciała niebieskiego położony najbliżej gwiazdy obieganej; periastron


SJP.pl


peryblast

cienka warstwa ochronna otaczająca zarodek oraz częściowo rozwinięty organizm w organizmie matki, najczęściej u ssaków


SJP.pl


peryblastula

typ blastuli (zarodka we wczesnym stadium rozwojowym) powstającej u niektórych gatunków owadów


SJP.pl


peryblem

część merystemu wierzchołkowego, mająca własne komórki inicjalne i dająca początek określonym częściom organu roślinnego; histogen


SJP.pl

Peryblem – środkowa warstwa komórek w merystemie wierzchołkowym korzenia. Warstwa ta przekształca się w korę pierwotną, a u jednoliściennych także w ryzodermę. Peryblem jest jednym z histogenów, czyli warstw dających początek tkankom roślinnym. Teoria histogenów została sformułowana przez Johannesa von Hansteina w XIX.

Wikipedia


perycentrum

punkt na orbicie ciała niebieskiego okrążającego dany obiekt, w którym jest ono najbliżej tego obiektu


SJP.pl


perychoreza

w chrześcijaństwie: perychoreza trynitarna - współprzenikanie się Trójcy Świętej przy zachowaniu jedności Bożej natury


SJP.pl


perycykl

warstwa komórek miękiszowych pokrywająca łodygę lub korzenie rośliny, oddzielająca łyko od endodermy; okolnica


SJP.pl


peryderma

wtórna tkanka okrywająca powierzchnię łodyg i korzeni roślin wieloletnich; korkowica


SJP.pl

Pe

Wikipedia


perydot

minerał, szlachetna odmiana oliwinu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał, krzemian magnezu i żelaza;

Wiktionary

Perydot (oliwin właściwy) – szlachetna odmiana oliwinów, krzemian magnezu i żelaza. Nazywany także chryzolitem, choć można się spotkać z użyciem nazwy chryzolit dla kamieni żółtozielonych. Chociaż oliwin jest dość często spotykanym minerałem, perydot jest rzadki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈrɨdɔt, AS: perydot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chryzolit

Wiktionary


perydotowy

→ perydot


SJP.pl

Patrz:

perydot

perydotyt

magmowa skała głębinowa czarna lub zielonkawa, składająca się głównie z oliwinu


SJP.pl


perydotytowy

1. → perydotyt;
2. warstwa perydotytowa - hipotetyczna dolna warstwa litosfery


SJP.pl


perydrom

dawniej: krużganek


SJP.pl


peryferia

1. (zwykle w liczbie mnogiej) zewnętrzna, oddalona od centrum część czegoś; obrzeże, kraniec;
2. dawniej:
a) obwód koła lub innej płaszczyzny zamkniętej linią krzywą;
b) powierzchnia;
c) żartobliwie: tusza człowieka otyłego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. obwód koła

 (1.2) daw. powierzchnia

 (1.3) daw. żart. tusza osoby otyłej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryferie lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. peryferium

 (1.2) daw. peryferium

Wiktionary


peryferial

w informatyce: urządzenie niewchodzące w skład jednostki centralnej komputera, bezpośrednio przez nią sterowane, np. skaner, drukarka; urządzenie peryferyjne


SJP.pl


peryferie

1. tereny miejskie położone daleko od centrum; krańce miasta, suburbium;
2. zewnętrzna, oddalona od centrum część czegoś; obrzeże, kraniec;
3. przenośnie: coś mało ważnego, drugoplanowego; błahostka;
4. w informatyce: urządzenia niewchodzące w skład jednostki centralnej komputera, bezpośrednio przez nią sterowane, np. skaner, drukarka; urządzenia peryferyjne, peryferiale


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) urb. dzielnice zewnętrzne do centrum miasta

 (1.2) zewnętrzna część czegoś znajdująca się z dala od centrum

 (1.3) coś uważanego za mniej ważne

 (1.4) techn. urządzenia peryferyjne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważne spojrzenie na dzisiejszy plan Poznania utwierdza wszystkich w przekonaniu, że miasto jest bogato zazielenione, zwłaszcza na peryferiach, gdzie rozciągają się parki leśne w otoczeniu pól uprawnych, strumieni, stawów, jezior naturalnych i jezior spiętrzonych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryferia ż., peryferyjność ż.

 przym. peryferyczny, peryferyjny

 przysł. peryferycznie, peryferyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedmieście

 (1.3) margines

Wiktionary


peryferium

dawniej: okręg, koło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. okręg

 (1.2) daw. przestrzeń

Wiktionary


peryferyczność

rzadko: peryferyjność;
1. oddalenie od centrum miasta;
2. przenośnie: mniejsze znaczenie, mała istotność czegoś; drugoplanowość, drugorzędność, marginalność


SJP.pl


peryferyczny

peryferyjny;
1. znajdujący się poza centrum miasta;
2. mniej istotny, uboczny, drugoplanowy; marginalny, drugorzędny


SJP.pl


peryferyjność

peryferyczność;
1. oddalenie od centrum miasta;
2. przenośnie: mniejsze znaczenie, mała istotność czegoś; drugoplanowość, drugorzędność, marginalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co peryferyjne, oddalone

 (1.2) przen. cecha tego, co peryferyjne, drugoplanowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryferie nmos., peryferyczność ż.

 przym. peryferyjny, peryferyczny

 przysł. peryferyjnie, peryferycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryferyczność

 (1.2) peryferyczność, drugoplanowość, drugorzędność, poboczność, uboczność, marginalność

Wiktionary


peryferyjny

peryferyczny;
1. znajdujący się poza centrum miasta;
2. mniej istotny, uboczny, drugoplanowy; marginalny, drugorzędny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) położony na peryferiach, dalej od centrum, na uboczu

 (1.2) o mniejszym znaczeniu; drugiej kategorii

 (1.3) inform. podłączony do komputera z zewnątrz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryferie, peryferyjność ż.

 przysł. peryferyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. peryferyczny

 (1.1) oddalony

 (1.2) drugoplanowy, drugorzędny, marginalny, poboczny, uboczny

Wiktionary


peryferyzacja

zmniejszenie się znaczenia czegoś w jakiejś dziedzinie, stanie się drugoplanowym, mniej ważnym, odgrywającym mniej ważną rolę


SJP.pl


peryfiton

zespół drobnych organizmów (np. bakterie, pierwotniaki, glony) zamieszkujących różnorodne podłoża w wodzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. zespół drobnych organizmów roślinnych i zwierzęcych przytwierdzonych do podłoża czasowo lub na stałe

Wiktionary

Pe

Wikipedia


peryfrastycznie

przysłówek

 (1.1) jęz. liter. używając peryfrazy, w sposób peryfrastyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryfraza ż.

 czas. peryfrazować ndk.

 przym. peryfrastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omownie

Wiktionary


peryfrastyczny

określający jakiś wyraz, pojęcie przez peryfrazę (omówienie, zabieg stylistyczny polegający na zastąpieniu konkretnej nazwy czegoś przez charakterystykę, opis lub metaforę), odnoszący się do peryfrazy (np. wyrażenie peryfrastyczne)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. liter. określający coś za pomocą peryfrazy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryfraza ż.

 czas. peryfrazować ndk.

 przysł. peryfrastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omowny, wielosłowny

Wiktionary


peryfraza

zabieg stylistyczny polegający na zastąpieniu konkretnej nazwy czegoś przez charakterystykę, opis lub metaforę; omówienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. zastąpienie nazwy jakiegoś zjawiska przez bardziej lub mniej rozbudowane jego opisanie

Wiktionary

Peryfraza (z gr. "peri" „wokół” i "phrásis" „mowa; wyrażenie, zwrot”; inaczej: omówienie, wyrażenie omowne) – figura stylistyczna, która polega na zastąpieniu określenia powszechnego wielowyrazowym opisem, charakteryzującym typowe cechy danego przedmiotu, czynności, osoby itp. Może być stosowana w celu urozmaicenia stylistycznego, wyeliminowania powtórzeń tego samego określenia lub osłabieniu jego wymowy. Może też służyć celowemu ukryciu bezpośredniego znaczenia za określeniem aluzyjnym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɨˈfraza, AS: peryfraza

Wiktionary

Powiązane:

 czas. peryfrazować

 przym. peryfrastyczny

 przysł. peryfrastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omówienie

Wiktionary


peryfrazować

stosować peryfrazę (omówienie, zabieg stylistyczny polegający na zastąpieniu konkretnej nazwy czegoś przez charakterystykę, opis lub metaforę)


SJP.pl


perygeum

punkt na orbicie ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, w którym jest ono najbliżej Ziemi; perigeum (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) astr. punkt orbity okołoziemskiej, który znajduje się najbliżej Ziemi;

Wiktionary

Perygeum (gr. "περίγειος" 'przyziemny' od "περί" 'około' i "γαῖα" 'Ziemia') – punkt orbity okołoziemskiej, który znajduje się najbliżej Ziemi. Najczęściej ten termin dotyczy Księżyca, ale może być także zastosowany dla innych ciał krążących po orbicie Ziemi, np. dla sztucznych satelitów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W apogeum (najdalej od Ziemi) znajdzie się Księżyc 8 września o godz. 15, a w perygeum (najbliżej Ziemi) będzie 24 września, na trzy dni przed nowiem.

Wiktionary


peryglacjalny

odnoszący się do peryglacjału, związany z peryglacjałem (strefą graniczącą z obszarami lodowcowymi występującymi w zimnym klimacie polarnym)


SJP.pl


peryglacjał

strefa granicząca z obszarami lodowcowymi występującymi w zimnym klimacie polarnym


SJP.pl


perygram

rodzaj grafu podobnego do tabeli, podzielonego na odpowiednio rozmieszczone komórki i wiersze


SJP.pl


peryhelium

punkt na orbicie ciała niebieskiego, w którym jest ono najbliżej Słońca; perihelium (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) astr. punkt orbity okołosłonecznej planetaanety, planeta karłowataanety karłowatej, planetoidaanetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

Wiktionary

Peryhelium, perihelium (zlatynizowany wyraz pochodzenia greckiego, od gr. "peri" „przy” i "helios" „Słońce”; dawniej punkt przysłoneczny) – punkt na orbicie ciała niebieskiego obiegającego Słońce, znajdujący się w miejscu największego zbliżenia (perycentrum) obu ciał. Przeciwieństwem peryhelium jest aphelium.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm, AS: peryχelʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perihelium, punkt przysłoneczny

Wiktionary


perykambium

cienka warstwa komórek miękiszowych w korzeniach, będąca miejscem rozgałęziania się tych korzeni na mniejsze boczne


SJP.pl


perykarp

część owocu powstała ze ścianek zalążni słupka kwiatowego lub z płonnych elementów kwiatu; owocnia


SJP.pl


peryklaz

tlenek magnezu, przezroczysty lub półprzezroczysty minerał o szklistym połysku występujący w skałach metamorficznych


SJP.pl

Peryklaz – minerał z gromady tlenków.

Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi z języka greckiego i znaczy „odłupywać”, „odłamywać”; stanowi aluzję do charakterystycznej łupliwości minerału.

Wikipedia


peryklejski

charakterystyczny dla czasów Peryklesa (jednego z największych ateńskich polityków, doskonałego mówcy, uważanego za ojca demokracji) lub związany w jakiś sposób z Peryklesem


SJP.pl


perykles

Perykles (ok. 500-429 p.n.e.), syn Ksantipposa, ateński mąż stanu


SJP.pl

Perykles ( Περικλῆς, „otoczony chwałą”; ur. ok. 495 p.n.e., zm. 429 p.n.e.) – ateński polityk, mąż stanu, retor oraz reformator demokracji ateńskiej.

Wikipedia


peryklesowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Peryklesa lub z nim związany


SJP.pl


peryklinalny

najczęściej w odniesieniu do roślin lub ich komórek: wielowarstwowy, składający się, zbudowany z wielu warstw (np. tkanka peryklinalna)


SJP.pl


perykopa

fragment księgi biblijnej przeznaczony do odczytywania w liturgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bibl. określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;

 (1.2) liter. w poezji antycznej fragment utworu wydzielony zgodnie z zasadmi składni i rytmiki

Wiktionary

Perykopa ( περικοπή, odcięcie, odcinek) – w retoryce to szereg wersetów zaczerpniętych z tekstu, tworzących spójną jedność lub wątek myślowy, nadających się do publicznego odczytania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedmiotem niniejszego opracowania jest kontrowersja o szabat w świetle Janowej perykopy o uzdrowieniu chromego przy sadzawce Betesda.

Wiktionary


perylimfa

ciecz wypełniająca przestrzenie w uchu wewnętrznym oddzielone ściankami błędnika błoniastego i kostnego; przychłonka


SJP.pl


perylimfatyczny

odnoszący się do perylimfy (przychłonki, cieczy wypełniającej przestrzenie w uchu wewnętrznym oddzielone ściankami błędnika błoniastego i kostnego)


SJP.pl


perymetr

przyrząd do badania pola widzenia oka; polomierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. obwód zewnętrzny

 (1.2) med. przyrząd do badania pola widzenia oka

 (1.3) wojsk. pole widzenia żołnierzy od punktu obserwacji do najdalej wysuniętego punktu na horyzoncie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • perymetr – w nomenklaturze wojskowej oznacza pole widzenia żołnierzy od punktu obserwacji do najdalej wysuniętego punktu na horyzoncie
  • perymetr – w okulistyce perymetrem nazywa się aparat do badania pola widzenia
  • Perymetr – radziecki strategiczny system komunikacyjny wojsk rakietowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tłumiki są to zwykle przewody konstruowane w ten sposób, by perymetr ich był możliwie największy.

 (1.3) Na południowym perymetrze, w przeciwległym krańcu lotniska, ustawiła się linia żołnierzy strzelających do dużej grupy nieprzyjaciół wychodzących z burzy na południowym zachodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈrɨ̃mɛtr̥, AS: perỹmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perymetria ż.

 przym. perymetryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) polomierz

Wiktionary


perymetria

badanie pola widzenia oka


SJP.pl


perymetryczny

→ perymetria


SJP.pl

Patrz:

perymetria

peryndopryl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. środek będący prolekiem, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego i chorób serca; należy do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny

Wiktionary

Peryndopryl – organiczny związek chemiczny, lek z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny, stosowany przede wszystkim w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca.

Podlega metabolizmowi do związków biologicznie czynnych. Jego czynny metabolit to peryndoprylat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy podczas stosowania peryndoprylu często obserwuje się kaszel?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryndoprylat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Prestarium, Erbugen, Perindanor, Perindopril Teva, Prenessa, Vidotin; wzór sumaryczny: C19H32N2O5

Wiktionary


perypatetycki

odnoszący się do perypatetyki, perypatetyzmu (poglądów filozoficznych Arystotelesa) lub jego zwolenników (np. myśli perypatetyckie); perypatetyczny


SJP.pl


perypatetyczka

→ perypatetyk


SJP.pl

Patrz:

perypatetyk

perypatetyczny

odnoszący się do perypatetyki, perypatetyzmu (poglądów filozoficznych Arystotelesa) lub jego zwolenników (np. myśli perypatetyczne); perypatetycki


SJP.pl


perypatetyk

1. zwolennik arystotelizmu (poglądów filozoficznych zapoczątkowanych przez Arystotelesa i rozwijanych przez jego uczniów); arystotelik;
2. człowiek, któremu chodzenie poprawia jakość i wydajność procesów myślowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. uczeń Arystotelesa; także. komentator jego filozofii

 (1.2) filoz. zwolennik arystotelizmu

 (1.3) książk. żart. człowiek, który chodzi dookoła, rozmawiając

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: perypatetyka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Arystoteles (…) i szkoła perypatetyków ujęli filozoficznie hipotezę zaburzeń psychicznych (…) i zaważyli na późniejszej spekulacyjno-dogmatycznej rozbudowie teorii Hipokratesa.

 (1.3) W miniaturowym lasku koło domu, dobrym na spacery perypatetyków, pani Krystyna opowiada o swoich kontaktach z Komitetem Obrony Praw Dziecka.

 (2.1) Są perypatetyki i nie ma perypatetyk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perypatetyka ż.

:: fż. perypatetyczka ż.

 przym. perypatetyczny, perypatetycki

Wiktionary


perypatetyka

poglądy filozoficzne, nauki Arystotelesa lub mające źródło w arystotelesowskiej myśli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. filozofia Arystotelesa

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: perypatetyk

 (2.2) B. lp. od: perypatetyk

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jest perypatetyk i nie ma perypatetyka.

 (2.2) Widzę perypatetyka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perypatetyk mos.

Wiktionary


perypatetyzm

ogół poglądów filozoficznych zapoczątkowanych przez Arystotelesa i rozwijanych przez jego uczniów, zwolenników (perypatetyków); arystotelizm


SJP.pl


perypetia

1. w utworze literackim: przełom w życiu bohatera, stanowiący punkt zwrotny w akcji utworu;
2. kłopotliwa sytuacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdarzenie zmieniające sytuację

 (1.2) liter. zmiana w losach bohaterów utworu

Wiktionary

Perypetia (z gr. "peripéteia" "nagła zmiana") – zdarzenie wikłające lub zdecydowanie zmieniające kierunek akcji dramatycznej lub epickiej, stawiające bohatera utworu wobec nowych okoliczności i wpływające na jego losy. Występowała już w tragedii greckiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Podyskutujmy chwilę o perypetiach Stasia i Nel w ziemi Mahdiego.

Wiktionary


perypetie

przygody, przejścia, najczęściej skomplikowane, trudne, takie, które pojawiły się gdzieś nieoczekiwanie, nagle; losy


SJP.pl


peryplazmodium

substancja wytwarzana w zarodniach niektórych paprotników poprzez rozkład tapetum (tkani wyściełającej te zarodniki), pełniąca rolę odżywczą, transportową oraz budulcową pyłków


SJP.pl


perypter

w architekturze antycznej: typ dużej świątyni z naosem otoczonym pojedynczą kolumnadą; peripter; peripteros


SJP.pl

Perypter, perypteros (gr. περίπτερος perípteros, od "perí" – dokoła, "pterón" – skrzydło) – starożytna grecka świątynia (niekiedy inna budowla) otoczona pojedynczym rzędem kolumn (perystazą).

Najbardziej znanym przykładem perypteru jest Partenon na Akropolu ateńskim. Odmiana znana jako perypter okrągły, to świątynia na planie koła, z cellą, którą otacza pojedyncza kolumnada.

Wikipedia


perysark

tkanka okrywająca powierzchnię niektórych gatunków z rodzaju jamochłonów, zbudowana z chityny, niekiedy wzmocniona węglanem wapnia


SJP.pl


peryselenium

punkt na orbicie ciała niebieskiego okrążającego Księżyc, w którym jest ono najbliżej Księżyca; periselenium (rzadziej)


SJP.pl


peryskop

1. prosty przyrząd optyczny używany najczęściej w czołgach i łodziach podwodnych do obserwacji terenów znajdujących się poza polem widzenia, wykorzystujący układ dwu lub więcej lusterek;
2. obiektyw fotograficzny z dwóch soczewek skupiających, ustawionych symetrycznie względem przesłony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony;

 (1.2) rodzaj obiektywu fotograficznego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • peryskop (obiektyw fotograficzny)
  • peryskop (przyrząd optyczny)
    • peryskop odwracalny
  • Peryskop – Stronniczy Miesięcznik Elektroniczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanurzony okręt podwodny dzięki peryskopowi może obserwować to, co dzieje się na powierzchni wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈrɨskɔp, AS: peryskop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peryskopowy

 przysł. peryskopowo

Wiktionary


peryskopowy

charakterystyczny dla peryskopu, taki, jak w peryskopie (np. peryskopowy układ luster), odnoszący się do peryskopu (np. obraz peryskopowy, głębokość peryskopowa)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) opt. dotyczący peryskopu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryskop mrz.

Wiktionary


perysperm

spichrzowa tkanka odżywcza występująca w nasionach niektórych roślin okrytonasiennych; obielmo


SJP.pl


perystaltyczny

odnoszący się do perystaltyki (automatycznych, rytmicznych skurczów pasm mięśni gładkich przewodu pokarmowego, wywołujących przemieszczanie się pożywania do poszczególnych części układu pokarmowego)


SJP.pl


perystaltyka

ruchy robaczkowe, automatyczne, rytmiczne skurcze pasm mięśni gładkich przewodu pokarmowego, wywołujące przemieszczanie się pożywania do poszczególnych części układu pokarmowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. ruchy przełyku, żołądka, jelit i moczowodów wywołujące przesuwanie się zawartości tego narządu;

Wiktionary

Perystaltyka – aktywność motoryczna w przewodzie pokarmowym, która powoduje przesuwanie pokarmu z przełyku aż do jego końcowego odcinka, czyli odbytnicy. Potocznie mianem perystaltyki określa się czasem wyłącznie ruchy perystaltyczne w jelicie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɨˈstaltɨka, AS: perystaltyka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perystaltyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ruchy perystaltyczne, ruchy robaczkowe, ruchy propulsywne, fala perystaltyczna

Wiktionary


perystaza

rząd lub kilka rzędów kolumn, najczęściej zdobionych, pełniących prócz funkcji dekoracyjnych także funkcję konstrukcyjną; kolumnada


SJP.pl

Perystaza ("peristaza", "kolumnada") – rząd (lub kilka rzędów) kolumn połączonych ze sobą belkowaniem lub łukami arkadowymi.

Kolumnada może pełnić funkcję konstrukcyjną lub dekoracyjną, najczęściej jednak stanowi wyodrębniony, mocno zaakcentowany element w obrębie budowli lub też budowlę wolno stojącą.

Wikipedia


perystom

płytkie wgłębienie powierzchni ciała niektórych orzęsków, otoczone czułymi, cienkimi rzęskami wywołującymi ruchy wody z pokarmem w kierunku nibyust; perystomium


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • perystom – obwódka puszki zarodnikowej występująca u niektórych mszaków
  • perystom – brzeg kolistego otworu znajdującego się w owocnikach niektórych grzybów
  • perystom – w zoologii element budowy morfologicznej różnych grup organizmów

Wikipedia


perystomium

płytkie wgłębienie powierzchni ciała niektórych orzęsków, otoczone czułymi, cienkimi rzęskami wywołującymi ruchy wody z pokarmem w kierunku nibyust; perystom


SJP.pl


perystyl

ogród w starożytnych domach greckich i rzymskich, w starożytnej świątyni egipskiej również dziedziniec, otoczony portykiem kolumnowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. ogrod. staroż. dziedziniec lub ogród wewnętrzny otoczony kolumnadą;

 (1.2) archit. ogrod. staroż. kolumnada otaczająca dziedziniec lub ogród

Wiktionary

Perystyl (gr. "peristyles" - otoczony kolumnami) – wewnętrzny dziedziniec lub ogród w starożytnych świątyniach egipskich lub pałacach, willach itp., otoczony portykiem kolumnowym. W zamożnych domach greckich lub rzymskich (łac. "peristilium") był to najczęściej ogród położony pośrodku domu i otoczony kolumnadą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobudówka składała się z perystylu i sali zebrań dla gminy.

 (1.2) Bezpośrednio za perystylem znajdowała się długa pergola z wodotryskami i rzeźbami (…)

Wiktionary


perystylowy

charakterystyczny dla perystylu (ogrodu w starożytnych domach greckich i rzymskich lub dziedzińca otoczonego portykiem kolumnowym), odnoszący się do perystylu (np. dom perystylowy, plac perystylowy)


SJP.pl


perytecjum

owocnik grzybów z grupy otoczniaków i niektórych porostów; otocznia


SJP.pl

Perytecjum lub otocznia ( perythecium), w l.mn. perytecja – rodzaj owocnika u grzybów, zazwyczaj o kulistym, gruszkowatym lub butelkowatym kształcie, z otworem na szczycie. Otwór ten nosi nazwę ostioli. Perytecja występują głównie u workowców. Spotykane są w różnego rodzaju typach plech, najczęściej jednak w plechach skorupiastych. Znajdują się na górnej powierzchni plechy i wyglądają jak drobne brodaweczki lub punkciki.

Wikipedia


perytektyczny

prowadzący do otrzymania perytektyku (jednego z punktów w dwuskładnikowym układzie równowagi faz w stopach i odlewach), odnoszący się do perytektyku (np. przemiana, reakcja perytektyczna)


SJP.pl


perytektyk

punkt w dwuskładnikowym układzie równowagi faz w stopach i odlewach, w którym faza ciekła, najuboższa w składnik wysokotopliwy, reaguje z fazą stałą, najbogatszą w składnik wysokotopliwy, wskutek czego powstaje nowa faza stała, o składzie pośrednim


SJP.pl


perytektyka

struktura jednofazowa powstająca w wyniku przemiany (reakcji) perytektycznej


SJP.pl

Pe

Wikipedia


perytonealny

związany ze stanem zapalnym, zbierający się w tkankach i jamach ciała objętych procesem zapalnym (np. wysięk, płyn perytonealny)


SJP.pl


peryurbanizacja

proces niekontrolowanego powiększania się miast; eksurbanizacja, rurbanizacja


SJP.pl


peryń

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. półwysep położony u zbiegu jeziora Ilmen i rzeki Wołchow, niedaleko Nowogrodu Wielkiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brak dziś już jednak pewności, czy dokonana przez Sedova interpretacja dziwnych kolistych rowów z Peryni jako kręgów kultowych jest do utrzymania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrɨ̃ɲ, AS: perỹń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peryński

Wiktionary


perz

roślina z rodziny traw, trudny do wytępienia chwast


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Elymus|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju perzów (1.1)

 (1.3) stpol. dym

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛʃ, AS: peš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński pyrnica

Wiktionary


perzanowski

nazwisko


SJP.pl


perzowaty

dawniej: kosmaty, puszysty


SJP.pl


perzowisko

rozległy teren porośnięty chwastami, niewykorzystany, najczęściej już niszczejący, nienadający się do zagospodarowania


SJP.pl


perzowski

przymiotnik od: Perzów (miejscowość)


SJP.pl


perzowy

→ perz


SJP.pl

Patrz:

perz

perzyce

Pe

Wikipedia


perzyna

żarzący się popiół, zgliszcza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. coś właśnie niszczone albo już zniszczone przez pożar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarzewie, zgliszcze

Wiktionary


perzyć

perzyć się - dawniej: rumienić się, zapalać gniewem, irytować się; zaperzać się


SJP.pl


perzyński

nazwisko


SJP.pl


perzów

roślina z rodziny traw, trudny do wytępienia chwast


SJP.pl

Perzów (niem. "Perschau") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim, siedziba gminy Perzów.

Wikipedia


perć

góralska nazwa stromej ścieżki górskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Podhale. stroma górska ścieżka, zwłaszcza taka wydeptana przez kozice, a wykorzystywana przez pasterzy, rzadziej też doświadczonych turystów;

Wiktionary

Perć – ścieżka w górach dla owiec i pasterzy, jak również jest to ścieżka wydeptana przez kozice. Percie są wykorzystywane przez turystów.

Percią nazwane są także znane szlaki w polskich górach: np. Orla Perć w Tatrach, Sokola Perć w Pieninach, Perć Akademików na Babiej Górze albo Jastrzębia Perć w Głuszycy a także Perć Borkowskiego na Luboniu Wielkim w Beskidzie Wyspowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A wtenczas z góry, zza turni, z leśnej perci, którędy owce rano chadzają w upłazy, dał się słyszeć ostry, męski Jaśkowy głos.

Wiktionary


perła

1. kulisty, srebrzystoszary twór ceniony w jubilerstwie, wytwarzany przez wiele gatunków mięczaków, zwłaszcza perłopławów;
2. potocznie: coś cennego, niepospolitego, wyróżniającego się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;

 (1.2) jubil. kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)

 (1.3) zob. perły. → naszyjnik

 (1.4) przen. coś wybitnego, wyróżniającego się, rzadko spotykanego (także o osobie)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Perła – produkt naturalny pochodzenia organicznego, powstały w płaszczu muszli perłopławów perłorodnych lub innych mięczaków
    • perły hodowane
    • imitacje pereł
  • Perła – polska marka piwa
    • Perła – Browary Lubelskie
  • Perła – Przemysław „Przemek” Wejmann, polski muzyk, kompozytor, wokalista i autor tekstów
  • Perła – średniowieczny poemat angielski
  • Perła – sztuka teatralna Marca Camolettiego, w Polsce wystawiana również jako Pomoc domowa
  • Perła Wielkiej Wartości – zbiór tekstów Josepha Smitha
  • Perła – amerykański serial komediowy
  • Perła – meksykańska telenowela z 1998 roku z Silvią Navarro w roli głównej
  • Perła w koronie – film polski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Perła znajduje się wewnątrz muszli.

 (1.2) We framugach i na kamiennych stołach leżały drogie kamienie wszystkich barw: rubiny, topazy, szmaragdy, szafiry, diamenty, wreszcie perły wielkości orzechów, a nawet ptasich jaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrwa, AS: peru̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perliczka ż., perłowość ż., perlistość ż., perlator m., perlenie n., perłówka ż.

:: zdrobn. perełka ż.

 czas. perlić się ndk.

 przym. perłowy, perlisty, perliczkowy

 przysł. perłowo, perliście

Wiktionary


perłopław

mięczak należący do gromady małżów; niektóre gatunki wytwarzają cenne odmiany pereł


SJP.pl

Perłopław – przedstawiciel rodziny perłopławowatych, jej rodzajów ("Pteria" i "Pinctada") lub konkretnego gatunku małża, np.:

Niektóre gatunki perłopławów wytwarzają masę perłową i perły (zwykle jedną), wykorzystywane do produkcji ozdób.

Wikipedia


perłopławowate

rodzina małży z podgromady nitkoskrzelnych


SJP.pl


perłopławowaty

o cechach perłopławowatych (rodzina małży)


SJP.pl


perłopławy

mięczak należący do gromady małżów; niektóre gatunki wytwarzają cenne odmiany pereł


SJP.pl


perłorodny

mogący rodzić, wytwarzać perły (np. mięczak perłorodny), zdolny do uformowania pereł


SJP.pl


perłoródka

gatunek niewielkiego małża słodkowodnego, uznawanego za bioindykatora (organizm wrażliwy na zanieczyszczenia środowiska)


SJP.pl


perłoródkowate

rodzina słodkowodnych małży


SJP.pl

Perłoródkowate (Margaritiferidae) – rodzina słodkowodnych małży z rzędu Unionoida, obejmująca kilkanaście gatunków o grubościennych, ciężkich muszlach owalnego lub nerkowatego kształtu, pokrytych ciemnobrązowym lub czarnym periostrakum. Wytwarzają wartościowe perły.

Wikipedia


perłoszyi

synogarlica perłoszyja - gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych


SJP.pl


perłowiec

1. motyl z rodziny południc, o czerwonych lub pomarańczowych skrzydłach;
2. skała szklista pochodzenia wulkanicznego; perlit;
3. masa perłowa


SJP.pl


perłoworóżowy

jasnoszary z odcieniem różowym, najczęściej o srebrzystym połysku charakterystycznym dla pereł


SJP.pl


perłowoszary

będący koloru szarego z odcieniem perłowym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) koloru jasnoszarego z odcieniem srebrzystym

Wiktionary


perłowoszklisty

lśniący lub mieniący się jak perła, kolorem przypominający barwę pereł lub ich charakterystyczny połysk


SJP.pl


perłowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Perłowski – polski dyplomata
  • Karol Perłowski – polski wojskowy
  • Łukasz Perłowski – polski siatkarz
  • Michał Perłowski – polski dyplomata
  • Sebastian Perłowski – polski dyrygent, kompozytor, aranżer

Wikipedia


perłowy

1. pokryty kolorem srebrzystobiałym (np. perłowy pigment);
2. ozdabiany perełkami (np. naszyjnik perłowy); perełkowy;
3. w kształcie perły, kuleczkowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z perłami, dotyczący pereł

 (1.2) taki, który ma połysk, jak perła

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rysostrzępiak perłowy – gatunek grzybów należący do rodziny strzępiakowatych
  • Szlarnik perłowy – gatunek małego ptaka z rodziny szlarników

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale choćby mój szef posadził mnie wówczas za biurkiem z hebanu inkrustowanego masą perłową – i tak bym uciekł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈwɔvɨ, AS: peru̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perłówka ż., perła ż., perełka ż., perlistość ż., perłowość ż.

 przym. perlisty

 przysł. perłowo, perliście

 czas. perlić się

Wiktionary


perły

niewielkie płaskie brodawki, wyrostki na rogach sarny lub wieńcach, porożu jelenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) naszyjnik z pereł

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|perła.

Wiktionary

Perły ( Perlswalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Węgorzewo. Przejście graniczne Perły-Kryłowo to planowane polsko-rosyjskie drogowe przejście graniczne dla małego ruchu graniczego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na rocznicę ślubu dostałam od męża piękne perły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrwɨ, AS: peru̯y

Wiktionary


perłówka

1. kasza wyprodukowana z obłuszczonego i pokruszonego ziarna jęczmienia; kasza perłowa;
2. wysoka roślina z rodziny traw, o dwukwiatowych kłosach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. rodzaj kaszy wyrabianej z ziarna jęczmienia zwyczajnego, poddanego łamaniu na duże cząstki i polerowaniu

 (1.2) kulin. potrawa z kaszy perłowej

 (1.3) bot. nazwa systematyczna|Melica|L.|ref=tak., bylina z rodziny wiechlinowatych

Wiktionary

Perłówka ("Melica") – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Liczy 90 gatunków. Rośliny te występują na obu półkulach w strefach klimatu umiarkowanego i podzwrotnikowego. W Polsce rośnie 5 gatunków. Rośliny te występują w różnych siedliskach, włącznie z lasami. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako gatunek kaszy, także i popularna perłówka zawiera w swoim składzie gluten.

 (1.3) Kwiaty perłówki po dojrzeniu stają się żółtawe lub perłowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perła ż., perełka ż., perlenie n.

 czas. perlić ndk., perlić się ndk.

 przym. perłowy, perlisty

 przysł. perłowo, perliście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kasza perłowa, kasza jęczmienna mazurska

Wiktionary


pes

skrótowiec

 (1.1) = podmiot ekonomii społecznej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PES – Partia Europejskich Socjalistów
  • PES – Pro Evolution Soccer, sportowa gra komputerowa
  • PES – packetized elementary stream, element struktury MPEG-1
  • PES – Adam Pesapane, amerykański reżyser, autor krótkich filmów animowanych

Wikipedia


pesa

bydgoska firma produkująca tramwaje, pociągi i autobusy szynowe; Pesa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Puchar Ekstraklasy SA (w skrócie PESA) – cykliczne rozgrywki piłki nożnej organizowane w latach 2006–2009 przez Ekstraklasę SA
  • Pojazdy Szynowe Pesa Bydgoszcz (krótko Pesa) – przedsiębiorstwo z Bydgoszczy produkujące pojazdy szynowe
  • M-Pesa – usługi finansowe świadczone za pośrednictwem telefonu komórkowego

Wikipedia


pesach

judaistyczne święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca; Pascha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. żydowskie święto obchodzone w pierwszy wieczór po pierwszej wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy byłam mała, opowiadano mi, że prorok odwiedza w Pesach wszystkie domy i otacza je swoją opieką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛsax, AS: pesaχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pascha

Wiktionary


pesante

określenie wykonawcze: ciężko, ociężale


SJP.pl


pesarium

krążek maciczny, rodzaj środka antykoncepcyjnego w postaci pierścienia; pessarium


SJP.pl


pesaro

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche;

Wiktionary

Pesaro (łac. "Pisaurum") – miasto i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche, w prowincji Pesaro i Urbino - leży przy ujściu rzeki Foglia do Morza Adriatyckiego. Według danych na 30 listopada 2024 r. gminę zamieszkiwało 95 342 osób, 752,09 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nieszczęsny sprawozdawca, pochwycony w Pesaro, został dostarczony do Rzymu, gdzie po ekskomunice i pozbawieniu godności duchownych odrąbano mu dłoń, wydarto język i wreszcie powieszono na Moście Anioła z przypiętym napisem „fałszywy gazeciarz”.

Wiktionary


pescatarianizm

[czytaj: peskatarianizm] forma wegetarianizmu dopuszczająca spożywanie ryb i owoców morza; pescatarianizm, pesketarianizm, pescetarianizm


SJP.pl


pescetarianizm

[czytaj: pesketarianizm] forma wegetarianizmu dopuszczająca spożywanie ryb i owoców morza; pescatarianizm, pesketarianizm, peskatarianizm


SJP.pl


pescowegetarianizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dieta polegająca na niejedzeniu mięsa czerwonego i drobiu, a akceptowaniu ryb i owoców morza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pescowegetarianizm to odmiana diety wegetariańskiej, w której dopuszcza się spożywanie ryb i owoców morza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pescowegetarianin mos., pescowegetarianka ż.

 przym. pescowegetariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ichtiwegetarianizm

Wiktionary


pesel

numer identyfikacyjny obywatela w systemie PESEL; PESEL


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. przen. wiek danej osoby

Wiktionary

PE

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z peselem nie wygrasz, już widać u ciebie pierwsze zmarszczki.

 (1.1) Peselu nie oszukasz. W lidze gra tylko 3 zawodników z mojego rocznika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛsɛl, AS: pesel

Wiktionary


peseloza

żartobliwie: uważanie, że jest się na coś za starym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. objawy podeszłego wieku

 (1.2) żart. poczucie, że jest się na coś za starym

Wiktionary


peseta

niedawna jednostka monetarna Hiszpanii i Andory (1 peseta = 100 centymów), zastąpiona w 2002 r. przez euro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. monet. waluta Hiszpanii w latach 1869–2002;

 (1.2) moneta o wartości 1 pesety (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈsɛta, AS: peseta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pesetowy

Wiktionary


pesewa

drobna moneta ghańska, jedna setna cedi


SJP.pl

Pe

Wikipedia


peskatarianin

osoba niejedząca mięsa z wyjątkiem ryb i owoców morza


SJP.pl


peskatarianizm

forma wegetarianizmu dopuszczająca spożywanie ryb i owoców morza; pescatarianizm, pesketarianizm, pescetarianizm


SJP.pl

Peskatarianizm (rzadziej pescatarianizm, pesketarianizm lub pescetarianizm; z hiszp. "pescado" = „złowiona ryba” / z wł. "pesce" = „ryba”) – dieta będąca odmianą semiwegetarianizmu. Polega na wyłączeniu z diety mięsa czerwonego i białego, a pozostawieniu ryb.

Wikipedia


peskatarianka

kobieta niejedząca mięsa z wyjątkiem ryb i owoców morza


SJP.pl


peskatariański

→ peskatarianizm, → peskatarianin


SJP.pl

Patrz:

peskatarianizm, → peskatarianin

peso

jednostka monetarna w niektórych krajach Ameryki Południowej oraz w Meksyku i na Kubie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) monet. waluta niektórych krajów, głównie południowoamerykańskich;

Wiktionary

Peso (z pensum – „odważone”, peso – „ciężar”, „sztuka”) – jednostka monetarna, współczesna lub historyczna, wielu krajów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za to sombrero dałem 25 peso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛsɔ, AS: peso

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensum n.

 przym. pesowy

Wiktionary


pessarium

krążek maciczny, rodzaj środka antykoncepcyjnego w postaci pierścienia; pesarium


SJP.pl

Pessarium – mały krążek o kształcie podobnym do pierścienia, wykonany z tworzywa sztucznego, najczęściej silikonu medycznego, który jest wkładany do pochwy lub odbytnicy i utrzymywany na miejscu przez mięśnie miednicy.

Wikipedia


pest

część Budapesztu; Peszt


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pest (brytyjska grupa muzyczna) – brytyjska grupa muzyczna
  • Pest (niemiecka grupa muzyczna) – niemiecka grupa muzyczna
  • PEST – rodzaj analizy ekonomicznej
  • Peszt (węg. Pest) – część Budapesztu
  • Komitat Pest – komitat na Węgrzech

Wikipedia


pesta

nazwisko


SJP.pl


pestalozzianizm

[czytaj: pestalocjanizm] rewolucyjna, osiemnastowieczna metoda nauczania, oparta na tłumaczeniu pojęć poprzez stopniowe przechodzenie od rzeczy znanych do nowych


SJP.pl


pestczak

rodzaj mięsistego, niepękającego owocu z pojedynczą, ale dużą pestką w środku; pestkowiec


SJP.pl


pesteczka

mała pestka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: pestka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈstɛt͡ʃka, AS: pestečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pestka ż.

 przym. pestkowy

Wiktionary


pestka

1. wewnętrzna część niektórych owoców, najczęściej otoczona twardą łupiną lub rzadszym miąższem oraz zawierająca zarodek lub bielmo;
2. potocznie o błahostce, drobiazgu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono

 (1.2) spoż. każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji

 (1.3) przen. coś błahego lub łatwego do wykonania

 (1.4) środ. wojsk. przestęp. sport. strzelectwo nabój

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pestka – wewnętrzna część owocu typu pestkowca zawierająca nasiono
  • Pestka – powieść Anki Kowalskiej
  • Pestka – film z 1995 r. na podstawie powieści
  • Poznański Szybki Tramwaj – potocznie znany jako „PeSTka”
  • Wojciech Pestka – poeta, prozaik, tłumacz
  • „pestka” – potoczna forma skrótu PST (Poznański Szybki Tramwaj)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛstka, AS: pestka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pestczak m., pestkowiec m., pestkówka ż., pestkowanie n., wypestkowanie n., pestkownica ż.

:: zdrobn. pesteczka ż.

 czas. pestkować ndk., wypestkować dk.

 przym. pestkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) drobnostka, drobiazg

Wiktionary


pestkarka

urządzenie służące do usuwania pestek z owoców


SJP.pl


pestkojad

ptak leśny z rodzaju łuszczaków charakteryzujący się pomarańczowym upierzeniem głowy i masywnym, szaroniebieskim lub kremowym dziobem; grubodziób, grabołusk


SJP.pl


pestkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pestkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepestkowanie n., pestka ż., pestkówka ż.

 czas. pestkować ndk.

Wiktionary


pestkować

wyjmować pestki z owoców; drylować, drelować, wydrylowywać, wypestkowywać


SJP.pl


pestkowiec

rodzaj mięsistego, niepękającego owocu z pojedynczą, ale dużą pestką w środku; pestczak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) owoc zawierający pestkę otoczoną miąższem i skórką

Wiktionary

Pestkowiec ( drupe, stone fruit) – rodzaj owocu miąższowego (mięsistego). Podczas tworzenia się pestkowców zewnętrzna część owocni (egzokarp) tworzy skórkę, środkowa część (mezokarp) mięśnieje, a wewnętrzna część (endokarp) twardnieje i drewnieje. Twarda, wewnętrzna część owocni nazywana jest pestką i różni ten typ owocu od jagody, która jest zmięśniała w całości.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pestka ż.

 przym. pestkowy

Wiktionary


pestkowy

→ pestka


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zrobiony z pestek, zawierający pestki

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z pestkami, odnoszący się do pestek

Wiktionary

Patrz:

pestka

Powiązane:

 rzecz. pestka ż., pesteczka ż., pestkowiec m., pestczak m., pestkówka ż.

 przym. bezpestkowy

Wiktionary


pestkówka

rodzaj domowej nalewki, najczęściej wiśniowej z dodatkiem lekko skruszonych pestek wiśni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. nalewka na pestkach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nalewając mu pestkówki, strąciła cukierniczkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pestka ż., pestkowanie n.

 przym. pestkowy

Wiktionary


pesto

włoski sos z bazylii i ziół, używany do spaghetti


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. sos z utartych orzechów i świeżych jarzyn z oliwą, w klasycznej wersji z orzeszków piniowych i bazylii;

Wiktionary

Zobacz też: Pesto (stolica tytularna).

Pesto alla genovese – zielony sos pochodzący z Genui (Liguria) we Włoszech, którego głównym składnikiem jest bazylia.

Tradycyjnie wytwarzany w marmurowych moździerzach z oliwy, bazylii, parmezanu lub innego drobno startego twardego sera, orzeszków piniowych, czosnku i soli. W przeciwieństwie do odmiany standardowej ("pesto alla genovese"), czerwone pesto sycylijskie ("pesto alla siciliana") zawiera suszone na słońcu pomidory.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I na całe szczęście pasta z pesto intelektualnie jest o jeden krok wyżej niż makaron z keczupem, dzięki czemu jej spożywanie jest w pełni społecznie akceptowalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛstɔ, AS: pesto

Wiktionary


pestycyd

chemiczna substancja stosowana do zwalczania szkodników, chorób roślin uprawnych i chwastów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. roln. substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈstɨt͡sɨt, AS: pestycyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pestycydowy

Wiktionary


pestycydowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pestycydami, dotyczący pestycydów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pestycyd mrz.

Wiktionary


pesymista

człowiek skłonny do dostrzegania tylko ujemnych stron życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛsɨ̃ˈmʲista, AS: pesỹmʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pesymizm m.

:: fż. pesymistka ż.

 przym. pesymistyczny

 przysł. pesymistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarnowidz

Wiktionary


pesymistka

kobieta pesymistyczna, skłonna do dostrzegania tylko ujemnych stron życia, przewidująca same niepowodzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta dostrzegająca tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniająca rzeczywistość i przewidująca same najgorsze rzeczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛsɨ̃ˈmʲistka, AS: pesỹmʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pesymizm m.

:: fm. pesymista m.

 przym. pesymistyczny

 przysł. pesymistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defetystka

Wiktionary


pesymistycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób pesymistyczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: pesỹmʹistyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pesymistyczny

 rzecz. pesymizm m., pesymista m., pesymistka ż.

Wiktionary


pesymistyczniej

stopień wyższy od przysłówka: pesymistycznie


SJP.pl


pesymistyczny

właściwy pesymiście, nacechowany pesymizmem, skłonny do dostrzegania tylko ujemnych stron życia, przewidujący same niepowodzenia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: pesỹmʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pesymista m., pesymistka ż., pesymizm m.

 przysł. pesymistycznie

Wiktionary


pesymizm

1. skłonność do dostrzegania jedynie złych stron wszystkich zjawisk, połączona z przekonaniem o niepomyślnym rozwoju jakichś wydarzeń;
2. pogląd filozoficzny, według którego na świecie jest więcej cierpienia, zła, smutku i nieszczęścia niż radości i szczęścia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

 (1.2) filoz. pogląd filozoficzny charakteryzujący się brakiem wiary w postęp i lepsze jutro

Wiktionary

Pesymizm ( pessimisme, pessimus – "najgorszy") – postawa wyrażająca się w skłonności do dostrzegania tylko ujemnych stron życia, negatywnej oceny rzeczywistości oraz przyszłości. Przeciwieństwem pesymizmu jest optymizm.

Jako filozoficzna postawa wobec świata pesymizm pojawia się w szkole cyrenejskiej w V w. p.n.e. jako przeciwieństwo hedonizmu. Pesymizm to także pogląd filozoficzny, który charakteryzuje brak wiary w przyszłość, w postęp społeczny, w celowość życia i jego wartości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z powodu wrodzonego pesymizmu Rozalia nie kupiła nigdy losu na żadną loterię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈsɨ̃mʲism̥, AS: pesỹmʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pesymista mos., pesymistka ż., pesymizacja ż.

 przym. pesymistyczny

 przysł. pesymistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarnowidztwo, defetyzm

Wiktionary


peszawar

miasto w Pakistanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnym Pakistanie;

Wiktionary

Peszawar (ang. "Peshawar", urdu پشاور, "Paśawar") – miasto w północnym Pakistanie liczące około 1 439 205 mieszkańców (2014). Stolica prowincji Chajber Pasztunchwa (d. Północno-Zachodniej Prowincji Pogranicznej).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. peszawarski

Wiktionary


peszawarczyk

mieszkaniec Peszawaru (miasta w Pakistanie)


SJP.pl


peszawarka

mieszkanka Peszawaru (miasta w Pakistanie)


SJP.pl


peszawarski

dotyczący Peszawaru, miasta w Pakistanie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Peszawarem, dotyczący Peszawaru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na odmowę emira peszawarski gubernator odpowiedział grubiańskim pismem, w którym domagał się przyjęcia posła angielskiego. Jednakże emir trwał w postanowieniu nieprzepuszczenia misji angielskiej przez granicę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peszawar mrz.

Wiktionary


peszek

zdrobnienie od: pech


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błażej Peszek – polski aktor i reżyser
  • Jan Peszek – polski aktor i reżyser
  • Maria Peszek – polska aktorka i piosenkarka
  • Samantha Peszek – amerykańska gimnastyczka

Wikipedia


peszel

plastikowa karbowana rura elektroinstalacyjna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. karbowana rura elektroinstalacyjna chroniąca kable przed zniszczeniem

Wiktionary

"Peszel" – tworzywowa karbowana rura elektroinstalacyjna (systemu Peschla) na kable teletechniczne: elektryczne, telefoniczne, światłowody lub rury sanitarne (wodociągowe, centralnego ogrzewania, kanalizacyjne, itp.). Karby w rurze umożliwiają łatwiejsze tworzenie łuków i jednocześnie pozytywnie wpływają na trwałość mechaniczną osłony.

Wikipedia


peszer

metoda interpretacyjna polegająca na nadawaniu słowom specjalnych znaczeń, stosowana najczęściej do interpretacji Nowego Testamentu i innych tekstów religijnych


SJP.pl


peszkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Peszkowski (1891–1940), oficer
  • Ludwik Peszkowski (zm. 1931), nauczyciel
  • Zdzisław Peszkowski (1918–2007), harcerz, duchowny, kapelan
  • Zygmunt Peszkowski, inżynier
  • Zygmunt Peszkowski (1875–1946), cukiernik

Wikipedia


peszmerg

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. polit. kurdyjski bojownik walczący w partyzantce i powstaniach o niepodległość Kurdystanu;

Wiktionary


peszmerga

kurdyjski bojownik walczący o niepodległość Kurdystanu


SJP.pl


peszt

wschodnia część Budapesztu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. wschodnia, głównie mieszkalna, część Budapesztu, stanowiąca około 2/3 terytorium całego miasta;

Wiktionary

Peszt ( Pest, Pešť, "Pešta" / Пешта) – wschodnia, głównie mieszkalna, część Budapesztu, stanowiąca około 2/3 terytorium całego miasta.

Peszt znajduje się na lewym brzegu Dunaju, który wyznacza granicę między nim a Budą. W mowie potocznej węgierskie określenie "Pest" odnosi się do całej stolicy kraju. Po Peszcie kursują cztery linie budapeszteńskiego metra:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛʃt, AS: pešt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peszteński

Wiktionary


pesztański

potoczny przymiotnik od: Peszt (część Budapesztu); peszteński


SJP.pl


pesztenka

mieszkanka Pesztu (części Budapesztu)


SJP.pl


peszteńczyk

mieszkaniec Pesztu (części Budapesztu)


SJP.pl


peszteński

przymiotnik od: Peszt (część Budapesztu); pesztański (potocznie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pesztem, dotyczący Pesztu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peszt mrz.

Wiktionary


peszyć

1. pozbawiać kogoś pewności siebie, wprawiać kogoś w zakłopotanie;
2. peszyć się: łatwo tracić pewność siebie, mieszać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. speszyć)

 (1.1) wprawiać w zakłopotanie

czasownik zwrotny niedokonany peszyć się (dk. speszyć się)

 (2.1) wpadać w zakłopotanie; czuć się niepewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) onieśmielać, zawstydzać

 (2.1) deprymować się, detonować się, konfundować się, konsternować się, mieszać się, płoszyć się, tremować się

Wiktionary


pesząco

w sposób wprawiający w zakłopotanie, pozbawiający pewności siebie; onieśmielająco, zawstydzająco, tremująco


SJP.pl


pet

pospolicie: papieros lub jego niedopałek; kiep


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. resztka wypalonego papierosa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PET – tworzywo sztuczne, rodzaj poliestru
  • PET – pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa, technika obrazowania w medycynie
  • PET – egzamin językowy ()
  • PET – Związek Młodzieży Polskiej „Przyszłość”, trójzaborowa, tajna organizacja uczniowska (wewnętrzna w OMN Szkół Średnich), działająca w latach 1901-1922
  • PET – lokalna, warszawska, harcerska organizacja konspiracyjna
  • PET – duńskie służby specjalne
  • dysfunkcja trąbki słuchowej (ang. , ) – rzadka choroba polegająca na niedomykaniu się trąbki Eustachiusza
  • Commodore PET – 8-bitowy komputer firmy Commodore

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛt, AS: pet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petowanie n., petownica ż.

:: zdrobn. pecik m.

 czas. petować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiep, niedopałek

Wiktionary


petabajt

w informatyce: jednostka pojemności pamięci równa 1024 terabajtom (skrót: PB)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 terabajtom;

Wiktionary

Petabajt (skrót PB), pebibajt (skrót PiB) – jednostki używane w informatyce głównie do określania największych posiadanych przestrzeni dyskowych, zasobów plików milionów użytkowników określonego serwisu internetowego lub baz danych gromadzących informacje z zasobów całego Internetu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bajt mrz.

Wiktionary


petabajtowy

→ petabajt


SJP.pl

Patrz:

petabajt

petabekerel

jednostka miary radioaktywności równa biliardowi bekerelów


SJP.pl


petadżul

jednostka pracy i energii równa biliardowi dżuli (10^15)


SJP.pl


petaflop

jednostka mocy obliczeniowej komputera równa biliardowi flopów; petaflops


SJP.pl


petaflops

jednostka mocy obliczeniowej komputera równa biliardowi flopsów; petaflop


SJP.pl


petalijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Petalią, dotyczący Petalii

Wiktionary


petalit

minerał, uwodniony glinokrzemian litu tworzący jednoskośne, blaszkowate kryształy bezbarwne i różowe


SJP.pl

Petalit (także: kastor, kastoryt) – rzadki minerał z grupy krzemianów.

Nazwa pochodzi do gr. "petalon" = liść (folia, blaszka), nawiązując do charakterystycznej, doskonałej łupliwosci tego minerału; nazwa "Kastor" nawiązuje do imienia jednego z dwóch braci bliźniaków (łac. Kastor) z mitologii grecko-rzymskiej; drugi z braci to Pollux (-pollucyt); oba minerały zwykle współwystępują ze sobą.

Wikipedia


petanka

gra towarzyska z elementami zręcznościowymi, rozgrywana za pomocą metalowych bul na płaskim, nietrawiastym terenie; pétanque, petanque, bule


SJP.pl


petanque

[czytaj: peTĄK] gra towarzyska z elementami zręcznościowymi, rozgrywana za pomocą metalowych bul na płaskim, nietrawiastym terenie; petanque, petanka, bule


SJP.pl


petara

1. środowiskowo o petardzie;
2. potocznie o szybkim biegu lub osobie, która szybko biegnie, śpieszy się


SJP.pl


petard

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: petarda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛtart, AS: petart

Wiktionary


petarda

1. niewielki ładunek wybuchowy dający efekty świetlne lub akustyczne;
2. dawny ładunek do wysadzania bram lub naruszania konstrukcji mostów;
3. niewielki pocisk imitujący granaty lub bomby;
4. potocznie: coś wspaniałego, imponującego, wyjątkowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nieduży ładunek wybuchowy dający efekty świetlne i/lub akustyczne

 (1.2) wojsk. ładunek wybuchowy imitujący granaty, bomby lub pociski artyleryjskie stosowany podczas ćwiczeń wojskowych

 (1.3) hist. ładunek wybuchowy używany dawniej do wysadzania bram lub mostów

Wiktionary

Petarda (fr. "pétard, pétarade"; prowans. "petarrada" od "petar" „pierdzieć”) – amunicja imitująca wybuch innego urządzenia pirotechnicznego (granatu, bomby itp.), mająca (przynajmniej w zamyśle) nie czynić szkód, a jedynie efekty świetlne i dźwiękowe. Użyta nieprawidłowo lub niedbale wykonana może doprowadzić do kalectwa (urwania palców, oparzenia, oślepienia), choć nie powinna zabić.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) raca fajerwerkowa

Wiktionary


petardka

zdrobnienie od: petarda


SJP.pl


petardowy

→ petarda


SJP.pl

Patrz:

petarda

petawatogodzina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektr. ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 petawata w ciągu jednej godziny; bilion kilowatogodzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛtavatɔɡɔˈd͡ʑĩna, AS: petavatogoʒ́ĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót PWh

Wiktionary


petecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Petecki (przedsiębiorstwo)
  • Petecki (nazwisko)
  • Bohdan Petecki

Wikipedia


petelicki

nazwisko


SJP.pl


petent

osoba ubiegająca się o coś w jakimś urzędzie lub zajęta w jakiejś mierze sprawami sądu, sądownictwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek ubiegający się o coś, składający swoją prośbę, podanie w urzędzie, sądzie itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król dostojnym skinieniem odprawił poprzedniego petenta, a delegacja Ankh-Morpork została zręcznie wysunięta do przodu, przed krasnoluda z sięgającą kolan brodą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛtɛ̃nt, AS: petẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. petentka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. pytok

Wiktionary


petentka

kobieta ubiegająca się o coś w jakimś urzędzie lub zajęta w jakiejś mierze sprawami sądu, sądownictwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta ubiegająca się o coś, składająca swoją prośbę, podanie w urzędzie, sądzie itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petent mos.

Wiktionary


peter

[czytaj: piter]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


peterbald

rasa kota, odmiana kota syjamskiego wyhodowana w Rosji


SJP.pl


petercyment

gatunek malagi sprowadzonej do Europy przez Pedro Jiméneza i rozpowszechnionej w szesnastowiecznej Polsce


SJP.pl


peterek

nazwisko


SJP.pl


peterhof

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską;

Wiktionary

Peterhof ( Петергоф), w latach 1944–1997 Pietrodworiec (ros. Петродворец) – miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, nad Zatoką Fińską.

W mieście znajdują się dawny carski zespół pałacowo-parkowy i stacja kolejowa Nowy Peterhof.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. peterhofski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Pietrodworec

Wiktionary


peters

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilhelm Peters (1815-1883) – niemiecki naturalista i odkrywca
  • Christian Heinrich Friedrich Peters – amerykański astronom
  • Christian August Friedrich Peters – niemiecki astronom
  • Martin Peters
  • James Lee Peters
  • Dan Peters
  • Bernadette Peters
  • Christel Peters
  • Beate Peters
  • Jan Peters
  • Heinrich Peters
  • Jürgen Peters

Wikipedia


petersburg

miasto w Rosji; Sankt Petersburg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską;

Wiktionary

Petersburg, Sankt Petersburg ( Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg); dawniej: Piotrogród ( Петроград, Pietrograd), Leningrad ( Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 5 384 342.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wiadomo z daleka, kto nadchodzi z głębi literackich czeluści. Poeta z Petersburga? Prozaik z Wiednia? Scenarzysta z Birmy? Bajkopisarka z Seulu? Maleńki liryk z Japonii? Tym razem jest to dramaturg z Botswany. – ((…)) – mówi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈtɛrzburk, AS: peterzburk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petersburżanin mos., petersburżanka ż.

 przym. petersburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sankt Petersburg, hist. Piotrogród, Leningrad

Wiktionary


petersburski

przymiotnik od: Petersburg (1. miasto w Rosji; Sankt Petersburg;
2. nazwa wielu miejscowości w USA)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Petersburga, związany z Petersburgiem, odnoszący się do Petersburga, pochodzący z Petersburga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petersburg mrz., petersburżanin mos., petersburżanka ż.

Wiktionary


petersburżanin

mieszkaniec Petersburga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Petersburga; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petersburg mrz.

:: fż. petersburżanka ż.

 przym. petersburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. leningradczyk; piotrogrodzianin

Wiktionary


petersburżanka

mieszkanka Petersburga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Petersburga; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petersburg mrz.

:: fm. petersburżanin mos.

 przym. petersburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. leningradka; piotrogrodzianka

Wiktionary


petersen

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henning Eiler Petersen – duński botanik i mykolog
  • Jan Petersen – norweski dyplomata i polityk, były minister spraw zagranicznych.
  • John Petersen – piłkarz z Wysp Owczych.
  • Julius Petersen – duński matematyk przełomu XIX i XX wieku.
  • Kim Benedix Petersen – muzyk duński, założyciel zespołu Mercyful Fate
  • Ronald H. Petersen – amerykański mykolog
  • William Petersen – amerykański aktor duńskiego pochodzenia, znany z serialu „Kryminalne Zagadki Las Vegas”.
  • Wolfgang Petersen – niemiecki reżyser i producent filmowy i telewizyjny.
  • Pedersen
  • Peterson

Wikipedia


peterson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carla Peterson – argentyńska aktorka,
  • Cassandra Peterson – amerykańska aktorka,
  • Donald Peterson – astronauta amerykański, inżynier i pilot wojskowy,
  • Ernst Conrad Peterson – inspektor Kanału Bydgoskiego,
  • Ernst Emil Peterson – nadburmistrz Bydgoszczy (1840-1844), deputowany do Sejmu Wielkiego Księstwa Poznańskiego,
  • Ernst Heinrich Peterson – przemysłowiec, właściciel cegielni w Bydgoszczy,
  • Frank Peterson – niemiecki muzyk, kompozytor i producent muzyczny,
  • John E. Peterson – polityk amerykański,
  • Jordan Peterson – kanadyjski profesor
  • Julius Peterson – burmistrz Bydgoszczy (1881-1889),
  • Oscar Peterson – kanadyjski pianista jazzowy i kompozytor,
  • Ronnie Peterson – szwedzki kierowca wyścigowy Formuły 1,

Wikipedia


petersson

nazwisko


SJP.pl


petetek

1. potocznie: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK);
2. obiekt obsługiwany przez PTTK


SJP.pl


petetekowiec

członek PTTK (Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego); PTTK-owiec


SJP.pl


petetekowski

przymiotnik od: PTTK (Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze); PTTK-owski


SJP.pl


peti-meti

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. gw-pl|Warszawa. pieniądze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kapusta, kasa, forsa, siano, szmal, forsa

Wiktionary


petidyna

pochodna piperydyny, narkotyczny środek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy o działaniu zbliżonym do działania morfiny; petydyna


SJP.pl


petit

rozmiar czcionki o wielkości 8 punktów typograficznych (3,009 mm)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający ośmiu punktom (3,0072 mm)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Petit-Enghien – dzielnica Enghien
  • Petit-Fays – dzielnica (section) gminy Bièvre w Regionie Walońskim, w prowincji Namur, w okręgu Dinant
  • Petit-Hallet – dzielnica Hannut
  • Petit-Rechain – dzielnica Verviers
  • Petit-Rœulx-lez-Braine – dzielnica Braine-le-Comte
  • Petit-Rœulx-lez-Nivelles – dzielnica (section) gminy Seneffe w Regionie Walońskim, w prowincji Hainaut, w okręgu Soignies
  • Petit-Spauwen – francuska nazwa miejscowości Kleine-Spouwen
  • Petit-Thier – dzielnica (section) gminy Vielsalm w Regionie Walońskim, w prowincji Luksemburg, w okręgu Bastogne
  • Le Petit-Abergement – miejscowość
  • Le Petit-Celland – gmina
  • Le Petit-Fougeray – gmina
  • Le Petit-Mercey – miejscowość

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brylant jest za mały, lepiej napiszmy to petitem, albo nawet większym pismem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛtʲit, AS: petʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. petitowy

Wiktionary


petitek

rodzaj kruchego herbatnika wypiekanego ze zboża, mleka i miodu


SJP.pl


petitki

paczka petitków (herbatników)


SJP.pl


petitowy

odnoszący się do petitu, złożony z czcionki wielki ośmiu punktów typograficznych (np. tekst petitowy, litera petitowa)


SJP.pl


petitum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. zwykle pierwsza część wniosku pisanego w sprawie;

Wiktionary

Petitum – zwykle pierwsza część wniosku pisanego w sprawie. W petitum wnioskodawca zwięźle podaje treść swego żądania, opisuje czego domaga się w piśmie. W następnej części pisma może wystąpić uzasadnienie wnoszonego żądania. Petitum jest pierwszą częścią pozwów sądowych, apelacji lub innych podobnych pism, zwłaszcza prawniczych.

Wikipedia


petkowicz

nazwisko


SJP.pl


petlurowiec

członek dawnego, nieoficjalnego ugrupowania zapoczątkowanego przez atamana ukraińskiego Semena Petlurę, na koncie którego znajduje się kilka masowych pogromów na Żydach


SJP.pl


petować

potocznie:
1. zanieczyszczać jakiś teren petami, pozostawiać gdzieś pety, niedopałki papierosów lub ogólniej: palić papierosy;
2. gasić papierosa


SJP.pl


petownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. popielniczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ogrodowym stole stała przepełniona, zmoczona deszczem, śmierdząca petownica. Od razu stracił apetyt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pet mzw.

Wiktionary


petra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto Nabatejczyków w południowo-zachodniej Jordanii, współcześnie ruiny słynne z wykutych w litej skale gmachów;

 (1.2) geogr. miasto w comarce Pla de Mallorca na Majorce;

 (1.3) imię|polski|ż., odpowiednik polskiego imienia Piotra

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Petroniusz m., Peronela ż., Petronia ż.

Wiktionary


petrarca

[czytaj: petrarka] Francesco Petrarca (1304 - 1374), włoski pisarz i poeta, prekursor renesansu; Petrarka


SJP.pl


petrarka

Francesco Petrarca (1304 - 1374), włoski pisarz i poeta, prekursor renesansu; Petrarca


SJP.pl


petrarkowski

taki jak u Petrarki, właściwy Petrarce, nawiązujący do twórczości Petrarki itp.


SJP.pl


petrel

ptak morski z rzędu rurkonosych; fulmar


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fulmar zwyczajny, petrel – ptak z rodziny burzykowatych
  • Petrel antarktyczny
  • Petrel antylski
  • Petrel bermudzki
  • Petrel czapeczkowy
  • Petrel galapagoski
  • Petrel reliktowy
  • Petrel śnieżny
  • Petrel wulkaniczny
  • USS Petrel – amerykańskie okręty
  • Petrel – argentyńska stacja antarktyczna
  • Petrel – brytyjska rakieta sondażowa

Wikipedia


petrelec

rodzaj ptaków z rodziny burzykowatych


SJP.pl


petrelek

petrelek mody - gatunek ptaka z rodziny burzykowatych


SJP.pl


petrelowate

rodzina ptaków z rzędu rurkonosych; burzykowate


SJP.pl


petrichor

specyficzny ziemisty zapach powstający w momencie spadania deszczu na suchą glebę


SJP.pl

Pe

Wikipedia


petro

rzeczownik

 (1.1) wspierana przez wenezuelski rząd kryptowaluta stworzona do rozliczeń za sprzedaż surowców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛtrɔ, AS: petro

Wiktionary


petro-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kamieniem, skałą

 (1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ropą naftową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) petro- + fizyka = petrofizyka

 (1.2) petro- + dolar = petrodolar

Wiktionary


petrochemia

dziedzina technologii chemicznej obejmująca produkcję, badanie oraz przeróbkę surowców chemicznych otrzymanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego


SJP.pl


petrochemiczny

odnoszący się do petrochemii (dziedziny technologii chemicznej obejmującej produkcję, badanie oraz przeróbkę surowców chemicznych otrzymanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego), związany z nią (np. przemysł petrochemiczny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. chem. dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛtrɔxɛ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: petroχẽmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petrochemia ż., petrochemik m.

Wiktionary


petrochemik

osoba specjalizująca się w zakresie petrochemii (dziedziny technologii chemicznej obejmującej produkcję, badanie oraz przeróbkę surowców chemicznych otrzymanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego)


SJP.pl


petrochemikalia

ogół surowców chemicznych otrzymanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego oraz ich przeróbek


SJP.pl


petrodolar

dolar uzyskany z eksportu ropy naftowej


SJP.pl

Petrodolary – dochody państw członkowskich OPEC z tytułu eksportu ropy naftowej, rozliczane w dolarach amerykańskich.

Termin ten po raz pierwszy został użyty przez amerykańskiego ekonomistę Ibrahima Oweissa w 1973 r.

Wikipedia


petrodolarowy

→ petrodolar


SJP.pl

Patrz:

petrodolar

petrogenetyczny

związany z petrogenezą (działem petrologii zajmującym się ustalaniem czynników skałotwórczych i badaniem procesów metamorficznych skał)


SJP.pl


petrogeneza

dział petrologii (petrografii, litologii, nauki o skałach) zajmujący się ustalaniem czynników skałotwórczych i badaniem procesów metamorficznych skał


SJP.pl


petroglif

malowidło naskalne pochodzące z czasów prehistorycznych, dzisiaj będące źródłem wiedzy o obyczajach i życiu ludzi z minionych okresów


SJP.pl


petrograf

specjalista z zakresu petrografii (nauki o skałach, zajmującej się badaniem ich genezy i właściwości); petrolog, litolog


SJP.pl


petrografia

nauka o skałach, obejmująca petrogenezę (dział o powstawaniu skał) oraz zajmująca się badaniem ich właściwości; petrologia, litologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. nauka o składzie i właściwościach skał;

Wiktionary

Petrografia (od gr. πέτρα "petra" „skała” i γράφω "graphō" „pisać”) – nauka o skałach, zajmująca się składem i właściwościami fizycznymi i chemicznymi skał. Uważana za fizjografię skał.

Przez niektórych autorów utożsamiana jest z petrologią, na ogół jednak postrzegana jest jako pojęcie węższe od petrologii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Studiował petrografię i mineralogię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛtrɔˈɡrafʲja, AS: petrografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petrograf m.

 przym. petrograficzny

 przysł. petrograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) petrologia, litologia

Wiktionary


petrograficzny

przymiotnik od: petrografia, np. prowincja petrograficzna - część ziemi, gdzie występują bliźniaczo podobne do siebie skały magmowe


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geol. związany z petrografią, dotyczący petrografii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petrografia ż., petrograf

 przysł. petrograficznie

Wiktionary


petrokol

ogólna nazwa przypisywana zwierzęciu, którego środowiskiem życia są szczeliny i pęknięcia skalne lub jaskinie


SJP.pl


petrol

środowiskowo o benzynie lub jakimkolwiek innym płynie o zapachu lub w kolorze benzyny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nafta

Wiktionary

Petrol Group – słoweńskie przedsiębiorstwo przemysłowe działające w branży energetycznej i paliwowej.

Spółka powstała w 1947 roku w Jugosławii, jako część zrzeszenia Jugopetrol, w 1947 roku filie działające w poszczególnych republikach stały się samodzielnymi spółkami. W Ludowej Republice Słowenii funkcjonowała jako Jugopetrol Lublana.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. petryolka ż.

Wiktionary


petroleum

oleista ciecz, jeden z produktów dodatkowych otrzymywanych podczas produkcji benzyny lub olejów napędowych


SJP.pl


petrolog

specjalista z zakresu petrologii (nauki o skałach, zajmującej się badaniem ich genezy i właściwości); petrograf, litolog


SJP.pl


petrologia

nauka o skałach, obejmująca petrogenezę (dział o powstawaniu skał) oraz zajmująca się badaniem ich właściwości; petrografia, litologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. nauka o składzie, powstawaniu i rozmieszczeniu skał w skorupie ziemskiej

Wiktionary

Petrologia (od gr. "petros" „skała” i "logos" „nauka”) – nauka o skałach. Bada ona właściwości fizyczne i chemiczne skał (także tych pochodzących z kosmosu), opisuje ich budowę, powstawanie, przeobrażanie się i występowanie w płaszczu Ziemi oraz jej skorupie. Zajmuje się problemami geologii dynamicznej, zwłaszcza tektoniki, sedymentologii i wulkanologii, geologii regionalnej i geofizyki, jest powiązana z meteorytyką, geochemią i mineralogią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛtrɔˈlɔɟja, AS: petroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petrolog m.

 przym. petrologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) petrografia, litologia

Wiktionary


petrologiczny

odnoszący się do petrologii (petrografii, litologii, nauki o skałach, zajmującej się badaniem ich właściwości oraz genezą); litologiczny


SJP.pl


petronela

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Petronela – imię żeńskie, pierwotnie będące formą zdrobniałą imienia Petronia.

W przeszłości występowało także w formach Petronella i Petrunela.

Petronela imieniny obchodzi 1 maja i 31 maja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiecznie naburmuszona Petronela łypała na niego krzywym okiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petroniusz mos., Petronia

Wiktionary


petroneliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Petroneli lub z nią związany


SJP.pl


petronelka

regionalnie o biedronce lub ogólniej o jakimś owadzie przypominającym z wyglądu biedronkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. przest. biedronka

Wiktionary


petronella

imię żeńskie


SJP.pl


petronelów

Petronelów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Buczek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


petronia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Petronia – żeński odpowiednik imienia Petroniusz

Petronia imieniny obchodzi: 31 maja i 4 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na głowie Petronii lśnił diadem z rubinami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petroniusz m., Petra ż., Petronela ż.

Wiktionary


petroniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Petronii lub z nią związany


SJP.pl


petroniusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Petroniusz – imię
  • Gajusz Petroniusz (27-66) – arbiter elegantiae (elegantiarum), rzymski pisarz (poeta), filozof i polityk
  • Petroniusz (zm. ok. 450) – biskup Bolonii, święty katolicki
  • Petroniusz Maksymus (ok. 396-455) – polityk rzymski, epizodyczny cesarz w 455 r.
  • Petroniusz (ur. 1965) – duchowny Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Petroniusz i jestem tegorocznym absolwentem KUL-u.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petronia ż., Petronela ż., Petra ż.

 przym. Petroniuszowy

Wiktionary


petroniuszek

zdrobnienie od: Petroniusz (imię męskie)


SJP.pl


petroniuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Petroniuszka lub z nim związany


SJP.pl


petroniuszostwo

Petroniusz z żoną; Petroniuszowie


SJP.pl


petroniuszowie

imię męskie


SJP.pl


petroniuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Petroniusza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Petroniusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod Petroniuszowym pledem zrobiło jej się ciepło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petroniusz mos.

Wiktionary


petropawłowsk

miasto w Kazachstanie; Pietropawłowsk


SJP.pl


petropawłowski

→ Petropawłowsk


SJP.pl

Patrz:

Petropawłowsk

petrorafineria

rafineria paliwowa, zakład przemysłowy, w którym przerabia się ropę naftową na paliwa, najczęściej na benzynę


SJP.pl


petrorafineryjny

odnoszący się do petrorafinerii (zakładu przemysłowego, w którym przerabia się ropę naftową na paliwa), związany z takim zakładem (np. przemysł petrorafineryjny)


SJP.pl


petroskop

instrument, przyrząd do badania struktur skał oraz pozwalający na określenie budowy sieci krystalicznych


SJP.pl


petroszany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rumunii, w historycznym Siedmiogrodzie;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Powiązane:

 przym. petroszański

Wiktionary


petroszański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Petroszanami, dotyczący Petroszan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petroszany nmos.

Wiktionary


petrov

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Brnie i wzgórze katedralne w Brnie
  • Igor Petrov
  • Petrov – wieś w Czechach w kraju środkowoczeskim w powiecie Praga-Zachód
  • Petrov – gmina w Czechach, w powiecie Hodonín, w kraju południowomorawskim
  • Petrov – miejscowość i gmina w Czechach, w kraju południowomorawskim, w powiecie Blansko

Wikipedia


petrozawodzk

stolica Karelii; Pietrozawodsk


SJP.pl


petrozawodzki

→ Petrozawodzk; pietrozawodski


SJP.pl


petru

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Petru – rumuński odpowiednik imienia Piotr
  • Petru Rareș (Rumunia) – miasto w Rumunii, w okręgu Okręg Bistrița-Năsăud, nazwa pochodzi od hospodara Mołdawii Piotra Raresza (rum.: Petru Rareș)
  • Ryszard Petru (ur. 1972) – polski ekonomista, polityk.
  • Petru – polski herb książęcy, herb własny rodziny Petru

Wikipedia


petrusewicz

nazwisko


SJP.pl


petrycki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Petrycki
  • Jacek Petrycki
  • Mychajło Petrycki

Wikipedia


petrycy

imię męskie


SJP.pl


petryfikacja

utrzymywanie i utrwalanie określonej instytucji lub stanu faktycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. proces przemiany materii organicznej lub osadów w kamień, skałę

 (1.2) bud. wzmacnianie i uszczelnianie niestabilnego gruntu pod budowlę przez wstrzykiwanie utwardzacza

 (1.3) przen. utrwalenie się czegoś (np. zasad, prawa, struktury społecznej) w formie odpornej na zmiany

 (1.4) archit. hist. przemiana starożytnych budowli z drewnianych w kamienne z zachowaniem dokładnej formy elementów, które wcześniej były wykonywane z drewna

 (1.5) liter. mit. przemienianie postaci w kamień występujące w mitach, legendach, literaturze fantastycznej

Wiktionary

Petryfikacja (łac. "petros" − skała, "facio" – robić, czynić) − pojęcie mające kilka znaczeń.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. petyfikowanie n., spetryfikowanie n.

 czas. petryfikować ndk., spetryfikować dk.

 przym. petryfikacyjny

Wiktionary


petryfikacyjny

→ petryfikacja


SJP.pl

Patrz:

petryfikacja

petryfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|petryfikować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. petryfikować ndk.

Wiktionary


petryfikować

utrwalać w pewnej formie; ustalać; konserwować


SJP.pl


petryk

nazwisko


SJP.pl


petrykiwka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. tradycyjny ukraiński ludowy motyw zdobniczy w formie ptaków i kwiatów malowany na przedmiotach użytkowych

Wiktionary

Petrykiwka ( Петриківка; Петриковка, "Pietrikowka") – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie dniepropetrowskim, rejonie dnieprzańskim; siedziba władz dawnego rejonu petrykiwskiego, zlikwidowanego w wyniku reformy administracyjno-terytorialnej na Ukrainie z 2020 r. Od 2017 r. centrum administracyjne Petrykiwskiej hromady osiedlowej (terytorialnej).

Wikipedia


petrykowski

nazwisko


SJP.pl


petrynał

piętnastowieczna broń palna z zamkiem kołowym, początkowo stosowana przez jazdę, później przez myśliwych


SJP.pl

Petrynał (ekspoeta, koza) – pojęcie odnoszące się do dwóch różnych typów ręcznej broni palnej: lekkiej średniowiecznej rusznicy lub nowożytnego pierwowzoru pistoletu.

Wikipedia


petrynów

Petrynów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Żelechlinek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


petryol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nafta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petryolka ż.

Wiktionary


petryolka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lampa naftowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petryol mrz., petrol mrz.

Wiktionary


petryłów

Petryłów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Sawin.

"Petrilow" był wsią starostwa chełmskiego w 1570 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Administracyjnie wieś jest sołectwem. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 117 mieszkańców i była jedenastą co do wielkości miejscowością gminy Sawin.

Wikipedia


petsitter

[czytaj: pets-iter] osoba odpłatnie opiekująca się zwierzętami domowymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która odpłatnie pracuje opieką nad zwierzętami domowymi pod nieobecność ich właściciela

Wiktionary


petsitterka

[czytaj: pets-iterka] kobieta odpłatnie opiekująca się zwierzętami domowymi


SJP.pl


petsitting

odpłatne opiekowanie się zwierzętami domowymi


SJP.pl


petting

pieszczoty erotyczne wywołujące orgazm bez stosunku płciowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. seks. technika seksualna polegająca na wzajemnych pieszczotach okolic narządów płciowych bez stosunku płciowego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • petting – forma aktywności seksualnej
  • Petting – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Traunstein

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uprawiamy tylko petting, gdyż on bardzo boi się ciąży i twierdzi, że przerwanie pierwszej ciąży grozi bezpłodnością.

Wiktionary


petula

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Petula, Cyganka, która tu była, przepowiedziała, że spotkam kogoś, kto widzi przyszłość.

Wiktionary


petunia

roślina ozdobna z rodziny psiankowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Petunia|ref=tak., południowoamerykańska roślina ozdobna o barwnych i wonnych kwiatach;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈtũɲja, AS: petũńi ̯a

Wiktionary


petycja

oficjalne pismo z prośbą, najczęściej większej liczby osób, skierowane do osób na wyższym stanowisku; podanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) adm. polit. pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wpływanie na decyzje polityczne we własnym interesie, często mylone z lobbingiem to w rzeczywistości wykonywanie obywatelskiego prawa petycji do władz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈtɨt͡sʲja, AS: petycʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adres, apel, memoriał, manifest

Wiktionary


petycjoner

osoba pisząca lub składająca petycję, prosząca o coś kogoś na wyższym stanowisku poprzez petycję, podanie


SJP.pl


petycyjny

związany z petycją


SJP.pl


petydyna

pochodna piperydyny, narkotyczny środek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy o działaniu zbliżonym do działania morfiny; petidyna


SJP.pl

Petydyna, meperydyna, dolantyna – organiczny związek chemiczny, syntetyczny lek przeciwbólowy o działaniu narkotycznym (odurzającym), opioid, pochodna 4-fenylopiperydyny, agonista głównie receptorów opioidowych "μ". W lecznictwie stosowany jest w postaci chlorowodorku.

Wikipedia


petyhorski

charakterystyczny dla petyhorca (żołnierza średniozbrojnej jazdy litewskiej, często używanej do oskrzydlania przełamanego przez husarię frontu przeciwnika), odnoszący się do niego (np. oddział petyhorski)


SJP.pl


petyhorzec

żołnierz średniozbrojnej jazdy litewskiej, często używanej do oskrzydlania przełamanego przez husarię frontu przeciwnika


SJP.pl


petyneta

tkanina przypominająca tiul


SJP.pl


petynetowy

→ petyneta


SJP.pl

Patrz:

petyneta

petyniak

nazwisko


SJP.pl


petytoryjny

związany z prawami do posiadanej nieruchomości, odnoszący się do takich własności (np. proces petytoryjny)


SJP.pl


petzl

Petzl – francuskie przedsiębiorstwo zlokalizowane w Crolles, produkujące sprzęt wspinaczkowy, speleologiczny, turystyczny oraz sprzęt specjalistyczny stosowany w pracach na wysokości. Zostało założone w 1973 roku przez Fernanda Petzla. W Polsce znane jako producent m.in. lin, karabinków, czołówek, uprzęży, płaniet czy Reverso.

Wikipedia


peugeot

[czytaj: peŻO] marka samochodów i firma


SJP.pl

Peugeot (wymowa:) – francuski producent samochodów osobowych i dostawczych, a także rowerów, motocykli i skuterów z siedzibą w Sochaux działający od 1810 roku. Wchodzi w skład międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia


pewek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym;

Wiktionary

Pewek (ros. "Певек") – miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym, ośrodek administracyjny rejonu czaunski.

Leży na wschodnim brzegu Zatoki Czauńskiej Morza Wschodniosyberyjskiego, około 580 km na północny zachód od Anadyru; współrzędne geograficzne ; 4,5 tys. mieszkańców (2017); ośrodek regionu wydobycia rud cyny; przemysł materiałów budowlanych i maszynowy; elektrownia cieplna; port morski na Północnej Drodze Morskiej; lotnisko.

Wikipedia


peweks

potocznie: sklep w sieci Pewex; Pewex


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. jeden ze sklepów przedsiębiorstwa Pewex

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rudowłosy, piegowaty Brodziak w białych adidasach, peweksowskich dżinsach i koszulce polo, na którą założył jeszcze niebieską kurtkę Levi’sa, wyglądał jak cinkciarz spod peweksu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. PEWEX-owski, peweksowski

Wiktionary


peweksowski

związany z Peweksem (PEWEX-em); PEWEX-owski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z peweksem, dotyczący peweksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słuchając uważnie Bieleckiego, z wewnętrznej kieszeni kurtki wydobył paczkę peweksowskich marlboro w kartonowym opakowaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peweks mrz., peweksowskość ż., PEWEX mrz., Pewex mrz., pewex mrz.

 przym. PEWEX-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PEWEX-owski

Wiktionary


pewex

Przedsiębiorstwo Eksportu Wewnętrznego, sieć działająca w okresie PRL-u obejmująca sklepy oferujące towary trudno dostępne (zagraniczne, przeznaczone na eksport), głównie za dolary; PEWEX


SJP.pl

Pe

Wikipedia


pewex-owski

→ PEWEX (Peweks); peweksowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z PEWEX-em, dotyczący PEWEX-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peweks mrz., peweksowskość ż., PEWEX mrz., Pewex mrz., pewex mrz.

 przym. peweksowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peweksowski

Wiktionary


pewien

jakiś, któryś z możliwych lub rozpatrywanych, jeden z wielu, bliżej nieokreślony, niejaki


SJP.pl

zaimek

 (1.1) określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

przymiotnik

 (2.1) całkowicie przekonany o słuszności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawno, dawno temu, w pewnym kraju za siedmioma górami.

 (2.1) Jestem pewien, że nie wspominał o tej sprawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛvʲjɛ̃n, AS: pevʹi ̯ẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepewność, pewność

 przym. pewny

 przysł. pewnie

 partyk. pewnie, zapewnie

 wykrz. pewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejaki, jakiś

 (2.1) przekonany, przeświadczony

Wiktionary


pewka

potocznie: pewnie;
1. partykuła komunikująca, że mówiący uważa coś za bardzo prawdopodobne;
2. wykrzyknik potwierdzający coś lub zaprzeczający czemuś


SJP.pl


pewniacha

mężczyzna pewny, taki, na którym warto polegać, na którego można liczyć w jakiejś sprawie; pewniak


SJP.pl


pewniaczek

pewniacha; potocznie:
1. kobieta, na której można polegać, na którą można liczyć w jakiejś sprawie;
2. zawodniczka, która jest gwarantowanym zwycięzcą


SJP.pl


pewniaczka

pewniacha; potocznie:
1. kobieta, na której można polegać, na którą można liczyć w jakiejś sprawie;
2. zawodniczka, która jest gwarantowanym zwycięzcą


SJP.pl


pewniak

osoba pewna, taka, na której warto polegać, na którą można liczyć w jakiejś sprawie; pewniacha


SJP.pl

Pewniak – pierwszy oficjalny album poznańskiego rapera Palucha. Został wydany 11 kwietnia, 2009 roku nakładem wytwórni Fonografika. Gościnnie pojawiają się Peja, Kajman, Kaczor, Onar czy Północny Toruń Projekt i wielu innych.

W 2014 roku nakładem oficyny B.O.R. Records ukazało się wznowienie nagrań.

Wikipedia


pewnie

przysłówek

 (1.1) zdecydowanie, bez wahania, z pewnością siebie

 (1.2) bez obaw, bez ryzyka

partykuła

 (2.1) pot. komunikuje duże prawdopodobieństwo

wykrzyknik

 (3.1) pot. potwierdzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewnie prowadził samochód po wyboistej drodze.

 (1.2) Ta kładka wygląda na starą, ale możesz po niej pewnie przejść na drugą stronę.

 (2.1) Pewnie i tak się spóźni.

 (3.1) Przyjechałeś z rodziną? – A pewnie, że tak!

 (3.1) Idziesz na piwo? – Pewnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛvʲɲɛ, AS: pevʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pewność ż., pewnik m., pewniak m.

 przym. pewny, pewien

 partyk. zapewne, zapewnie

 zaim. pewien

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. na pewniaka

 (2.1) prawdopodobnie, zapewne, pot. na pewno, reg. śl. isto

 (3.1) tak, oczywiście, pot. pewno, pot. no pewnie, pot. a jak, pot. a jakże, pot. jak najbardziej

Wiktionary


pewniej

stopień wyższy od przysłówka: pewnie


SJP.pl


pewniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pewny


SJP.pl


pewnik

1. fakt, prawda oczywista, coś, co nie budzi żadnych wątpliwości, jest całkowicie pewne, udowodnione;
2. twierdzenie uważane za oczywiste, niepodważalne; aksjomat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś co jest całkowicie udowodnione

 (1.2) mat. log. twierdzenie uważane za niepodważalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewnikiem jest to, że czosnek pomaga w infekcjach wirusowych dróg oddechowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛvʲɲik, AS: pevʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pewnie

 wykrz. pewnie

 partyk. pewnie

 czas. zapewniać

 rzecz. pewność ż.

 przym. pewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) aksjomat

Wiktionary


pewnikiem

1. fakt, prawda oczywista, coś, co nie budzi żadnych wątpliwości, jest całkowicie pewne, udowodnione;
2. twierdzenie uważane za oczywiste, niepodważalne; aksjomat


SJP.pl


pewniuteńki

zdrobnienie od: pewny; pewniutki


SJP.pl


pewniutki

zdrobnienie od: pewny; pewniuteńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: pewny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Becikowe od państwa jest pewniutkie - jak 10 pensja po 9 miesiącach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛvʲˈɲutʲci, AS: pevʹńutʹḱi

Wiktionary


pewno

prawdopodobnie, pewnie


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) pewnie, prawdopodobnie

Wiktionary


pewność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) całkowite przekonanie o czymś

 (1.2) swoboda w wykonywaniu czegoś

 (1.3) prawdziwość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pewność – w epistemologii przekonanie o prawdziwości jakiegoś twierdzenia, ewentualnie słuszności jakiegoś działania
  • pewność – sytuacja, w której wybranie danego wariantu na pewno pociąga za sobą określone, znane konsekwencje
  • pewność – w teorii prawdopodobieństwa zdarzenie losowe równe przestrzeni zdarzeń elementarnych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim zaczniemy odchudzać psa, warto odwiedzić weterynarza i zrobić pupilowi okresowe badania, aby mieć pewność, że z jego zdrowiem i ogólną kondycją wszystko w porządku.

 (1.2) Zaprzęgiem powoziła sprawnie i z dużą pewnością.

 (1.3) Badania wykazują, że samogłoski można odczytać z ruchu warg z pewnością 70%, a spółgłoski z pewnością 30%.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛvnɔɕt͡ɕ, AS: pevność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pewnik m., pewniak m.

 czas. upewnić, upewniać, zapewniać

 przym. pewny, pewien

 przysł. pewnie

 wykrz. pewnie

 partyk. pewnie, zapewnie

 zaim. pewien

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ufność, wiara, zaufanie

 (1.2) swoboda, zdecydowanie

Wiktionary


pewny

1. niechybny;
2. godny zaufania;
3. niewątpliwy;
4. niezawodny;
5. całkowicie przekonany o czymś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi

 (1.2) gwarantujący bezpieczeństwo, bezpieczny

 (1.3) godny zaufania, sprawdzony

 (1.4) gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany

 (1.5) o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porażka naszych wrogów jest pewna!

 (1.2) Ta kryjówka jest pewna.

 (1.3) Ta wiadomość pochodzi z pewnego źródła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛvnɨ, AS: pevny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pewność ż., pewnik m., pewniak m.

 przym. pewien

 przysł. pewnie

 partyk. pewnie, zapewnie

 wykrz. pewnie

 zaim. pewien

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewątpliwy, gwarantowany, niechybny, murowany

 (1.3) wiarygodny, niezawodny, wypróbowany

 (1.5) pewien

Wiktionary


pewuenowiec

pracownik PWN-u (Państwowego Wydawnictwa Naukowego); PWN-owiec


SJP.pl


pewuenowski

dotyczący wydawnictwa PWN; PWN-owski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący wydawnictwa PWN

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W słowniku pewuenowskim nie znalazłem tego słowa.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PWN

 przym. PWN-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PWN-owski

Wiktionary


peyotl

substancja odurzająca powodująca halucynacje, otrzymywana z niektórych odmian kaktusów; pejotl


SJP.pl


pezda

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Pezda – polska dziennikarka
  • Bogusław Pezda (ur. 1969) – polski muzyk, kompozytor i producent muzyczny
  • Jan Pezda (ur. 1940) – polski skoczek narciarski
  • Janusz Pezda (1943–2011) – polski polityk, samorządowiec, wojewoda jeleniogórski
  • Janusz Pezda (ur. 1960) – polski historyk

Wikipedia


pezetpeer

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego, nazwa własna

 (1.1) = hist. polit. Polska Zjednoczona Partia Robotnicza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Należąc do Pezetpeeru, czerpała z tego korzyści.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PZPR

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. PZPR

Wiktionary


pezetpeeria

lekceważące, ironiczne określenie na Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą oraz jej członków i zwolenników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. hist. lekcew. iron. o strukturach, członkach, zwolennikach PZPR (Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetpeerowski, pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary


pezetpeerowiec

członek PZPR-u (Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej); PZPR-owiec, pezetperowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. hist. członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetpeerowski, pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pezetperowiec, PZPR-owiec

Wiktionary


pezetpeerowski

związany z PZPR, dotyczący PZPR; PZPR-owski (np. pezetpeerowski towarzysz, aparat pezetpeerowski)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. polit. związany z PZPR (Polską Zjednoczoną Partią Robotniczą), dotyczący PZPR, charakterystyczny dla PZPR

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Starania zostały zakończone 11 maja 1991 roku, gdy patron pezetpeerowski został zniesiony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary


pezetpeerówka

→ pezetpeerowiec; PZPR-ówka


SJP.pl


pezetperowiec

członek PZPR-u (Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej); PZPR-owiec, pezetpeerowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. hist. członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetpeerowski, pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pezetpeerowiec, PZPR-owiec

Wiktionary


pezetperowski

rzadko: pezetpeerowski, PZPR-owski (przymiotnik od: PZPR)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. polit. związany z PZPR (Polską Zjednoczoną Partią Robotniczą), dotyczący PZPR, charakterystyczny dla PZPR

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetpeerowski, PZPR-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pezetpeerowski, PZPR-owski

Wiktionary


pełczanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Pełczanka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów.

Wieś duchowna położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


pełczyce

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Pełczyce ( Bernstein) – miasto w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pełczyce. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 2681 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pełczyce są średniowiecznym miastem.

 (1.1) W Pełczycach znajduje się Rynek Bursztynowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛwˈt͡ʃɨt͡sɛ, AS: peu̯čyce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pełczycki

 rzecz. pełczyczanin/pełczyczanka

Wiktionary


pełczycki

przymiotnik od: Pełczyce


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Pełczyce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛwˈt͡ʃɨt͡sʲci, AS: peu̯čycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pełczyce

Wiktionary


pełczyczanin

mieszkaniec Pełczyc (miasta w Polsce)


SJP.pl


pełczyczanka

mieszkanka Pełczyc (miasta w Polsce)


SJP.pl


pełczyński

nazwisko


SJP.pl


pełen

przymiotnik

 (1.1) cały, napełniony do końca

 (1.2) pot. obfitujący w coś, posiadający tego dużą liczbę

 (1.3) zaokrąglony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kufel jest już pełen piwa.

 (1.2) Ten most jest pełen dziur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwɛ̃n, AS: peu̯ẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnia ż., pełnik m., napełnianie n., napełnienie n.

 czas. napełniać ndk., napełnić dk.

 przym. pełny

 przysł. pełno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełny

Wiktionary


pełganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pełgać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełgać ndk.

Wiktionary


pełgać

palić się, świecić nierówno (np. o ogniu świeczki)


SJP.pl

czasownik

 (1.1) o płomieniu, ogniu itp.: palić się słabo i nierówno, niepewnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ulicach, w koszach z żelaznych prętów, płonął koks. Początkowo pełgał błękitnawymi płomykami, aby później zamienić się w czerwoną masę.

 (1.1) Na oknie pełgał ogarek świeczki, oświetlając niemiłosiernie zagraconą kuchnię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwɡat͡ɕ, AS: peu̯gać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełganie n.

Wiktionary


pełka

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) daw. zdrobn. poufała forma męskiego imienia Świętopełk

 (1.2) daw. zdrobn. poufała forma męskiego imienia Przedpełk

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pełka – biskup krakowski (1185–1207)
  • Pełka – duchowny, dziekan krakowskiej kapituły katedralnej (zm. 1257 lub 1258)
  • Pełka – arcybiskup gnieźnieński (1232–1258)
  • Pełka – kasztelan sandomierski (zm. po 1280)
  • Pełka – magister kanclerz Władysława Łokietka (zm. ok. 1299)
  • Adam Zygmunt Pełka – polski szlachcic (zm. 1777)
  • Andrzej Pełka – pracownik Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek”, ofiara pacyfikacji kopalni w grudniu 1981 (1962–1981)
  • Florian Pełka – polski zakonnik rzymskokatolicki, jezuita (ur. 1937)
  • Herman Pełka – polski duchowny ewangelicki (1831–1900)
  • Jerzy Pełka (1953–2009) – polski pedagog, historyk, regionalista
  • Patryk Pełka – polski koszykarz (ur. 1989)
  • Przemysław Pełka − polski komentator sportowy (ur. 1978)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛwka, AS: peu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Świętopełk m., Przedpełk m.

 przym. Pełkowy

Wiktionary


pełnia

1. jedna z czterech faz Księżyca, podczas której jest on widoczny z Ziemi jako świecąca tarcza;
2. maksimum, największy stopień natężenia czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część

 (1.2) punkt kulminacyjny, szczyt czegoś, najwyższy stan

Wiktionary

Pełnia – faza księżyca, podczas której Księżyc znajduje się w opozycji do Słońca, tzn. kiedy Księżyc znajduje się po przeciwnej stronie Ziemi niż Słońce. Dokładniej, pełnia występuje wtedy, gdy długości ekliptyczne Słońca i Księżyca różnią się o 180 stopni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mogę spać podczas pełni.

 (1.2) Widać było, że panna młoda jest w pełni szczęścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwʲɲa, AS: peu̯ʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypełnianie n., wypełnienie n., wypełniacz m.

 czas. wypełniać ndk., wypełnić dk.

 przym. pełny, pełen

 przysł. pełno

Wiktionary


pełniej

stopień wyższy od przysłówka: pełno


SJP.pl


pełniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pełny


SJP.pl


pełnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pełnić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odmowa wykonania polecenia przełożonego o odsunięciu lub niedopuszczeniu do pełnienia służby pociąga za sobą odpowiedzialność dyscyplinarną, wyjątkami są tu przypadki podyktowane charakterem służby lub względami bezpieczeństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: peu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełnić

Wiktionary


pełnieć

1. stawać się pełnym; wypełniać się;
2. stawać się bardziej okrągłym; zaokrąglać się;
3. pomyślnie się rozwijać; kwitnąć, rozkwitać


SJP.pl


pełnik

rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych, obejmujący kilkadziesiąt gatunków o dłoniastych liściach i okazałych, kulistych kwiatach


SJP.pl

Pełnik ("Trollius" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny jaskrowatych. Należy do niego ok. 30 gatunków występujących w Europie i w Azji na obszarach o klimacie umiarkowanym i okołobiegunowym, z 3 gatunkami występującymi w Ameryce Północnej. We florze Polski i Europy tylko dwa gatunki (lub jeden w zależności od ujęcia systematycznego) – pełnik europejski ("T. europaeus") i pełnik alpejski ("T. altissimus").

Wikipedia


pełniuchny

zdrobnienie o intensywnym odcieniu od przymiotnika: pełny; pełniuśki, pełniusieńki, pełniutki, pełniuteńki


SJP.pl


pełniusieńki

zdrobnienie o intensywnym odcieniu od przymiotnika: pełny; pełniuśki, pełniuteńki, pełniutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pełny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛwʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: peu̯ʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


pełniuteńki

zdrobnienie o intensywnym odcieniu od przymiotnika: pełny; pełniutki, pełniuśki, pełniusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielcy muzycy, wielka muzyka i rewelacyjna publiczność, pełniuteńka sala ze znawstwem reagowała na poszczególne partie solowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛwʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: peu̯ʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełność

 przym. pełniutki, pełny

 przysł. pełno

Wiktionary


pełniutki

zdrobnienie o intensywnym odcieniu od przymiotnika: pełny; pełniuteńki, pełniuśki, pełniusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: pełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pełniutki rynek ludzi oklaskiwał w sobotę do późnych godzin wieczornych artystów występujących w wielkim estradowym show Magicznego Lata z Radiem w Nowym Sączu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛwʲˈɲutʲci, AS: peu̯ʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełność

 przym. pełniuśki, pełniuteńki, pełny

 przysł. pełno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełniuśki

Wiktionary


pełniuśki

zdrobnienie o intensywnym odcieniu od przymiotnika: pełny; pełniusieńki, pełniuteńki, pełniutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pełny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛwʲˈɲüɕci, AS: peu̯ʹńüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pełniutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełniutki

Wiktionary


pełnić

wypełniać obowiązki, sprawować funkcję, wypełniać, spełniać coś, odbywać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) książk. sprawować jakąś funkcję, wypełniać jakieś obowiązki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez pięć lat pełniłem funkcję skarbnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwʲɲit͡ɕ, AS: peu̯ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnienie n.

 czas. spełnić, wypełnić

 przysł. pełno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piastować, sprawować

Wiktionary


pełno

przysłówek

 (1.1) tak, że nic się więcej nie zmieści

 (1.2) pod dostatkiem

 (1.3) stopień wyższy lub najwyższy pełniej, najpełniej w większym zakresie czy stopniu, bez uchybień

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnia ż., pełność ż.

 czas. dopełnić, napełnić, pełnić, wypełnić

 przym. pełen, pełniuteńki, pełniutki, pełny

 przysł. pełniuteńko, pełniutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po brzegi

 (1.2) mnóstwo, wiele

 (1.3) całościowo, kompletnie, wszechstronnie

Wiktionary


pełnobarwny

korzystający z pełnej palety kolorów


SJP.pl


pełnodawkowy

obejmujący maksymalną możliwą do przyjęcia dawkę czegoś, najczęściej leku lub substancji


SJP.pl


pełnodyspozycyjny

gotowy do pełnienia wszelkich obowiązków w dowolnym czasie i miejscu (np. pracownik pełnodyspozycyjny) lub taki, którym można dowolnie dysponować


SJP.pl


pełnoekranowy

możliwy do wyświetlenia na całej powierzchni ekranu (np. tryb pełnoekranowy, przegląd pełnoekranowy)


SJP.pl


pełnoetatowy

obejmujący pełny etat, określony przez godziny, jakie trzeba spędzić przy jakimś stanowisku wykonując powierzone czynności


SJP.pl


pełnogłos

występowanie w językach wschodniosłowiańskich grup dźwiękowych: -oro, -olo-, -ere-, -ele- między spółgłoskami; także: same te grupy dźwiękowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zjawisko językowe występowania w językach wschodniosłowiańskich grup „-oro-”, „-olo-”, „-ere-” i „-ele-”, którym w innych językach słowiańskich odpowiadają grupy z jedną samogłoską;

Wiktionary

Pełnogłos ( полногласие, повноголосся, поўнагалоссе, pleophonia) – zjawisko typowe dla języków wschodniosłowiańskich (rosyjskiego, ukraińskiego, białoruskiego), polegające na występowaniu pomiędzy spółgłoskami grup typu "-oro-", "-olo-", "-ere-", którym w innych językach słowiańskich odpowiadają grupy z jedną tylko samogłoską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odłam wschodni, złożony z przodków językowych plemięemion wielkoruskich, ukraińskich i białoruskich wprowadził w tych połączeniach tzw. pełnogłos […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnogłosowość ż.

 przym. pełnogłosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleofonia

Wiktionary


pełnogłoska

w językoznawstwie: samogłoska


SJP.pl


pełnogłoskowy

przymiotnik od: pełnogłoska; charakterystyczny dla pełnogłoski (w językoznawstwie: samogłoski), związany z nią (np. pełnogłoskowy system języka)


SJP.pl


pełnokaloryczny

pokrywający dzienną potrzebną dawkę kalorii, bogaty w kalorie (np. posiłek pełnokaloryczny)


SJP.pl


pełnoklatkowy

aparat pełnoklatkowy - aparat pozwalający na większą elastyczność w uzyskiwaniu głębi ostrości


SJP.pl


pełnokolorowy

mający pełną gamę kolorów


SJP.pl


pełnokomfortowy

odznaczający się pełnym komfortem, dużą wygodą, wieloma udogodnieniami


SJP.pl


pełnokrwisty

1. o koniu: czysty rasowo;
2. pełen wyrazu, temperamentu, żywy (np. pełnokrwiste postaci dramatu)


SJP.pl


pełnokwalifikowany

dobrze wykwalifikowany, mający wiele przydatnych, odpowiednich umiejętności


SJP.pl


pełnokwiatowy

określenie dopisywane do nazw gatunkowych wielu roślin ozdobnych, charakteryzujące często nietypowe wielkością lub kolorem kwiaty takich roślin (np. złotlin japoński pełnokwiatowy)


SJP.pl


pełnolecie

dawniej: pełnoletność, dorosłość, dojrzałość


SJP.pl


pełnoletni

taki, który osiągnął pełnoletniość (według Kodeksu Cywilnego "pełnoletnim jest ten, kto ukończył lat osiemnaście" oraz "przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletniość")


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ktoś pełnoletni (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy pełnoletni polski obywatel może głosować w wyborach do parlamentu.

 (1.1) Dzieci poniżej dwunastego roku życia mogą poruszać się dźwigiem osobowym wyłącznie pod opieką osoby pełnoletniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnoletniość ż.

:: fż. pełnoletnia

Wiktionary


pełnoletnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pełnoletnia

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: pełnoletni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnoletniość ż.

:: fm. pełnoletni m.

 przym. pełnoletni

Wiktionary


pełnoletniość

wiek, w którym uzyskuje się pełnię praw oraz ponosi całkowitą odpowiedzialność za własne czyny (według Kodeksu Cywilnego "pełnoletnim jest ten, kto ukończył lat osiemnaście" oraz "przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletniość"); pełnoletność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;

 (1.2) pot. posiadanie wieku 18 lat

Wiktionary

Pełnoletniość (pełnoletność) – określony przepisami prawa cywilnego status prawny osoby fizycznej, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku (osoba bez takiego statusu nazywana jest niepełnoletnim, a potocznie nieletni). Osiągnięcie pełnoletniości wiąże się zazwyczaj z osiągnięciem pełnej zdolności do czynności prawnych oraz możności bycia podmiotem praw i obowiązków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osiągnięcie pełnoletniości wiąże się zazwyczaj z osiągnięciem pełnej zdolności do czynności prawnych oraz możności bycia podmiotem praw i obowiązków.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pełnoletni

 rzecz. pełnoletni mos., pełnoletnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. pełnoletność

 (1.2) war. pełnoletność; dorosłość

Wiktionary


pełnoletność

wiek, w którym uzyskuje się pełnię praw oraz ponosi całkowitą odpowiedzialność za własne czyny (według Kodeksu Cywilnego "pełnoletnim jest ten, kto ukończył lat osiemnaście" oraz "przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność"); pełnoletniość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. pełnoletniość.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pełnoletni

 rzecz. pełnoletni mos., pełnoletnia ż.

Wiktionary


pełnometrażowy

film pełnometrażowy - film trwający dłużej niż 55 minut; film długometrażowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zob. długometrażowy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym samym „Zakazane piosenki” stały się pierwszym polskim filmem pełnometrażowym nakręconym po II wojnie światowej w kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnometrażówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długometrażowy

Wiktionary


pełnometrażówka

film trwający dłużej niż 55 minut; film pełnometrażowy, film długometrażowy, długometrażowiec, pełnometrażowiec


SJP.pl


pełnomocnictwo

pozwolenie, upoważnienie do wykonywania jakichś obowiązków w czyimś imieniu, także wypowiadanie się publicznie w takiej formie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę

 (1.2) praw. dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego

Wiktionary

Pełnomocnictwo, pot. upoważnienie – w doktrynie prawa terminem pełnomocnictwo określa się zarówno:

Pełnomocnictwo upoważnia, ale nie obciąża pełnomocnika obowiązkiem reprezentowania mocodawcy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy pełnomocnik był ustanowiony przez kilka osób do wspólnego interesu, każda z nich odpowiedzialna jest solidarnie względem niego za wszelkie skutki pełnomocnictwa.

 (1.2) (1.1) Pełnomocnictwo jest pisemnym dowodem na to, że pełnomocnik ma pozwolenie na działanie i podejmowanie decyzji w twoim imieniu w ramach określonych przez to pełnomocnictwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛwnɔ̃mɔt͡sʲˈɲit͡stfɔ, AS: peu̯nõmocʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnomocny mos., pełnomocnik m., pełnomocniczka ż., pełnomocność ż.

 przym. pełnomocny

 czas. upełnomocniać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plenipotencja

Wiktionary


pełnomocniczka

kobieta upoważniona do wykonywania jakichś obowiązków w czyimś imieniu, także do wypowiadania się publicznie w takiej formie; plenipotentka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. kobieta mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnomocnictwo n.

Wiktionary


pełnomocnik

osoba upoważniona do wykonywania jakichś obowiązków w czyimś imieniu, także do wypowiadania się publicznie w takiej formie; plenipotent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pełnomocnik właścicieli kilkukrotnie próbował zająć jej mieszkanie, a proponowane przez niego sposoby ugody nigdy nie doczekały się realizacji.

 (1.1) Gdy pełnomocnik był ustanowiony przez kilka osób do wspólnego interesu, każda z nich odpowiedzialna jest solidarnie względem niego za wszelkie skutki pełnomocnictwa.

 (1.1) Pełnomocnictwo jest pisemnym dowodem na to, że pełnomocnik ma pozwolenie na działanie i podejmowanie decyzji w twoim imieniu w ramach określonych przez to pełnomocnictwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnomocny mos., pełnomocnictwo n., pełnomocność ż.

 przym. pełnomocny

 czas. upełnomocniać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osoba upoważniona, plenipotent, przedstawiciel, powiernik

Wiktionary


pełnomocny

upoważniony do wykonywania jakichś obowiązków w czyimś imieniu (np. poseł pełnomocny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający pełnomocnictwo; upoważniony do podejmowania decyzji

 (1.2) daw. posiadający zupełną moc i władzę

 (1.3) daw. mający całkowitą, pełną moc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. osoba uprawniona przez mocodawcę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnomocnictwo n., pełnomocnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wszechwładny

 (2.1) pełnomocnik, plenipotent

Wiktionary


pełnomorski

związany z żeglugą na pełnym morzu oraz zadaniami podejmowanymi w trakcie takiej żeglugi (np. kurs pełnomorski)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pełnym morzem, dotyczący pełnego morza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stocznia Gdańska w ciągu swojej działalności zbudowała ponad 1000 w pełni wyposażonych statków pełnomorskich, m.in.: kontenerowców, statków pasażerskich i żaglowców.

Wiktionary


pełnoobjawowy

wykazujący zespół charakterystycznych objawów danej choroby


SJP.pl


pełnoplastyczny

będący idealnym odwzorowaniem czegoś z rzeczywistości (np. rzeźba pełnoplastyczna)


SJP.pl


pełnopokładowiec

duży statek transportowy, rozbudowana postać pokładowca o dużej wyporności i ładowności


SJP.pl


pełnoprawność

uprawnienie do czegoś w znacznym stopniu, możliwość korzystania z wielu praw, przywilejów


SJP.pl


pełnoprawny

uprawniony do czegoś w znacznym stopniu, mający możliwość korzystania z wielu praw, przywilejów


SJP.pl


pełnoprofilowy

połączony z wieloma dziedzinami życia lub nauki, łączący w sobie różne zagadnienia lub specjalizacje (np. szpitalny oddział pełnoprofilowy)


SJP.pl


pełnopłatny

płacony w pełnym wymiarze, nieobjęty jakimikolwiek upustami płatniczymi lub ulgami


SJP.pl


pełnopłetwe

rząd ptaków, gniazdowników, doskonale pływających i nurkujących (należą tu między innymi: fregaty, pelikany, kormorany); rudłonogie, wiosłonogie, pelikanowe


SJP.pl


pełnopłetwy

o cechach pełnopłetwych (rząd ptaków)


SJP.pl


pełnorejowiec

rodzaj fregaty trzymasztowej z dodatkowym żaglem na ostatnim tylnym maszcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nawietrznej powoli płynął pełnorejowiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛwnɔrɛˈjɔvʲjɛt͡s, AS: peu̯norei ̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fregata

Wiktionary


pełnorejowy

fregata pełnorejowa: pełnorejowiec (rodzaj fregaty trzymasztowej z dodatkowym żaglem na ostatnim tylnym maszcie)


SJP.pl


pełnorogi

o zwierzętach: mający rogi wypełnione substancją kostną


SJP.pl


pełnorogie

o zwierzętach: mający rogi wypełnione substancją kostną


SJP.pl

Pełnorogie – w zoologii, określenie obejmujące przeżuwacze o rogach pełnych, utworzonych z substancji kostnej – przeciwstawiane przeżuwaczom pustorogim, nazywanym też pustorożcami. Zbliżonym terminem pełnorożce określane są jeleniowate.

W przeciwieństwie do nazw "pustorogie" (która jest nazwą rodziny Bovidae) oraz "pełnorożce" (synonim jeleniowatych), terminy "pełnorogie" i "pełnorogi" nie są nazwami taksonów.

Wikipedia


pełnorolny

taki, w którego posiadaniu znajduje się duża powierzchnia gruntów użytkowych, najczęściej ziemi uprawnej


SJP.pl


pełnorozkładowy

odnoszący się do całkowitego rozkładu cząsteczki chemicznej, rozkładający lub rozkładany całkowicie


SJP.pl


pełnorożce

rodzina ssaków z rzędu parzystokopytnych; jeleniowate, cerwidy


SJP.pl


pełnorożec

przedstawiciel rodziny ssaków z rzędu parzystokopytnych


SJP.pl


pełnoskalowy

1. obejmujący pełną skalę, pełny wymiar czegoś;
2. wojna pełnoskalowa - typ wojny, w której wykorzystuje się różne rodzaje sił zbrojnych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) obejmujący pełną skalę, pełny wymiar czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pełnoskalowa wojna w Ukrainie rozpoczęła się 24 lutego 2022 roku nad ranem wraz z wkroczeniem wojsk rosyjskich na teren Ukrainy jednocześnie na czterech liniach frontu: od północy, północnego wschodu, od wschodu ze strony okupowanego Donbasu oraz od południa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełnowymiarowy

Wiktionary


pełnospektaklowy

zajmujący całość spektaklu, wypełniający cały spektakl, będący główną częścią jakiegoś spektaklu (np. program pełnospektaklowy)


SJP.pl


pełnosprawność

1. pełna sprawność fizyczna lub psychiczna;
2. cecha czegoś działającego prawidłowo


SJP.pl


pełnosprawny

1. o człowieku: całkowicie sprawny fizycznie i umysłowo;
2. o maszynie, urządzeniu, programie: działający prawidłowo, bez zakłóceń


SJP.pl


pełnostandardowy

odpowiadający wszystkim określonym normom, spełniający wszystkie odpowiednio uszczegółowione wymagania


SJP.pl


pełnosłony

mający pełne zasolenie, taki, u którego stężenie soli jest wyjątkowo wysokie (np. morze pełnosłone)


SJP.pl


pełnotekstowy

obejmujący całość jakiegoś tekstu w danej publikacji, ogłoszeniu lub notatce, odnoszący się do wszystkich informacji zapisanych w takiej formie


SJP.pl


pełnotrzonowy

lejkowniczek pełnotrzonowy - gatunek grzybów z rodziny pieprznikowatych


SJP.pl


pełnotwarzowy

zakrywający całą twarz


SJP.pl


pełnotłusty

zawierający niezmniejszoną ilość tłuszczu w stosunku do produktów wyjściowych (np. ser pełnotłusty); pełnotłuszczowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kulin. mający niezredukowaną ilość tłuszczu

Wiktionary


pełnotłuszczowy

zawierający niezmniejszoną ilość tłuszczu w stosunku do produktów wyjściowych (np. ser pełnotłuszczowy); pełnotłusty


SJP.pl


pełnowartościowy

1. najczęściej o produktach spożywczych lub składnikach tych produktów: zawierający wiele potrzebnych składników odżywczych (np. mleko pełnowartościowe);
2. o ludziach: odpowiadający wysokim wymaganiom (np. pracownik pełnowartościowy); wartościowy


SJP.pl


pełnowodny

taki, w którym występuje podwyższony poziom wody, odznaczający się większym niż zwykle poziomem wód (np. okres pełnowodny - okres podwyższonego poziomu wód w zbiornikach wodnych)


SJP.pl


pełnowymiarowy

1. mający wymiary właściwe danym wymaganiom (np. pełnowymiarowy stadion sportowy);
2. wyrazisty, żywy (np. spektakl pełnowymiarowy)


SJP.pl


pełnozakresowy

obejmujący cały możliwy zakres działań, funkcji lub usług; kompletny, całościowy


SJP.pl


pełnozatrudniony

pracujący na pełnym etacie


SJP.pl


pełnoziarnistość

→ pełnoziarnisty


SJP.pl

Patrz:

pełnoziarnisty

pełnoziarnisty

taki, w skład którego wchodzą niełuskane ziarna zbóż (np. chleb pełnoziarnisty)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) spoż. zawierający niełuskane ziarna zbóż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magda ma hopla na punkcie zdrowej żywności, kupuje tylko pieczywo pełnoziarniste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛwnɔʑarʲˈɲistɨ, AS: peu̯noźarʹńisty

Wiktionary


pełnoznaczny

w językoznawstwie: samodzielny znaczeniowo


SJP.pl


pełność

1. idealność czegoś, osiągnięcie maksymalnego zakresu, natężenia czegoś, stan, w którym niczego nie brakuje;
2. cecha czegoś, co w środku nie jest puste, przeciwieństwo pustości;
3. pulchność, zaokrąglenie;
4. objedzenie, uczucie sytości


SJP.pl


pełny

1. napełniony, wypełniony po brzegi;
2. kompletny, bez braków; taki, któremu niczego nie brakuje;
3. zawierający wiele czegoś, nasycony czymś;
4. niczym nie ograniczony; całkowity, zupełny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wypełniony w największym możliwym stopniu

 (1.2) zawierający obfitość rzeczy, dóbr (dobra) lub mnóstwo ludzi

 (1.3) o największej możliwej wartości lub natężeniu

 (1.4) taki, w którym nic nie brakuje

 (1.5) niezawierający pustych przestrzeni

 (1.6) o kwiatach: taki, w którym pręciki i słupek przekształciły się w płatki korony;

 (1.7) przest. pulchny, okrągły

 (1.8) przeniknięty, owładnięty jakąś emocją, myślą itp.

 (1.9) geom. o kącie mającym 360°

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakręć kran! Wanna jest już pełna.

 (1.2) O tej porze roku hotele są pełne turystów.

 (1.3) Z powodu usterki silniki nie mogą pracować z pełną mocą.

 (1.4) Pełna lista ochotników jest wywieszona na tablicy ogłoszeń.

 (1.5) Wykończenia wykonano z pełnej cegły.

 (1.6) Nowa odporna na szkodniki odmiana róży o pełnych kwiatach podbija rynek!

 (1.7) Naturalnie, w reklamach szminek pojawiają się głównie kobiety o pełnych wargach.

 (1.8) Jestem pełny podziwu dla twojej odwagi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwnɨ, AS: peu̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnia ż., pełność ż., wypełniacz m.

 czas. wypełniać, przepełniać, dopełniać, napełniać, uzupełniać

 przym. przepełniony, wypełniony, zapełniony, pełen, pełniuteńki, pełniutki

 przysł. pełno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4,1.8) pełen

 (1.4) kompletny

 (1.5) lity

Wiktionary


pełtew

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na zachodniej Ukrainie, wypływająca ze Lwowa i uchodząca do Bugu z jego lewej strony;

Wiktionary

Pełtew ( Полтва, "Połtwa") – rzeka na Ukrainie, w całości położona na terenie obwodu lwowskiego, lewy dopływ Bugu.

Rzeka o długości ok. 70 km, której źródła znajdują się na wysokości ok. 350 m n.p.m. we Lwowie w dzielnicy Żelazna Woda. Pełtew przepływa przez południową część Roztocza i uchodzi do Bugu w okolicach miasta Busk, na wysokości około 220 m n.p.m. Najważniejszym miastem, przez które przepływa, jest Lwów.

Wikipedia


pełzacz

1. niewielki owadożerny ptak leśny z rzędu wróblowatych o charakterystycznym sztywnym ogonie pełniącym rolę podpory podczas wspinania się po pniach drzew;
2. jedno z metalowych okuć z brzegu żagla, łączących tenże żagiel z masztem;
3. potocznie o pochlebcy


SJP.pl

Pełzacz (żeglarstwo) – okucie mocujące żagiel do masztu. Zaczepione jest do przedniego liku żagla, a następnie nasuwane na szynę przytwierdzona do masztu. Pełzacze stosowane są na żaglowcach z ożaglowaniem gaflowym i bermudzkim.

Wikipedia


pełzaczowate

rodzina niewielkich ptaków z rzędu wróblowatych, której gatunki wyróżniają się sztywnym ogonem pomocnym podczas wspinania się po pniach drzew


SJP.pl


pełzaczowaty

o cechach pełzaczowatych (rodzina niewielkich ptaków z rzędu wróblowatych)


SJP.pl


pełzak

gatunek z podgromady korzenionóżek, należący do najprostszego rzędu pierwotniaków o zmiennym kształcie ciała; ameba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) biol. organizm jednokomórkowy poruszający się za pomocą nibynóżek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełzakowica ż.

 czas. pełzać, pełznąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ameba

Wiktionary


pełzakowaty

przypominający z wyglądu pełzaka (amebę, jednego z najprostszych pierwotniaków z podgromady korzenionóżek), charakterystyczny dla pełzaka (np. ruch pełzakowaty)


SJP.pl


pełzakowce

protist zdolny do wytwarzania nibynóżek będących organami ruchu i zdobywania pożywienia


SJP.pl


pełzakowica

choroba pasożytnicza, o przebiegu przewlekłym, wywoływana przez amebę; amebiaza; ameboza; entameboza; czerwonka pełzakowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba zakaźna wywoływana przez pełzaki

Wiktionary

Pe

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pełzak mzw.

 czas. pełznąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amebiaza, ameboza

Wiktionary


pełzakowiec

protist zdolny do wytwarzania nibynóżek będących organami ruchu i zdobywania pożywienia


SJP.pl


pełzakowy

czerwonka pełzakowa, choroba pasożytnicza, o przebiegu przewlekłym, wywoływana przez amebę; amebiaza; ameboza; entameboza; pełzakowica


SJP.pl


pełzanie

powolny proces odkształcania się niektórych materiałów pod wpływem długotrwałego obciążenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pełzać.

 (1.2) techn. geol. powolne zwiększanie się odkształceń materiału poddanego długotrwałemu obciążeniu;

Wiktionary

Pełzanie – powolna zmiana kształtu ciała (odkształcenie) wskutek działania stałych, długotrwałych obciążeń, mniejszych od granicy sprężystości materiału. Pełzanie przebiega znacznie szybciej w wysokich temperaturach, np. w przypadku rurociągów, w których znajduje się gorący czynnik pod ciśnieniem, czy elementów turbin gazowych obciążonych statycznie, ale pracujących w wysokich temperaturach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛwˈzãɲɛ, AS: peu̯zãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełznąć ndk., pełzać ndk.

Wiktionary


pełzarka

urządzenie badawcze używane do określania odporności niektórych materiałów na odkształcenia pod wpływem obciążeń


SJP.pl


pełzatka

glon z typu zielenic; kaulerpa


SJP.pl


pełzać

pełznąć;
1. poruszać się powoli, przylegając spodem ciała do ziemi;
2. postępować w sposób uległy, poniżając własną godność; płaszczyć się przed kimś;
3. przenośnie o mgle, dymie, płomieniu, świetle itp.: unosić się nisko, przesuwać się powoli;
4. o roślinach: piąć się po powierzchni czegoś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża

 (1.2) o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka

 (1.3) o roślinach rozrastać się po podłożu

 (1.4) o żywiołach przesuwać się wolno, unosząc się nisko

 (1.5) przen. pejor. zachowywać się w sposób szczególnie uległy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełzak mrz., pełzanie n., pełznięcie n., wypełznięcie n.

 czas. pełznąć ndk., wypełzać ndk., wypełznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) pełznąć

 (1.1) posuwać się, przesuwać się

 (1.2) czołgać się, posuwać się, przesuwać się

 (1.3) piąć się

 (1.4) dryfować, przesuwać się

 (1.5) czołgać się, płaszczyć się

Wiktionary


pełznąć

1. poruszać się powoli, przylegając spodem ciała do ziemi; pełzać;
2. postępować w sposób uległy, poniżając własną godność; płaszczyć się przed kimś; pełzać;
3. przenośnie o mgle, dymie, płomieniu, świetle itp.: unosić się nisko, przesuwać się powoli; pełzać;
4. o roślinach: piąć się po powierzchni czegoś; pełzać;
5. o kolorach: tracić intensywność; blaknąć, płowieć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wolno posuwać się w przód ocierając tułowiem o grunt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwznɔ̃ɲt͡ɕ, AS: peu̯znõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełzanie n., pełzacz m., pełzakowica ż., pełzak m., pełzaczowate nmos.

 czas. pełzać, dopełznąć, odpełznąć, wpełznąć, wpełzać

Wiktionary


peżetka

członkini organizacji Pomoc Żołnierzowi


SJP.pl


peżocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od peżot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peżot m.

Wiktionary


peżot

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. samochód marki Peugeot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wracając z roboty widziałem, jak pekaes stuknął się z jakimś peżotem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛʒɔt, AS: pežot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peżocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peugeot

Wiktionary


pf

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca dźwięk aerozolu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PF – kod przypisany Polinezji Francuskiej według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • Packet Filter – program typu zapora sieciowa dla systemu operacyjnego OpenBSD
  • pikofarad – podwielokrotna jednostka pojemności
  • silny skrzydłowy () – pozycja na boisku w koszykówce
  • PowerFlo – system wspomagania zmian biegów (SunTour)
  • Galeria Fotografii pf

Wikipedia


pfe

wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, fu, pfu, fe, fuj, pfuj, ble, fee


SJP.pl


pfeiffer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Pfeiffer – polski wojskowy,
  • Irena Pfeiffer – polska kompozytorka, dyrygentka i pedagog,
  • – warszawski przemysłowiec,
  • Juliusz Pfeiffer – polski aktor i reżyser teatralny, dyrektor teatrów,
  • Michelle Pfeiffer – amerykańska aktorka i producentka filmowa, modelka,
  • Paulina Pfeiffer – amerykańska dziennikarka,

Wikipedia


pff

wykrzyknik oznajmujący pogardę wobec czegoś lub kogoś


SJP.pl


pfiu

wyraz naśladujący gwizdanie


SJP.pl


pfizer

największy na świecie koncern farmaceutyczny


SJP.pl

Pfizer Inc. (ang. //) – koncern farmaceutyczny z siedzibą w USA w Nowym Jorku. Założony w 1849 przez Amerykanów niemieckiego pochodzenia, Charlesa Pfizera i Charlesa Erharta jako "Charles Pfizer and Company". W 2006 osiągnął sprzedaż na poziomie 48,4 mld dolarów amerykańskich i zysk 19 mld dolarów przy wydatkach na badania 7,6 mld dolarów i zatrudnieniu ponad 100 tys. osób.

Wikipedia


pforzheim

Pforzheim – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, siedziba regionu Nordschwarzwald oraz powiatu Enz, do którego miasto jednak nie należy. Leży na północ od Schwarzwaldu pomiędzy Karlsruhe i Stuttgartem. Liczy 127 849 mieszkańców (31 grudnia 2022).

Wikipedia


pfron

[czytaj: PEfron] skrót od: Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnioskodawca korzysta bądź korzystał ze środków PFRON w okresie ostatnich 3 lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pfrɔ̃n, AS: pfrõn

Wiktionary


pfu

1. wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, fu, pfe, fe, fuj, pfuj, ble, fee;
2. wyraz naśladujący dźwięk słyszany przy splunięciu; tfu;
3. wyraz używany w sytuacji, gdy ktoś się przejęzyczył, pomylił itp.; tfu


SJP.pl


pfuj

wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, fu, pfe, fe, fuj, pfu, ble, fee


SJP.pl


pg

skrót od: Politechnika Gdańska


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Politechnika Gdańska;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PG – kod przypisany Papui-Nowej Gwinei według standardu ISO 3166-1 alfa-2
    • .pg – domena internetowa Papui-Nowej Gwinei
  • pg – pikogram (zobacz: piko, gram)
  • Politechnika Gdańska, PG
  • PowerGlide, PG – system wspomagania zmian biegów w rowerach
  • piodermia zgorzelinowa (łac. pyoderma gangrenosum, PG) – ropne zgorzelinowe zapalenie skóry
  • rozgrywający (ang. point guard, PG) – rozgrywający zawodnik w zespole koszykarskim
  • Prokuratura Generalna, Prokurator Generalny, PG

Wikipedia


pge

skrót od: Polska Grupa Energetyczna; spółka działająca głównie w branży energii elektrycznej


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = Polska Grupa Energetyczna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dyrektor pracuje w PGE.

Wiktionary


pgm

skrót od: Polska Giełda Maszyn


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = adm. przedsiębiorstwo gospodarki mieszkaniowej

Wiktionary


pgnig

skrót od: Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę zapłacić rachunki za usługi PGNiG.

Wiktionary


pgp

[czytaj: pe-gie-PE]
1. skrót angielskiego: Pretty Good Privacy - jedno z najpopularniejszych narzędzi do szyfrowania poczty elektronicznej;
2. system pojedynczego głosu przechodniego - jeden z systemów liczenia głosów (tzw. quasi-proporcjonalny)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PGP – system wyborczy pojedynczego głosu przechodniego.
  • PGP – popularny program kryptograficzny wykorzystujący algorytm RSA.
  • OpenPGP – otwarty standard kryptograficzny.
  • PGP – wydawnictwo gier planszowych.
  • Polska Grupa Pocztowa(PGP) z Warszawy – przedsiębiorstwo pocztowe
  • PGP – kod IATA portu lotniczego Porto Alegre

Wikipedia


pgr

[czytaj: pe-gie-ER]
1. skrót od: Państwowe Gospodarstwa Rolne - instytucja grupująca wielkie państwowe przedsiębiorstwa rolne, funkcjonująca w latach 1949-1991;
2. jedno z takich gospodarstw; pegeer


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = hist. roln. państwowe gospodarstwo rolne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te czterdzieści lat w PGR-ze było dla niego istną drogą cierniową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ɟɛ‿ˈːr, AS: pe‿ǵ•‿er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pegeeryzacja ż., PGR-owiec mos., pegeerowiec mos., pegeer mrz., pegeerowskość ż.

 przym. PGR-owski, pegeerowski, popegeerowski, postpegeerowski

 przysł. PGR-owsko, pegeerowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PPGR

Wiktionary


pgr-owiec

pracownik PGR-u (Państwowego Gospodarstwa Rolnego); pegeerowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. roln. rolnik zrzeszony w Państwowym Gospodarstwie Rolnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym autobusem jeździli PGR-owcy i pracownice mleczarni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. PGR-owski

 przysł. PGR-owsko

 skr. PGR

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pegeerowiec

Wiktionary


pgr-owski

→ PGR


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący PGR-u, związany z PGR-em

Wiktionary

Patrz:

PGR

Powiązane:

 przysł. PGR-owsko

 skr. PGR

 rzecz. PGR-owiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pegeerowski

Wiktionary


pgr-owsko

przysłówek

 (1.1) rzad. na sposób PGR-owski, tak jak w PGR-ze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. PGR-owski

 skr. PGR

 rzecz. PGR-owiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pegeerowsko

Wiktionary


ph

wykładnik jonów wodorowych, wielkość opisująca kwasowość lub zasadowość substancji


SJP.pl

Ph ph

Ph ph – dwuznak występujący w języku angielskim, irlandzkim, łacińskim, francuskim i niemieckim. Oznacza on głoskę []. W irlandzkim, dwuznak ph jest także zastępowany literą ṗ.

Wikipedia


phablet

[czytaj: fablet] urządzenie elektroniczne o przekątnej pomiędzy pięcioma i siedmioma calami, łączące funkcje smartfona i tabletu; fablet, mikrotablet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) elektron. inform. urządzenie mobilne pośrednie między telefonem i tabletem, mające cechy obydwu tych rozwiązań

Wiktionary


phad

jedna z siedmiu gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy, tworzących sylwetkę Wielkiego Wozu; Phecda; Phekida; Phacd; Phekda; Phekha


SJP.pl


phaeton

[czytaj: fejtyn] model samochodu marki Volkswagen


SJP.pl


phare

Phare (ang. "Poland and Hungary: Assistance for Restructuring their Economies") – program Komisji Europejskiej powstały w roku 1989 w celu udzielania materialnej pomocy państwom kandydującym do Wspólnot Europejskich. Do roku 2000 z Phare korzystało już 17 państw europejskich. Po roku 2000 kraje Bałkanów Zachodnich wyłączono do odrębnego programu CARDS. Zarówno Phare jak i CARDS zaniechane zostały w 2007 r. na rzecz nowego programu Instrument Pomocy Przedakcesyjnej.

Wikipedia


pharming

[czytaj: farming] niebezpieczniejsza forma phishingu polegająca na przekierowywaniu użytkownika na fałszywą stronę internetową, nawet po wpisaniu poprawnego adresu strony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. przekierowywanie użytkownika na stronę internetową oszusta np. przez manipulację DNS lub użycie trojana;

Wiktionary

Pharming – polega na modyfikacji zawartości adresu www w celu przekierowania użytkownika na fałszywą stronę, mimo wpisania prawidłowego adresu strony.

Ma to na celu przejęcie wpisywanych przez użytkownika do zaufanych witryn haseł, numerów kart kredytowych i innych poufnych danych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pharmingowy

Wiktionary


pharmingowy

→ pharming [czytaj: farmingowy]


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z pharmingiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pharming mrz.

Wiktionary


phenian

[czytaj: pheńjan] stolica Korei Północnej; Pjongjang


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) przest. geogr. Pjongjang

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władzom w Phenianie również zależało na szybkim załatwieniu sprawy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pheniańczyk mos., phenianka ż.

 przym. pheniański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pjongjang

Wiktionary


phenianin

[czytaj: pheńjanin] mieszkaniec Phenianu; Pheniańczyk


SJP.pl


phenianka

[czytaj: pheńjanka] mieszkanka Phenianu


SJP.pl


pheniańczyk

[czytaj: pheńjańczyk] mieszkaniec Phenianu; Phenianin


SJP.pl


pheniański

→ Phenian [czytaj: pheńjański]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. odnoszący się do Phenianu, związany z Phenianem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed dekadą pheniański sąd go uniewinnił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Phenian mrz., pheniańczyk mos., phenianka ż.

Wiktionary


phi

1. wykrzyknik wyrażający pogardę, czasem też zaskoczenie, zdziwienie; phu, phy;
2. [czytaj: fi] jedna z liter alfabetu greckiego; fi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) nazwa dwudziestej pierwszej litery alfabetu greckiego, φ;

wykrzyknik

 (2.1) wyrażenie lekceważenia i rozczarowania

Wiktionary

Phi (fi, φῖ, nw.gr. φι, pisana Φφ lub ϕ) – dwudziesta pierwsza litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 500.

Dawniej w języku polskim (tj. od XIII do I połowy XVI w.) "phi" używano do oddania samogłoski nosowej (samogłosek nosowych), ze względu na brak odpowiedniego znaku w alfabecie łacińskim:

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Phi! To ma być apartament? To jakaś zatęchła nora!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲi, AS: fʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fi

 (2.1) phii

Wiktionary


phii

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca dźwięk wydmuchiwanego przez wydęte wargi powietrza jako oznaka lekceważenia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) phi

Wiktionary


phil

[czytaj: fil] obce imię męskie


SJP.pl


philip

imię


SJP.pl

Philip – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, siedziba administracyjna hrabstwa Haakon.

Wikipedia


philipe

[czytaj: fiLIP]
1. nazwisko, m.in. Gérard Philipe (1922-1959) - francuski aktor filmowy i teatralny;
2. obce imię męskie


SJP.pl


philipp

[czytaj: filip] niemieckie imię męskie


SJP.pl


philippe

[czytaj: fiLIP] francuskie imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. Filip

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrien Philippe – francuski zegarmistrz
  • Édouard Philippe – francuski polityk
  • Jacques Philippe – francuski ksiądz
  • Marie-Dominique Philippe – francuski teolog
  • Philippe – francuskie imię męskie
  • Filip
  • Forge-Philippe
  • Patek Philippe

Wikipedia


philips

[czytaj: filips] marka elektroniki i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) produkt marki Philips

Wiktionary

Koninklijke Philips N.V., szerzej znany jako Philips – holenderski producent elektroniki użytkowej. W obrębie koncernu działają spółki: Philips Consumer Lifestyle, Philips Lighting, Philips Healthcare. Philips jest posiadaczem ponad 64 tys. patentów – tylko w 2013 przedsiębiorstwo złożyło do Europejskiego Urzędu Patentowego 1,8 tys. wniosków, będąc trzecim pod względem wielkości wnioskodawcą.

Wikipedia


philipsburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. główne miasto na wyspie Sint Maarten oraz stolica holenderskiej części tej wyspy;

Wiktionary

Philipsburg – główne miasto na wyspie Sint Maarten; stolica terytorium Sint Maarten, czyli autonomicznej części Holandii. Według danych szacunkowych na rok 2010 liczyło 1670 mieszkańców. Miasto to leży na holenderskiej części wyspy na wąskim piaszczystym przesmyku pomiędzy zatoką Groot Baai i Great Salt Pond;

Wikipedia


phillips

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anthony Philips – brytyjski gitarzysta
  • Henry F. Phillips
  • Phillips – typ nacięcia łba wkręta oraz grotu wkrętaka
  • Phillips – amerykański konstruktor samochodów wyścigowych
  • Phillips – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Hamilton
  • Phillips – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Franklin
  • Phillips – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Coal
  • Phillips – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Price
  • Phillips (ang. Phillips Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie White
  • Phillips (ang. Phillips Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Franklin
  • hrabstwo Phillips (ang. Phillips County) – w stanie Arkansas
  • hrabstwo Phillips (ang. Phillips County) – w stanie Kolorado

Wikipedia


phisher

[czytaj: fiszer] przestępca stosujący phishing


SJP.pl


phishing

[czytaj: fiszing] wyłudzanie od internauty informacji umożliwiających nielegalny dostęp do poufnych i prywatnych informacji przez podszywanie się pod kogoś innego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. typ oszustwa w którym przestępca podszywa się pod inną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia poufnych informacji, np. haseł;

Wiktionary

Phishing – metoda oszustwa, w której przestępca podszywa się pod inną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia poufnych informacji (np. danych logowania, danych osobowych, danych karty kredytowej), zainfekowania komputera szkodliwym oprogramowaniem, czy też nakłonienia ofiary do określonych działań. Jest to rodzaj ataku opartego na inżynierii społecznej. Standardowym narzędziem wykorzystywanym w atakach phishingu jest poczta elektroniczna.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. phishingowy

Wiktionary


phishingowy

[czytaj: fiszingowy] dotyczący wyłudzania od internauty informacji i danych dostępowych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z phishingiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. phishing mrz.

Wiktionary


phlegmone

[czytaj: flegmone] ropne, szerzące się zapalenie tkanek miękkich, zwłaszcza tkanki łącznej; flegmona, ropowica


SJP.pl


phm.

skrót

 (1.1) = harc. podharcmistrz lub podharcmistrzyni (stopień instruktorski)

Wiktionary


phnompenka

[czytaj: pnompenka] mieszkanka Phnom Penh (stolicy Kambodży); Phnompeńka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Phnom Penh

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fnɔ̃mˈpɛ̃nka, AS: fnõmpẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Phnom Penh n.

:: fm. phnompeńczyk mos.

 przym. phnompeński

Wiktionary


phnompeńczyk

[czytaj: pnompeńczyk] mieszkaniec Phnom Penh (stolicy Kambodży)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Phnom Penh

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fnɔ̃mˈpɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: fnõmpẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Phnom Penh n.

:: fż. phnompenka ż.

 przym. phnompeński

Wiktionary


phnompeńka

[czytaj: pnompeńka] mieszkanka Phnom Penh (stolicy Kambodży); Phnompenka


SJP.pl


phnompeński

[czytaj: pnompeński] przymiotnik od: Phnom Penh (stolica Kambodży)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Phnom Penh

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fnɔ̃mˈpɛ̃j̃sʲci, AS: fnõmpẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Phnom Penh n., phnompeńczyk mos., phnompenka ż.

Wiktionary


pho

wietnamski rosół wołowy z makaronem ryżowym i ziołowymi dodatkami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Phở – popularna zupa w kuchni wietnamskiej
  • Polski Holding Obronny – polski koncern zbrojeniowy i spółka z o.o.

Wikipedia


phobos

[czytaj: fobos] satelita Marsa; Fobos


SJP.pl


phoebe

[czytaj: febe] satelita Saturna; Febe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Phoebe – angielska pisownia imienia Febe lub pochodzącej od niego nazwy księżyca Saturna
  • Phoebe (Febe) – księżyc Saturna
  • phoebe – określenie na istotę postludzką w powieści Jacka Dukaja Perfekcyjna niedoskonałość i jej przyszłych kontynuacjach, pochodzące od skrótu od angielskiego określenia post-human bein
  • Phoebe Buffay−Hannigan – fikcyjna postać z serialu Przyjaciele
  • Phoebe – rodzaj roślin z rodziny wawrzynowatych

Wikipedia


phoenix

[czytaj: finiks] miasto w USA


SJP.pl

Ph

Wikipedia


phonk

[czytaj: fonk] gatunek muzyczny będący połączeniem hip-hopu i trapu


SJP.pl

Ph

Wikipedia


photoshop

[czytaj: fotoszop] program do tworzenia i obróbki grafiki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) fot. inform. popularny profesjonalny program graficzny firmy Adobe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy użyciu Photoshopa można zmienić m.in. kontrast i kolorystykę zdjęcia, czy też usunąć z niego niepożądane obiekty.

 (1.1) Nieumiejętne wykorzystanie możliwości Photoshopa kończy się często fatalnie wyglądającym fotomontażem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotoszopowanie n., sfotoszopowanie n., wyfotoszopowanie n., photoshopowanie n., sphotoshopowanie n., wyphotoshopowanie n.

 czas. fotoszopować ndk., sfotoszopować dk., wyfotoszopować dk., photoshopować ndk., sphotoshopować dk., wyphotoshopować dk.

Wiktionary


photoshopować

[czytaj: fotoszopować] obrabiać zdjęcie lub film w programie graficznym; fotoszopować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. fot. inform. korygować zdjęcie w programie graficznym, żeby wyglądało korzystniej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Photoshop mzw., fotoszopowanie n., sfotoszopowanie n., wyfotoszopowanie n., photoshopowanie n., sphotoshopowanie n., wyphotoshopowanie n.

 czas. fotoszopować ndk., sfotoszopować dk., wyfotoszopować dk., sphotoshopować dk., wyphotoshopować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fotoszopować

Wiktionary


photoshopowy

→ Photoshop [czytaj: fotoszopowy]


SJP.pl


php

skrót od: Personal Home Page, w informatyce: skryptowy język programowania, wykonywany głównie po stronie serwera


SJP.pl

PH

Wikipedia


phreaker

[czytaj: friker] osoba łamiąca zabezpieczenia sieci telefonicznych, najczęściej w celu uzyskania darmowych połączeń


SJP.pl


phu

wykrzyknik oznaczający pogardę, lekceważenie; phi, phy


SJP.pl


phubbing

[czytaj: fabing] ignorowanie osoby, z którą się przebywa poprzez nieustanne korzystanie z telefonu, tabletu itp.


SJP.pl

Ph

Wikipedia


phuket

miasto w Tajlandii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Phuket – wyspa w Tajlandii
  • Prowincja Phuket – prowincja w Tajlandii
  • Phuket – miasto w Tajlandii
  • Port lotniczy Phuket – lotnisko w mieście Phuket w Tajlandii
  • „Phuket” – syjamski torpedowiec typu Trat z lat 30. XX wieku i okresu II wojny światowej

Wikipedia


phy

wykrzyknik wyrażający lekceważenie, dezaprobatę itp.; phi, phu


SJP.pl


phz

skrót od: Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego


SJP.pl


pi

1. nazwa litery greckiej
2. liczba wyrażająca stosunek długości obwodu koła do długości jego średnicy; ludolfina
3. odgłos pisklęcia
4. wykrzyknik oznaczający zaskoczenie, podziw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa szesnastej litery alfabetu greckiego, π;

 (1.2) mat. stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy;

wykrzyknik

 (2.1) dźwięk. onomatopeja imitująca słaby głos zwierzęcia, człowieka lub urządzenia elektronicznego

Wiktionary

π

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Następną literą po pi w alfabecie greckim jest ro.

 (1.2) Pi jest liczbą niewymierną.

 (2.1) Pisklaczek robił cichutko: pi, pi, pi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲi, AS: pʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) symbol. π; ludolfina

 (2.1) pii

Wiktionary


pia

moneta birmańska, 1/100 kiata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pia – imię żeńskie
  • Pia – miejscowość we Francji
  • Pia – zdawkowa jednostka monetarna w Mjanmie
  • PIA – skrócona nazwa Pakistan International Airlines
  • Pia – stolica historycznej diecezji w Cesarstwie rzymskim w prowincji Afryka Prokonsularna, sufragania metropolii Kartagina

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pia Górska to polska malarka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pio mos., piuska ż.

:: fm. Pius m.

Wiktionary


piacencki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Piacenzą, dotyczący Piacenzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Antypapieża doprowadzono w papieskim ornacie przed zgromadzenie, tam - po ogłoszeniu wyroku - zerwano z niego szaty, posadzono na osła twarzą do ogona i tak, ku uciesze gawiedzi, prowadzono po mieście, po czym umieszczono go w którymś z klasztorów rzymskich. Przybyłej specjalnie tam delegacji z niegdyś mu podległej diecezji piacenckiej oddał zachowane relikwie św. Justyny, które niegdyś dla swojej diecezji uzyskał.

 (1.1) Kelner (…) przez dwa miesiące pracuje w knajpie, potem przez dziesięć miesięcy pływa na statkach. (…) Teraz serwuje nam wspaniałą piacencką pizzę.

 (1.1) Pracował on w szpitalu piacenckim po dawnemu z największym poświęceniem i już tam dżuma wygasała, gdy sam na nią zapadł.

 (1.1) Według tegoż dziennika [Perseveranza - przyp.] przyszło do bitwy w Gagliano między huzarami piacenckimi, gwardią narodową i innymi obywatelami, wskutek czego ministerstwo nakazało rozwiązanie tego pułku uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piacenza ż.

 przym. piacentyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piacentyński

Wiktionary


piacentyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Piacenzą, dotyczący Piacenzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biskup piacentyński, brat Nasz Jan Chrzciciel, założył w swej diecezji pierwsze kolegium kapłanów, którzy by włoską młodzież na kapłanów dla amerykańskich Włochów sposobili. sic. uwsp.

 (1.1) Znamienny przykład trwałości dawnych longobardzkich podziałów terytorialnych przynosi dokument piacentyński z 879 r. (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piacenza ż.

 przym. piacencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piacencki

Wiktionary


piacenza

[czytaj: pjaczenca] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w północnej części kraju, w regionie Emilia-Romania;

Wiktionary

Piacenza (wym. []) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania ("Emilia-Romagna"), w prowincji Piacenza.

Według danych na rok 2023 gminę Piacenza zamieszkiwało 102 548 osób, 869 os./km². Powierzchnia gminy wynosi 118 km². Miasto znajduje się przy głównym szlaku kolejowym ze stacją Piacenza i autostradzie z Mediolanu na południe Włoch.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gałąź tej dynastii panującej w Hiszpanii nie może zapomnieć, że Parma wraz z Piacenzą i Guastallą, mimo że leży we Włoszech, wchodziły przecież w skład korony hiszpańskiej.

 (1.1) W antycznej Piacenzy został zabity w 476 roku n.e. Orest, który rok wcześniej przejął zbrojnie władzę od cesarza Juliana Neposa i ustanowił cesarzem swego nieletniego syna Romulusa Augustusa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. placentyńczyk mos.

 przym. piacencki, piacentyński, placentyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Placencja

Wiktionary


piacevole

[czytaj: piaCZEwole] określenie wykonawcze: z wdziękiem, z upodobaniem, miło, przyjemnie


SJP.pl


piach

piasek, ziarenka skalne, najczęściej koloru bladożółtego oraz grunt, teren pokryty takimi ziarenkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zgrub. piasek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjax, AS: pʹi ̯aχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piasek mrz., piaseczek m., piaskowanie n., piaskarz mos.

 czas. piaskować ndk.

 przym. piaskowy

Wiktionary


piachy

piasek, ziarenka skalne, najczęściej koloru bladożółtego oraz grunt, teren pokryty takimi ziarenkami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piachy – część wsi Bieńkówka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Chełmno
  • Piachy – część wsi Mniszki w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Łęczyca
  • Piachy – część wsi Ogonowice w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
  • Piachy – część wsi Skotniki w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
  • Piachy – część wsi Dzierżawy w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
  • Piachy – część wsi Młoszowa w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia
  • Piachy – część wsi Psary w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
  • Piachy – część wsi Stara Wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Sienno
  • Piachy – część wsi Pakosław w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża
  • Piachy – część wsi Maliszów w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Kowala
  • Piachy – część wsi Czajkowa w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Tuszów Narodowy
  • Piachy – część wsi Wierzchowiny w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne

Wikipedia


piada

włoski, cienki placek pszenny, zwykle podawany z nadzieniem; piadina


SJP.pl


piadina

włoski, cienki placek pszenny, zwykle podawany z nadzieniem; piada


SJP.pl

Piadina (piada) – podawany na ciepło cienki placek z pszennej mąki – jak polski podpłomyk – z dodanym nadzieniem i złożony na pół, pochodzący z regionu Emilia-Romania w północnych Włoszech.

Tradycyjne piadiny wypiekano na terakotowych talerzach, zwanych "teggia", stawianych na ogniu. Dziś powszechnie używa się patelni lub elektrycznego grilla.

Wikipedia


piaf

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Édith Piaf – pieśniarka francuska
  • (3772) Piaf – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • piaff – chód konia

Wikipedia


piaff

specjalny chód konia będący elementem konkursów ujeżdżenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jeźdz. rodzaj chodu, w którym koń kłusuje w miejscu, w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny;

Wiktionary

Piaff – chód konia stosowany w wyższych konkursach ujeżdżeniowych klasy Grand Prix, a także w jeździectwie klasycznym. Koń wykonujący piaff kłusuje w miejscu w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny. W piaffie, inaczej niż w pozostałych odmianach kłusa, nie ma momentu "zawieszenia". Pierwsza para nóg (po skosie) dotyka ziemi, zanim druga para zacznie się unosić.

Wikipedia


piaget

nazwisko


SJP.pl


piai

przylądek w Azji


SJP.pl


piana

lekka, pęcherzykowata masa powstająca na powierzchni niektórych płynów, np. piwa, bądź na skutek mieszania, ubijania, nagrzewania, fermentacji itp. różnych substancji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

 (1.2) kraków. piwo

forma czasownika.

 (2.1) ims. przym. bierny ż. od: piać

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piana – pojęcie fizyczne
  • Piana – miejscowość we Francji
  • Piana (niem. Peene) – rzeka w Niemczech
  • Piana (niem. Peenestrom) – cieśnina w Niemczech
  • Piana - jacht żaglowy typu J-80
  • piana gaśnicza – środek gaśniczy
  • Pjana – rzeka w Rosji
  • Pianka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z wypiciem piwa poczekam, aż opadnie piana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjãna, AS: pʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pienienie n.

:: zdrobn. pianka ż.

 czas. pienić ndk., spienić dk., spieniać ndk., zapienić dk.

 przym. pienisty, pianowy, piankowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szumina

 (1.2) browar, puszka

Wiktionary


pianamente

określenie wykonawcze: miękko, przyjemnie


SJP.pl


piangendo

określenie wykonawcze: płaczliwie, zawodząco, żałośnie


SJP.pl


pianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|piać.

 (1.2) głos wydawany przez koguta

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rano obudziło mnie energiczne pianie koguta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjä̃ɲɛ, AS: pʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piać

 rzecz. zapianie n., śpiewak mzw./mos.

Wiktionary


pianinko

zdrobnienie od: pianino


SJP.pl


pianino

instrument klawiszowy, który jest odmianą fortepianu z pionowo ułożonymi strunami i tak samo ułożonym mechanizmem młoteczkowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

Wiktionary

Pianino – strunowy młoteczkowy (klawiszowy) instrument muzyczny ze strunami ustawionymi pionowo. Ma wiele cech wspólnych z fortepianem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W filharmonii gram na fortepianie, ale w domu mogę ćwiczyć tylko na pianinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjä̃ˈɲĩnɔ, AS: pʹi ̯ä̃ńĩno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianista mos., pianistka ż.

Wiktionary


pianinowy

→ pianino


SJP.pl

Patrz:

pianino

pianissimo

określenie wykonawcze: bardzo cicho


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. bardzo cichy, bardzo delikatny

przysłówek

 (2.1) muz. bardzo cicho, bardzo delikatnie

Wiktionary


pianista

osoba grająca na pianinie lub fortepianie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

Wiktionary

Pianista – muzyk grający na fortepianie. Pianiści wykonują szeroki repertuar w różnych stylach, w tym muzykę poważną, jazz, blues oraz różnego rodzaju style muzyki rozrywkowej, w tym muzykę rockową. Umiejętność gry na fortepianie sprzyja opanowaniu gry na innych instrumentach klawiszowych, takich jak syntezator, klawesyn, czelesta, czy organy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie każdy pianista potrafi zagrać najtrudniejsze utwory Griega.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjä̃ˈɲista, AS: pʹi ̯ä̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianino n., pianola ż.

:: fż. pianistka ż.

 przym. piano, pianistyczny

Wiktionary


pianistka

kobieta grająca na pianinie lub fortepianie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na pianinie, fortepianie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • artystka grająca na fortepianie
  • Pianistka – powieść austriackiej pisarki Elfriede Jelinek
  • Pianistka – film fabularny w reż. Michaela Haneke

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Palce pianistki uderzały zawsze odpowiedni klawisz – nie pamiętała, by kiedykolwiek się pomyliła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjä̃ˈɲistka, AS: pʹi ̯ä̃ńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. pianista mos.

 zob. pianino.

Wiktionary


pianistyczny

powiązany ze sztuką gry na pianinie lub dotyczący osób, które umieją grać na pianinie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z pianistyką, dotyczący pianistyki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Historia konkursu dowiodła, że jego laureaci mają praktyczną gwarancję zaprezentowania się na międzynarodowej scenie pianistycznej i prawo do występów w największych salach koncertowych oraz nagrań autorskich płyt w renomowanych wytwórniach płytowych.

 (1.1) Określany jako pianistyczna nadzieja USA, do momentu kiedy to jako nastolatek kupił pierwszy syntezator klawiszowy, porzucając tym samym zawód muzyka klasycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianista mos., pianistka ż., pianistyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fortepianowy

Wiktionary


pianistyka

ogół osób potrafiących grać na pianinie lub sztuka gry na tym instrumencie, najczęściej dla publiczności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. sztuka gry na fortepianie

 (1.2) muz. utwory na fortepian także. ich tworzenie i wykonywanie

 (1.3) muz. ogół muzyków grający na fortepianie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały czas kształciła się też w pianistyce, dając swój pierwszy koncert w Paryżu w 1925.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianista mos., pianistka ż.

 przym. pianistyczny

Wiktionary


pianka

1. nieprzezroczysta, lekka masa oraz słodka potrawa deserowa o konsystencji piany, przygotowana z ubitej śmietany, jaj, cukru oraz różnych dodatków;
2. potoczna nazwa skafandra nurkowego zrobionego z neoprenu;
3. minerał o białym zabarwieniu, uznawany za uwodniony krzemian magnezu i otrzymywany w wyniku przeobrażania serpentynu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: piana

 (1.2) niewielka piana, np. na kawie, piwie lub mleku

 (1.3) kulin. słodki, spieniony deser, np. z produktów mlecznych i jajek

 (1.4) kulin. marshmallow

 (1.5) kosmet. spieniony kosmetyk

 (1.6) pęcherzyki powietrza gęsto zatopione w przezroczystym materiale

 (1.7) sport. pot. kombinezon izolujący ciało przed zimnem i wodą;

 (1.8) spienione tworzywo sztuczne

 (1.9) miner. zob. pianka morska.

 (1.10) pot. piwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pianka – struga, dopływ Nereśli
  • pianka – ubiór ochraniający przed utratą ciepła w czasie uprawiania sportów wodnych;
  • pianka (deser piankowy, pianka deserowa) – słodki, spieniony deser, w handlu dostępny również w formie sproszkowanego, żelującego koncentratu;
  • marshmallow – rodzaj słodyczy w formie pianek wytwarzanych z cukru (syropu kukurydzianego), żelatyny i wody
  • ptasie mleczko – produkt cukierniczy w postaci mlecznych pianek o łagodnym smaku

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Nie wiedziałem, że piankę można zrobić, dodając bitą śmietanę do galaretki.

 (1.5) Umieścić uchwyt z aplikatorem pianki w otworze na szczycie nakrywki, tak aby aplikator pianki był niewidoczny.

 (1.7) Dalej, zakładaj piankę, bierz akwalung i nurkuj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjãnka, AS: pʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piana ż., pienienie n., spienienie n., spienianie n., zapienienie n., pienistość ż., spieniacz mrz.

 czas. pienić ndk., spienić dk., spieniać ndk., zapienić dk.

 przym. piankowy, pianowy, pienisty, piankowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pianka deserowa, deser piankowy

Wiktionary


piankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|piankować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepiankowanie n.

 czas. piankować ndk.

Wiktionary


piankowaty

przypominający pianę, mający konsystencję podobną do piany (np. piankowata masa) lub w jakiś inny sposób związany z czymś charakterystycznym dla piany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający piankę, wyglądający jak pianka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ich cytoplazmie (nazywanej z tego względu piankowatą) odnaleźć można skupienia lipidów w formie kropli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piana ż., pianka ż.

 przym. piankowy

 czas. pienić się, spienić się

Wiktionary


piankować

uszczelniać pianką montażową


SJP.pl


piankowski

nazwisko


SJP.pl


piankowy

→ pianka


SJP.pl

Patrz:

pianka

piano

1. dawniej: pianino;
2. fragment utworu muzycznego


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) muz. określenie wykonawcze: cicho, delikatnie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) muz. fragment utworu muzycznego wykonany cicho

forma czasownika.

 (3.1) forma bezosobowa czasu przeszłego od: piać

forma rzeczownika.

 (4.1) W. lp. od: piana

Wiktionary

Piano (kors. "Pianu") – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Haute-Corse.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 54 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 16 osób/km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjãnɔ, AS: pʹi ̯ãno

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2) rzecz. pianista mos., pianistka ż.

 (1-2) przym. pianowy

Wiktionary


pianobeton

konstrukcyjny i termoizolacyjny materiał otrzymywany z mieszanki cementu, gipsu, magnezji, wapna, wody oraz emulsji pianotwórczej, najczęściej zmieszanej dodatkowo z piaskiem lub drobnym żwirem


SJP.pl


pianobetonowy

odnoszący się pianobetonu (konstrukcyjnego i termoizolacyjnego materiału otrzymywanego z mieszanki cementu, gipsu, magnezji, wapna, wody oraz emulsji pianotwórczej, najczęściej zmieszanej dodatkowo z piaskiem lub drobnym żwirem)


SJP.pl


pianoforte

muzyczne określenie wykonawcze, nakazujące zagranie jakiegoś fragmentu utworu na przemian piano (cicho, łagodnie) i forte (głośno, mocno)


SJP.pl

Pianoforte – polski film dokumentalny z 2023 roku w reżyserii Jakuba Piątka, poświęcony wybranym uczestnikom Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. Film, pozytywnie oceniony przez krytyków, został również nagrodzony m.in. Międzynarodową Nagrodą Emmy, Orłem za najlepszy film dokumentalny i Nagrodą Dziennikarzy na Koszalińskim Festiwalu Debiutów Filmowych „Młodzi i Film”.

Wikipedia


pianogazosilikat

beton komórkowy stosowany do wyrobu płyt i bloków ściennych; pianogazosylikat


SJP.pl


pianogazosylikat

beton komórkowy stosowany do wyrobu płyt i bloków ściennych; pianogazosilikat


SJP.pl


pianogips

rodzaj pianobetonu (konstrukcyjnego i termoizolacyjnego materiału otrzymywanego z mieszanki cementu, gipsu, magnezji, wapna, wody oraz emulsji pianotwórczej, najczęściej zmieszanej dodatkowo z piaskiem lub drobnym żwirem), najczęściej wykorzystywanego w tapicerstwie


SJP.pl


pianograf

przyrząd umocowany przy fortepianie notujący na papierze zapis nutowy granej muzyki; melograf


SJP.pl


pianoguma

stosowany w tapicerstwie rodzaj gumy otrzymywanej z naturalnego lub syntetycznego kauczuku


SJP.pl


pianola

pianino mechaniczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. pianino z wbudowanym mechanizmem sterującym wydawaniem dźwięków na podstawie zakodowanego zapisu;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjãˈnɔla, AS: pʹi ̯ãnola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianista mos.

Wiktionary


pianolka

niewielka pianola (rodzaj mechanicznego pianina z napędem nożnym lub elektrycznym, odtwarzającego utwory zapisane na specjalnej taśmie)


SJP.pl


pianolowy

→ pianola


SJP.pl

Patrz:

pianola

pianomagnezyt

pianobeton magnezowy


SJP.pl


pianoplastik

rodzaj piankowego tworzywa o chropowatej powierzchni, wykorzystywanego w budownictwie i zdobnictwie; pianoplastyk


SJP.pl


pianoplastyk

rodzaj piankowego tworzywa o chropowatej powierzchni, wykorzystywanego w budownictwie i zdobnictwie; pianoplastik


SJP.pl


pianosilikat

[czytaj: pianos-ilikat] odmiana pianobetonu z dodatkiem wapna, najczęściej stosowana jako materiał termoizolacyjny w budownictwie; pianosylikat


SJP.pl


pianosylikat

odmiana pianobetonu z dodatkiem wapna, najczęściej stosowana jako materiał termoizolacyjny w budownictwie; pianosilikat


SJP.pl


pianoszkło

szkło o strukturze porowatej, stosowane jako izolacja cieplna i akustyczna; szkło piankowe


SJP.pl


pianotwórczy

taki, który ułatwia lub stabilizuje pienienie się czegoś, wytwarza pianę (np. substancja pianotwórcza), przyspiesza dyspersję gazów w cieczach


SJP.pl


pianowo

Pianowo (dawniej Pijanowo) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Kościan.

Wikipedia


pianowość

→ pianowy


SJP.pl

Patrz:

pianowy

pianowy

1. zawierający pianę, wykorzystujący pianę (np. gaśnica pianowa) lub w inny sposób związany z pianą albo czymś podobnym do piany;
2. przymiotnik od: piano (sposób wykonania utworu muzycznego lub fragment wykonany tym sposobem)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący piany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieniacz mrz., pianka ż., piana ż.

 czas. pienić

Wiktionary


piar

[czytaj: pi-AR] public relations, pijar;
1. zachowania, poglądy szerokich kręgów społecznych wobec działalności danej organizacji, firmy itp.;
2. osoby, działania itp., mające na celu wzbudzenie wśród klientów, pracowników zainteresowania firmą


SJP.pl


piardnąć

rzadko, potocznie: wypuścić gazy trawienne; pierdnąć, pruknąć, pryknąć, puścić bąka


SJP.pl


piarg

kamieniste usypisko w żlebie lub u podnóża stoku górskiego, powstałe na skutek gromadzenia się materiałów zwietrzelinowych, często mające postać stożka; także żwir, głazy, kamienie tworzące usypisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. osypisko skalne;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piargowy

Wiktionary


piargowy

przymiotnik od: piarg


SJP.pl


piarowiec

[czytaj: pi-arowiec] człowiek związany z public relations, pośredniczący w kontaktach, np. polityka - media, podejmujący działania mające na celu wpływanie na opinię odbiorców; PR-owiec


SJP.pl


piarowski

→ PR (public relations) [czytaj: pi-arowski]; PR-owski, piarowy


SJP.pl


piarowy

→ PR (public relations) [czytaj: pi-arowy]; PR-owski, piarowski


SJP.pl


piarżysko

teren pokryty piargami


SJP.pl


piarżyskowy

→ piarżysko, np. pręgowiec piarżyskowy


SJP.pl


piarżysty

pełen piargów, zasypany piargami


SJP.pl


piasa

[czytaj: PJAsa] skrót od: Polish Institute of Arts and Sciences of America - Polski Instytut Nauk i Sztuk w Ameryce


SJP.pl

Piasa – legendarne stworzenie, przedstawione w malowidle naskalnym przez Indian, na klifie przy brzegach Missisipi. Pierwotne miejsce malunku leżało w hrabstwie Jersey w stanie Illinois, niedaleko obecnego Elsah.

Oryginalne malowidło już nie istnieje, jednakże bazując na XIX-wiecznych rycinach i litografiach zrekonstruowano je w Alton w stanie Illinois, na południowy zachód od pierwotnego położenia.

Wikipedia


piasawa

twarde, łykowate włókno otrzymywane z pochew liściowych (rzadziej z samych liści) wielu gatunków palm, używane do wyrobu sznurów, mat, wyrobów powroźniczych szczotek, mioteł, pędzli itp.


SJP.pl


piasecki

przymiotnik od: Piaski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Piaskami, dotyczący Piasków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Piasecki – polski przemysłowiec, cukiernik i działacz społeczny
  • Adam Piasecki – polski duchowny baptystyczny i działacz ekumeniczny
  • Anna Piasecka – posłanka na Sejm Ustawodawczy II Rzeczypospolitej, pedagog i działaczka społeczno-oświatowa i polityczna
  • Barbara Piasecka Johnson – polsko-amerykańska filantrop, koneser sztuki i kolekcjoner
  • Bolesław Piasecki – polski polityk
  • Cezary Piasecki – polski polityk i lekarz
  • Edyta Piasecka – polska śpiewaczka operowa (dramatyczny sopran koloraturowy)
  • Eugeniusz Piasecki – polski lekarz, teoretyk wychowania fizycznego
  • Franciszek Piasecki – polski rzeźbiarz
  • Frank Piasecki – amerykański konstruktor lotniczy
  • Halina Piasecka – polska dziennikarka, uczestniczka powstania warszawskiego
  • Henryk Piasecki – funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Piaski nmos.

Wiktionary


piaseczek

zdrobnienie od: piasek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: piasek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piach mrz., piasek mrz., piaskarz mos., piaskowiec mzw./mrz.

 czas. piaskować

Wiktionary


piasecznianin

mieszkaniec Piaseczna


SJP.pl


piasecznianka

mieszkanka Piaseczna


SJP.pl


piasecznica

1. urządzenie do sypania piasku pod koła pojazdu szynowego, mające na celu zapobiec ślizganiu się;
2. choroba bakteryjna koni i wielbłądów, rzadziej bydła i świń; botriomykoza, botriokokoza;
3. dawny zbiorniczek na piasek do zasypywania świeżo napisanego atramentem tekstu; piaseczniczka;
4. pompa wodna lub powietrzna do oczyszczania przedmiotów za pomocą silnego strumienia piasku;
5. gatunek wieloszczeta; piaskówka, nalepian, piasecznik, arenikola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do posypywania szyn piaskiem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piasecznica – rzeka, dopływ Czarnej, w dorzeczu Pilicy
  • Piasecznica – rzeka, dopływ Omulwi
  • Piasecznica – wzniesienie na Równinie Gryfickiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Trzebiatów
  • piasecznica – urządzenie w pojazdach szynowych
  • Piasecznica – przystanek kolejowy w Nowej Piasecznicy, w województwie mazowieckim
  • Piaseczna, Piasecznia, Nowa Piasecznica

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos.

Wiktionary


piaseczniczka

dawny zbiorniczek na piasek do zasypywania świeżo napisanego atramentem tekstu; piasecznica


SJP.pl


piasecznik

1. urządzenie wykorzystywane w papierniach, oczyszczające masę celulozową i wyroby papiernicze z zanieczyszczeń w postaci drobnych okruchów skalnych;
2. gatunek wieloszczeta; piaskówka, piasecznica, nalepian, arenikola


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piasecznik – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
  • Piasecznik – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Cedynia
  • Piasecznik Mały – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo
  • Piasecznik Mały – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie Choszczeńskim, w gminie Choszczno
  • Piasecznik Mały – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek
  • Piasecznik Duży – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo
  • Piasecznik Duży – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie Choszczeńskim, w gminie Choszczno
  • Piasecznik Wielki – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek
  • Piasecznik Wielki – jezioro w woj. wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Krzyż Wielkopolski
  • Piasecznik – dawna gmina
  • piasecznik (Arenicola marina) – gatunek wieloszczeta z rodziny Arenicolidae
  • piasecznik – zegar piaskowy

Wikipedia


piaseczno

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce (województwo lubelskie);
3. wieś w Polsce (województwo pomorskie)


SJP.pl

Pi

Wikipedia


piaseczny

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Piaseczny
    • Andrzej Piaseczny (album)
  • Krzysztof Jerzy Piaseczny
  • Babiec Piaseczny
  • Osiek Piaseczny
  • Piaseczna

Wikipedia


piaseczusets

żartobliwie: Piaseczno (miasto w Polsce)


SJP.pl


piaseczyński

przymiotnik od: Piaseczno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Piaseczna, związany z Piasecznem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piaseczno n., piasecznianin m., piasecznianka ż.

Wiktionary


piasek

1. szarawożółte ziarenka skalne pokrywające plaże, pustynie, wydmy itp.
2. (zwykle w lm: piaski) teren, ziemia piaszczysta
3. miałka, sypka substancja, przypominająca piasek występujący w naturze; np.: piasek cukrowy, piasek stalowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

 (1.2) przen. teren pokryty piaskiem (1.1)

 (1.3) przen. substancja podobna do piasku (1.1)

Wiktionary

Piasek – luźna skała osadowa złożona z niezwiązanych spoiwem klastów (okruchów) o średnicy od 0,05 lub 0,063 do 2 mm, w zależności od przyjętej klasyfikacji. Piasek mogą tworzyć ziarna mineralne (najczęściej kwarc, rzadziej skalenie, miki, kalcyt i inne), małe fragmenty skał lub mikroskamieniałości. Gęstość ziaren piasku kwarcowego wynosi około 2,62-2,65 g/cm³.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzieci bawiły się w piasku.

 (1.2) Słabe gleby bielicowe powstają na piaskach.

 (1.3) Jeśli masz piasek w nerkach, to idź koniecznie do lekarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjasɛk, AS: pʹi ̯asek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarka ż., piaskowiec m., piaskownica ż., piaskowanie n.

:: zdrobn. piaseczek m.

:: zgrub. piach m., piaszczysko n.

 przym. piaskowy, piaszczysty, piaskowcowy

 czas. piaskować

Wiktionary


piasina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Morza Karskiego;

Wiktionary

Piasina (ros. "Пясина") – rzeka w Kraju Krasnojarskim w Rosji. Jej długość wynosi 818 km, powierzchnia zlewni 182 tys. km². Wypływa z jeziora Piasino. Uchodzi do Zatoki Piasińskiej - części Morza Karskiego.

Jest trzecią największą rzeką w Kraju Krasnojarskim (po Jeniseju i Chatandze) oraz 18. w Rosji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piasiński

Wiktionary


piasiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Piasiną, dotyczący Piasiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piasina ż.

Wiktionary


piaskareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: piaskarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarka ż.

Wiktionary


piaskarka

samochód ciężarowy wyposażony w automatyczne urządzenie do rozsypywania piasku na drogach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód techniczny wyposażony w urządzenie do rozsypywania piasku i soli na jezdniach

 (1.2) żegl. barka służąca do wydobywania piasku z dna zbiornika wodnego

 (1.3) techn. urządzenie do piaskowania

 (1.4) zool. zob. piaskarka hiszpańska.

 (1.5) zool. zob. piaskarka algierska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈskarka, AS: pʹi ̯askarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piasek m., piaskowiec m., piaskownica ż., piaskowanie n., wypiaskowanie n., piaskareczka ż., piaskarz m., piaskownia n.

 czas. piaskować ndk., wypiaskować dk.

 przym. piaskowy, piaskowcowy

Wiktionary


piaskarkosolarka

samochód ciężarowy wyposażony w automatyczne urządzenie do rozsypywania piasku i soli na drogach; piaskosolarka


SJP.pl


piaskarnia

wyodrębniony teren, w którym wydobywa się, oczyszcza, a czasami także przetwarza piasek; piaskownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odkrywkowa kopalnia piasku

Wiktionary


piaskarski

przystosowany do prac przy udziale piasku, przygotowany do wydobywania lub przeróbki piasku (np. zakład piaskarski) lub w jakikolwiek inny sposób związany z eksploatacją piasku


SJP.pl


piaskarz

1. robotnik wydobywający piasek z dna rzeki
2. robotnik zatrudniony w zbiorniku i na moście piaskowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) robotnik zatrudniony przy wydobywaniu piasku

 (1.2) robotnik zatrudniony przy piaskowaniu, oczyszczaniu przedmiotów piaskiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piasek m., piach m., piaseczek m., piaskarka ż., piaskownica ż., piaskówka ż., piaszczystość ż., piaskowanie n., wypiaskowanie n., zapiaszczanie n., zapiaszczenie n., piaskowiec m., piaskarstwo n., piasecznica ż., piasecznik m.

 czas. piaskować ndk., wypiaskować dk., zapiaszczać ndk., zapiaszczyć dk.

 przym. piaskowy, piaskarski, piaszczysty, piaskowcowy

Wiktionary


piaski

1. szarawożółte ziarenka skalne pokrywające plaże, pustynie, wydmy itp.
2. (zwykle w lm: piaski) teren, ziemia piaszczysta
3. miałka, sypka substancja, przypominająca piasek występujący w naturze; np.: piasek cukrowy, piasek stalowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ziemie piaszczyste, zazwyczaj rozległe

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|piasek.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piaski – miasto w powiecie świdnickim
  • Piaski – część miasta Baranów Sandomierski
  • Piaski – część miasta Białystok
  • Piaski – część miasta Biłgoraj
  • Piaski – część miasta Brodnica
  • Piaski – część miasta Bukowno
  • Piaski – część miasta Czchów
  • Piaski – część miasta Czeladź
  • Piaski – część miasta Dębica
  • Piaski – część miasta Gniezno
  • Piaski – część miasta Janowiec Wielkopolski
  • Piaski – część miasta Kielce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem zaczęły się zaznaczać smukłe pnie i rozciągnięte pod niemi piaski płaskoci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piasek mrz.

 przym. piaszczysty

Wiktionary


piaskobeton

beton z dodatkiem piasku zamiast kruszywa


SJP.pl


piaskogrzeb

piaskogrzeb przylądkowy - gatunek afrykańskiego gryzonia


SJP.pl

Piaskogrzeb ("Georychus") – rodzaj ssaka z rodziny kretoszczurowatych (Bathyergidae).

Wikipedia


piaskolubny

1. gatunek piaskolubny - gatunek przystosowany do życia w środowisku piaszczystym;
2. tukotuko piaskolubny - gatunek gryzonia


SJP.pl


piaskosolarka

samochód ciężarowy wyposażony w automatyczne urządzenie do rozsypywania piasku i soli na drogach; piaskarkosolarka


SJP.pl


piaskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|piaskować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piaskowanie trawnika – zabieg pielęgnacyjny powierzchni trawiastej
  • piaskowanie (stomatologia) – czyszczenie powierzchni zębów
  • piaskowanie (technologia) – czyszczenie powierzchni materiałów

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piasek m., piaskarka ż., piach mrz., piaskowiec mzw./mrz.

 czas. piaskować ndk.

 przym. piaskowy, piaszczysty

Wiktionary


piaskowaty

1. przypominający barwą lub budową piasek;
2. zawierający pewną ilość piasku


SJP.pl


piaskować

1. oczyszczać powierzchnię przedmiotów lub nadawać im chropowatość poprzez ścieranie strumieniem piasku wyrzucanego pod dużym ciśnieniem;
2. pokrywać coś warstwą piasku


SJP.pl

czasownik

 (1.1) techn. oczyszczać powierzchnię czegoś strumieniem drobnego piasku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały dzień piaskowałem stalową konstrukcję przed malowaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈskɔvat͡ɕ, AS: pʹi ̯askovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos., piasek m., piaskarka ż., piaskowanie n., piaskowiec m., piaskownica ż.; zdrobn. piaseczek m.; zgrub. piach m.

 przym. piaskowy, piaszczysty, piaskowcowy

Wiktionary


piaskowcowy

zawierający piaskowiec (pospolitą w przyrodzie skałę osadową), wykonany z piaskowca (np. płyta piaskowcowa) lub w jakiś inny sposób związany z piaskowcem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zbudowany z piaskowca, zawierający piaskowiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos., piaskowiec mrz., piasek m., piaskownica ż., piaskarka ż., piaskowanie n.

 czas. piaskować

 przym. piaskowy

Wiktionary


piaskowianin

mieszkaniec Piasków (miasta w Polsce); Piaszczanin


SJP.pl


piaskowianka

mieszkanka Piasków (miasta w Polsce); Piaszczanka


SJP.pl


piaskowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piaskowice – dawna wieś, obecnie w granicach Zgierza
  • Piaskowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
  • Piaskowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew
  • Piaskowice – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1868-1953

Wikipedia


piaskowiec

1. pospolita w przyrodzie skała osadowa złożona z ziaren kwarcu, skaleni, czasami także innych minerałów połączonych ze sobą spoiwem, najczęściej krzemionkowym;
2. jadalny grzyb z rodziny borowikowatych;
3. roślina z rodziny goździkowatych o niewielkich białych kwiatach;
4. ptak z rzędu mewek siewek, zasiedlający azjatyckie i północnoamerykańskie tundry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem;

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Arenaria|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny goździkowatych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. nazwa systematyczna|Calidris alba|ref=tak., ptak wędrowny;

 (2.2) mykol. rodzaj grzybów z rodziny nazwa systematyczna|Gyroporaceae|ref=tak.;

Wiktionary

Piaskowiec – drobnoziarnista skała osadowa. Występuje jako jedna z najczęstszych skał tego typu. Tworzy zwykle warstwy wodonośne. W warstwach piaskowców występują złoża ropy oraz gazu ziemnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piaskowce często wykorzystywane są w budownictwie jako materiał zdobniczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈskɔvʲjɛt͡s, AS: pʹi ̯askovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos., piasek mrz., piaskownica ż., piaskarka ż., piaskowanie n., wypiaskowanie n., piaseczek m.

 czas. piaskować ndk., wypiaskować dk.

 przym. piaskowcowy, piaskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zandol

Wiktionary


piaskownia

wyodrębniony teren, w którym wydobywa się, oczyszcza, a czasami także przetwarza piasek; piaskarnia


SJP.pl

Piaskownia, piaskarnia, kopalnia piasku – miejsce odkrywkowego wydobycia i przetwórstwa piasku lub pospółki.

Po zakończeniu eksploatacji wyrobiska piaskowni mogą zostać zalane wodą, powstają wtedy sztuczne akweny, zwane na Śląsku i w Małopolsce bagrami.

Wikipedia


piaskownica

1. niewielki teren pokryty piaskiem, przeznaczony do zabaw dla dzieci;
2. bylina z rodziny traw, o zielonkawych liściach pokrytych meszkiem, najczęściej spotykana na wydmach;
3. rodzaj pompy wykorzystującej powietrze lub wodę do pompowania niewielkich okruchów skalnych i wyrzucania ich na zewnątrz pod dużym ciśnieniem; piasecznica, piaszczarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Ammophila|Host|ref=Ammophila (Poaceae)., roślina z rodziny wiechlinowatych;

 (1.3) inform. środowisko testowe w programowaniu komputerowym;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W piaskownicy bawiło się pięcioro dzieci, budując wspólnie zamek z piasku.

 (1.2) Piaskownica jest rośliną o długich, wąskich i ostrych liściach, rosnącą w kępach na nadmorskich wydmach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjaskɔvʲˈɲit͡sa, AS: pʹi ̯askovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos., piasek mrz., piaskarka ż., piaskowiec mrz./mzw.

 przym. piaskowy, piaskowcowy

 czas. piaskować

Wiktionary


piaskownicowy

→ piaskownica


SJP.pl

Patrz:

piaskownica

piaskownik

1. poszerzenie kanału ściekowego, zatrzymujące przepływ różnego rodzaju zawiesin, takich jak piasek czy popiół;
2. górniczy wagon transportujący piasek


SJP.pl

Piaskownik – urządzenie służące do oddzielania żwiru, kamyków i piasku ze ścieków. Najczęściej stosowane jest w pierwszej fazie oczyszczania ścieków (oczyszczanie mechaniczne), zazwyczaj po systemie krat. Podstawowymi typami są:

Wikipedia


piaskowoszary

pokryty kolorem piasku o szarym zabarwieniu, w szarym kolorze ze znamionami żółcieni


SJP.pl


piaskowożółty

pokryty żółcienią o odcieniu charakterystycznym dla piasku, przypominający kolorem piasek


SJP.pl


piaskowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jędrzej Piaskowski (ur. 1988), polski reżyser teatralny
  • Czesław Piaskowski (1903–1994), polski scenograf, dekorator i aktor
  • Mikołaj Piaskowski (1726–1803), podkomorzy krzemieniecki, poseł, targowiczanin, właściciel zamku w Janowcu nad Wisłą
  • Stanisław Piaskowski (1901–1963), polski działacz państwowy
  • Stanisław Mariusz Piaskowski (1909–2003), polski inżynier, grafik i wydawca
  • Stanisława Orzechowska-Piaskowska (zm. 2003)
  • Wacław Piaskowski (1903–1982), polski lekkoatleta chodziarz
  • Pierzchała (herb szlachecki) (Paskowski, Pieszkiewicz)
  • Abdank (herb szlachecki)
  • Piaskówka

Wikipedia


piaskowy

1. szarobeżowy, w kolorze piasku;
2. zawierający piasek (np. gleba piaskowa, zegar piaskowy), zrobiony, wykonany z piasku (np. babka piaskowa) lub w jakikolwiek inny sposób związany z piaskiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zbudowany, stworzony z piasku

 (1.2) związany z piaskiem, dotyczący piasku

 (1.3) mający kolor piasku

Wiktionary

Piaskowy – część wsi Chmielów w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bodzechów.

W latach 1975–1998 Piaskowy administracyjnie należało do województwa kieleckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gołąbek wymiotny występuje w dwóch zupełnie różnych biotopach, częściowo na suchym piaskowym podłożu w lasach sosnowych, a częściowo na wilgotnym podłożu pod świerkami.

 (1.2) Niewiele jest istot, które tak dalece umykają poznaniu przyrodników, jak pustynny piaskowy ślimak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈskɔvɨ, AS: pʹi ̯askovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos., piasek m., piaseczek m., piach m., piaszczysko n., piaskarka ż., piaskowiec m., piaskownica ż., piaskowanie n.

 czas. piaskować ndk.

 przym. piaszczysty, piaskowcowy

Wiktionary


piaskołaz

jadalny małż morski; małgiew


SJP.pl


piaskówka

1. gatunek wieloszczeta; nalepian, piasecznica, piasecznik, arenikola;
2. gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piaskówka (gryzoń) – rodzaj ssaków z rodziny myszowatych,
  • piaskówka (pierścienice) – wieloszczet z rodziny Arenicolidae,
  • Piaskówka – dzielnica i osiedle Tarnowa,
  • Piaskówka – strumień na terenie Wrocławia.

Wikipedia


piast

kandydat do tronu polskiego albo król polski z pochodzenia Polak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. imię legendarnego założyciela dynastii piastowskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) hist. monarcha wywodzący się z dynastii piastowskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (3.1) polit. hist. polskie ugrupowanie polityczne o charakterze ludowym działające w latach 1914–1931;

 (3.2) polit. współczesne polskie ugrupowanie polityczne o charakterze chadeckim i ludowym założone w roku 2006;

Wiktionary

Piast Chościskowic ( Past Ckosisconis, "Pazt filius Chosisconisu"), także Piast Kołodziej, Piast Oracz – legendarny protoplasta dynastii Piastów; ojciec Siemowita, mąż Rzepichy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nieznajomi postrzygli syna Piasta i nadali mu imię Siemowit.

 (1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

 (2.1) Na śląskim stolcu zasiadł kolejny Piast.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pjast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piast mos., piastowiec mos.

 przym. piastowski, Piastowy, piastowy

Wiktionary


piasta

część koła lub tarczy (np. sprzęgła) stykająca się z wałem lub osią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. część koła, w którą mocuje się oś;

Wiktionary

Piasta – część koła napędowego, przekładniowego lub innego elementu montowanego na wale lub osi i bezpośrednio go lub ją obejmująca. W piaście instaluje się łożyska (kulkowe lub maszynowe), jeśli połączenie jest ruchowe, lub staje się ona częścią połączenia (wpustowego, wielowypustowego, klinowego, wciskowego).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjasta, AS: pʹi ̯asta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piastowy

Wiktionary


piastoszyn

Piastoszyn (niem. "Petztin") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Kęsowo, przy trasie kolejowej Tuchola – Chojnice (Linia kolejowa nr 208).

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 546 mieszkańców. Jest trzecią co do wielkości miejscowością gminy Kęsowo.

Wikipedia


piastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|piastować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjastɔˈvãɲɛ, AS: pʹi ̯astovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piastun m., piastunka ż., piestunka ż.

 czas. piastować

Wiktionary


piastować

czasownik nieprzechodni

 (1.1) podn. opiekować się dzieckiem, troszczyć się o nie

 (1.2) podn. chronić, dbać o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I po co to kwiecie rośnie, i dla kogo - / Żeby je wróg deptał swą przeklętą nogą? / I po co ta Wisła srebrne toczy fale - / Żeby w niej swe konie pławili Moskale! / Na co się te nasze dziewki wychowały - / Żeby dziś moskiewskie dzieci piastowały! / Oj, bracia Mazury! Krzywda nam się dzieje, / Ojcowską chudobę rozkradli złodzieje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈstɔvat͡ɕ, AS: pʹi ̯astovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piastun m., piastunka ż., piestunka ż., piastowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) troszczyć się, dbać, opiekować się

Wiktionary


piastowianin

mieszkaniec Piastowa


SJP.pl


piastowianka

mieszkanka Piastowa


SJP.pl


piastowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piastowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
  • Piastowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Mieścisko

Wikipedia


piastowiec

członek Polskiego Stronnictwa Ludowego "Piast"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. hist. członek lub sympatyk Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast”

 (1.2) potomek Piasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piast m.

 przym. piastowski, Piastowy, piastowy

Wiktionary


piastowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piastowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Gąsawa
  • Piastowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie
  • Piastowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krzynowłoga Mała
  • Piastowo – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
  • Piastowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Milejewo
  • Piastowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Kowale Oleckie
  • Piastowo – część wsi Zygmuntowo w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
  • Piastowo – dawna gromada
  • Nowe Piastowo, Piastów, Stare Piastowo

Wikipedia


piastowski

1. przymiotnik od: Piast (założyciel lub członek dynastii polskiej); piastowy (książkowo)
2. przymiotnik od: Piastów (miasto w Polsce)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Piastem lub dynastią Piastów, dotyczący Piasta lub dynastii Piastów

 (1.2) związany z Piastowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego okazały sarkofag znajduje się w kaplicy piastowskiej.

 (1.1) Orzeł występował na monetach i pieczęciach książąt piastowskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piastowiec mos., Piast m., piasta ż.

 przym. Piastowy, piastowy, wczesnopiastowski

Wiktionary


piastowy

1. (książkowo) przymiotnik od: Piast (założyciel lub członek dynastii polskiej); piastowski
2. przymiotnik od: piasta


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który należy do Piasta

 (1.2) dotyczący piasty, związany z piastą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈstɔvɨ, AS: pʹi ̯astovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piastowiec mos., Piast m., piasta ż.

 przym. piastowski

Wiktionary


piastr

drobna moneta będąca w obiegu w Egipcie, Libanie, Sudanie i Syrii


SJP.pl

Piastr, piaster, piastra (wł. "piastra" „cienka metalowa blaszka” od gr. "émplastron" „tynk”) – moneta używana w kilku krajach Bliskiego Wschodu, współcześnie tamtejsza jednostka monetarna, spotykana tam także pod nazwami "gurusz, kurusz, kirsz". Piastrami nazywano też hiszpańskie dolary. Była to także nazwa waluty Indochin Francuskich i grubych monet bitych na Dalekim Wschodzie.

Wikipedia


piastun

1. dawniej: mężczyzna opiekujący się dziećmi
2. urzędnik dworski wychowujący synów królewskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. książk. opiekun

 (1.2) hist. wczesnopiastowski wysoki urzędnik dworski wychowujący synów królewskich lub książęcych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) łow. niedźwiadek będący pod opieką matki

 (2.2) łow. wilk samiec opiekujący się szczeniętami w czasie, gdy rodzice idą na żer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piastowanie n.

:: fż. piastunka ż.

 czas. piastować ndk.

Wiktionary


piastunka

dawniej: kobieta opiekująca się dziećmi; niańka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kobieta opiekująca się dziećmi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod czujnym okiem piastunki malcy bawili się bezpiecznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈstũnka, AS: pʹi ̯astũnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piestunka ż., piastowanie n.

:: fm. piastun m.

 czas. piastować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niańka, niania; daw. piestunka

Wiktionary


piastów

kandydat do tronu polskiego albo król polski z pochodzenia Polak


SJP.pl

Piastów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 22 932 mieszkańców, będąc 22. najludniejszym miastem w województwie.

Wikipedia


piasutno

Piasutno (dawniej "Piassutten", w latach 1938–1945 "Seenwalde") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


piaszczak

nowotwór łagodny (rodzaj oponiaka) rozwijający się w oponach mózgowych


SJP.pl


piaszczanin

mieszkaniec Piasków (miasta w Polsce); Piaskowianin


SJP.pl


piaszczanka

mieszkanka Piasków (miasta w Polsce); Piaskowianka


SJP.pl

Piaszczanka ( Пясчанка; Песчанка) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja.

Wikipedia


piaszczarka

rodzaj pompy wykorzystującej powietrze lub wodę do pompowania niewielkich okruchów skalnych i wyrzucania ich na zewnątrz pod dużym ciśnieniem; piasecznica, piaskownica


SJP.pl

Piaszczarka – urządzenie służące do oczyszczania przedmiotów strumieniem piasku.

Wykorzystywana przy odnawianiu elewacji, czyszczeniu belek, matowieniu szkła, grawerowaniu marmuru i elementów dekoracyjnych w betonie lub drewnie. Efekt piaskowania jest podobny do szlifowania, jednak czyszczona powierzchnia jest zazwyczaj o wiele gładsza i nie ma problemów z czyszczeniem trudno dostępnych rogów lub zakrzywień.

Wikipedia


piaszczyce

Piaszczyce – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gomunice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


piaszczyk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występujący w Ameryce Północnej

Wiktionary

Piaszczyk ("Ammospermophilus") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia


piaszczysko

bardzo płaski, rozległy stożek napływowy powstały w wyniku działalności wód polodowcowych, zbudowany ze żwirów i piasków; zandr; sandr


SJP.pl


piaszczysty

stworzony z piasku, zawierający piasek, pokryty piaskiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) usypany z piasku, pełen piasku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mijali drewniane domy z ogromnymi werandami (służące przed wojną jako podwarszawskie letniska), piaszczyste pagórki, pokryte pokrzywionymi sosnami, ścieżki wydeptane w najróżniejszych kierunkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaʃˈt͡ʃɨstɨ, AS: pʹi ̯aščysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piasek m., piaskowanie n., piaski mos., piaskarz mos.

 przysł. piaszczyście

 czas. piaskować ndk.

 przym. piaskowy

Wiktionary


piaszczyński

nazwisko


SJP.pl


piaszno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piaszno – wieś w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie
  • Piaszno – gajówka w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Banie
  • Piaszno – jezioro na Pojezierzu Bytowskim, położone w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie
  • Piaszno – jezioro na Równinie Charzykowskiej, położone w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Lipnica
  • Piaszno – jezioro na Równinie Nowogardzkiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stara Dąbrowa
  • Piaszno – jezioro na Wzniesieniach Gubińskich, położone w woj. lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice

Wikipedia


piat

marka brytyjskiego granatnika, który w latach 1943-1945 stanowił podstawowe uzbrojenie przeciwpancerne alianckich oddziałów piechoty


SJP.pl


piatigorsk

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu;

Wiktionary

Piatigorsk (ros. Пятигорск) – miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Kaukazie Północnym. Stolica Północnokaukaskiego Okręgu Federalnego. Położone na zboczu góry Maszuk, nad rzeką Podkumok (dopływ Kumy), na wysokości ok. 600 metrów nad poziomem morza.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piatigorski

Wiktionary


piatigorski

przymiotnik od: Piatigorsk (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Piatigorskiem, dotyczący Piatigorska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piatigorsk mrz.

Wiktionary


piawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północno-wschodnich Włoszech;

Wiktionary

Piawa (wł. "Piave", łac. "Plavis") – rzeka w północno-wschodnich Włoszech. Jej długość to 220 km.

Źródło w Alpach przy granicy z Austrią, płynie w kierunku południowo-wschodnim i kończy swój bieg w Zatoce Weneckiej Morza Adriatyckiego.

Główna linia oporu włoskiego podczas I wojny światowej po nieprzynoszących rozstrzygnięcia dwunastu bitwach nad Isonzo.

Wikipedia


piazza

[czytaj: piacca] plac, rynek, targ


SJP.pl

Wi

Wikipedia


piać

1. wydawać dźwięki charakterystyczne dla koguta;
2. żartobliwie: głosić pochwały; chwalić, sławić, opiewać;
3. potocznie:
a) zachwycać się czymś, bardzo się cieszyć;
b) mówić cienkim, ostrym głosem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapiać)

 (1.1) ornit. o kogucie wydawać charakterystyczny koguci głos

 (1.2) przen. mówić cienkim, ostrym głosem

 (1.3) przen. żart. bardzo się cieszyć, zachwycać się czymś

 (1.4) daw. (obecnie żart. także. iron.) o ludziach i dowolnych ptakach: śpiewać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od rana słychać było, jak koguty pieją w kurniku.

 (1.3) Na widok panny młodej druhny piały z zachwytu.

 (1.4) Rozochocone kury piały, przyzywając koguta.

 (1.4) Chór piał niemiłosiernie, wyprowadzając wszystkich z równowagi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjät͡ɕ, AS: pʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pienie n., pieśń ż., piosenka ż., pianie n., zapianie n., piewca mos., śpiewak mos./mzw., śpiewaczka ż.

 czas. zapiać dk.

Wiktionary


piaścik

nazwisko


SJP.pl


piaśnica

piaśnica czarnoruda - gatunek błonkówki z rodziny nękowatych


SJP.pl

Piaśnica (kaszb. "Piôsznica", niem. "Piasnitz") – rzeka w Polsce północnej (Pobrzeże) na Kaszubach, przepływa przez obszar dwóch powiatów województwa pomorskiego: wejherowskiego i puckiego.

Wikipedia


piaśnicki

→ Piaśnica


SJP.pl

Patrz:

Piaśnica

pic

oszustwo; blaga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. blaga, oszustwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Position Independent Code
  • Programmable Interrupt Controller
  • Mikrokontroler PIC
  • Pic – język opisu diagramów, stworzony przez Briana Kernighana
  • Punctate Inner Choroidopathy – punkcikowata chorioidopatia wewnętrzna (med. okul.)
  • Participant Identification Code – PIC – dziewięciocyfrowy numer, który Unia Europejska (UE) przydziela na wniosek podmiotom prawnym pragnącym ubiegać się o granty badawcze UE.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta jego opowieść o ciężkim dzieciństwie to był taki pic na wodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲit͡s, AS: pʹic

Wiktionary


pica

dawniej:
1. dzienna racja żywności dla żołnierza;
2. bezpłatny dowóz żywności dla wojska;
3. wulgarnie: srom; picza, pinda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenie psychiczne polegające na spożywaniu substancji niejadalnych;

 (1.2) przest. pasza (pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich)

 (1.3) przest. prowiant dla wojska (żywność, zapasy żywności)

 (1.4) wulg. gwara. zob. picza.

Wiktionary

Pica (wym. //, z pica „sroka”) – zaburzenie psychiczne polegające na spożywaniu substancji niejadalnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲika, AS: pʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picownik mos.

 przym. picny

 czas. picować ndk.

Wiktionary


picadillo

[czytaj: pikadijo albo pikadilio] potrawa hiszpańska z mielonego mięsa i warzyw


SJP.pl

Pi

Wikipedia


picanto

[czytaj: pikanto] model samochodu marki Kia


SJP.pl


picaresca

[czytaj: pikareska] romans awanturniczy, należący do literatury ludowo-mieszczańskiej, w którym przedstawienie losów przedsiębiorczego i przebiegłego włóczęgi-oszusta służy ukazaniu satyrycznego obrazu epoki; pikareska, powieść łotrzykowska


SJP.pl


picaro

[czytaj: pikaro] postać łotra, włóczęgi, pojawiająca się w picarescach (hiszpańskich romansach awanturniczych, należących do literatury ludowo-mieszczańskiej)


SJP.pl


picasso

[czytaj: pikasso] nazwisko, m.in. Pablo Picasso (właściwie Picasso Ruiz Blasco; 1881-1973) - hiszpański malarz, grafik i rzeźbiarz


SJP.pl


picassowski

[czytaj: pikassowski] charakterystyczny dla sztuki Picassa, taki, jak w obrazach Picassa (np. styl picassowski), często w odniesieniu do nieregularności, nietypowości w kształcie czegoś


SJP.pl


piccard

[czytaj: piKAR, w odmianie: Piccarda - czytaj: piKARda itd.] nazwisko, m.in. Auguste Piccard (1884-1962) - szwajcarski badacz stratosfery i głębin morskich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Auguste Piccard – szwajcarski fizyk, wynalazca batyskafu
    • Auguste Piccard (PX-8) – podwodny statek pasażerski
  • Jacques Piccard – oceanograf i inżynier, syn Auguste’a
  • Bertrand Piccard – psychiatra i podróżnik, syn Jacques’a
  • Franck Piccard – francuski narciarz alpejski
  • Leïla Piccard – narciarka alpejska, siostra Francka
  • Ted Piccard – narciarz dowolny, brat Francka i Leïli
  • Picard

Wikipedia


piccoli

[czytaj: pikolo]
1. rodzaj niewielkiego fletu poprzecznego, o bardzo szerokim zakresie wysokich dźwięków; pikolo, pikulina


SJP.pl


piccolo

[czytaj: pikolo]
1. rodzaj niewielkiego fletu poprzecznego, o bardzo szerokim zakresie wysokich dźwięków; pikolo, pikulina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piccolo – mały flet
  • Piccolo – postać z Dragon Ball
  • Piccolo – marka szampanów bezalkoholowych dla dzieci

Wikipedia


picer

potocznie: kłamca, oszust


SJP.pl


picerski

→ picer


SJP.pl

Patrz:

picer

pichcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pichcić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲixˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: pʹiχcẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pichcić

Wiktionary


pichcić

potocznie: przygotowywać potrawy, gotować; kucharzyć, kuchcić, pitrasić, kucharzować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. przygotowywać potrawy

czasownik zwrotny pichcić się

 (2.1) gw-pl|Kresy. guzdrać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tygodniu wymyślam potrawy, a na weekend przyjeżdżam do domu i pichcę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲixʲt͡ɕit͡ɕ, AS: pʹiχʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pichcenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotować, przyrządzać, pitrasić

Wiktionary


picheta

nazwisko


SJP.pl


pichorowice

Pichorowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Udanin.

W latach 1954–1959 wieś była siedzibą gromady Pichorowice, po jej zniesieniu w gromadzie Ujazd Górny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Wikipedia


pichtowy

olejek pichtowy - leczniczy olejek eteryczny otrzymywany z młodych pędów sosny syberyjskiej lub jodły


SJP.pl


picie

to, co nadaje się do picia, ogólnie o jakimś napoju, płynie, najczęściej pozwalającym na ugaszenie pragnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spożywanie płynów

 (1.2) pot. nadużywanie alkoholu

 (1.3) pot. napój

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Picie wody z kranu jest niezdrowe.

 (1.2) Picie zrujnowało jego życie.

 (1.3) Masz jakieś picie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲit͡ɕɛ, AS: pʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitnik mrz., pijalnia ż., pijawka ż., pijak m., pijaczka ż., pijus m., piwo n., pijanie n., wypijanie n., wypicie n., upijanie n., upicie n., spijanie n., spicie n., opijanie n., opicie n., dopijanie n., dopicie n., pijawa ż., popijawa ż., pijaczek m., piwosz mos.

 czas. pić ndk., pijać ndk., wypijać ndk., wypić dk., upijać ndk., upić dk., spijać ndk., spić dk., opijać ndk., opić dk., dopijać ndk., dopić dk.

 przym. pitny, pijacki, piwny, pijany

 przysł. pijacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypijanie

 (1.3) napój

Wiktionary


piciorys

środowiskowo: okres w życiu, kiedy ktoś nadużywa alkoholu


SJP.pl


pick-up

samochód półciężarowy z platformą bagażową w miejscu tylnych siedzeń; pickup, pikap


SJP.pl

Pick-up (ang. tu: "zabrać", "podwieźć"), pikap – typ nadwozia dostawczego lub terenowego samochodu osobowego, charakteryzujący się skrzynią ładunkową znajdującą się zaraz za kabiną pasażerską.

Wikipedia


picker

[czytaj: piker] rodzaj specjalistycznej wędki do połowu z gruntu, z koszyczkiem zanętowym lub sprężyną


SJP.pl


pickleball

[czytaj: pikelbol] dyscyplina sportowa wywodząca się z gier rakietowych, łącząca elementy tenisa, ping ponga i badmintona


SJP.pl


pickleballowy

→ pickleball [czytaj: pikylbolowy]


SJP.pl


pickup

samochód półciężarowy z platformą bagażową w miejscu tylnych siedzeń; pick-up, pikap


SJP.pl


pickwick

[czytaj: pikłik] bohater powieści Karola Dickensa


SJP.pl


picnic

[czytaj: piknik] model samochodu marki Toyota


SJP.pl


picowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. upiększanie, mycie, ozdabianie

 (1.2) pot. kłamanie, wypowiadanie się niezgodnie z prawdą

 (1.3) hist. wojsk. zaopatrywanie wojska w żywność i paszę drogą rekwizycji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed zbliżającą się rocznicą pomnik poddany był picowaniu na wysoki połysk.

 (1.2) Gość co do remontu odwalił w try miga takie picowanie, że z początku niemal mu uwierzyłem.

 (1.3) Przez ten czas, gdy się umawiać miano, wojska z obu stron poza sobą swobodnie na picowanie, to jest po żywność wyjeżdżać miały.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. picować ndk., odpicować dk.

 rzecz. picownik mos.

Wiktionary


picować

potocznie:
1. kłamać, mówić nieprawdę; bujać, blagować, bajerować;
2. starannie czyścić; pucować


SJP.pl


pictorial

[czytaj: piktorial] fotografia lub seria fotografii, na których model lub modelka są nadzy lub prawie nadzy; piktorial


SJP.pl


picu-picu

lekceważąco: zwrot wyrażający niedowierzanie w to, o czym jest mowa, zwykle w wyrażeniu: picu-picu, mój dziedzicu; picu, picu


SJP.pl


picunda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp;

Wiktionary

Picunda (abch. Пиҵунда, gruz.: ბიჭვინთა, Biczwinta, ros. Пицунда) – miasto w Abchazji w rejonie Gagra. Położone jest nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp, na wyraźnie wychodzącym w morze cyplu.

Wikipedia


picuś

potocznie, lekceważąco:
1. osoba zmyślająca, opowiadająca niestworzone, ubarwione historie;
2. osoba, która przesadnie dba o swój wygląd; picuś-glancuś, modniś, strojniś;
3. dawniej: mężczyzna zadający się z kobietami lekkich obyczajów; dziwkarz


SJP.pl


picuś-glancuś

potocznie, żartobliwie lub ironicznie o osobie, która przesadnie dba o swój wygląd


SJP.pl


picz

picz, pinda; wulgarnie:
1. srom;
2. wyzwisko stosowane do kobiety


SJP.pl


picza

picz, pinda; wulgarnie:
1. srom;
2. wyzwisko stosowane do kobiety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. żeński narząd płciowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piczka ż.

Wiktionary


piczka

wulgarnie o żeńskim narządzie płciowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. żeński narząd rozrodczy

 (1.2) wulg. pogard. kobieta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak została Pizdolona • Z czaru swego wybawiona, • I znów stała się prawiczką • Z malusieńką, ciasną piczką. • Głuptas dostał zaś w podziękę • Pół królestwa i jej rękę.

 (1.2) „Ładne piczki tu przychodzą!” – krzyknął jakiś chłopak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲit͡ʃka, AS: pʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picza ż., pizda ż.

 przym. pizdowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. cipa.

Wiktionary


picówa

w gwarze uczniowskiej: zimno, mróz


SJP.pl


pide

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. wypiek z ciasta drożdżowego, zwykle o łódkowatym kształcie z różnymi dodatkami, np. mięsnymi i warzywnymi; tradycyjne danie kuchni tureckiej

Wiktionary

PIDE (skr. od port. Polícia Internacional e de Defesa do Estado, w dosłownym tłumaczeniu: Policja Międzynarodowa i Ochrony Państwa) – portugalska tajna policja polityczna, istniejąca w latach 1945–1969, w okresie dyktatury António Salazara.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) turecka pizza

Wiktionary


pidgin

[czytaj: pidżin] język międzynarodowy o uproszczonej morfologii i składni, używany jako język handlowy; pidżin, pidżyn


SJP.pl

Pidgin (dawniej Gaim) – wieloplatformowy komunikator internetowy, obsługujący szereg protokołów transmisyjnych. Pidgin jest wolnym oprogramowaniem, dostępnym na warunkach GNU GPL.

Pidgin został stworzony przez Marka Spencera dla systemów uniksowych, jednak obecnie jest dostępny także dla systemów Windows, MacOS, SkyOS i Qt Extended (dla urządzeń PDA).

Wikipedia


pidurutalagala

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. najwyższy szczyt Cejlonu;

Wiktionary

Pidurutalagala (inaczej Mount Pedro) – najwyższy szczyt Sri Lanki o wysokości bezwzględnej 2524 m n.p.m., położony około 90 km na wschód od stolicy kraju – Sri Dźajawardanapura Kotte, tuż za miastem Nuwara Eliya. Współrzędne geograficzne góry: 7° 00' N; 80° 47' E. Najbliższy szczyt o większej wysokości znajduje się 539 km na północny zachód od Pidurutalagali i jest to Anai Mudi w Ghatach Zachodnich.

Wikipedia


pidżak

przestarzale: kurtka, marynarka


SJP.pl


pidżama

strój przeznaczony do spania lub odpoczynku, składający się z luźnych spodni i bluzy albo spodenek i koszulki; piżama; pyjama (rzadko)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. piżama.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę kupić nową pidżamę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈd͡ʒãma, AS: pʹiǯãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piżama ż., piżamka ż.

Wiktionary


pidżamka

zdrobnienie od: pidżama; piżamka


SJP.pl


pidżamowy

związany w jakiś sposób z pidżamą (np. komplet pidżamowy, zestaw pidżamowy), odnoszący się do pidżamy; piżamowy


SJP.pl


pidżin

język międzynarodowy o uproszczonej morfologii i składni, używany jako język handlowy; pidgin; pidżyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. uproszczony język kontaktowy, który powstaje wtedy, gdy spotykają się grupy ludzi mówiących różnymi językami i muszą się porozumieć, ale nie mają wspólnego języka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pidżinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pidżyn

Wiktionary


pidżinowy

→ pidżin; pidżynowy


SJP.pl


pidżyn

język międzynarodowy o uproszczonej morfologii i składni, używany jako język handlowy; pidgin; pidżin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zob. język pidżynowy.

Wiktionary


pidżynowy

→ pidżyn; pidżinowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy języka pidżyn

Wiktionary


pie

[czytaj: paj] amerykańskie okrągłe ciasto z nadzieniem owocowym albo mięsnym


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Christmas Pie – osada
  • Louis-Édouard Pie – katolicki biskup
  • Apple pie
  • American Pie
  • Country Pie
  • Pie – duch w religii voodoo
  • Pie-IX
  • Pork Pie
  • PIE
  • Pié
  • Pye

Wikipedia


pie.

skrót w funkcji przymiotnika

 (1.1) = jęz. praindoeuropejski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprajĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: prai ̯ĩndoeu̯ropei ̯sʹḱi

Wiktionary


piebaldyzm

rzadkie zaburzenie rozwojowe związane z dysfunkcją melanocytów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. zaburzenie rozwojowe związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem melanocytów;

Wiktionary

Piebaldyzm ( piebaldism) – rzadkie zaburzenie rozwojowe, związane z dysfunkcją melanocytów. Typowymi objawami są biały kosmyk włosów nad czołem i plamy o małej zawartości melaniny na skórze czoła, brwi, podbródka, klatki piersiowej, brzucha lub kończyn. Granice plam są hiperpigmentowane (mocno zabarwione). Niekiedy stwierdza się współwystępowanie także różnobarwności tęczówki i niedosłuchu – wtedy piebaldyzm jest składową zespołu Waardenburga.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈbaldɨsm̥, AS: pʹi ̯ebaldysm̦

Wiktionary


piec

1. poddawać produkt żywnościowy działaniu ognia (wysokiej temperatury w piekarniku);
2. parzyć, palić, doskwierać;
3. wywoływać piekący ból; palić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

 (1.2) slang. inform. jednostka główna stacjonarnego komputera klasy PC

 (1.3) slang. wzmacniacz gitarowy połączony z głośnikiem (szczególnie do gitar elektrycznych)

 (1.4) techn. urządzenie do wytapiania szkła, ceramiki lub metali;

czasownik przechodni niedokonany (dk. upiec)

 (2.1) poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (3.1) powodować ból odbierany jako gorące swędzenie

 (3.2) działać na coś wysoką temperaturą

czasownik zwrotny piec się

 (4.1) być poddawanym pieczeniu

 (4.2) pot. opalać się

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piec – urządzenie wykorzystujące ciepło w sposób bezpośredni, w odróżnieniu od kotła, w którym podgrzewany jest czynnik pośredni, np.: woda instalacyjna;
  • : zobacz też: zduństwo
    • piece domowe:
      • piec kaflowy – rodzaj pieca grzewczego w mieszkaniach
      • piecokuchnia (piec kuchenny), np. westfalka
      • piec kurny
      • piec chlebowy
      • tandoor
      • piec rakietowy
      • zobacz też: przypiecek, piekarnik
    • piec przemysłowy – urządzenie do realizowania procesów technologicznych zachodzących w wysokich temperaturach
    • piec konwekcyjno-parowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dorzuć węgla do pieca, ogień przygasa.

 (1.2) Muszę wymienić kartę graficzną w moim piecu, bo najnowsze gry się tną.

 (1.3) Gitarzysta podłączył gitarę do pieca i rozpoczął koncert.

 (1.4) Surówka wytapiana jest w wielkim piecu.

 (2.1) Babcia piekła dziś makowiec, pewnie zaraz nas poczęstuje.

 (3.1) Od patrzenia w monitor pieką mnie oczy.

 (3.2) W południe słońce okropnie piekło i było bardzo duszno.

 (4.1) Kaczka z jabłkami piecze się w piekarniku.

 (4.2) Zamiast zwiedzać, woleliśmy leżeć placekackiem na plażaaży i piec się na słońcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛt͡s, AS: pʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczenie n., upieczenie n., pieczeń ż., pieczyste n., piekarnia ż., piekarenka ż., piekarnik m., piekarz m., piekarczyk m., piecuch m., piecuszek m., opiekanie n., opieczenie, przypiekanie n., przypieczenie n., wypiek m., wypiekanie n., wypieczenie n., pieczonki nmos., Pieczonka ż., Pieczonki nmos., pieczarka ż., pieczeniarz m., pieczywo n., pieczywko n., pieczka ż., Piekary nmos., Piec m., Piecowice nmos., Piecówka ż., Pieczyska nmos., zapiecek m., zapiekanka ż., zapiekaneczka ż., opiekacz m., wypieki nmos., dopiekanie n., dopieczenie n., spiekanie n., spieczenie n., zapieczenie n., zapiekanie n., napieczenie n., podpiekanie n., podpieczenie n., piecowy m.

:: zdrobn. piecyk m.

 czas. opiekać ndk., opiec dk., przypiekać ndk., przypiec dk., wypiekać ndk., wypiec dk., upiec dk., dopiekać ndk., dopiec dk., zapiekać ndk., zapiec dk., spiekać ndk., spiec dk., napiec dk., podpiekać ndk., podpiec dk.

 przym. piecowy, piekarniczy, pieczysty, pieczeniowy, pieczarkowy, piekarski, pieczony

 przysł. piekarniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (4.1) opalać się, smażyć się

Wiktionary


piech

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Piech, brązownik
  • Aleksander Piech, biathlonista
  • Arkadiusz Piech, polski piłkarz
  • Edward Piech, polski kolarz przełajowy
  • Joanna Piech-Kalarus, polska artystka plastyk
  • Kazimierz Piech, botanik, profesor anatomii i cytologii roślin, żołnierz
  • Krzysztof Piech, polski ekonomista
  • Marian Piech, profesor nauk rolniczych
  • Rafał Piech, polski samorządowiec, prezydent Siemianowic Śląskich.
  • Tadeusz Piech, polski bankowiec
  • Tadeusz Piech, polski fizyk

Wikipedia


piechaczek

nazwisko


SJP.pl


piechanin

Piechanin (pol. hist. "Piechinino") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Czempiń.

Wikipedia


piechcin

Zo

Wikipedia


piechniak

nazwisko


SJP.pl


piechniczek

nazwisko


SJP.pl


piechnik

nazwisko


SJP.pl


piechociarka

→ piechociarz


SJP.pl

Patrz:

piechociarz

piechociarski

→ piechociarz; piechotny, pieszy


SJP.pl


piechociarz

potocznie: żołnierz piechoty; piechociniec, piechociński, piechotny, piechur


SJP.pl


piechocice

Piechocice ( Piechotzütz, 1936–1945 Pechwalde) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Korfantów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


piechociniec

środowiskowo: żołnierz piechoty; piechociarz, piechociński, piechotny, piechur


SJP.pl


piechociński

środowiskowo: żołnierz piechoty; piechociarz, piechociniec, piechotny, piechur


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Piechociński – polski aktor teatralny i filmowy
  • Janusz Piechociński – polski polityk

Wikipedia


piechocki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pih (właśc. Adam Piechocki) − polski raper
  • Edmund Piechocki − polski ekonomista, działacz społeczny
  • Jan Piechocki − polski działacz kultury, nauczyciel, publicysta, dziennikarz i polityk
  • Janusz Piechocki – polski inżynier elektryk, nauczyciel akademicki oraz prorektor
  • Kacper Piechocki − polski siatkarz
  • Stanisław Piechocki − polski prawnik, publicysta, pisarz
  • Stefan Piechocki − polski adwokat, polityk, minister sprawiedliwości, poseł na Sejm

Wikipedia


piechota

oddział wojskowy składający się z piechurów, których zadaniem jest podjęcie walki w najbliższej styczności z wrogiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

 (1.2) tylko w formach piechotą, na piechotę, tożsamymi z przysłówkiem pieszo

 (1.3) daw. gwara. więz. drób

Wiktionary

Piechota (daw. "infanteria") – rodzaj wojsk prowadzący walkę pieszo (dawniej również przemieszczający się pieszo). Podstawowy składnik sił zbrojnych od starożytności po współczesność.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piechota jest niezbędna do walk w mieście.

 (1.2) Nie czekaliśmy na autobus, poszliśmy piechotą (= na piechotę).

 (1.2) A pan Słowik słodko ćwierka: Wybacz, moje złoto,
Ale wieczór taki piękny, że szedłem piechotą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈxɔta, AS: pʹi ̯eχota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszy m.

 przym. pieszy, piechotny

 przysł. pieszo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. infanteria

 (1.2) pieszo

Wiktionary


piechotek

piechotek leśny, piechotek błotny - gatunki owada z rodziny świerszczowatych


SJP.pl


piechotka

piechotek leśny, piechotek błotny - gatunki owada z rodziny świerszczowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Piechotka (1919–2010) – polski architekt, żołnierz ZWZ i AK, uczestnik powstania warszawskiego.
  • Maria Piechotka (1920–2020) – polska architekt, łączniczka w czasie powstania warszawskiego, posłanka na Sejm PRL III kadencji w latach 1961–1965.

Wikipedia


piechotką

pieszo, poruszając się jedynie na własnych nogach; na piechotę, na piechotkę, na piechtę, piechotą, piechtą


SJP.pl


piechotny

dawniej: pieszy


SJP.pl


piechotą

oddział wojskowy składający się z piechurów, których zadaniem jest podjęcie walki w najbliższej styczności z wrogiem


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) na własnych nogach, a nie pojazdem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do szkoły chodzę piechotą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieszy

 rzecz. pieszy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieszo, z buta, z kapcia, per pedes, war. na piechotę

Wiktionary


piechowiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andżelika Piechowiak – polska aktorka
  • Grzegorz Piechowiak – polski polityk
  • Marek Piechowiak – polski filozof
  • Patrycja Piechowiak – polska sztangistka

Wikipedia


piechowice

miasto w Polsce


SJP.pl

Piechowice ( Petersdorf) – miasto w Polsce, na Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim.

W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Piechowice. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Miejscowość leży nad Kamienną, niewielką rzeką dorzecza Odry, dopływem Bobru oraz uchodzącym doń w Piechowicach dopływem – Małą Kamienną.

Wikipedia


piechowicki

przymiotnik od: Piechowice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Piechowicami, dotyczący Piechowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piechowice nmos.

Wiktionary


piechowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Piechowicz (* 1963, Warszawa), polski polityk
  • Marek Piechowicz (* 1988, Sosnowiec), polski koszykarz, skrzydłowy
  • Piechowice
  • Piechowski

Wikipedia


piechowiczanin

mieszkaniec Piechowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


piechowiczanka

mieszkanka Piechowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


piechowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piechowski – kaszubski herb szlachecki
  • Adam Piechowski
  • Alina Piechowska
  • Bolesław Piechowski
  • (Jan) Jerzy Piechowski
  • Kazimierz Piechowski (1919-2017)
  • Michał Stanisław Piechowski
  • Władysława Piechowska, née Buttowt-Andrzeykowicz (1900-1987)
  • Mieczysław Piechowski
  • Wojciech Piechowski
  • Piechowicz

Wikipedia


piechta

dziś tylko w wyrażeniach: piechtą, na piechtę, piechty - poruszając się jedynie na własnych nogach; na piechotę, piechotą, pieszo


SJP.pl


piechtą

pieszo, poruszając się jedynie na własnych nogach; na piechotę, na piechotkę, na piechtę, piechotą, piechotką


SJP.pl


piechur

piechotny, pieszy;
1. potocznie: osoba idąca na własnych nogach; turysta, podróżnik, wędrownik, wędrowiec;
2. żołnierz piechoty; piechociarz, piechociński, piechociniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba chodząca pieszo

 (1.2) wojsk. żołnierz piechoty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 19 września o godz. 19 na Rynku Głównym w Krakowie rozpocznie się kolejny marszon. Tym razem piechurzy będą musieli przejść około 100 km […].

 (1.2) Bruzdami szarych ziemniaczysk wracały gęsiego drużyny piechurów. Karabiny nieśli niedbale na ramionach jak kosy.

 (1.2) Celny ogień z daleka na pewno zepchnął część piechurów w głąb okopów: tych mniej odważnych, trzeźwiej myślących, rannych czy oszołomionych zbyt bliskimi wybuchami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieszy

 rzecz. pieszy mos.

Wiktionary


piechura

piechotny, pieszy;
1. potocznie: osoba idąca na własnych nogach; turysta, podróżnik, wędrownik, wędrowiec;
2. żołnierz piechoty; piechociarz, piechociński, piechociniec


SJP.pl


piechurka

→ piechur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta chodząca pieszo

Wiktionary

Patrz:

piechur

Powiązane:

 przym. pieszy

 rzecz. pieszy mos.

Wiktionary


piechurski

→ piechur


SJP.pl

Patrz:

piechur

piecki

gmina wiejska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piecki – część miasta Gdańsk
  • Piecki – część miasta Zawiercie
  • Piecki – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka
  • Piecki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Piecki – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Filipów
  • Piecki – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osiek
  • Piecki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
  • Piecki – część wsi Ostaszewo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
  • Piecki – jezioro
  • Piecki – skały w Pieninach
  • Piecki – wzniesienie w Kluczach na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
  • Piecki – gromada w powiecie inowrocławskim

Wikipedia


pieckowo

Pieckowo (dawniej: niem. "Pötschendorf") – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Reszel.

Pieckowo położone jest przy drodze wojewódzkiej nr 594, 3 km od Świętej Lipki, po 10 km od Reszla i Kętrzyna. Do Olsztyna jest 75 km, do Warszawy 240 km.

Wikipedia


pieckowski

→ Piecki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pieckami, dotyczący Piecek

Wiktionary

Patrz:

Piecki

Powiązane:

 rzecz. Piecki nmos., Piecczanin m., Piecczanka ż.

Wiktionary


piecokuchnia

urządzenie łączące funkcje pieca i kuchenki


SJP.pl


piecowice

Piecowice (niem. "Dörndorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Długołęka.

Wikipedia


piecownia

pomieszczenie, najczęściej będące częścią huty lub fabryki, w którym znajduje się piec wykorzystywany do przeprowadzania procesów produkcji


SJP.pl


piecowy

tyczący się pieca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający związek z piecem, dotyczący pieca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) zaw. robotnik obsługujący piec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarz mos., piec mrz., piecyk mrz., piekarka ż.

 czas. piec

 przym. pieczony, piekarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkopiecowy

Wiktionary


piecuch

potocznie o osobie lubiącej wygodę, próżniaczy tryb życia, lenistwo, błogość; leniuch, wygodniś


SJP.pl

Piecuch – jezioro na północny zachód od Mrągowa (gmina Mrągowo, powiat mrągowski, województwo warmińsko-mazurskie) o powierzchni 8 ha; długości 400 m i szerokości 230 m.

Maksymalna głębokość to 3,9 m. Linia brzegowa rozwinięta. Wysokie brzegi otoczone polami, łąkami i lasem. Łączy się z Średnim Jeziorem i jeziorem Juno. Potocznie nazwane jest Jeziorem Czerwonym.

Wikipedia


piecuchować

potocznie:
1. pędzić życie piecucha, spędzać czas na leniuchowaniu; próżnować, leniuchować; próżniaczyć;
2. chronić się przed zimnem, przebywać w dobrze ogrzanym pomieszczeniu; wygrzewać się, grzać się


SJP.pl


piecuszek

1. niewielki europejski ptak z rodziny pokrzewek, o zielonkawym upierzeniu, w Polsce objęty całkowitą ochroną gatunkową;
2. zdrobniale o piecuchu (leniuchu, osobie lubiącej wygodę, lenistwo)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pieszcz. piecuch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Phylloscopus trochilus|ref=tak., oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

Wiktionary

Piecuszek ("Phylloscopus trochilus") – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny świstunek (Phylloscopidae), wcześniej włączanej do pokrzewkowatych (Sylviidae). Zamieszkuje Eurazję, zimuje w Afryce Subsaharyjskiej. Bardzo liczny, nie jest zagrożony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz synek raczej nie pojedzie na ten biwak, okropny z niego piecuszek.

 (2.1) Śpiew piecuszka łatwo zidentyfikować – trwa on od dwóch do trzech sekund, jest łagodnie melodyjny i jest zbudowany na stałym temacie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡suʃɛk, AS: pʹi ̯ecušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec m., piecuch m.

 czas. piec ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikacik, leniuszek

Wiktionary


piecyk

niewielki piec, najczęściej w odniesieniu do domowego pieca kuchennego przeznaczonego do gotowania i pieczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od piec

 (1.2) mały piec

 (1.3) część pieca kuchennego służąca do pieczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po uzyskaniu zgody mamy, pewnego popołudnia przyjaciółki zataszczyły na wieżę piecyk elektryczny, materac dmuchany, koce, lampę, adapter „Mister Hit”, stos płyt, garnek, grzałkę do wody, paczkę herbaty, cukier, łyżeczki, kubki – no, i oczywiście, książki i zeszyty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec m., piecuch m., pieczenie n., przypieczenie n., przypiekanie n., upieczenie n., wypiekanie n., wypieczenie n., pieczyste n., pieczywo n., pieczywko n., piecowy m., wypiek m., wypieki nmos., podpiekanie n., podpieczenie n., piekarz m., piekarnia ż., piekarnik m., piekarenka ż., piekarniczek m., piekarczyk m., piekarnictwo n., zapiecek m.

 czas. piec ndk., przypiec dk., przypiekać ndk., upiec dk., wypiec dk., wypiekać ndk., podpiekać ndk., podpiec dk.

 przym. piecowy, piekarski, piekarniczy

Wiktionary


piecza

ochrona kogoś lub czegoś, wstawiennictwo, troskliwość, dbanie, dbałość o kogoś albo o coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. obejmowanie opieką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Organy pozbawione pieczy organmistrza niszczeją.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezpieczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opieka, dbanie, dbałość, nadzór, staranie, troskliwość

Wiktionary


pieczara

1. wydrążenie w skale z wylotem na zewnątrz; jaskinia, grota;
2. rodzaj kilkuosobowego grobu;
3. ekspresywnie: pieczarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) naturalne zagłębienie w skale;

Wiktionary

Pieczara – podobnie jak grota niefachowe określenie jaskini. Nazwa ta wzięta z języka starosłowiańskiego notowana jest w Polsce od drugiej połowy XVI w. i uważana za rutenizm. W języku starosłowiańskim słowo pektь- oznaczało ‘piec’, ‘ognisko domowe’. Po II wojnie światowej, w ramach porządkowania nazewnictwa postanowiono stosować jedynie słowo jaskinia, zaś słowo pieczara uznano za synonim jaskini.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weszliśmy po omacku do ciemnej pieczary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃara, AS: pʹi ̯ečara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pieczarka ż.

 przym. pieczarowy, pieczarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskinia, grota

Wiktionary


pieczareczka

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych


SJP.pl


pieczarka

jadalny grzyb z rodziny bedłkowatych, o białym lub brązowym kapeluszu, rosnący dziko na polach i łąkach lub uprawiany (w pieczarkarniach)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. rodzaj grzybów jadalnych, nazwa systematyczna|Agaricus|L.|ref=tak.;

 (1.2) kulin. jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny

 (1.3) zdrobn. od: pieczara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pastwisku sąsiada jest wysyp pieczarek.

 (1.2) Dzisiaj zrobię pizzę z pieczarkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃarka, AS: pʹi ̯ečarka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. pieczarkarnia ż., pieczarkarz m., pieczarkowa ż., pieczarkowate nmos., pieczareczka ż., pieczarkowce nmos., pieczarniaki nmos.

 przym. pieczarkowy, pieczarkowaty

 (1.3)

 rzecz. pieczara ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gwara. piekara, piekarka

Wiktionary


pieczarkarka

kobieta trudniąca się pieczarkarstwem (hodowlą pieczarek w pieczarkarniach, pomieszczeniach przeznaczonych do tej hodowli, utrzymujących stałą temperaturę i wilgotność)


SJP.pl


pieczarkarnia

pomieszczenie, w którym hoduje się pieczarki, utrzymujące stałą temperaturę i wilgotność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce, w którym uprawia się pieczarki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michał Czepiński (1841 r.) w książce „Powszechne ogrodnictwo” podaje budowę pieczarkarni murowanej oraz sposoby uprawy pieczarek na wolnym powietrzu, w cieplarniach i piwnicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛt͡ʃarˈkarʲɲa, AS: pʹi ̯ečarkarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczara ż., pieczarka ż., pieczarkowce nmos., pieczarniaki nmos.

 przym. pieczarkowy

Wiktionary


pieczarkarski

związany z hodowlą pieczarek (np. przemysł pieczarkarski) lub ludźmi zajmującymi się tą hodowlą


SJP.pl


pieczarkarstwo

hodowla pieczarek w pieczarkarniach (pomieszczeniach przeznaczonych do tej hodowli, utrzymujących stałą temperaturę i wilgotność)


SJP.pl


pieczarkarz

osoba trudniąca się pieczarkarstwem (hodowlą pieczarek w pieczarkarniach, pomieszczeniach przeznaczonych do tej hodowli, utrzymujących stałą temperaturę i wilgotność)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hodowca pieczarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczarkowce nmos., pieczarniaki nmos.

Wiktionary


pieczarkowa

→ pieczarka


SJP.pl

Patrz:

pieczarka

pieczarkowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl

Pieczarkowate ("Agaricaceae" Chevall.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców. W dawnych źródłach określana jako bedłkowate.

Wikipedia


pieczarkowaty

o cechach pieczarkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


pieczarkowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa systematyczna|Agaricales||ref=tak., rząd podstawczaków w klasie pieczarniaków;

Wiktionary

"Agaricales" Underw. – rząd podstawczaków w klasie pieczarniaków ("Agaricomycetes").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na owocnikach pieczarkowców znajduje się obłocznia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczarka ż., pieczarkarnia ż., pieczarkarz m., pieczarkowa ż., pieczarkowate nmos., pieczareczka ż., pieczarniaki nmos.

 przym. pieczarkowy, pieczarkowaty

Wiktionary


pieczarkowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy pieczarniaków


SJP.pl


pieczarkowy

→ pieczarka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z pieczarek

Wiktionary

Patrz:

pieczarka

Powiązane:

 rzecz. pieczarkarnia ż., pieczarniaki nmos., pieczarkowce nmos., pieczarka ż., piec mrz., pieczara ż.

 czas. piec

 przym. pieczarowy

Wiktionary


pieczarniaki

klasa grzybów należąca do typu podstawczaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa systematyczna|Agaricomycetes|Doweld|ref=tak., klasa grzybów należąca do gromady podstawczaków;

Wiktionary

Pieczarniaki ("Agaricomycetes" Doweld) – klasa grzybów należąca do gromady podstawczaków ("Basidiomycota"), której typem nomenklatorycznym jest pieczarka ("Agaricus"). Takson ten zastąpił zdefiniowany poprzednio "Homobasidiomycetes" (podstawczaki pojedynczopodstawkowe), przy czym zawarto w nim dodatkowe rzędy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okazuje się, że pieczarniaki mogą być pasożytami, saprotrofami lub symbiontami innych organizmów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczarka ż., pieczarkarnia ż., pieczarkarz m., pieczarkowa ż., pieczarkowate nmos., pieczareczka ż., pieczarkowce nmos.

 przym. pieczarkowy, pieczarkowaty

Wiktionary


pieczarowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pieczarą, dotyczący pieczary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Gródku można zobaczyć dobrze zachowany kościół pieczarowy z XVII w.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczara ż., pieczarka ż.

 przym. pieczarkowy, pieczarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczarny

Wiktionary


pieczeniarka

→ pieczeniarz; darmozjadka


SJP.pl


pieczeniarski

charakterystyczny dla pieczeniarza (darmozjada, człowieka mającego skłonności do żywienia się cudzym kosztem, lubiącego wygodnie żyć z cudzej pracy), odnoszący się do pieczeniarza


SJP.pl


pieczeniarstwo

ironicznie o zespole cech charakterystycznych dla pieczeniarza (darmozjada, człowieka mającego skłonności do żywienia się cudzym kosztem, lubiącego wygodnie żyć z cudzej pracy)


SJP.pl


pieczeniarz

dawniej: człowiek prowadzący wygodne życie na cudzy koszt; garnkoskrob, darmozjad, pasożyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest.;

Wiktionary

Pieczeniarz – człowiek mający skłonności do żywienia się cudzym kosztem, lubiący dobrze zjeść na cudzy koszt; darmozjad. W Polsce szlacheckiej – ubogi krewny przesiadujący na „łaskawym chlebie” u zamożnej rodziny szlacheckiej, odwdzięczający się usługami domowymi. Pojęcie kojarzone także ze starokawalerstwem, uważane za krzywdzące; jego zmierzch na terenach Polski wiązał się z II wojną światową i następującymi po niej przemianami społecznymi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃɛ̃ɲaʃ, AS: pʹi ̯ečẽńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczeniarstwo n., pieczeniarzowanie n., piec mrz., pieczeń ż.

 czas. piec, pieczeniarzować ndk.

 przym. pieczeniarski, pieczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) darmozjad, pasożyt, truteń, niebieski ptak

Wiktionary


pieczenie

upieczone lub ugotowane, uduszone mięso w jednym kawałku, najczęściej podawane razem z sosem powstałym przy przyrządzaniu tego mięsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|piec.

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pieczeń

Wiktionary

Pieczenie – proces obróbki termicznej polegający na ogrzewaniu potrawy w piecu lub piekarniku, w środowisku nagrzanego powietrza. Temperatura pieczenia zawiera się w granicach od 160 do 250 °C. W zależności od typu potrawy pieczenie trwać może od kilkunastu minut, aż do 3-4 godzin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯ečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarnia ż., piec mrz., piekarz m., spieczenie n., piecyk mrz.

 czas. piec

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary


pieczeniowy

będący pieczenią lub przypominający pieczeń (np. mięso pieczeniowe), zrobiony z pieczeni, podawany razem z pieczenią (np. sos pieczeniowy) lub w jakiś inny sposób związany z pieczenią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący pieczeni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec mrz., pieczeń ż.

 czas. piec

 przym. pieczony, piekarski

Wiktionary


pieczeń

upieczone lub ugotowane, uduszone mięso w jednym kawałku, najczęściej podawane razem z sosem powstałym przy przyrządzaniu tego mięsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

 (1.2) przen. interes

Wiktionary

Pieczeń – potrawa w formie mięsa (z wyjątkiem ryb) upieczonego (ewentualnie uduszonego) w jednym kawałku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na weselu podano pieczeń z dzika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛt͡ʃɛ̃ɲ, AS: pʹi ̯ečẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczyste n., piec m., pieczywo n., pieczeniarz m., zapiekanka ż., piekarnik m., piekarnia ż.

 czas. piec, upiec, zapiekać, zapiec, wypiec, spiec się, dopiec

 przym. pieczony, wypieczony, pieczeniowy, piekarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczyste, daw. i dial. pieczenia

Wiktionary


pieczka

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Feliks Pieczka – polski geolog, poseł na Sejm I kadencji
  • Franciszek Pieczka – polski aktor teatralny i filmowy
  • Jan Pieczka – polski piłkarz
  • Marian Pieczka – polski gimnastyk sportowy

Wikipedia


pieczonka

1. potrawa z ziemniaków, wędliny, cebuli i kapusty, przygotowywana nad ogniskiem w dużym garze; duszonka, prażonka;
2. rzadkie zdrobnienie od: pieczeń;
3. gwarowo: wątroba


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pieczonka – osada w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Supraśl
  • Pieczonka – przysiółek w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Chociwel
  • pieczonka – danie kuchni śląskiej

Wikipedia


pieczony

1. poddawać produkt żywnościowy działaniu ognia (wysokiej temperatury w piekarniku);
2. parzyć, palić, doskwierać;
3. wywoływać piekący ból; palić


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od piec

przymiotnik relacyjny

 (2.1) kulin. przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Następnie indyk jest pieczony w temperaturze 180°C przez maksymalnie pół godziny.

 (2.1) Oni zawsze serwują pieczonego dorsza z frytkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piecowy mos., pieczyste n., pieczeń ż., piec m., pieczeniarz m., pieczenie n., upieczenie n., wypiekanie n., wypieczenie n., piekarz m., piekarnia ż., piekarnik m., piekarnictwo n., piekarczyk m., wypiek m., spiek m., dopiekanie n., dopieczenie n.

 czas. piec ndk., upiec dk., wypiekać ndk., wypiec dk., dopiekać ndk., dopiec dk.

 przym. pierniczy, piecowy, pieczeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) upieczony

Wiktionary


pieczołowicie

przysłówek

 (1.1) z pieczołowitością; z troską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dydakowy habit pieczołowicie przechowują hiszpańskie zakonnice.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczołowitość ż.

 przym. pieczołowity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) troskliwie, starannie

Wiktionary


pieczołowiciej

stopień wyższy od przysłówka: pieczołowicie


SJP.pl


pieczołowitość

staranność, dokładność, zazwyczaj w odniesieniu do opieki na kimś lub nad czymś, dbałości, troskliwości


SJP.pl


pieczołowity

staranny, dokładny, zazwyczaj w odniesieniu do opieki na kimś lub nad czymś, dbałości, troskliwości (np. pieczołowici rodzice)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) świadczący o wysokiej dbałości, staranny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pieczołowicie

Wiktionary


pieczykolan

nazwisko


SJP.pl


pieczyn

Pieczyn – kolonia krajeńska w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Złotów. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Górzna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


pieczyng

członek koczowniczego plemienia azjatyckiego


SJP.pl


pieczyngowie

dawny związek plemion tureckich


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pieczyrak

nazwisko


SJP.pl


pieczyste

ugotowane, uduszone lub upieczone, niekiedy także usmażone mięso przygotowane do podania i spożycia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. pieczone mięso

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piecyk mrz., piec mrz., pieczeń ż.

 czas. piec

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczeń

Wiktionary


pieczywko

zdrobnienie od: pieczywo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. pieczywo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec mrz., piecyk mrz.

 czas. piec

Wiktionary


pieczywo

ogół wypieczonych w wysokiej temperaturze produktów spożywczych przygotowywanych z ciasta z dodatkiem zakwasu i drożdży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. ogólnie o produktach spożywczych wypiekanych na bazie mąki

Wiktionary

Pieczywo – wyroby wypiekane z mąki, wody i soli w połączeniu z różnymi dodatkami. Stanowi jeden z podstawowych składników codziennej diety człowieka. Inne surowce wchodzące w skład pieczywa to mleko, środki spulchniające (zakwas, drożdże, proszek do pieczenia), cukier oraz dodatki zależne od rodzaju pieczywa, np. substancje zapachowo-smakowe, przyprawy ziołowe, śliwki suszone i nasiona: maku, sezamu, dyni, słonecznika, soi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rodzajów pieczywa jest bardzo wiele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃɨvɔ, AS: pʹi ̯ečyvo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piecyk mrz., pieczeń ż., piec m., piekarz m., piekarnia ż.

 czas. piec ndk., upiec dk.

Wiktionary


pieczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Pieczyński – dziennikarz
  • Andrzej Pieczyński – aktor
  • Dariusz Pieczyński – futsalista
  • Krzysztof Pieczyński – aktor
  • Łukasz Pieczyński – futsalista
  • Pieczyńska

Wikipedia


pieczątka

niewielkie, proste narzędzie ze znakiem wyrytym w gumie lub kauczuku, używane do odbijania tuszem oraz sam znak wykonany za pomocą tego narzędzia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. pieczęć

Wiktionary

Pieczątka ma za zadanie pozostawienie trwałego odcisku na papierze lub innym podłożu, w odróżnieniu od pieczęci nie wymaga używania dodatkowego nośnika odbitki (laku itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zmieniając twardość promieni, utrwaliwszy wyjęty z odlewu szczątek, zdobyli na koniec zawiły palimpsest — rodzaj bezładnej gmatwaniny liter i małych krążków, być może pieczątek.

 (1.1) Na tym dokumencie potrzebna jest pieczątka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃɔ̃ntka, AS: pʹi ̯ečõntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczęć ż., pieczętowanie n.

 czas. pieczętować ndk., zapieczętować dk.

 przym. pieczątkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sztympel

Wiktionary


pieczątkarski

związany z pieczątkami lub ich wykonywaniem


SJP.pl


pieczątkarz

dawniej: rzemieślnik wyrabiający pieczęcie; grawer, pieczętarz


SJP.pl


pieczątkowiec

karbońskie drzewo zarodnikowe osiągające do 20 metrów wysokości, o liściach o długości ok. 1 metra; sigilaria, sygilaria, pieczęciowiec, drzewo pieczęciowe


SJP.pl


pieczątkowy

→ pieczątka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pieczątką, dotyczący pieczątki

Wiktionary

Patrz:

pieczątka

Powiązane:

 rzecz. pieczątka ż.

Wiktionary


pieczęciowiec

karbońskie drzewo zarodnikowe osiągające do 20 metrów wysokości, o liściach o długości ok. 1 metra; sigilaria, sygilaria, pieczątkowiec, drzewo pieczęciowe


SJP.pl


pieczęciowy

podobny do pieczęci, związany w jakiś sposób z pieczęcią (np. lak pieczęciowy, pismo pieczęciowe)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pieczęcią, dotyczący pieczęci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczętowanie n., pieczęć ż.

Wiktionary


pieczętarski

→ pieczętarz


SJP.pl

Patrz:

pieczętarz

pieczętarz

dawniej:
1. urzędnik dysponujący pieczęcią państwową, książęcą itp.;
2. świadek asystujący przy sporządzaniu dokumentu, kładący na nim swój podpis;
3. rzemieślnik wyrabiający pieczęcie; grawer, pieczątkarz


SJP.pl


pieczętowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) opatrywanie czegoś odciskiem pieczęci

 (1.2) zabezpieczanie czegoś przed otwarciem lub naruszeniem poprzez umieszczanie pieczęci

 (1.3) przesądzanie o czymś w sposób definitywny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛt͡ʃɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: pʹi ̯ečẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczęć ż., pieczątka ż., pieczątkarz m., pieczętarz m., pieczętarstwo n., pieczątkowiec m., przypieczętowywanie n., przypieczętowanie n., opieczętowanie n., zapieczętowanie n., rozpieczętowanie n., odpieczętowanie n.

 czas. pieczętować ndk., przypieczętowywać ndk., przypieczętować dk., opieczętować dk., zapieczętować dk., rozpieczętować dk., odpieczętować dk.

 przym. pieczęciowy, pieczętny, pieczętarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stemplowanie, podstemplowywanie

 (1.2) zapieczętowanie

 (1.3) przypieczętowywanie

Wiktionary


pieczętować

opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć, zamykając, potwierdzając lub oznaczając coś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przypieczętować)

 (1.1) opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć

 (1.2) przen. ostatecznie coś potwierdzać, przesądzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapieczętować)

 (2.1) opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć na zamknięciu w celu zabezpieczenia

czasownik zwrotny pieczętować się

 (3.1) używać jakiegoś znaku jako swojego symbolu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urząd tymczasem myślał i myślał, rozważał, zastanawiał się, ważył za i przeciw, rekapitulował, dywagował, sortował, weryfikował i pieczętował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛt͡ʃɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: pʹi ̯ečẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczęć, pieczątka, pieczętowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stemplować

Wiktionary


pieczęć

proste narzędzie ze znakiem wyrytym w gumie lub kauczuku, używane do odbijania na wosku, laku lub tuszem na papierze oraz sam znak wykonany za pomocą tego narzędzia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności

 (1.2) środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

Wiktionary

Pieczęć – znak własnościowy i rozpoznawczy osoby fizycznej lub prawnej, wyciskany za pomocą stempla (tłoku pieczętnego). Stanowi świadectwo wiarygodności – nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi. Również jest środkiem zabezpieczającym nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej faktury potrzebna jest pieczęć.

 (1.2) To jest bardzo ważny dokument, ponieważ widnieje na nim pieczęć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛt͡ʃɛ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯ečẽńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczętowanie ż., opieczętowanie n., pieczątkarstwo n.

:: zdrobn. pieczątka ż., piecząteczka ż.

 czas. pieczętować, opieczętować

 przym. pieczęciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stempel, pieczątka

Wiktionary


piedestał

monumentalny blok stanowiący podstawę pomnika lub popiersia, najczęściej z wyrytymi informacjami odnoszącymi się do przedstawionej postaci albo wydarzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podstawa, na której umieszczono pomnik, posąg, popiersie, kolumnę;

Wiktionary

Piedestał (z piedistallo przez piédestal), dawniej podstopie – podwyższenie pomnika, wykorzystywane na płaskorzeźby i napisy okolicznościowe; może stanowić organiczną całość artystyczną z monumentem, jak na przykład w przypadku pomnika Piotra I w Petersburgu; również podstawa kolumny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈdɛstaw, AS: pʹi ̯edestau̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postument

Wiktionary


pieg

plamka na skórze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛk, AS: pʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piegus m., pieguska ż.

:: zdrobn. piegusek

 przym. piegowaty

Wiktionary


piegaty

piegowaty


SJP.pl


piegowata

pokryty licznymi piegami (np. twarz piegowata), często także ogólniej: pokryty drobnymi kropkami; piegaty (gwarowo)


SJP.pl


piegowaty

pokryty licznymi piegami (np. twarz piegowata), często także ogólniej: pokryty drobnymi kropkami; piegaty (gwarowo)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pokryty piegami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ktoś piegowaty (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rudowłosy, piegowaty Brodziak w białych adidasach, peweksowskich dżinsach i koszulce polo, na którą założył jeszcze niebieską kurtkę Levi’sa, wyglądał jak cinkciarz spod peweksu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ, AS: pʹi ̯egovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieg m., piegus m., pieguska ż., piegusek m.

:: fż. piegowata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) piegus

Wiktionary


piegus

potocznie lub żartobliwie o osobie piegowatej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek, który ma piegi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Która dziewczyna umówi się z takim piegusem jak ja?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛɡus, AS: pʹi ̯egus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieg m.

:: zdrobn. piegusek m.

:: fż. pieguska ż.

 przym. piegowaty

 przysł. piegowato

Wiktionary


piegusek

pieszczotliwie o piegusie, osobie piegowatej, pokrytej licznymi piegami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: piegus

 (1.2) pieszczotliwie o piegusie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z wody wystawił głowę mały piegusek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieg mrz., piegus mos.

:: fż. pieguska ż.

 przym. piegowaty

Wiktionary


pieguska

potocznie lub żartobliwie o kobiecie piegowatej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. dziewczyna lub kobieta, która ma piegi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈɡuska, AS: pʹi ̯eguska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieg m.

:: fm. piegus m., piegusek m.

 przym. piegowaty

Wiktionary


piegża

ptak z rodziny pokrzewkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Sylvia curruca|ref=tak., niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;

Wiktionary

Piegża, piegża zwyczajna, gajówka piegża, pokrzewka piegża ("Curruca curruca") – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewek (Sylviidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyszedł z drumli głos cudny, aż rozbrzmiały echa, i zaraz w zaroślach odezwały się drozdy, zięby, sikorki, piegże i inne drobne ptactwo, jakby ukryta kapela, co tylko znaku czeka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛɡʒa, AS: pʹi ̯egža

Wiktionary


piekacz

nazwisko


SJP.pl


piekara

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arkadiusz Piekara – polski fizyk
  • Jacek Piekara – polski pisarz fantasy
  • Piekary

Wikipedia


piekarczyk

dawniej o pomocniku piekarza lub bardzo młodym, niedoświadczonym piekarzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. uczeń, czeladnik piekarski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Piekarczyk − polski satyryk i kabareciarz
  • Marek Piekarczyk − polski wokalista i autor tekstów
  • Natalia Piekarczyk − polska siatkarka
  • Paweł Piekarczyk − polski artysta wykonujący poezję śpiewaną
  • Piotr Piekarczyk − polski piłkarz i trener
  • Pomnik Piekarczyka w Elblągu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piekarz mos., piekarnik mrz., piec mrz., piecyk mrz., piekarka ż.

 czas. piec

 przym. pieczony, piekarski

Wiktionary


piekarek

kobieta trudniąca się zawodowo wypiekiem pieczywa oraz jego późniejszą dystrybucją


SJP.pl


piekarenka

zdrobnienie od: piekarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: piekarnia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec mrz., piecyk mrz.

 czas. piec

Wiktionary


piekarka

kobieta trudniąca się zawodowo wypiekiem pieczywa oraz jego późniejszą dystrybucją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarnia ż., piekarzowa ż., piekarstwo n., piekarczyk m.

:: fm. piekarz m.

 czas. piec ndk., upiec dk., wypiekać ndk.

 przym. piekarski, piekarniczy, piecowy

Wiktionary


piekarnia

szereg pomieszczeń będących miejscem wypieku pieczywa oraz jego późniejszej sprzedaży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki

 (1.2) sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

Wiktionary

Piekarnia – zakład rzemieślniczy lub przemysłowy produkujący pieczywo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W piekarni zwolniło się jedno miejsce pracy.

 (1.2) Była piętnasta dziesięć i Celestyna Żak stała w kolejce wijącej się przed piekarnią PSS przy ulicy Dąbrowskiego, tuż obok sklepu z sortami mundurowymi MO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈkarʲɲa, AS: pʹi ̯ekarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarka ż., piecyk mrz., piekarz m., piec m., pieczeń ż., pieczywo n., pieczenie n., piekarnik mrz.

 czas. piec

 przym. piekarski, piekarniany, piekarniczy, pieczony

Wiktionary


piekarnianin

mieszkaniec Piekar Śląskich


SJP.pl


piekarnianka

mieszkanka Piekar Śląskich


SJP.pl


piekarniany

związany z piekarnią (np. budynek piekarniany) lub z piekarnictwem, zawodem piekarza (np. drożdże piekarniane)


SJP.pl


piekarnictwo

dział przemysłu spożywczego obejmujący wyrób masy piekarniczej oraz wypiek i późniejszą dystrybucję pieczywa; piekarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) działalność związana z wyrobem i wypiekiem pieczywa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piecyk mrz., piekarnik mrz.

 przym. pieczony, piekarniczy, piekarski

Wiktionary


piekarniczy

powiązany z piekarnictwem lub zawodem piekarza (np. wyrób piekarniczy, piec piekarniczy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący piekarnictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaprezentowane zostaną również różne produkty: mięsne, mleczarskie, piekarnicze oraz niskoalkoholowe, połączone z degustacją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarz mos., piekarka ż., piecyk mrz., piec mrz., piekarnia ż., piekarnictwo n.

 czas. piec

 przym. piekarski

Wiktionary


piekarnik

wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. kulin. wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;

Wiktionary

Piekarnik – urządzenie kuchenne służące do pieczenia lub podpiekania potraw. Obecnie produkowane są także mini piekarniki, które posiadają ograniczoną funkcjonalność, ale nadają się do małych kuchni w formie piekarników do zabudowy lub jako piekarniki przenośne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈkarʲɲik, AS: pʹi ̯ekarʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapiekanka ż., piecyk mrz., piec m., piekarnia ż., piekarnictwo n., piekarstwo n., piekarz m., piekarzowa ż., piekarczyk m., pieczeń ż.

 czas. piec ndk.

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuchenka, piec; pot. piecyk

Wiktionary


piekarski

1. powiązany w jakiś sposób z Piekarami Śląskimi (miastem w województwie śląskim) lub Piekarami (jedną z kilku polskich wsi);
2. powiązany z piekarstwem lub zawodem piekarza (np. wyrób piekarski)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z piekarzem, dotyczący piekarza

 (1.2) należący do piekarza

 (1.3) odnoszący się do Piekar, związany z Piekarami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Piekarski (1911-1971) – dyrygent
  • Bronisław Piekarski (1901-1960) – inżynier
  • Edward Piekarski (1858-1934) – lingwista, sybirak
  • Florian Piekarski (1868-1919) – malarz
  • Frank Piekarski (1879-1951) – futbolista
  • Grzegorz Piekarski (ur. 1978) – hokeista
  • Henryk Piekarski (ur. 1962) – żużlowiec
  • Jan Wojciech Piekarski (ur. 1941) – dyplomata
  • Kazimierz Piekarski (1893-1944) – bibliotekarz
  • Konrad Piekarski (ur. 1885) – pułkownik
  • Krzysztof Piotr Piekarski (zm. 1672) – wojewoda
  • Maciej Piekarski (1932-1999) – historyk sztuki

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Klasa wysłuchała opowieści o wizerunku piekarskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈkarsʲci, AS: pʹi ̯ekarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarka ż., piecyk mrz., Piekary lm nm., piekarz mos., piekarczyk mos., piec m., piekarnictwo n., piekarnia ż., piekarnik m., pieczenie n., upieczenie n., pieczeń ż., pieczyste n., pieczonka ż., piecuch m., pieczka ż., piekarzowa ż., piekarzówna ż., wypiek m., wypiekanie n., wypieczenie n., upieczenie n., spiekanie n., spieczenie n., piecowy m., zapiekanie n., zapieczenie n., piekarzanka ż., piekarzanin mos.

 czas. piec ndk., upiec dk., wypiekać ndk., wypiec dk., spiekać ndk., spiec dk., zapiekać ndk., zapiec dk.

 przym. piekarniczy, pieczysty, piecowy, pieczeniowy

 przysł. piekarsko, piekarniczo

Wiktionary


piekarstwo

dział przemysłu spożywczego obejmujący wyrób masy piekarniczej oraz wypiek i późniejszą dystrybucję pieczywa; piekarnictwo


SJP.pl

Piekarstwo – działalność polegająca na wytwarzaniu pieczywa, głównie chleba.

Działalność piekarską można prowadzić w domu, w zakładach rzemieślniczych lub w zakładach przemysłowych. Jeżeli działalność ta prowadzona jest w specjalnie do tego przeznaczonych pomieszczeniach, wówczas nazywa się je piekarnią.

Wikipedia


piekary

nazwa kilkunastu wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim nazwa kilkunastu polskich wsi i części miast;

 (1.2) geogr. synonim dla Piekar Śląskich;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piekary – część miasta Gniezno
  • Piekary – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Stare Miasto
  • Piekary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
  • Piekary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Udanin
  • Piekary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie
  • Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
  • Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Strzelce Wielkie
  • Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Sulmierzyce
  • Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
  • Piekary – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
  • Piekary – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
  • Piekary – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piekary leżą w granicach Gniezna.

 (1.2) W Piekarach gościł król Jan III Sobieski w drodze do Wiednia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarzanin mos., piekarzanka ż., piec mrz.

 przym. piekarski

 czas. piec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Piekary Śląskie

Wiktionary


piekarz

osoba trudniąca się zawodowo wypiekiem pieczywa oraz jego późniejszą dystrybucją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

Wiktionary

Piekarz – osoba zajmująca się zawodowo piekarstwem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛkaʃ, AS: pʹi ̯ekaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarka ż., piekarnia ż., piekarzowa ż., piekarstwo n., piekarnik mrz.

:: zdrobn. piekarczyk m.

 czas. piec ndk., upiec dk., wypiekać ndk.

 przym. piekarski, piekarniczy, piecowy, pieczony

Wiktionary


piekarzanin

mieszkaniec Piekar Śląskich (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Piekar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłum piekarzan skandował przed magistratem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piekary lm nm.

:: fż. piekarzanka ż.

 przym. piekarski

Wiktionary


piekarzanka

mieszkanka Piekar Śląskich (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Piekar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już od tygodnia wiadomo, kto został „Piekarzanką Roku”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piekary lm nm.

:: fm. piekarzanin m.

 przym. piekarski

Wiktionary


piekarzowa

→ piekarz (dawniej); piekarski


SJP.pl


piekarzowy

→ piekarz (dawniej); piekarski


SJP.pl


piekarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka piekarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛkaˈʒuvna, AS: pʹi ̯ekažuvna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piekarski

Wiktionary


piekałkiewicz

nazwisko


SJP.pl


piekielnica

1. potocznie: kłótliwa, złośliwa, niesympatyczna kobieta; złośnica, szantrapa, kłótnica, awanturnica, sekutnica;
2. ryba z rodziny karpiowatych, żyjąca w wodach stojących i rzekach zachodniej Europy; szweja


SJP.pl

Piekielnica, szweja, bystrzanka ("Alburnoides bipunctatus") – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Wikipedia


piekielniej

stopień wyższy od przysłówka: piekielnie


SJP.pl


piekielnik

potocznie lub żartobliwie o osobie zadziornej, złej, skorej do złości, złośliwości, kłótni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piekielnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
  • Piekielnik – dawna gromada
  • Piekielnik – potok, dopływ Czarnej Orawy
  • Piekielnik – potok, dopływ Czarnego Dunajca
  • Piekielnik – strumień, prawy dopływ rzeki Kamienna
  • Piekielnik (skała) – skała w Karkonoszach
  • Piekielnik (wzgórze) – wzgórze we Wzgórzach Bukowych pod Szczecinem

Wikipedia


piekielność

→ piekielny


SJP.pl

Patrz:

piekielny

piekielny

1. taki, jak w piekle (np. duch piekielny), związany w jakiś sposób z piekłem (np. ogień piekielny);
2. przynoszący, zwiastujący zło lub bardzo intensywny, silny, najczęściej w odniesieniu do czegoś przykrego (np. ból piekielny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle

 (1.2) przen. nieznośny, bardzo zły, denerwujący, cholerny

 (1.3) przen. o dużej intensywności, cholerny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kątem oka spogląda na zegarek, bo geografia, piekielna geografia… ale zdąży.

 (1.3) Rohan wyciskał z maszyn całą moc, i wracali w jeszcze bardziej piekielnym jazgocie młócących kamienie gąsienic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ, AS: pʹi ̯ėḱelny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekło n., piekiełko n., piekielność ż.

 przysł. piekielnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. infernalny

 (1.2) cholerny, nieszczęsny, diabelny, nieznośny

 (1.3) cholerny, potworny, diabelny

Wiktionary


piekiełko

przenośne zdrobnienie od: piekło, najczęściej w domyśle o drobnych przewinieniach, często żartobliwych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: piekło

 (1.2) reg. zob. łubianka.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piekiełko – część miasta Chodecz
  • Piekiełko – część miasta Grybów
  • Piekiełko – część miasta Mława
  • Piekiełko – część miasta Rypin
  • Piekiełko – część miasta Warszawa
  • Piekiełko – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Piekiełko – część wsi Dylów A w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Pajęczno
  • Piekiełko – część wsi Prusinowice w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
  • Piekiełko – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Tymbark
  • Piekiełko – część wsi Siołkowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
  • Piekiełko – część wsi Grywałd w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem
  • Piekiełko – część wsi Krościenko nad Dunajcem w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Babcia nazbierała w lesie piekiełko łochyni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇ˈcɛwkɔ, AS: pʹi ̯ėḱeu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekło n., piekielnik m., piekielnica ż.

 czas. pieklić się

 przym. piekielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łubianka; reg. kobiałka

Wiktionary


pieklić

pieklić się: powodować zło, budzić strach lub denerwować się, kłócić się, awanturować, robić piekło


SJP.pl


pieknosuseł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występujący w Ameryce Północnej

Wiktionary


piekny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. piękny

Wiktionary


piekoszowianin

mieszkaniec Piekoszowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


piekoszowianka

mieszkanka Piekoszowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


piekoszowski

przymiotnik od: Piekoszów


SJP.pl


piekoszów

miasto w Polsce


SJP.pl

Piekoszów – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Piekoszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Piekoszów.

Wikipedia


piekut

nazwisko


SJP.pl

Piekut – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów.

Wieś założona na nowo wykarczowanym terenie w roku 1576. Właścicielem wsi był Wawrzyniec

Łoski. Dziesięcinę z 3 łanów płacono parafii w Chynowie, w której obrębie się znajdowała.

Wikipedia


piekutowski

nazwisko


SJP.pl


piekący

1. poddawać produkt żywnościowy działaniu ognia (wysokiej temperatury w piekarniku);
2. parzyć, palić, doskwierać;
3. wywoływać piekący ból; palić


SJP.pl


piekło

1. według niektórych religii: miejsce gdzie pośmiertnie trafia dusza grzesznika; siedziba potępionych;
2. potocznie o kłótni, awanturze lub ogólnie o czymś złym albo pogrążonym w nieładzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. teol. filoz. miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;

 (1.2) przen. miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień

 (1.3) stpol. smoła

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. n. przesz. oznajm. od: piec

Wiktionary

Piekło – w eschatologiach religii uznających życie pozagrobowe – miejsce przebywania lub stan dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na Ziemi.

Wyobrażenie piekła w różnych systemach religijnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będziesz się smażył w piekle za swoje grzechy!

 (1.2) Żołnierze przeszli przez prawdziwe piekło, torując sobie drogę przez dżunglę pod niemal nieustającym ostrzałem wroga.

 (1.2) Porwane dziecko przez trzy lata żyło w piekle.

 (2.1) Mamo, czy długo będzie piekło się ciasto?

 (2.1) W miejscu, gdzie puginał przygwoździł mnie do masztu, ramię piekło mnie jak rozpalonym żelazem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛkwɔ, AS: pʹi ̯eku̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekielnik m., piekielnica ż.

:: zdrobn. piekiełko n.

 czas. pieklić się

 przym. piekielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. inferno, otchłań, pandemonium; przest. gehenna; stpol. pkieł

 (1.2) gehenna, droga przez mękę, mordęga

Wiktionary


piel

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp. trybu rozk. od: pielić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • A Flor de Piel – płyta Julio Iglesiasa wydana w 1974
  • En Otra Piel – amerykańsko-meksykańska telenowela z 2014
  • Roger Piel – francuski kolarz torowy
  • Harry Piel – niemiecki aktor i reżyser filmowy
  • Piela
  • Piele

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛl, AS: pʹi ̯el

Wiktionary


piela

nazwisko


SJP.pl


pielachowski

nazwisko


SJP.pl


pielak

nazwisko


SJP.pl


pielaszkowice

Pielaszkowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Udanin.

Wikipedia


pielaszów

Pielaszów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Wilczyce. Ma status sołectwa.

Wikipedia


pielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pielić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯elẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pielić, opielać, pleć

Wiktionary


pielesz

oczyszczać ziemię z chwastów; pielić


SJP.pl

Pielesz – polski herb szlachecki, nadawany głównie na ziemi litewskiej, podlaskiej i białoruskiej.

Wikipedia


pielesze

znajome, dobrze znane okolice, najczęściej w odniesieniu do własnego domu, mieszkania


SJP.pl


pieleszki

Pieleszki – część wsi Zalesie w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Chodecz.

W latach 1975–1998 Pieleszki administracyjnie należały do województwa włocławskiego.

Wikipedia


pielgrzan

niewielkie drzewo z rodziny bananowatych, pochodzące z Madagaskaru, a dziś uprawiane w wielu krajach tropikalnych jako roślina ozdobna; drzewo podróżnych


SJP.pl

Pielgrzan ("Ravenala") – rodzaj roślin z rodziny strelicjowatych. Obejmuje 6 gatunków występujących na Madagaskarze. Jeden z nich, pielgrzan madagaskarski, został introdukowany do Bangladeszu, Meksyku, na Komory i Mauritius.

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od zwyczajowej nazwy tych roślin w języku malgaskim.

Wikipedia


pielgrzym

osoba uczestnicząca w pielgrzymkach, podróżująca do miejsc świętych; pątnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pielgrzym (pątnik) – człowiek odbywający wędrówkę do miejsca kultu, uczestnik pielgrzymki
  • pielgrzym – podróżujący przedstawiciel Badaczy Pisma Świętego, obecnie nadzorca obwodu Świadków Jehowy
  • Pielgrzym – poemat Zofii Reutt-Witkowskiej, opublikowany w 1925
  • Pielgrzym – czternasty sonet z cyklu sonetów krymskich autorstwa Adama Mickiewicza
  • Czasopisma:
  • Powieści:
  • Filmy:
  • Pielgrzym – skała w rezerwacie Góry Sokole koło Olsztyna
  • Pielgrzymi (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Częstochowie spotkaliśmy grupę pielgrzymów z Hondurasu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymka ż., pielgrzymowanie n., pielgrzymstwo n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymi, pielgrzymkowy

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pątnik, sakroturysta

Wiktionary


pielgrzymi

odnoszący się do pielgrzyma, związany w jakiś sposób z pielgrzymem (np. kij pielgrzymi, szlak pielgrzymi)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do pielgrzyma, związany z pielgrzymem

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) M. i W. lm. od: pielgrzym

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Emigranci często narzekali na swą pielgrzymią dolę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymka ż., pielgrzym m., pielgrzymowanie n., pielgrzymstwo n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymkowy

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary


pielgrzymio

przysłówek

 (1.1) rzad. tak jak pielgrzymi, pielgrzymując

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymka ż., pielgrzym m., pielgrzymowanie n., pielgrzymstwo n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymi, pielgrzymkowy

Wiktionary


pielgrzymka

1. wędrówka do miejsc świętych lub ogół osób uczestniczących w takiej wędrówce;
2. żartobliwie o sporej grupie osób regularnie przychodzących w jakieś miejsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wędrówka do świętego miejsca

 (1.2) grupa wspólnie odbywająca pielgrzymkę (1.1)

Wiktionary

Pielgrzymka – podróż podjęta z pobudek religijnych do miejsc świętych. Motywem podjęcia trudu pielgrzymowania może być chęć zadośćuczynienia za popełnione występki lub też chęć wyrażenia prośby, np. o zdrowie, o pomyślność. Pątnicy pielgrzymują również, ażeby wyrazić wdzięczność, np. za urodzenie dziecka, odzyskanie sprawności fizycznej. Pielgrzymowanie wiąże się też ze składaniem wotum w sanktuarium, do którego się wędrowało, jak to ma np. miejsce w katolicyzmie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postanowiłem odbyć pielgrzymkę do Lichenia w intencji zdrowia dziecka.

 (1.2) Jadąc do Częstochowy, spotkałem dwie pielgrzymki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka, AS: pʹi ̯elgžỹmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzym mos., pielgrzymowanie n., pielgrzymstwo n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymkowy, pielgrzymi

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peregrynacja, reg. śl. póńć

 (1.2) reg. śl. póńć

Wiktionary


pielgrzymkowczasy

wczasy połączone ze zwiedzaniem miejsc świętych


SJP.pl


pielgrzymkowy

→ pielgrzymka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do pielgrzymki, związany z pielgrzymką

Wiktionary

Patrz:

pielgrzymka

Przykłady

 (1.1) Z powodu zamachu w Jerozolimie zamarł ruch pielgrzymkowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymka ż., pielgrzym m., pielgrzymowanie n., pielgrzymstwo n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymi

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary


pielgrzymowanie

uczestniczyć w wędrówce do miejsc świętych jako pielgrzym, podróżować do miejsc kultu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pielgrzymować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczególną cechą pontyfikatu Jana Pawła II było pielgrzymowanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzym m., pielgrzymka ż., pielgrzymstwo n.

 przym. pielgrzymi, pielgrzymkowy

 czas. pielgrzymować

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary


pielgrzymować

uczestniczyć w wędrówce do miejsc świętych jako pielgrzym, podróżować do miejsc kultu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) rel. wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć

 (1.2) przen. żart. nawiedzać często jakieś miejsce z zamiłowaniem, w pożądanym celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wrześniu pielgrzymowaliśmy do Lourdes.

 (1.2) Do tej tawerny pielgrzymują smakosze kalmarów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymowanie n., pielgrzym m., pielgrzymka ż., pielgrzymstwo n.

 przym. pielgrzymi, pielgrzymkowy

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary


pielgrzymowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pielgrzymowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
  • Pielgrzymowice – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
  • Pielgrzymowice – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pawłowice

Wikipedia


pielgrzymowicz

człowiek wędrujący do miejsc kultu; pątnik; pielgrzym


SJP.pl


pielgrzymowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pielgrzymowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Płoskinia
  • Pielgrzymowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
  • Pielgrzymowo – dawna gromada w powiecie nidzickim

Wikipedia


pielgrzymstwo

ogół zagadnień, czynności związanych z pielgrzymowaniem, podróżowaniem do miejsc kultu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. podróżowanie do miejsc kultu

 (1.2) daw. odbywanie podróży

 (1.3) wszyscy pielgrzymi, ich ogół

 (1.4) przen. uchodźstwo, emigracja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymka ż., pielgrzym m., pielgrzymowanie n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymi, pielgrzymkowy

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary


pielice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pielice – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie
  • Pielice – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański
  • Pielice – jezioro w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie

Wikipedia


pielichowski

nazwisko


SJP.pl


pielik

marka herbicydu


SJP.pl


pielić

oczyszczać ziemię z chwastów; pleć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wypielić)

 (1.1) ogrod. usuwać ręcznie chwasty z uprawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracowałam na równi z nią, pieląc, nosząc wodę i sadząc kwiaty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛlʲit͡ɕ, AS: pʹi ̯elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielenie n., plenie n., opielanie n., opielenie n., wypielenie n.

 czas. pleć ndk., opielić dk., opielać ndk., wypielić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleć, plewić

Wiktionary


pielka

nazwisko


SJP.pl


pielmieni

pierożki nadziewane mięsem lub rybą, gotowane w rosole; pielmienie


SJP.pl

Pielmieni (także "pilimeni", "pielmenie", "pielmienie", пельме́ни) – rodzaj pierogów z dość luźnym farszem mięsnym. Potrawa kuchni rosyjskiej, wywodząca się z kuchni udmurckiej. Udmurcka nazwa "pielniań" złożona jest ze słów "piel" "ucho" i "niań" "chleb". Zadomowiona w kuchni polskiej, zwłaszcza na terenach dawnego zaboru rosyjskiego. Wyglądem, nazwą i pochodzeniem zbliżone do uszek.

Wikipedia


pielmienie

pierożki nadziewane mięsem lub rybą, gotowane w rosole; pielmieni


SJP.pl


pielmień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. pierożek nadziewany surowym, mielonym mięsem wołowo-wieprzowym, podawany ze stopionym masłem lub śmietaną; tradycyjna potrawa kuchni ukraińskiej i rosyjskiej;

Wiktionary


pielnik

ręczne narzędzie do opielania i spulchniania gleby; planet


SJP.pl


pielografia

badanie radiologiczne mające na celu uwidocznienie miedniczki nerkowej poprzez wprowadzenie do niej środka kontrastującego


SJP.pl

Pielografia – badanie radiologiczne mające na celu uwidocznienie i następową ocenę miedniczki nerkowej.

Do miedniczki nerkowej wprowadza się cewnik i następnie podaje się przez niego środek cieniujący (tzw. kontrast) po czym wykonuje się zdjęcie RTG. Następnie można wprowadzić tenże cewnik do moczowodu i ponownie podaje się kontrast – badanie nosi nazwę ureteropielografii i pozwala ocenić oprócz miedniczki i kielichów nerkowych, także moczowody.

Wikipedia


pielucha

niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hig. niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy dziecko płakało oddawała je Izoldzie. Odor pieluch przepajał stancję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈluxa, AS: pʹi ̯eluχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pieluszka ż.

 przym. pieluchowy, pieluszkowy, pieluszczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pampers

Wiktionary


pieluchomajtki

rodzaj jednorazowej bielizny, najczęściej dla dorosłych z problemami nietrzymania moczu


SJP.pl


pieluchować

potocznie: zakładać pieluchę


SJP.pl


pieluchowy

przeznaczony na pieluchy, pieluszki (np. tkanina pieluchowa) lub w jakiś inny sposób związany z pieluchami (np. okres pieluchowy)


SJP.pl


pielusia

pieszczotliwie: pielucha


SJP.pl


pieluszczany

przymiotnik

 (1.1) daw. dotyczący pieluszki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛluʃˈt͡ʃãnɨ, AS: pʹi ̯eluščãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielucha ż., pieluszka ż.

 przym. pieluszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieluszkowy

Wiktionary


pieluszeczka

zdrobnienie od: pielucha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: pielucha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛluˈʃɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯elušečka

Wiktionary


pieluszka

niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania niemowląt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hig. kawałek płótna do przewijania niemowląt

 (1.2) pot. hig. jednorazowy artykuł higieniczny łączący funkcję pieluszki (1.1) z majtkami

Wiktionary

Pieluszka, pielucha – kawałek chłonnego materiału, absorbujący mocz noworodka, niemowlęcia i małego dziecka, a także osób chorych, które samodzielnie nie kontrolują potrzeb fizjologicznych. Obecnie w Polsce najczęściej stosowane są pieluszki jednorazowe potocznie nazywane, od marki jednego z producentów, pampersami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈluʃka, AS: pʹi ̯eluška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielucha ż.

 przym. pieluszkowy, pieluszczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pielucha; gw. Śląsk Cieszyński plenka

 (1.2) pampers

Wiktionary


pieluszkowy

→ pieluszka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. związany z pieluszką

Wiktionary

Patrz:

pieluszka

Przykłady

 (1.1) Najpiękniej wyszła Halinie czerwona sukienka z pieluszkowej bawełny własnoręcznie zafarbowanej na jaskrawą czerwień…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛluˈʃkɔvɨ, AS: pʹi ̯eluškovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielucha ż., pieluszka ż.

 przym. pieluchowy, pieluszczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pieluszczany

Wiktionary


pielęgnacja

pielęgnowanie, ogół zabiegów pomagających w leczeniu chorych lub mających na celu osiągnięcie wzrostu i rozwoju roślin lub zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pielęgnowanie kogoś lub czegoś, dbanie o coś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Absolutnie niezbędna jest pielęgnacja podrażnionej skóry od razu po zakończeniu golenia.

 (1.1) Potem ręcznik, mleczko do ciała, sól fizjologiczna do oczu, patyczki do uszu. Kaftanik, śpioszki, łóżeczko. A potem prasowanie. Tak, tak, chcieliśmy być najlepszymi rodzicami na świecie. Mistrzami pielęgnacji. I chyba byliśmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnat͡sʲja, AS: pʹi ̯elẽŋgnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgnowanie n., wypielęgnowanie n., pielęgniarka ż., pielęgniarz m., pielęgniarstwo n.

 czas. pielęgnować, wypielęgnować

 przym. pielęgnacyjny

 przysł. pielęgnacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pielęgnowanie

Wiktionary


pielęgnacyjnie

→ pielęgnacyjny


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w sposób pielęgnacyjny, dotyczący pielęgnacji

Wiktionary

Patrz:

pielęgnacyjny

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡnaˈt͡sɨjɲɛ, AS: pʹi ̯elẽŋgnacyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgnacja ż., pielęgnowanie n., pielęgniarka ż., pielęgniarz m.

 czas. pielęgnować, wypielęgnować

 przym. pielęgnacyjny

Wiktionary


pielęgnacyjny

związany z pielęgnacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) służący pielęgnacji, pielęgnowaniu, dbaniu o zdrowie i zdrowy wygląd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobnie jak zwierzęta innych gatunków mające długą okrywę, również świnki angorskie wymagają szczególnych zabiegów pielęgnacyjnych – czesania, pudrowania itp. – i są w hodowli najbardziej kłopotliwe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡnaˈt͡sɨjnɨ, AS: pʹi ̯elẽŋgnacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgnacja ż., pielęgniarstwo n., pielęgniarz m., pielęgniarka ż., pielęgnica ż., pielęgnowanie n.

 czas. pielęgnować ndk., wypielęgnować dk.

 przysł. pielęgnacyjnie, pielęgniarski

 przym. pielęgniarski

Wiktionary


pielęgniara

zgrubienie od: pielęgniarka


SJP.pl


pielęgniareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pielęgniarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgniarka ż.

Wiktionary


pielęgniarka

pracownica służby zdrowia uprawniona do pomocy w pielęgnowaniu chorych i wykonywania podstawowych zabiegów leczniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

Wiktionary

Pielęgniarka (r. m. pielęgniarz) – samodzielny, medyczny zawód z grupy specjalistów do spraw zdrowia. Na całym świecie uprawiany jest w większości przez kobiety.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś jest święto pielęgniarek.

 (1.1) Nawet doświadczone pielęgniarki nie były w stanie na to patrzeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka, AS: pʹi ̯elẽŋʹǵńarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgniarstwo n., pielęgnacja ż., pielęgnowanie n., wypielęgnowanie n., pielęgnica ż.

:: fm. pielęgniarz m.

 czas. pielęgnować ndk., wypielęgnować dk.

 przym. pielęgniarski, pielęgnacyjny

 przysł. pielęgnacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. siostra; żart. piguła; uczn. pigwa; gw. Maćkowce miedsiestra

Wiktionary


pielęgniarski

odnoszący się do zawodu pielęgniarza lub pielęgniarki (np. praktyka pielęgniarska), związany z pielęgniarstwem (np. szkoła pielęgniarska)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pielęgniarstwem, pielęgniarzem lub pielęgniarką, dotyczący pielęgniarstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na drzwiach wisi pielęgniarski fartuch.

 (1.1) Gdzie pani zdobywała pielęgniarskie szlify?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgniarz m., pielęgniarka ż., pielęgniarstwo n., pielęgnowanie n.

 czas. pielęgnować ndk.

 przym. pielęgnacyjny

Wiktionary


pielęgniarstwo

ogół działań mających na celu opiekę nad chorymi, zawód pielęgniarza lub pielęgniarki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) profesja polegająca na opiekowaniu się chorymi

Wiktionary

Pielęgniarstwo – termin określający różnego rodzaju zadania i działania zawodowe pielęgniarek i pielęgniarzy oraz naukę, wiedzę, technikę i sztukę z tymi czynnościami związane.

Wyraz „pielęgniarstwo” funkcjonuje w takich znaczeniach jak m.in.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jagna i studiuję pielęgniarstwo na Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach.

 (1.1) Babcia Gosia poświęciła życie pielęgniarstwu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgniarz m., pielęgniarka ż., pielęgnowanie n., pielęgnacja ż.

 czas. pielęgnować ndk.

 przym. pielęgniarski, pielęgnacyjny

Wiktionary


pielęgniarz

pracownik służby zdrowia uprawniony do pomocy w pielęgnowaniu chorych i wykonywania podstawowych zabiegów leczniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szpitalach pielęgniarze są pożądanymi pracownikami, ponieważ z reguły dysponują większą siłą fizyczną, niż pielęgniarki.

 (1.1) Szybko wciągnął na siebie zielone ubranie pielęgniarza i zamknął szafkę w tym samym momencie, w którym otworzyły się drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈlɛ̃ŋʲɟɲaʃ, AS: pʹi ̯elẽŋʹǵńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgniarstwo n.

:: fż. pielęgniarka ż.

 przym. pielęgniarski, pielęgnacyjny

 przysł. pielęgnacyjnie

 czas. pielęgnować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekcew. łapiduch; gw. Górny Śląsk krankfoter

Wiktionary


pielęgnica

gatunek drapieżnej ryby akwariowej, żyjącej na wolności w Afryce i Ameryce Południowej


SJP.pl

Pielęgnica – zwyczajowa nazwa wielu gatunków ryb m.in. z rodzajów "Amatitlania", "Astronotus", "Cichlasoma", "Heros", "Rocio", należących do rodziny pielęgnicowatych, m.in.:

Wikipedia


pielęgnicowate

rodzina ryb z gromady ryb kostnych, obejmująca gatunki charakteryzujące się spłaszczonym ciałem i wrodzonym instynktem opieki nad potomstwem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cichlidae|Bonaparte|ref=tak., klad w randze rodziny słodkowodnych ryb okoniokształtnych;

Wiktionary

Pielęgnicowate (Cichlidae) – klad w randze rodziny ryb okoniokształtnych (Perciformes) obejmujący ponad 1600 gatunków opisanych naukowo oraz kilkaset odkrytych, oczekujących na formalny opis, co czyni ją jedną z najliczniejszych w gatunki rodzin kręgowców. Jest jedyną słodkowodną rodziną wargaczowców (Labroidei).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szybka specjacja i radiacja adaptacyjna pielęgnicowatych stały się przedmiotem zainteresowania biologów ewolucyjnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgnica ż., pielęgniczka ż.

Wiktionary


pielęgnicowaty

o cechach pielęgnicowatych (ryb z gromady ryb kostnych, charakteryzujących się spłaszczonym ciałem i wrodzonym instynktem opieki nad potomstwem)


SJP.pl


pielęgniczka

część nazwy systematycznej kilku gatunków małych ryb akwariowych z rodziny pielęgnicowatych


SJP.pl

Pielęgniczka – nazwa (obiegowa i handlowa, stosowana m.in. przez miłośników akwarystyki) gatunków małych ryb z rodziny pielęgnicowatych, pochodzących z Ameryki Południowej i Afryki, z wyjątkiem jezior Wielkiego Rowu Afrykańskiego. Najbardziej rozpowszechnione wśród akwarystów są pielęgniczki z rodzaju "Apistogramma", "Mikrogeophagus" oraz "Pelvicachromis".

Wikipedia


pielęgnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pielęgnować.

Wiktionary

Pielęgnowanie – zespół czynności wchodzących w proces pielęgnowania chorych lub postępowania w zakresie ochrony zdrowia ludności. Specjalną rolą osoby pielęgnującej jest pomagać człowiekowi choremu lub zdrowemu w czynnościach mających na celu zapewnienie pełnego zdrowia lub powrotu do niego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Robotnice są zakodowane wyłącznie na pracę. Są wielozawodowcami. W zależności od aktualnej potrzeby zajmują się sprzątaniem, pielęgnowaniem larw, budową plasterastrów, stróżowaniem u wejścia, zbieraniem pokarmu etc.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pielęgnować ndk.

 rzecz. pielęgnacja ż., pielęgniarka ż., pielęgniarstwo n.

 przysł. pielęgnacyjnie

 przym. pielęgnacyjny, pielęgniarski

Wiktionary


pielęgnować

pomagać w leczeniu chorych lub prowadzić zabiegi pielęgnacyjne mające na celu osiągnięcie wzrostu i rozwoju roślin lub zwierząt


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską

 (1.2) dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvat͡ɕ, AS: pʹi ̯elẽŋgnovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pielęgnacyjny, pielęgniarski

 rzecz. pielęgnacja ż., pielęgnowanie ż., pielęgniarka ż., pielęgniarz m., pielęgniarstwo n.

 czas. wypielęgnować dk.

 przysł. pielęgnacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dbać, troszczyć się, zajmować się

Wiktionary


piemoncki

przymiotnik od: Piemont


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Piemontem, dotyczący Piemontu, wywodzący się z Piemontu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język piemoncki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dialekt piemoncki wyraźnie różni się od języka włoskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ˈmɔ̃nt͡sʲci, AS: pʹi ̯ẽmõncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piemont mrz., Piemontczyk mos., Piemontka ż., piemontyt mrz.

 przym. piemontytowy

Wiktionary


piemonckojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem piemonckim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem piemonckim

 (1.3) spisany, stworzony w języku piemonckim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ˈmɔ̃nt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯ẽmõnckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


piemont

kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, przy granicy z Francją i Szwajcarią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Wiktionary

Piemont ( Piemonte) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech. Od zachodu graniczy z Francją, od północy ze Szwajcarią i regionem Dolina Aosty, od wschodu z Lombardią i Emilią-Romanią, a od południa z Ligurią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od XI do XV wieku Piemont był podzielony na pięć jednostek terytorialnych: Turyn, Ivreę, Monferrato, Saluzzo i Sabaudię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt, AS: pʹi ̯ẽmõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piemontczyk mos., Piemontka ż., piemontyt mrz., piemoncki mrz.

 przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary


piemontczyk

mieszkaniec Piemontu (krainy historycznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Piemontu lub osoba płci męskiej pochodząca z Piemontu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autobiografie Piemontczyka Vittoria Dan Segrego, triesteńczyka Giorgia Voghery i autobiograficzna saga rodzinna rzymianki Clary Sereni stanowią różne przykłady sposobów, w jakie Żydzi włoscy poświadczali własne wybory polityczne (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ˈmɔ̃nṭt͡ʃɨk, AS: pʹi ̯ẽmõnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piemontyt mrz., Piemont mrz.

:: fż. Piemontka ż.

 przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary


piemontese

[czytaj: piemonteze] włoska rasa bydła domowego pochodząca z Piemontu


SJP.pl


piemontka

mieszkanka Piemontu (krainy historycznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Piemontu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piemont mrz.

:: fm. Piemontczyk mos.

 przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary


piemontyt

rzadki minerał z grupy krzemianów, bogata w żelazo, mangan oraz glin odmiana epidotu, najczęściej spotykana w Piemoncie i w Valle d'Aosta we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie;

Wiktionary

Piemontyt (epidot manganowo-żelazowy) – minerał z grupy krzemianów, bogata w żelazo i mangan odmiana epidotu. Nazwa pochodzi od Piemontu we Włoszech, gdzie został odkryty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Piemont m., Piemontczyk m., Piemontka ż., piemoncki m.

 przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary


piemontytowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z piemontytem, dotyczący piemontytu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łupek piemontytowy jest łupkiem kwarcytowym z obfitą zawartością ozdobnych, a często ponad 1 cm sięgających kryształów epidotu manganowego (piemontytu), który nadaje skale zabarwienie czerwonawo-fioletowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piemontyt mrz., Piemont mrz., Piemontczyk mos., Piemontka ż., piemoncki mrz.

 przym. piemoncki

Wiktionary


pienia

1. pieśń, piosenka, utwór muzyczny z podkładem instrumentalnym, przeznaczony do śpiewania;
2. w przenośni o pochwałach, zachwytach


SJP.pl


pieniacki

taki, jak u pieniacza (np. pieniackie zachowanie, usposobienie), odnoszący się do pieniacza, pieniactwa


SJP.pl


pieniactwo

zamiłowanie do wytaczania spraw sądowych, najczęściej o błahe sprawy, w medycynie określane jako kwerulencja i uważane za chorobliwą skłonność


SJP.pl


pieniacz

osoba z zamiłowaniem do wytaczania spraw sądowych, najczęściej o błahe sprawy lub mająca chorobliwą skłonność do dochodzenia rzeczywistych lub urojonych krzywd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba często procesująca się z błahych powodów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nie chce mieć w swoim gronie partnerów uważanych, słusznie czy nie słusznie, za permanentnych pieniaczy i malkontentów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniactwo ż., pienianie n.

:: fż. pieniaczka ż.

 czas. pieniaczyć się dk., pieniać ndk.

 przym. pieniacki, pieniaczy

 przysł. pieniacko, pieniaczo

Wiktionary


pieniaczka

kobieta z zamiłowaniem do wytaczania spraw sądowych, najczęściej o błahe sprawy lub mająca chorobliwą skłonność do dochodzenia rzeczywistych lub urojonych krzywd


SJP.pl


pieniaczyć

pieniaczyć się: procesować się, najczęściej o sprawy błahe, nieistotne, prawić się; pieniać się (rzadziej)


SJP.pl


pieniak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Pieniak (1918-1965), oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej, cichociemny
  • Franciszek Pieniak (zm. 1939/1941), nauczyciel, ofiara zbrodni w Palmirach
  • Franciszek Pieniak (1903-1968), oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej
  • Stanisław Pieniak (1945-), reżyser, scenarzysta i montażysta filmów dokumentalnych

Wikipedia


pieniawa

źródło, z którego wypływa mieszanina wodno-gazowa; źródło gazujące


SJP.pl


pieniać

pieniać się: pieniaczyć się, procesować się, prawować się


SJP.pl


pienie

1. pieśń, piosenka, utwór muzyczny z podkładem instrumentalnym, przeznaczony do śpiewania;
2. w przenośni o pochwałach, zachwytach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) podniosły śpiew, wzniosła pieśń

 (1.2) przen. przest. wiersz, poezja

 (1.3) daw. śpiewanie, śpiew

 (1.4) daw. pianie koguta

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Pienia Aniołów brzmią pod niebiosy, / Śpiewajmy z nimi wspólnymi głosy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piać ndk.

Wiktionary


pieniek

1. niewielki pień;
2. pozostały w szczęce dolny fragment zęba, będący pozostałością po wykruszeniu się lub złamaniu korony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: pień

 (1.2) mały pień

 (1.3) leśn. widoczna część pnia (bez korzeni), która pozostaje w ziemi po ścięciu drzewa

 (1.4) odcięta górna część karcza lub nasada pnia, na której rąbie się drewno albo mięso

 (1.5) przest. pot. pszcz. ul

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Dawniej drewno na opał rąbano na pieńku.

 (1.5) Moja kobieta dostała po ojcu dziesięć pieńków; nie chciałbym ich zmarnować; boć widzę, że pszczoły są bardzo pożyteczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pniaczek m., pień nmos./n./mrz.

 przym. pieńkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pniaczek

 (1.4) pniak, reg. śl. gnot, reg. śl. gnotek

Wiktionary


pienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pienić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pienić

 rzecz. piana ż., pianka ż.

Wiktionary


pienik

owad, którego larwa otoczona grudką piany, wysysa soki z różnych krzewów i ziół


SJP.pl


pienikowate

rodzina pluskwiaków obejmująca ponad 900 gatunków


SJP.pl

Pienikowate (Aphrophoridae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu cykadokształtnych, licząca ponad 900 opisanych gatunków.

Wikipedia


pienikowaty

o cechach pienikowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl


pieniny

pas skałkowy ciągnący się na północnym obrzeżu Centralnych Karpat Zachodnich, w Polsce i na Słowacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. góry w Polsce i Słowacji;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Geneza Pienin to najtrudniejszy problem w całej geologii Karpat.

 (1.1) Poświęcił Pieninom jeden ze swoich liryków.

 (1.1) Kiedyś w Pieninach widywano żbika.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieniński

Wiktionary


pienistość

cecha czegoś pokrytego pianą lub pełnego piany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co pieniste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piana ż., pianka ż.

 przym. pienisty

Wiktionary


pienisty

pokryty warstwą piany, pełen piany lub łatwo pieniący się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pokryty pianą, zawierający pianę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieniacz mrz., pienistość ż., pianka ż., piana ż.

Wiktionary


pieniąch

zgrubienie od: pieniądz


SJP.pl


pieniądz

1. powszechnie akceptowany środek płatniczy;
2. plastikowy pieniądz - karta płatnicza;
3. pusty pieniądz - pieniądz bez pokrycia w towarze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bank. umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

Wiktionary

Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody społecznej za środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluta, krąży anonimowo od osoby do osoby i pomiędzy krajami, ułatwiając wymianę handlową. Innymi słowy jest to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Jest prawnie określonym środkiem płatniczym, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten samochód kosztuje dużo pieniędzy (= jest drogi).

 (1.1) Ludzie ulegają dominującej roli pieniądza.

 (1.1) Rozsierdzona G. nakazała swym pomagierom nękać sąsiada telefonicznymi pogróżkami i żądać pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nt͡s, AS: pʹi ̯ė̃ńõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniądze lm nm., pieniążki lm nm., pieniężnik mos.

:: zdrobn. pieniążek mrz.

:: zgrub. pieniąch mrz.

 czas. spieniężyć dk.

 przym. pieniężny

 przysł. pieniężnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. forsa, flota, grosz, hajs, kabona, kapusta, kasa, kaszanka, kwit, mamona, sałata, siano, sos, szmal; gw. Śląsk Cieszyński pinióndz

Wiktionary


pieniądze

1. powszechnie akceptowany środek płatniczy;
2. plastikowy pieniądz - karta płatnicza;
3. pusty pieniądz - pieniądz bez pokrycia w towarze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) plural|pieniądz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nd͡zɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńõnʒe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniężnik mos., pieniądz mrz.

:: zdrobn. pieniążki lm.

 czas. spieniężyć dk., spieniężać ndk.

 przym. pieniężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. forsa, kasa, kasiora, kabona, mamona, slang. hajs, kapucha, sałata, siano, szmal, gw. Poznań bejmy, przestęp. hopy; daw. flota

Wiktionary


pieniądzory

potocznie, żartobliwie o pieniądzach


SJP.pl


pieniążek

1. gatunek grzyba (pieniążek palący);
2. potocznie o drobnej monecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: pieniądz

 (1.2) mała moneta

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) biol. syst. nazwa systematyczna|Collybia|Fr.|ref=tak., rodzaj grzybów należący do rodziny gąskowatych;

 (2.2) biol. grzyb z rodzaju pieniążek (2.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pieniążek (Collybia) – rodzaj grzybów należący do rzędu pieczarkowców
  • Antoni Kazimierz Pieniążek (1940–2020) – polski prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych
  • Artur Pieniążek (ur. 1968) – polski szachista, mistrz międzynarodowy
  • Bogdan Pieniążek (ur. 1972) – piłkarz polski grający na pozycji obrońcy
  • Eugeniusz Pieniążek (1934–2020) – polski pilot, konstruktor jednoosobowego samolotu Kukułka
  • Jan Chryzostom Pieniążek herbu Odrowąż (ur. ok. 1630, zm. 1712) – polski polityk, urzędnik i żołnierz I Rzeczypospolitej, mówca sejmowy
  • Jan Pieniążek (1881-1963) – polski polityk, działacz PSL „Piast” i OZN
  • Jan Pieniążek (ur. przed 1930) – polski bokser kategorii średniej, medalista mistrzostw Polski
  • Janusz Jacek Odrowąż-Pieniążek (1931–2015) – polski historyk literatury, pisarz i muzeolog
  • Jarosław Odrowąż-Pieniążek (1853–1920) – polski urzędnik bankowy, aktor, literat, dziennikarz, kolekcjoner
  • Jerzy Wojciech Odrowąż-Pieniążek (1890-1974) – polski inżynier chemik, pisarz, oficer saperów Wojska Polskiego
  • Jerzy Pieniążek (ur. 1957) – polski polityk, senator IV i V kadencji

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dziewczynka trzymała na rączce pieniążka i prosiła o wsparcie.

 (2.2) Zarodniki pieniążków są kulistawe lub elipsoidalne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniężnik mos., pieniądz mrz., pieniążki lm nm., Pieniążki lm nm., Pieniążkowice lm nm., Pieniążkowo n.

 czas. spieniężać ndk., spieniężyć dk.

 przym. pieniężny

Wiktionary


pieniążkowice

Pieniążkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec.

Wieś królewska dawniej zwana Maciejowskie, położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sądeckim województwa krakowskiego, należała do tenuty nowotarskiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


pieniążkowiec

drobny szkarłupień z gromady jeżowców, zamieszkujący muliste dna subtropikalnych i tropikalnych mórz


SJP.pl


pieniążkowo

Pieniążkowo (niem. "Pienonskowo") – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew przy drodze krajowej nr 91.

Wikipedia


pieniążkówka

rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych


SJP.pl


pieniążnica

rodzaj grzybów z rodziny twardzioszkowatych


SJP.pl


pieniążniczka

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl


pienić

1. pokrywać coś pianą;
2. pienić się:
a) wytwarzać pianę, pokrywać się pianą; burzyć się;
b) przenośnie o człowieku: denerwować się, złościć się;
c) o czymś bezładnym: kłębić się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wytwarzać pianę na czymś

czasownik zwrotny niedokonany pienić się

 (2.1) wytwarzać pianę na sobie

 (2.2) przen. pot. objawiać gniew, złość

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Wpadł zatem do nas któregoś dnia i pieniąc się z gniewu zaczął krzyczeć do Majstra: Co to jest!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲit͡ɕ, AS: pʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piana ż., pianka ż., pienienie n.

 czas. spienić, spieniać

 przym. pianowy, piankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) wściekać się, dostać białej gorączki

Wiktionary


pieniężeński

przymiotnik od: Pieniężno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pieniężnem, dotyczący Pieniężna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieniężno n., pieniężnianin m., pieniężnianka ż.

Wiktionary


pieniężnianin

mieszkaniec Pieniężna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pieniężna

 (1.2) osoba pochodząca z Pieniężna, urodzona w Pieniężnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieniężno n.

:: fż. pieniężnianka ż.

 przym. pieniężeński

Wiktionary


pieniężnianka

mieszkanka Pieniężna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pieniężna

 (1.2) kobieta pochodząca z Pieniężna, urodzona w Pieniężnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Braniewianki najlepsze w województwie. Pieniężnianki trzecie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieniężno n.

:: fm. pieniężnianin m.

 przym. pieniężeński

Wiktionary


pieniężnica

Pieniężnica (kaszub. "Pieniãżnica", niem.: "Penkuhl") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Rzeczenica.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Pieniężnica", w którego skład wchodzi również miejscowość Knieja. W końcu 2025 sołectwo liczyło 312 mieszkańców.

Wikipedia


pieniężnik

gatunek niewielkiej rośliny polnej o jaskrawych pomarańczowych kwiatach i grubych liściach w kształcie kół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. człowiek trudniący się wymianą pieniędzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒʲɲik, AS: pʹi ̯ė̃ńẽũ̯žʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniądz, pieniądze

:: zdrobn. pieniążek, pieniążki

:: zgrub. pieniąch

 czas. spieniężyć

 przym. pieniężny

 przysł. pieniężnie

Wiktionary


pieniężno

miasto w Polsce


SJP.pl

Pieniężno (dawniej "Melzak", a także Mąkowory, Mehlsack) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieniężno.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Pieniężno liczyło 2420 mieszkańców.

Pieniężno leży zarówno na historycznej Warmii biskupiej, jak i na obszarze dawnego pruskiego terytorium Warmii plemiennej. Położone jest w pasie Wzniesień Górowskich, nad rzeką Wałszą.

Wikipedia


pieniężno-kredytowy

dotyczący kredytu pieniężnego


SJP.pl


pieniężny

wypłacany lub płacony w pieniądzach (np. kara pieniężna, darowizna pieniężna), wyrażony w pieniądzach (np. odszkodowanie pieniężne) lub w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi (np. sprawy pieniężne)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wypłacany lub płacony w pieniądzach

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Słowo ort w języku staroniemieckim na obszarach Nadrenii, północnych Niemiec i Skandynawii oznaczało czwartą część jakiejś całości, a w obiegu pieniężnym ćwierć talara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńẽũ̯žny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniężnik mos., pieniądze nmos., pieniądz, pieniąch, pieniążek

 przysł. pieniężnie, niepieniężnie

 przym. niepieniężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płatniczy

 (1.3) monetarny

Wiktionary


pieniński

związany z Pieninami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pieninami, dotyczący Pienin, pochodzący z Pienin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przywitał nas dyrektor Pienińskiego Parku Narodowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieniny nmos.

Wiktionary


pieniściej

stopień wyższy od przysłówka: pieniście


SJP.pl


pienny

mający pień, wyrastający z pnia (np. róża pienna, krzewy pienne), odnoszący się w jakiś sposób do zdrewniałego pnia


SJP.pl


pieprz

niski krzew z rodziny pieprzowatych uprawiany w krajach tropikalnych i subtropikalnych oraz owoc takiego krzewu, najczęściej suszony, stosowany jako przyprawa stołowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina zielna lub krzew z rodziny pieprzowatych;

 (1.2) kulin. spoż. przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pieprzyć

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pieprz to roślina z rodziny pieprzowatych.

 (1.2) Na końcu wbić surowe jajko, dodać pieprz i sól.

 (2.1) Piotrze, nie pieprz tyle tej zupy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛpʃ, AS: pʹi ̯epš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprzniczka ż., pieprzówka ż., pieprznik m., pieprzowiec mrz., pieprzenie n., pieprznięcie n., spieprzenie n.

:: zdrobn. pieprzyk m.

 czas. opieprzać, pieprzyć ndk., spieprzyć dk., pieprznąć dk.

 przym. pieprzowy, pieprzny, pierny, pieprznięty, pieprzony

 przysł. pieprznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. fefer

Wiktionary


pieprzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pieprzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯epšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieprzyć, opieprzać

 ims. pieprzony

 przym. pieprzony, pieprzny, pieprznięty

 rzecz. pieprzyk mzw./mrz., pieprzniczka ż., pieprz mrz.

Wiktionary


pieprznica

dawniej: pieprzówka


SJP.pl


pieprzniczka

1. niewielkie naczynie do przechowywania pieprzu; pieprznik;
2. krótka broń palna wyposażona w zespół czterech do sześciu luf, używana w latach 20. i 30. XX wieku; rewolwer wiązkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

 (1.2) wojsk. zob. rewolwer wiązkowy.

 (1.3) mykol. grzyb z rodzaju nazwa systematyczna|Cantharellula|ref=tak., z rodziny gąskowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pieprzniczka – naczynie stołowe i kuchenne
  • pieprzniczka – rodzaj grzybów
  • pieprzniczka – potoczne określenie kalkulatora „Curta”
  • pieprzniczka – potoczne określenie rewolweru wiązkowego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do obiadu zawsze kładę na stół solniczkę i pieprzniczkę.

 (1.1) Są to takie przedmioty jak solniczki, pieprzniczki, komplety do oliwy, octu, imbiru, majeranku, starannie wyczyszczone i rozmieszczone w kilku punktach stołu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃʲɲit͡ʃka, AS: pʹi ̯epšʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprz m., pieprzyk m., pieprznik m., pieprzówka ż., pieprzyca ż., pieprzowiec m., pieprzowate nmos., pieprzność ż., pieprzenie n., popieprzenie n.

 czas. pieprzyć ndk., popieprzyć dk., przepieprzyć dk., przepieprzać ndk., dopieprzyć dk., dopieprzać ndk.

 przym. pieprzowy, pieprzny, pieprznięty, popieprzony, przepieprzony

 przysł. pieprznie, pieprzno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rewolwer wiązkowy

Wiktionary


pieprzniej

stopień wyższy od przysłówków: pieprzno, pieprznie


SJP.pl


pieprzniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pieprzny


SJP.pl


pieprznik

1. rodzaj grzybów z klasy podstawczaków;
2. potocznie:
a) bałagan, nieład, nieporządek, rozgardiasz; syf, bajzel;
b) chaos, zamieszanie;
3. niewielkie naczynie do przechowywania pieprzu; pieprzniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mykol. nazwa systematyczna|Cantharellus|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny kolczakowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pieprznik – rodzaj grzybów
  • pieprznik – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pieprzniki trąbkowe są mistrzami kamuflażu, a ich brunatna barwa kapelusza i żółtawy trzon sprawiają, że łatwo stapiają się w jedno z opadłymi jesiennymi liśćmi o podobnych odcieniach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprz mrz., pieprzniczka ż.

Wiktionary


pieprznikowate

rodzina grzybów z rzędu pieprznikowców


SJP.pl

Pieprznikowate ("Cantharellaceae" J. Schröt.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieprznikowców ("Cantharellales").

Wikipedia


pieprznikowaty

o cechach pieprznikowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


pieprznikowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków


SJP.pl

Pieprznikowce ("Cantharellales" Gäum.) – rząd grzybów z klasy pieczarniaków ("Agaricomycetes").

Wikipedia


pieprznięcie

wulgarnie: uderzyć raz kogoś lub coś, cisnąć, rzucić coś, rąbnąć czymś o coś lub o kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pieprznąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieprznąć, pieprzyć

 rzecz. pieprz mrz.

 przym. pieprznięty

Wiktionary


pieprznięty

wulgarnie: uderzyć raz kogoś lub coś, cisnąć, rzucić coś, rąbnąć czymś o coś lub o kogoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. posp. chory psychicznie, nienormalny, szalony, zwariowany, niespełna rozumu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To pieprznięty facet!

 (1.1) Pieprznięty jesteś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃʲɲɛ̃ntɨ, AS: pʹi ̯epšʹńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dopieprzać/dopieprzyć, napieprzać/napieprzyć, odpieprzać/odpieprzyć, opieprzać/opieprzyć, pieprznąć/pieprzyć, podpieprzać/podpieprzyć, popieprzyć, przypieprzać się/przypieprzyć się, rozpieprzać/rozpieprzyć, spieprzać/spieprzyć, upieprzyć się, wpieprzać/wpieprzyć, wypieprzać/wypieprzyć, zapieprzać/zapieprzyć

 rzecz. pieprz m., pieprzenie n., pieprznięcie n., pieprzniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. stuknięty, walnięty; posp. popieprzony; wulg. pierdolnięty, popierdolony

Wiktionary


pieprzność

cecha czegoś mocno zaprawionego pieprzem, mającego w sobie dużo pieprzu lub pikantnego, nieprzyzwoitego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co pieprzne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieprzny, pieprzowy

 rzecz. pieprzyk mzw./mrz., pieprzniczka ż.

Wiktionary


pieprzny

1. mocno zaprawiony pieprzem, posypany dużą ilością pieprzu (np. pieprzna zupa);
2. pikantny, nieprzyzwoity (np. pieprzne żarty, pieprzne zachowanie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. mocno przyprawiony pieprzem, mający w sobie dużo pieprzu; ostry, pikantny

 (1.2) nieprzyzwoity, rubaszny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek lubi pieprzne potrawy, zawsze doprawia pieprzem.

 (1.2) Tomek, gdy popije, opowiada różne pieprzne historie z czasów studiów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛpʃnɨ, AS: pʹi ̯epšny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pieprznie

 rzecz. pieprzyk mzw./mrz., pieprzność ż., pieprz m., pieprzenie n., pieprzniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. pierny, przest. pierzny

 (1.2) gruby, słony, tłusty, nieprzyzwoity, niewybredny

Wiktionary


pieprznąć

wulgarnie: uderzyć raz kogoś lub coś, cisnąć, rzucić coś, rąbnąć czymś o coś lub o kogoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. uderzyć, walnąć

 (1.2) wulg. pot. rzucić

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pieprznął w kąt moją ulubioną książkę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛpʃnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯epšnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieprzyć

 rzecz. pieprz mrz., pieprznięcie

 ims. pieprznięty, popieprzony

 przym. pieprznięty, popieprzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdolnąć

Wiktionary


pieprzojad

ptak z rodziny tukanów


SJP.pl


pieprzony

1. posypywać pieprzem, dodawać pieprzu do potraw w celu uzyskania pożądanego smaku;
2. wulgarne:
a) gadać brednie, bzdury;
b) mieć stosunek płciowy;
c) pieprzyć się - mieć stosunek płciowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. wzbudzający gniew, niechęć, pogardę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj puszczamy z dymem całą naszą pieprzoną przeszłość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃɔ̃nɨ, AS: pʹi ̯epšõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprz m., pieprzenie n.

 czas. pieprzyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. zakichany, cholerny, przeklęty; wulg. pierdolony, jebany

Wiktionary


pieprzowate

rodzina roślin z klasy dwuliściennych, uprawianych w krajach tropikalnych i subtropikalnych


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pieprzowaty

o cechach pieprzowatych (rodziny roślin z klasy dwuliściennych, uprawianych w krajach tropikalnych i subtropikalnych)


SJP.pl


pieprzowcowy

produkowany na bazie owoców pieprzowca (np. nalewka pieprzowcowa), powiązany w jakiś sposób z tymi owocami lub samą rośliną (np. oleożywica pieprzowcowa)


SJP.pl


pieprzowiec

roczna roślina z rodziny psiankowatych o czerwonych owocach i lancetowatych lub jajowatych liściach, najczęściej hodowana jako doniczkowa roślina ozdobna; pieprz turecki, pieprz hiszpański


SJP.pl


pieprzowy

związany w jakiś sposób z pieprzem (np. krzew pieprzowy, plantacje pieprzowe), odnoszący się do tej rośliny lub jej owoców


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący pieprzu

 (1.2) przyrządzony z dodatkiem pieprzu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprzniczka ż., pieprz mrz., pieprzność ż., pieprzówka ż.

Wiktionary


pieprzyca

zakaźna choroba pasożytnicza jedwabników morwowych i dębowych; plamica; pebryna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa rodzaju roślin z rodziny kapustowatych (Lepidium);

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pieprzniczka ż.

Wiktionary


pieprzyk

1. zdrobnienie od: pieprz;
2. niewielka, brązowa plamka powstała na skórze wskutek nadmiaru lub niedoboru jednego ze składników tkankowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kosmet. mała, brązowa plama na skórze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) szczegół w wypowiedzi lub sytuacji nadający jej sensacyjności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leon ma pieprzyka na brzuchu.

 (2.1) Krycha lubiła takie opowieści z pieprzykiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprz mrz., pieprzenie n., pieprzniczka ż., pieprzność ż.

 czas. pieprzyć ndk., przepieprzać ndk., przepieprzyć dk.

 przym. pieprzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprz

 (2.1) pieprz, pikanteria

Wiktionary


pieprzykowaty

podobny do pieprzyka, charakterystyczny dla pieprzyka lub pokryty licznymi pieprzykami (np. pieprzykowata dziewczyna)


SJP.pl


pieprzyć

1. posypywać pieprzem, dodawać pieprzu do potraw w celu uzyskania pożądanego smaku;
2. wulgarne:
a) gadać brednie, bzdury;
b) mieć stosunek płciowy;
c) pieprzyć się - mieć stosunek płciowy


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) dodawać pieprzu do jedzenia

 (1.2) posp. pogard. mówić bzdury, kłamać

 (1.3) posp. pogardzać kimś lub czymś, lekceważyć kogoś

 (1.4) wulg. pot. uprawiać seks

czasownik zwrotny niedokonany pieprzyć się (dk. brak)

 (2.1) posp. przestawać pracować w sposób prawidłowy

 (2.2) posp. robić coś przesadnie długo, mozolnie, drobiazgowo

 (2.3) posp. o myślach, wspomnieniach itp.: mylić się

 (2.4) wulg. uprawiać seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pieprz już tej zupy, jest za ostra.

 (1.2) Co ty mi tu pieprzysz, przecież widać, że to nieprawda!

 (1.3) Pieprzę tę robotę i jadę do Anglii, traktują mnie tu jak szmatę i do tego płacą gówniane grosze.

 (1.4) Wiesz, że Tomek pieprzył żonę szefa?!

 (2.1) Komputer się znowu pieprzy, trzeci raz dzisiaj się zawiesił.

 (2.2) Przestań się pieprzyć z tym raportem, rób go szybciej.

 (2.3) Znowu mi się pieprzą te daty, nie pamiętam kiedy to było.

 (2.4) Słyszałem ich wczoraj, pieprzyli się całą noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: pʹi ̯epšyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dopieprzać ndk., dopieprzyć dk., napieprzać ndk.,napieprzyć dk., odpieprzać ndk., odpieprzyćdk., opieprzać ndk., opieprzyć dk., pieprznąć dk., podpieprzać ndk., podpieprzyć dk., popieprzyć dk., przypieprzać ndk., przypieprzyć dk., rozpieprzać ndk., rozpieprzyć dk., spieprzać ndk., spieprzyć dk., upieprzać ndk., upieprzyć dk., wpieprzać ndk., wpieprzyć dk., wypieprzać ndk., wypieprzyć dk., zapieprzać ndk., zapieprzyć dk.

 rzecz. pieprz m., pieprzyk m., pieprzniczka ż., pieprzenie n., pieprznięcie n.

 przym. pieprznięty, pieprzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pierniczyć

 (1.2-4) wulg. pierdolić

 (2.2) pot. cackać się; wulg. pierdolić się

Wiktionary


pieprzówka

1. roślina zielna lub krzewinka z rodziny pieprzowatych, o niewielkich, najczęściej lekko zaokrąglonych liściach i kremowych, niepachnących kwiatach, naturalnie rosnąca w krajach tropikalnych i subtropikalnych, często hodowana w domach jako ozdobna roślina doniczkowa; peperomia;
2. pobudzająca apetyt czysta wódka z dodatkiem zmielonego czarnego pieprzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Peperomia||ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych, charakteryzujący się mięsistymi liśćmi;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju pieprzówka (1.1)

 (1.3) spoż. nalewka pieprzowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pieprzówka – rodzaj wódki
  • Pieprzówka (łac. Peperomia) – rodzaj roślin

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Podlej też pieprzówkę w Marcinowym pokoju.

 (1.3) Napiłem się trochę pieprzówki i mi przeszło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprz mrz., pieprzniczka ż.

 przym. pieprzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peperomia

 (1.2) peperomia

Wiktionary


pierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. adwokat, rzecznik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierczyk mos.

 czas. przeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pierczyk

Wiktionary


pierce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franklin Pierce – 14. prezydent USA
  • Hawkeye Pierce – lekarz wojskowy służący w Korei, bohater filmu MASH i serialu pod tym samym tytułem
  • Paul Pierce – koszykarz amerykański
  • Pierce – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Weld
  • Pierce – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Clearwater
  • Pierce – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Pierce
  • Pierce – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee
  • Pierce (ang. Pierce Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie DeKalb
  • Pierce (ang. Pierce Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Washington
  • Pierce (ang. Pierce Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Page
  • Pierce (ang. Pierce Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Lawrence
  • Pierce (ang. Pierce Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Stone

Wikipedia


piercer

[czytaj: pirser] osoba zajmująca się przekłuwaniem różnych części ciała


SJP.pl


piercerka

[czytaj: pirserka] kobieta zajmująca się przekłuwaniem różnych części ciała


SJP.pl


pierchała

nazwisko


SJP.pl


piercing

[czytaj: pirs-ing] umieszczanie kolczyków i tatuaży na różnych częściach ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ozdabianie ciała kolczykami;

Wiktionary

Piercing [wym. "pir-sing"] (ang. "pierce" [], starofr. "percier", łac. "pertundere", "pertusus" – „przebijać”, „przekłuwać”) – forma modyfikacji ciała polegająca na nakłuwaniu lub przecinaniu części ciała człowieka w celu utworzenia otworu, w którym można nosić biżuterię (zazwyczaj kolczyk) lub implant.

Wikipedia


pierczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. adwokat, rzecznik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierca mos.

 czas. przeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pierca

Wiktionary


pierd

potocznie: gazy wypuszczone z organizmu; bąk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii o charakterze zapachowo-dźwiękowym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./m., pierdzenie n., wypierdzenie n., wypierdek m., pierdolenie n., wypierdolenie n., upierdliwość ż., upierdalanie n., upierdolenie n., pierdolnik m., podpieralanie n., podpierdolenie n., podpieralacz m., pierdółka ż., pierdel m.

 czas. pierdzieć ndk., wypierdzieć dk., pierdolić ndk., wypierdolić dk., pierdzielić ndk., upierdalać ndk., upierdolić dk., pierdolnąć dk., podpierdalać ndk., podpierdolić dk.

 przym. upierdliwy, pierdolnięty, pierdółkowaty

 przysł. upierdliwie

 wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bździna, bąk, pierdoła, piard

Wiktionary


pierdasić

potocznie: mówić głupstwa albo nieprawdę; pierdzielić, pierdolić, pieprzyć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. popierdasić)

 (1.1) pot. wulg. mówić od rzeczy

 (1.2) pot. wulg. kłamać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie będziesz mi tu pierdasiła takich głupot!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdaszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wulg. pierdzielić, pierdolić, pieprzyć

 (1.2) pot. ściemniać; pot. wulg. pierdzielić, pierdolić, pieprzyć

Wiktionary


pierdaszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. wulg. mówienie od rzeczy

 (1.2) pot. wulg. mówienie kłamstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego jej pierdaszenia już się nie da słuchać!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdasić ndk., popierdasić dk.

Wiktionary


pierdel

wulgarnie: więzienie; ciupa, kić, mamer, paka, pudło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. grub. więzienie

 (1.2) przest. grub. śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

 (1.3) uczn. grub. ubikacja

 (1.4) uczn. grub. szkoła

 (1.5) uczn. grub. posterunek MO

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedzę w pierdlu już ostatni rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrdɛl, AS: pʹi ̯erdel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./m., pierdzenie n., wypierdzenie n., wypierdek m., pierdolenie n., wypierdolenie n., upierdliwość ż., upierdalanie n., upierdolenie n., pierdolnik m., podpieralanie n., podpierdolenie n., podpieralacz m., pierdółka ż., pierd m.

 czas. pierdzieć ndk., wypierdzieć dk., pierdolić ndk., wypierdolić dk., pierdzielić ndk., upierdalać ndk., upierdolić dk., pierdolnąć dk., podpierdalać ndk., podpierdolić dk.

 przym. upierdliwy, pierdolnięty, pierdółkowaty

 przysł. upierdliwie

 wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciupa, mamer, paka, kić, pudło; neutr. więzienie

 (1.2) pierd, bździna, bąk; neutr. wiatry

Wiktionary


pierdnięcie

potocznie: wypuścić gazy trawienne; pruknąć, pryknąć, puścić bąka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. wulg. odgłos wydawany podczas wypuszczania gazów trawiennych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy usłyszał pierdnięcie, zachichotał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrdʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pʹi ̯erdʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdzenie n., piard m., pierdoła m./ż.

 czas. pierdnąć dk., pierdzieć ndk., piardnąć dk.

Wiktionary


pierdnąć

potocznie: wypuścić gazy trawienne; pruknąć, pryknąć, puścić bąka


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|pierdzieć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden przebrał w jadle miarkę • I ma w dupie oliwiarkę. • Gdy chciał pierdnąć na odmianę, • Obsrał okna, drzwi i ścianę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrdnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯erdnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdnięcie n., pierdzenie n., pierdoła m./ż.

 czas. pierdzieć ndk., piardnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk purtnąć, purtnońć

Wiktionary


pierdolamento

wulgarnie: gadanie bez sensu, od rzeczy; pierdololo, pierdu-pierdu


SJP.pl


pierdolec

wulgarne: mania, obsesja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wulg. zafascynowanie, bzik, obsesja

 (1.2) wulg. zdenerwowanie, gniew, szał

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) wulg. pogardliwie o mężczyźnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam pierdolca na punkcie poprawnej polszczyzny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔlɛt͡s, AS: pʹi ̯erdolec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiksum, fioł, hyś, jobel, szajba, zajob

 (1.2) biała gorączka, kurwica

 (2.1) pierdoła, popapraniec, popierdoleniec, zjeb, pokraka

Wiktionary


pierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. bzdury

 (1.2) wulg. zmyślanie, mówienie bzdur

 (1.3) wulg. uprawianie seksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co to za pierdolenie?

 (1.2) Znowu słyszę to pierdolenie o płaskiej Ziemi!

 (1.2) Skończ już to pierdolenie.

 (1.3) Nieostrożne pierdolenie może skończyć się ciążą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯erdolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./mos.

 czas. pierdolić ndk., pierdolnąć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1) pieprzenie

 (1.1) pierdoły

Wiktionary


pierdoleniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba cierpiąca na pierdolec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary


pierdolet

potocznie: coś mało ważnego, błahostka, drobiazg, głupstwo; pierdoła, duperela


SJP.pl


pierdolina

(zwykle w liczbie mnogiej) pierdoła; wulgarnie:
1. brednia, niedorzeczność, bzdura; banialuka;
2. błahostka, drobnostka, drobiazg


SJP.pl


pierdolić

pierdzielić; wulgarnie:
1. odbywać stosunek płciowy;
2. mówić coś głupiego, nieprawdziwego;
3. robić coś źle, niedołężnie;
4. psuć, niszczyć;
5. traktować z pogardą lub lekceważeniem;
6. mylić, mieszać, plątać;
7. pierdolić się:
a) odmawiać posłuszeństwa, psuć się;
b) mylić się, mieszać się, plątać się;
c) robić coś powoli, postępować zbyt delikatnie;
d) uprawiać seks ze sobą nawzajem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wulg. lekceważyć

 (1.2) wulg. zmyślać, mówić coś głupiego

 (1.3) reg. pozn. dużo gadać, pleść głupstwa

 (1.4) wulg. czasownik ekspresyjny, wyrażający np. niedowierzanie, zaskoczenie

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) wulg. mylić

 (2.2) wulg. uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

 (2.3) wulg. zmyślać, mówić coś głupiego

 (2.4) wulg. lekceważyć

 (2.5) wulg. psuć

czasownik zwrotny niedokonany pierdolić się (dk. brak)

 (3.1) wulg. mylić się (w zn. być mylonym)

 (3.2) wulg. mylić się

 (3.3) wulg. psuć się

 (3.4) wulg. uprawiać seks ze sobą nawzajem

 (3.5) wulg. zajmować się mozolnie, robić coś powoli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierdolę jego zdanie! I tak zrobię tak jak uważam.

 (1.2) Naprawdę?! Pierdolisz, nie wierzę ci.

 (1.2) Weź nie pierdol.

 (1.4) O ja pierdolę! Wygrałem nagrodę w jakimś konkursie!

 (2.1) Ciągle pierdolę godziny zajęć i mam nieobecności.

 (2.2) Warszawiacy rzadko pierdolą swoje żony.

 (2.3) Pierdolisz bzdury, już nie mogę słuchać tych głupot.

 (2.4) Pierdolę to wszystko! Już mnie to nie obchodzi.

 (2.5) Pierdolę każdą robotę za jaką się nie wezmę.

 (3.1) Znaki drogowe mi się pierdolą.

 (3.2) Zawsze pierdolę się w obliczeniach.

 (3.3) Pierdoli mi się komputer.

 (3.4) Pierdolimy się każdego wieczoru.

 (3.4) Sąsiad z góry pierdoli się z sąsiadką tak, że aż tynk sypie się nam z sufitu.

 (3.5) Już nie mam siły; pierdolę się z tym od rana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛr.ˈdɔ.lʲit͡ɕ, AS: pʹi ̯er.do.lʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierduśnica ż., pierdel mrz., opierdol mrz., pierdolec mrz., pierdoleniec mos., pierdoła ż., pierdółka ż., pierdółeczka ż., pierdolnik mrz., pierduśnik mrz., popierdoleniec mos., pierdolenie n., pierdolnięcie n., dopierdalanie n., napierdalanie n., odpierdolenie n., odpierdalanie n., opierdolenie n., opierdalanie n., podpierdolenie n., podpierdalanie n., popierdolenie n., popierdalanie n., przepierdolenie n., przepierdalanie n., przypierdolenie n., przypierdalanie n., rozpierdolenie n., rozpierdalanie n., spierdolenie n., spierdalanie n., upierdolenie n., upierdalanie n., wpierdolenie n., wpierdalanie n., wypierdolenie n., wypierdalanie n., zapierdolenie n., zapierdalanie n., wpierdol mrz., pierdu-pierdu n., pierd mrz.

 czas. pierdolnąć dk., dopierdalać ndk., napierdalać ndk., odpierdolić dk., odpierdalać ndk., opierdolić dk., opierdalać ndk., podpierdolić dk., podpierdalać ndk., popierdolić dk., popierdalać ndk., porozpierdalać dk., przepierdolić dk., przepierdalać ndk., przypierdolić dk., przypierdalać ndk., rozpierdolić dk., rozpierdalać ndk., spierdolić dk., spierdalać ndk., upierdolić dk., upierdalać ndk., wpierdolić dk., wpierdalać ndk., wypierdolić dk., wypierdalać ndk., zapierdolić dk., zapierdalać ndk.

 przym. pierdolony, dopierdolony, napierdolony, opierdolony, opierdalany, pierdolnięty, podpierdolony, popierdolony, przepierdolony, przypierdolony, rozpierdolony, spierdolony, upierdolony, wypierdolony, zapierdolony

 wykrz. pierdut, pierdu-pierdu, wypierdalać, pierdol się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. lekceważyć, ignorować; pot. chrzanić, pierniczyć; posp. olewać; wulg. pierdzielić, pieprzyć

 (1.2) neutr. zmyślać; pot. chrzanić, pierniczyć; wulg. pieprzyć

 (2.1) neutr. mylić, plątać; wulg. pieprzyć

 (2.2) wulg. bzykać, chrobotać, ciumkać, ciupciać, dupczyć, dymać, jebać, młócić, posuwać, ruchać, rypać, rżnąć, walić, zapinać; przest. chędożyć

 (2.3) neutr. zmyślać; posp. chrzanić; wulg. pieprzyć

 (2.4) neutr. lekceważyć; wulg. pieprzyć, mieć w dupie, srać (na coś); posp. pierdzielić

 (2.5) neutr. psuć, niszczyć; wulg. jebać

 (3.1) neutr. mylić się; wulg. pieprzyć

 (3.2) neutr. mylić się; wulg. pieprzyć

 (3.3) neutr. psuć się; wulg. pieprzyć

 (3.4) neutr. uprawiać seks, kopulować; wulg. bzykać się, pieprzyć się, ruchać się; przest. chędożyć się

 (3.5) neutr. zajmować się mozolnie; pot. cackać się; wulg. pieprzyć się

Wiktionary


pierdolnik

wulgarnie:
1. mały przedmiot lub jego część; wihajster, dynks, dinks;
2. bałagan, rozgardiasz; burdel, bajzel;
3. szkoła, bursa, internat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. wulg. brak porządku

 (1.2) pot. wulg. mały przedmiot, dynks

 (1.3) pot. wulg. internat

Wiktionary

Pierdolnik – skała we wsi Podzamcze w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec. Jest to pojedyncza skała znajdująca się na szczycie Góry Janowskiego, po północno-wschodniej stronie hotelu, w lesie naprzeciwko Małej Cimy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posprzątaj wreszcie ten pierdolnik!

 (1.2) O, a tutaj na ścianie zrobimy taki pierdolnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛr.ˈdɔl.ʲɲik, AS: pʹi ̯er.dol.ʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./mos., pierdolenie n.

 czas. pierdolić ndk., pierdolnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pieprznik, syf, bajzel, burdel; pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy; neutr. bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamęt, zamieszanie; przest. kweres

 (1.2) dynks, dynksik

Wiktionary


pierdolnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pierdolnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolnąć, pierdolić, zapierdalać

Wiktionary


pierdolnięty

jebnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. pierdolnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: pierdolnąć

przymiotnik

 (2.1) wulg. chory psychicznie, nienormalny, szalony, zwariowany, niespełna rozumu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jesteś nie mniej pierdolnięta niż twoja stara!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdɔlʲˈɲɛ̃ntɨ, AS: pʹi ̯erdolʹńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdolenie n., pierd mrz., pierdel mrz.

 czas. zapierdalać ndk., pierdolnąć dk., pierdolić ndk., pierdolić się ndk.

 przym. popierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kopnięty, niedorobiony, niespełna rozumu, stuknięty, szurnięty, walnięty; wulg. jebnięty, wulg. pieprznięty, wulg. popieprzony, wulg. popierdolony

Wiktionary


pierdolnąć

jebnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. pierdolnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) wulg. powiedzieć coś głupiego

 (1.2) wulg. uderzyć

 (1.3) wulg. umieścić

 (1.4) wulg. zrobić, wykonać

 (1.5) wulg. zjeść, wypić

 (1.6) wulg. rzucić

 (1.7) wulg. runąć, przewrócić się, spaść

 (1.8) wulg. wybuchnąć

 (1.9) wulg. zepsuć się, ulec awarii

 (1.10) wulg. definitywnie się skończyć

 (1.11) wulg. porazić prądem

czasownik zwrotny dokonany pierdolnąć się

 (2.1) wulg. uderzyć się

 (2.2) wulg. pomylić się

 (2.3) wulg. położyć się, usiąść; spocząć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierdolnąłem głupotę.

 (1.2) Pierdolnąłem Zenka w głowę.

 (1.3) Pierdolnę ten obrazek na ścianę.

 (1.4) Pierdolnij mi masaż!

 (1.5) Pierdolnąłem sobie kebaba. Pierdolniemy po setce?

 (1.6) Pierdolnę tym twoim obrazkiem o ścianę!

 (1.7) Była taka wichura, że maszt pierdolnął na ziemię.

 (1.8) Bomba pierdolnęła!

 (1.9) Pierdolnął mi akumulator w aucie.

 (1.10) Kiedy wreszcie to wszystko pierdolnie?!

 (1.11) Jak mnie od tego kabla pierdolnęło…

 (2.1) Pierdolnąłem się o drzwi.

 (2.2) Pierdolnąłem się w obliczeniach.

 (2.3) Ale jestem zmęczony! Chcę jak najszybciej pierdolnąć się do wyrka i zasnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔlnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯erdolnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdolnięcie n., pierdolenie n., pierdolnik mrz., pierd mrz., pierdel mrz.

 czas. zapierdalać, pierdolić ndk.

 przym. pierdolnięty, upierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 pieprznąć, pizdnąć, kurwnąć, jebutnąć, zapierdolnąć, wyjebać, pierdyknąć

Wiktionary


pierdololo

wulgarnie: gadanie bez sensu, od rzeczy; pierdolamento, pierdu-pierdu


SJP.pl


pierdolony

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od pierdolić

przymiotnik relacyjny

 (2.1) wulg. zły, wzbudzający gniew, zdenerwowanie lub pogardę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Gdzie jest ten pierdolony Andrzej?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ, AS: pʹi ̯erdolõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./mos.

 czas. pierdolić ndk., opierdalać ndk.

 przym. upierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pieprzony, cholerny, przeklęty, jebany, w dupę kopany

Wiktionary


pierdoła

ktoś nieporadny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) wulg. człowiek mówiący bzdury, niedorzeczności

 (1.2) pogard. człowiek niedołężny, niezdarny, ślamazarny, zwykle stary

 (1.3) przest. posp. ktoś, kto często pierdzi

 (1.4) przest. wulg. lichy robotnik

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

 (2.2) wulg. plotka; zob. pierdoły.

 (2.3) wulg. rzecz mało znacząca, bzdura, głupstwo; zob. pierdoły.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jasio to straszny pierdoła. Rozmowy z nim zawsze mnie nudzą.

 (1.2) Ten stary pierdoła bardzo głośno słucha radia. Przez niego nie mogę się skoncentrować na nauce!

 (2.2) Podniecała się jakąś pierdołą zasłyszaną przed sklepem.

 (2.3) Płaczesz z powodu potrzaskanej szklanki? Nie przejmuj się taką pierdołą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔwa, AS: pʹi ̯erdou̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoły nmos., pierdu-pierdu n., pierd m., pierdzenie n., pierdolenie n., opierdalanie n., opierdolenie n., pierdolnik m., wypierdek m., wypierdzenie n.

:: zdrobn. pierdołka ż., pierdółka n.

 czas. napierdalać, zapierdalać, pierdnąć, pierdolić ndk., opierdalać ndk., pierdzieć ndk., opierdolić dk., wypierdzieć ndk.

 przym. pierdolony, pierdółkowaty

 wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zgred, pierdziel, pierdolec, niedołęga, fajtłapa

 (1.3) pierdziel, pierdzioch

 (1.4) partacz

 (2.1) bździna, pierd, bąk

Wiktionary


pierdołek

potocznie: głupstwo, bzdura, błaha sprawa; pierdółka, pierdołka, pierdółek


SJP.pl


pierdołka

potocznie: głupstwo, bzdura, błaha sprawa; pierdółka, pierdołek, pierdółek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. przest. w lm. gadanina, banialuki, głupstwa

 (1.2) przest. gw-pl|Konińskie. ulęgałka, polna gruszka

 (1.3) przest. zob. pierdolenie., pierdolenie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Nie mów, że z każdą pierdołką latasz do Janusza?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔwka, AS: pʹi ̯erdou̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła mos./ż., pierdoły nmos., pierdółka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pierdziołka

Wiktionary


pierdołowaty

potocznie: niezaradny, niedołężny; gapowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. ciamajdowaty

Wiktionary


pierdoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. posp. rzeczy mało ważne, głupstwa, dyrdymałki, bzdury; zob. pierdoła.

 (1.2) pot. posp. plotkaotki, wieści; zob. pierdoła.

 (1.3) pot. posp. pogaduchy, plotkowanie

forma rzeczownika.

 (2.1) M. i B. lm. od: pierdoła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślałam, że to będzie ciekawy program, a to same pierdoły.

 (1.2) Znasz najnowsze pierdoły o naszym wójcie?

 (1.2) Nie przejmuj się tymi pierdołami, pogadają i zapomną.

 (1.3) Mamy nie ma w domu, poszła do sąsiadki na pierdoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔwɨ, AS: pʹi ̯erdou̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdziel mos., pierdołka ż., pierdoła, pierdu-pierdu

:: zdrobn. pierdołki, pierdółki

 wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banialuki, koszałki-opałki

 (1.2) reg. pozn. pierdy, reg. sieradz. pirdoły

Wiktionary


pierdu-merdu

wykrzyknik

 (1.1) wulg. onomatopeja wartościująca negatywnie rozmowę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdu-pierdu

Wiktionary


pierdu-pierdu

pierdu, pierdu; potocznie:
1. bezwartościowa wypowiedź; trele-morele;
2. coś mało ważnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. bezsensowna wypowiedź

 (1.2) pot. coś mało istotnego

 (1.3) pot. zob. gadu-gadu.

wykrzyknik

 (2.1) pot. wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, co mówili na szkoleniu to same pierdu-pierdu.

 (1.2) Ty się na tym znasz, pójdź tam odwalić jakieś komputerowe pierdu-pierdu.

 (2.1) — Pożycz jeszcze dychę; zobaczysz, po pierwszym oddam ci co do grosza. — Pierdu-pierdu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdu‿ˈpʲjɛrdu, AS: pʹi ̯erdu‿pʹi ̯erdu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdel mrz., pierdoła ż., pierdoły nmos., pierd mrz.

 czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trele-morele

 (2.1) akurat; pot. baju, baju, będziesz w raju, tere-fere kuku, strzela baba z łuku, tere-bzdere kuku, strzela baba z łuku, tere-fere kuku, tere-fere, trele-morele, gadaj zdrów; wulg. dupa jasiu, sranie w banię

Wiktionary


pierdut

potocznie: wykrzyknik naśladujący bardzo silne i głośne uderzenie; jebut


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wulg. onomatopeja dosadnie imitująca uderzenie, upadek lub wybuch

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, zapierdalać, pierdzieć ndk.

Wiktionary


pierduśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. plotkarka; osoba gadatliwa, gaduła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To dlatego właśnie zawiadomiła o tych połamanych drzwiach swoje koleżanki, a nie tę pierduśnicę Badurową, która znana była z tego, że na każdy temat preparowała niestworzone historie, zresztą z sobą w roli głównej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdy nmos.

:: fm. pierduśnik m.

 czas. pierdolić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleciuga, pleciuch, papla; gw-pl|Poznań. klecicha, kletuśnica, klepidupa, gw-pl|Górny Śląsk. klekotka, klapaczka

Wiktionary


pierdy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poznań. pot. plotkaotki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opowiadała różne pierdy o nowym szefie i jego żonie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierduśnik m., pierduśnica ż.

 czas. pierdzielić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdoły

Wiktionary


pierdykać

wulgarnie:
1. mocno uderzać w coś;
2. lekceważyć; chromolić;
3. mówić głupoty; chromolić, pieprzyć, chrzanić


SJP.pl


pierdyknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pierdyknąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdyknąć

Wiktionary


pierdyknąć

wulgarnie:
1. uderzyć; walnąć, strzelić;
2. cisnąć, rzucić;
3. wybuchnąć;
4. powiedzieć coś głupiego; palnąć;
5. stanąć przed odpowiedzialnością, odpowiedzieć za coś;
6. wykonać jakąś czynność, np. pierdyknąć browara;
7. pierdyknąć w kalendarz - umrzeć; fiknąć, wykitować, wykorkować;
8. pierdyknąć się:
a) uderzyć się; rąbnąć się, walnąć się;
b) pomylić się; kopnąć się, machnąć się, majdnąć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) wulg. powiedzieć coś niemądrego

 (1.2) wulg. ponieść konsekwencje swojego postępowania

 (1.3) wulg. uderzyć

 (1.4) wulg. wybuchnąć

 (1.5) wulg. runąć, przewrócić się, spaść

 (1.6) wulg. porazić prądem elektrycznym

 (1.7) wulg. ukraść

 (1.8) wulg. umrzeć

 (1.9) wulg. zepsuć się, ulec awarii

 (1.10) wulg. definitywnie się skończyć

 (1.11) wulg. zrobić, wykonać

 (1.12) wulg. kupić, nabyć

czasownik zwrotny dokonany pierdyknąć się

 (2.1) wulg. uderzyć się

 (2.2) wulg. pomylić się

 (2.3) wulg. położyć się, usiąść; spocząć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aleś pierdyknął, bo ja akurat zarabiam i płacę w euro, po cenach jak w Niemczech

 (1.4) Usłyszeliśmy wybuch, wielki huk, potworna eksplozja. – Ja w jednej sztuce odzieży jestem, bo byłem w wannie, jak to pierdyknęło.

 (1.6) Dotknąłem tylko samego grzejnika i pierdyknął mnie, aż mi łapę wygięło

 (1.9) Co się stanie jak zasilacz pierdyknie albo wiatrak od zasilacza się zatrzyma?

 (1.11) Przed wyborami "pierdyknie" się ze dwa kilometry asfaltu, otworzy jakieś boisko i następna kadencja wygrana.

 (2.1) Leży teraz w szpitalu, bo pierdyknął się w łeb.

 (2.2) Gdyby przed wojną państwowy urzędnik pierdyknął się w tak ważnym dokumencie tak haniebnie, to chyba pozostałoby mu tylko wyciągnięcie z szuflady rewolweru i palnięcie sobie w łeb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɨknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯erdyknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdyknięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć; pot. wyskoczyć jak filip z konopi

 (1.3) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć; neutr. uderzyć, zdzielić

 (1.4) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć; neutr. wybuchnąć, eksplodować

 (1.5) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć

 (1.6) pot. kopnąć; posp. pieprznąć

 (1.7) wulg. zapierdolić; posp. zapieprzyć; pot. podwędzić

 (1.8) zob. umrzeć.

 (1.9) wulg. zjebać się, spierdolić się; posp. spieprzyć się; neutr. zepsuć się

 (1.10) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć

 (1.12) pot. fundnąć (sobie), szarpnąć się

 (2.1-3) wulg. jebnąć się, pierdolnąć się

Wiktionary


pierdyliard

potocznie: ogromna liczba; pierdylion, zylion, bazylion


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. grub. bardzo dużo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre objawy są tak oczywiste, że dobry lekarz wcale nie potrzebuje pierdyliarda wizyt, żeby postawić diagnozę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdylion, w chuj

Wiktionary


pierdylion

potocznie: ogromna liczba; pierdyliard, zylion, bazylion


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. grub. bardzo dużo

Wiktionary


pierdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pierdzieć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam jąkała w kącie stoi, • Dupę ściska bo się boi, • Chciałby sobie puścić bąka, • Lecz w pierdzeniu też się jąka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯erʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./m., pierdnięcie n.

 czas. pierdzieć ndk., pierdnąć dk.

Wiktionary


pierdziel

wulgarne, lekceważące określenie na mężczyznę, najczęściej starego lub niezgrabnego, nieudolnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. pogard. stary mężczyzna

 (1.2) wulg. ktoś, kto często pierdzi

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pierdzielić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piszczałka podwójnostroikowa zwana pierdzielem
  • Joseph Pujol, znany pod pseudonimem Pierdziel

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie słuchaj tego pryka! To stary pierdziel, który żyje jeszcze w poprzedniej epoce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdzenie n., pierdnięcie n., pierdoła ż./mos., pierdoły nmos., pierdzielenie n., wypierdek m.

 czas. pierdzielić ndk., pierdzieć ndk., pierdnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pierdoła; pot. pogard. dziadyga, stary grzyb, pryk, ramol, staruch, zgred; gw. Górny Śląsk purt

 (1.2) wulg. pierdoła

Wiktionary


pierdzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pierdzielić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲd͡ʑɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯erʹʒ́elẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdzielić

 rzecz. pierdziel mos.

Wiktionary


pierdzielić

1. wulgarnie: mówić głupstwa albo nieprawdę;
2. pierdzielić się - mylić się, plątać


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) pot. wulg. mówić bzdury, kłamać

 (1.2) pot. wulg. nie liczyć się z czymś lub kimś, nie przejmować się

czasownik zwrotny pierdzielić się

 (2.1) pot. wulg. mieszać się, mylić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań mi tu pierdzielić – powiedział zdenerwowany i wyszedł.

 (1.2) Pierdzielę to, nie będę się zarzynał dla dodatkowych paru groszy.

 (2.1) Wszystko mi się już pierdzieli ze zmęczenia, nie mogę dalej się uczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: pʹi ̯erʹʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdziel m., pierdzielenie n., pierdy nmos., pierd mrz., pierdel mrz.

 czas. pierdzielnąć dk., popierdzielić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2, 2.1) wulg. pierdolić; posp. pieprzyć

 (1.2) wulg. pierdolić; posp. olewać; eufem. mieć gdzieś

Wiktionary


pierdzielnąć

pieprznąć; potocznie:
1. rzucić coś z wielką siłą;
2. uderzyć czymś w coś;
3. przewrócić się


SJP.pl


pierdzieć

wulgarnie: wydalać gazy trawienne; prukać, prykać, bździć, smrodzić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pierdnąć)

 (1.1) wulg. wypuszczać gazy trawienne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierdzą panny, dobrodzieje, • Księża, szlachta i złodzieje, • Nawet papież chociaż miernie, • Też kadzidłem sobie pierdnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrʲd͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: pʹi ̯erʹʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdzenie m., pierdnięcie n., pierdoła ż./mos.

 czas. pierdnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bździć, puszczać gazy, prykać, prukać, gw. Górny Śląsk dżistać, drzistać

Wiktionary


pierdzioch

potocznie: gazy wypuszczone z organizmu; bąk, pierd


SJP.pl


pierdzioszek

zdrobnienie od: pierdzioch


SJP.pl


pierdziu

żartobliwe przekleństwo (zwykle w wyrażeniu "ja pierdziu")


SJP.pl


pierdółeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pierdółka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdółka ż.

 czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary


pierdółek

potocznie: głupstwo, bzdura, błaha sprawa; pierdółka, pierdołek, pierdołka


SJP.pl


pierdółka

potocznie: głupstwo, bzdura, błaha sprawa; pierdołek, pierdołka, pierdółek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mało istotna rzecz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierd mrz., pierdel mrz., pierdoła mos./ż.

 czas. pierdolić

Wiktionary


pierdółkowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierdółkowate; cecha tych, którzy są pierdółkowaci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pierdółkowaty

 przysł. pierdółkowato

Wiktionary


piere-wtere

przysłówek

 (1.1) gwara. rzad. natychmiast, zaraz, bez zwłoki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak jej tak powiecie, to wam karczmarka piere-wtere jedzenie poda.

 (1.1) Mój tatusinek polecieli do księdza i piere-wtere wsyćko opedzieli.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raz-dwa, w trymiga

Wiktionary


pieredwiżnik

przedstawiciel demokratycznego prądu realistycznego w dziewiętnastowiecznym malarstwie rosyjskim; pieriedwiżnik


SJP.pl


pieredyszka

pieriedyszka;
1. potocznie: chwila odpoczynku, wytchnienia
2. złagodzenie na krótki czas terroru stalinowskiego


SJP.pl


pierekaczewnik

regionalnie: potrawa w postaci zapiekanego ciasta z nadzieniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. tradycyjny wypiek świąteczny w kuchni tatarskiej i podlaskiej w formie cienkiego ciasta makaronowego zawijanego ze słodkim lub wytrawnym farszem w kształt ślimaka;

Wiktionary

Pierekaczewnik (biał. перакачаўнік, "pierakaczaunik", od ros. "pieriekatywat’" – przewałkowywać) – potrawa w formie zapiekanego ciasta z nadzieniem, znana w kuchni tatarskiej, białoruskiej, tureckiej i litewskiej, m.in. wśród mniejszości tatarskiej zamieszkującej Podlasie.

Wikipedia


pierepała

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: kłopot, przeszkoda utrudniająca realizację jakichś planów; pierepałka


SJP.pl


pierepałka

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: kłopot, przeszkoda utrudniająca realizację jakichś planów; pierepała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. problem, kłopot, częściej w lm. pierepałki – życiowe perypetie, trudne przejścia życiowe

Wiktionary


pierestrojka

gruntowna przebudowa życia polityczno-gospodarczego w Związku Radzieckim, stanowiąca wraz z głasnostią program przebudowy polityki wewnętrznej i zagranicznej; pieriestrojka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. zob. pieriestrojka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrɛˈstrɔjka, AS: pʹi ̯erestroi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieriestrojka

 przym. pierestrojkowy, pieriestrojkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieriestrojka

Wiktionary


pierestrojkowy

→ pierestrojka; pieriestrojkowy


SJP.pl


pieriedwiżnik

przedstawiciel demokratycznego prądu realistycznego w dziewiętnastowiecznym malarstwie rosyjskim; pieredwiżnik


SJP.pl


pieriedyszka

pieredyszka;
1. potocznie: chwila odpoczynku, wytchnienia
2. złagodzenie na krótki czas terroru stalinowskiego


SJP.pl


pieriestrojka

przebudowa życia politycznego i gospodarczego w Związku Radzieckim, zainicjowana przez Michaiła Gorbaczowa; pierestrojka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. publ. hist. nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

Wiktionary

Pieriestrojka ( перестройка, „przebudowa”) – określenie procesu przekształceń systemu komunistycznego ZSRR w okresie 1985–1991.

Obejmowała ona zmiany strukturalno-funkcjonalne w systemie społecznym, ekonomicznym i politycznym ZSRR, których ostatecznymi konsekwencjami były wzbogacenie świadomości społecznej w ZSRR, utrata przez ZSRR dominacji w Europie Środkowej i Wschodniej, rozpad ZSRR i powstanie Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektórzy uważają, że pieriestrojka była początkiem upadku ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka, AS: pʹi ̯erʹi ̯estroi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierestrojka ż.

Wiktionary


pieriestrojkowy

→ pieriestrojka; pierestrojkowy


SJP.pl


pieris

oślina z rodziny wrzosowatych, uprawiana w ogrodach


SJP.pl

Pieris ("Pieris" D. Don) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych ("Ericaceae"). Obejmuje 9 gatunków zimozielonych krzewów i małych drzew. Występują we wschodniej Azji, południowo-wschodniej części USA oraz w zachodniej części Kuby. Zasiedlają widne lasy i tereny skaliste. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne, zwłaszcza w odmianach ozdobnych.

Wikipedia


pierkunowo

Pierkunowo (niem. "Pierkunowen", 1935–1945 "Perkunen") – osada w Polsce położona na Mazurach, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Giżycko. Wieś leży na wschodnim brzegu jeziora Kisajno.

We wsi bezstylowy dwór i zabudowania folwarczne z końca XIX w.

Wikipedia


pierluigi

[czytaj: pierluidżi] włoskie imię męskie


SJP.pl


pierm

miasto w Rosji nad rzeką Kamą, u stóp gór Ural; Perm


SJP.pl


piernacik

niewielki piernat (rodzaj niepikowanego materaca wypełnionego pierzem lub pościel, narzuta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od piernat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie piernat, lecz tylko mały piernacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernat m.

Wiktionary


piernacz

rodzaj buzdyganu lub buławy; oznaka władzy starszyzny kozackiej w XVII w.


SJP.pl

Piernacz (rus. "broń pierzasta") – rodzaj niewielkiej buławy lub buzdyganu wykonanego ze srebra lub żelaza i zakończonego piórami.

Dawniej stanowił symbol władzy u starszyzny kozackiej na Zaporożu. Spełniał także funkcję listu żelaznego (glejtu) zapewniającego posiadaczowi swobodny przejazd (łac. "salvus conductus") i nietykalność.

Wikipedia


piernat

rodzaj materaca wypełnionego pierzem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niepikowany materac wypełniony pierzem;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. piernacik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań spodek

Wiktionary


piernaty

rodzaj materaca wypełnionego pierzem


SJP.pl


piernia

1. piernia jednokwiatowa - niskie, wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane w klimacie równikowym, głównie w Brazylii i Indonezji; goździkowiec jednokwiatowy, eugenia jednokwiatowa, pitanga;
2. piernia brazylijska - gatunek rośliny z rodziny mirtowatych; goździkowiec brazylijski


SJP.pl


piernicki

nazwisko


SJP.pl


pierniczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. fż. od: pierniczarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈt͡ʃarka, AS: pʹi ̯erʹńičarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierniczarz, piernikarstwo, piernikarnia, piernikarz, piernikarka, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, piernik, pierniczek, pierniczysko, piernikalia

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


pierniczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. amator pierników

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲit͡ʃaʃ, AS: pʹi ̯erʹńičaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarstwo n., piernikarz m., piernikarka ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., piernikarnia ż., piernik m., pierniczek ż., pierniczysko n., piernikalia ż., pierniczenie n., podpierniczenie n., podpierniczanie n., zapierniczenie n., zapierniczanie n., opierniczanie n., opierniczenie n., opiernicz m.

:: fż. pierniczarka ż.

 czas. pioerniczyć ndk., podpierniczać ndk., podpierniczyć dk., zapierniczać ndk., zapierniczyć dk., opierniczać ndk., opierniczyć dk.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

 przysł. piernikowo

Wiktionary


pierniczek

mały piernik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od piernik

 (1.2) kulin. ciastko z ciasta piernikowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kupiłam przepyszne pierniczki w czekoladzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲit͡ʃɛk, AS: pʹi ̯erʹńiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernik m., pierniczysko n., piernikarz m., piernikarka ż., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


pierniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pierniczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierniczyć

 rzecz. pierniczarz mos.

 przym. pierniczkowy

Wiktionary


pierniczeć

potocznie: tetryczeć, dziadzieć, starzeć się, zwłaszcza umysłowo, także o rzeczach: psuć się, niszczeć


SJP.pl


pierniczka

mały piernik


SJP.pl


pierniczkowy

→ pierniczek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pierniczkiem, dotyczący pierniczka, wykonany z pierniczka

Wiktionary

Patrz:

pierniczek

Powiązane:

 rzecz. piernikarzówna ż., piernikarzowa ż., piernikarz mos., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarka ż., piernikarczyk mos., pierniczysko n., pierniczarz mos., piernik m., pierniczek m., pierniczenie n., pierniczarka ż.

 czas. pierniczyć ndk.

 przym. piernikowy, piernikarski

Wiktionary


pierniczysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od piernik (ciasto)

 (1.2) zgrub. od piernik (stary pierdoła)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, co mi wyjdzie w tym roku, bo pierniczysko nieposłuszne wyrosło strasznie nierówno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈt͡ʃɨskɔ, AS: pʹi ̯erʹńičysko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernik, pierniczek, piernikarz, piernikarka, piernikarstwo, piernikarnia, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, pierniczarz, pierniczarka, piernikalia

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


pierniczyć

1. wulgarnie: gadać brednie, bzdury, mówić coś od rzeczy;
2. pierniczyć się: wulgarnie: obchodzić się z kimś lub z czymś bardzo delikatnie, robić coś bardzo dokładnie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) eufem. pejor. mówić, opowiadać bzdury

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spierniczyć)

 (2.1) eufem. psuć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: pʹi ̯erʹńičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernik m., pierniczenie n.

 przym. pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pieprzyć, wulg. pieprzyć głupoty, kłamać, opowiadać bajki, pleść androny, pleść od rzeczy

Wiktionary


piernik

ciasto z dodatkiem miodu i przypraw korzennych, które nadają mu charakterystyczny zapach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) kulin. twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

 (1.2) bot. zob. pieprzowiec.

 (1.3) przen. teatr. przest. niewiele warta rola, bez efektu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. pot. pogard. o starym mężczyźnie

Wiktionary

Piernik – ciasto o słodko-pikantnym smaku, o długiej trwałości, zrobione z mąki pszennej lub żytniej, miodu, karmelizowanego cukru, tłuszczu, jajek, wody (lub mleka), środka spulchniającego, mocno przyprawione przyprawami korzennymi. Nazwa "piernik" wywodzi się od staropolskiego słowa „pierny”, czyli „pieprzny”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku bożonarodzeniowe pierniki były wyśmienite!

 (2.1) Ten piernik stoi nad grobem, a wciąż się ogląda za małolatami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrʲɲik, AS: pʹi ̯erʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarzówna ż., piernikarzowa ż., piernikarz mos., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarka ż., piernikarczyk mos., pierniczarz mos., piernikalia nmos., pierniczarka ż.

:: zdrobn. pierniczek mrz.

:: zgrub. pierniczysko n.

 czas. pierniczyć ndk., popierniczyć dk., odpierniczyć dk., odpierniczać ndk., wypierniczyć dk., wypierniczać dk., spierniczyć dk., upierniczyć dk.

 przym. piernikowy, pierniczkowy, piernikarski, piernikarzowy, pierny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ramol

Wiktionary


piernikalia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) żart. jubileusz starszej osoby obchodzony uroczyście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłam ostatnio na piernikaliach mojego wuja, gdzie wszyscy bawili się jak na osiemnastce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkalʲja, AS: pʹi ̯erʹńikalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierniczysko n., pierniczek m., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernik m., piernikarczyk m., piernikarka ż., piernikarnia ż., piernikarstwo n., piernikarz m., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż.

 przym. piernikarski

Wiktionary


piernikarczyk

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. czeladnik piernikarza

 (1.2) przest. syn piernikarza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jagna wyszła za mąż za młodego piernikarczyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkart͡ʃɨk, AS: pʹi ̯erʹńikarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarzówna ż., piernikarz m., piernikarka ż., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernik m., pierniczek m., pierniczysko n., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


piernikarka

→ piernikarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. fż. od: piernikarz

 (1.2) przest. żona piernikarza

Wiktionary

Piernikarka – dawny przysiółek, obecnie niezamieszkana część Sławkowa.

Część znajdujących się w miejscowości budynków wykorzystywana jest jako działki letniskowe.

Miejscowość położona jest w lesie niedaleko Białej Przemszy na granicy z Sosnowcem. Znajduje się 1,5 km na wschód od Starych Maczków i 1 km na południowy zachód od Burków.

Wikipedia

Patrz:

piernikarz

Przykłady

 (1.1) Przy ul. Królowej Jadwigi, gdzie w XVIII w. znajdowała się największa toruńska wytwórnia pierników, możliwe byłoby umieszczenie rzeźby piernikarki, sprzedającej swoje wyroby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarka, AS: pʹi ̯erʹńikarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarz m., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., piernik m., pierniczek m., pierniczysko n., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) piernikarzowa

Wiktionary


piernikarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. fabryka pierników

 (1.2) przest. reg. żart. tyłek, pośladek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarʲɲa, AS: pʹi ̯erʹńikarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarstwo, piernikarz, piernikarka, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, piernik, pierniczek, pierniczysko, pierniczarz, pierniczarka, piernikalia

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


piernikarski

powiązany w jakiś sposób z piernikarstwem lub piernikarzem (np. piec piernikarski, masa piernikarska), związany z piernikarstwem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. od piernikarz lub piernikarstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znał różne, stare piernikarskie tajemnice.

 (1.1) Zgłębimy tajniki wiedzy piernikarskiej i samodzielnie upieczemy piernik tak, jak to robili przed 500 laty toruńscy mistrzowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarsʲci, AS: pʹi ̯erʹńikarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarstwo n., piernikarz mos., piernikarka ż., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk mos., piernik mzw./mrz./mos., pierniczek mrz., pierniczysko n., pierniczarz mos., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


piernikarstwo

specjalizacja piekarnicza obejmująca wyrób pierników oraz ich późniejszą dystrybucję, sprzedaż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. wyrób pierników, zajęcie piernikarza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piernikarstwo, jak wiele innych rzemiosł, przechodziło z pokolenia na pokolenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarstfɔ, AS: pʹi ̯erʹńikarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarz mos., piernikarka ż., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk mos., piernik mzw./mrz./mos., pierniczek mrz., pierniczysko n., pierniczarz mos., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


piernikarz

specjalista z zakresu piernikarstwa, zajmujący się wyrobem pierników oraz ich późniejszą dystrybucją, sprzedażą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba zajmująca się wyrobem pierników

 (1.2) przest. stary pierdoła, niezdara, safanduła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszy cech piernikarzy w Polsce (…) powstał w Krakowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲikaʃ, AS: pʹi ̯erʹńikaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., piernik m., pierniczek m., pierniczysko n., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

:: fż. piernikarka ż.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miodownik, stpol. kichlarz

 (1.2) piernik, safanduła

Wiktionary


piernikarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. żona piernikarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲikaˈʒɔva, AS: pʹi ̯erʹńikažova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarka ż., piernikarz mos., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk mos., piernik mzw./mrz./mos., pierniczek mrz., pierniczysko n., pierniczarz mos., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piernikarka

Wiktionary


piernikarzowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z piernikarzem, dotyczący piernikarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernik mzw./mos./mrz., pierniczysko n., pierniczek mrz., pierniczarz mos., piernikarz m., pierniczarka ż.

Wiktionary


piernikarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. córka piernikarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲikaˈʒuvna, AS: pʹi ̯erʹńikažuvna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarka ż., piernikarz mos., piernikarzowa ż., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarczyk mos., piernik mzw./mrz./mos., pierniczek mrz., pierniczysko n., pierniczarz mos., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


pierniki

ciasto z dodatkiem miodu i przypraw korzennych, które nadają mu charakterystyczny zapach


SJP.pl


piernikowy

→ piernik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kulin. spoż. dotyczący piernika, związany z piernikiem, zrobiony z piernika, zawierający piernik

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor piernika

Wiktionary

Patrz:

piernik

Przykłady

 (2.1) Etap stał zwykle na skraju wsi, był otoczony ostrokołem, dookoła którego chodziły warty. Pośrodku podwórza wznosił się duży drewniany budynek piernikowego koloru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ, AS: pʹi ̯erʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernik mzw./mrz., pierniczek mrz., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarz mos., piernikarka ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., pierniczarz mos., pierniczarka ż., pierniczysko n., piernikarskość ż., piernikowość ż.

 czas. pierniczeć ndk.

 przym. piernikarski

 przysł. piernikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) żółtobrązowy

Wiktionary


pierny

dawniej: pieprzny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. ostry, mocno przyprawiony pieprzem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrnɨ, AS: pʹi ̯erny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pierno

 rzecz. piernik

 zob. pieprz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprzny, pikantny, przest. pierzny

Wiktionary


pierocice

Pierocice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Działoszyce. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


pierog

ciasto z farszem z mięsa, kapusty lub grzybów, upieczone lub usmażone, podawane na ciepło z różnymi dodatkami; pieróg


SJP.pl


pierogarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

 przym. pierogowy

Wiktionary


pierogarnia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się pierogi; pierożkarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wytwórnia pierogów

 (1.2) hand. sklep lub restauracja serwująca przede wszystkim pierogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po zwolnieniu z pierogarni Michalina znalazła zatrudnienie u bambra.

 (1.2) Z której pierogarni bierzecie pierogi na obiad w domu spokojnej starości?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogownica ż., pierogarka ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

 przym. pierogowy

Wiktionary


pierogi

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od pieróg

Wiktionary

Zo

Wikipedia


pierogomat

automat do sprzedaży pierogów


SJP.pl


pierogować

żartobliwie: przygotowywać lub jeść pierogi


SJP.pl


pierogownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy używam pierogownicy do lepienia pierogów, wychodzą mi one wszystkie prawie jednakowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrɔɡɔvʲˈɲit͡sa, AS: pʹi ̯erogovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogarka ż., pierogarnia ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

 przym. pierogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierogarka, pierożarka, maszynka / maszyna do pierogów

Wiktionary


pierogowy

charakterystyczny dla pieroga, będący częścią pieroga, składający się na pieroga (np. ciasto pierogowe) lub w jakiś inny sposób związany z pierogiem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pierogami, dotyczący pierogów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciasto pierogowe idealnie sprawdza się do zrobienia domowych kluseczek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

Wiktionary


pieron

pierun; regionalnie:
1. przekleństwo;
2. wyzwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. używany jako wyzwisko lub przekleństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba temu pieronowi raz na zawsze wybić to z głowy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieronować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. pierón

Wiktionary


pieronek

nazwisko


SJP.pl


pieronem

regionalnie: szybko, natychmiast; pierunem


SJP.pl


pierończyk

nazwisko


SJP.pl


pieroński

przymiotnik od: pierun; pieruński


SJP.pl


pierożarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

 przym. pierogowy

Wiktionary


pierożek

1. niewielki pieróg, pierog;
2. miękka czapka wojskowa lub harcerska, najczęściej bez daszka, składana podłużnie; furażerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pieróg

 (1.2) pot. czapka bez daszka wykonana z miękkiego materiału, składana podłużnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na obiad były pieczone pierożki z pieczarkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈrɔʒɛk, AS: pʹi ̯erožek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieróg mrz., pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożarka ż.

 przym. pierogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) furażerka

Wiktionary


pierożkarnia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się pierożki; pierogarnia


SJP.pl


pierożki

1. niewielki pieróg, pierog;
2. miękka czapka wojskowa lub harcerska, najczęściej bez daszka, składana podłużnie; furażerka


SJP.pl

Pierożki – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Szudziałowo.

W latach 1954–1957 wieś była siedzibą gromady Pierożki, po jej zniesieniu w gromadzie Szudziałowo. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


pierożkowy

→ pierożek


SJP.pl

Patrz:

pierożek

pierożnica

forma służąca do lepienia i kształtowania pierogów


SJP.pl


pierre

[czytaj: pjer] francuskie imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. Piotr

Wiktionary

Pierre (wymowa: //) – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Dakota Południowa (od 1889), położona w środkowej części stanu, nad wschodnim brzegiem rzeki Missouri. Według spisu w 2020 roku liczyło 14,1 tys. mieszkańców i jest 9. co do wielkości miastem Dakoty Południowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛr, AS: pʹi ̯er

Wiktionary


pierrot

postać komiczna dawnej pantomimy francuskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teatr. smutna i romantyczna postać z commedia dell’arte, w białym stroju i pobieloną twarzą;

 (1.2) ktoś przebrany za pierrota (1.1) na kostiumowej zabawie

Wiktionary

Pierrot (wym., fr., dosł. „Piotruś”) – jedna z postaci włoskiej commedii dell’arte m.in. obok Arlekina i Scapino, którą rozsławiła pantomima francuska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrːɔt, AS: pʹi ̯e•rot

Wiktionary


piersa

nazwisko


SJP.pl


piersi

1. przednia, górna część tułowia u ludzi i niektórych zwierząt; klatka piersiowa;
2. część ubrania okrywająca przednią, górną część tułowia człowieka;
3. jeden z dwóch gruczołów mlecznych w przedniej, górnej części tułowia kobiety;
4. mięso z przedniej części tułowia ptaków;
5. siedlisko uczuć człowieka; serce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piersi (anatomia)
  • Piersi (zespół muzyczny)
  • Piersi – debiutancka płyta zespołu Piersi wydana w 1992 roku.
  • piersiówka
  • Piersiówka
  • Piersiodziobe
  • Piersi i przyjaciele 2
  • Kukiz i Piersi

Wikipedia


piersiasty

szeroki w klatce piersiowej, postawny, mocno zbudowany (np. piersiasty bokser) lub mający duże, wydatne piersi (np. piersiasta kobieta); piersisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. o kobiecie mająca duże, obfite piersi

 (1.2) pot. o mężczyźnie mający szeroką klatkę piersiową

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierś ż., piersiówka ż., napierśnik m.

 przym. piersiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biuściasty, cycaty

Wiktionary


piersiczka

zdrobniale o piersi, często także o mięsie z przedniej części tułowia drobiu


SJP.pl


piersiopławka

1. jedyny przedstawiciel rodziny diugoni, morski ssak zaliczany do syren, żyjący w wodach Oceanu Indyjskiego i Spokojnego; diugoń;
2. dawniej: syrena, rusałka, połączenie dziewczęcia z rybą


SJP.pl


piersiopłetwe

o cechach piersiopłetwych (ryb z gromady ryb kostnych, charakteryzujących się silnie rozwiniętymi płetwami piersiowymi)


SJP.pl


piersiopłetwy

o cechach piersiopłetwych (ryb z gromady ryb kostnych, charakteryzujących się silnie rozwiniętymi płetwami piersiowymi)


SJP.pl


piersiowy

położony na wysokości piersi (np. klatka piersiowa, kręgi piersiowe) lub w jakiś inny sposób związany z piersiami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący piersi, związany z piersią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierś ż., napierśnik mrz., piersióweczka ż., piersiówka ż., popiersie n., pierśnica ż.

 przym. piersiasty

Wiktionary


piersisty

szeroki w klatce piersiowej, postawny, mocno zbudowany (np. piersisty bokser) lub mający duże, wydatne piersi (np. piersista kobieta); piersiasty


SJP.pl


piersióweczka

zdrobnienie od: piersiówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobnienie od|piersiówka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɕuˈvɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯erʹśuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierś ż., piersiówka ż., napierśnik m.

 przym. piersiowy

Wiktionary


piersiówka

potocznie o niewielkiej, płaskiej, zwykle metalowej lub szklanej buteleczce z alkoholem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielki, płaski, najczęściej metalowy pojemnik na alkohol, noszony w wewnętrznej kieszeni

 (1.2) pot. płaska butelka alkoholu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piersiówka – rodzaj naczynia na płyny
  • Piersiówka – skała w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie pił dużo, ale zawsze miał przy sobie piersiówkę czegoś mocniejszego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɕufka, AS: pʹi ̯erʹśufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierś ż., napierśnik m., pierśnica ż., piersiątko n., popiersie n.

:: zdrobn. piersióweczka ż.

 przym. piersiowy, piersiasty

 przysł. piersiowo

Wiktionary


piersiątko

niewielka pierś, najczęściej w odniesieniu do piersi niemowlęcia, dziecka lub młodego zwierzęcia


SJP.pl


piersno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piersno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
  • Piersno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica

Wikipedia


pierszczewo

Pierszczewo (kaszub. Pierszczewò) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, powiecie kartuskim, gminie Stężyca. Leży na Kaszubach, na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, nad Jeziorem Patulskim.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Pierszczewo", w którego skład wchodzą: Pierszczewo, Pierszczewko i Teklowo.

Wikipedia


pierszyce

Pierszyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Żabno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia


pierun

pieron; regionalnie:
1. przekleństwo;
2. wyzwisko


SJP.pl


pierunem

pieron; regionalnie:
1. przekleństwo;
2. wyzwisko


SJP.pl


pieruszyce

Pieruszyce – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Czermin.

Wikipedia


pieruński

przymiotnik od: pierun; pieroński


SJP.pl


pierw

przestarzałe: najpierw, wpierw, najwcześniej lub uprzednio, przedtem, wcześniej; pierwej


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) książk. najpierw, wpierw, wcześniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak żeście sprawdzali? Trza było pierw zobaczyć, co jest w budzie.

 (1.1) Ustalają, że pierw oboje będą intensywnie pracować, potem pojawi się dziecko […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszy mos.

 przym. pierwszy

 przysł. pierwej, wpierw

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwej

Wiktionary


pierwak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pszcz. pierwszy rój w roku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszeństwo n.

Wiktionary


pierwej

przestarzale: najpierw, wpierw, najwcześniej lub uprzednio, przedtem, wcześniej; pierw


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) książk. najpierw, wpierw, wcześniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli was świat nienawidzi, wiedzcie, że Mnie pierwej znienawidził.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrvɛj, AS: pʹi ̯ervei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszy mos.

 przym. pierwszy

 przysł. wpierw, pierw

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierw

Wiktionary


pierwiastek

1. liczba, która podniesiona do potęgi liczby stopnia pierwiastka, da liczbę podpierwiastkową
2. substancja chemiczna, której nie można rozłożyć na prostsze substancje
3. element, składnik czegoś
4. językoznawstwo: rdzeń; morfem główny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;

 (1.2) mat. liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;

 (1.3) mat. miejsce zerowe funkcji;

 (1.4) mat. liczba, która spełnia dane równanie

 (1.5) istotny składnik jakiejś całości; czynnik, cząstka

 (1.6) jęz. rdzeń

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pierwiastek – operacja matematyczna,
  • pierwiastek – element a, dla którego dwumian x - a dzieli (bez reszty) dany wielomian zmiennej x (zob. też pierwiastek z jedynki),
  • pierwiastek, miejsce zerowe a. zero – argument, dla którego funkcja przyjmuje wartość zerową,
  • pierwiastek a. rozwiązanie – wartość bądź ciąg wartości, które spełniają dane równanie, tzn. podstawione w miejsce niewiadomych dają zdanie logicznie prawdziwe,
  • pierwiastek cyfrowy – iteracjna suma cyfr.
  • pierwiastek, żywioł a. element – zasadnicza część różnych koncepcji filozoficznych obecna w wielu kulturach.
  • pierwiastek – substancja chemiczna składająca się z jednego typu atomów (wskazanego liczbą atomową, czyli liczbą protonów w jądrze) lub z atomów o tej samej liczbie protonów.
  • pierwiastka – kobieta lub samica ssaków rodząca po raz pierwszy
  • element
  • Racine carrée (stylizowany na √) – album studyjny Stromae’a wydany w 2013 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mangan jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Mn i liczbie atomowej 25.

 (1.2) Pierwiastek arytmetyczny stopnia drugiego nazywany jest pierwiastkiem kwadratowym.

 (1.3) Proszę obliczyć wszystkie pierwiastki tego wielomianu.

 (1.5) A dla wszelkiego zwierzęcia polnego i dla wszelkiego ptactwa w powietrzu, i dla wszystkiego, co się porusza po ziemi i ma w sobie pierwiastek życia, będzie pokarmem wszelka trawa zielona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvʲjastɛk, AS: pʹi ̯ervʹi ̯astek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwiastka ż., pierwiastkowanie n.

 czas. pierwiastkować ndk.

 przym. pierwiastkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) symbol. √, por. uwagi

 (1.4) rozwiązanie

 (1.5) element

Wiktionary


pierwiastka

kobieta lub samica pierwszy raz rodząca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. kobieta, która po raz pierwszy rodzi dziecko

 (1.2) wet. samica ssaka, która pierwszy raz rodzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze do niedawna kobiety w wieku powyżej 24 lat, rodzące pierwszy raz, były nazywane „starymi pierwiastkami”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwiastek mrz., pierwszy mos.

 przym. pierwszy, pierwiastkowy

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pierworódka

Wiktionary


pierwiastkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mat. wyznaczanie pierwiastka jakiejś liczby;

Wiktionary

Pierwiastkowanie – operacja odwrotna względem potęgowania, zdefiniowana m.in. dla liczb rzeczywistych i zespolonych. Przy okazji omawiania "pierwiastkowania" dla liczb rzeczywistych, wprowadza się dwa osobne względem siebie, pojęcia: pierwiastka arytmetycznego i pierwiastka algebraicznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pierwiastek mrz.

 czas. pierwiastkować ndk.

Wiktionary


pierwiastkować

obliczać pierwiastek danej liczby


SJP.pl


pierwiastkowość

1. zespół cech charakterystycznych dla pierwiastka (substancji chemicznej, której nie można rozłożyć na prostsze substancje);
2. dodatniość liczby


SJP.pl


pierwiastkowy

związany w jakiś sposób z pierwiastkiem (np. równanie pierwiastkowe, nierówność pierwiastkowa), odnoszący się do pierwiastka lub działań na nim


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pierwiastkiem, dotyczący pierwiastka

 (1.2) związany z pierwiastką, dotyczący pierwiastki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Analiza pierwiastkowa włosów oraz typowanie metaboliczne jest w stanie bardzo precyzyjnie określić zapotrzebowanie każdego organizmu na dane składniki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwiastek m., pierwiastka ż.

Wiktionary


pierwiastnik

liczba, którą można otrzymać poprzez działania dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia i pierwiastkowania


SJP.pl

Pierwiastnik względem ustalonych liczb – wyrażenie algebraiczne zbudowane z tych liczb za pomocą czterech podstawowych działań arytmetycznych oraz pierwiastków stopni naturalnych[].

Pierwiastnikiem względem liczb formula_1 oraz formula_2 jest np. formula_3 Wyrażenie to można zatem zapisać z użyciem skończonej ilości znaków czterech działań arytmetycznych i działania pierwiastkowania.

Wikipedia


pierwiastnikowy

→ pierwiastnik


SJP.pl

Patrz:

pierwiastnik

pierwiosnek

1. roślina z rodziny pierwiosnkowatych; pierwiosnka, prymula, prymulka;
2. owadożerny ptak z rodziny pokrzewek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Primula|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju pierwiosnek (1.1)

 (1.3) pot. kwiat pierwiosnka (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. zob. pierwiosnek zwyczajny.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pierwiosnek zwyczajny (Phylloscopus collybita) – ptak z rodziny Phylloscopidae (wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych)
  • pierwiosnek (Primula) – rodzaj rośliny z rodziny pierwiosnkowatych
  • „Pierwiosnek” – XIX-wieczne czasopismo kobiece
  • Pierwiosnek – wiersz napisany w 1820 roku przez Adama Mickiewicza
  • Pierwiosnek – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk, AS: pʹi ̯ervʹi ̯osnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosna ż., pierwiosnka ż., pierwiosnkowe nmos., pierwiosnkowate nmos.

 przym. pierwiosnkowy, pierwiosnkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) prymula, pierwiosnka, gw. Dukiel kurze stopy

 (1.3) prymula, pierwiosnka

Wiktionary


pierwiosnka

roślina o barwnych kwiatach, kwitnąca zwykle wiosną; pierwiosnek, prymula, prymulka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. pot. pierwiosnek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwiaciarka zaproponowała nam kupno żółtych pierwiosnek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwiosnek mrz./mzw., pierwiosnkowe nmos., pierwiosnkowate nmos.

 przym. pierwiosnkowy, pierwiosnkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwiosnek, prymula, prymulka

Wiktionary


pierwiosnkowate

o cechach pierwiosnkowatych (roślin zielnych z rzędu pierwiosnkowców, charakteryzujących się promienistymi kwiatami typowymi dla pierwiosnków)


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pierwiosnkowaty

o cechach pierwiosnkowatych (roślin zielnych z rzędu pierwiosnkowców, charakteryzujących się promienistymi kwiatami typowymi dla pierwiosnków)


SJP.pl


pierwiosnkowiec

roślina zielna, drzewo lub krzew, przedstawiciel rzędu pierwiosnkowców z gromady okrytonasiennych


SJP.pl


pierwiosnkowy

→ pierwiosnek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla pierwiosnka, związany z pierwiosnkiem (rośliną)

 (1.2) charakterystyczny dla pierwiosnka, związany z pierwiosnkiem (ptakiem)

Wiktionary

Patrz:

pierwiosnek

Powiązane:

 rzecz. pierwiosnek m., pierwiosnka ż.

Wiktionary


pierwiośnie

dawniej o przedwiośniu (porze roku stanowiącej okres przejściowy między zimą a wiosną, przypadającej na kwiecień i początki maja)


SJP.pl

Pierwiośnie, wczesna wiosna – fenologiczna pora roku, charakteryzująca się tym, że kwiaty drzew, krzewów oraz roślin zielnych rozwijają się równomiernie z rozwojem pierwszych liści. W tym okresie rozpoczyna się listnienie drzew później zakwitających. W polskiej szerokości geograficznej i klimacie porą fenologiczną poprzedzającą pierwiośnie jest przedwiośnie, zaś porą fenologiczną następującą po pierwiośniu jest wiosna.

Wikipedia


pierwo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo, początek, pierwotność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) pierwodruk • pierwowzór • pierworodny • pierwokup

Wiktionary


pierwobyt

pierwotne istnienie, bytowanie czegoś lub kogoś gdzieś, zaczątki, początki czegoś; pierwocina


SJP.pl


pierwocina

1. pierwotne istnienie, bytowanie czegoś lub kogoś gdzieś, zaczątki, początki czegoś; pierwobyt;
2. debiutancki utwór jakiegoś artysty, najczęściej pisarza lub muzyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element który powstał jako pierwszy, zalążek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pierwotny

Wiktionary


pierwodruk

1. pierwszy wydruk jakiegoś tekstu, utworu literackiego, zwykle w odniesieniu do wydań klasyków;
2. odbitka składu zecerskiego, używana w drukarniach jako alternatywa dla maszynopisu


SJP.pl


pierwogonek

niewielki stawonóg pozbawiony czułków i oczu, zamieszkujący górne warstwy gleb na obszarach klimatów wilgotnych i umiarkowanych


SJP.pl


pierwokształt

rzadko: kształt pierwotny, pierwotna postać czegoś


SJP.pl


pierwokup

określone ustawą lub rzadziej umową pierwszeństwo w nabyciu określonej rzeczy w razie chęci zbycia jej przez osobę zobowiązaną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. przysługujące komuś prawo pierwszeństwa kupna

Wiktionary

Prawo pierwokupu – prawo określonej osoby do zakupu danej rzeczy w pierwszej kolejności na wypadek, gdyby jej właściciel miał zamiar ją sprzedać.

Prawo pierwokupu upoważnia daną osobę do kupna określonej rzeczy jedynie wtedy, kiedy jej właściciel będzie sprzedawał tę rzecz. Nie obowiązuje ono w przypadku innych form odstępowania (np. przy darowiźnie).

Wikipedia


pierwomrówka

błonkówka, bliska krewna mrówki


SJP.pl


pierwopis

pierwsza wersja jakiegoś utworu literackiego, najczęściej w postaci rękopisu, rzadziej wydruku, stanowiąca wzór kopii dla tego utworu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pierwszy tekst jakiegoś utworu, pisma, lub dokumentu, zazwyczaj pisany ręcznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tekst Kołysanki jest zapisem marzenia o wiecznej jesieni. I jest - w pierwopisie ostatni wers Kołysanki brzmiał: "niech mi się zdaje, że nic nie będzie" - zapisem marzenia o śmierci: marzenia, które moderniści związali z marzeniem o wiecznej jesieni.

Wiktionary


pierwoptak

kopalne zwierzę z okresu jury, uważane za najstarszego przedstawiciela ptaków, łączące w sobie cechy charakterystyczne dla ptaków i gadów; praptak, archeopteryks


SJP.pl


pierworodna

urodzony jako pierwszy wśród całego rodzeństwa, najstarszy z rodzeństwa (np. syn pierworodny) lub wrodzony, przyrodzony, przypisany od urodzenia (np. grzech pierworodny)


SJP.pl


pierworodność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierworodne; cecha tych, którzy są pierworodni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pierworodny

 przysł. pierworodnie

 rzecz. pierworództwo n.

Wiktionary


pierworodny

urodzony jako pierwszy wśród całego rodzeństwa, najstarszy z rodzeństwa (np. syn pierworodny) lub wrodzony, przyrodzony, przypisany od urodzenia (np. grzech pierworodny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) urodzony jako pierwszy z potomstwa

 (1.2) daw. przyrodzony, wrodzony

 (1.3) daw. pierwotny, pierwszy, początkowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) syn pierworodny (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] Gród ten postanowił Kazimierz oddać na powrót synowi pierworodnemu siostry swojej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ, AS: pʹi ̯ervorodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierworództwo n., pierworódka ż.

:: fż. pierworodna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. jednorodzony

Wiktionary


pierworodztwo

bycie pierworodnym lub pierworodną (najstarszym dzieckiem rodziców), przywileje związane z bycia takim dzieckiem; pierworództwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. zob. pierworództwo.

Wiktionary


pierworys

szablon, pierwotny, oryginalny szkic, zarys czegoś, najczęściej projektu lub planu technicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pierwszy szkic projektu, planu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔrɨs, AS: pʹi ̯ervorys

Wiktionary


pierworódka

kobieta lub samica u zwierząt, która urodziła po raz pierwszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. kobieta, która po raz pierwszy rodzi dziecko

 (1.2) wet. samica ssaka, która pierwszy raz rodzi

Wiktionary

Pierworódka – w ginekologii kobieta, która pierwszy raz urodziła. Starą pierworódką jest kobieta, która swoje pierwsze dziecko urodzi po 40 roku życia.

Pierwiastka – kobieta, która pierwszy raz jest w ciąży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeszcze do niedawna kobiety w wieku powyżej 24 lat, rodzące pierwszy raz, były nazywane „starymi pierworódkami”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierworództwo n., pierworodny mrz.

 przym. pierworodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwiastka

 (1.2) pierwiastka

Wiktionary


pierworództwo

bycie pierworodnym lub pierworodną (najstarszym dzieckiem rodziców), przywileje związane z bycia takim dzieckiem; pierworodztwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bycie pierworodnym synem

 (1.2) hist. praw. zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za gotowaną soczewicę patriarcha Ezaw oddał pierworództwo swemu bliźniakowi Jakubowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierworodny m., pierworódka ż., pierworodność ż.

 przym. pierworodny

 przysł. pierworodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwszeństwo

 (1.2) primogenitura

Wiktionary


pierwospy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. pierwsze godziny snu po zaśnięciu; także nocna pora pomiędzy wieczorem a północą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic łatwiejszego jak na noclegu w pierwospy najść i zarąbać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwośpie, gwara. pirwośpie

Wiktionary


pierwoszcza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. protoplazma.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. od pierwoszcze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miąższ sporyszu okazuje pod mikroskopem komórki owalne, gęsto obok siebie ułożone, które zawierają w swej pierwoszczy tłuszcz, nadający miąższowi ćme wejrzenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔʃt͡ʃa, AS: pʹi ̯ervošča

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) protoplazma; daw. pierwoszcze, pierwoszcznia, zaródź

Wiktionary


pierwoszczowocnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mykol. zarodnia niektórych śluzowców powstająca przez skupienie się ich plazmodium i wykształcenie się wokół niego perydium, wewnątrz którego wytwarzane są zarodniki;

Wiktionary

Pierwoszczowocnia (łac. "plasmodiocarpium") – rodzaj zarodni u śluzowców ("Myxomycota"). Powstaje z plazmodium (śluźni), które nie ulegając większym zewnętrznym zmianom skupia się i otacza grubszą ścianą, wewnątrz której wytwarzane są zarodniki. Jest to najbardziej pierwotny sposób tworzenia zarodni przez śluzowce. Pozostałe rodzaje zarodni tworzonych przez śluzowce to: zrosłozarodnia, zarodnia wolna i pseudozrosłozarodnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najciekawsze są jednak te wypadki, w których gatunki śluzowców posiadające foremne zarodnie owocują jako pierwoszczowocnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrvɔʃt͡ʃɔˈvɔt͡sʲɲa, AS: pʹi ̯ervoščovocʹńa

Wiktionary


pierwoszów

Pierwoszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Wisznia Mała.

Wikipedia


pierwotek

prosty glon z typu zielenic, często spotykany w miejscach wilgotnych jako ciemnozielony nalot, głównie na kamieniach, płotach lub ścianach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. należący do gromady zielenic jednokomórkowy glon tworzący zielony nalot na skałach, murach oraz korze drzew;

Wiktionary

Pierwotek ("Pleurococcus", "Protococcus", "Desmococcus") – rodzaj zielenic, o spornej pozycji systematycznej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtɛk, AS: pʹi ̯ervotek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwotność ż., pierwotniak m.

 przym. pierwotny

 przysł. pierwotnie

Wiktionary


pierwotniaczy

charakterystyczny, typowy dla pierwotniaków, związany w jakiś sposób z pierwotniakami (np. pasożyt pierwotniaczy, zakażenie pierwotniacze)


SJP.pl


pierwotniak

jednokomórkowy organizm eukariotyczny, z reguły mikroskopijnej wielkości, cudzożywny, poruszający się za pomocą wici, nibynóżek albo rzęsek, zamieszkujący wody i miejsca wilgotne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. mikroskopijnej wielkości zwierzę jednokomórkowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wymieńcie dowolne trzy gatunki pierwotniaków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtʲɲak, AS: pʹi ̯ervotʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwotność ż., pierwotek m.

 przym. pierwotniakowy, pierwotny, przeciwpierwotniakowy

 przysł. pierwotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednokomórkowiec, protista zwierzęcy

Wiktionary


pierwotniaki

jednokomórkowy organizm eukariotyczny, z reguły mikroskopijnej wielkości, cudzożywny, poruszający się za pomocą wici, nibynóżek albo rzęsek, zamieszkujący wody i miejsca wilgotne


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pierwotniakobójczy

niszczący pierwotniaki


SJP.pl


pierwotniakowy

→ pierwotniak


SJP.pl

Patrz:

pierwotniak

pierwotnie

przysłówek

 (1.1) zgodnie z początkiem, odwołując się do najwcześniejszych chwil od powstania

 (1.2) w sposób nietknięty cywilizacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej piwnicy pierwotnie leżakowały wina, zaś teraz tylko jakieś graty.

 (1.2) Pierwotnie te tereny porośnięte były puszczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtʲɲɛ, AS: pʹi ̯ervotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwotność ż., pierwotniak m., pierwotek m.

 przym. pierwotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) początkowo, z początku, w pierwszej chwili, oryginalnie, wstępnie, dziewiczo, zrazu

 (1.2) prymitywnie

Wiktionary


pierwotniej

stopień wyższy od przysłówka: pierwotnie


SJP.pl


pierwotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pierwotny


SJP.pl


pierwotnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. jęz. lemma, forma słownikowa

 (1.2) daw. atom

 (1.3) daw. dziecko pierworodne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za pierwotnik (…) odmiany grammatycznej wybierać należy taką formę wyrazu, w której jak najmniej objawia się znaczeń dodatkowych, przez formy grammatyczne wyrażanych.

Wiktionary


pierwotność

bycie pierwszym w jakimś ujęciu, cecha czegoś, co zapoczątkowało coś, stało się podstawą istnienia czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierwotne; cecha tych, którzy są pierwotni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwotniak m., pierwotek mzw./mrz.

 przym. pierwotny

 przysł. pierwotnie

 licz. pierwszy

Wiktionary


pierwotny

prehistoryczny, taki, który istniał bardzo dawno temu (np. kultura pierwotna, człowiek pierwotny) lub taki, który pozostał w niezmienionej postaci (np. las pierwotny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) prehistoryczny, taki, który istniał bardzo dawno temu

 (1.2) taki, który pozostał w niezmienionej postaci

 (1.3) ten, który funkcjonuje jako pierwszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rzeczywiście spragnieni kontaktu z przyrodą wybiorą przygodę w miejscach przyrodniczo cennych, dzikich i pierwotnych.

 (1.3) Mimo niebywałego w stosunku do pierwotnych (bardzo pesymistycznych na Zachodzie) przewidywań sukcesu gospodarczego Polski, wciąż Polnische Wirtschaft jest w Niemczech symbolem partactwa i bałaganu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtnɨ, AS: pʹi ̯ervotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszy mos./ż., pierwotniak m., pierwotek m., pierwotność ż., pierwocina ż.

 przysł. pierwotnie

 temsłow. pierwszo-

 przym. pierwszy

Wiktionary


pierwouste

o cechach pierwoustych (klad zwierząt)


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pierwousty

o cechach pierwoustych (klad zwierząt)


SJP.pl


pierwowij

relikt polodowcowy, przedstawiciel podgromady o tej samej nazwie, charakteryzujący się brakiem oczu, licznymi odnóżami i dwoma czułkami pełniącymi rolę receptorów


SJP.pl


pierwowije

relikt polodowcowy, przedstawiciel podgromady o tej samej nazwie, charakteryzujący się brakiem oczu, licznymi odnóżami i dwoma czułkami pełniącymi rolę receptorów


SJP.pl


pierwowzór

pierwotny wzór, model czegoś, będący planem według którego tworzy się kopie; prototyp


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) początkowy stan czegoś

 (1.2) prototyp

 (1.3) plan, model, na wzór którego tworzy się kopie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten model jest beznadziejny! Wróćmy do pierwowzoru i zacznijmy od nowa.

 (1.2) Liga Narodów była pierwowzorem obecnej Organizacji Narodów Zjednoczonych.

 (1.3) Postać Merlina jest pierwowzorem dla obecnego wizerunku czarodzieja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔvzur, AS: pʹi ̯ervovzur

Wiktionary


pierwsza

godzina pierwsza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 1 po południu lub w nocy

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: pierwszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po powrocie do hotelu Alicja nie czuła nóg. Wyszli z muzeum o pierwszej, kiedy je zamykano, jako jedni z ostatnich.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pierwszy

 przym. pierwszy

 rzecz. pierwszy mos./ż.

Wiktionary


pierwszaczek

zdrobnienie od: pierwszak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od pierwszak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszak m.

Wiktionary


pierwszaczka

uczennica pierwszej klasy szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub rzadziej liceum; pierwszoklasistka


SJP.pl


pierwszak

uczeń pierwszej klasy szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub rzadziej liceum; pierwszoklasista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. eduk. uczeń pierwszej klasy podstawówki

 (1.2) pot. student pierwszego roku lub semestru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś odbyło się uroczyste pasowanie pierwszaków na uczniów naszej szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrfʃak, AS: pʹi ̯erfšak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszeństwo n.

:: zdrobn. pierwszaczek m.

 przym. pierwszy

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwszoklasista

Wiktionary


pierwsze

pierwsze danie posiłku


SJP.pl


pierwszeństwo

prawo bycia pierwszym, robienie czegoś przed innymi; przewaga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu było najczęstszą przyczyną wypadków drogowych na terenie pow. mławskiego w roku 2019.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ, AS: pʹi ̯erfšẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszy mos., pierwak mrz., pierwszak mos.

 przym. pierwszy

 przysł. najpierw

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) priorytet

Wiktionary


pierwszo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych określający pierwszeństwo w znaczeniu, wartości lub kolejności tego, do czego się odnosi człon drugi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrfʃɔ, AS: pʹi ̯erfšo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszeństwo n., pierwszak m., pierwiastka ż., pierwszy mos.

 przym. pierwotny, pierwszy

 przysł. najpierw, pierwej, pierw

Wiktionary


pierwszoinstancyjny

dotyczący pierwszej instancji


SJP.pl


pierwszoklasista

uczeń pierwszej klasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. uczeń klasy pierwszej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na boisku zaroiło się od pierwszoklasistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕista, AS: pʹi ̯erfšoklaśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pierwszoklasistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwszak

Wiktionary


pierwszoklasistka

uczennica pierwszej klasy szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub rzadziej liceum; pierwszaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczennica klasy pierwszej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kubuś zakochał się w jakiejś pierwszoklasistce i codziennie bierze do szkoły dwa jabłka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕistka, AS: pʹi ̯erfšoklaśistka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. pierwszoklasista.

Wiktionary


pierwszokomunijny

dotyczący pierwszej komunii świętej


SJP.pl


pierwszokomunista

potocznie: chłopak przystępujący do pierwszej komunii


SJP.pl


pierwszokomunistka

dziewczynka przygotowująca się do przyjęcia Pierwszej Komunii Świętej


SJP.pl


pierwszoligowiec

1. zawodnik grający w pierwszej lidze
2. pot. o kimś, kto zajmuje wysoką pozycję, stanowisko, cieszy się prestiżem, "gra w pierwszej lidze"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik pierwszoligowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) sport. klub pierwszoligowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piłkarki nożne ekstraligowego Górnika Łęczna kontynuują serię sparingów z pierwszoligowcami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pierwszoligowy

Wiktionary


pierwszoligowy

1. należący do pierwszej ligi, typowy dla pierwszej ligi, rozgrywany przez zespoły z pierwszej ligi;
2. osiągający najlepsze wyniki w swojej dziedzinie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sport. należący do pierwszej ligi, grający, występujący w pierwszej lidze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszoligowiec mos.

Wiktionary


pierwszomajowy

odnoszący się do dnia pierwszego maja, mający miejsce tego dnia (np. pochód pierwszomajowy, obchody pierwszomajowe)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dniem 1 maja, dotyczący dnia 1 maja

 (1.2) związany ze świętem Pierwszego Maja, dotyczący święta Pierwszego Maja

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z podobnych przyczyn socjaliści organizowali obchody pierwszomajowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔ̃maˈjɔvɨ, AS: pʹi ̯erfšõmai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pierwszy Maja m.

Wiktionary


pierwszoobiegowy

związany z pierwszym obiegiem


SJP.pl


pierwszoosobowy

mówiący w pierwszej osobie, najczęściej w liczbie pojedynczej, opowiadający przebieg wydarzeń jako ich świadek lub uczestnik (np. narrator pierwszoosobowy)


SJP.pl


pierwszopiątkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący pierwszego piątku miesiąca, dziejący się w pierwszy piątek miesiąca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nabożeństwo pierwszopiątkowe pójdziemy do oblatów na Wełnowiecką.

Wiktionary


pierwszoplanowość

największe znaczenie czegoś lub kogoś, bycie najważniejszym, najbardziej istotnym lub rzadziej pierwszoplanowym w ujęciu obrazu, rysunku albo fotografii


SJP.pl


pierwszoplanowy

znajdujący się na pierwszym planie obrazu, rysunku, fotografii (np. pierwszoplanowe położenie przedmiotu) lub najistotniejszy, najważniejszy, mający największe znaczenie dla kogoś lub czegoś (np. postać pierwszoplanowa)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący na pierwszym planie

 (1.2) mający główną rolę w dziele

 (1.3) o priorytetowym znaczeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Aktorka nie zagrała żadnej roli pierwszoplanowej przed rokiem 2000.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszoplanowość ż.

 przysł. pierwszoplanowo

Wiktionary


pierwszorazowy

przeprowadzany po raz pierwszy, najczęściej nieodwracalnie, ostatecznie (np. zakup pierwszorazowy, wpis pierwszorazowy)


SJP.pl


pierwszoroczna

będący pierwszym w roku (np. pierwszoroczna niedziela, jagody pierwszoroczne) lub związany z pierwszym rokiem studiów, rzadziej z pierwszą klasą szkoły podstawowej, gimnazjalnej lub licealnej


SJP.pl


pierwszoroczniaczka

studentka pierwszego roku bądź uczennica pierwszej klasy


SJP.pl


pierwszoroczniak

student pierwszego roku bądź uczeń pierwszej klasy


SJP.pl


pierwszoroczny

będący pierwszym w roku (np. pierwszoroczna niedziela, jagody pierwszoroczne) lub związany z pierwszym rokiem studiów, rzadziej z pierwszą klasą szkoły podstawowej, gimnazjalnej lub licealnej


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący pierwszego roku czegoś; z pierwszego roku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯erfšoročny

Wiktionary

Powiązane:

 pierwszoroczniak m.

Wiktionary


pierwszorzutowy

należący do pierwszego rzutu, odnoszący się do pierwszego rzutu, np. oddziały pierwszorzutowe


SJP.pl


pierwszorzęd

najstarszy okres w dziejach Ziemi, wydzielany w dawniejszych klasyfikacjach


SJP.pl


pierwszorzędnie

przysłówek

 (1.1) w sposób pierwszorzędny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔˈʒɛ̃ndʲɲɛ, AS: pʹi ̯erfšožẽndʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pierwszorzędny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyśmienicie, świetnie, wspaniale, doskonale, znakomicie

Wiktionary


pierwszorzędność

→ pierwszorzędny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co pierwszorzędne

Wiktionary

Patrz:

pierwszorzędny

Powiązane:

 przym. pierwszorzędny

Wiktionary


pierwszorzędny

1. bardzo dobry, najwyższej jakości; wspaniały, wyśmienity, doskonały;
2. najważniejszy pod jakimś względem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) najlepszej jakości

 (1.2) najważniejszy, najbardziej znaczący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) w dalszej drodze opowiedział mi śliczną historię, jak po przyjeździe do Polski udał się do pierwszorzędnej restauracji hotelowej, aby zjeść obiad.

 (1.1) Ten materiał jest pierwszorzędny.

 (1.2) Poznanie tajemnic rosyjskich okrętów atomowych oraz rejonów ich patroli stało się pierwszorzędnym zadaniem amerykańskich podwodniaków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔˈʒɛ̃ndnɨ, AS: pʹi ̯erfšožẽndny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pierwszorzędnie

 rzecz. pierwszorzędność ż.

Wiktionary


pierwszorzędowy

1. najważniejszy w kolejności lub hierarchii;
2. dotyczący pierwszego rzędu;
3. dotyczący pierwszorzędu - najstarszego okresu w dziejach Ziemi, wydzielanego w dawniejszych klasyfikacjach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zaklasyfikowany do pierwszego rzędu

 (1.2) chem. o alkoholu: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i jednym innym atomem węgla

 (1.3) chem. o aminie: o jednej grupaie alkilowej lub arylowej bezpośrednio związanej z atomem azotu

 (1.4) chem. o soli: będąca pochodną aminy pierwszorzędowej

Wiktionary


pierwszowojenny

związany z pierwszą wojną światową


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pierwszą wojną światową, dotyczący pierwszej wojny światowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszowojenny czarny rynek (wtedy nazywany — przynajmniej na ziemiach polskich — paskarstwem) łagodnie przeszedł w stan pokoju, nie zmieniając jednak specjalnie ani rozmiarów, ani przedmiotów.

Wiktionary


pierwszowrześniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z 1 września, dotyczący 1 września (zwykle w związku z rozpoczęciem roku szkolnego lub rocznicą wybuchu II wojny światowej)

Wiktionary


pierwszość

cecha liczb pierwszych


SJP.pl


pierwszy

1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1;
2. stojący na początku;
3. taki, przed którym nie było innych podobnych;
4. odgrywający w czymś najważniejszą rolę;
5. przewyższający innych pod jakimś względem, najlepszy


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od liczby 1

przymiotnik

 (2.1) najważniejszy

 (2.2) mat. niemający nietrywialnych dzielników

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) pot. żegl. pierwszy oficer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (4.1) początkowy dzień miesiąca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (5.1) pierwsza: godzina pierwsza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz zawodnik przybiegł do mety jako pierwszy i zdobył złoty medal.

 (1.1) Zastanawialiśmy się kiedyś z Eweliną, jakiż to tajemniczy inwestor kupił działkę na narożniku, pod numerem pierwszym.

 (1.1) W zoo w Chorzowie Michalina po raz pierwszy w życiu widziała hipopotama.

 (3.1) Kapitan polecił, aby pierwszy przejął dowodzenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrfʃɨ, AS: pʹi ̯erfšy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwsza ż., pierwsze n., pierwszeństwo n., pierwszak m., pierwiastka ż., pierwotność ż.

 przym. pierwotny

 przysł. najpierw, pierwej, pierw

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 1.

Wiktionary


pierwszykroć

przysłówek liczebnikowy

 (1.1) daw. po raz pierwszy, pierwszy raz

Wiktionary


pierwszyzna

dawniej:
1. coś, co się zdarza po raz pierwszy;
2. rzecz nowa;
3. pierwszeństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś, czego ktoś nigdy przedtem nie robił lub co go jeszcze nie spotkało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widać, że praca w polu to dla niego nie pierwszyzna.

 (1.1) Sołdaci maszerowali uporczywie, sfornie, nie rozglądając się nawet po ogromnem mieście, dla wielu z nich będącem pierwszyzną w życiu

Wiktionary


pierwyj

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. najpierw

Wiktionary


pierydy

Pierydy (gr. Πιερίδες Pierídes, łac. "Pierides") – w mitologii greckiej córki macedońskiego króla Pierosa, rywalki muz olimpijskich (apollińskich).

Wikipedia


pierz

1. czyścić tkaniny za pomocą wody i/lub środków chemicznych;
2. potocznie: bić kogoś


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pierz – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Morrison
  • Pierz (ang. Pierz Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Morrison

Wikipedia


pierzak

mrzonka pierzak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


pierzany

przymiotnik

 (1.1) wypełniony pierzem

 (1.2) obrosły pierzem, opierzony

Wiktionary


pierzarka

pracowniczka przemysłu pierzarskiego (działu przemysłu obejmującego pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii)


SJP.pl


pierzarski

odnoszący się do pierzarstwa (działu przemysłu obejmującego pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii) lub pierzarzy


SJP.pl


pierzarstwo

dział przemysłu obejmujący pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii


SJP.pl


pierzarz

pracownik przemysłu pierzarskiego (działu przemysłu obejmującego pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii)


SJP.pl


pierzasto-kłębiasty

rzadko: chmura pierzasto-kłębiasta - chmura złożona z kryształków lodu, nie powodująca opadów; chmura kłębiasto-pierzasta, cirrocumulus


SJP.pl


pierzastodzielny

głównie o liściach: taki, u którego rozcięcie blaszki liściowej jest takie samo, jak u dębu


SJP.pl


pierzastosieczny

głównie o liściach: taki, u którego rozcięcie blaszki liściowej jest głębokie, a spód jasnozielony


SJP.pl


pierzastowąsowate

rodzina słodkowodnych ryb sumokształtnych


SJP.pl

Pierzastowąsowate (Mochokidae) – rodzina słodkowodnych ryb sumokształtnych (Siluriformes), obejmująca ponad 230 gatunków zamieszkujących wody tropikalnej i subtropikalnej strefy Afryki. "Synodontis" znany jest w zapisie kopalnym od oligocenu. Wiele gatunków tych ryb trzymanych jest w akwariach ze względu na ciekawy wygląd i interesujące zachowanie.

Wikipedia


pierzastozłożony

przymiotnik jakościowy

 (1.1) bot. o strukturze przypominającej ptasie pióro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzniesiony ogonek, tworzący u nasady krótką pochwę, rozgałęzia się na trzy pierzastozłożone osie, składające się z kilku listków.

Wiktionary


pierzasty

1. opierzony, porośnięty piórami lub zrobiony z ptasich piór (np. pierzaste boa);
2. z wyglądu podobny do pióra, puchu (np. pierzaste chmury, obłoki), a o liściach: składający się z kilku blaszek liściowych osadzonych na osi tak, jak promienie ptasiego pióra


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) porośnięty pierzem

 (1.2) zrobiony z piór

 (1.3) przypominający ptasie pióra

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bo najbardziej mi żal: / Kolorowych jarmarków, blaszanych zegarków / Pierzastych kogucików, baloników na druciku…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierze n., pierzyna ż., pierzynka ż., pióro n., opierzenie n., upierzenie n.

 czas. opierzyć

 przysł. pierzasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opierzony

 (1.3) piórkowaty

Wiktionary


pierzchalski

nazwisko


SJP.pl


pierzchać

1. pośpiesznie uciekać, szczególnie w popłochu, panice;
2. o skórze, cerze: stawać się szorstkim wskutek działania wiatru, rzadziej mrozu lub środków chemicznych; pierzchnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) książk. uciekać w popłochu, pośpiesznie

 (1.2) przen. znikać, rozwiewać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieprzyjaciel pierzcha w kierunku wschodnim, pozostawiając wielu jeńców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierzchanie n., pierzchnięcie n., Pierzchała mrz.

 czas. pierzchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umykać

 (1.2) niknąć

Wiktionary


pierzchała

1. pośpiesznie uciekać, szczególnie w popłochu, panice;
2. o skórze, cerze: stawać się szorstkim wskutek działania wiatru, rzadziej mrozu lub środków chemicznych; pierzchnąć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierzchać ndk.

Wiktionary


pierzchliwiej

stopień wyższy od przysłówka: pierzchliwie


SJP.pl


pierzchliwość

płochliwość, podatność na lęk, lękliwość, trwożliwość


SJP.pl


pierzchliwy

płochliwy, skory do paniki, ucieczki w popłochu, podatny na lęk, lękliwy, trwożliwy


SJP.pl


pierzchnianka

wieś w Polsce


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pierzchnica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Pierzchnica – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Pierzchnica. Miejscowość jest od 1973 siedzibą gminy Pierzchnica; do 1954 roku była siedzibą gminy Drugnia.

Prawa miejskie w latach 1359–1869 oraz ponownie od 1 stycznia 2019.

Wikipedia


pierzchnicki

→ Pierzchnica


SJP.pl

Patrz:

Pierzchnica

pierzchniczanin

mieszkaniec Pierzchnicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


pierzchniczanka

mieszkanka Pierzchnicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


pierzchno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pierzchno – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka
  • Pierzchno – osada leśna w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka
  • Pierzchno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
  • Pierzchno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
  • Pierzchno – przystanek kolejowy w Pierzchnie, w gminie Kórnik, w woj. wielkopolskim

Wikipedia


pierzchnąć

uciec, zniknąć


SJP.pl


pierzchotek

gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych


SJP.pl


pierzchowice

Pierzchowice – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Mikołajki Pomorskie.

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


pierzchły

taki, który pierzchnął (uciekł, zniknął)


SJP.pl


pierze

pióra i pokrywający je w dolnej części puch, szczególnie ptaków domowych, wykorzystywane po odpowiednim przygotowaniu do wypychania poduszek, pierzyn i produkcji ozdób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. w ogólności, pióra i puch pokrywające ptaka

 (1.2) pióra ptaków domowych, zwykle gęsi, służące do napychania poduszek, pierzyn itp.

 (1.3) przen. żart. włosy słabe, rzadkie

 (1.4) daw. gwara. więz. włosy

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od prać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Moja poduszka wypchana jest gęsim pierzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛʒɛ, AS: pʹi ̯eže

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upierzenie n., opierzanie n., opierzenie n., pierzyna ż., pierzynka ż., pióro n., piórko n., pierzynka ż., piórnik m.

 czas. opierzać ndk., opierzyć dk.

 przym. pierzasty, opierzony, nieopierzony, piórkowy

 przysł. pierzasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upierzenie

 (1.3) pióra, kołtuny, kłaki

 (1.4) selery

Wiktionary


pierzeja

frontowa ściana zabudowy ulicy lub placu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. archit. połać ulicy, strona ulicy

 (1.2) daw. zwykle w l. mnogiej skrzydło drzwi

Wiktionary

Pierzeja – ciąg frontowych elewacji budynków ustawionych w szeregu po jednej stronie ulicy lub placu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyniku walk została spalona wschodnia pierzeja rynku z ratuszem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepierzać ndk., przepierzyć dk.

 rzecz. przepierzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pierzej, formy oboczne pierzaj, pierzaja

Wiktionary


pierzejowy

→ pierzeja


SJP.pl

Patrz:

pierzeja

pierzga

grudka pyłku kwiatowego zlepiona miodem, stanowiąca pokarm dla młodych pszczół i starszych larw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pszcz. pszczeli pokarm będący sfermentowanym i zakonserwowanym w komórkach plasterastra pyłkiem kwiatowym;

Wiktionary

Pierzga – substancja wytwarzana przez pszczoły z pyłku kwiatowego zmieszanego z miodem lub nektarem i zakonserwowanego w komórkach plastra w następstwie fermentacji.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pierzga pszczela

Wiktionary


pierzowisko

teren o warunkach sprzyjających lęgowi danego gatunku ptaka, szczególnie kaczek i innych ptaków wodnych


SJP.pl


pierzowy

→ pierze


SJP.pl

Patrz:

pierze

pierzwin

Pierzwin – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


pierzyna

przykrycie składające się z wsypy wypełnionej pierzem, powleczonej poszwą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gruba kołdra wykonana z pierza

 (1.2) książk. warstwa okrywająca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To też, gdy mu się jednego razu udało wejść do izby chyłkiem i nieobaczkiem, wskoczył na łóżko, zakopał się głęboko w pierzynie i zasnął.

 (1.2) Śnieg okrył białą pierzyną cały ogród.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈʒɨ̃na, AS: pʹi ̯ežỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pióro n., piórko n., pierze n., upierzenie n.

:: zdrobn. pierzynka ż.

 czas. upierzać ndk., upierzyć dk.

 przym. pierzasty, piórkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kołdra, pokrywa

Wiktionary


pierzyneczka

zdrobnienie od: pierzynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: pierzyna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʒɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯ežỹnečka

Wiktionary


pierzynka

zdrobnienie od: pierzyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pierzyna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈʒɨ̃nka, AS: pʹi ̯ežỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierzyna ż., pierze n., pióro n.

 przym. pierzasty

Wiktionary


pierzysko

część strzały, w której znajdują się lotki


SJP.pl


pierzyszowate

rodzina owadów z rzędu chruścików


SJP.pl


pierzyć

pierzyć się: o ptakach: zmieniać upierzenie, tracić stare pióra i pokrywać się nowymi


SJP.pl


pierzyński

nazwisko


SJP.pl


pieróg

ciasto z farszem z mięsa, kapusty lub grzybów, upieczone lub usmażone, podawane na ciepło z różnymi dodatkami; pierog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;

 (1.2) kulin. pieczone danie kuchni ukraińskiej – ciasto w formie placekacka z farszem słodkim (jabłka albo biały ser) lub słonym (mięso, ziemniaki albo kapusta);

 (1.3) odzież. hist. duży kapelusz w kształcie pieroga (1.1), noszony przez żołnierzy napoleońskich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pieróg (piróg) – pieczony placek z nadzieniem
  • pieróg – cienko rozwałkowane ciasto wypełnione nadzieniem
  • Pieróg – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Kotuń
  • piróg

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dzisiejszy obiad mama lepi pierogi z serem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛruk, AS: pʹi ̯eruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożarka ż.

:: zdrobn. pierożek m.

 przym. pierogowy, pierożkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kulebiak

 (1.3) bikorn, dwuróg

Wiktionary


pierón

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. meteorol. piorun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. chwat, morus

wykrzyknik

 (3.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. posp. jako przekleństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierón strzelił do jedle.

 (2.1) To je pierón, sam dźwignył sto kilo!

 (3.1) Pieróna kandy, to je robota!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierónobici n., pieróńszczok m.

 czas. pierónować ndk.

 przym. pieróński

 przysł. pierónym, pierónowacie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie pieróńszczok

Wiktionary


pierónobici

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. burza z piorunami

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. przen. awantura

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tam je dycki wieczór taki pierónobici.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón mos./mrz., pieróńszczok mos.

 czas. pierónować ndk.

 przym. pieróński

 przysł. pierónym, pierónowacie

 wykrz. pierón

Wiktionary


pierónowacie

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ekspr. bardzo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierónowacie sie nóm to podobało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón m., pierónobici n., pieróńszczok m.

 czas. pierónować ndk.

 przym. pieróński

 przysł. pierónym

 wykrz. pierón

Wiktionary


pierónować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kląć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestóń tela pierónować, ni ma cie gańba?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón m., pieróńszczok m., pierónobici n.

 przym. pieróński

 przysł. pierónym, pierónowacie

 wykrz. pierón

Wiktionary


pierónym

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bardzo szybko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón mos./mrz., pierónobici n., pieróńszczok mos.

 czas. pierónować ndk.

 przym. pieróński

 przysł. pierónowacie

 wykrz. pierón

Wiktionary


pieróński

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ekspr. nieznośny, okropny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón m., pieróńszczok m., pierónobici n.

 czas. pierónować ndk.

 przysł. pierónym, pierónowacie

 wykrz. pierón

Wiktionary


pieróńszczok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. drań

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. chwat, morus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pieróńszczok zasmolóny, znów nie podojone!

 (1.2) Ś niego to je pieróńszczok, wysoki i silny jak byk!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón mos./mrz., pierónobici n.

 czas. pierónować ndk.

 przym. pieróński

 przysł. pierónym, pierónowacie

 wykrz. pierón

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie pierón

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie pierón

Wiktionary


pierś

1. przednia, górna część tułowia u ludzi i niektórych zwierząt; klatka piersiowa;
2. część ubrania okrywająca przednią, górną część tułowia człowieka;
3. jeden z dwóch gruczołów mlecznych w przedniej, górnej części tułowia kobiety;
4. mięso z przedniej części tułowia ptaków;
5. siedlisko uczuć człowieka; serce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. parzysty gruczoł mlekowy człowieka;

 (1.2) anat. przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia

 (1.3) kulin. spoż. mięso z przedniej części tułowia drobiu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gruczoł mlekowy u ssaków
    • gruczoł mlekowy człowieka
  • przednią, górną część tułowia ludzi i niektórych innych zwierząt
  • mięso z przedniej części tułowia drobiu
  • Piersi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piersi u ssaków służą do karmienia młodych mlekiem.

 (1.2) Generał przypiął swoje ordery do piersi.

 (1.3) Dzisiaj na obiad gotuję piersi z kurczaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲɕ, AS: pʹi ̯erʹś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piersiówka ż., piersióweczka ż., pierśnica ż., piersiątko n., napierśnik m., popiersie n.

 przym. piersiowy, piersiasty

 przysł. piersiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biust; wulg. cyc, cycek, balon, bufor, melon, zderzak

Wiktionary


pierściec

Pierściec (cz. "Prstec", niem. "Perstetz") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Skoczów. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie znajduje się w regionie Dolina Górnej Wisły, będącej częścią Kotliny Oświęcimskiej. Powierzchnia sołectwa wynosi 709 ha, a liczba ludności 2034 ze, co daje gęstość zaludnienia równą 286,8 os./km².

Wikipedia


pierścieniak

rodzaj grzybów z rodziny pierścieniakowatych


SJP.pl


pierścieniakowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl

Pierścieniakowate ("Strophariaceae" Singer & A.H. Sm.) – rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców.

Wikipedia


pierścienica

bezkręgowe zwierzę zaliczane do typu o tej samej nazwie, charakteryzujące się robakowatym ciałem złożonym z licznych pierścieni


SJP.pl

Pierścienica – szczyt w Górach Świętokrzyskich, w Paśmie Posłowickim, o wysokości 367 m n.p.m. Rozpościera się stąd szeroka panorama na miasto Kielce.

Przez górę przechodzi niebieski szlak turystyczny z Chęcin do Łagowa. Dolna stacja wyciągu narciarskiego jest punktem początkowym żółtego szlaku spacerowego wokół Kielc. Górna stacja wyciągu narciarskiego jest punktem początkowym czarnego szlaku turystycznego prowadzącego na ulicę Szczepaniaka w Kielcach.

Wikipedia


pierścienice

bezkręgowe zwierzę zaliczane do typu o tej samej nazwie, charakteryzujące się robakowatym ciałem złożonym z licznych pierścieni


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pierścieniopłat

samolot pionowego startu i lądowania, którego skrzydło ma kształt pierścienia; koleopter; coleopter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. samolot pionowego startu i lądowania, w którym skrzydła zastępuje pierścień nośny znajdujący się wokół kadłuba

Wiktionary

Pierścieniopłat – statek powietrzny, który zamiast klasycznych skrzydeł, ma płat nośny ukształtowany w formie pierścienia otaczającego kadłub.

Pierścieniopłat może mieć napęd śmigłowy, pochodzący z dwóch przeciwbieżnych śmigieł napędzanych silnikiem turbośmigłowym, lub napęd odrzutowy pochodzący z silnika turboodrzutowego oraz strumieniowego (pierścieniowy płat nośny pierścieniopłata pełni wtedy także funkcję obudowy silnika strumieniowego).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɕt͡ɕɛ̇̃ˈɲɔpwat, AS: pʹi ̯erʹśćė̃ńopu̯at

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koleopter

Wiktionary


pierścieniowaty

1. o kształcie zbliżonym do pierścienia (np. chrząstka pierścieniowata), przypominający pierścień;
2. zwykle o gąsienicach, dżdżownicach: mający ciało zbudowane z segmentów charakterystycznych dla pierścienic


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kształtem przypominający pierścień

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierścień mrz.

 przym. pierścieniowy, pierścienny

Wiktionary


pierścieniowy

w kształcie pierścienia, tworzący obwód zamknięty (np. otwór pierścieniowy, uszczelka pierścieniowa) lub zaopatrzony w pierścienie (np. wał pierścieniowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pierścieniem, dotyczący pierścienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierścień mrz.

 przym. pierścienny, pierścieniowaty

Wiktionary


pierścieniówka

barczatka pierścieniówka: owad z rzędu motyli o beżowych lub szarawych skrzydłach, którego gąsienice wylęgają się z jaj zebranych w złoża w kształcie okręgów


SJP.pl


pierścienny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. związany z pierścieniem, dotyczący pierścienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierścień mrz.

 przym. pierścieniowaty, pierścieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierścieniowy

Wiktionary


pierścień

1. obrączka, najczęściej ze szlachetnego metalu, często przyozdabiana szlachetnymi kamieniami, pełniąca funkcję ozdoby lub oznaki godności;
2. coś w kształcie okręgu, głównie część jakiejś maszyny, słój na pniach drzew lub zespół oddzielnych przedmiotów tworzących krąg;
3. zamknięty układ atomowy węgla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;

 (1.2) krąg naokoło czegoś

 (1.3) zool. u niektórych zwierząt powtarzalna część ciała;

 (1.4) astr. pierścień (1.2) składający się z cząsteczek pyłu i innych małych cząstek krążących dookoła planetaanety w obszarze o kształcie dysku;

 (1.5) inform. jedna z topologii sieci lokalnych;

 (1.6) mat. rodzaj struktury algebraicznej;

 (1.7) bot. słój w przekroju pnia drzewa świadczący o przyroście rocznym

 (1.8) techn. część urządzenia o kształcie koła z otworem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pierścień – rodzaj biżuterii,
  • pierścień – termin w mechanice,
  • pierścień – element rozgrywki w grach z serii Sonic the Hedgehog,
  • Pierścień – u grzybów kapeluszowych część osłony całkowitej znajdująca się na trzonie
  • pierścień ciała – metamer;
  • Pierścień − polski herb szlachecki z nobilitacji
  • Pierścień – jezioro w miejscowości Tłokowo, w gminie Jeziorany
  • Pierścień – powtórzenie na końcu strofy, akapitu lub całego utworu pierwszego wersu
  • pierścień – struktura algebraiczna o dwóch działaniach dwuargumentowych,
  • pierścień zbiorów – struktura badana w teorii mnogości i stosowana w teorii miary,
  • pierścień kołowy – zbiór punktów płaszczyzny;
  • Pierścień – mgławica planetarna,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) jak one starannie czesały się, jakie nosiły szpilki, zausznice, pierścienie i bransolety (…)

 (1.2) To, co z zatoki wyglądało jak las, było w rzeczywistości pierścieniem drzew otaczających ścięty czubek góry.

 (1.2) Zza pierścienia strzelców konnych wyłonił się oddział lekkiej jazdy prowadzony przez kilku ciężkozbrojnych z pysznymi pióropuszami na hełmach.

 (1.3) Ciało dżdżownicy składa się z wielu pierścieni.

 (1.4) (…) właśnie zdążają pod cerkiew na obserwacje pierścieni Saturna (…)

 (1.6) Ciało to pierścień przemienny, w którym każdy niezerowy element jest odwracalny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrʲɕt͡ɕɛ̇̃ɲ, AS: pʹi ̯erʹśćė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpierścień mrz., pierścienica ż.

:: zdrobn. pierścionek mrz., pierścioneczek mrz.

 przym. pierścieniowaty, pierścieniowy, pierścienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sygnet

 (1.2) krąg, kordon, koło

 (1.3) metamer, segment

 (1.7) słój

Wiktionary


pierścioneczek

niewielki pierścionek, głównie w odniesieniu do obrączki ze szlachetnego metalu, przyozdabianej drogimi kamieniami


SJP.pl


pierścionek

1. niewielki pierścień, głównie w odniesieniu do obrączki ze szlachetnego metalu, często przyozdabianej drogimi kamieniami;
2. pojedynczy lok, pukiel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pierścień (biżuteria)
  • Pierścionek – amerykański film z 1996 roku
  • pierścionek zaręczynowy
  • Katarzyna Pierścionek – polska aktorka
  • Zdzisław Pierścionek – polski ekonomista

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na palcu serdecznym nosiła pierścionek zaręczynowy z brylantem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲɕˈt͡ɕɔ̃nɛk, AS: pʹi ̯erʹśćõnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierścień m.

:: zdrobn. pierścioneczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrączka, pierścień

Wiktionary


pierścionkowy

związany pierścionkami, głównie w odniesieniu do ozdób ze szlachetnego metalu (np. biżuteria pierścionkowa)


SJP.pl


pierściński

nazwisko


SJP.pl


pierśnica

średnica drzewa mierzona na wysokości 1,3 metra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. leśn. średnica pnia drzewa mierzona na wysokości piersi, czyli 1,30 m;

 (1.2) ekol. obwód pnia drzewa mierzony na wysokości piersi, czyli 1,30 m

Wiktionary

Pierśnica – miara stosowana w opisie drzew uzyskiwana w wyniku pomiaru drzewa na wysokości 1,3 metra nad poziomem gruntu (czyli na wysokości klatki piersiowej przeciętnego dorosłego człowieka – stąd nazwa).

W naukach leśnych i dendrometrii pomiar dotyczy średnicy pnia i dostarcza jednego z głównych parametrów (obok wysokości pnia) służących do określania miąższości drzewa. W praktyce leśnej pierśnica służy również do określania wyrażonego w m³ zapasu masy drzew na jednostce powierzchni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pierś m., piersiówka ż., napierśnik m.

 przym. piersiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) obwód pierśnicowy

Wiktionary


pies

1. zwierzę domowe występujące w wielu rasach, tresowane dla różnych celów;
2. wyzwisko;
3. samiec lisa i borsuka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Canis familiaris|ref=tak., zwierzę domowe;

 (1.2) samiec psa (1.1)

 (1.3) środ. łow. samiec lisa lub borsuka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) slang. obraź. policjant, żandarm lub milicjant

 (2.2) daw. gwara. więz. ajent policyjny

 (2.3) pejor. ktoś podły, oszukańczy (epitet wobec mężczyzny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies jest najlepszym przyjacielem człowieka.

 (1.1) Cyrk Arena nie ukrywa: będą wielbłądy, konie, lamy, alpaki, słoń, osioł, psy.

 (1.2) Czy to jest pies czy suka?

 (1.3) Na pokocie mieliśmy dwadzieścia psów lisa i pięć borsuków. -:- (2.1) Psy stoją na patrolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛs, AS: pʹi ̯es

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psowate nmos., psiarnia ż., psiarczyk mos., psiarz mos., psica ż., psina ż., psiara ż., psiak mzw., arcypies mzw., psioczenie n., napsioczenie n.

:: zdrobn. piesek mzw., psiaczek mzw., psiątko n., psinka ż., pieseczek mzw., piesunio mzw., pieseł mzw.

:: zgrub. psisko n.

 czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk.

 przym. psi, psowaty, pieski, arcypsi

 przysł. psio, piesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warszawa|skowyr.; reg. pozn. kejter; reg. pozn. luńt; białystok|sobaka.; czworonożny przyjaciel, stróż domu / domowego ogniska

 (2.1) pała; neutr. policjant; pot. glina, gliniarz, kulson; żart. smerf

 (2.2) hind, skieł

 (2.3) szubrawiec, łgarz

Wiktionary


piesak

niewielki ssak drapieżny z rodziny psów, zamieszkujący tereny północnej tundry, hodowany dla futra i mięsa; piesiec, lis polarny


SJP.pl


pieseczek

zdrobnienie od: piesek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: pies

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pieseczku, chodź tutaj!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., pies m., psina ż., psiak m., piesek m., psiaczek m., psinka ż., psiarz m., psioczenie n., psiarnia ż.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

 czas. psioczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psina, psinka

Wiktionary


piesek

1. zdrobnienie od: pies;
2. mały pies;
3. dawniej: przyrząd do ściągania wysokich butów; chłopiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od pies

 (1.2) mały pies

 (1.3) zabawka wyobrażająca psa

 (1.4) pot. pogard. o kimś, kto donosi na innych, jest na czyichś usługach

 (1.5) zool. zob. piesek preriowy.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. przen. przyrząd do zdejmowania butów

 (2.2) sport. prosty styl pływacki, przypominający sposób pływania psów i innych czworonogów;

Wiktionary

Piesek – prosty styl pływacki. Charakteryzuje się on tym, że pływak leży na klatce piersiowej i porusza rękoma i nogami w górę i w dół, tak jak pływają psy i inne zwierzęta. Jest to w zasadzie kłus w wodzie.

Jest pierwszym stylem używanym przez starożytnych ludzi. Uważa się, że powstał w wyniku obserwacji pływających zwierząt. Prehistoryczne malowidła jaskiniowe w Egipcie przedstawiają postaci, które wydają się płynąć pieskiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Taki piesek robi tyle hałasu?

 (1.2) Kupiliśmy pieska rasy labrador, teraz waży 10 kg, ale jak dorośnie, to będzie miał ponad 30.

 (1.3) Jacuś dostał dwie maskotki, misia i pieska.

 (1.4) Lepiej nie mów za dużo przy Wiktorze, to piesek szefowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛsɛk, AS: pʹi ̯esek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., psiur mzw., psioczenie n., napsioczenie n., piesio mzw., arcypies mzw., pies mzw., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż., psiaczek mzw., psinka ż., pieseczek mzw., psiak mzw., psisko n., piechol mzw.

 czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk., popsioczyć dk.

 przym. psi, psowaty, pieski, pieskowy

 przysł. psio, piesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieseczek, psinka, psina

Wiktionary


pieseniek

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, psiaczek, psina, psinka, piesio, psiuniek


SJP.pl


pieseł

potocznie:
1. pies rasy shiba inu z internetowych memów;
2. pies


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) żart. slang. pies

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój pieseł nie pozwala mi grać w gierki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw./mos.

Wiktionary


piesełeczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. piesełek

Wiktionary


piesełek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. pieseł

Wiktionary


piesiak

nazwisko


SJP.pl


piesiec

ssak z rodziny psów występujący w Arktyce, hodowany jako zwierzę futerkowe; lis polarny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Vulpes lagopus|ref=tak., gatunek lisa występujący w tundrze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zimie sierść pieśca jest śnieżnobiała

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇ɕɛt͡s, AS: pʹi ̯ėśec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piesiewicz ż./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lis polarny, piesak

Wiktionary


piesienica

Piesienica – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Zblewo nad Piesienicą w pobliżu trasy linii kolejowej Tczew-Chojnice-Piła (stacja kolejowa "Piesienice").

Piesienica należy do rzymskokatolickiej parafii św. Elżbiety w Pinczynie.

Wikipedia


piesiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aniela Piesiewicz – polska nauczycielka
  • Krzysztof Piesiewicz – polski prawnik, polityk, scenarzysta filmowy nominowany do Oscara, adwokat, senator
  • Radosław Piesiewicz – polski działacz sportowy, prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego.

Wikipedia


piesik

nazwisko


SJP.pl


piesio

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, psiaczek, psina, psinka, psiuniek, pieseniek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pieszcz. pies

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pogłaskał małego piesia, który wybiegł za nim na drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇ɕɔ, AS: pʹi ̯ėśo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw.

:: zdrobn. piesek mzw., psina ż., psinka ż., psiak mzw., psiaczek mzw., psiunio mzw.

:: zgrub. psisko

 przym. psi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiaczek, psiunio, piesek

Wiktionary


piesiunio

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pieszcz. piesio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piesunio

Wiktionary


pieski

potocznie: marny, nędzny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. psi

przymiotnik jakościowy

 (2.1) pot. godny pożałowania

forma rzeczownika.

 (3.1) plural|piesek.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pieski – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
  • Pieski – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Cewice
  • Pieski – miejscowość w obwodzie moskiewskim
  • Pieski – wieś w osiedlu wiejskim Pieriewołoczskoje rejonu rudniańskiego w obwodzie smoleńskim
  • Pieski – osiedle w obwodzie riazańskim, w rejonie spaskim
  • Pieski – wieś w sielsowiecie naumowskim rejonu konyszowskiego w obwodzie kurskim
  • Pieski – wieś w obwodzie woroneskim, w rejonie poworińskim
  • Pieski – stacja kolejowa w miejscowości Pieski, w rejonie kołomieńskim, w obwodzie moskiewskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛsʲci, AS: pʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies m., piesek m., psiarnia ż., psiarz m., psina ż., psinka ż., psisko n., psiaczek m., pieseczek mzw., Piesiewicz ż./mos.

 przym. psi, psowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psi, sobaczy

 (2.1) nędzny, kiepski, marny

Wiktionary


pieskiem

1. zdrobnienie od: pies;
2. mały pies;
3. dawniej: przyrząd do ściągania wysokich butów; chłopiec


SJP.pl


piesko

przysłówek

 (1.1) na sposób pieski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw., piesek mzw., arcypies mzw., piesunio mzw.

 przym. pieski

Wiktionary


pieskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pieskować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatnio byłem koleżance z pracy kupić lekarstwa w aptece, czy to pieskowanie?

Wiktionary


pieskować

czasownik

 (1.1) przen. zabiegać o względy kobiety niczym piesek o uwagę właściciela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor stworzył poradnik jak przykładowo pieskować kobietom.

Wiktionary


pieskowy

→ piesek


SJP.pl

Patrz:

piesek

piesno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piesno – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica
  • Piesno – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica]

Wikipedia


piestrak

rodzaj grzybów z rodziny truflowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. mykol. nazwa systematyczna|Choiromyces|Vittad.|ref=nie., rodzaj grzybów należący do rodziny truflowatych;

 (1.2) mykol. grzyb z rodzaju piestrak (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Swoim zapachem piestraki zwabiają owady.

Wiktionary


piestruszka

rodzaj niewielkiego gryzonia z rodziny chomikowatych


SJP.pl

Piestruszka ("Lagurus") – rodzaj ssaka z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia


piestrzec

Piestrzec – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


piestrzenica

grzyb z rodziny piestrzycowatych, o dużym, charakterystycznie pofałdowanym, brązowym kapeluszu i białawym trzonie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mykol. nazwa systematyczna|Gyromitra|Fr.|ref=tak., rodzaj grzyba o ciemnobrązowym, pofałdowanym kapeluszu obejmujący wiele trujących gatunków;

Wiktionary


piestrzeniewicz

nazwisko


SJP.pl


piestrzyca

rodzaj grzybów z rodziny piestrzycowatych


SJP.pl


piestrzycowate

o cechach piestrzycowatych (grzybów z klasy workowców, charakteryzujących się białawym trzonem i dużym, pofałdowanym kapeluszem, głównie w kolorze brązowym lub kawowym)


SJP.pl

Piestrzycowate ("Helvellaceae" Fr.) – rodzina grzybów z rzędu kustrzebkowców ("Pezizales").

Wikipedia


piestrzycowaty

o cechach piestrzycowatych (grzybów z klasy workowców, charakteryzujących się białawym trzonem i dużym, pofałdowanym kapeluszem, głównie w kolorze brązowym lub kawowym)


SJP.pl


piestrzyński

nazwisko


SJP.pl


piestrówka

rodzaj grzybów z rodziny piestrówkowatych


SJP.pl


piesunio

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pieszcz. mały piesek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psiur mzw., psioczenie n., napsioczenie n., piesio mzw., arcypies mzw., pies mzw., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż., psiaczek mzw., psinka ż., pieseczek mzw., piesek mzw., psiak mzw., psisko n., piechol mzw.

 czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk., popsioczyć dk.

 przym. psi, psowaty, pieski, pieskowy

 przysł. psio, piesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piesiunio

Wiktionary


piesza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która porusza się na własnych nogach

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: pieszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. pieszy m.

 przym. pieszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piechurka

Wiktionary


pieszak

nazwisko


SJP.pl


pieszczany

miasto w zachodniej Słowacji; Piszczany


SJP.pl

Pieszczany ( Piešťany, Pöstyén, Pistyan/Pistian, na przełomie XIX i XX w. również "[Bad] Püschtin") – uzdrowisko na Słowacji, ok. 86 km na północ od Bratysławy i 40 km na południe od Trenczyna, przy autostradzie D1, u podnóża pasma górskiego Považský Inovec nad Wagiem. Ośrodek administracyjny powiatu Pieszczany.

Wikipedia


pieszczański

→ Pieszczany; piszczański


SJP.pl


pieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pieścić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieścić ndk., wypieścić dk.

 rzecz. pieszczota ż., pieszczotliwość ż., pieszczoch mos., pieścidełko n.

 przym. pieszczotliwy

 przysł. pieszczotliwie

Wiktionary


pieszczoch

ktoś lubiący pieszczoty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś lubiący pieszczoty lub rozpieszczony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛʃt͡ʃɔx, AS: pʹi ̯eščoχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszczota ż., pieszczotka ż., pieszczoszka ż., pieszczotliwość ż., pieszczenie n.

:: fż. pieszczocha ż.

:: zdrobn. pieszczoszek m.

 przym. pieszczotliwy, rozpieszczony

 przysł. pieszczotliwie

 czas. pieścić ndk., rozpieszczać ndk., rozpieścić dk., dopieszczać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przylepka

Wiktionary


pieszczocha

pieszczotliwie o samicy jakiegoś zwierzęcia lub dziewczynie bardzo kochanej, przymilnej, lubiącej pieszczoty


SJP.pl


pieszczoszek

zdrobniale, czule o pieszczochu (osobie lub zwierzęciu lubiącym pieszczoty)


SJP.pl


pieszczoszka

zdrobniale, czule o pieszczosze (dziewczynce, kobiecie lub samicy jakiegoś zwierzęcia, lubiącej pieszczoty)


SJP.pl


pieszczot.

skrót od: pieszczotliwy, pieszczotliwie


SJP.pl


pieszczota

czułe głaskanie, przytulanie, całowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej córka to dziecko bardzo wrażliwe, stale spragnione maminych pieszczot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛʃˈt͡ʃɔta, AS: pʹi ̯eščota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszczoch mos., pieszczoszek m., pieszczoszka ż., pieszczenie n., rozpieszczanie n., rozpieszczenie n., pieścidełko n.

:: zdrobn. pieszczotka

 czas. pieścić ndk., rozpieszczać ndk., rozpieścić dk.

 przym. pieszczotliwy, rozpieszczony

 przysł. pieszczotliwie

Wiktionary


pieszczotka

pieszczotliwie, czule o dziewczynce, kobiecie lub samicy jakiegoś zwierzęcia, bardzo kochanej, przymilnej, czułej, lubiącej być pieszczoną


SJP.pl


pieszczotki

pieszczotliwie, czule o dziewczynce, kobiecie lub samicy jakiegoś zwierzęcia, bardzo kochanej, przymilnej, czułej, lubiącej być pieszczoną


SJP.pl


pieszczotliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób pieszczotliwy, z czułością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʃt͡ʃɔˈtlʲivʲjɛ, AS: pʹi ̯eščotlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieszczotliwy

 rzecz. pieszczoch mos., pieszczota ż., pieszczotliwość ż., pieszczenie n., pieścidełko n.

Wiktionary


pieszczotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: pieszczotliwie


SJP.pl


pieszczotliwość

przymilność, czułość, serdeczność, także miłość lub potrzeba pieszczot, szczególnie w odniesieniu do zwierząt


SJP.pl


pieszczotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: pieszczotliwy


SJP.pl


pieszczotliwy

przymilny, pełen czułości, serdeczności, także miłości, oddania lub lubiący być pieszczonym, rozpieszczanym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. pełen czułości, serdeczności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʃt͡ʃɔˈtlʲivɨ, AS: pʹi ̯eščotlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszczota ż., pieszczoch mos., pieszczotliwość ż., pieszczenie n., pieścidełko n.

 przysł. pieszczotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czuły

Wiktionary


pieszczoty

czułe głaskanie, przytulanie, całowanie


SJP.pl


pieszek

pieszek czarnogłowy - gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba chodząca pieszo

Wiktionary


pieszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kobieta chodząca pieszo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieszy

 rzecz. pieszy mos.

Wiktionary


pieszko

nazwisko


SJP.pl

Mistrz Pieszko, magister Pesco, Peschel (ok. 1320–1371) — średniowieczny budowniczy epoki gotyku działający we Wrocławiu.

Realizował zlecenia biskupa Przecława z Pogorzeli. Był projektantem kaplicy Mariackiej w katedrze wrocławskiej w latach 1354–1368 (wedle innych źródeł[] 1345–1369), gdzie na wspornikach mogą widnieć wizerunki jego i żony. Brał udział w budowie chóru katedralnego, kościoła NMP na Piasku ("St. Maria in Arena") (od 1365) i katedry św. Marii Magdaleny (do 1362).

Wikipedia


pieszkowa

wieś w Polsce


SJP.pl


pieszkowice

Pieszkowice (nazwa oboczna: Pierzkowice, niem. "Petersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Polkowice.

Wikipedia


pieszkowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Pieszkowo (niem. "Petershagen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie.

Wikipedia


pieszków

pieszek czarnogłowy - gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pieszków – przysiółek wsi Dobroszów w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
  • Pieszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Lubin
  • Pieszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski
  • Pieszkowo

Wikipedia


piesznia

rzadko: rodzaj żelaznego dłuta o półokrągłym kształcie, służącego do żłobienia w drzewie; żłobak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. leśn. rodzaj dłuta lub siekiery wykorzystywanej głównie do drążenia barci;

Wiktionary

Piesznia – narzędzie przypominające dzidę z ostrzem kątowym na szczycie. Służyło do drążenia (dziania) barci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gosta wstał, schylił się po piesznię, w razie potrzeby mogącą służyć jako broń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pieśnia

Wiktionary


pieszo

przysłówek

 (1.1) idąc, biegnąc, nie zaś pojazdem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do pracy chodzę pieszo, bo firma jest tylko kilometr od domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛʃɔ, AS: pʹi ̯ešo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieszy

 rzecz. pieszy m., piechota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piechotą, na piechotę

Wiktionary


pieszojezdnia

pas bez wydzielonych chodników, przeznaczony dla pieszych i pojazdów


SJP.pl


pieszy

piechotny;
1. idący na własnych nogach, np. pieszy turysta;
2. odbywany na własnych, np. piesza wycieczka;
3. złożony z osób idących na własnych, np. pieszy orszak;
4. przeznaczony dla ludzi idących na własnych nogach, np. ciąg pieszy;
5. należący do piechoty (formacji wojskowej), np. żołnierz pieszy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poruszający się jedynie na własnych nogach

 (1.2) odbywający się przy udziale osób pieszych (1.1)

 (1.3) przeznaczony dla pieszych (2.1)

 (1.4) przest. odnoszący się do piechoty wojskowej, należący do takiej piechoty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba, która porusza się na własnych nogach

Wiktionary

Pieszy – osoba znajdująca się poza pojazdem na drodze i niewykonująca na niej robót lub czynności przewidzianych odrębnymi przepisami. Za pieszego uważa się również osobę prowadzącą, ciągnącą lub pchającą rower, motorower, motocykl, hulajnogę elektryczną, urządzenie transportu osobistego, urządzenie wspomagające ruch, wózek dziecięcy, podręczny lub inwalidzki, osobę poruszającą się w wózku inwalidzkim, a także osobę w wieku do 10 lat kierującą rowerem pod opieką osoby dorosłej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pieszy turysta porusza się wolniej, ale zobaczy więcej.

 (1.2) Pieszy ruch graniczny jest źródłem sporego importu towarów na ścianie wschodniej.

 (1.4) 2. pluton strzelców pieszych wykonał rozpoznanie przedpola w kierunku północnym.

 (2.1) Na drogach publicznych piesi powinni poruszać się zawsze lewym poboczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛʃɨ, AS: pʹi ̯ešy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piechota ż., piechur m., piechurka ż., piechociarz m., pieszka ż.

:: fż. piesza ż.

 czas. spieszyć ndk.

 przym. piechotny, piechociarski

 przysł. pieszo, piechotą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezmotoryzowany

 (1.4) piechotny

 (2.1) piechur

Wiktionary


pieszyce

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, na Górnym Śląsku;

Wiktionary

}|-

Pieszyce ( Peterswaldau) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieszyce.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto liczyło 6827 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈʃɨt͡sɛ, AS: pʹi ̯ešyce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszyczanin, pieszyczanka

 przym. pieszycki

Wiktionary


pieszycki

→ Pieszyce


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Pieszyce

Wiktionary

Patrz:

Pieszyce

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈʃɨt͡sʲci, AS: pʹi ̯ešycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieszyce, pieszyczanin, pieszyczanka

Wiktionary


pieszyczanin

mieszkaniec Pieszyc (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pieszyc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʃɨˈt͡ʃãɲĩn, AS: pʹi ̯ešyčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieszyce, pieszyczanka

 przym. pieszycki

Wiktionary


pieszyczanka

mieszkanka Pieszyc (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pieszyc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʃɨˈt͡ʃãnka, AS: pʹi ̯ešyčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieszyce, pieszyczanin

 przym. pieszycki

Wiktionary


piet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) inform. ezoteryczny język programowania oparty na kolorowych polach przypominających abstrakcyjną grafikę;

Wiktionary

Piet – ezoteryczny język programowania opracowany przez Davida Morgan-Mara. Nazwa języka pochodzi od holenderskiego malarza Pieta Mondriana. Pierwotnie zaplanowana nazwa Mondrian okazała się już zajęta.

Programy tworzone w Piet to bitmapy, które wyglądem przypominają abstrakcyjne obrazy. Kompilacji towarzyszy kursor, który porusza się po obrazie „przeskakując” z jednego obszaru o jednolitej barwie na kolejne. Procedury są wykonywane wówczas, gdy kursor opuszcza dany obszar.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲit, AS: pʹit

Wiktionary


pieta

obraz lub rzeźba przedstawiająca boleściwą Marię z martwym Chrystusem na kolanach; Pieta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ikonogr. szt. forma przedstawienia rzeźbiarskiego lub malarskiego sceny pasyjnej z martwym Chrystusem na kolanach opłakującej go matki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michał Anioł wykonał pietę w karraryjskim marmurze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛta, AS: pʹi ̯eta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieta ż., pietyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pieta

Wiktionary


pieter

żartobliwie lub potocznie o strachu, bojaźni, także panice, odczuwaniu lęków, fobii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. Piotr

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarzinho Pieter – piłkarz z Curaçao
  • Pieter – niderlandzkie imię męskie
  • Sint-Pieter

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pieter cosikej tam ónaczy w piwnicy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Piotrowy

Wiktionary


pietkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Pietkiewicz (ujednoznacznienie)
  • Barbara Pietkiewicz – polska dziennikarka prasowa, reportażystka
  • Barbara Trzeciak-Pietkiewicz (ur. 1945) – polska dziennikarka radiowa i telewizyjna, producentka
  • Beata Pietkiewicz (ur. 1981) – litewska polityczka i działaczka samorządowa, posłanka do parlamentu Litwy
  • Bogusława Pietkiewicz (1944–2012) – polska skoczkini do wody, tłumaczka
  • Edward Pietkiewicz (1909–1998) – polski dyplomata i pisarz
  • Grzegorz Pietkiewicz (ur. 1962) – polski artysta plastyk
  • Grzegorz Pietkiewicz (ur. 1988) – polski siatkarz
  • Jadwiga Pietkiewicz (ur. 1950) – polska koszykarka
  • Janusz Pietkiewicz (ur. 1946) – polski impresario, animator kultury, działacz samorządowy
  • Jerzy Pietkiewicz (ujednoznacznienie)
  • Juzefs Petkēvičs (Józef Pietkiewicz) – łotewski szachista polskiego pochodzenia

Wikipedia


pietkowo

Pietkowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Poświętne. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1522 roku, kiedy to powstała parafia rzymskokatolicka.

W latach 1954-1959 wieś była siedzibą gromady Pietkowo, po jej zniesieniu w gromadzie Poświętne. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


pietoso

określenie wykonawcze: współczująco


SJP.pl


pietrain

[czytaj: pitrejn] rasa świni domowej wyhodowana w Belgii


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pietrak

nazwisko


SJP.pl


pietras

nazwisko


SJP.pl


pietrasiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Pietrasiak – polski wojskowy, pilot Dywizjonu 303
  • Dariusz Pietrasiak – polski piłkarz
  • Iwona Pietrasiak – polska biskupka Kościoła Katolickiego Mariawitów
  • Małgorzata Pietrasiak – polska naukowiec

Wikipedia


pietrasiewicz

nazwisko


SJP.pl

Pietrasiewicz – polski herb szlachecki, odmiana herbu Leliwa.

Wikipedia


pietrasik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ariel Pietrasik – polski piłkarz ręczny
  • Bartłomiej Pietrasik – polski piłkarz
  • Damian Pietrasik – polski niepełnosprawny pływak
  • Eugeniusz Pietrasik – polski działacz sportowy
  • Zdzisław Pietrasik – polski krytyk filmowy i teatralny, dziennikarz, publicysta

Wikipedia


pietrasz

potocznie: pietrać się - odczuwać strach, bać się, a także panikować, odczuwać lęk przed kimś lub przed czymś; mieć pietra


SJP.pl


pietraszak

nazwisko


SJP.pl


pietraszek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pietraszek – polskie nazwisko.
  • Alfreda i Bolesław Pietraszek – Polacy uhonorowani medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata,
  • Adrian Pietraszek – dziennikarz i socjolog,
  • Anna Teresa Pietraszek – polska reżyser, dokumentalista, operatorka,
  • Andrzej Pietraszek – chirurg, taternik i alpinista,
  • Jan Kryspin Pietraszek – bohater PSB
  • Leszek Pietraszek – funkcjonariusz służb specjalnych, wicemarszałek województwa śląskiego,
  • Marcin Pietraszek – dziennikarz i pisarz,
  • Mieczysław Pietraszek – inżynier mechanik, oficer WP, bohater PSB,
  • Romuald Pietraszek – prawnik, kapitan żeglugi wielkiej, urzędnik państwowy.

Wikipedia


pietraszewicz

nazwisko


SJP.pl


pietraszewski

nazwisko


SJP.pl

Pietraszewski – polskie nazwisko. Osoby o tym nazwisku:

Wikipedia


pietraszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


pietraszko

nazwisko


SJP.pl


pietrasznik

roślina zielna, zawiera trujący alkaloid - koniinę; szczwół


SJP.pl


pietraszyn

Pietraszyn (dodatkowa nazwa w j. niem. Klein Peterwitz, Petřatin) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Krzanowice. Liczy około 350 mieszkańców. Historycznie leży na Górnym Śląsku, w tzw. "polskich Morawach", czyli na obszarze dawnej diecezji ołomunieckiej.

Wikipedia


pietrać

potocznie: pietrać się - odczuwać strach, bać się, a także panikować, odczuwać lęk przed kimś lub przed czymś; mieć pietra


SJP.pl


pietraś

nazwisko


SJP.pl


pietrek

1. nazwisko;
2. dawna forma imienia Piotr


SJP.pl


pietrelcina

miasto i gmina we Włoszech


SJP.pl

Pietrelcina – miasto i gmina we Włoszech, w pobliżu Neapolu, w regionie Kampania, w prowincji Benewent. Miejsce urodzenia św. o. Pio.

Według danych na I 2009 gminę zamieszkiwało 3069 osób przy gęstości zaludnienia 106,6 os./1 km².

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Pietrelcina.

Wikipedia


pietrewicz

nazwisko


SJP.pl


pietrkiewicz

nazwisko


SJP.pl


pietrodworec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Peterhof (nazwa obowiązująca w latach 1944–1997, obecnie egzonim wariantowy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pietrodworecki

Wiktionary


pietropawłowsk

miasto w Kazachstanie; Petropawłowsk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Kazachstanie, położone nad Iszymem;

 (1.2) geogr. zob. Pietropawłowsk Kamczacki.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pietropawłowsk – miasto w Kazachstanie
  • Pietropawłowsk Kamczacki – miasto w Rosji
  • Pietropawłowsk – wieś w Rosji, w Jakucji, w ułusie ust-majskim
  • „Pietropawłowsk” – okręt floty Imperium Rosyjskiego w latach 1897–1904
  • „Pietropawłowsk” – pancernik typu Gangut floty Imperium Rosyjskiego, a następnie ZSRR w latach 1914–1953
  • „Pietropawłowsk” – krążownik ciężki typu Admiral Hipper służący w marynarce wojennej ZSRR w latach 1940–1956 (od 1944 jako „Tallin”)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pietropawłowski

Wiktionary


pietropawłowski

przymiotnik od: Pietropawłowsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pietropawłowskiem, dotyczący Pietropawłowska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pietropawłowsk mrz.

Wiktionary


pietroszek

nazwisko


SJP.pl


pietrowiak

nazwisko


SJP.pl


pietrowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Pietrowice w innych znaczeniach tego słowa.

Pietrowice (dawniej "Pietrowice Głubczyckie", cz. "Petrovice", dawniej "Petříkovy", niem. "Peterwitz", dawniej "Petrowitz") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce, w południowo-wschodniej części Gór Opawskich.

Wikipedia


pietrowicki

przymiotnik od: Pietrowice, Pietrowice Małe, Pietrowice Wielkie


SJP.pl


pietrowicz

nazwisko


SJP.pl


pietrowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Pietrowski (1924-2006) – rosyjski psycholog
  • Boris Pietrowski (1908-2004) – radziecki chirurg
  • Fiodor Pietrowski (1907-1959) – generał radzieckich służb specjalnych
  • Karol Pietrowski (2. poł. XVIII w.) – polski kompozytor
  • Konstantin Pietrowski (1875-?) – rosyjski działacz narodowy w II Rzeczypospolitej
  • Marcin Pietrowski (ur. 1988) – polski piłkarz
  • Piotr Pietrowski (1899-1941) – radziecki wojskowy
  • Stiepan Pietrowski (1897-po 1966) – pułkownik Armii Czerwonej, generał brygady LWP
  • Pasaż Pietrowski
  • Stadion Pietrowski

Wikipedia


pietrozawodsk

stolica Karelii; Petrozawodzk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii;

Wiktionary

Pietrozawodsk, Petrozawodzk (ros. Петрозаводск, karel. "Petroskoi" lub "Zavod", fiń. "Petroskoi", w latach wojny kontynuacyjnej 1941–1944 – "Äänislinna", jeszcze w XVI w. znane jak Onegaborg) – miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii. Port nad jeziorem Onega. Ludność: 281 tys. mieszkańców (2020).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtrɔˈzavɔtsk, AS: pʹi ̯etrozavotsk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pietrozawodski, pietrozawodzki, petrozawodzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Petrozawodzk, Pietrozawodzk

Wiktionary


pietrozawodski

→ Pietrozawodsk; petrozawodzki


SJP.pl


pietroń

nazwisko


SJP.pl


pietrucha

1. pietruszka o pokaźnych rozmiarach;
2. żartobliwie o kobiecie lub mężczyźnie, który pietruszkuje (nie ma powodzenia na zabawie, balu, nie tańczy z partnerem, partnerką)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zgrub. pietruszka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Dobry byłby ze mnie rosołek — rosołek na kościach z dodatkiem pietruchy, marchwi, selerów tudzież kilku wonnych liści kapuścianych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈtruxa, AS: pʹi ̯etruχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pietruszka ż., pietruszeczka ż.

 przym. pietruszkowy

Wiktionary


pietruczuk

nazwisko


SJP.pl


pietruniek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od Piotr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale mu powiem: święty Pietruńku! zaklinam cię na ucho Malchusowe, nie czyńże mi wstrętu, boć to poganie tak mi popsowali szatki cielesne…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotr m., Piotra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Piotruś, Piotrek

Wiktionary


pietrusiak

nazwisko


SJP.pl


pietrusiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stefan Pietrusiewicz − polski inżynier i polityk
  • Wiesław Pietrusiewicz − polski lekarz

Wikipedia


pietrusiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dionizy Pietrusiński (1930–2020) – polski rzymskokatolicki duchowny
  • Jan Pietrusiński (1864–1886) – polski tkacz, działacz ruchu robotniczego
  • Józef Pietrusiński (1912–1976) – polski działacz polityczny, poseł na Sejm
  • Ludwik Pietrusiński (1803–1865) – polski prawnik, pisarz i publicysta
  • Stefan Pietrusiński (1929–1953) – polski działacz konspiracji
  • Zygmunt Pietrusiński (1924–?) – polski działacz partyjny i dyplomata
  • Willa Bolesława Pietrusińskiego w Warszawie

Wikipedia


pietruski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mieczysław Pietruski (1848-1905) – kontradmirał
  • Oktaw Pietruski (1820-1894) – prawnik, polityk
  • Ryszard Pietruski (1922-1996) – aktor teatralny i filmowy
  • Stanisław Pietruski (1893-1971) – lotnik wojskowy
  • Stanisław Konstanty Pietruski (1811-1874) – zoolog, botanik

Wikipedia


pietruszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa z pietruszki

 (1.2) daw. gw-pl|Piotrkowskie. kulin. rosół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pietruszczankę możemy ugotować też na mięsie drobiowym.

Wiktionary


pietruszczany

przymiotnik

 (1.1) daw. dotyczący pietruszki, zawierający pietruszkę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtruʃˈt͡ʃãnɨ, AS: pʹi ̯etruščãny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pietruszkowy

Wiktionary


pietruszeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pietruszka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pietruszka ż., pietrucha ż.

Wiktionary


pietruszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Pietruszewski – rosyjski historyk
  • Aleksandr Pietruszewski – radziecki generał
  • Dmitrij Pietruszewski – rosyjski historyk
  • Fiodor Pietruszewski – rosyjski fizyk
  • Mateusz Kazimierz Pietruszewski – sędzia grodzki
  • Michaił Pietruszewski – rosyjski generał

Wikipedia


pietruszka

dwuletnia roślina zielna z rodziny baldaszkowatych, zawierająca liczne witaminy i olejek eteryczny o charakterystycznym zapachu oraz właściwościach leczniczych, stosowana najczęściej jako dodatek do potraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roln. kulin. jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

 (1.2) pot. kulin. nać pietruszki (1.1)

 (1.3) pot. kulin. korzeń pietruszki (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pietruszka – balet
  • pietruszka – warzywo korzeniowe i liściowe – pietruszka zwyczajna
  • pietruszka – rodzaj roślin selerowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Natka pietruszki może stanowić bardzo smaczny dodatek do zupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈtruʃka, AS: pʹi ̯etruška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. pietrucha ż.

 przym. pietruszkowy

 czas. pietruszkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pietruziel

Wiktionary


pietruszkować

żartobliwie: nie mieć powodzenia na zabawie, balu, nie być proszonym lub proszoną do tańca


SJP.pl


pietruszkowy

zrobiony z pietruszki lub z dodatkiem pietruszki (np. krem pietruszkowy, ser pietruszkowy), związany w jakiś sposób z tą rośliną (np. pole pietruszkowe)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący pietruszki (roślin i jadalnych korzeni)

 (1.2) przyrządzony, zrobiony z pietruszki, z dodatkiem pietruszki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przywiozłam stamtąd ceramiczny moździerz, w którym najlepiej udaje się doskonale pasujący do ryby sos pietruszkowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtruˈʃkɔvɨ, AS: pʹi ̯etruškovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pietruszka ż., pietrucha ż.

Wiktionary


pietruszyński

nazwisko


SJP.pl


pietruziel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pietruszka

Wiktionary


pietryga

nazwisko


SJP.pl


pietryka

nazwisko


SJP.pl


pietrykowski

nazwisko


SJP.pl


pietrzak

nazwisko


SJP.pl

Pietrzak – nazwisko polskie.

Nazwa osobowa "Pietrzak", podobnie jak "Pietrzyk", wytworzyła się z imienia "Piotr", w okresie gdy brzmiało ono jeszcze "Pietr", zanim nie ustabilizowało się w formie dzisiejszej "Piotr" po dokonaniu się tzw. przegłosu polskiego.

Wikipedia


pietrzejowice

Pietrzejowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca.

Wieś duchowna, własność opactwa benedyktynów na Św. Krzyżu położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecieproszowskim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


pietrzkiewicz

nazwisko


SJP.pl


pietrzkowski

nazwisko


SJP.pl


pietrzycki

nazwisko


SJP.pl


pietrzyk

nazwisko


SJP.pl

Pietrzyk – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


pietrzykowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pietrzykowice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Długołęka
  • Pietrzykowice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Pietrzykowice – wieś w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Łodygowice
  • Pietrzykowice – dawna gromada
  • Pietrzykowice Żywieckie

Wikipedia


pietrzykowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pietrzykowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Koczała
  • Pietrzykowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
  • Pietrzykowo – dawna gromada

Wikipedia


pietrzykowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogusław Pietrzykowski
  • Irena Pietrzykowska
  • Jan Pietrzykowski
  • Józef Pietrzykowski
  • Józef Pietrzykowski (artysta)
  • Feliks Pietrzykowski
  • Krzysztof Pietrzykowski
  • Michał Pietrzykowski
  • Mieczysław Pietrzykowski
  • Sławomir Pietrzykowski
  • Tadeusz Pietrzykowski
  • Tomasz Pietrzykowski

Wikipedia


pietrzyński

nazwisko


SJP.pl


pietuch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) białystok. kogut

Wiktionary


pietysta

osoba, którą charakteryzuje pietyzm (cześć, szczególne poszanowanie kogoś lub czegoś)


SJP.pl


pietystka

→ pietysta


SJP.pl

Patrz:

pietysta

pietystyczny

odnoszący się do pietyzmu (szczególnego poszanowania kogoś lub czegoś), związany z pietyzmem (np. periodyk pietystyczny)


SJP.pl


pietyzm

szczególne poszanowanie kogoś lub czegoś; cześć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. cześć, poszanowanie; szacunek z troską o coś

 (1.2) rel. nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.;

Wiktionary

Pietyzm ( Pietismus) – nurt religijny w luteranizmie z XVII i XVIII wieku kładący nacisk na intensywną modlitwę, studiowanie Biblii, udział w pobożnych zgromadzeniach religijnych, rygorystyczną moralność oraz działalność charytatywną. Szczególnie rozwinął się w Wirtembergii i Prusach w XVII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą sześćdziesiątkępiątkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛtɨsm̥, AS: pʹi ̯etysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pietystyczny

 rzecz. pieta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dbałość, szacunek

Wiktionary


piewca

1. przestarzałe: ten, kto opisuje, przedstawia, sławi coś lub kogoś;
2. dawniej: poeta, śpiewak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. artysta sławiący w swej twórczości

 (1.2) książk. osoba przekonana do czegoś i zwykle to wyrażająca

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piać

Wiktionary


piewczyni

dawniej o kobiecie, która opisuje, przedstawia, sławi coś albo kogoś lub o poetce, śpiewaczce, wykonawczyni pieśni


SJP.pl


piewik

przedstawiciel rodziny owadów, których samce wydają donośne dźwięki za pomocą odwłokowego narządu dźwiękowego; cykada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. duży latający owad z rodziny piewikowatych (nazwa systematyczna|Cicadidae|ref=tak|Batsch.), występujący w ciepłych krajach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cykada

Wiktionary


piewikowate

o cechach piewikowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl

Piewikowate, cykadowate, cykady (Cicadidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu cykadokształtnych. Obejmuje około 2900 gatunków, głównie tropikalnych i subtropikalnych. Larwy mają przednie odnóża grzebne i żyją pod ziemią, żywiąc się sokami wysysanymi z korzeni. Ich rozwój trwa od 2 do 17 lat. Dorosłe samce wydają głośne dźwięki celem przywabienia samic.

Wikipedia


piewikowaty

o cechach piewikowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl


pieza

jednostka ciśnienia jednego stena na powierzchnię jednego metra kwadratowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. fiz. jednostka ciśnienia równa jednemu stenowi na powierzchnię jednego metra kwadratowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛza, AS: pʹi ̯eza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piezoelektryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót pz

Wiktionary


piezoelektryczność

1. zjawisko fizyczne polegające na powstawaniu na przeciwległych ścianach niektórych kryształów ładunków elektrycznych przeciwnego znaku pod wpływem rozciągania lub ściskania kryształu
2. mechaniczna deformacja kryształu pod wpływem zewnętrznego pola elektrycznego


SJP.pl


piezoelektryczny

związany z piezoelektrycznością (zjawiskiem fizycznym polegającym na powstawaniu na przeciwległych ścianach niektórych kryształów ładunków elektrycznych przeciwnego znaku)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z piezoelektrycznością; wytwarzający, wzbudzający piezoelektryczność; poruszany, zasilany piezoelektrycznością

 (1.2) dotyczący piezoelektryka (kryształu, w którym występuje zjawisko piezoelektryczności)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziedziną zastosowania odbiorników piezoelektrycznych są tzw. czujniki krystaliczne, służące do wykrywania drgań i wstrząsów przenoszonych przez ciała stałe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piezoelektryczność ż., piezoelektryk mrz., piezoelement mrz., pieza ż.

Wiktionary


piezoelektryk

kryształ, w którym występuje zjawisko piezoelektryczności (zjawisko fizyczne polegające na powstawaniu na przeciwległych ścianach niektórych kryształów ładunków elektrycznych przeciwnego znaku pod wpływem rozciągania lub ściskania kryształu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. kryształ wykazujący zjawisko piezoelektryczne

Wiktionary

Piezoelektryk, materiał piezoelektryczny (z πιέζω ["piézō"] – naciskać, napierać, upychać) – kryształ wykazujący zjawisko piezoelektryczne, polegające na pojawieniu się na jego powierzchni ładunków elektrycznych pod wpływem naprężeń mechanicznych.

Piezoelektryk przejawia również odwrotne zjawisko piezoelektryczne, polegające na zmianie wymiarów kryształu pod wpływem przyłożonego pola elektrycznego. Zjawisko to bywa (błędnie) nazywane elektrostrykcją.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piezoelektryczny

Wiktionary


piezoelektryka

kryształ, w którym występuje zjawisko piezoelektryczności (zjawisko fizyczne polegające na powstawaniu na przeciwległych ścianach niektórych kryształów ładunków elektrycznych przeciwnego znaku pod wpływem rozciągania lub ściskania kryształu)


SJP.pl


piezoelement

element układu scalonego, podatny na zjawisko piezoelektryczności (mechanicznej deformacji pod wpływem zewnętrznego pola elektrycznego)


SJP.pl


piezokwarc

określenie kryształu kwarcu stosowane m.in. w optoelektronice, związane z jego własnościami piezoelektrycznymi


SJP.pl


piezometr

przyrząd pomiarowy badający stopień ściśliwości jakiejś cieczy lub gazu oraz istniejące wówczas ciśnienie


SJP.pl

Piezometr, właśc. hydrogeologiczny otwór obserwacyjny – urządzenie służące do pomiaru wysokości ciśnienia piezometrycznego w określonym punkcie warstwy wodonośnej. Oprócz tego, nowoczesne piezometry są zdolne do:

Wikipedia


piezometryczny

→ piezometr


SJP.pl

Patrz:

piezometr

piezoprzewodność

zdolność przewodnika przewodzenia prądu elektrycznego pod wpływem rozciągnięcia lub ściśnięcia tego przewodnika


SJP.pl


piezotronika

dziedzina elektroniki obejmująca badanie i wykorzystanie zjawiska piezoelektryczności (mechanicznej deformacji kryształu pod wpływem zewnętrznego pola elektrycznego)


SJP.pl


pień

1. łodyga drzewa;
2. część drzewa pozostająca w ziemi po ścince;
3. ul w pniu drzewa; barć;
4. w geologii: batolit małych rozmiarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

 (1.2) pszcz. (zasiedlona) rodzina pszczela (np. ul wraz ze znajdującymi się w nim pszczołami lub dzikie gniazdo)

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

 (2.1) D. lm. od: zob. pienie.

forma rzeczownika|rodzaj=niemęskoosobowy, liczba mnoga.

 (3.1) D. lm. od: pienia

forma czasownika.

 (4.1) 2. os. lp. rozk. od: pienić

Wiktionary

Pień drzewa – gruba, zdrewniała łodyga drzew. Powstaje wskutek corocznego przyrastania na wysokość i na grubość. U drzewiastych form nagozalążkowych i dwuliściennych pień zakończony jest koroną. U nielicznych, drzewiastych jednoliściennych pień kończy się pąkiem wierzchołkowym. Na skutek skrócenia międzywęźli na szczycie pnia powstaje gęsty pióropusz liści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drzewo to wieloletnia roślina składająca się z korzeni, pnia i korony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲ, AS: pʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pniak m., pniaczek m.

:: zdrobn. pieniek m.

 przym. pienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rodzina pszczela

Wiktionary


pieńczykowo

Pieńczykowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Rajgród.

W 1929 r. wieś należała do gminy Bełda. Majątek ziemski posiadała tu Helena Majewski (55 mórg), Jakub Niedźwiecki (84), Józef Niedźwecki (56), Julia Niedźwiecka (124).

Wikipedia


pieńczykówek

Pieńczykówek – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Rajgród.

W 1929 r. wieś należała do gminy Bełda. Majątek ziemski posiadał tu Teofil Karwowski (111 mórg), J. Pieńczykowski (120), Kazimierz Pieńczykowski (118), Leopold Zawadzki (118).

Wikipedia


pieńka

1. niewielki pień;
2. pozostały w szczęce dolny fragment zęba, będący pozostałością po wykruszeniu się lub złamaniu korony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. lub gwara. ornit. pliszka

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: pieniek

Wiktionary


pieńkowisko

teren, na którym znajdują się pieńki ściętych drzew


SJP.pl


pieńkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alina Pienkowska, działaczka opozycyjna w latach PRL
  • Andrzej Pieńkowski, polski polityk i inżynier
  • Hanna Pieńkowska, polski historyk sztuki i konserwator zabytków
  • Jolanta Pieńkowska, polska dziennikarka
  • Karolina Pieńkowska, polska judoczka
  • Małgorzata Pieńkowska, polska aktorka
  • Grzegorz Pieńkowski, polski, geolog, profesor, konsul generalny RP w Sydney (1991–1996)
  • Ignacy Pieńkowski (1877, w Dołubowie (Dołubniowie) na Podlasiu - 1948 w Krakowie), polski malarz
  • Jan Pieńkowski, polsko-brytyjski ilustrator i autor książek i komiksów dla dzieci
  • Kazimierz Pieńkowski, rektor Politechniki Białostockiej 1988-1993
  • Oleg Pieńkowski (ros.: Олег Пеньковский; 1919–1963), wysoki oficer radzieckiego wywiadu wojskowego GRU
  • Piotr Pieńkowski, redaktor czasopisma Świata Gier Komputerowych

Wikipedia


pieńsk

miasto w Polsce


SJP.pl

Pieńsk (tuż po wojnie "Pęczek", do 1945 Penzig, gł. "Peńsk") – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w woj. dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, położone nad Nysą Łużycką, przy granicy z Niemcami. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieńsk. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. jeleniogórskiego.

Wikipedia


pieński

przymiotnik od: Pieńsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pieńskiem, dotyczący Pieńska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieńsk mrz.

Wiktionary


pieńszczanin

mieszkaniec Pieńska (miasta w Polsce)


SJP.pl


pieńszczanka

mieszkanka Pieńska (miasta w Polsce)


SJP.pl


pieścidełko

rzecz, rzadziej zwierzę lub człowiek piękny, wypieszczony, bardzo zadbany, doprowadzony do idealnego stanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) cudeńko, rzecz wymuskana, wypieszczona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najwybitniejsi twórcy tamtej epoki stawiali tu sobie wille i domki w różnych stylach, wszystkie jednak harmonizujące z krajobrazem. Te „pieścidełka" architektoniczne były rzeczywiście wypieszczone do najdrobniejszego szczegółu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszczoch mos., pieszczoszek m., pieszczoszka ż., pieszczenie n., rozpieszczanie n., rozpieszczenie n., pieszczota ż., pieszczotka ż., wypieszczenie n.

 czas. pieścić ndk., rozpieszczać ndk., rozpieścić dk., wypieścić dk.

 przym. pieszczotliwy, rozpieszczony

 przysł. pieszczotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudo, cudeńko

Wiktionary


pieściwiej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: pieściwie


SJP.pl


pieściwość

→ pieściwy


SJP.pl

Patrz:

pieściwy

pieściwszy

stopień wyższy od przymiotnika: pieściwy


SJP.pl


pieściwy

dawniej: miły, skłonny do rozczulania się (np. pieściwa gospodyni), a także pełen wrażliwości lub lubiący być pieszczonym (np. pieściwy zwierzak)


SJP.pl


pieścić

1. pieścić (się): głaskać, tulić, całować kogoś, najczęściej dla okazania czułości;
2. pieścić się: dbać o siebie lub o coś, o kogoś przesadnie, oszczędzać coś lub kogoś, cackać się z czymś lub z kimś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) tulić, głaskać okazując czułość

czasownik zwrotny niedokonany pieścić się

 (2.1) pieścić (1.1) siebie nawzajem

 (2.2) przesadnie dbać o siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój chłopak często pieści moje włosy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszczota ż., pieszczenie n., pieszczoch m., pieścidełko n.

 czas. rozpieścić

Wiktionary


pieśniarka

1. wykonawczyni pieśni, piosenek, najczęściej regionalnych, typowych dla danego regionu;
2. kompozytorka pieśni i śpiewanych utworów lirycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. wokalistka wykonująca pieśni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla przedwojennych pieśniarek pisał teksty m.in. Julian Tuwim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieśń ż.

:: fm. pieśniarz mos.

 przym. pieśniowy

Wiktionary


pieśniarski

odnoszący się do pieśniarstwa lub pieśniarza, pieśniarski (np. koncert pieśniarski, recital pieśniarski)


SJP.pl


pieśniarstwo

zbiór pieśni charakteryzujących dany region, ogół wykonań muzycznych typowych dla tego regionu


SJP.pl


pieśniarz

1. wykonawca pieśni, piosenek, najczęściej regionalnych, typowych dla danego regionu;
2. kompozytor pieśni i śpiewanych utworów lirycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. wykonawca pieśni, a także piosenek

 (1.2) książk. kompozytor pieśni

Wiktionary

Pieśniarz, pieśniarka – wykonawca, wykonawczyni pieśni, piosenek. Również autor, autorka melodii i słów pieśni lub śpiewanych utworów lirycznych. Również poeta, poetka tworzący pieśni (utwory poezji lirycznej).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pieśniarka ż., pieśń ż.

 czas. piać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. piosenkarz, śpiewak

Wiktionary


pieśniowy

mający cechy typowe dla pieśni (np. pieśniowy charakter poezji) lub odnoszący się do pieśni, związany z nią (np. recital pieśniowy, repertuar pieśniowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pieśnią, dotyczący pieśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieśniarka ż., pieśń ż.

Wiktionary


pieśń

1. krótki utwór wokalny, często do tekstu poetyckiego, wykonywany zespołowo lub solowo, zwykle za akompaniamentem;
2. rozpowszechniony w starożytnej Grecji wiersz liryczny przeznaczony do recytacji lub śpiewu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

 (1.2) liter. gatunek literacki poezji lirycznej, o genezie związanej z obrzędami i muzyką (pieśni ludowe, pieśni średniowieczne), od której stopniowo się uwolnił, stając się samodzielną formą wyrazu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pieśń (forma muzyczna)
  • pieśń (gatunek literacki)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polskie pieśni ludowe są głównie jednogłosowe.

 (1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

 (1.2) U Horacego pieśń stała się samodzielną formą literacką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇ɕɲ̊, AS: pʹi ̯ėśń̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieśniarz mos.

:: zdrobn. piosenka ż.

 przym. pieśniowy

 czas. piać

Wiktionary


pif

wykrzyknienie naśladujące odgłos wystrzału lub odgłos przypominający wystrzał; często w wyrażeniu: pif, paf


SJP.pl


pif-paf

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca podwójny wystrzał

Wiktionary


pifferaro

we Włoszech: wędrowny muzykant grający na piffero


SJP.pl


piffero

włoski instrument muzyczny; rodzaj fujarki pasterskiej


SJP.pl


pig

skrótowiec

 (1.1) = Państwowy Instytut Geologiczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲik, AS: pʹik

Wiktionary


pigalak

potocznie o terenie miejskim, najczęściej w okolicach domów publicznych, na którym gromadzą się prostytutki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pigalak – teren w mieście gdzie można spotkać osoby trudniące się prostytucją
  • Pigalak – amerykański film
  • Pigalle
  • Plac Pigalle

Wikipedia


pigalakowy

odnoszący się do pigalaka (terenu miejskiego, na którym gromadzą się prostytutki), związany w jakiś sposób z pigalakiem


SJP.pl


pigalle

plac Pigalle - plac w Paryżu u podnóża wzgórza Montmartre


SJP.pl

Pi

Wikipedia


piggybacking

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) forma kooperacji eksportowej, polegająca na współpracy z innym lokalnym bądź zagranicznym podmiotem w celu wykorzystania jego kanałów dystrybucji;

Wiktionary

Piggybacking – forma kooperacji eksportowej, polegająca na współpracy z innym lokalnym bądź zagranicznym podmiotem w celu wykorzystania jego kanałów dystrybucji.

Partnerem w piggybackingu jest często większy i bardziej umiędzynarodowiony podmiot, którego asortyment nie konkuruje (a często jest komplementarny) z firmą, z którą dokonuje współpracy. Eksporter podczas piggybackingu zachowuje niezależność w zakresie kształtowania elementów takich jak marka, cena, reklama itp.

Wikipedia


pigmalion

przenośnie: mężczyzna zakochany, umiejący uwznioślić ukochaną kobietę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pigmalion – król Cypru, którego rzeźbę ożywiła Afrodyta
  • Pigmalion – syn Belosa, władca Tyru
  • Pigmalion – dramat Jeana-Jacques’a Rousseau
  • Pigmalion – dramat George’a Bernarda Shawa
  • Pigmalion – niemiecki film z 1935, adaptacja dramatu Shawa
  • Pigmalion – holenderski film z 1937, adaptacja dramatu Shawa
  • Pigmalion – brytyjski film z 1938, filmowa adaptacja dramatu Shawa
  • Pigmalion – brytyjski film z 1983
  • Pigmalion – jednoaktowa opera napisana przez Jeana-Philippe’a Rameau
  • Pygmalion – planetoida z grupy Amora

Wikipedia


pigmalionizm

seksualne podniecanie się wywołane oglądaniem zdjęć pornograficznych i obrazów lub rzeźb przedstawiających akty


SJP.pl


pigmalionowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pigmaliona lub z nim związany


SJP.pl


pigmej

obraźliwie, często także żartobliwie o osobie niskiego wzrostu, rzadziej o kimś małodusznym, niezdolnym do szlachetnych odruchów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. obraźliwie o mężczyźnie niskiego wzrostu

 (1.2) pot. obraźliwie o mężczyźnie małodusznym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pigmej mos., Pigmejczyk mos., Pigmejka ż., pigmejka ż.

 przym. pigmejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karzeł, kordupel; pot. grzdyl, karakan, konus, knypek, kurdupel, liliput, mikrus, pokurcz; wulg. wypierdek

Wiktionary


pigmejczyk

członek negroidalnego ludu Afryki Środkowej, charakteryzującego się m.in. niskim wzrostem; Pigmej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek ludu afrykańskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pigmej mos., pigmej mos., Pigmejka ż., pigmejka ż.

 przym. pigmejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pigmej

Wiktionary


pigmeje

obraźliwie, często także żartobliwie o osobie niskiego wzrostu, rzadziej o kimś małodusznym, niezdolnym do szlachetnych odruchów


SJP.pl

Pigmeje ( πυγμαῖος "pygmaĩos" „mały jak pięść” od πυγμή "pygmḗ" „pięść; boks”) – ludy negroidalne, zamieszkujące lasy tropikalne Afryki Środkowej, charakteryzuje je niski wzrost, wahający się od 140 do 150 cm. Częściowo prowadzą koczowniczy tryb życia, zajmując się łowiectwem i zbieractwem. Zamieszkują różne regiony w Afryce równikowej. Ich populacja liczy około 100 tys. osób. Nie posługują się wspólnym językiem, nie mają świadomości wspólnej historii. Stanowią małe, odrębne społeczności.

Wikipedia


pigmejka

1. malutka małpa z rodziny pazurkowców, zamieszkująca tropikalne lasy Ameryki Południowej;
2. obraźliwie, niekiedy żartobliwie o kobiecie niskiego wzrostu, rzadziej małodusznej, niezdolnej do szlachetnych odruchów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. członkini ludu afrykańskiego

Wiktionary

Pigmejka ("Cebuella") – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny pazurkowcowatych (Callitrichidae), najmniejsza z małpokształtnych. Osiąga 12–16 cm długości ciała (bez ogona), 17–23 cm długości ogona i masę ciała 85–140 g. Zamieszkuje lasy Amazonii, wiodąc nadrzewny tryb życia w grupach rodzinnych, w których rozmnaża się pojedyncza samica, wydająca na świat zwykle bliźnięta. Żywi się gumami roślinnymi i niewielkimi zwierzętami, głównie owadami. Obejmuje dwa gatunki, oba narażone na wyginięcie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pigmej mos., Pigmejczyk mos., pigmejka ż.

:: fm. Pigmej mos.

 przym. pigmejski

Wiktionary


pigmejski

dotyczący Pigmejów, charakterystyczny dla Pigmejów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Pigmejami, dotyczący Pigmejów, ich kultury, sztuki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już prędzej spodziewałbym się spotkać Polaków posługujących się narzeczami papuaskimi i pigmejskimi, bo tych uczą się podróżnicy i przyrodnicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiɡˈmɛjsʲci, AS: pʹigmei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigmej mos., Pigmej mos., Pigmejczyk mos., Pigmejka ż.

Wiktionary


pigmencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pigment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pigment, lecz tylko słaby pigmencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigment m.

Wiktionary


pigment

1. naturalna substancja barwiąca, produkowana przez żywe komórki niektórych zwierząt i roślin;
2. nierozpuszczalna w wodzie i olejach substancja używana w przemyśle farbiarskim do barwienia farb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor

 (1.2) techn. sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Albinizm jest skutkiem wrodzonego braku pigmentu w skórze.

 (1.2) Malując ściany, dodałem do białej farby emulsyjnej, pigment w kolorze oliwkowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiɡmɛ̃nt, AS: pʹigmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigmentacja ż., pigmentowanie n.

:: zdrobn. pigmencik m.

 czas. pigmentować

 przym. pigmentowy, pigmentacyjny

Wiktionary


pigmentacja

ubarwienie poszczególnych części roślin oraz powierzchni ciała zwierząt i ludzi, charakteryzujące dany gatunek i uwarunkowane występowaniem określonych pigmentów w ich komórkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach

Wiktionary

Pigmentacja – występowanie pigmentu w ciele organizmu, może być stałe lub zależne od różnych warunków zewnętrznych (np. opalenizna, zmiana pH). Pełni ona rozmaite funkcje, jak np.: ochrona przed promieniowaniem ultrafioletowym, komunikacja (ubarwienie ostrzegawcze), kamuflaż, wychwytywanie promieniowania czynnego fotosyntetycznie. Liczne substancje występujące w ciele organizmów mogą być zabarwione, mimo że nie wiąże się to z ich podstawową funkcją (np. karotenoidy w ciałach i wydzielinach).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲiɡmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: pʹigmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigment m.

 przym. pigmentacyjny

Wiktionary


pigmentacyjny

związany z pigmentacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z pigmentacją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiɡmɛ̃ntaˈt͡sɨjnɨ, AS: pʹigmẽntacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigmentacja ż., pigment m.

Wiktionary


pigmentowany

o farbach: połączony z pigmentem, taki, którego kolor został uzyskany poprzez zmieszanie danych pigmentów w odpowiednich proporcjach (np. emulsja pigmentowana)


SJP.pl


pigmentować

potocznie: dodawać pigmentu włosom lub ustom


SJP.pl


pigmentowy

utworzony z cieczy zmieszanej z pigmentem (np. tusz pigmentowy, pasta pigmentowa) lub w jakiś inny sposób związany z pigmentem (np. drukarka pigmentowa)


SJP.pl


pigmoid

rzadko: człowiek o wzroście niższym niż przewiduje norma fizjologiczna, ale wyższy od karła


SJP.pl


pigmoidalny

rzadko: taki, który wyróżnia się wzrostem niższym niż przewiduje norma fizjologiczna, ale wyższym od karła


SJP.pl


pigoń

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Pigoń (1922–2005) – cytolog
  • Krzysztof Pigoń (1925–2001) – fizykochemik
  • Stanisław Pigoń (1885–1968) – historyk literatury
  • Zenon Pigoń (ur. 1940) – polityk

Wikipedia


pigtail

[czytaj: pigtejl] krótki odcinek światłowodu jednostronnie zakończonego wtykiem


SJP.pl


pigulara

ironicznie lub żartobliwie o aptekarce; pigularka


SJP.pl


pigularz

ironicznie lub żartobliwie o aptekarzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. iron. albo żart. zob. aptekarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈɡulaʃ, AS: pʹigulaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigułka ż., piguła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aptekarz, farmaceuta, pot. magister

Wiktionary


piguła

1. kula śniegowa; śnieżka;
2. potocznie:
a) duża pigułka;
b) pielęgniarka;
3. gorzka piguła - doznana przykrość; gorzka pigułka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ulepiona z czegoś kula, najczęściej ze śniegu

 (1.2) pot. ekspr. zgrubienie od|pigułka. (w znaczeniu: tabletka)

 (1.3) pot. żart. lub iron. pielęgniarka, także. studentka pielęgniarstwa

 (1.4) pot. środ. narkotyk syntetyczny w formie pigułki

 (1.5) pot. środ. uczn. piątka, ocena bardzo dobra

 (1.6) hist. środ. wojsk. bomba lotnicza

 (1.7) hist. środ. wojsk. pocisk artyleryjski

 (1.8) hist. środ. wojsk. mina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek wyrzucił puste puszki, nachylił się, zgarnął trochę śniegu, ulepił z niego pigułę i rzucił w Martę.

 (1.1) Tam bowiem, w dzielnicy fabrycznej, chłopcy w czapkach uszankach ciskali śnieżnymi pigułami we wszystko, cokolwiek zdołało wzbić się ponad przyziemność.

 (1.2) Pacjentom z pewnością łatwiej będzie połykać malutkie drażetki, niż męczyć się z olbrzymimi pigułami, które wielu osobom, w tym w szczególności małym dzieciom, z trudem przechodzą przez gardło.

 (1.3) Kiedy wczoraj w nocy, naszprycowana środkami znieczulającymi, wlazłam nie do swojego łóżka, nikt, żadna piguła ani jeden lekarz się mną nie zainteresowali.

 (1.3) Zapanowała po prostu zbiorowa histeria. Piguły bały się wychylić nosa z dyżurki. Następnego dnia rano wypisał się cały oddział z wyjątkiem mnie i tego chłopaka z Mińska.

 (1.4) Dużo łatwiej jest dziś łyknąć w klubie pigułę albo pociągnąć kreskę w łazience, niż cokolwiek zapalić.

 (1.4) A skoro zioło okazuje się mało szkodliwe po jakimś czasie, mamy nadzieję, że to wszytko dotyczy również fety, koksu czy piguł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigułka ż., pigularz mos., pigulara ż.

:: zdrobn. pigułeczka ż.

 przym. pigułkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryła

 (1.3) zob. pielęgniarka.

 (1.5) zob. piątka.

 (1.6) zob. bomba lotnicza.; hist. środ. wojsk. cukierek

 (1.8) zob. mina.

 (1.9) zob. mordęga, męczarnia.

Wiktionary


pigułeczka

zdrobnienie od: pigułka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: pigułka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiɡuˈwɛt͡ʃka, AS: pʹiguu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piguła ż., pigułka ż.

Wiktionary


pigułka

1. sproszkowany lek zmieszany z masą spoistą, uformowany w małą, twardą kulkę
2. kulka ulepiona z miękkiej masy, np. z ciasta, ze śniegu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

 (1.2) farm. pot. tabletka antykoncepcyjna, doustny środek antykoncepcyjny

Wiktionary

Pigułka (łac. "pilulae") – recepturowa stała dozowana postać leku, do podawania doustnego, w kształcie małej kulki o średnicy 3–5 mm i masie 0,1–0,3 g. Oprócz substancji czynnej zawiera ona składniki podłoża leku dobrane tak, aby powstała plastyczna masa, z której formuje się kulkę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten lek jest sprzedawany też w płynie, ale pani, zdaje się, woli łykać pigułki?

 (1.1) Można powiedzieć, że słońce jest często wielką żółtą pigułką od niebiańskich psychiatrów, która rozpędza smutek i wytwarza różowy nastrój.

 (1.2) (…) wiele dziewczyn przespało się wtedy z chłopcami i zaszło w niechciane ciąże. Pigułka praktycznie nie istniała, aborcja była zakazana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈɡuwka, AS: pʹiguu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigularz m.

:: zdrobn. pigułeczka ż.

:: zgrub. piguła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drażetka, pastylka, tabletka

Wiktionary


pigułki

1. sproszkowany lek zmieszany z masą spoistą, uformowany w małą, twardą kulkę
2. kulka ulepiona z miękkiej masy, np. z ciasta, ze śniegu


SJP.pl


pigułkowy

→ pigułka


SJP.pl

Patrz:

pigułka

pigwa

krzew lub drzewko z rodziny różowatych; cydonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Cydonia|ref=tak., krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;

 (1.2) kulin. owoc pigwy (1.1) używany na przetwory

 (1.3) uczn. pielęgniarka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czekoladowe ciasto z pigwą to pyszny deser na zakończenie uroczystego obiadu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiɡva, AS: pʹigva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigwówka ż., pigwowiec m., pigwica ż.

 przym. pigwowy, pigwowcowy, pigwicowy

Wiktionary


pigwica

tropikalne drzewo z rodziny sączyńcowatych, o jadalnych owocach i cennym, wytrzymałym drewnie cenionym w przemyśle meblarskim; sapodilla, sączyniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Manilkara|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny sączyńcowatych (nazwa systematyczna|Sapotaceae|ref=tak.)

 (1.2) dendr. drzewo owocowe z rodzaju pigwic, pochodzące z Ameryki Środkowej;

 (1.3) bot. owoc pigwicy (1.2)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigwa ż.

 przym. pigwicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) sączyniec, sapodilla

Wiktionary


pigwowiec

krzew z rodziny różowatych, o skórzastych liściach, barwnych kwiatach i aromatycznych, zielonych lub kremowych owocach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) bot. rodzaj krzewu o skórzastych liściach i aromatycznych owocach

Wiktionary

Pigwowiec ("Chaenomeles" Lindl.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. Obejmuje cztery gatunki. Wszystkie występują we wschodniej Azji – w Chinach, na Półwyspie Koreańskim i w Japonii. Jako introdukowane obecne są w Azji Środkowej, znacznej części Europy, w Ameryce Północnej i Nowej Zelandii. W naturze rosną w lasach, na terenach skalistych, często przy strumieniach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pigwa ż., pigwówka ż.

 przym. pigwowy

Wiktionary


pigwowy

→ pigwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pigwą; zrobiony z pigwy

Wiktionary

Patrz:

pigwa

Powiązane:

 rzecz. pigwa ż., pigwówka ż., pigwowiec mos.

Wiktionary


pigwówka

nalewka z pigwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. nalewka na owocach pigwy lub pigwowca

Wiktionary

Pigwówka – słodka nalewka z owoców pigwy lub pigwowca, o 40-45 procentowej zawartości alkoholu. Sporządzana w procesie maceracji, czyli przez zalanie składników alkoholem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo mi się podoba, że teraz nie ma mody na bimber, ale na tak wspaniałe trunki jak pigwówka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiɡˈvufka, AS: pʹigvufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigwa, pigwowiec

 przym. pigwowy

Wiktionary


pigłowice

Pigłowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Zaniemyśl.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


pih

[czytaj: pih] Państwowa Inspekcja Handlowa


SJP.pl

Na

Wikipedia


pih-owiec

pracownik PIH-u (Państwowej Inspekcji Handlowej); pihowiec


SJP.pl


pih-owski

→ PIH; pihowski


SJP.pl


pihm

[czytaj: pihm] skrót od: Państwowy Instytut Hydrologiczno-Meteorologiczny (używana w latach 1945-1972 nazwa Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej)


SJP.pl


pihowiec

pracownik PIH-u (Państwowej Inspekcji Handlowej); PIH-owiec


SJP.pl


pihowski

dotyczący PIH-u; PIH-owski


SJP.pl


pii

odgłos piszczenia, piszczącego sygnału


SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

 (1.1) dźwięk. onomatopeja imitująca słaby głos zwierzęcia, człowieka lub urządzenia elektronicznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ukrytego gniazda dochodziło cichuśkie: pii, pii...

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiː, AS: pʹ•i

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pi

Wiktionary


pijacki

prowadzony, organizowany przy zbyt dużej ilości alkoholu (np. pijackie spotkanie, pijacka impreza) lub charakterystyczny dla pijaka, związany z pijakiem (np. pijacki charakter, pijackie zachowanie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy pijakowi, charakterystyczny dla pijaka

 (1.2) złożony z pijaków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z pijackim uporem jął bełkotać coś o spisku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjat͡sʲci, AS: pʹii ̯acʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijak mos., pijaczka ż., pijaczek mos., pijatyka ż., pijaczyna mos./ż., pijanica mos./ż., pijaństwo n., pijaczysko n.

 czas. pić ndk., pijać ndk.

 przym. pijaczy, pijany, pijaniusieńki

 przysł. pijacko

Wiktionary


pijacko

przysłówek

 (1.1) w sposób charakterystyczny dla pijaka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już dość! Już dość! – charczał pijacko Walenty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijus mos., pijawa ż., picie n., pijak mos., pijaczka ż.

 przym. pijacki

Wiktionary


pijactwo

pijaństwo;
1. alkoholizm, uzależnienie od alkoholu, nałóg częstego upijania się;
2. pijatyka, pijacka uczta; libacja


SJP.pl


pijaczek

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. zdrobn. od: pijak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjat͡ʃɛk, AS: pʹii ̯aček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijak m., pijaczka ż., pijaczysko n., pijaństwo n., pijawka ż., pijany mos., picie n., pijawa ż., pijus mos.

 czas. pić ndk., pijać

 przym. pijacki, pijany

Wiktionary


pijaczka

alkoholiczka, kobieta nadużywająca alkoholu, rzadziej żartobliwie o kobiecie dużo pijącej, spożywającej duże ilości wody lub innych cieczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pejor. kobieta notorycznie nadużywająca alkoholu

 (1.2) pot. pejor. kobieta będąca pod wpływem alkoholu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na klatce schodowej leży rozczochrana pijaczka w chińskim szlafroku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjat͡ʃka, AS: pʹii ̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijaństwo n., pijatyka ż., pijaczysko n., pijaczek m., pijany mos., pijalnia ż., picie n., pijawa ż., pijus mos.

:: fm. pijak m.

 czas. upić dk., upijać ndk., pić ndk., pijać ndk.

 przym. pijacki, pijany, pitny

 przysł. pijacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) med. alkoholiczka; gw. Śląsk Cieszyński ożralica

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński ożralica

Wiktionary


pijaczyna

ekspresywnie: mężczyzna nadużywający alkoholu; bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) alkoholik

Wiktionary


pijaczysko

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijak, pijanica, pijus


SJP.pl


pijaczyński

nazwisko


SJP.pl


pijak

ktoś nałogowo pijący alkohol; alkoholik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba nadużywająca alkoholu

 (1.2) pot. osoba będąca pod wpływem alkoholu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) kulin. przesączone alkoholem ciasto z makiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wujek Kazio to straszny pijak!

 (1.2) Samochód potrącił pijaka.

 (2.1) Bez wódki i maku nie da się upiec prawdziwego pijaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲijak, AS: pʹii ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijaństwo n., pijatyka ż., pijalnia ż., pijus m., pijawka ż., picie n.

:: fż. pijaczka ż.

:: zdrobn. pijaczek m., pijaczyna m.

:: zgrub. pijaczysko n.

 czas. wypić, upić, upijać, pić ndk., pijać ndk.

 przym. pijacki, pijany, pitny, piwny

 przysł. pijacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alkoholik, bibosz, opój, pijanica; przest. opilca, opilec; pogard. moczygęba, moczymorda, pijaczyna, pijaczysko, pijus; środ. oliwa, więz. bejc; gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński ożralec, ożyrok, gw. Górny Śląsk pulyr; lwów|chirus., warszawa|kizior.; stpol. hirus

 (1.2) nietrzeźwy, pijany, podchmielony, podpity, schlany, ubzdryngolony, ululany, urżnięty, wstawiony, zalany, zaprawiony, zawiany, napruty, nawalony, na bani, na gazie, na rauszu

Wiktionary


pijalnia

lokal, w którym kupuje się i pije różne napoje, zazwyczaj charakterystyczne dla danego miejsca i przy większym wyborze, niż w tradycyjnych barach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalne miejsce lub budynek, w którym coś się pija

Wiktionary

Pijalnia – obiekt, w którym zamawia się lub kupuje i pije napoje określonego rodzaju, np. pijalnia wód mineralnych, pijalnia wód solankowych, pijalnia czekolady, pijalnia kawy, pijalnia piwa, pijalnia soków itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wodę z dwóch ostatnich ujęć wykorzystuje się do kuracji pitnej w pijalni, zaś z pozostałych jest pompowana do połączonych podziemnych zbiorników, a potem używana do kąpieli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjalʲɲa, AS: pʹii ̯alʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n., pijanie n., pijak m., pijaczka ż., pijawka ż., opój m., pijus m., pijanica m., piwo n., pijany mos.

 czas. upić, pić ndk., pijać ndk., wypić dk., wypijać ndk., spijać ndk., spić dk.

 przym. pijalny, pijany, pijalniany

Wiktionary


pijalność

1. atrakcyjność smakowa napoju;
2. zdatność do picia


SJP.pl


pijalny

nadający się do picia, przygotowany lub podany w sposób nieszkodzący zdrowiu (np. pijalna woda); pitny (częściej)


SJP.pl


pijana

mieć w zwyczaju picie jakiegoś napoju, np. ziół, kawy, alkoholu, co jakiś czas


SJP.pl


pijanica

1. potocznie: kobieta nadużywająca alkoholu; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym);
2. gatunek borówki; łochynia, borówka bagienna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. pijak

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) pot. pogard. pijaczka

 (2.2) bot. pot. roślina z gatunku nazwa systematyczna|Vaccinium uliginosum|L.|ref=tak., borówka bagienna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niepotrzebnie martwisz się o tego pijanicę, pewnie znów śpi w jakiejś bramie.

 (2.2) Kazia nazbierała kosz grzybów i piekiełko pijanicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijä̃ˈɲit͡sa, AS: pʹii ̯ä̃ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijalnia ż., pijany mos., pijaństwo

 czas. pić ndk.

 przym. pijany, pijacki, pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijaczyna

 (2.1) zob. łochynia.

Wiktionary


pijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pijać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upić, pijać ndk.

 rzecz. picie n., pijalnia ż., pijus mos., pijawa ż., pijak mos./mrz.

Wiktionary


pijanista

potocznie: człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlaj, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijanista, pijus


SJP.pl


pijaniusieńki

zdrobnienie od: pijany; pijaniuteńki, pijaniutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pijany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijä̃ɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: pʹii ̯ä̃ńüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pijany, pijacki

 rzecz. pijany mos.

Wiktionary


pijaniuteńki

zdrobnienie od: pijany; pijaniusieńki, pijaniutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pijany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijä̃ɲuˈtɛ̃ɲci, AS: pʹii ̯ä̃ńutẽńḱi

Wiktionary


pijaniutki

zdrobnienie od: pijany; pijaniusieńki, pijaniuteńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: pijany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijä̃ˈɲutʲci, AS: pʹii ̯ä̃ńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pijany

 rzecz. pijany mos.

Wiktionary


pijanowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Pijanowski – polski aktor, reżyser teatralny, lalkarz oraz lektor filmowy
  • Lech Pijanowski – polski krytyk filmowy i telewizyjny, reżyser, scenarzysta
  • Wacław Pijanowski – polski inżynier i oficer
  • Wojciech Pijanowski – polski prezenter telewizyjny, producent, szaradzista, autor teleturniejów i łamigłówek, gracz i działacz golfowy

Wikipedia


pijany

mieć w zwyczaju picie jakiegoś napoju, np. ziół, kawy, alkoholu, co jakiś czas


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pod wpływem alkoholu

 (1.2) przen. książk. w stanie euforii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba nietrzeźwa

forma czasownika.

 (3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: pijać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę mnie nie dotykać! Pan jest pijany!

 (2.1) Policja znalazła pijanego na chodniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjãnɨ, AS: pʹii ̯ãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijak m., pijaczka ż., pijus m., pijaczyna m., pijaczek m., opój m., pijaństwo n., popijawa ż., pijanica m./ż., pijana ż., pijawka ż., pijalnia ż.

 czas. pić, pijać, popijać, podpijać

 przym. pitny, pijacki

:: zdrobn. pijaniutki, pijaniusieńki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nietrzeźwy, podchmielony, spity, upity, wcięty, zalany, schlany, na gazie, na cyku, nachlany, nabombany, wstawiony, pod wpływem alkoholu, w stanie wskazującym na spożycie, dziabnięty, na rauszu, na bani, napity, ubzdryngolony, ululany, zalany, zaprawiony, zapruty, napruty, zamroczony alkoholem, podochocony, w stanie nietrzeźwości, odurzony alkoholem, urżnięty, nagazowany, nabzdryngolony, mający w czubie, kurzy mu się z czuba, kirznięty, nabąbelkowany, zapity, podchmielony, pod dobrą datą, zanietrzeźwiony; eufem. zawiany, zmęczony, chory na nogi, zakręcony, łyżwa się komuś odpięła, w ciasnych butach; grub. nawalony; wulg. najebany, napierdolony

 (2.1) pijak; gw. Śląsk Cieszyński opiły, gw. Górny Śląsk naprany

Wiktionary


pijanów

Pijanów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Słupia Konecka. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


pijar

1. członek rzymskiego zakonu założonego przez św. Józefa Kalasantego;
2. środowiskowo: pracownik zajmujący się public relations


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z zakonu pijarskiego;

 (1.2) środ. pracownik zajmujący się PR (public relations)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. public relations

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pijarzy – jeden z zakonów
  • Public relations (skrót PR, czytany z angielska piː ɑː(r) albo mniej dokładnie pi:ar lub potocznie w Polsce „pijar”) – pojęcie z dziedziny psychologii społecznej i marketingu
    • szczególny przypadek PR – czarny PR (potocznie „czarny pijar”)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spotykaliśmy się u pijarów na rekolekcjach powołaniowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pijarka ż.

 przym. pijarski, popijarski

Wiktionary


pijarka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego, powstałego przy zakonie pijarów: Instytut Córek Maryi Sióstr Szkół Pobożnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica z Instytutu Córek Maryi Sióstr Szkół Pobożnych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marysia mieszka na stancji u sióstr pijarek w Krakowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijar mos.

 przym. pijarski, popijarski

Wiktionary


pijarki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego, powstałego przy zakonie pijarów: Instytut Córek Maryi Sióstr Szkół Pobożnych


SJP.pl


pijarowiec

człowiek związany z public relations, pośredniczący w kontaktach, np. polityka - media, podejmujący działania mające na celu wpływanie na opinię odbiorców; PR-owiec, piarowiec


SJP.pl


pijarowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zobacz. PR-owski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijaˈrɔfsʲci, AS: pʹii ̯arofsʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PR-owski

Wiktionary


pijarowy

→ pijar; PR-owy, piarowy (rzadziej), pijarowski


SJP.pl


pijarski

odnoszący się do pijarów (członków rzymskiego zakonu założonego przez św. Józefa Kalasantego), związany w jakiś sposób z pijarami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący zakonu pijarów albo członka tego zakonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracę pijarskich szkół przerwały rozbiory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijar m., pijarka ż.

 przym. popijarski

Wiktionary


pijarzy

1. członek rzymskiego zakonu założonego przez św. Józefa Kalasantego;
2. środowiskowo: pracownik zajmujący się public relations


SJP.pl

Nie mylić z: public relations (PR).

Zakon pijarów – potoczna nazwa Zakonu Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych ("Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum"), czyli Zakonu Szkół Pobożnych – zakonu ustanowionego przez papieża Grzegorza XV 18 listopada 1621 r. (regułę zatwierdzono rok później). Korzenie swe wywodzi jednak od roku 1597, kiedy to św. Józef Kalasancjusz otworzył pierwszą bezpłatną i powszechną szkołę podstawową w Europie.

Wikipedia


pijarówa

pogardliwie: kobieta zawodowo dbająca o dobry wizerunek i akceptację danej osoby, firmy lub organizacji; PR-ówka, pijarówka


SJP.pl


pijarówka

kobieta zawodowo dbająca o dobry wizerunek i akceptację danej osoby, firmy lub organizacji; PR-ówka, pijarówa


SJP.pl


pijatyka

pijacka uczta; biba, libacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczta skoncentrowana wokół picia alkoholu w dużych ilościach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobrano się wreszcie do podziemnych sklepów i tysiące flach i gąsiorów gasiło nienasycone gardziele. A gdy wytoczono smoliste beczki i antały, pijatyka stała się powszechna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijaˈtɨka, AS: pʹii ̯atyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijaczka ż., pijak m.

 przym. pijacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) libacja, popijawa, melanż

Wiktionary


pijawa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. gwara. tęcza

 (1.2) przest. popijawa

 (1.3) zgrub. od: pijawka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n., pijanie n., wypicie n., wypitek m., napitek m., pijawka ż., pijaweczka ż., pijus m., pijuska ż., pijak m., pijaczka ż., pijaczek m., piwo n., piwko n., wypijanie n., pijaństwo n., upicie n., upijanie n.

 czas. pić ndk., pijać ndk., wypić dk., wypijać ndk., spić dk., spijać ndk., upić dk., upijać ndk.

 przym. pijacki, pijawkowy, pijany, piwny

 przysł. pijacko

Wiktionary


pijawczak

podobny do pijawek pasożyt raków rzecznych, zaliczany do typu pierścienic, zamieszkujący wody Północnej i Środkowej Europy


SJP.pl


pijaweczka

zdrobnienie od: pijawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: pijawka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijaˈvɛt͡ʃka, AS: pʹii ̯avečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijawa ż.

Wiktionary


pijawka

1. przedstawiciel podgromady zwierząt wodnych z typu pierścienic, żywiący się krwią zwierzęcą i ludzką;
2. osoba bogacąca się pracą innych ludzi;
3. szybko rozwijający się pęd, wyrastający pionowo z konarów starych drzew; wilk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;

 (1.2) przen. ktoś, kto czerpie korzyści z innych

 (1.3) daw. przen. lichwiarz

 (1.4) leśn. boczny pęd wyrastający poniżej korony

 (1.5) łow. mały zawzięty pies do polowań na dziki i niedźwiedzie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pijawki – podgromada zwierząt z typu pierścienic
  • Pijawka – film
  • Pijawka – potok, dopływ Różowego
  • Pijawka – rzeka, dopływ Smortawy
  • Pijawka – rzeka, dopływ Warty
  • Pijawnia, Pijawnik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pijawki stosuje się w lecznictwie w schorzeniach układu krążenia.

 (1.2) Jego była żona to prawdziwa pijawka… Po rozwodzie wzięła wszystkie jego pieniądze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjafka, AS: pʹii ̯afka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijany mos., pijaczek mos., pijalnia ż., picie n., pijawa ż., pijus mos., pijak mos./mrz.

 czas. upić dk., pijać ndk.

 przym. pijany, pitny

Wiktionary


pijawki

1. przedstawiciel podgromady zwierząt wodnych z typu pierścienic, żywiący się krwią zwierzęcą i ludzką;
2. osoba bogacąca się pracą innych ludzi;
3. szybko rozwijający się pęd, wyrastający pionowo z konarów starych drzew; wilk


SJP.pl

Pijawki, pijawki właściwe (Hirudinea) – podgromada zwierząt z typu pierścienic (Annelida) obejmująca ponad 500 – w większości eurytopowych – gatunków zaopatrzonych w jedną lub dwie przyssawki. Prowadzą pasożytniczy lub drapieżny tryb życia. Są blisko spokrewnione ze skąposzczetami, mają z nimi wiele cech wspólnych i włączane są z nimi do siodełkowców (Clitellata). Większość pijawek to zwierzęta wodne lub amfibiotyczne, gatunki lądowe należą do rzadkości.

Wikipedia


pijawkowate

rodzina słodkowodnych pierścienic


SJP.pl

Pijawkowate (Hirudinidae) – rodzina słodkowodnych i amfibiotycznych pierścienic zaliczanych do pijawek szczękowych (Hirudiniformes). Obejmuje gatunki krwiopijne, występujące na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Pijawkowate mają dobrze rozwinięte szczęki i pięć par oczu ułożonych w półkole na spodniej części ciała. Segmenty ciała podzielone są na pięć podpierścieni. Gatunki z tej rodziny żywią się krwią kręgowców.

Wikipedia


pijawkowy

→ pijawka


SJP.pl

Patrz:

pijawka

pijawnik

gatunek ptaka będącego jedynym przedstawicielem rodziny pijawników z rzędu siewkowych; stróż krokodyli, żwirowiec nilowy


SJP.pl

Pijawnik, stróż krokodyli, żwirowiec nilowy ("Pluvianus aegyptius") – gatunek ptaka będącego jedynym przedstawicielem rodziny pijawników (Pluvianidae) z rzędu siewkowych (Charadriiformes). Występuje w Afryce Subsaharyjskiej, aż po centralną część kontynentu. Nie jest zagrożony.

Wikipedia


pijać

mieć w zwyczaju picie jakiegoś napoju, np. ziół, kawy, alkoholu, co jakiś czas


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pić coś regularnie, stale lub od czasu do czasu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲijät͡ɕ, AS: pʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijak m., pijaczek m., pijaczka ż., pijany mos., pijawka ż., pijalnia ż., picie n., pijawa ż., pijanie n., pijus mos., piwosz mos.

 czas. pić ndk., popijać ndk.

 przym. pijany, pijacki, pitny

Wiktionary


pijaństwo

pijactwo;
1. alkoholizm, uzależnienie od alkoholu, nałóg częstego upijania się;
2. pijatyka, pijacka uczta; libacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nałogowe nadużywanie alkoholu

 (1.2) nietrzeźwość, stan upojenia alkoholowego

 (1.3) libacja alkoholowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alkoholizm
  • Libacja alkoholowa
  • Pijaństwo – satyra Ignacego Krasickiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Wiech to stanowczo niedoceniony pisarz pierwszej klasy, który zdołał opisać bodaj tysiąc razy pijaństwo i mordobicie, za każdym razem inaczej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijanica m./ż., pijaczka ż., pijaczek mos., pijak m.

 czas. pić ndk., napić dk., upijać ndk., upić dk., upijać się ndk., upić się dk.

 przym. pijany, pijacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alkoholizm, zaglądanie do kieliszka, opilstwo

 (1.2) nietrzeźwość

Wiktionary


pije

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: pić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pianchi lub Pije – imię kuszyckie
  • Pije – wieś w rejonie obuchowskim obwodu kijowskiego Ukrainy

Wikipedia


pijus

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. pijak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijalnia ż., pijawka ż., pijak m., pijaczka ż., piwo n., pijanie n., wypijanie n., wypicie n., upijanie n., upicie n., picie n., spijanie n., spicie n., opijanie n., opicie n., dopijanie n., dopicie n., pijawa ż., popijawa ż., pijaczek m., pijany mos.

 czas. pić ndk., pijać ndk., wypijać ndk., wypić dk., upijać ndk., upić dk., spijać ndk., spić dk., opijać ndk., opić dk., dopijać ndk., dopić dk.

 przym. pitny, pijacki, piwny, pijany

 przysł. pijacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak

Wiktionary


pik

1. jeden z czterech kolorów w kartach;
2. karta w takim kolorze;
3. rodzaj gry karcianej;
4. ostry szczyt górski;
5. najwyższy róg żagla gaflowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) karc. kolor w kartach oznaczony czarnym listkiem w kształcie serca; karta tego koloru;

 (1.2) w liczbie mnogiej piki: rodzaj gry karcianej;

 (1.3) szczyt (w nazwach niektórych rosyjskich gór)

 (1.4) gwałtowny i krótkotrwały wzrost wartości sygnału

przymiotnik

 (2.1) należący do pików (1.1)

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: pika

Wiktionary

Pik (fr. "pique" – grot, pika) – jeden z czterech kolorów w kartach typu francuskiego, oznaczony czarnym pojedynczym listkiem.

Odpowiednikiem pików w talii niemieckiej są wina, w talii szwajcarskiej – tarcze, a w talii włosko-hiszpańskiej miecze.

Pełna talia kart do gry w brydża zawiera 13 kart tego koloru, czyli karty numerowane 2–10, waleta, damę, króla i asa:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miałem w ręku pięć pików.

 (1.3) Szczytem marzeń każdego alpinisty jest zdobycie Piku Komunizmu.

 (1.4) Na obrazie z oscyloskopu naukowiec zauważył niepokojące piki.

 (2.1) Dołożyłem damę pik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲik, AS: pʹik

Wiktionary

Powiązane:

 (1.3-4) rzecz. pika ż.

 (1.3-4) czas. pikować

 (1.1,2.1) przym. pikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wino, reg. śl. grin

 (2.1) pikowy

Wiktionary


pika

1. broń z długiego drzewca i małego ostrego grotu, używana dawniej przez piechotę europejską;
2. gęsta, prążkowana tkanina jedwabna lub bawełniana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;

 (1.2) włók. rodzaj gęstej tkaniny bawełnianej lub jedwabnej

 (1.3) daw. uczn. stud. gw-pl|Lublin. ocena niedostateczna

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: pikać

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Między pikinierami i za nimi stali żołnierze, których główną bronią był półtorametrowy goedendag […], połączenie maczugi z piką zdatne tak do zadawania ciosów obuchem jak pchnięć zamocowanym na głowicy szpikulcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲika, AS: pʹika

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pikować

 przym. pikowany

 rzecz. pikinier mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzida, spisa, włócznia

Wiktionary


pikada

przesieka w lesie


SJP.pl


pikador

konny uczestnik korridy uzbrojony w pikę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. konny uczestnik korridy, który kłuje byka piką osłabiając w ten sposób mięśnie jego karku, czym powoduje obniżenie pozycji rogów do poziomu mulety

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkadɔr, AS: pʹikador

Wiktionary


pikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pikać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikadło n., pikawa ż., pikawka ż.

 czas. pikać ndk., piknąć dk.

Wiktionary


pikanteria

1. dwuznaczny, często nieprzyzwoity charakter jakiejś wypowiedzi lub zajścia;
2. element jakiejś sprawy lub wypowiedzi, który nadaje jej cechy sensacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dwuznaczność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pikantny

Wiktionary


pikantnie

przysłówek

 (1.1) nieprzyzwoicie, pieprznie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pikantny

Wiktionary


pikantniej

stopień wyższy od przysłówka: pikantnie


SJP.pl


pikantniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pikantny


SJP.pl


pikantność

1. ostrość w smaku;
2. zespół cech charakterystycznych dla sensacji, najczęściej w połączeniu z nieprzyzwoitością lub złośliwością


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha czegos co jest sensacyjne, nieprzyzwoite

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pikantny

Wiktionary


pikantny

1. odznaczający się ostrym, silnie piekącym smakiem (np. pikantna papryka);
2. nadający jakiejś sprawie lub wypowiedzi charakter sensacji, a także: typowy dla sensacji, o cechach sensacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw

 (1.2) dowcipny z odcieniem nieprzyzwoitości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten trunek jest słodkawy, ale z wyraźnym pikantnym akcentem.

 (1.2) Znasz jakiś pikantny dowcip?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkãntnɨ, AS: pʹikãntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikanteria ż., pikantność ż.

 przysł. pikantnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostry

 (1.2) nieprzyzwoity, pieprzny

Wiktionary


pikap

samochód półciężarowy z platformą bagażową w miejscu tylnych siedzeń; pickup, pick-up


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. mały samochód dostawczy, wersja samochodu osobowego z platformaatformą bagażową zamiast tylnych siedzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲi'kap, AS: pʹikap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pick-up, półciężarówka

Wiktionary


pikardia

kraina historyczna we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;

 (1.2) geogr. hist. adm. były region administracyjny we Francji; zniesiony w 2016 roku;

Wiktionary

Pikardia ( Picardie) – kraina historyczna i dawny region administracyjny (1960–2015) we Francji, położone w północnej części kraju, nad kanałem La Manche. Ważny region rolniczy. Od 1 stycznia 2016 jest częścią nowo powstałego regionu Hauts-de-France.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲiˈkardʲja, AS: pʹikardʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikardyjczyk mos., Pikardyjka ż., pikardyjski mrz.

 przym. pikardyjski, pikardzki

Wiktionary


pikardyjczyk

mieszkaniec Pikardii (krainy we Francji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pikardii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikardia ż.

:: fż. Pikardyjka ż.

 przym. pikardyjski, pikardzki

Wiktionary


pikardyjka

mieszkanka Pikardii (krainy we Francji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pikardii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikardia ż.

:: fm. Pikardyjczyk mos.

 przym. pikardyjski, pikardzki

Wiktionary


pikardyjski

1. przymiotnik od: Pikardia;
2. owczarek pikardyjski i spaniel pikardyjski - rasy psów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Pikardii lub Pikardyjczyków

 (1.2) pochodzący z Pikardii lub wytworzony na tamtejszy sposób

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. etnolekt romański, blisko powiązany z francuskim, używany w Pikardii i części Belgii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyzionął ducha na pikardyjskiej ziemi w bitwie pod Crécy. Albo może nawet jeszcze wcześniej, wtedy, gdy ujrzał swą siostrę, Eudeline, hańbioną przez ojca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikardia mrz., Pikardyjczyk mos., Pikardyjka ż., pikardyjskość ż., pikard mos.

 przym. pikardzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pikardzki

Wiktionary


pikardyjskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem pikardyjskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem pikardyjskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku pikardyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲikarˈdɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: pʹikardyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


pikardzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Pikardią lub Pikardyjczykami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) pewni księża przebywający na górze Tabor (…) zarazili swą doktryną około czterystu wiernych obojga płci, którzy obecnie w ślad za nimi wyznają herezję pikardzką (…)

 (1.1) Malarstwo Ozenfanta aż do I wojny związane było tematycznie z pejzażem, na co wpłynęło niewątpliwie jego dzieciństwo spędzone na wsi pikardzkiej (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikardia ż., pikardyjski mrz., Pikardyjczyk mos., Pikardyjka ż.

 przym. pikardyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pikardyjski

Wiktionary


pikarejski

powieść, opowieść pikarejska, romans pikarejski: romans awanturniczy, którego głównym bohaterem jest bezdomny włóczęga przedstawiony w satyrycznym obrazie epoki; powieść łotrzykowska (romans łotrzykowski); powieść szelmowska (romans szelmowski)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) liter. związany z powieścią pikarejską (powieścią łotrzykowską, powieścią szelmowską), dotyczący tego rodzaju powieści

Wiktionary


pikareska

powieść łotrzykowska; picaresca; romans awanturniczy, należący do literatury ludowo-mieszczańskiej, w którym przedstawienie losów przedsiębiorczego i przebiegłego włóczęgi-oszusta służy ukazaniu satyrycznego obrazu epoki


SJP.pl


pikas

potocznie: obraz, wzór dekoracyjny kojarzący się z obrazami Pabla Picassa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. abstrakcyjne malarstwo bądź rzeźba; element zdobniczy niezbyt zrozumiały dla laika

 (1.2) pot. coś brzydkiego

 (1.3) pot. coś niezrozumiałego

Wiktionary


pikawa

potocznie: serce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. więz. serce

 (1.2) gwałtowne pikanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pikawa mu stawa w tem wolnym konaniu… sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkava, AS: pʹikava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikawka ż., pikanie n.

 czas. pikać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. serce.

Wiktionary


pikawka

zdrobnienie od: pikawa (serce)


SJP.pl


pikać

potocznie:
1. wydawać krótki, słaby, urywany głos; piszczeć;
2. o sercu: bić, uderzać;
3. kłuć lekko kogoś lub coś;
4. potocznie w mediach: zagłuszać wypowiedź piszczącym dźwiękiem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. piknąć, zapikać)

 (1.1) wydawać krótkie sygnały dźwiękowe

 (1.2) pot. bić jako serce

 (1.3) pot. kłuć lekko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pik mrz., pikanie n., pikawa ż., pikawka ż.

 czas. piknąć dk., zapikać dk.

Wiktionary


pikelhauba

skórzany hełm okuty blachą i zakończony ostrym grotem, noszony dawniej przez wojsko pruskie i niemieckie; pikielhauba


SJP.pl


pikfał

lina, która wraz z gardafałem służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego


SJP.pl

Pikfał – element olinowania ruchomego występujący przy ożaglowaniu gaflowym. Fał ten mocowany jest do piku gafla zazwyczaj przez wodzik (prowadnicę). Przy żaglu występuje w parze z gardafałem. Podczas stawiania ożaglowania w pierwszej kolejności wybierany jest pikfał, aby unieść pik gafla, a następnie oba pikfał i gardafał.

Wikipedia


piki

1. broń z długiego drzewca i małego ostrego grotu, używana dawniej przez piechotę europejską;
2. gęsta, prążkowana tkanina jedwabna lub bawełniana


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pikieciara

1. potocznie: uczestniczka pikiety;
2. środowiskowo: prostytutka


SJP.pl


pikieciarz

potocznie: ten, kto pikietuje


SJP.pl


pikiel

kąpiel garbarska stosowana do piklowania skór


SJP.pl


pikielhauba

skórzany hełm okuty blachą i zakończony ostrym grotem, noszony dawniej przez wojsko pruskie i niemieckie; pikelhauba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. hist. rodzaj hełmu wojskowego lub policyjnego, zazwyczaj wykonanego ze skóry i zakończonego grotem, stosowanego m.in. w wojsku Cesarstwa Niemieckiego;

Wiktionary

Pikielhauba (niem. "Pickelhaube") – rodzaj hełmu zwieńczonego charakterystycznym szpikulcem, z dzwonem wykonywanym najczęściej ze skóry lub stali.

Wikipedia


pikieta

1. zorganizowana grupa protestacyjna lub sam protest prowadzony przez tę grupę;
2. dawniej o warcie, służbie wartowniczej;
3. dawna francuska gra karciana opracowana i rozpowszechniona przez Charles'a Picquet'a, niegdyś znana pod nazwą ronflé


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) aktywna forma demonstracji lub protestu w sprawie społecznej lub politycznej przed siedzibą jakiejś instytucji lub w innym publicznym miejscu

 (1.2) przest. grupa robotników obnosząca plakaty przed strajkującym zakładem i blokująca wejście łamistrajków

 (1.3) jedna ze starych gier karcianych dla dwóch osób, pochodząca z Francji;

 (1.4) przest. określenie jednostki piechoty, kawalerii albo wysuniętego posterunku wojskowego

 (1.5) geod. bud. punkt pomiaru wysokościowego lub sytuacyjnego

 (1.6) środ. gejowskie miejsce spotkań osób poszukujących anonimowego seksu;

 (1.7) sport. w krokiecie kołek, od którego rozpoczynana jest gra

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pikieta – gra karciana
  • pikieta – forma demonstracji
  • pikieta – w slangu gejowskim miejsce spotkań osób poszukujących anonimowego seksu
  • pikieta – określenie jednostki piechoty lub wysuniętych posterunków
  • pikieta – punkt pomierzony w ramach wykonywania pomiarów geodezyjnych
  • pikietaż

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pikieta przed ambasadą Chin skandowała hasła za wolnym Tybetem.

 (1.2) Pikieta strajkujących związkowców nie wpuściła dyrektora na teren fabryki.

 (1.3) Zwycięzcą w pikietę jest gracz, który uzyskał w całej grze więcej punktów.

 (1.4) Cała pikieta liczyła pięć drużyn pod dowództwem porucznika.

 (1.5) Aby określić pikietę, należy wykonać trzy dokładne pomiary.

 (1.6) Pod Teatrem Słowackiego była kiedyś najsłynniejsza pikieta w mieście.

 (1.7) W krokiecie kulę przetacza się według ustalonego porządku począwszy od pikiety poprzez sześć bramek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈcɛta, AS: pʹiḱeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikiet m., pikietaż m.; pikieciarz m., pikietujący m.

 czas. pikietować ndk.

 przym. pikietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) protest, wiec

 (1.3) ronflé, cent

 (1.4) pikiet, posterunek, placówka, czujka

 (1.7) baba

Wiktionary


pikietaż

oznaczenie odległości na trasie; kilometraż, kilometracja


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pikietażowy

→ pikietaż


SJP.pl

Patrz:

pikietaż

pikietować

1. zbierać się w grupę protestacyjną lub protestować, najczęściej przed gmachem jakiegoś urzędu;
2. potocznie: pilnować, strzec czegoś


SJP.pl


pikietowy

→ pikieta


SJP.pl

Patrz:

pikieta

pikinier

w armiach XVI-XVIII w.: żołnierz piechoty wyposażony w pikę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Między pikinierami i za nimi stali żołnierze, których główną bronią był półtorametrowy goedendag […], połączenie maczugi z piką zdatne tak do zadawania ciosów obuchem jak pchnięć zamocowanym na głowicy szpikulcem.

 (1.1) Ledwo pół wieku po wojnach husyckich na polach bitewnych Europy królowała już artyleria, a popłoch budzili pikinierzy szwajcarscy i formacje lancknechtów Frundsberga – karne, zwarte, po plebejskiebejsku solidarne, wiernie naśladujące husycki styl wojowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pika ż.

Wiktionary


pikinierski

→ pikinier


SJP.pl

Patrz:

pikinier

pikle

ugotowane kawałki zamarynowanych w occie warzyw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. marynowane warzywa w ostrej zalewie octowej

Wiktionary

Pi

Wikipedia


pikling

śledź lekko solony i wędzony w gorącym dymie


SJP.pl

Pikling – handlowa nazwa wędzonego śledzia. Pikling jest to śledź wędzony w całości – z wnętrznościami (w tym również z mleczem lub ikrą). Pikling pochodzi z kuchni niemieckiej, a przyrządza i spożywa się go również w Polsce, na Wyspach Brytyjskich, w Holandii oraz w Norwegii. Wędzone na gorąco w dymie o temperaturze powyżej 40 stopni Celsjusza, nie wymagają gotowania.

Wikipedia


pikloram

organiczny związek chemiczny używany jako bardzo skuteczny fitotoksyczny bojowy środek trujący


SJP.pl

Pikloram – organiczny związek chemiczny, jeden z najskuteczniejszych fitotoksycznych bojowych środków trujących.

Tordon jest białym proszkiem, rozpuszcza się w wodzie, nierozpuszczalny w olejach. Jako pochodna kwasu pikolinowego należy do grupy herbicydów opartych na strukturze pirydyny.

Wikipedia


piklować

obmywać surową skórę podczas kąpieli garbarskiej w celu zakonserwowania jej przed właściwym garbowaniem


SJP.pl


piklowy

→ pikle


SJP.pl

Patrz:

pikle

pikniczek

zdrobnienie od: piknik


SJP.pl


piknik

zabawa towarzyska na wolnym powietrzu poza miastem; wycieczka; majówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj wypoczynku na łonie natury z jedzeniem zabranym ze sobą;

 (1.2) kib. lekcew. kibic, który przychodzi na mecze, ale nie angażuje się w ruch kibicowski

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W najbliższą sobotę urządzamy piknik nad rzeką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲicɲik, AS: pʹiḱńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piknikować ndk.

 przym. piknikowy

 rzecz. piknikowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majówka

Wiktionary


piknikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) robienie pikniku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zabrania się piknikowania na terenie rezerwatu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piknik mrz.

 czas. piknikować ndk.

 przym. piknikowy

Wiktionary


piknikować

jeść, bawić się podczas pikniku (zabawy towarzyskiej na wolnym powietrzu poza miastem), uczestniczyć w pikniku


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) rzad. robić piknik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubimy z dziewczynami piknikować pod starym dębem przy ruczaju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piknik mrz., piknikowanie n.

 przym. piknikowy

Wiktionary


piknikowicz

piknikowiec;
1. uczestnik pikniku;
2. środowiskowo: sympatyk piłki nożnej, który na widowni tylko obserwuje grę i nie angażuje się w doping i sprawy klubowe; piknik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczestnik pikniku

Wiktionary


piknikowiec

piknikowicz;
1. uczestnik pikniku;
2. środowiskowo: sympatyk piłki nożnej, który na widowni tylko obserwuje grę i nie angażuje się w doping i sprawy klubowe; piknik


SJP.pl


piknikowy

przeznaczony na piknik, pomocny w przygotowaniu, zorganizowaniu pikniku (np. plecak piknikowy, kosz piknikowy) lub związany w jakiś inny sposób z piknikiem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z piknikiem, dotyczący pikniku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawiozła ich za to nad jezioro Källtorpssjön w Hagen, gdzie łąka schodziła łagodną krzywizną do wody, a pożółkłą trawę zasłaniały ludzkie ciała, ręczniki, wózki, rowery i torby piknikowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲicɲiˈkɔvɨ, AS: pʹiḱńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piknik mrz., piknikowanie n.

 czas. piknikować ndk.

Wiktionary


piknięcie

potocznie: zapiszczeć, wydać krótki, słaby głos, najczęściej urywany lub uderzyć, ukłuć, podrażnić coś


SJP.pl


piknometr

gęstościomierz do oznaczania gęstości cieczy i ciał stałych


SJP.pl

Piknometr (od gr. "πυκνός" „gęsty” i "μέτρον" „miara”) – naczynie szklane, które pozwala na dokładny pomiar masy cieczy przy ściśle określonej objętości. Metoda piknometryczna jest jednym z najprostszych sposobów wyznaczania gęstości cieczy (metod densymetrycznych).

Wikipedia


piknometryczny

→ piknometr


SJP.pl

Patrz:

piknometr

piknąć

potocznie: zapiszczeć, wydać krótki, słaby głos, najczęściej urywany lub uderzyć, ukłuć, podrażnić coś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pikać)

 (1.1) dokonany od|pikać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹiknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikanie n.

 czas. pikać

Wiktionary


pikofarad

bilionowa część farada (jednostki pojemności elektrycznej równej przyrostowi wartości potencjału o jednego wolta, po dostarczeniu ładunku jednego kulomba)


SJP.pl


pikogram

jednostka masy równa jednej bilionowej grama


SJP.pl


pikolaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od pikolak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikolak m.

Wiktionary


pikolak

dawniej o chłopcu usługującym w miejscach publicznych, najczęściej w hotelach, kawiarniach i restauracjach; pikolo; piccolo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. chłopak usługujący w restauracji, hotelu, itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkɔlak, AS: pʹikolak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pikolaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pikolo

Wiktionary


pikolina

pochodna pirydyny używana m.in. jako rozpuszczalnik i do skażania denaturatu


SJP.pl


pikolitr

jednostka objętości równa jednej bilionowej litra


SJP.pl


pikolo

dawniej o chłopcu usługującemu w miejscach publicznych, najczęściej w hotelach, kawiarniach lub restauracjach; piccolo, pikolak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. chłopak usługujący w restauracji, hotelu, itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) muz. rodzaj fletu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkɔlɔ, AS: pʹikolo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pikolak

 (2.1) pikulina, piccolo, flet piccolo, flecik

Wiktionary


pikometr

jednostka długości równa jednej bilionowej metra (skrót: pm)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. fiz. jednostka układu SI, jedna bilionowa metra;

Wiktionary

Pikometr (symbol: pm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden pikometr równa się 10−12 m. W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-12 m oznaczający 0,000 000 000 001 × 1 m (jedna bilionowa część metra).

Jest równy jednej milionowej mikrometra (mikrona) i był nazywany mikromikronem lub bikronem (nazwa od jednej bilionowej części metra).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) symbol. pm

Wiktionary


pikornawirus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) mikrobiol. nazwa systematyczna|Picornaviridae|ref=tak., wirus z rodziny małych wirusów o ikosaedralnej symetrii kapsydu z jednoniciowym RNA o dodatniej polarności;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] ponowne dodanie do systemu czystego białka przywraca wydajną translację pikornawirusów, nie wpływa natomiast na zmianę poziomu translacji HCV.

Wiktionary


pikosatelita

Pi

Wikipedia


pikosekunda

jednostka czasu równa 10^(-12) sekundy (skrót: ps)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miar. jednostka czasu równa jednej bilionowej części sekundy;

Wiktionary

Pikosekunda (ps) – jednostka czasu w układzie SI równa jednej bilionowej sekundy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po następnych 20 pikosekundach elektron znajduje się już na przeciwległym końcu membrany, przemierzywszy całe centrum — ok. 40 angstremów […], dla atomu podróż niemalże dookoła świata.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pikosekundowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ps

Wiktionary


pikot

pętelki robione szydełkiem na brzegu chusteczki, kołnierzyka; pikotek; pikotka


SJP.pl


pikotek

pętelki robione szydełkiem na brzegu chusteczki, kołnierzyka.; pikot; pikotka


SJP.pl

Pikotek, pikot, pikotka – pętelka z nici wykonana w celu użytkowym lub zdobniczym wzdłuż krawędzi koronki lub wstążki, robótki szydełkowej, tkaniny dzianej lub we frywolitce. Pętle różnią się rozmiarem i formą (drobne oczka, ząbki, pętelki) w zależności od ich funkcji i zamysłu artystycznego.

Wikipedia


pikotka

pętelki robione szydełkiem na brzegu chusteczki, kołnierzyka.; pikot; pikotek


SJP.pl


pikotyt

minerał z grupy spineli


SJP.pl


pikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wzór utworzony przez zszywanie dwóch tkanin;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pikowanie (manewr lotniczy)
  • Pikowanie tkanin – technika szycia, np. kołder;
  • Pikowanie roślin – sposób sadzenia rozsady.
  • Pikowanie włosów – (częściej piórkowanie) technika strzyżenia włosów przez fryzjera.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲikɔˈvãɲɛ, AS: pʹikovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pikować

Wiktionary


pikowany

przymiotnik

 (1.1) zawierający materiał izolacyjny wszyty pomiędzy dwie tkaniny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pika ż.

Wiktionary


pikować

1. przeszywać ściegiem kilka warstw materiału;
2. robić przestrzeń dla gęsto rosnących roślin, rozsadzając je;
3. wykonywać manewr lotniczy w postaci pionowego lotu w dół


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) lecieć ostro w dół

 (1.2) kraw. przeszywać ściegiem warstwę tkanin

 (1.3) ogrod. sadzić ukorzenione rośliny w dołkach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: pʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pika ż., pikowanie n., pik m.

Wiktionary


pikownik

krótki, ostry kołek z metalu lub drewna do tworzenia otworów, w które sadzi się rośliny; pikulec


SJP.pl


pikowy

1. przymiotnik od: pik
2. przymiotnik od: pika


SJP.pl


pikraminowy

kwas pikraminowy: zredukowany za pomocą podsiarczynu sodowego kwas pikrynowy, niegdyś wykorzystywany jako dodatek do kosmetyków, dziś wycofany z takiego zastosowania


SJP.pl


pikrat

sól powstała z połączenia kwasu pikrynowego z innym związkiem chemicznym


SJP.pl


pikromeryt

minerał o charakterystycznym gorzkim smaku, uwodniony siarczan potasu i magnezu


SJP.pl


pikrotoksyna

silnie trujący organiczny związek chemiczny, dobrze rozpuszczalny w wodzie i alkoholach, wyodrębniany z nasion niektórych roślin azjatyckich


SJP.pl

Pikrotoksyna – organiczny związek chemiczny występujący w nasionach azjatyckich pnączy "Anamirta cocculus", wykazujący silne działanie toksyczne.

Tworzy bezbarwne kryształy w formie igieł o temperaturze topnienia 203,5 °C, dobrze rozpuszczalne w etanolu i gorącej wodzie. Działanie toksyczne objawia się uczuciem palenia w jamie ustnej, rozszerzeniem źrenic, ślinotokiem, wymiotami, pragnieniem, zawrotami głowy, uczuciem lęku, osłabieniem i śpiączką. LD50 dla szczurów wynosi 33,3 μg/kg.

Wikipedia


pikrynian

sól kwasu pikrynowego, powstała podczas reakcji tego kwasu z niektórymi metalami i zasadami


SJP.pl


pikryniany

sól kwasu pikrynowego, powstała podczas reakcji tego kwasu z niektórymi metalami i zasadami


SJP.pl

Pikryniany – sole kwasu pikrynowego (trinitrofenolu). Są w większości żółtymi substancjami krystalicznymi. Tworzą się w wyniku reakcji trinitrofenolu z odpowiednimi metalami lub zasadami. Mają właściwości wybuchowe, z reguły silniejsze od kwasu pikrynowego, stąd niektóre z nich są stosowane jako materiały wybuchowe (zwykle inicjujące).

Wikipedia


pikrynowy

kwas pikrynowy: związek nitrowy w postaci zielonkawych lub białawych kryształków, wybuchowy i silnie trujący, niegdyś stosowany w pociskach artyleryjskich


SJP.pl


pikryt

żyłowa skała magmowa


SJP.pl

Pikryt, porfiryt pikrytowy – ciemna skała magmowa: wylewna lub hipabisalna. Drobno- lub średnioziarnista o strukturze porfirowej. W składzie najliczniejszy jest oliwin i augit tytanowy, może zawierać też w znaczniejszych ilościach takie minerały jak hornblenda i plagioklaz. Zawiera mało krzemionki, poniżej 45%.

Wikipedia


piksa

nazwisko


SJP.pl


piksel

najmniejszy element obrazu bitmapowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲiksɛl, AS: pʹiksel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikselizacja ż., pikseloza ż.

Wiktionary


pikselizacja

zniekształcenie obrazu cyfrowego bądź obrazu wideo tak, że widoczne są duże piksele zamiast obrazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) celowe zamazanie obrazu kwadratami pikseli

 (1.2) wada techniczna obrazu, na którym widoczne są niepożądane piksele;

Wiktionary

Pikselizacja (pot. "pikseloza") – zjawisko deformacji obrazu polegające na jego wyświetlaniu w sposób widoczny, ukazując poszczególne wiązki pikseli, które nie są widoczne, gdy obraz jest widziany w pomniejszeniu, z większej odległości lub gdy zastosowano mniejszy stopień kompresji. W znacznym stopniu zjawisko pikselizacji można zminimalizować dzięki technikom redukcji artefaktów, m.in. antyaliasingowi oraz ditheringowi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piksel m.

Wiktionary


pikselizować

zniekształcać obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; pikselować


SJP.pl


pikselować

zniekształcać obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; pikselizować


SJP.pl


pikselowy

→ piksel


SJP.pl

Patrz:

piksel

pikseloza

występowanie widocznych pikseli na obrazie cyfrowym lub video


SJP.pl


piktawia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. daw. Poitou (historyczna prowincja francuska)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piktawianin mos., Piktawianka ż.

 przym. piktawski

Wiktionary


piktografia

grupa ściśle określonych znaków wykorzystywanych jako zamienniki liter przy zapisywaniu słów, treści


SJP.pl


piktograficzny

związany z piktografią (grupą ściśle określonych znaków wykorzystywanych jako zamienniki liter przy zapisywaniu słów, treści), odnoszący się do piktografii


SJP.pl


piktogram

1. wyraz przedstawiony za pomocą obrazka;
2. symbol jednoznacznie rozumiany przez ludzi wszystkich narodowości;
3. charakterystyczna forma w postaci kilku łączących się figur, powstałych po zgnieceniu łanów zboża na polach uprawnych, według niektórych wskutek ingerencji istot pozaziemskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pojęcie przedstawione obrazem;

Wiktionary

Piktogram ( pictus — „narysowany” i γράμμα "grámma" — „pismo”) – przedstawienie pojęcia (opisywanego wyrazem bądź równoważnikiem zdania) za pomocą obrazka w oderwaniu od zapisu. Piktogramami są np. hieroglify, znaki drogowe i ostrzegawcze, oznaczenia przeciwpożarowe. Formą piktogramu jest również ideogram.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲikˈtɔɡrãm, AS: pʹiktogrãm

Wiktionary


piktorial

fotografia lub seria fotografii, na których model lub modelka są nadzy lub prawie nadzy; pictorial


SJP.pl


piktorialistyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z piktorializmem, dotyczący piktorializmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piktorializm m., piktorialista m., piktorialistka ż.

 przysł. piktorialistycznie

Wiktionary


piktorializm

nurt w fotografii, rzadziej w grafice, którego głównym założeniem jest nadanie dziełu cech typowych obrazom, dziełom sztuki malarskiej


SJP.pl

Piktorializm – nurt w fotografii artystycznej, rozwijający się w Europie i Stanach Zjednoczonych od końca XIX wieku do około 1914 roku. Nurt ten stanowił próbę uznania fotografii za pełnoprawną dziedzinę sztuk pięknych poprzez odejście od mechanicznej rejestracji rzeczywistości na rzecz indywidualnej interpretacji artystycznej.

Wikipedia


piktorialny

→ piktorializm


SJP.pl

Patrz:

piktorializm

pikturalizm

określenie czystych wartości kolorystycznych i fakturowych w malarstwie


SJP.pl


piktyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Piktami, dotyczący Piktów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język piktyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikt mos.

Wiktionary


pikul

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Pikul (ur. 1954) – pianista, pedagog i profesor
  • Antoni Pikul (ur. 1954) – polski polityk
  • Jan Pikul – polski duchowny katolicki i autor sterowników
  • Jan Pikul (profesor) (ur. 1949) – polski technolog żywności i nauczyciel akademicki
  • Jerzy Marian Pikul (1946–2016) – polski poeta i prozaik
  • Piotr Pikul (ur. 1924) – polski rolnik i poseł na Sejm
  • Walentin Pikul (1928–1990) – rosyjski pisarz
  • Pikuj

Wikipedia


pikula

nazwisko


SJP.pl


pikulec

krótki, ostry kołek z metalu lub drewna do tworzenia otworów, w które sadzi się rośliny; pikownik


SJP.pl


pikulina

rodzaj niewielkiego fletu poprzecznego, o bardzo szerokim zakresie wysokich dźwięków; piccolo, pikolo


SJP.pl


pikulinista

osoba grająca na pikulinie (pikolu, piccolu - niewielkim flecie poprzecznym, o bardzo szerokim zakresie wysokich dźwięków)


SJP.pl


pikulinistka

kobieta grająca na pikulinie (pikolu, piccolu - niewielkim flecie poprzecznym, o bardzo szerokim zakresie wysokich dźwięków)


SJP.pl


pikulski

nazwisko


SJP.pl


pikus

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pikus – postać z mitologii rzymskiej
  • Pikus – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow.e iławskim, w gminie Iława
  • Pikus – przystanek kolejowy
  • Stefan Pikus – profesor doktor habilitowany, filozof

Wikipedia


pikutkowo

Pikutkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Brześć Kujawski.

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 292 mieszkańców. Jest ósmą co do wielkości miejscowością gminy Brześć Kujawski.

Wikipedia


pikuty

gra z wykorzystaniem noża, w której zadaniem osoby uczestniczącej jest wbić nóż w ziemię po wykonaniu jednej z kilku określonych sztuczek


SJP.pl

Pikuty – gra zręcznościowa z wykorzystaniem noża, polegająca na jego wbijaniu w ziemię po wykonaniu określonej sztuczki. Dawniej bardzo popularna gra podwórkowa zwana również „grą w noża”.

Wikipedia


pikuła

nazwisko


SJP.pl


pikuś

potocznie:
1. coś łatwego, mało ważnego; drobnostka, pestka, bzdet;
2. osoba mało ważna, niezasługująca na uwagę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. błahostka, drobiazg, coś mało istotnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego jednak ci ludzie (…) nie widzą również, że ich dzieci oraz wnuki będą za chwilę miały na głowie problemy takie, przy których zamknięta przez tydzień przychodnia na osiedlu to pikuś?

Wiktionary


pikówka

kilka warstw materiału zszytych ściegiem podczas pikowania, pełniących rolę ozdób, najczęściej na kołnierzu


SJP.pl


pil.

skrót

 (1.1) = lotn. wojsk. pilot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwóch pilotów wojskowych odwiedziło w tym tygodniu Szkołę Podstawową im. por. pil. Franciszka Surmy w Gołkowicach.

Wiktionary


pila

krótki wyrostek widoczny w preparatach elektromikroskopowych na komórkach licznych bakterii; fimbria


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pila (biologia)
  • oszczepy pochodzenia etruskiego (lp pilum)
  • Pila – wieś w Chorwacji, w żupanii krapińsko-zagorskiej, w gminie Stubičke Toplice
  • Pila – miejscowość na Cyprze
  • Pila – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Karlowe Wary, w kraju karlowarskim
  • Pila – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Pila (firma) – produkująca żarówki
  • Pila Röding, 1798 syn. Ampullaria Lamarck, 1799 – rodzaj ślimaków z rodziny Ampullariidae
  • Piła – miasto w województwie wielkopolskim

Wikipedia


pilak

niewielki rekin


SJP.pl


pilanin

mieszkaniec Piły


SJP.pl


pilanka

mieszkanka Piły


SJP.pl


pilar

nazwisko


SJP.pl

Pilar − miasto w Argentynie wchodzące w skład zespołu miejskiego Buenos Aires. Według spisu z roku 2001 miasto liczyło 232 463 mieszkańców. Jedna z siedzib Uniwersytetu Austral.

Wikipedia


pilarczyk

nazwisko


SJP.pl


pilarek

obrabiarka do piłowania drewna; piła


SJP.pl


pilarka

obrabiarka do piłowania drewna; piła


SJP.pl


pilarski

→ pilarz


SJP.pl

Pilarski, Pilarska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 8,5 tys. osób.

Wikipedia

Patrz:

pilarz

pilarz

robotnik, którego głównym narzędziem pracy jest piła lub pilarka (elektryczna obrabiarka, najczęściej drewna)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) drwal, który posługuje się piłą

Wiktionary

Pilarz – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1701 osoby.

Wikipedia


pilarzowate

o cechach pilarzowatych (rodziny błonkówek obejmującej kilka tysięcy gatunków, z których większość to groźne szkodniki roślin uprawnych)


SJP.pl

Pilarzowate (Tenthredinidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych i podrzędu rośliniarek, obejmująca ponad 5 tysięcy opisanych gatunków. Takson kosmopolityczny, najliczniejszy w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Gąsienicowate larwy są fitofagami. Wiele gatunków to szkodniki roślin uprawnych oraz drzew leśnych.

Wikipedia


pilarzowaty

o cechach pilarzowatych (rodziny błonkówek obejmującej kilka tysięcy gatunków, z których większość to groźne szkodniki roślin uprawnych)


SJP.pl


pilarzowe

o cechach pilarzowych (nadrodzina błonkówek)


SJP.pl

Pilarzowe (Tenthredinoidea) – nadrodzina błonkówek z podrzędu rośliniarek.

Przedstawiciele tej grupy wyróżniają się od innych rośliniarek zwężonym pośrodku przedpleczem, brakiem szwu "sutura transscutalis" na śródpleczu oraz obecnością dwóch ostróg na wierzchołkowej części goleni przedniej pary odnóży.

Wikipedia


pilarzowy

o cechach pilarzowych (nadrodzina błonkówek)


SJP.pl


pilaster

płaski filar przyścienny z bazą i głowicą, pełniący w architekturze funkcję dekoracyjną i konstrukcyjną; pilastr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;

Wiktionary

Pilaster – element architektoniczny w formie płaskiego filara, nieznacznie występującego przed lico ściany. Pełni on funkcje zarówno konstrukcyjną, jak i dekoracyjną (rozczłonkowuje ścianę). Może stanowić część obramienia otworów okiennych, drzwiowych lub bramnych. W starożytności pilastry występowały dużo rzadziej niż półkolumny i używane były głównie w architekturze rzymskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten pilaster jest pięknie zdobiony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈlastɛr, AS: pʹilaster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilastr m., pilastrowanie n.

 przym. pilastrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilastr

Wiktionary


pilastr

płaski filar przyścienny z bazą i głowicą, pełniący w architekturze funkcję dekoracyjną i konstrukcyjną; pilaster


SJP.pl


pilastrowanie

szereg pilastrów (płaskich filarów przyściennych z bazą i głowicą, pełniących w architekturze funkcję dekoracyjną i konstrukcyjną)


SJP.pl


pilastrować

stawiać pilastry


SJP.pl


pilastrowy

związany z pilastrami (płaskimi filarami przyściennymi z bazą i głowicą, pełniącymi w architekturze funkcję dekoracyjną i konstrukcyjną), charakterystyczny dla takich filarów (np. głowica pilastrowa, trzon pilastrowy)


SJP.pl


pilasty

o sposobach dachówkowego pokrycia dachów: utworzony poprzez częściowe nałożenie na siebie dachówek


SJP.pl


pilaszków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pilaszków – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
  • Pilaszków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki
  • Pilaszków – dawna gromada

Wikipedia


pilates

system ćwiczeń ruchowych z początku XX wieku, połączenie baletu, jogi i gimnastyki izometrycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała;

Wiktionary

Pilates – system ćwiczeń fizycznych wymyślony na początku XX wieku przez Niemca Josefa Humbertusa Pilatesa, którego celem miało być rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała. System pilates to połączenie jogi, baletu i ćwiczeń izometrycznych. Według założeń Pilatesa metoda ta ma się przyczyniać do: wzmocnienia mięśni bez ich nadmiernego rozbudowania, odciążenia kręgosłupa, poprawy postawy, uelastycznienia ciała, obniżenia poziomu stresu oraz ogólnej poprawy zdrowia osób ćwiczących.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) System pilates to połączenie jogi, baletu i ćwiczeń izometrycznych.

Wiktionary


pilatesowy

→ pilates


SJP.pl

Patrz:

pilates

pilaw

potrawa popularna na Bliskim Wschodzie, ryż z kawałkami baraniny i ostrymi przyprawami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

Wiktionary

Pilaw (tur. "pilav", pers. پلو, "polou", hindi पुलाव, "pulaw", ros. плов, "płow") – tradycyjna potrawa wschodnia, sporządzana z ryżu lub bulguru z dodatkiem warzyw, kawałków mięsa (baraniny, drobiu lub ryb) oraz dużej ilości ostrych przypraw. Dzięki specjalnej technice gotowania (również nazywanej pilawem) ziarenka ryżu pozostają osobno.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moim zdaniem, w tym pilawie jest za mało mięsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilaf, AS: pʹilaf

Wiktionary


pilawa

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. nazwa kilku wsi na Ukrainie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pilawa – miasto w woj. mazowieckim, pow. garwolińskim, gminie Pilawa
  • Pilawa – wieś w woj. mazowieckim, pow. piaseczyńskim, gminie Piaseczno
  • Pilawa – osada leśna w woj. mazowieckim, pow. piaseczyńskim, gminie Piaseczno
  • Pilawa – dawna gromada
  • Pilawa (ukr. Пилява) – wieś w obwodzie chmielnickim
  • Pilawa (ukr. Пилява) – wieś w obwodzie tarnopolskim
  • Adam Pilawa (1954–1982) – polski skrzypek i multiinstrumentalista
  • Pilawa – stacja kolejowa
  • Pilawa – herb szlachecki
  • Pilawin, Pilawka, Piława, Pylawa

Wikipedia


pilawianin

mieszkaniec Pilawy


SJP.pl


pilawianka

mieszkanka Pilawy


SJP.pl


pilawski

przymiotnik od: Pilawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pilawą, dotyczący Pilawy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mariusz Pilawski – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser, poeta i felietonista
  • Stanisław Pilawski – polski zoolog, wykładowca akademicki
  • Zbigniew Pilawski – polski lekarz, działacz harcerski, żołnierz podziemia i wojskowy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pilawa ż.

Wiktionary


pilch

gryzoń nadrzewny; popielica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zool. popielica

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pilch – inna nazwa popielicy Glis glis
  • Adam Pilch (1965–2010) – polski duchowny luterański
  • Adolf Pilch ps. „Góra”, „Dolina” (1914–2000) – jeden z dowódców oddziałów Armii Krajowej
  • Andrzej Pilch (1912–1981) – polski działacz patriotyczny
  • Andrzej Pilch (1926–2011) – historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Edward Pilch (1916–1941) – polski pilot okresu II wojny światowej
  • Grzegorz Pilch (ur. 1976) – polski piłkarz
  • Jan Pilch (1956–2022) – polski perkusista, profesor sztuk muzycznych
  • Jerzy Pilch (1952–2020) – polski pisarz
  • Józef Pilch (ur. 1957) – działacz Prawa i Sprawiedliwości, wojewoda małopolski (2015–2017)
  • Magdalena Pilch (ur. 1972) – polska flecistka
  • Piotr Pilch (ur. 1965) – samorządowiec, działacz Prawa i Sprawiedliwości, wicemarszałek sejmiku województwa podkarpackiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grzbiety starzejących się pilchów coraz bardziej rudzieją.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popielica

Wiktionary


pilchowate

o cechach pilchowatych (popielicowatych - gryzoni z grupy pośredniej między myszowatymi a wiewiórkowatymi, obejmującej kilkadziesiąt gatunków o puszystym ogonie i cennym futrze); popielicowaty


SJP.pl


pilchowaty

o cechach pilchowatych (popielicowatych - gryzoni z grupy pośredniej między myszowatymi a wiewiórkowatymi, obejmującej kilkadziesiąt gatunków o puszystym ogonie i cennym futrze); popielicowaty


SJP.pl


pilchowice

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pilchowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Wleń
  • Pilchowice – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Pilchowice
  • Pilchowice – dawna gromada w powiecie gliwickim
  • Pilchowice – dawna gromada w powiecie lwóweckim
  • Pilchowice – nieczynna wąskotorowa stacja kolejowa w Pilchowicach, w woj. śląskim

Wikipedia


pilchowicki

przymiotnik od: Pilchowice


SJP.pl


pilchowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pilchowo – część Szczecina
  • Pilchowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. polickim, gm. Police

Wikipedia


pilcomayo

rzeka w Boliwii


SJP.pl

Pilcomayo – rzeka wychodząca ze źródła w środkowych Andach, przepływająca przez Boliwię, Paragwaj i Argentynę.

Mierzy 2500 km długości, a uchodzi w Paragwaju. W dolnym biegu stanowi granicę między Paragwajem a Argentyną. Znajduje się tu argentyński Park Narodowy Río Pilcomayo.

Wikipedia


pilczycki

nazwisko


SJP.pl


pile

krótki wyrostek widoczny w preparatach elektromikroskopowych na komórkach licznych bakterii; fimbria


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pile (jezioro)
  • Pile - dawna nazwa (do 1998) wsi Piława
  • Pilus – rodzaj fimbrii, pustego w środku „włoska” komórkowego

Wikipedia


pilea

roślina z rodziny pokrzywowatych, uprawiana jako doniczkowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pilea – miasto w Grecji
  • pilea – roślina

Wikipedia


pilecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Pilecki (ok. 1405–1476) – kasztelan krakowski, wojewoda krakowski
  • Jan Pilecki (zm. 1527) – polski szlachcic, urzędnik i wojskowy staropolski
  • Jan Pilecki – polski szlachcic, urzędnik i wojskowy staropolski
  • Jan Pilecki – polski lekarz, dziennikarz i działacz społeczny
  • Jan Pilecki – polski szlachcic, urzędnik staropolski
  • Giedymin Pilecki – duchowny rzymskokatolicki, kapelan
  • Gustaw Pilecki – polski malarz
  • Marian Pilecki – polski oficer
  • Oktawian Pilecki – polski lekarz, generał
  • Stan Pilecki – australijski rugbysta
  • Stanisław Pilecki Otta – polski szlachcic, urzędnik staropolski
  • Szczepan Pilecki – polski działacz i nauczyciel w Wolnym Mieście Gdańsku

Wikipedia


pilers

element pełniący rolę podpory poziomo ułożonych części, najczęściej kadłuba statków i innych jednostek pływających


SJP.pl

Pilers (podpora pokładowa) – element konstrukcyjny spełniający rolę filaru, stosowany na pływających jednostkach wodnych do punktowego podpierania poziomych elementów szkieletu kadłuba, którym mogło grozić zbyt duże ugięcie pod obciążeniem, oraz do podpierania innych elementów o dużym nacisku na małą powierzchnię.

Wikipedia


pileus

czapka noszona przez wyzwolonych niewolników w starożytnym Rzymie; czapka frygijska, symbol wolności


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czapka frygijska (łac. pileus) – nakrycie głowy
  • Pileus – forma chmury

Wikipedia


pilewski

nazwisko


SJP.pl


pili

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. orzech z drzewa kanarecznika, Canarium L.

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. ter. od: pilić

 (2.2) 3. os. przesz. od: pić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilʲi, AS: pʹilʹi

Wiktionary


pilica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. rzeka w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Polsce, lewy dopływ Wisły;

 (1.2) geogr. miasto w województwie śląskim;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pilica jest najdłuższym lewym dopływem Wisły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nadpilicze n.

 przym. pilicki

Wiktionary


pilichowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pilichowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
  • Pilichowo – część wsi Arciszewo w woj. kujawsko-pomorskim w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
  • Pilichowo – nazwa niestandaryzowana, osada wsi Pilichowo w woj. mazowieckim w pow. płockim, w gminie Bulkowo
  • Pilichowo – wieś w woj. mazowieckim w pow. płockim, w gminie Bulkowo
  • Pilichowo – wieś w woj. pomorskim w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
  • Pilichowo – dawna gromada
  • Kolonia Pilichowo – nazwa niestandaryzowana, przysiółek wsi Pilichowo w woj. mazowieckim w pow. płockim, w gminie Bulkowo

Wikipedia


pilichowski

nazwisko


SJP.pl


pilichówko

Pilichówko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bulkowo.

W latach 1954-1960 wieś była siedzibą gromady Pilichówko, po jej zniesieniu w gromadzie Daniszewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


pilicki

przymiotnik od: Pilica


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Pilica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈlʲit͡sʲci, AS: pʹilʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pilica

Wiktionary


piliczanin

mieszkaniec Pilicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


piliczanka

mieszkanka Pilicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


pilidium

wolno pływająca larwa wstężnic o ciele pokrytym rzęskami, w kształcie podobnym do dzwonu


SJP.pl


pilik

ptak z rzędu pilików; trogon


SJP.pl


pilikowski

nazwisko


SJP.pl


piling

peeling;
1. zabieg kosmetyczny wykonywany w celu usunięcia martwego naskórka;
2. kosmetyk używany do takiego zabiegu; ścierak


SJP.pl


pilingować

usuwać zrogowaciałe części naskórka i oczyszczać skórę; peelingować


SJP.pl


pilingowy

→ piling; peelingowy


SJP.pl


pilipczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcin Pilipczuk
  • Michał Pilipczuk
  • Swiatłana Cichanouska z domu Pilipczuk
  • Pyłypczuk

Wikipedia


pilipiuk

nazwisko


SJP.pl


pilitowo

Pilitowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. Położona 1 km od trasy nr 7 Warszawa - Gdańsk i około 3 km od Płońska w kierunku Warszawy.

Wikipedia


pilić

potocznie: naglić, popędzać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) przynaglać kogoś do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilenie n., przypilenie n.

 czas. przypilić dk.

Wiktionary


pilker

rodzaj przynęty wędkarskiej w postaci niewielkiej sztucznej rybki z kotwiczką lub haczykiem, wykorzystywanej podczas połowów metodą spinningową


SJP.pl

Pilker – przynęta stosowana głównie w wędkarstwie morskim.

Przypomina kształtem małe rybki. Obecnie w wielu kształtach i barwach. Pilker uzbrojony jest zazwyczaj w jedną, lub dwie kotwice, często zakończone kolorowymi nitkami, lub sztuczną muchą. Gramatura w przedziale od 40 g do 1 kg.

Wikipedia


pilling

[czytaj: piling] proces kosmacenia się tkanin


SJP.pl

Zobacz też: Pilling (Anglia) – miejscowość w hrabstwie Lancashire (Anglia).

Pilling − proces tworzenia się skupisk splątanych włókienek (kuleczek) na powierzchni wyrobów włókienniczych pod wpływem tarcia, podczas ich użytkowania. Szczególnie występuje w tekstyliach z nitek zawierających wraz z włóknami naturalnymi również włókno chemiczne.

Wikipedia


pilniczek

niewielki pilnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewielki pilnik (narzędzie służące do obróbki twardych materiałów)

 (1.2) przyrząd do pielęgnacji paznokci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilnik m., pilarka ż. piłowanie n., opiłek mrz.

 czas. piłować ndk., opiłować dk.

Wiktionary


pilnicznik

pilnicznik fiołkowy - gatunek chrząszcza z rodziny sprężykowatych


SJP.pl


pilnie

przysłówek sposobu

 (1.1) ze starannością, z gorliwością

 (1.2) z wielką uwagą

 (1.3) będąc przymuszony upływającym terminem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczeń pilnie przykładał się do nauki języka polskiego.

 (1.2) Chemiczka pilnie obserwowała gimnazjalistów piszących kartkówkę.

 (1.3) Dobry akordeon pilnie odkupię.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pilny

 rzecz. pilność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktywnie, gorliwie, mozolnie, niestrudzenie, niezmordowanie, nieznużenie, ofiarnie, pracowicie, znojnie, żmudnie

 (1.2) bacznie, czujnie, uważnie

 (1.3) bez zwłoki, bezzwłocznie, co żywo, jak najszybciej, na gwałt, natychmiast, niezwłocznie, pośpiesznie, w tej chwili, od ręki

Wiktionary


pilniej

stopień wyższy od przysłówków: pilno, pilnie


SJP.pl


pilniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pilny


SJP.pl


pilnik

rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

Wiktionary

Pilnik – narzędzie służące do piłowania, czyli skrawania z obrabianej powierzchni cienkiej warstwy o grubości od 0,01 do 1 mm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojciec Jurka wykuł mi ze starego pilnika krzesiwo, za pomocą którego nauczyłem się rozniecać ogień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilʲɲik, AS: pʹilʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiłek mrz.

:: zdrobn. pilniczek mrz.

 czas. opiłowywać ndk., piłować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fajla

Wiktionary


pilnikarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący pilniki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilnikarstwo n., pilnikarnia ż., pilnik mrz.

 przym. pilnikarski

Wiktionary


pilnikowy

→ pilnik


SJP.pl

Patrz:

pilnik

pilnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pilnować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pilnować ndk.

Wiktionary


pilnować

1. strzec czegoś lub kogoś, czuwać nad czymś lub nad kimś, najczęściej chroniąc przed niebezpieczeństwem;
2. nie odstępować od czegoś, przestrzegać czegoś;
3. pilnować się: czuwać nad sobą, uważać na swoje własne poczynania


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

 (1.2) postępować, trzymając się określonych reguł

czasownik zwrotny pilnować się

 (2.1) uważać na siebie, na swoje postępowanie

 (2.2) pilnować (1.1) wzajemnie jeden drugiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy dzisiaj nadal pilnujesz swojego młodszego brata, Marka?

 (1.1) Pilnuję, żeby nikt nie zniszczył tych wiktoriańskich regałów i foteli.

 (1.2) Mariola nie tyje, bo pilnuje diety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲilˈnɔvat͡ɕ, AS: pʹilnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilnowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czuwać, dbać, doglądać; gw. Górny Śląsk wahować

Wiktionary


pilność

→ pilny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha bycia pilnym; przykładanie się do czegoś; staranność w wykonywaniu czego

 (1.2) konieczność pośpiechu

 (1.3) daw. czujna opieka nad kim lub nad czym

Wiktionary

Patrz:

pilny

Powiązane:

 przym. pilny

 przysł. pilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorliwość, pracowitość, rzetelność, sumienność, zapał

 (1.2) pośpiech, terminowość

 (1.3) baczność, czujność

Wiktionary


pilny

1. gorliwie i rzetelnie coś wykonujący; pracowity
2. wymagający pośpiechu, szybkiego działania; niezwłoczny, konieczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) gorliwie i rzetelnie coś wykonujący

 (1.2) wymagający pośpiechu, szybkiego działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyhaftowanie chusty na głowę, niezbędnej do stroju Lachów sądeckich, zabierało ponad 70 godzin pilnej pracy.

 (1.2) Wieczorem ojciec z Piotrowskim i z Jurczenką wyjechali do Moskwy załatwić jakieś pilne sprawy związane z przeniesieniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilnɨ, AS: pʹilny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilność ż.

 przysł. pilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dbały, nienaganny, obowiązkowy, odpowiedzialny, poważny, przykładny, rzetelny, słowny, solenny, solidny, stateczny, sumienny, uczciwy, dokładny, gorliwy, skrupulatny, skrzętny, staranny, troskliwy, pracowity

 (1.2) niezwłoczny, konieczny, bezzwłoczny, naglący, nagły, nie cierpiący zwłoki, palący

Wiktionary


pilobezoar

bezoar z sierści powstający w przewodzie pokarmowym kota


SJP.pl


pilocik

1. zdrobnienie od: pilot;
2. część spadochronu wyciągająca czaszę spadochronu z pokrowca podczas skoku


SJP.pl


pilocki

→ pilot (osoba)


SJP.pl


pilokarpina

alkaloid pochodzący z liści krzewu potoślinu, pobudzając układ przywspółczulny należy do najsilniej działających leków ślinopędnych i napotnych, stosowany w leczeniu jaskry


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pilokarpus

wiecznie zielony krzew lub niewielkie drzewko z lasów tropikalnych Ameryki Południowej, którego liście są źródłem pilokarpiny


SJP.pl


pilon

podpora pośrednia mostu wiszącego, na której opierają się pasma nośne; pylon


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Daniel Pilon – kanadyjski aktor filmowy i telewizyjny
  • Debby Stam-Pilon – holenderska siatkarka
  • Dominique Pilon – francuski brydżysta
  • Germain Pilon – francuski rzeźbiarz

Wikipedia


piloreczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żona pilorza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilorz mos., piła ż.

Wiktionary


pilorekcja

stroszenie się włosów u zwierząt, głównie pod wpływem chłodu


SJP.pl


pilorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. właściciel tartaku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piloreczka ż.

Wiktionary


pilot

1. osoba oprowadzająca wycieczki;
2. osoba kierująca pojazdem latającym;
3. osoba towarzysząca kierowcy rajdowemu w czasie wyścigu;
4. osoba wskazująca trasę wyścigu kolarskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lotn. osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem

 (1.2) turyst. osoba odpowiedzialna za przebieg wycieczki;

 (1.3) mar. osoba, która pokazuje i nadzoruje drogę w porcie wodnym lub akwenie przybrzeżnym;

 (1.4) sport. osoba podająca kierowcy na bieżąco: drogę (kierunek i kąt skrętu) oraz optymalną prędkość przejazdu przez dany odcinek trasy rajdu;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) pot. telew. odcinek serialu telewizyjnego wprowadzony na próbę;

 (2.2) techn. urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

 (2.3) pot. zool. nazwa systematyczna|Globicephala macrorhyncus|ref=tak., zob. grindwal krótkopłetwy. (gatunek walenia)

 (2.4) techn. niewielka tuleja (pilot ruchomy) nakładana na narzędzie skrawające lub cylindryczny odcinek narzędzia (pilot stały);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pilot statku powietrznego – prowadzi taką jednostkę np. samolot, szybowiec, śmigłowiec
  • pilot drogowy – pilotaż pojazdów nienormatywnych
  • pilot zdalnego sterowania – urządzenie elektroniczne
  • pilot wycieczek – zawód w branży turystycznej
  • pilot automatyczny – urządzenie nawigacyjne
  • pilot morski, pilot portowy – osoba doradzająca kapitanowi statku podczas nawigacji i manewrów w porcie
  • pilotówka – jednostka pływająca do transportu pilota morskiego
  • pilot rajdowy – osoba podająca kierowcy na bieżąco: drogę (kierunek i kąt skrętu) oraz optymalną prędkość przejazdu przez dany odcinek trasy rajdu
  • pilot serialu – odcinek serialu telewizyjnego poprzedzający pierwszą serię
  • pilot spadochronu – część spadochronu (pilocik)
  • Pilot – marka przyborów do pisania
  • pilot – projekt pilotażowy mający na celu zgromadzenie know-how dla realizacji przyszłych projektów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kontroler nie zareagował na wysokość podaną przez pilota w stopach oraz niewłaściwe ciśnienie atmosferyczne i nakazał zniżanie (…)

 (1.1) Pilot Pirx wylądował na Księżycu.

 (1.2) Jeżeli masz chorobę lokomocyjną, zgłoś to pilotowi wycieczki.

 (1.3) Pilot wszedł na pokład.

 (1.4) Z powodu pomyłki pilota samochód wpadł na drzewo.

 (2.2) Podaj mi pilot do telewizora!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilɔt, AS: pʹilot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilotaż m., pilotówka ż., pilotowanie n., popilotowanie n., pilotażówka ż.

:: fż. pilotka ż.

:: zdrobn. pilocik m.

 czas. pilotować ndk., popilotować dk.

 przym. pilotażowy, pilocki

 przysł. pilotażowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) odcinek pilotażowy

Wiktionary


pilota

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. pilot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈlɔta, AS: pʹilota

Wiktionary


pilotaż

1. umiejętność odpowiedniego pokierowania kierowcy samochodu, sternika statku, wycieczki itp.
2. umiejętność prowadzenia statków powietrznych
3. próbne, sprawdzające działania, zwykle w związku z przeprowadzeniem czegoś, wdrażaniem czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) prowadzenie samolotu lub innego statku powietrznego

 (1.2) przeprowadzanie statków przez niebezpieczne i trudne do nawigacji miejsca

 (1.3) działania próbne, których celem jest sprawdzenie czegoś, często jakiegoś przedsięwzięcia w dziedzinie polityki lub gospodarki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pilotaż (lotnictwo) – prowadzenie i manewrowanie statków powietrznych w płaszczyźnie poziomej i pionowej
  • Pilotaż (zarządzanie) – realizacja projektu wstępnego mającego na celu zgromadzenie know-how dla realizacji przyszłych projektów
  • Pilotaż (turystyka) – prowadzenie imprezy turystycznej przez pilota wycieczki
  • Pilotaż (ruch drogowy) – zabezpieczenie przejazdu pojazdów najczęściej ponadnormatywnych (gabarytowych) drogami publicznymi.
  • Pilotaż w żegludze – usługa pomocy w manewrowaniu statkiem wykonywana przez pilotów morskich

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pilotażowy

 rzecz. pilot mzw./mos./mrz.

Wiktionary


pilotażowy

powiązany z pilotażem (np. umiejętności pilotażowe, grupa pilotażowa) lub wykorzystywany do nauki pilotażu (np. podręcznik pilotażowy)


SJP.pl


pilotka

1. kobieta oprowadzająca wycieczki;
2. kobieta kierująca pojazdem latającym;
3. czapka zapinana pod brodą, wykonana zwykle ze skóry, noszona dawniej przez lotników, kierowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. lotn. kobieta prowadząca statek powietrzny

 (1.2) turyst. kobieta opiekująca się turystami podczas wycieczki, dbająca o ich zakwaterowanie, program itp.

 (1.3) pot. czapka z nausznikami zapinana pod brodą, chroniąca przed wiatrem i mrozem, noszona zwykle przez lotników, motocyklistów lub dzieci i młodzież jako zimowe nakrycie głowy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈlɔtka, AS: pʹilotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilotaż m., pilotowanie n., pilotówka ż., pilocik m.

:: fm. (1.1-2) pilot

 czas. pilotować

 przym. pilotażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) hauba lotnicza

Wiktionary


pilotki

1. kobieta oprowadzająca wycieczki;
2. kobieta kierująca pojazdem latającym;
3. czapka zapinana pod brodą, wykonana zwykle ze skóry, noszona dawniej przez lotników, kierowców


SJP.pl


pilotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pilotować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilot mos./mzw.

Wiktionary


pilotować

1. kierować statkiem powietrznym
2. opiekować się zwiedzającymi
3. towarzyszyć kierowcy, wskazując drogę
4. jechać przed pojazdem, pojazdami (np. z niebezpiecznymi materiałami), kolarzami itp., aby zapewnić bezpieczny przejazd


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) prowadzić statek powietrzny

 (1.2) żegl. przeprowadzać statek wodny przez obszar trudny do żeglugi

 (1.3) turyst. opiekować się turystami

 (1.4) mot. jechać na przodzie potencjalnie niebezpiecznych pojazdów, ostrzegając i zabezpieczając innych użytkowników drogi

 (1.5) sport. jechać na czele kolumny wyścigu

 (1.6) wytyczać drogę rozwoju; tyczyć kierunek działań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilotowanie n., pilot mzw./mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterować

 (1.3) oprowadzać

Wiktionary


pilotowy

kierowany pilotem, zmieniany za pomocą pilota (np. pilotowy system monitoringu) lub w jakiś inny sposób związany z pilotem


SJP.pl


pilotówka

1. niewielka specjalistyczna jednostka pływająca, najczęściej używana jako holownik;
2. rodzaj kurtki od wewnątrz pokrytej polarem, a od zewnątrz nieprzemakalnym materiałem


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pils

typ piwa dolnej fermentacji; pilzner, pilsner


SJP.pl


pilsik

zdrobnienie od: pils


SJP.pl


pilski

dotyczący Piły (miasto w Polsce)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Piły, związany z Piłą, pochodzący z Piły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród 18 nowych zakażonych koronawirusem w Wielkopolsce siedem osób pochodzi z powiatu kępińskiego, który jest głównym ogniskiem epidemii w regionie, trzy z powiatu kaliskiego, po jednym z pilskiego, śremskiego, jarocińskiego, ostrzeszowskiego i tureckiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilsʲci, AS: pʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piła ż., pilanin m., pilanka ż.

 przym. podpilski

Wiktionary


pilskie

dotyczący Piły (miasto w Polsce)


SJP.pl


pilsko

dotyczący Piły (miasto w Polsce)


SJP.pl

Pilsko ( Pilsko) – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim. Często nazwą Pilsko obejmuje się nie tylko jego główną kulminację (1557 m), w całości leżącą po stronie słowackiej, ale również cały masyw. Według słowackiej regionalizacji są to Beskidy Orawskie ("Oravské Beskydy").

Wikipedia


pilsner

typ piwa dolnej fermentacji; pilzner, pils


SJP.pl


pilsnerek

zdrobnienie od: pilsner


SJP.pl


pilsowy

→ pils


SJP.pl

Patrz:

pils

piltyń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Łotwie, w okręgu windawskim;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piltyński

Wiktionary


pilum

oszczep służący do walki na odległość, używany dawniej przez starożytnych legionistów rzymskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) (w starożytności) oszczep używany przez rzymskich legionistów;

Wiktionary

Pi

Wikipedia


pilzner

typ piwa dolnej fermentacji; pils, pilsner


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj piwa

Wiktionary

Pilzner (pilsener, pils, pilsen, pilsner) – typ piwa fermentacji dolnej. Nazwę swoją piwo to zawdzięcza miejscowości Pilzno (Plzeň) w Czechach, gdzie w 1842 roku opracowano jego oryginalną recepturę. Po raz pierwszy w obrocie handlowym znalazło się to piwo pod marką Pilsner Urquell.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pilzneński, pilźnieński

 rzecz. Pilzno n.

Wiktionary


pilzneński

przymiotnik od: Pilzno; pilźnieński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Pilzna, związany z Pilznem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Napiłbym się schłodzonego pilzneńskiego piwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pilzno n., pilźnianin mos., pilźnianka ż., pilzner m.

 przym. pilźnieński, pilzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilźnieński

Wiktionary


pilzno

1. miasto w Polsce;
2. miasto w Czechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Czechach;

 (1.2) geogr. miasto w Polsce, w powiecie dębickim;

Wiktionary

Pilzno (cz., Pilsen) – miasto w zachodnich Czechach, stolica kraju pilzneńskiego. Położone jest w kotlinie, gdzie zbiega się wiele potoków, tworząc rzekę Berounkę. Znane jest przede wszystkim z piwa Pilsner Urquell i zakładów Škoda Transportation. Na początku 2024 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą ponad 185 tys., Pilzno zajmowało czwarte miejsce pod względem liczby ludności w Czechach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sierpniu pojedziemy do Pilzna.

 (1.2) Z Cieszyna do Pilzna jest w linii prostej ok. 190 km.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilznɔ, AS: pʹilzno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilźnianin mos., pilźnianka ż., pilzner m.

 przym. pilzneński, pilźnieński

Wiktionary


pilśniak

potocznie: kapelusz pilśniowy


SJP.pl


pilśniarka

maszyna wykończająca tkaniny wełniane w ten sposób, aby poszczególne włókna wątku i osnowy sczepiły się i splątały; folusz


SJP.pl


pilśniarz

rzemieślnik zajmujący się folowaniem (zagęszczaniem) tkanin; folarz


SJP.pl


pilśniowaty

imitujący pilśń, przypominający z wyglądu pilśń (np. nalot pilśniowaty, pilśniowata skórka owocnika), mający cechy pilśni


SJP.pl


pilśniowy

zrobiony z pilśni, zbliżony do niej wyglądem


SJP.pl


pilśnić

wykańczać tkaniny wełniane w ten sposób, aby poszczególne włókna wątku i osnowy sczepiły się i splątały, w wyniku czego wzrasta wytrzymałość, gęstość i niekiedy także miękkość tej tkaniny


SJP.pl


pilśń

1. rodzaj filcu
2. pilśń mineralna - spilśniona wełna mineralna z lepiszczem bitumicznym, żywicznym itp., służąca jako materiał izolacyjny, chroniący przed zimnem
3. pilśń papierowa - rozwłókniona masa drzewna, odpowiednio spreparowana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. zwarty materiał uzyskiwany z włókien wełny lub sierści zwierząt

 (1.2) techn. silnie zwarty materiał drewnopochodny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • płyta pilśniowa – wyrób z drewna
  • filc – wyrób włókienniczy
  • pilśń nerwowa – neuropil (fragment układu nerwowego)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pilśniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filc

Wiktionary


pilźnianin

mieszkaniec Pilzna (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pilzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pilzno n.

:: fż. pilźnianka ż.

 przym. pilzneński, pilźnieński

Wiktionary


pilźnianka

mieszkanka Pilzna (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pilzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pilzno n.

:: fm. pilźnianin m.

 przym. pilzneński, pilźnieński

Wiktionary


pilźnieński

przymiotnik od: Pilzno; pilzneński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Pilzna, związany z Pilznem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Napiłbym się schłodzonego pilźnieńskiego piwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pilzno n., pilźnianin mos., pilźnianka ż., pilzner m.

 przym. pilzneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilzneński

Wiktionary


pimelea

wiecznie zielony krzew z rodziny wawrzynowatych


SJP.pl


piment

ziele angielskie, pieprz angielski


SJP.pl


pimenta

drzewko pimentowe: niskie drzewo z rodziny mirtowatych, o brunatnoszarych, wonnych jagodach wykorzystywanych do produkcji perfum i kremów; drzewko pimentowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • korzennik (Pimenta)
  • Pimenta (Minas Gerais), miasto i gmina w Brazylii
  • Pimenta Bueno, miasto i gmina w Brazylii
  • Adhemar Pimenta
  • Simon Pimenta

Wikipedia


pimentowy

drzewko pimentowe: niskie drzewo z rodziny mirtowatych, o brunatnoszarych, wonnych jagodach wykorzystywanych do produkcji perfum i kremów; pimenta


SJP.pl


pimowie

plemię Indian Ameryki Północnej z rodziny uto-azteckiej; Pima


SJP.pl


pimpek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) zoonim imię dla psa

Wiktionary


pimpunia

pieszczotliwie o ukochanej; pimpusia


SJP.pl


pimpusia

pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl


pimpuś

imię dla zwierząt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ekspr. Pimpek

Wiktionary


pin

nóżka układu scalonego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) krótki kod dostępu do usługi elektronicznej lub urządzenia;

 (1.2) elektron. nóżka układu scalonego;

 (1.3) elektron. szpilkowy bolec wtyczki łączącej urządzenia elektroniczne

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Często przy bankomacie zapominam pinu do mojej karty.

 (1.2) Układ scalony 7480 ma czternaście pinów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲĩn, AS: pʹĩn

Wiktionary


pin-up

Pi

Wikipedia


pinakiel

mała, smukła wieżyczka, element dekoracyjny architektury gotyckiej; fiala


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami;

Wiktionary

Pinakiel (inaczej fiala, sterczyna) – pionowy element dekoracyjny w postaci smukłej kamiennej wieżyczki, zakończonej od góry iglicą, której krawędzie udekorowane są żabkami i która zwieńczona jest kwiatonem. W postaci bardziej ozdobnej miał kształt ażurowej kapliczki z maswerkami. Jest charakterystyczny dla architektury gotyckiej i neogotyckiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zadaniem pinakli w budowlach jest dociążanie przypór, mające na celu zwiększenie kąta nachylenia wypadkowej sił rozporu idących ze sklepień i ciężaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲĩˈnacɛl, AS: pʹĩnaḱel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterczyna, fiala

Wiktionary


pinakocyt

zewnętrzna komórka gąbek


SJP.pl


pinakoid

forma krystalograficzna składająca się z dwu równych równoległych ścian; dwuścian


SJP.pl


pinakoteka

galeria obrazów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) galeria malarstwa, zbiór obrazów przeznaczony dla użytku publicznego;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲĩnakɔˈtɛka, AS: pʹĩnakoteka

Wiktionary


pinakozaur

rodzaj dinozaura z rodziny ankylozaurów; syrmozaur


SJP.pl

Pinakozaur ("Pinacosaurus") – rodzaj tyreofora z rodziny ankylozaurów (Ankylosauridae) żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Azji. Gatunek typowy rodzaju, "Pinacosaurus grangeri", został opisany w 1933 roku przez amerykańskiego paleontologa Charlesa Whitneya Gilmore'a w oparciu o czaszkę, osteodermy i przednie kręgi szyjne (AMNH 6523). Jest to pierwszy nowy takson ankylozaura opisany z terenów Azji.

Wikipedia


pinang

drzewo z rodziny palm uprawiane w Malezji, której owoce są źródłem arekoliny (silnie trującego alkaloidu); penang, żuwipalma, palma betelowa, areka


SJP.pl


pinardier

statek-cysterna do przewozu wina


SJP.pl


pinasa

niewielka szybka jednostka pływająca z trzema lub dwoma masztami rejowymi, rzadziej gaflowymi, używana w piętnastowiecznej Europie, obecnie rozpowszechniona w Holandii jako statek rybacki; pinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. mar. XVII-wieczny okręt żaglowy, często obecny w składzie flot wojennych;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pinas, pinka

Wiktionary


pinball

[czytaj: pinbol]
1. gra, w której gracz stara się za pomocą ruchomych elementów utrzymać kulkę jak najdłużej na nachylonej w jego kierunku planszy;
2. automat do gry w pinballa; flipper, fliper


SJP.pl


pinballista

[czytaj: pinbolista] osoba grająca w pinball


SJP.pl


pinballowy

→ pinball [czytaj: pinbolowy]


SJP.pl


pince-nez

[czytaj: pęsNE] okulary osadzone na nosie za pomocą sprężynki, bez uchwytów za uszy; cwikier, binokle


SJP.pl


pinceta

rodzaj szczypiec o sprężystych ramionach; pęseta


SJP.pl

Pinceta (pęseta, szczypczyki) – narzędzie o sprężystych ramionach używane do chwytania przedmiotów, których mały rozmiar utrudnia lub uniemożliwia manipulację za pomocą rąk. Wywodzi się prawdopodobnie od cęgów, szczypiec lub nożyc – jak kleszcze do uchwycenia i trzymania gorących przedmiotów, używanych od zarania dziejów.

Wikipedia


pincetka

pęsetka, niewielka pinceta


SJP.pl


pincetowy

→ pinceta; pęsetowy


SJP.pl


pinchas

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pinchas – Arcykapłan syn Helego
  • Pinchas – Arcykapłan syn Eleazara

Wikipedia


pinczer

niewielki pies pochodzący z Niemiec, hodowany jako stróżujący lub do towarzystwa, charakteryzujący się krótką gładką sierścią i żywym temperamentem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. przedstawiciel grupy ras europejskich psów kontynentalnych o proporcjonalnej, kwadratowej sylwetce, małych wymaganiach, obdarzonych inteligencją, czujnością oraz odpornością na choroby;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩn͇t͡ʃɛr, AS: pʹĩṇčer

Wiktionary


pinczerek

mały pinczer (pies pochodzący z Niemiec, hodowany jako stróżujący lub do towarzystwa, charakteryzujący się krótką gładką sierścią i żywym temperamentem)


SJP.pl


pinczyn

Pi

Wikipedia


pinda

picz, picza; wulgarnie:
1. srom;
2. wyzwisko stosowane do kobiety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. pogard. kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

 (1.2) wulg. zewnętrzne narządy płciowe kobiety

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pinda – hinduistyczna rytualna ofiara dla przodków
  • Pinda – ciała subtelne z nauczania hathajogi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie się znowu szlajasz po nocach, głupia pindo?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩnda, AS: pʹĩnda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pindowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cipa, puszczalska, rozpustnica, zdzira

 (1.2) cipa, cipka, srom

Wiktionary


pindar

starogrecki twórca liryki chóralnej


SJP.pl

Pindar, Πίνδαρος (ur. między 522 a 518 p.n.e. w Kynoskefalaj pod Tebami, zm. m. 443 a 438 p.n.e. w Argos) – grecki twórca liryki chóralnej (oda), wykonywanej przez chór przy akompaniamencie instrumentów dętych (aulos) lub strunowych (kitara).

Jego pieśni, połączone z układami tanecznymi, tworzone były ku czci bogów, lecz wyrażały też żal po śmierci określonej osoby. [].

Wikipedia


pindarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pindara lub z nim związany


SJP.pl


pindaryczność

zespół cech charakterystycznych dla dzieł Pindara (greckiego twórcy liryki chóralnej, obecnie zaliczanej do ód wykonywanych przy akompaniamencie pojedynczego instrumentu)


SJP.pl


pindaryczny

charakterystyczny dla dzieł Pindara (greckiego twórcy liryki chóralnej, obecnie zaliczanej do ód wykonywanych przy akompaniamencie pojedynczego instrumentu)


SJP.pl


pindel

nazwisko


SJP.pl


pindelski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stefan Pindelski – polski operator filmowy
  • Piotr Pindelski – polski inżynier

Wikipedia


pindol

potocznie: penis; kuśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) grub. penis

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pindolić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) posp. Za szczanie na klapę obcinamy pół pindola!

 (2.1) posp. Człowieku! Pindol to! Co się będziesz durniami przejmował?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩndɔl, AS: pʹĩndol

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pindolić ndk.

Wiktionary


pindolek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. pindol

Wiktionary


pindowaty

przymiotnik

 (1.1) przypominający pindę (kobietę)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pinda ż.

Wiktionary


pindrzyć

pospolicie: pindrzyć się - stroić się


SJP.pl


pindzia

1. zdrobnienie od: pinda;
2. wyzwisko używane głównie w stosunku do kobiet


SJP.pl


pinealocyt

pojedyncza komórka, głównie szyszynki, tworząca wraz z innymi takimi komórkami wypustki połączone ze sobą charakterystyczną siecią


SJP.pl


pinega

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na północy europejskiej części Rosji, prawy dopływ Dwiny;

Wiktionary

Pinega (ros. Пинега, "Piniega") – rzeka na północy europejskiej części Rosji (w obwodzie archangielskim), prawy dopływ Dwiny o długości 779 km i powierzchni dorzecza 42 600 km².

Pinega powstaje na Nizinie Dwińskiej z połączenia dwóch rzek: Białej i Czarnej, a do Dwiny uchodzi w miejscowości Ust'-Piniega.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pineżański

Wiktionary


pinen

związek organiczny, dwupierścieniowy, nienasycony węglowodór terpenowy


SJP.pl


pineska

mały metalowy przedmiocik z okrągłą, płaską główką i szpikulcem, używany do przypinania czegoś do tektury, drewna itp; pinezka; pluskiewka


SJP.pl


pineskowy

→ pineska; pinezkowy


SJP.pl


pineta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. las sosnowy w Italii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roślinność ogrodów, winnic, pinet i gajów owocowych zalśniła na tle lwiej żółci urwisk skalnych i nagich głowic górskich.

Wiktionary


pinezka

mały metalowy przedmiocik z okrągłą, płaską główką i szpikulcem, używany do przypinania czegoś do tektury, drewna itp; pineska; pluskiewka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

Wiktionary

Zobacz też: Teatr Pinezka.

Pinezka (pineska, pluskiewka) – krótki gwoździk lub szpilka (z ostrzem długości nieprzekraczającej 6, rzadziej 10 milimetrów) z dużą główką, metalową lub z tworzywa sztucznego, często płaską, umożliwiającą wciśnięcie pinezki w miękkie podłoże (np. z tektury, korka lub miękkiego drewna) bez użycia młotka, samymi palcami i – co często ważniejsze – również wyciągnięcie jej bez użycia żadnych narzędzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nauczycielka pinezkami przypięła do tablicy ogłoszeń informację o sprawdzianach na koniec semestru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲĩˈnɛska, AS: pʹĩneska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. cwek; kraków|pluskiewka.

Wiktionary


pinezkowy

→ pinezka; pineskowy


SJP.pl


pineżański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pinegą, dotyczący Pinegi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pinega ż.

Wiktionary


ping

w informatyce:
1. program do diagnozowania połączeń sieciowych;
2. pakiet wysłany w celu zbadania, czy docelowy serwer odpowiada


SJP.pl

Ping – polecenie używane w sieciach komputerowych TCP/IP (jak Internet) i służące do diagnozowania połączeń sieciowych. Pozwala na sprawdzenie, czy istnieje połączenie pomiędzy hostami testującym i testowanym. Umożliwia on zmierzenie liczby zgubionych pakietów oraz opóźnień w ich transmisji, zwanych lagami.

Wikipedia


ping-pong

ping pong;
1. gra sportowa przypominająca tenis, rozgrywana na stole przy użyciu rakietek służących do przebijania piłeczki nad siatką na pole przeciwnika; tenis stołowy;
2. piłeczka do tej gry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) sport. zob. tenis stołowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩŋk‿pɔ̃ŋk, AS: pʹĩŋk‿põŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingpongista, pingpongistka

 przym. pingpongowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tenis stołowy

Wiktionary


ping-pongowy

→ ping-pong; pingpongowy


SJP.pl


pingiel

potocznie: ping-pong


SJP.pl


pingle

potocznie: okulary; binokle, bryle, cyngle, patrzałki, szkła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) żart. okulary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrz na mnie bacznie jak kujon przez pingle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩŋɡlɛ, AS: pʹĩŋgle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryle, patrzałki, lupy

Wiktionary


pingować

sprawdzać jakość połączenia do urządzenia w sieci


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spingować)

 (1.1) inform. wysyłać do urządzenia sygnał, na który powinno odpowiedzieć, zwykle w celach diagnostycznych

czasownik zwrotny niedokonany pingować się (dk. spingować się)

 (2.1) inform. wzajemnie wysyłać i odpowiadać sobie na wysłany sygnał diagnostyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W moim przypadku było łatwiej, bo mogłem sprawdzić nie tylko wyciąg z kolejki wysyłkowej serwera pocztowego, ale także próbować pingować serwer odbiorczy.

 (2.1) Gdy urządzenia są bezpośrednio połączone z routerem wszystko działa, gdy do switcha się nie pingują.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ping m.

 czas. popingować dk., spingować dk., zapingować dk.

Wiktionary


pingpong

sport. dyscyplina sportowa rozgrywana przy pomocy rakietek i piłeczki na stole przedzielonym siatką; ping-pong; tenis stołowy


SJP.pl


pingpongista

osoba grająca w ping-ponga (tenisa stołowego)


SJP.pl


pingpongistka

kobieta grająca w ping-ponga (tenisa stołowego)


SJP.pl


pingpongowy

→ ping-pong; ping-pongowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ping-pongiem, dotyczący ping-ponga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamiast eukaliptusowej gumy, mógłby schować w kieszeni organki, plastelinaastelinę lub piłeczkę pingpongową, każda z tych ewentualności stałaby się pożywką dla wyobraźni żony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingpongista m., pingpongistka ż., ping-pong mzw., ping pong mzw.

Wiktionary


pingwin

1. ptak o krótkich nogach i skrzydłach oraz czarno-białym upierzeniu, nielatający, lecz świetnie pływający, żyjący w wielkich koloniach, głównie na Antarktydzie; bezlotek;
2. w gwarze młodzieżowej: zakonnica; batman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

 (1.2) żart. pejor. zakonnica

 (1.3) gw-pl|Warszawa. pracownik Zarządu Oczyszczania Miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 4 lipca chińskie media podały, że „zaniepokojeni częstymi przypadkami zachorowań wśród pingwinów pracownicy szanghajskiego zoo postanowili uodpornić podopiecznych, karmiąc ich regularnie czosnkiem”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩŋɡvʲĩn, AS: pʹĩŋgvʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingwiny lm nm.

:: zdrobn. pingwinek mzw., pingwiniątko n.

 przym. pingwini

Wiktionary


pingwinarium

pomieszczenie w ogrodzie zoologicznym, w którym żyją pingwiny


SJP.pl

Pingwinarium (ang. "penguinarium") – część ogrodu zoologicznego, rzadziej odrębny obiekt zajmujący się hodowlą, badaniem oraz eksponowaniem pingwinów. Jednym z najbardziej znanych placówek tego typu na świecie jest pingwinarium australijskie Kangaroo Island Penguine Centre.

Wikipedia


pingwinek

1. mały pingwin;
2. gatunek pingwina z Australii, Tasmanii i Nowej Zelandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: pingwin

 (1.2) mały pingwin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pingwinek zaczął przebijać skorupę jaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingwin mzw., pingwiniątko n., pingwiny lm nm.

 przym. pingwini

Wiktionary


pingwini

→ pingwin; pingwinowy


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do pingwina

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z pingwinem, dotyczący pingwina

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla pingwina, mający cechy pingwina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lis opustoszył kilka pingwinich gniazd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingwin mzw., pingwinek mzw., pingwiniątko n., pingwiny lm nm.

Wiktionary


pingwiniątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pingwinie pisklę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W filmie pokazane było pingwiniątko wykluwające się z jaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingwin mzw., pingwinek mzw.

 przym. pingwini

Wiktionary


pingwinowy

→ pingwin; pingwini


SJP.pl


pingwiny

1. ptak o krótkich nogach i skrzydłach oraz czarno-białym upierzeniu, nielatający, lecz świetnie pływający, żyjący w wielkich koloniach, głównie na Antarktydzie; bezlotek;
2. w gwarze młodzieżowej: zakonnica; batman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Sphenisciformes|Sharpe|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

 (1.2) syst. ornit. nazwa systematyczna|Spheniscidae|Bonaparte|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu pingwinów (1.1)

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pingwin

Wiktionary

Pingwiny, bezlotki – rząd (Sphenisciformes) oraz rodzina (Spheniscidae) ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Rodzina pingwinów obejmuje gatunki morskie (…) zamieszkujące zimne morza półkuli południowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingwin mzw., pingwinek mzw.

 przym. pingwini

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bezlotki

Wiktionary


pini

nazwisko, m.in. Tadeusz Pini (1872-1937) - historyk literatury polskiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Pini
  • Raúl Pini
  • Rodolfo Pini
  • Ryan Pini
  • Pini Szomer
  • pinia
  • orzeszki piniowe

Wikipedia


pinia

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rośnie w krajach śródziemnomorskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Pinus pinea|L.|ref=tak., drzewo z rodziny sosnowatych, charakterystyczne dla krajów śródziemnomorskich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przeciwieństwie do innych gatunków sosen, pinie są mało wrażliwe na działanie wiatru.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sosna pinia

Wiktionary


piniata

1. ludowy zwyczaj krajów latynoskich, polegający na strąceniu kijem przedmiotu wypełnionego słodyczami;
2. kula lub zabawka wypełniona słodyczami, którą dzieci okładają kijem, aby dostać się do jej zawartości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. kula lub zabawka wypełniona słodyczami wykonywana tradycyjnie w krajach latynoskich w okresie Bożego Narodzenia i zawieszana pod sufitem, którą dzieci okładają kijem, aby dostać się do jej zawartości;

Wiktionary

Pi

Wikipedia


pinino

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pinino – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
  • Pinino – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo

Wikipedia


piniola

(zwykle w liczbie mnogiej) orzeszek pinii


SJP.pl


pinior

nazwisko


SJP.pl


piniowy

charakterystyczny dla pinii (drzewa iglastego z rodziny sosnowatych, rosnącego w krajach śródziemnomorskich) lub zrobiony z pinii (np. olejek piniowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z pinii

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części pinii

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do pinii, będący częścią pinii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jedna z miejscowych plażaaż to Kukunaries, której nazwa z kolei pochodzi od szyszki sosny piniowej, która znacznymi połaciami porasta wyspę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pinia ż.

Wiktionary


piniynżyty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bogaty

Wiktionary


pinióndz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pieniądz

Wiktionary


pink

potocznie: jednorazowy sygnał wysyłany jako znak umowny przez dzwoniącego przy łączeniu się przez telefon komórkowy; dzwonek; strzałka


SJP.pl

P!

Wikipedia


pinka

niewielka szybka jednostka pływająca z trzema lub dwoma masztami rejowymi, rzadziej gaflowymi, używana w piętnastowiecznej Europie, obecnie rozpowszechniona w Holandii jako statek rybacki; pinasa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pinasa, pinka – typ dawnego okrętu żaglowego
  • Pinka – rzeka w Austrii i na Węgrzech
  • Pinka – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim
  • Pinka – drobne larwy much

Wikipedia


pinkas

nazwisko


SJP.pl


pinkawa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zięba

Wiktionary


pinkiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tobół

Wiktionary


pinkowski

nazwisko


SJP.pl


pinkwashing

[czytaj: pinkłoszing] identyfikowanie się firm i instytucji ze społecznością LGBTQ+ w celu osiągnięcia korzyści wizerunkowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. ekon. kult. wykorzystywanie w sposób powierzchowny lub obłudny symboliki związanej z kwestiami praw osób LGBT+, rzadziej raka piersi, do celów marketingowych lub wizerunkowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pinkwashing to wszystkie kampanie w żaden sposób niebędące społecznie zaangażowane, a wprost przeciwnie. Mimo haseł deklarujących przywiązanie do sprawy LGBT+ odbierane są przez opinię społeczną jako kampanie czysto marketingowe, wykorzystujące problem społeczny dla zwiększenia sprzedaży.

Wiktionary


pinlock

wkładka na wizjer kasku zapobiegająca parowaniu


SJP.pl


pinnit

minerał, produkt przeobrażenia kordierytu, składający się głównie z muskowitu i biotytu


SJP.pl


pinnoit

bardzo rzadki minerał zbudowany głównie z boru i magnezu


SJP.pl

Pinnoit – bardzo rzadki minerał z klasy boranów.

Wikipedia


pinobanksyna

propolis (rodzaj gęstej mazi nazywanej kitem pszczelim) wytwarzany z pyłu kwiatów kwitnących topól


SJP.pl


pinochet

[czytaj: pinoczet] nazwisko, m.in. Augusto José Ramón Pinochet Ugarte (1915-2006) - polityk chilijski, generał


SJP.pl


pinocytoza

zjawisko wchłaniania substancji chemicznych przez komórkę i trawienia ich; sposób odżywiania się organizmów jednokomórkowych lub wielokomórkowych; rodzaj endocytozy


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pinokio

postać stworzona przez Carlo Collodiego; drewniana marionetka stająca się po wielu perypetiach chłopcem; postać występująca nie tylko w powieści Włocha, ale i w wielu innych gatunkach, m.in. balecie, komiksie, filmie rysunkowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. bohater powieści Carla Collodiego;

Wiktionary

Pinokio ( Pinocchio) – postać fikcyjna stworzona przez Carla Collodiego, autora powieści "Pinokio" ("Le avventure di Pinocchio"), która ukazywała się w odcinkach w latach 1881–1883. Pinokio jest też bohaterem licznych teatralnych i filmowych ekranizacji oraz ich sequeli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Witajcie w naszej bajce, / Słoń zagra na fujarce, / Pinokio nam zaśpiewa, / Zatańczą w koło drzewa.

 (1.1) Postać Pinokia wielokrotnie pojawiała się w teatrze i filmie.

Wiktionary


pinola

uprawna odmiana pora, charakteryzująca się brakiem cebuli oraz długimi liśćmi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. uprawna odmiana pora, charakteryzująca się brakiem cebuli oraz długimi liśćmi

 (1.2) masz. wysuwana tuleja w obrabiarkach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Javier Pinola – argentyński piłkarz
  • Sanna Pinola – fiński kierowca wyścigowy
  • USS Pinola – różne okręty US Navy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Maszyna wyposażona jest w wysuwaną pinolę pionową.

Wiktionary


pinot

gatunek winogron czerwonych i białych, używanych do produkcji win; winorośl burgundzka


SJP.pl


pins

danie kuchni włoskiej, podpłomyk na cieście przygotowanym z mieszanki mąk w różnych proporcjach i bez dodatku oliwy


SJP.pl


pinsa

danie kuchni włoskiej, podpłomyk na cieście przygotowanym z mieszanki mąk w różnych proporcjach i bez dodatku oliwy


SJP.pl

Pinsa – danie kuchni włoskiej z regionu Lacjum, które stanowi podpłomyk na cieście przygotowanym z mieszanki mąk w różnych proporcjach i bez (lub z niewielkim) dodatku oliwy. Pinsa może być również podawana z sosem pomidorowym i dodatkami. Nazywana jest niskokaloryczną kuzynką pizzy.

Wikipedia


pint

[czytaj: pajnt] pinta, półkwarta;
1. angielska miara cieczy i ciał sypkich równa w przybliżeniu 0,568 litra;
2. pint mokry - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,473 litra (jedna ósma galona);
3. pint suchy - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,551 litra


SJP.pl


pinta

1. starofrancuska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,9 litra;
2. angielska miara cieczy i ciał sypkich równa w przybliżeniu 0,568 litra; pint, półkwarta;
3. pinta mokra - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,473 litra (jedna ósma galona); pint mokry, półkwarta;
4. pinta sucha - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,551 litra; pint suchy, półkwarta;
5. choroba zakaźna skóry zaliczana do krętkowic niewenerycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba wywołana przez Treponema carateum;

 (1.2) starofrancuska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,9 l

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pinta – choroba zakaźna wywoływana przez krętka Treponema carateum
  • Pinta – jeden ze statków z wyprawy Krzysztofa Kolumba
  • Pinta – wyspa w archipelagu Galapagos
  • Pinta – program do obróbki grafiki komputerowej
  • półkwarta () – jednostka objętości lub pojemności stosowana głównie w USA, Wielkiej Brytanii i Irlandii.
  • Browar Pinta – polski browar rzemieślniczy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩnta, AS: pʹĩnta

Wiktionary


pinter

[czytaj: pajnter] nazwisko


SJP.pl


pinterest

serwis społecznościowy umożliwiający kolekcjonowanie i wyszukiwanie materiałów wizualnych


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pinto

odmiana fasoli o różowawych nasionach w bordowe plamki, popularna w południowej Europie


SJP.pl

Pinto – rasa koni pochodząca z USA i od 1963 uznawana za oddzielną rasę. Od 1956 hodowane pod okiem "Pinto Horse Association of America" (PtHA) pod kątem ubarwienia, harmonijnej budowy i chodów.

Wysokość w kłębie: 130–170 cm. W Niemczech, Austrii i Szwajcarii przeważają konie mniejsze.

Wikipedia


pinturicchio

[czytaj: pintuRIKjo] nazwisko


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pinus

światłolubne drzewo lub krzew z rodziny sosnowatych, obejmujące około 80 gatunków; sosna


SJP.pl


pinx

skrót od: pinxit; pinx.


SJP.pl


pinx.

skrót od: pinxit; pinx


SJP.pl


pinxit

= namalował - napis umieszczany dawniej na obrazach przed nazwiskiem malarza


SJP.pl

Pinxit, pinx. (łac. "namalował") – formułka (wyrażenie lub skrót) używana przez malarzy w sygnaturach lub umieszczana przez rytowników na rycinie przy nazwisku malarza, według którego obrazu ją wykonano.

"Pinxit", które zaczęto używać w renesansie, wraz z rozpowszechnianiem się zwyczaju sygnowania obrazów przez malarzy, stało się szeroko stosowane w baroku.

Wikipedia


pinyin

[czytaj: pinjin] transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego, opierająca się przede wszystkim na rozróżnieniu tonów przypisanych danym sylabom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. system latynizacji języka chińskiego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polska w latach 80. zastąpiła oficjalnie swój system transkrypcji chińskiego systemem przyjętym w samych Chinach (tzw. pinyin).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩnʲjĩn, AS: pʹĩnʹi ̯ĩn

Wiktionary


pinzgauer

austriacka rasa bydła mięsno-mlecznego, wyhodowana w krainie Pinzgau


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pinzgauery

austriacka rasa bydła mięsno-mlecznego, wyhodowana w krainie Pinzgau


SJP.pl


pio

[czytaj: pijo] Pio z Pietrelciny (1887-1968) - prezbiter i włoski kapucyn, stygmatyk i święty Kościoła katolickiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (2.1) geogr. wyspa w archipelagu Wysp Salomona

Wiktionary

PIO (z ang. "Programmed Input Output" – programowane wejście/wyjście) – technika obsługi operacji wejścia/wyjścia między CPU a urządzeniami IDE/ATA polegająca na wykorzystaniu procesora jako układu je nadzorującego. Wymaga to dużego zaangażowania procesora w procesie transferu danych, dlatego ta technika jest używana coraz rzadziej, zwłaszcza gdy wymagane są duże prędkości transmisji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Święty ojciec Pio stał się jednym z najpopularniejszych świętych Kościoła katolickiego.

 (1.1) Mam na imię Pio i jestem wokalistą kapeli heavymetalowej z Fiesole.

 (1.1) Wuj Pio był niepoprawnym dzieckiem szlachcica z dobrego kastylijskiego domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pia ż., Pius mos., piuska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pius

Wiktionary


piodermia

zgorzelinowe zapalenie skóry objawiające się rozległymi, szybko postępującymi owrzodzeniami, najczęściej lokalizującymi się na kończynach dolnych


SJP.pl


piokać

czasownik niedokonany

 (1.1) wydawać indyczy głos

Wiktionary


pioktanina

barwnik anilinowy o działaniu przeciwbakteryjnym; fiolet gencjany


SJP.pl


piombino

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. nadmorska miejscowość i gmina we Włoszech; położona w Toskanii, naprzeciw wyspy Elby;

Wiktionary

Piombino – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Livorno.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 33 917 osób, 262,9 os./km².

W pobliżu Piombino leżą ruiny etruskiego miasta Populonia. Od XVI do XIX w. Piombino było ośrodkiem niezależnego księstwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przykład cesarz zgodził się w latach dwudziestych ochraniać małe miasto-państwo Piombino, którego port miał strategiczne znaczenie dla ochrony drogi morskiej pomiędzy Neapolem a Genuą. Jednak w roku 1529 flotylla składająca się z pięciu galer muzułmańskich wpłynęła bez oporu do Piombino i zdobyła tam cesarski okręt.

 (1.1) Eliza Baciocchi nie zadowoliła się również po bitwie pod Austerlitz posiadaniem Lukki i Piombina; zażądała rozleglejszego terytorium, a brat jej, którego najsłabszą stroną była uległość dla rodziny, zadość uczynił wymaganiom siostry uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piombiński

Wiktionary


pion

1. kierunek zgodny z siłą ciężkości na powierzchni Ziemi;
2. przyrząd do wyznaczania kierunku pionowego;
3. oddzielny dział; resort;
4. część sieci przewodów elektrycznych, gazowych itp. biegnących pionowo w budynku wielokondygnacyjnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kierunek równoległy do kierunku działania siły grawitacji ciała niebieskiego, względem którego jest on określany;

 (1.2) techn. ciężarek na sznurku, służący do wyznaczania pionu (1.1);

 (1.3) techn. fragment sieci przewodów instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej itp. przebiegający pionowo przez kondygnacje budynku

 (1.4) fiz. najlżejszy z mezonów;

 (1.5) dział instytucji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) szach. jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: piona

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pion (cząstka)
  • pion (kierunek)
  • pion (organizacja) – w organizacji (np. gospodarczej) wyodrębniona jej część tworząca zamkniętą całość
  • pion (przyrząd)
  • pion (szachy) – najsłabsza bierka w szachach
  • „Pion” – czasopismo literackie
  • „Pion” – radziecki film dramatyczny z 1966 roku
  • Pion – armata samobieżna kalibru 203 mm
  • Pion wodny – pionowe rury w instalacjach wodnych
  • Pion dziobowy i pion rufowy – linie teoretyczne kadłuba statku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Winda porusza się w pionie.

 (2.1) Końcówki szachowe z różnobarwnymi gońcami często kończą się remisem nawet wówczas, gdy jedna ze stron ma przewagę w pionach.

 (2.1) Ruszył się słoniem, aby wziąć piona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃n, AS: pʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. pionowość ż., pionizacja ż.

 czas. pionować ndk.

 przym. pionowy

 przysł. pionowo

 (2.1)

 rzecz.

:: zdrobn. pionek mrz.

 przym. pionowy, pionkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk zynklod

 (1.4) mezon π

 (2.1) pionek, gw. sądecka: chłopek

Wiktionary


piona

bierka szachowa, pionek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posp. slang. gest przywitania, pożegnania lub gratulacji przez zdecydowane zetknięcie powierzchni dłoni dwóch osób

 (1.2) uczn. pot. ocena bardzo dobra

 (1.3) ornit. nazwa systematyczna|Pionus|ref=tak., ptak z rodziny papugowatych

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: pion (tylko w znaczeniu „jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach”)

wykrzyknik

 (3.1) posp. slang. „przybij pionę (1.1)”

 (3.2) posp. slang. cześć, na razie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piona brązowoskrzydła – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych
  • Piona niebieskogłowa – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych
  • Pion

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przybili pionę i poszli na chatę.

 (1.2) Z testu z EdB dostałem tym razem pionę.

 (1.3) Piona niebieskogłowa uwielbia wodne kąpiele, dlatego należy jej to umożliwić.

 (3.1) — Ojechaliśmy ich 3:0! — Brawo, piona!

 (3.2) — Muszę już kończyć, ziomuś, na razie. — Spoko, piona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃na, AS: pʹi ̯õna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięć n., pięcioraczek m., piątka ż., piątek mrz., pięciornik mrz., piątak m., piąteczek mrz.

 przym. piątkowy, piąty

 licz. pięć, pięcioro

 przedr. pięcio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piątka

 (1.2) bardzo dobry, pot. piątka

Wiktionary


pionczanin

mieszkaniec Pionek (miasta w Polsce); Pionkowianin


SJP.pl


pionczanka

mieszkanka Pionek (miasta w Polsce); Pionkowianka


SJP.pl


pionecki

przymiotnik od: Pionki


SJP.pl


pioneer

[czytaj: pjońer]
1. fundusz inwestycyjny;
2. japońska firma elektroniczna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pioneer Pekao TFI - w Polsce – polskie towarzystwo funduszy inwestycyjnych zarządzające funduszami inwestycyjnymi
  • Program Pioneer – seria amerykańskich próbników kosmicznych
  • Pioneer Corporation – japońska korporacja
  • „Pioneer” – singiel węgierskiego piosenkarza Freddiego z 2016 roku
  • Pioneer – naziemna stacja Mass Rapid Transit (MRT) w Singapurze
  • Pioneer – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Hendry
  • Pioneer – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Amador
  • Pioneer – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Humboldt
  • Pioneer – wieś w stanie Luizjana, w parafii West Carroll
  • Pioneer – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Williams
  • Pioneer (ang. Pioneer Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Cedar
  • Pioneer (ang. Pioneer Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Graham

Wikipedia


pionek

1. najsłabsza bierka w szachach; pion;
2. drobny przedmiot używany w grach planszowych;
3. potocznie: osoba mało znacząca, niemająca wpływu na przebieg wydarzeń; płotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) szach. najsłabsza bierka;

 (1.2) przedmiot przemieszczany na planszaanszy w niektórych grach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) przen. ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pion albo pionek – najsłabsza i zarazem najmniejsza bierka w szachach.
  • Pionek (ang. Pawn Sacrifice) – film biograficzny w reżyserii Edwarda Zwicka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zasady wykonywania ruchów pionkami znacznie się różnią od zasad dotyczących innych bierek szachowych.

 (2.1) Byłam tylko pionkiem na ich szachownicy, nie wiedziałam, że robię coś złego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃nɛk, AS: pʹi ̯õnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pionkowy

 rzecz. pion mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pion

 (2.1) marionetka, płotka

Wiktionary


pionier

1. krzewiciel kultury, postępu, osoba wyznaczająca nowe drogi w jakieś dziedzinie;
2. członek masowej dziecięcej organizacji komunistycznej, działającej niegdyś na terenach Związku Radzieckiego;
3. dawniej o inżynierze wojskowym, żołnierzu wojsk inżynieryjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje

 (1.2) osadnik, który zagospodarowuje nowe tereny

 (1.3) członek komunistycznej dziecięco-młodzieżowej organizacji pionierskiej

 (1.4) daw. wojsk. żołnierz wojsk inżynieryjnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) bot. roln. odmiana kalafiora

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pionier – pierwszy w danej dziedzinie, także pierwszy osadnik
  • pionier – żołnierz wojsk inżynieryjnych (saper)
    • pionier – saper niemiecki z czasów II wojny światowej
  • pionier – członek komunistycznej organizacji dziecięcej (w ZSRR Wszechzwiązkowej Organizacji Pionierskiej imienia W.I. Lenina)
  • Pionier – dziecięca organizacja komunistyczna w II Rzeczypospolitej
  • Pionier – pierwszy polski powojenny odbiornik radiowy
  • Pionier – ogólnopolska sieć optyczna, do jej stworzenia powołano konsorcjum Pionier.
  • Pionier – wyspa w archipelagu Ziemia Północna na Morzu Arktycznym
  • „Pionier” – dziennik dolnośląski wydawany przez kilkanaście miesięcy (od początku sierpnia 1945 do II połowy roku 1946). W wyniku plebiscytu wśród czytelników przemianowany na „Słowo Polskie”
  • pionier – pełnoczasowy głosiciel dobrej nowiny Świadków Jehowy
  • Pionier – prototyp polskiego samochodu małolitrażowego
  • pionier – osoba, która wcześnie osiedliła się na Ziemiach Odzyskanych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr, AS: pʹi ̯o̊̃ńer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pionierstwo n., pionierskość ż.

:: zdrobn. pionierek m.

:: fż. pionierka ż.

 przym. pionierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prekursor, nowator

 (1.4) saper

Wiktionary


pionierek

1. potocznie o szerokim, wygodnym bucie sportowym z cholewką i gumową, rowkowaną podeszwą; pionierka;
2. żartobliwie, potocznie o produkcie japońskiej firmy Pioneer


SJP.pl


pionierka

1. krzewicielka kultury, postępu, kobieta wyznaczająca nowe drogi w jakieś dziedzinie;
2. członkini masowej dziecięcej organizacji komunistycznej, działającej niegdyś na terenach Związku Radzieckiego;
3. potocznie o szerokim, wygodnym bucie sportowym z cholewką i gumową, rowkowaną podeszwą; pionierek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która przybywa zamieszkać na niezaludnionym terenie

 (1.2) kobieta, która jest prekursorem w jakiejś dziedzinie, odkrywa coś nowego

 (1.3) członkini organizacji pionierskiej

 (1.4) harc. zajęcia oraz umiejętności związane z urządzaniem obozu harcerskiego i budową sprzętów z drewna;

 (1.5) harc. jeden z żeńskich stopni harcerskich;

 (1.6) rodzaj turystycznego buta sięgającego za kostkę;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pionierka – stopień harcerski
  • Pionierka – but turystyczny
  • Pionierka – technika harcerska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̇̃ˈɲɛrka, AS: pʹi ̯o̊̃ńerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pionierstwo n., pionierskość ż.

:: zdrobn. pioniereczka ż.

:: fm. pionier m.

 przym. pionierski

 przysł. pioniersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osadniczka, traperka

 (1.2) prekursorka

Wiktionary


pionierki

1. krzewicielka kultury, postępu, kobieta wyznaczająca nowe drogi w jakieś dziedzinie;
2. członkini masowej dziecięcej organizacji komunistycznej, działającej niegdyś na terenach Związku Radzieckiego;
3. potocznie o szerokim, wygodnym bucie sportowym z cholewką i gumową, rowkowaną podeszwą; pionierek


SJP.pl

Pionierki – obuwie skórzane, za kostkę, przeznaczone do turystyki. Zwykle na głęboko żłobionej podeszwie typu wibram. Popularne wśród turystów i harcerzy do końca lat 90. Wyparte przez obuwie z membranami tzw. trekingowe (np. Gore-Tex). Pionierki były charakterystycznym obuwiem noszonym przez m.in. Zbigniewa Cybulskiego.

Wikipedia


pionierski

charakterystyczny dla pionierstwa, pioniera lub pionierki (np. pionierskie osadnictwo), związany w jakiś sposób z pionierstwem (np. działalność pionierska)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pierwszy w jakiejś dziedzinie i torujący drogę następnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pionierka ż., pionier mos., pionierskość ż., pionierstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowatorski, prekursorski

Wiktionary


pionierskość

innowacyjność, ślad, znak krzewienia kultury, postępu, torowania nowych dróg w jakiejś dziedzinie


SJP.pl


pionierstwo

nowatorstwo, innowacja, praca, działalność pioniera albo pionierki, torowanie nowych dróg w jakiejś dziedzinie


SJP.pl


pionizacja

jedna z podstawowych cech człowieka jako gatunku, którą jest przybranie w toku ewolucji pozycji pionowej, niespotykanej u innych ssaków i związanej z dwunożnością


SJP.pl

Pionizacja – proces polegający na uzyskaniu wyprostowanej postawy ciała, związany z zamianą funkcji podporowych kończyn górnych na funkcje manipulacyjne. Dziecko w naturalny sposób dąży do uzyskania postawy pionowej kształtując poszczególne partie mięśni. Pionizacja następuje gdy miednica jest stabilna, a rozwinięte mięśnie ustawiają kość krzyżową pomiędzy kośćmi biodrowymi.

Wikipedia


pionizacyjny

→ pionizacja


SJP.pl

Patrz:

pionizacja

pionizator

przyrząd do rehabilitacji osób niepełnosprawnych


SJP.pl


pionizować

w medycynie: powodować przybranie pozycji pionowej


SJP.pl


pionki

1. najsłabsza bierka w szachach; pion;
2. drobny przedmiot używany w grach planszowych;
3. potocznie: osoba mało znacząca, niemająca wpływu na przebieg wydarzeń; płotka


SJP.pl

Pionki (do 1932 "Zagożdżon i Pionki") – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim. Siedziba wiejskiej gminy Pionki. Pionki są położone nad rzeką Zagożdżonką, na Nizinie Środkowomazowieckiej, w dawnej ziemi radomskiej historycznej Małopolski.

Powstanie i rozwój miasta był związany z zakładami chemicznymi ZTS Pronit.

Wikipedia


pionkowianin

mieszkaniec Pionek (miasta w Polsce); Pionczanin


SJP.pl


pionkowianka

mieszkanka Pionek (miasta w Polsce); Pionczanka


SJP.pl


pionkowski

przymiotnik od: Pionki (miasto)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pionkami, dotyczący Pionek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pionki nmos.

Wiktionary


pionkowy

→ pionek (bierka w szachach lub warcabach)


SJP.pl


pionować

ustalać, określać położenie czegoś za pomocą pionu, wyznaczać kąt prosty między podstawą a elementami mającymi tworzyć pion


SJP.pl


pionowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: pionowy

forma rzeczownika.

 (2.1) C. lp. od: pion

Wiktionary


pionowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w kierunku pionowym; poruszając się w górę lub dół, prostopadle do podstawy

 (1.2) w grach planszowych: związany z pionem (bierką)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poluzowana dachówka spadła pionowo z dachu i, nie napotykając żadnych przeszkód, rozbiła się na ubitej ziemi.

 (1.1) Stawiaj książki pionowo na półce, bo wtedy będziesz miał więcej miejsca.

 (1.1) Pięć pionowo: „Pasiaste zwierzę afrykańskie”. To chyba zebra, nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ˈnɔvɔ, AS: pʹi ̯õnovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pion m., pionowość ż.

 czas. pionować

 przym. pionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wertykalnie

Wiktionary


pionowość

prostopadłość do podstawy usytuowanej poziomo, poruszanie się lub działanie w kierunku prostopadłym do niej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co pionowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pion m., pionizacja ż., pionizowanie ż.

 czas. pionizować ndk.

 przym. pionowy

 przysł. pionowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wertykalność

Wiktionary


pionowy

tworzący z podstawą kąt prosty, prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo lub poruszający się, działający prosto w dół lub w górę


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo

 (1.2) poruszający się prosto w dół lub w górę

 (1.3) związany z pionem w grach planszowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mur był prawie pionowy, a zatém wdrapać się nań nie mogły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯õnovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. pion mrz., pionizacja ż., pionowość ż.

:: czas. pionować ndk.

:: przysł. pionowo

 (1.3)

:: rzecz. pion mrz., pionek mrz.

Wiktionary


pionowzlot

zdolność niektórych samolotów wojskowych do pionowego startu i lądowania lub wykonania tych manewrów na pasie startowym o niewielkich wymiarach; pionowznos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) samolot mogący pionowo startować i lądować

Wiktionary


piontek

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piątek

Wiktionary


piorun

gwałtowne wyładowanie elektryczne pomiędzy dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią, możliwe do zaobserwowania podczas burzy jako znacznej wielkości iskra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

Wiktionary

Piorun – w meteorologii bardzo silne wyładowanie elektrostatyczne w atmosferze powstające naturalnie, zwykle towarzyszące burzom. Piorunowi często towarzyszy grom dźwiękowy (grzmot) oraz zjawisko świetlne zwane błyskawicą. Może ono przybierać rozmaite kształty i rozciągłości, tworzyć linie proste lub rozgałęziać się do góry lub w dół. Występują błyskawice, które widoczne są jedynie jako rozjaśnienie powierzchni chmury, inne znów w ciągu ułamka sekundy przypominają swym kształtem świecący sznur pereł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spartakus był rozgniewany jak Zeus, gdy ciska piorunami.

 (1.1) Piorunowi często towarzyszy błyskawica i grzmot.

 (1.1) Piorun może wywołać pożar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔrũn, AS: pʹi ̯orũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piorunian mrz.

 przym. piorunowy, pioruński, piorunujący

 przysł. piorunem, pioruńsko

 czas. piorunować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grom, ogień niebieski; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie pierón

Wiktionary


piorunem

potocznie: bardzo szybko, błyskawicznie (np. trasa przejechana piorunem), galopem, pędem


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) pot. bardzo szybko

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: piorun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź tam! Piorunem!

 (1.1) Jak tylko usłyszałem strzelaninę, uciekłem piorunem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈrũnɛ̃m, AS: pʹi ̯orũnẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piorun m.

 czas. piorunować

Wiktionary


piorunian

sól kwasu piorunowego (izomeru kwasu cyjanowego), często podlegająca procesowi krystalizacji, trująca i silnie wybuchowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu piorunowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie są właściwości wybuchowe piorunianu rtęci?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piorun mrz.

 przym. piorunowy

 czas. piorunować

Wiktionary


pioruniany

sól kwasu piorunowego (izomeru kwasu cyjanowego), często podlegająca procesowi krystalizacji, trująca i silnie wybuchowa


SJP.pl

Pioruniany – grupa związków chemicznych będących solami kwasu piorunowego, zawierających pseudohalogenkowy jon piorunianowy #PATRZ. Z uwagi na właściwości wybuchowe i dużą wrażliwość na bodźce zewnętrzne niektóre pioruniany stosowane są jako inicjujące materiały wybuchowe (np. piorunian rtęci(II), piorunian srebra) m.in. w zapalnikach.

Wikipedia


piorunkowice

Piorunkowice ( Schweinsdorf, Perunchovitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Wysoczyzny Bialskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Ścinawa Niemodlińska.

Wikipedia


piorunochron

element instalacyjny budowli, chroniący ją przed bezpośrednim uderzeniem pioruna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n, AS: pʹi ̯orũnoχrõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piorunochronny, piorunochronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odgromnik

Wiktionary


piorunochronny

ochraniający przed uderzeniem pioruna lub skutkami takiego uderzenia (np. uziemienie piorunochronne, instalacja urządzeń piorunochronnych)


SJP.pl


piorunochronowy

odnoszący się do piorunochronów, instalacji piorunochronnych, związany z nimi (np. instalacje piorunochronowe, drąg piorunochronowy)


SJP.pl


piorunować

1. sprzeciwiać się komuś lub czemuś, surowo napominać, strofować, także: gniewnie, groźnie spoglądać na coś lub na kogoś;
2. potocznie: robić wrażenie na kimś, zachwycać


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. spiorunować)

 (1.1) gwałtownie krytykować kogoś lub coś

 (1.2) gniewnie spoglądać

 (1.3) przeklinać

 (1.4) daw. strzelać, miotać piorunami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobna nieco była droga Emmanuela Mouniera, redaktora pisma "Esprit", który, tak samo piorunując na kapitalizm, doszedł do uznania stanowiska komunistów za jedynie słuszne.

 (1.2) Odwrócił się do gospodarzy, zanim żona przestała piorunować męża wzrokiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piorun mrz., piorunian mrz.

 przym. piorunowy, pioruński, piorunujący

 przysł. piorunem, pioruńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gromić

Wiktionary


piorunowiec

kwarcowy pręt powstały z piasku lub skały, stopionych od uderzenia pioruna; fulguryt


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piorunowiec – wzniesienie w Gorcach
  • piorunowiec, fulguryt – rodzaj minerału

Wikipedia


piorunowy

będący źródłem piorunów (np. chmura piorunowa, burza piorunowa) lub podobny do pioruna, najczęściej w szybkości lub gwałtowności


SJP.pl


piorunowładny

władający piorunami, głównie w odniesieniu do Posejdona (greckiego boga mórz i oceanów) lub jego odpowiedników w innych religiach politeistycznych


SJP.pl


piorunujący

1. działający jak piorun, szybki, bardzo gwałtowny, błyskawiczny, natychmiastowy (np. piorunujący przebieg choroby);
2. groźny, gniewny (np. piorunujące spojrzenie) lub robiący wrażenie na kimś, zadziwiający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) natychmiastowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piorun mrz.

 czas. piorunować

Wiktionary


piorunówek

Piorunówek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Wodzierady.

Miejscowość położona jest na Wysoczyźnie Łaskiej.

Przez wieś przebiega droga asfaltowa, powiatowa nr 03706E. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


pioruński

szybki jak piorun


SJP.pl


pioseneczka

zdrobnienie od: piosenka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: piosenka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɔsɛ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯osẽnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosneczka ż., piosenka

Wiktionary


piosenka

krótki, prosty utwór muzyczny z tekstem do śpiewania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przedszkolnym przedstawieniu dzieci recytowały wierszyki i śpiewały piosenki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈsɛ̃nka, AS: pʹi ̯osẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieśń ż., piosenkarz m., piosenkarka ż., pioseneczka ż., piosnka ż., piosneczka ż.

 czas. piać ndk., piosenkować ndk.

 przym. piosenkarski, pieśniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pioseneczka, piosnka

Wiktionary


piosenkarka

1. kobieta zawodowo zajmująca się śpiewaniem
2. autorka piosenek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) artystka, która śpiewa piosenki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piosenkarka na scenie była mokra od potu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɔsɛ̃ŋˈkarka, AS: pʹi ̯osẽŋkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosenka ż., piosenkarstwo n.

:: fm. piosenkarz m.

 przym. piosenkarski

 czas. piosenkować

Wiktionary


piosenkarski

odnoszący się do piosenkarstwa, piosenkarza lub piosenkarki, związany z piosenkarstwem (np. recital piosenkarski, twórczość piosenkarska)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący piosenkarzy i/lub piosenkarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosenka ż., piosenkarz m., piosenkarka ż., piosenkarstwo n.

 czas. piosenkować

Wiktionary


piosenkarstwo

1. gatunek sztuki estradowej, której prezentacja skupia się głównie na śpiewaniu piosenek;
2. zbiór pieśni typowych dla danego regionu, terenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. wykonywanie piosenek na estradzie

 (1.2) muz. ogół piosenek np. danego kraju

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kompozytor przyczynił się do rozwoju piosenkarstwa węgierskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosenkarz mos., piosenkarka ż.

 przym. piosenkarski

Wiktionary


piosenkarz

wykonawca piosenek, pieśni, najczęściej będący także ich kompozytorem, autorem; pieśniarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

Wiktionary

Piosenkarz, piosenkarka – zawód polegający na wykorzystaniu głosu do śpiewu, z reguły przy akompaniamencie grupy muzycznej. Utwory wydawane są następnie na płytach (albumach) lub wykonywane na koncertach. Piosenkarze zajmują się muzyką rozrywkową, w odróżnieniu od śpiewaków, którzy związani są z muzyką klasyczną. Do popularyzacji współczesnych piosenek i ich wykonawców przyczynia się działalność radia i telewizji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat, kiedy był mały, bardzo chciał zostać piosenkarzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ, AS: pʹi ̯osẽŋkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosenka ż., piosenkarstwo n.

:: fż. piosenkarka ż.

 przym. piosenkarski

 czas. piosenkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śpiewak

Wiktionary


piosenkopisarski

→ piosenkopisarz, → piosenkopisarstwo


SJP.pl

Patrz:

piosenkopisarz, → piosenkopisarstwo

piosenkopisarstwo

pisanie piosenek


SJP.pl


piosenkopisarz

twórca tekstów piosenek


SJP.pl


piosenkować

potocznie: śpiewać wspólnie piosenki


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. śpiewać piosenki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Harcerze piosenkują z gitarą przy ognisku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosenka ż., piosenkarz m., piosenkarka ż.

 przym. piosenkarski

Wiktionary


piosenkowy

→ piosenka


SJP.pl

Patrz:

piosenka

piosik

nazwisko


SJP.pl


piosneczka

przestarzałe zdrobnienie od: piosenka; pioseneczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: piosnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosnka ż., piosenka ż., pioseneczka ż.

 przym. piosenkowy

Wiktionary


piosnka

przestrzale, dziś tylko w poezji, liryce: piosenka, pieśń, głównie ludowa, typowa dla danego regionu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poet. piosenka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moi młodzi towarzysze podróży stali się weselsi. Fiodor począł nucić jakąś skoczną piosnkę, a Dytryk wydobył zza pazuchy fujarkę i począł przygrywać do wtóru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieśń ż., piosenka ż.

:: zdrobn. piosneczka ż.

 czas. piać ndk.

Wiktionary


pioter

pogardliwie: chłopiec będący synem rodziców postrzeganych jako niewychowanych, prymitywnych; Pioter, Brajan, brajan, Brajanek, brajanek


SJP.pl


pioterczak

nazwisko


SJP.pl


pioterek

nazwisko


SJP.pl


piotr

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Piotra

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotr – imię (tam lista osób o imieniu Piotr)
  • Piotr apostoł
  • Piotr – patriarcha Konstantynopola 654-666
  • Piotr (zm. 1191) – dwunastowieczny kardynał
  • Piotr (zm. 1139) – kardynał prezbiter S. Marcello w latach 1120–1139
  • Piotr (?-1326) – metropolita moskiewski
  • Piotr – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego
  • Piotr – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego, od 2017 biskup Szirie
  • Piotr – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, biskup Karoliny i Kentucky
  • Piotr – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, biskup pomocniczy Kairu
  • Piotr – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, biskup Szibin al-Kanatir
  • Piotr – biskup Tusculum

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według tradycji święty Piotr był pierwszym papieżem, ale niektórzy historycy twierdzą inaczej.

 (1.1) Żona pana Piotra powiadomiła go o wygranej na loterii.

 (1.1) Kontakt z panem Piotrem jeszcze toleruję ale niebezpiecznie zbliża się do punktu, który może nie być przyjemny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔtr̥, AS: pʹi ̯otr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotrowa ż., Piotrówna ż., Piotrostwo lm m., Piotrusiowa ż., Piotrusiówna ż., Piotrkowa ż., Piotrkówna ż., Pietrkowa ż., Piotrka ż., Piotrusia ż., Piotrowo n., Piotrkowo n., Piotrków mrz., piotrkowianin mos., piotrkowianka ż., Piotrkówek mrz., Piotrkówko n., Piotrowice nmos., Piotrkowice nmos.

:: zdrobn. Piotrek mos., Piotruś mos., Pietrek mos.

:: fż. Piotra ż.

 przym. Piotrowy, Piotrkowy, Piotrusiowy, piotrkowski, piotrkowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Piotrek, Piotruś; gw. Górny Śląsk Pieter

Wiktionary


piotra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Piotr

Wiktionary

Piotra – żeński odpowiednik imienia Piotr, chrześcijańskiego imienia męskiego pochodzenia grecko-łacińskiego, wywiedzionego od przydomku Szymona apostoła nadanego mu przez Jezusa Chrystusa (aram. "Kefas"). Imię Piotr (Πέτρος) jest czasami tłumaczone jako „Skała”, co w języku polskim oznacza z reguły wielki kamienny masyw. Polska forma "Piotr" z "„o”" zamiast "„e”" jest regularną zmianą spowodowaną przez przegłos lechicki (por. też np. "kościół" z łac. "castel".)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Furtę otwarła siostra Piotra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔtra, AS: pʹi ̯otra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotrków mrz., Piotrówka ż.

:: fm. Piotr mos., Piotrek mos., Piotruś mos.

 przym. Piotrowy

Wiktionary


piotrak

nazwisko


SJP.pl


piotraszewo

Piotraszewo (dawniej niem. "Peterswalde") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto.

Wikipedia


piotreczek

zdrobnienie od: Piotr (imię męskie)


SJP.pl


piotrek

zdrobnienie od: Piotr (imię męskie); Piotruś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Piotr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piotrek, przyjdź tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔtrɛk, AS: pʹi ̯otrek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotr mos., Piotra ż., Piotrowicz mos.

 przym. Piotrowy, piotrkowski, Piotrkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Piotruś, Pietruniek

Wiktionary


piotrkiewicz

nazwisko


SJP.pl


piotrkosice

Piotrkosice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

W latach 1954-1961 wieś była siedzibą gromady Piotrkosice, po jej zniesieniu była w gromadzie Sułów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


piotrkowianin

1. mieszkaniec Piotrkowa Trybunalskiego;
2. mieszkaniec Piotrkowa Kujawskiego


SJP.pl


piotrkowianka

1. mieszkanka Piotrkowa Trybunalskiego;
2. mieszkanka Piotrkowa Kujawskiego


SJP.pl


piotrkowice

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu wsi lub ich części w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotrkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
  • Piotrkowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Piotrkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
  • Piotrkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
  • Piotrkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
  • Piotrkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
  • Piotrkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Bejsce
  • Piotrkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
  • Piotrkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
  • Piotrkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń
  • Piotrkowice – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń
  • Piotrkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Damasławek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyjeżdżając do Piotrkowic, zatrzymywał się w motelu koło poczty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotr mos., piotrkowiczanin mos., piotrkowiczanka ż.

 przym. piotrkowicki

Wiktionary


piotrkowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Piotrkowic, związany z Piotrkowicami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prochy rotmistrza spoczęły na piotrkowickim cmentarzu parafialnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotr mos., Piotrkowice lm nm., piotrkowiczanin mos., piotrkowiczanka ż.

Wiktionary


piotrkowicz

nazwisko


SJP.pl


piotrkowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Piotrkowic

 (1.2) osoba pochodząca z Piotrkowic, urodzona w Piotrkowicach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybitnego piotrkowiczanina doceniły władze wojewódzkie.

 (1.2) Mąż Barbary jest piotrkowiczaninem z dziada pradziada.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotrkowice lm nm.

:: fż. piotrkowiczanka ż.

 przym. piotrkowicki

Wiktionary


piotrkowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Piotrkowic

 (1.2) kobieta pochodząca z Piotrkowic, urodzona w Piotrkowicach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czy babka Marcela była piotrkowiczanką z urodzenia?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotrkowice lm nm.

:: fm. piotrkowiczanin mos.

 przym. piotrkowicki

Wiktionary


piotrkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotrkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Ciechocin
  • Piotrkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
  • Piotrkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowiec Kościelny
  • Piotrkowo – pierwotna nazwa Piotrkowa Kujawskiego, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Piotrkowo – dawna gmina
  • Piotrkowo – dawna gromada

Wikipedia


piotrkowski

1. przymiotnik od: Piotrków Kujawski;
2. przymiotnik od: Piotrków Trybunalski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Piotrkowem, dotyczący Piotrkowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś Rawicz należał do województwa piotrkowskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈtr̥kɔfsʲci, AS: pʹi ̯otr̦kofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotrków m., Piotrkowianin m., Piotrkowianka ż., Piotr m., Piotrek m.

 przym. Piotrowy

Wiktionary


piotrkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Piotrka lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do Piotrka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzieliśmy Piotrkowy ciągnik na końcu pola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotr mos., Piotrek mos., piotrówka ż.

 przym. Piotrowy

Wiktionary


piotrków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Piotrków Kujawski.

 (1.2) geogr. zob. Piotrków Trybunalski.

 (1.3) geogr. zob. Piotrków Pierwszy.

 (1.4) geogr. zob. Piotrków Drugi.

 (1.5) geogr. zob. Piotrków Borowski.

 (1.6) geogr. zob. Piotrków-Kolonia.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotrków – część miasta Niemcza
  • Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w województwie łódzkim
  • Piotrków Kujawski – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Piotrków Pierwszy – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jabłonna
  • Piotrków Drugi – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jabłonna
  • Piotrków Borowski – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Borów
  • Piotrków-Kolonia – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jabłonna
  • Piotrków – dawna gmina
  • Piotrków – dawna gmina w guberni warszawskiej
  • Piotrków – dawna gmina w województwie warszawskim
  • Piotrków – dawna gromada
  • Piotrków – dawny majątek. Tereny, na których leżał, znajdują się w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piotrkowski

 rzecz. Piotr mos., Piotra ż., Piotrowicz ż./mos.

Wiktionary


piotrkówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotrkówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Krzczonów
  • Piotrkówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
  • Piotrkówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słubice
  • Piotrkówek – dzielnica Niemczy
  • Piotrkówek – dawna gromada
  • Piotrkowo
  • Piotrkówek Duży
  • Piotrkówek Mały

Wikipedia


piotrogrodzki

przymiotnik od: Piotrogród (dawna nazwa Sankt Petersburga)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Piotrogrodem, dotyczący Piotrogrodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotrogród mrz., piotrogrodzianin mos., piotrogrodzianka ż.

Wiktionary


piotrogród

dawna nazwa Petersburga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Petersburg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrogrodzianin mos., piotrogrodzianka ż.

 przym. piotrogrodzki

Wiktionary


piotrostwo

Piotr z żoną; Piotrowie


SJP.pl


piotrosz

drapieżny gatunek ryby występujący przy europejskich wybrzeżach Oceanu Atlantyckiego; paszczak, zeus


SJP.pl

Piotrosz, paszczak ("Zeus faber") – gatunek ryby z rodziny piotroszowatych (Zeidae).

Wikipedia


piotroszowate

o cechach piotroszowatych (tropikalnych ryb morskich z gromady promieniopłetwych)


SJP.pl

Piotroszowate (Zeidae) – nieliczna w gatunki rodzina morskich ryb piotroszokształtnych (Zeiformes).

Wikipedia


piotroszowaty

o cechach piotroszowatych (tropikalnych ryb morskich z gromady promieniopłetwych)


SJP.pl


piotrowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Piotra

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: Piotrowo

 (2.2) D. lp. od: Piotrów

forma przymiotnika.

 (3.1) ż. lp. od: Piotrowy

Wiktionary

Piotrowa (niem. "Petersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Niemodlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piotrowa wzdychała głośno i raz po raz, Szymonowa głowę w obie strony kołysała i także wzdychała.

 (2.1-2) Jadę dziś do Piotrowa.

 (3.1) Sąsiadował z Piotrową zagrodą z jednej strony i z Józefowym polem z drugiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈtrɔva, AS: pʹi ̯otrova

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Piotr.

Wiktionary


piotrowiak

nazwisko


SJP.pl


piotrowice

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. historyczna dzielnica Katowic;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu wsi lub ich części w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotrowice – część miasta Katowice
  • Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Męcinka
  • Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
  • Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
  • Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Przemków
  • Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Strzelin
  • Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
  • Piotrowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Strzyżewice
  • Piotrowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Nałęczów
  • Piotrowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Stężyca
  • Piotrowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lipinki Łużyckie
  • Piotrowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dolina Ślepiotki jest coraz częściej odwiedzana przez mieszkańców Piotrowic i Ochojca.

 (1.2) Lasy ciągną się stąd ku Piotrowicom na północy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotr mos., piotrowiczanin mos., piotrowiczanka ż.

 przym. piotrowicki, podpiotrowicki

Wiktionary


piotrowicz

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) daw. syn Piotra

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan (Piotrowicz) z Oświęcimia – filozof, prawnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Kazimierz Piotrowicz – kandydat w wyborach prezydenckich 1995.
  • Ludwik Piotrowicz – historyk starożytności, autor prac z zakresu archeologii, papirologii oraz historii Słowiańszczyzny.
  • Marek Piotrowicz – polski piłkarz, trener piłkarski
  • Marek Piotrowicz – polski przedsiębiorca i polityk
  • Paweł Piotrowicz – polski poeta, dziennikarz, animator kultury.
  • Robert Piotrowicz – artysta dźwiękowy, kompozytor, improwizator.
  • Stanisław Piotrowicz (zm. 1894) – polski ksiądz katolicki
  • Stanisław Piotrowicz (ur. 1940) – polski działacz partyjny, prezydent Poznania
  • Stanisław Piotrowicz (ur. 1952) – polski prokurator i polityk
  • Wiesław Piotrowicz – polski rugbysta, międzynarodowy sędzia sportowy.
  • Wiktor Piotrowicz – urzędnik, historyk, publicysta i krytyk literacki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Piotr mos., Piotrek mos., Piotruś mos., Piotrków mrz.

 przym. Piotrowiczowy, Piotrowy

Wiktionary


piotrowiczanin

mieszkaniec Piotrowic (miasta w województwie dolnośląskim lub dzielnicy Katowic)


SJP.pl


piotrowiczanka

mieszkanka Piotrowic (miasta w województwie dolnośląskim lub dzielnicy Katowic)


SJP.pl


piotrowie

wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim


SJP.pl


piotrowin

bohater średniowiecznej opowieści o cudach św. Stanisława ze Szczepanowa; Piotr Strzemieńczyk z Janiszewa


SJP.pl

Pi

Wikipedia


piotrowo

wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotrowo – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Nowe Miasto
  • Piotrowo – część miasta Tczew
  • Piotrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Piotrowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
  • Piotrowo – część wsi Dąbrowice w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Dąbrowice
  • Piotrowo – część wsi Osiny w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kiernozia
  • Piotrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Czerwin
  • Piotrowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Słupno
  • Piotrowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Somonino
  • Piotrowo – osada w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
  • Piotrowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino
  • Piotrowo – kolonia w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina

Wikipedia


piotrowski

→ Piotrowo, → Piotrów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotrowski – herb książęcy
  • Adam Piotrowski (ujednoznacznienie)
  • Andrzej Piotrowski (ujednoznacznienie).
  • Aleksander Piotrowski 1878-1933, lekarz neurolog i psychiatra
  • Antoni Piotrowski (ujednoznacznienie)
  • Antoni Adam Piotrowski 1853-1924, malarz; rysownik
  • Augustyn Piotrowski, poseł do Sejmu Krajowego Galicji
  • Augustyn Piotrowski (1912–2004), ekonomista i działacz państwowy, wiceminister
  • Bartłomiej Piotrowski (ujednoznacznienie)
  • Bartosz Piotrowski (ur. 1973) – polski plastyk, projektant pojazdów szynowych
  • Boris Piotrowski 1908-1990, rosyjski badacz dziejów Urartu
  • Czesław Piotrowski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Patrz:

Piotrowo, → Piotrów

piotrowszczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotrowszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim
  • Piotrowszczyzna – dawny folwark w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław
  • Piotrowszczyzna – dawny zaścianek w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.
  • Piotrowszczyzna – dawny folwark w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Gródek
  • Piotrowszczyzna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Urzecze
  • Piotrowszczyzna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Komaje
  • Piotrowszczyzna – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Tumiłowicze
  • Piotrowszczyzna – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Ziabki
  • Piotrowszczyzna – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany
  • Piotrowszczyzna – dawny majątek w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Urzecze
  • Piotrowszczyzna – dawna wieś w okręgu uciańskim, w rejonie wisagińskim
  • Piotrowszczyzna – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Podbrzezie

Wikipedia


piotrowy

taki jak u Piotra, charakterystyczny dla Piotra


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Piotra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Piotrową chałupą rosną dwa stare dęby.

 (1.1) Sąsiadował z Maciejową zagrodą z jednej strony i z Piotrowym polem z drugiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈtrɔvɨ, AS: pʹi ̯otrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotr mos., Piotrek mos., Piotruś mos., Piotrowa ż., Piotra ż., Piotrowicz mos., Pieter mos., pieter mzw.

 przym. Piotrkowy, Piotrusiowy, piotrkowski

Wiktionary


piotrumiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Piotrumiły lub z nią związany


SJP.pl


piotrumiła

imię żeńskie


SJP.pl


piotrusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Piotrusia lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do Piotrusia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyprałam Piotrusiowe bety i rozwiesiłam na werandzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotr mos., Piotruś mos., piotruś mzw., piotrówka ż.

 przym. Piotrowy

Wiktionary


piotruziele

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. śrpol. pietruszka datadef|1475|1549.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pietruziele, pietrużele

Wiktionary


piotruś

gra karciana; Piotruś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. dziecięca gra karciana;

Wiktionary

Piotruś (Płazyna, 727 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Niskim w paśmie Beskidu Dukielskiego, górujący nad przełomem Jasiołki. Na stokach Piotrusia odkryto jaskinie, bije tu także źródełko związane legendą ze św. Janem z Dukli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Całe popołudnie grałam w piotrusia z dzieciakami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotruś mos.

 przym. Piotrusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Piotruś

Wiktionary


piotrzkowski

nazwisko


SJP.pl


piotrówka

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. rel. okres postu w tradycji prawosławnej poprzedzający święto Piotra

 (1.2) daw. środ. przestęp. i więz. kłódka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotrówka – część miasta Radom
  • Piotrówka – część wsi Świnice Warckie w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Świnice Warckie
  • Piotrówka – część wsi Wysoka w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
  • Piotrówka – część wsi Grabowiec w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Rzeczniów
  • Piotrówka – część wsi Teodorowo w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Rzekuń
  • Piotrówka – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Jemielnica
  • Piotrówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Jedlicze
  • Piotrówka – część wsi Pietrusza Wola w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Wojaszówka
  • Piotrówka – przysiółek wsi Rzegocin w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Nowy Korczyn
  • Piotrówka – część wsi Łoniów-Kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
  • Piotrówka – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
  • Piotrówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Trzcinica

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nam prawosławnym grzech jest pić mleko w „piotrówkę”, a panom t. j. Polakom nie jest grzechem.

 (1.1) Właśnie w piotrówkę, na pierwszy dzień, w poniedziałek, przyjechało dwunastu zaciężnych na zwiady.

 (1.1) Przytomni Ojcowie duchowni wnieśli prośby swoje o dyspensę na post piotrówką zwany przekładając post ten następujący nieco przeciągły ile niedziel sześć przypadający (…).

 (1.2) Tam trzeba klawy sznyt, bo piotrówka ma moc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotr mos., Piotrowa ż., Piotrówna ż., Piotrostwo lm m., Piotrusiowa ż., Piotrusiówna ż., Piotrkowa ż., Piotrkówna ż., Pietrkowa ż., Piotrka ż., Piotrusia ż., Piotrowo n., Piotrkowo n., Piotrków mrz., piotrkowianin mos., piotrkowianka ż., Piotrkówek mrz., Piotrkówko n., Piotrowice nmos., Piotrkowice nmos.

:: zdrobn. Piotrek mos., Piotruś mos., Pietrek mos.

:: fż. Piotra ż.

 przym. Piotrowy, Piotrkowy, Piotrusiowy, piotrkowski, piotrkowicki

Wiktionary


piołun

1. wieloletnia roślina z rodziny astrowatych o drobnych, żółtawych kwiatach i intensywnym zapachu, ceniona w lecznictwie, używana jako przyprawa i do wyrobu nalewek
2. napar lub wywar z tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. bylica piołun

 (1.2) kulin. przyprawa z ziela bylicy piołun

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔwũn, AS: pʹi ̯ou̯ũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piołunówka ż.

 przym. piołunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bylica piołun, psia ruta, absynt, wermut, bielica piołun

Wiktionary


piołunka

wieś w Polsce


SJP.pl

Piołunka – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sędziszów. Ma status sołectwa.

Piołunka jest położona na terenie nizinnym, większość obszaru obejmują pola uprawne. Wieś graniczy z Zielonkami, Krzcięcicami i Mierzynem.

Wikipedia


piołunowo

składający się z piołunu (wieloletniej rośliny z rodziny astrowatych), zrobiony z piołunu (np. nalewka piołunowa) lub w jakiś inny sposób związany z piołunem


SJP.pl

Piołunowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Radziejów.

Wikipedia


piołunowy

składający się z piołunu (wieloletniej rośliny z rodziny astrowatych), zrobiony z piołunu (np. nalewka piołunowa) lub w jakiś inny sposób związany z piołunem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sporządzony z piołunu

 (1.2) związany z piołunem, dotyczący piołunu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na Wyżynie Kolumbii i w Wielkiej Kotlinie występuje step piołunowy, a gorące regiony Nevady zajmuje półpustynia piołunowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piołun mrz., piołunówka ż.

Wiktionary


piołunówka

nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach; absynt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. gorzka wódka ziołowa na piołunie;

Wiktionary

Piołunówka − bardzo gorzka wódka ziołowa sporządzona poprzez zalanie alkoholem ziela piołunu.

Piołunówkę można spożywać bez dodatkowego dojrzewania. Stosowana w bardzo małych ilościach ma lecznicze działanie na problemy z układem pokarmowym. Może być używana u osób ze zmniejszonym apetytem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piołunówkę można spożywać bez dodatkowego dojrzewania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piołun mrz.

 przym. piołunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absynt, wódka piołunowa, zielona wróżka

Wiktionary


pip

funkcja w telewizorze, umożliwiająca podgląd innych programów telewizyjnych lub obrazów ze źródeł zewnętrznych, np. z magnetowidu, podczas oglądania innego programu, bez przełączenia kanału; PIP


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = adm. Państwowa Inspekcja Pracy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Państwowa Inspekcja Pracy – polski organ nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy
  • Pettis Integral Property – w matematyce, własność przestrzeni Banacha
  • – funkcja spotykana w telewizorach pozwalająca na oglądanie obrazu z dwóch źródeł jednocześnie
  • Portorykańska Partia Niepodległości – ,
  • Prokuratura i Prawo – miesięcznik wydawany przez Prokuraturę Krajową
  • PIP – polecenie systemu operacyjnego CP/M
  • PIP – Polski Instytut Prawa w Katowicach (sp. z o.o.)
  • pip – minimalna jednostka zmiany kursu walutowego
  • pip – oficjalny system zarządzania pakietami środowiska języka Python
  • The Pip – nazwa radiostacji militarnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdyby w tej firmie zjawili się inspektorzy PIP, konsekwencje mogłyby być surowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲip, AS: pʹip

Wiktionary


pipa

1. czterostrunowy chiński instrument muzyczny szarpany; mandolina chińska;
2. potocznie: pompka do beczki z piwem;
3. wulgarnie:
a) żeński organ płciowy;
b) wyzwisko kierowane przede wszystkim do kobiet;
c) osoba niezaradna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. chiński instrument szarpany;

 (1.2) posp. narząd płciowy kobiety

 (1.3) posp. pogard. pogardliwie o kobiecie

 (1.6) daw. beczka do wina, oliwy lub araku

 (1.7) daw. fajka

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pipa to instrument strunowy szarpany – czasami nazywany chińską lutnią, ponieważ ma pudło rezonansowe o gruszkowatym kształcie.

 (1.1) Jako instrument muzyczny pipa funkcjonuje w Chinach od ponad dwóch tysięcy lat (ma krewnych w Azji południowo-wschodniej, np. japońska biwa, wietnamska đàn tỳ, koreańska bipa)

 (1.4) Jak chodzisz, pipo jedna, ślepy jesteś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲipa, AS: pʹipa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pipka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chińska lutnia

 (1.2) vagina, wulg. cipa

 (1.3) wulg. cipa

 (1.4) oferma, wulg. cipa

Wiktionary


pipcia

pieszczotliwie o kobiecym narządzie płciowym


SJP.pl


pipczeć

regionalnie: pikać, trąbić


SJP.pl


pipek

1. potrawa z gęsich żołądków z dodatkiem cebuli i czosnku, podawana na ciepło wraz z sosem powstałym podczas przyrządzania;
2. potocznie: osoba niezaradna


SJP.pl


pipel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) środ. hist. pejor. młodociany służący u kapo lub esesmana w nazistowskim obozie koncentracyjnym

Wiktionary


piperazyna

związek organiczny o budowie cząsteczkowej zbliżonej do budowy piperydyny, uzyskiwany sztucznie, wykorzystywany w farmakologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. heterocykliczny związek organiczny o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C4H10N2.;

Wiktionary

Piperazyna – organiczny związek heterocykliczny z dwoma heteroatomami azotu w pozycjach 1,4. Szkielet piperazyny występuje w wielu związkach aktywnych biologicznie, między innymi w cząsteczce sildenafilu oraz w szeregu związków psychoaktywnych. Nazwa piperazyny wynika z jej strukturalnego podobieństwa do piperydyny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z pewnością, gdyby istniało zagrożenie zdrowia publicznego innymi substancjami, takimi jak inne pochodne piperazyny, polskie służby podjęłyby decyzję o kontrolowaniu tych substancji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piperazynowy

Wiktionary


piperonal

związek organiczny występujący w olejkach eterycznych; heliotropina


SJP.pl

Piperonal – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów występujący w olejkach eterycznych. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym jako składnik kompozycji zapachowych, do aromatyzowania likierów oraz jako prekursor MDA i MDMA.

Wikipedia


piperydyna

związek chemiczny z grupy amin, stosowany jako rozpuszczalnik w analizie chemicznej


SJP.pl

Piperydyna – heterocykliczny, organiczny związek chemiczny, cykliczna amina drugorzędowa. Zawiera nasycony pierścień sześcioczłonowy z jednym heteroatomem – azotem.

Wikipedia


piperyna

alkaloid występujący w pieprzu


SJP.pl

Piperyna – organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący we wierzchniej warstwie owoców czarnego pieprzu ("Piperis nigri"), pochodna piperydyny. Jest bezbarwną lub kremowożółtą, krystaliczną substancją rozpuszczalną w benzynie, chloroformie, etanolu, eterze dietylowym oraz w pirydynie. Ma ostro-gorzki smak.

Wikipedia


pipeta

rurka szklana o zwężonym wylocie z gumową nasadką, używana w laboratoriach i w lecznictwie; pipetka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lab. chem. wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;

Wiktionary

Pipeta – sprzęt laboratoryjny – rurka szklana lub wykonana z tworzywa sztucznego, służąca do przenoszenia i odmierzania cieczy.

W laboratoriach spotykane są trzy rodzaje pipet:

Pipeta Pasteura (A na rysunku) to najprostszy rodzaj pipety. Jest to rurka szklana, o pojemności zazwyczaj ok. 1 ml, która posiada dolny odcinek wąski i górny odcinek szerszy. Ma ona charakter sprzętu jednorazowego użytku. Przy jej pomocy pobiera się i przenosi niewielkie ilości cieczy przy pomocy ssawki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲiˈpɛta, AS: pʹipeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pipetka ż., pipa ż.

Wiktionary


pipetka

rurka szklana o zwężonym wylocie z gumową nasadką, używana w laboratoriach i w lecznictwie; pipeta


SJP.pl


pipetowy

→ pipeta, np. gruszka pipetowa


SJP.pl


pipidówa

potocznie o niewielkiej miejscowości (żartobliwie często w połączeniu: pipidówa wielka); pipidówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. iron. lub pogard. mała, prowincjonalna miejscowość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲipʲiˈduva, AS: pʹipʹiduva

Wiktionary

Powiązane:

 zdrobn. pipidówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. zadupie, dziura, dziura zabita dechami, grajdoł, grajdołek, kaczy dół, świat zabity dechami, tam, gdzie diabeł mówi dobranoc, wiocha, wygwizdów; dziura zabita deskami, świat zabity deskami, wieś zabita deskami, zaścianek

Wiktionary


pipidówek

potocznie: mała miejscowość oddalona od dużych skupisk ludzi; pipidówek


SJP.pl


pipidówka

potocznie: mała miejscowość oddalona od dużych skupisk ludzi; pipidówek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. iron. lub pogard. mała, prowincjonalna miejscowość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Udaje panią z wielkiego miasta, a mieszka w jakiejś pipidówce.

 (1.1) Więc to nie dla mnie pani tak, lecz dla męża • W mizernych wdziękach ten dwutlenek pani spręża, • Dla niego ta heca, ta kieca z zerówki, • Ten szał, ten styl, gdzieś z pipidówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲipʲiˈdufka, AS: pʹipʹidufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgrub. pipidówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. zadupie, dziura, dziura zabita dechami, grajdoł, grajdołek, kaczy dół, świat zabity dechami, tam, gdzie diabeł mówi dobranoc, wiocha, wygwizdów; dziura zabita deskami, świat zabity deskami, wieś zabita deskami, zaścianek

Wiktionary


pipil

rodzaj ptaków z rodziny pasówek


SJP.pl


pipka

1. dawniej fajka
2. szklana rurka służąca do pomocy w paleniu papierosów bezustnikowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pipa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲipka, AS: pʹipka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pipa ż.

Wiktionary


pippi

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pippi Pończoszanka − postać fikcyjna z cyklu powieści Astrid Lindgren
  • Pippi Pończoszanka
  • Pippi wchodzi na pokład
  • Pippi na Południowym Pacyfiku
  • Pippi jest najsilniejsza w świecie
  • Pippi na wyspie Kurrekurredutt
  • Pippi schodzi na ląd
  • Pippi urządza przyjęcie
  • Pippi − szwedzko-niemiecki film z 1969 roku w reżyserii Ollego Hellboma.
  • Pippi Langstrumpf − Powrót Pippi − szwedzko-niemiecki film z 1969 roku w reżyserii Ollego Hellboma.
  • Ucieczka Pippi − szwedzki film animowany z 1970 roku.
  • Pippi w kraju Taka-Tuka − szwedzko-niemiecki film z 1970 roku w reżyserii Ollego Hellboma.

Wikipedia


pips

Państwowy Instytut Pedagogiki Specjalnej


SJP.pl


pips-owski

→ PIPS; pipsowski


SJP.pl


pipsowski

dotyczący PIPS-u; PIPS-owski


SJP.pl


pipszoł

peep show, peep-show, peepshow;
1. striptiz lub taniec erotyczny wykonywany w odgrodzonym od widza pomieszczeniu, który można oglądać przez okienko;
2. miejsce, w którym odbywa się taki striptiz lub taniec erotyczny


SJP.pl


pipsztyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. slang. przycisk, guzik (część mechanizmu)

 (1.2) pot. slang. wihajster, dynks (dinks)

 (1.3) pot. slang. dzyndzel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲipʃtɨk, AS: pʹipštyk

Wiktionary


piptoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. buty typu peep toe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzę, że zebrały się tu butowe ekspertki, może mi wytłumaczycie i podpowiecie, jak dobrze wyglądać w piptołach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peep toe

Wiktionary


piracetam

organiczny związek chemiczny, lek nootropowy


SJP.pl

Piracetam – organiczny związek chemiczny, pochodna 2-pirolidonu, stosowany jako lek nootropowy.

Wikipedia


piracić

potocznie: nielegalnie kopiować lub ściągać z internetu np. film, grę, utwór muzyczny


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spiracić)

 (1.1) pot. niezgodnie z prawem kopiować, odtwarzać, lub rozpowszechniać pewne dzieło, utwór, program komputerowy lub inną własność intelektualną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich kasety, piracone, nagrywane podczas koncertów, krążyły po pokojach akademików i w harcerskich izbach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirat m., pirata m., piractwo n.

 czas. piratować ndk., spiracić dk., spiratować ndk.

 przym. piracki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. piratować

Wiktionary


piracki

1. charakterystyczny dla pirata (np. napad piracki), należący do pirata lub z nim związany (np. statek piracki, wyprawa piracka);
2. odnoszący się do piractwa (czerpania zysków z nielegalnego kopiowania i rozpowszechniania cudzej twórczości)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący piractwa lub piratów

 (1.2) przen. naruszający prawa autorskie

 (1.3) przen. taki, który nie przestrzega przepisów drogowych i stwarza zagrożenie dla innych użytkowników dróg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na maszcie wisiała piracka flaga.

 (1.2) On ciągle ogląda pirackie filmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈrat͡sʲci, AS: pʹiracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirat m., piractwo n.

 przysł. piracko

 czas. piracić

Wiktionary


pirackość

→ piracki


SJP.pl

Patrz:

piracki

piractwo

1. bezprawne akty przemocy dokonywane przez piratów;
2. łamanie przepisów drogowych przy jednoczesnym stwarzaniu zagrożenia dla zdrowia lub życia innych;
3. czerpanie zysków z nielegalnego kopiowania i rozpowszechniania cudzej twórczości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku

 (1.5) przen. naruszanie praw autorskich poprzez nielegalne kopiowanie, odtwarzanie, rozpowszechnianie utworów, dzieł, programów komputerowych itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piractwo (rozbój morski) w świetle prawa międzynarodowego
  • piractwo drogowe
  • piractwo medialne (w tym komputerowe)
    • piractwo radiowe
  • biopiractwo
  • pirat

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲiˈrat͡stfɔ, AS: pʹiractfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirat mos./mzw.

 przym. piracki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korsarstwo

Wiktionary


piraja

niewielka drapieżna ryba słodkowodna z podrzędu kąsaczy; pirania, karibe


SJP.pl


piramida

1. monumentalna budowla w kształcie ostrosłupa o kwadratowej podstawie, budowana w starożytnym Egipcie jako grobowiec dla faraona, także: bryła geometryczna o takim kształcie;
2. rodzaj grupowego ćwiczenia akrobatycznego, w którym akrobaci tworzą coś w rodzaju pionowo stojącego trójkąta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;

 (1.2) archit. podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej

 (1.3) geom. ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;

 (1.4) pot. przedmiot lub sterta czegoś przypominająca kształtem, wyglądem piramidę (1.1)

 (1.5) sport. ćwiczenie akrobatyczne, w którym kilku, kilkunastu ćwiczących tworzy figurę w kształcie stożka

Wiktionary

Piramida – budowla w kształcie ostrosłupa prawidłowego o podstawie czworokątnej lub do niego podobnym, służąca najczęściej jako grobowiec albo podbudowa dla świątyni. Najbardziej znane kompleksy piramid znajdują się w Egipcie i prekolumbijskiej Ameryce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U nas zasadniczym kształtem każdego gmachu jest piramida ścięta, najtrwalsza ze wszystkich form, jak Egipt jest najtrwalszym ze wszystkich państw.

 (1.2) Stare cywilizacje, nie tylko egipska, wiedziały co robią, budując piramidy w Babilonii, w meksykańskim Teotihuacan, wśród Olmeków i Majów, w Peru i Boliwii, w Indiach, Kambodży, Australii, Japonii i Chinach, gdzie jest największa na świecie, tak zwana Biała Piramida, mająca 300 metrów wysokości, czyli ponad dwa razy większa od piramidy Cheopsa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲirãˈmʲida, AS: pʹirãmʹida

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piramidalność ż., piramidion m., piramidy ż. lm.

:: zdrobn. piramidka ż.

 przym. piramidowy, piramidalny

 przysł. piramidowo-, piramidalnie

Wiktionary


piramidalność

podobieństwo do piramidy, zespół cech, dzięki którym coś przypomina wyglądem piramidę, rzadziej: kolosalność lub niezwykłość czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest piramidalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piramida ż., piramidka ż., piramidy nmos.

 przym. piramidalny

 przysł. piramidalnie

Wiktionary


piramidalny

podobny do piramidy, o kształcie zbliżonym do ostrosłupa z kwadratową podstawą (np. piramidalny gmach, biurowiec), rzadziej: kolosalny, niezwykły (np. piramidalna głupota)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podobny do piramidy, mający kształt ostrosłupa

 (1.2) olbrzymi, kolosalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bzdura piramidalna, ale jak przychodzi z prokuratury oficjalne zlecenie, czynności sprawdzające muszą być przez policję przeprowadzone.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲirãmʲiˈdalnɨ, AS: pʹirãmʹidalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piramida, piramidka, piramidy, piramidalność

 przym. piramidowy

 przysł. piramidalnie

Wiktionary


piramidion

kamień stanowiący zakończenie piramidy lub obelisku


SJP.pl

Nie mylić z: lek o nazwie „piramidon”.

Piramidion – kamień wieńczący szczyt piramidy lub obelisku.

W starożytnym Egipcie piramidion symbolizował prawzgórze "benben", na którym, zgodnie z heliopolitańskim systemem kosmogoniczno-religijnym, objawił się pierwszy bóg – stwórca Atum-Ra. Kamień "benben" miał formę ostrosłupa, więc na jego cześć wznoszono piramidy o takim właśnie kształcie, będące jego powiększeniem.

Wikipedia


piramidka

niewielka piramida, głównie w odniesieniu do czegoś, co wyglądem przypomina piramidę lub kilku rzeczy ułożonych na kształt piramidy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. piramida

 (1.2) mała piramida

 (1.3) sport. odmiana bilarda, w której bile ustawia się w trójkąt

Wiktionary

Piramidka (ang. "pyramis") – część owocu mniszka ("Taraxacum") znajdująca się pomiędzy dzióbkiem a samą niełupką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲirãˈmʲitka, AS: pʹirãmʹitka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piramida ż., piramidy nmos., piramidalność ż.

 przym. piramidalny

 przysł. piramidalnie

Wiktionary


piramido

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: piramida

Wiktionary


piramidon

nazwa handlowa leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego piramidon


SJP.pl


piramidowy

→ piramida, np. zespół piramidowy, układ piramidowy


SJP.pl


piramidy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. spodnie o rozszerzających się nogawkach, a w pasie i biodrach wąskie

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: piramida

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piramidy – powieść Terry'ego Pratchetta
  • Piramidy – blokowisko skalne w rezerwacie przyrody Skamieniałe Miasto w Ciężkowicach
  • Piramidy – zespół muzyczny, którego liderem jest Piotr Kajetan Matczuk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲirãˈmʲidɨ, AS: pʹirãmʹidy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piramidalność ż., piramidion m., piramida ż.

:: zdrobn. piramidka ż.

 przym. piramidowy, piramidalny

 przysł. piramidalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwony

Wiktionary


piramowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Piramowicz (1735–1801) – jezuita, pisarz, pedagog, działacz oświatowy
  • Zofia Piramowicz (1880–1958) – malarka i ilustratorka
  • Antoni Konrad Piramowicz (1817–1896) – prowincjał reformatów, pisarz, działacz religijny
  • Piotr Piramowicz – brat Grzegorza, sekretarz na dworze Izabeli Branickiej w Białymstoku (1772–1786); według starszej literatury tożsamy z przeorem dominikanów w Żółkwi od 1788 r., doktorem teologii, z...
  • Barbara Weronika Piramowiczówna (ur. ok. 1744, zm. 1827) – siostra Grzegorza, siódma ksieni benedyktynek ormiańskich we Lwowie w latach 1796–1827

Wikipedia


piran

heterocykliczny związek chemiczny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piran – miasto w Słowenii
  • Piran – organiczny związek chemiczny

Wikipedia


pirandellizm

ideologia Luigiego Pirandella (włoskiego dramaturga i powieściopisarza, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury)


SJP.pl


pirandello

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (ur. 1899, zm. 1975) – włoski malarz, syn Luigiego
  • (ur. 1900, zm. 1928) – włoski piłkarz
  • Luigi Pirandello (ur. 1867, zm. 1936) – włoski dramaturg, pisarz, noblista (1934)
  • (ur. 1895, zm. 1972) – włoski dramaturg (komediopisarz) i poeta
  • (12369) Pirandello – planetoida z głównego pasa asteroid

Wikipedia


piranga

rodzaj ptaków z rodziny kardynałów


SJP.pl

Piranga – rodzaj ptaków z rodziny kardynałów (Cardinalidae).

Wikipedia


pirania

niewielka drapieżna ryba słodkowodna z podrzędu kąsaczy; piraja, karibe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

 (1.2) przen. osoba zachowująca się w stosunku do innych agresywnie

Wiktionary

Pirania ("Pygocentrus piraya") – gatunek słodkowodnej, drapieżnej ryby kąsaczokształtnej, jeden z największych przedstawicieli rodziny piraniowatych (Serrasalmidae). Jest gatunkiem typowym rodzaju "Pygocentrus". Wraz z piranią Natterera zaliczana jest do gatunków bardzo agresywnych i niebezpiecznych, również dla ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy historie o piraniach rzucających się na rybaków to banialuki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈrãɲja, AS: pʹirãńi ̯a

Wiktionary


piraniowate

o cechach piraniowatych (rodzina ryb)


SJP.pl

Pi

Wikipedia


piraniowaty

o cechach piraniowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


piranometr

przyrząd opatentowany przez Andersa Angströma, wykorzystywany do mierzenia stopnia natężenia promieniowania słonecznego; pyranometr, solarymetr


SJP.pl


piranoza

pierścieniowa odmiana cukrów prostych, mających co najmniej pięć atomów węgla


SJP.pl


piranozowy

→ piranoza


SJP.pl

Patrz:

piranoza

pirantron

syntetyczny barwnik kadziowy


SJP.pl


pirapitinga

gatunek ryby z rodziny piraniowatych


SJP.pl

Pirapitinga ("Piaractus brachypomus") – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny piraniowatych (Serrasalmidae).

Wikipedia


pirargiryt

siarczek srebra i antymonu (siarkoantymonin), czarny lub ciemnoczerwony minerał o diamentowym lub metalicznym połysku, stosowany jako surowiec do otrzymywania srebra


SJP.pl


pirargyryt

minerał, siarczek srebra i antymonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady siarkosoli, antymonowa siarkosól srebra;

Wiktionary

Pirargyryt (pirargityt, pyrargyryt) – minerał z gromady siarkosoli. Podobnie jak proustyt, jest kruszcem srebra. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od gr. "pyr" = ogień i "argyros" = srebro; nawiązuje do barwy minerału i jego składu chemicznego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pirargyrytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pirargityt, pyrargyryt

Wiktionary


pirat

1. osoba napadająca i rabujące inne statki na morzu; korsarz;
2. osoba czerpiąca zyski z nieautoryzowanej sprzedaży cudzej własności intelektualnej;
3. pirat drogowy - kierowca łamiący przepisy drogowe;
4. pirat powietrzny - terrorysta porywający samolot;
5. dawniej, przenośnie: rozbójnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

 (1.2) pot. przestępca nielegalnie rozpowszechniający cudzą własność intelektualną

 (1.3) pot. zob. pirat drogowy.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. nielegalnie skopiowany program komputerowy lub plik

Wiktionary

Pirat ( pirata z gr. πειρατής "peiratēs") – przestępca prowadzący rozbój na morzu lub nabrzeżu, przy wykorzystaniu statku lub łodzi. Najczęściej celem ataków piratów padają inne statki.

Pirat często mylony jest z korsarzem, który prowadził legalne działania wojenne w imieniu władcy na podstawie listu kaperskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapitan uzbroił statek do obrony przed piratami.

 (1.2) Policja wykryła lokal, gdzie piraci kopiowali programy.

 (1.3) Jakiś pirat potrącił staruszkę na pasach.

 (2.1) Mam kolekcję oryginalnych płyt i żadnego pirata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲirat, AS: pʹirat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piractwo n.

 czas. piracić ndk., spiracić dk., piratować ndk.

 przym. piracki

 przysł. piracko

Wiktionary


piratka

→ pirat


SJP.pl

Patrz:

pirat

piratnik

korsarz piratnik - gatunek pająka z rodziny pogońcowatych


SJP.pl


piratować

potocznie:
1. podrabiać produkty objęte prawem autorskim;
2. podszywać się pod jakąś znaną markę;
3. brawurowo prowadzić samochód, motocykl


SJP.pl


pirazol

pięcioczłonowy związek heterocykliczny, którego pochodne są cennymi lekami (np. piramidon)


SJP.pl

Pirazol ("1,2-diazol") – organiczny, pięcioczłonowy aromatyczny heterocykliczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C3H4N2.

Pirazol i jego pochodne stosowane są do wytwarzania leków, barwników i pestycydów. Ma właściwości słabo zasadowe.

Izomerem pirazolu jest imidazol ("1,3-diazol").

Wikipedia


pirazolon

syntetyczny środek przeciwbólowy, przeciwgorączkowy i przeciwzapalny; antypiryna


SJP.pl


pirazolowy

→ pirazol


SJP.pl

Patrz:

pirazol

pirazyna

heterocykliczny organiczny związek chemiczny stosowany głównie w medycynie


SJP.pl

Pirazyna, 1,4-diazyna – heteroaromatyczny organiczny związek chemiczny.

Wikipedia


pirazynamid

organiczny związek chemiczny, pochodna nikotynamidu o działaniu przeciwgruźliczym


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pirdoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) reg. sieradz. zob. pierdoły.

Wiktionary


pireks

gatunek twardego szkła o małym współczynniku rozszerzalności termicznej, odpornego na działanie chemikaliów; pyrex, pyreks


SJP.pl


pirelli

marka opon i firma


SJP.pl

Pirelli – włoskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji opon pneumatycznych. Założył je Giovanni Battista Pirelli w 1872 roku.

Opony Pirelli niemal od zawsze kojarzone są ze sportem. Pierwszym sukcesem był rajd Pekin-Paryż w 1907 r. Zwycięzcy wyścigu używali właśnie opon tego przedsiębiorstwa, co przyniosło mu międzynarodową sławę.

Wikipedia


piren

bezbarwna substancja krystaliczna, węglowodór aromatyczny zbudowany z czterech sprzężonych pierścieni benzenowych


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pireneje

łańcuch górski w północno-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Wiktionary

Pireneje (hiszp. "Pirineos", kat. "Pirineus"; franc. "Pyrénées"; gask. "Pirenèus"; arag. "Perineus"; bask. "Pirinioak") – łańcuch górski w Europie, trzeci (jeśli traktować Kaukaz jako znajdujący się w Azji) pod względem wysokości po Alpach i Górach Betyckich. Położony jest na pograniczu Francji i Hiszpanii, ponadto w środkowej części znajduje się Andora.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pireneje rozciągają się pomiędzy Atlantykiem na zachodzie i Morzem Śródziemnym na wschodzie, osiągając długość 450 km.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ, AS: pʹirẽnei ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirenejczyk m., Pirenejczyk m.

 przym. pirenejski

Wiktionary


pirenejski

przymiotnik od: Pireneje


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włosi tradycyjnie wyróżniają trzy klasyczne typy lodowców: pirenejski, alpejski i himalajski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci, AS: pʹirẽnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pireneje nmos.

Wiktionary


pirenoid

ciałko występujące w chloroplastach niektórych glonów i mszaków, ośrodek tworzenia się skrobi


SJP.pl

Pirenoid (gr. pyrén ‘pestka’ + eídos ‘postać’) – sferyczna, białkowa struktura o rozmiarach 1,5–2 μm, zbudowana głównie z karboksylazy/oksygenazy rybulozo-1,5-bisfosforanu (RuBisCO), występująca w chloroplastach glonów oraz glewików ("Anthoceros"). Wokół pirenoidów u "Euglena" często odkładają się pierścieniowate ziarna paramylonu, polisacharydu podobnego w swej budowie do skrobi. W chloroplaście może być 1 lub kilka pirenoidów. Pirenoid posiada zdolność silnego załamywania światła.

Wikipedia


piretron

nazwa handlowa preparatu weterynaryjnego stosowanego u psów do zwalczania pasożytów, zawierającego permetrynę


SJP.pl


piretrum

roślina zielna z rodziny astrowatych; maruna szarolistna, zębownik, złocień dalmatyński, bertram


SJP.pl


pireus

miasto portowe w Grecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Grecji;

Wiktionary

Pireus (gr. Πειραιάς, "Pireas"; starogrecki / "katharewusa" Πειραιεύς, "Peiraieús", "Pireẹfs") – miasto portowe w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Attyka, w regionie Attyka, w jednostce regionalnej Pireus, w południowo-zachodniej części aglomeracji ateńskiej[]. Siedziba i jedyna miejscowość gminy Pireus. W 2011 roku liczyło 163 688 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pireus to główny port morski Grecji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲirɛws, AS: pʹireu̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pireuski

Wiktionary


pireuski

→ Pireus (miasto w Grecji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pireusem, dotyczący Pireusu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozgłośnia Wolnej Grecji donosi że dnia 7 bm. rozpoczął się w Grecji 24-godzinny strajk robotników i urzędników ateńskich i pireuskich tramwajów oraz pracowników kolei elektrycznej, łączącej Ateny z Pireusem.

 (1.1) Prokurator sądu apelacyjnego w Atenach poinformował, że proces byłego dyktatora Grecji, Jeorjosa Papadopulosa i jego najbliższych współpracowników, oskarżonych o zdradę stanu i dokonanie przewrotu wojskowego w 1967 roku, rozpocznie się 28 lipca w pireuskim więzieniu Koridalos.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pireus mrz.

Wiktionary


pirheliometr

przyrząd wykorzystywany do mierzenia stopnia natężenia promieniowania słonecznego padającego na Ziemię; pyrheliometr


SJP.pl


piro-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ogniem lub wysoką temperaturą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲirɔ, AS: pʹiro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piryt m., piroliza ż.

Wiktionary


piroceram

ognioodporne i wytrzymałe tworzywo otrzymywane poprzez wprowadzenie do szkła specjalnych dodatków powodujących krystalizację mieszanki; pyroceram


SJP.pl


pirochlor

minerał utleniony w wyniku reakcji z sodem, wapniem, tytanem, tantalem lub niobem, o barwie czerwonej lub brunatnej


SJP.pl

Pirochlor – minerał o dużej zawartości niobu. Ruda pirochloru zawiera zazwyczaj co najmniej 0,05% radioaktywnych uranu i toru. Nazwa pochodzi od greckiego słowa πΰρ (pyr) – ogień, i χλωρός (chloros) – zielony, ponieważ minerał ten przy spalaniu często staje się zielony.

Wikipedia


pirodynamika

nauka łącząca w sobie zagadnienia z dziedziny pirotechniki i pirostatyki, badająca zmiany energetyczne zachodzące podczas procesu spalania


SJP.pl


piroelektryczność

powstawanie ładunków elektrycznych na powierzchni niektórych kryształów dielektrycznych podczas ich równomiernego ogrzewania lub ochładzania


SJP.pl


piroelektryczny

taki, którego cechuje zjawisko piroelektryczności (powstawanie ładunków elektrycznych na powierzchni niektórych kryształów dielektrycznych podczas ich równomiernego ogrzewania lub ochładzania)


SJP.pl


piroelektryk

kryształ, w którym zachodzi zjawisko piroelektryczności (powstawanie na powierzchni ładunków elektrycznych podczas równomiernego ogrzewania lub ochładzania)


SJP.pl

Piroelektryk (z πῦρ „ogień”) – materiał mający zdolność generowania siły elektromotorycznej pod wpływem zmian temperatury.

W odróżnieniu od zjawiska termoelektrycznego, do wystąpienia efektu piroelektrycznego nie jest konieczny gradient temperatury, ale wystarczy ogrzanie całego kryształu. Efekty piroelektryczności są możliwe do dostrzeżenia tylko na kryształach, które są dobrymi izolatorami. Po ustaleniu się temperatury kryształ stopniowo rozładowuje się na skutek upływu ładunku.

Wikipedia


pirofag

artysta cyrkowy rzekomo łykający ogień; połykacz ognia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) artysta cyrkowy rzekomo połykający ogień

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈrɔfak, AS: pʹirofak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połykacz ognia

Wiktionary


pirofanit

krzemian magnezu, czarny minerał o metalicznym połysku, stosowany jako najważniejsza ruda manganu, głównie do produkcji żelazomanganu; braunit


SJP.pl

Pirofanit – minerał z rodziny tlenków.

Wikipedia


pirofilit

minerał, zasadowy krzemian glinu


SJP.pl


pirofit

gatunek rośliny, który w wyniku ewolucji zdążył się przystosować do warunków panujących na terenach suchych, będących miejscem częstych pożarów; pyrofit


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pirofityczny

→ pirofit; pyrofityczny


SJP.pl


pirofobia

chorobliwy lęk przed ogniem


SJP.pl


pirofor

substancja, która po zetknięciu z powietrzem zapala się lub ulega gwałtownym reakcjom o podobnym do spalania przebiegu


SJP.pl


pirofory

substancja, która po zetknięciu z powietrzem zapala się lub ulega gwałtownym reakcjom o podobnym do spalania przebiegu


SJP.pl


piroforyczny

zapalający się samoczynnie po zetknięciu z powietrzem


SJP.pl


pirofyllit

minerał, krzemian glinu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Pirofyllit (pyrofyllit) – dihydroksyfylokrzemian glinu – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy minerałów blaszkowych (fyllokrzemianów). Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Jego nazwa pochodzi od greckich słów "pyr-" ogień i "phyllon-" liść, wiążących się z jego zachowaniem podczas ogrzewania (traci wodę, tworząc blaszkowatą masę).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pyrofillyt występuje w okolicach Kowar na Dolnym Śląsku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dihydroksyfylokrzemian glinu, pyrofyllit

Wiktionary


piroga

łódź indiańska wykonana z pnia drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielka, płaskodenna łódź, wydrążona z pnia, poruszana zwykle jednym wiosłem – pagajem;

Wiktionary

Piroga to niewielka, płaskodenna łódź, wydrążona z pnia, napędzana wiosłem o jednym piórze (pagajem). Jej budowa umożliwia pływanie po bardzo płytkiej wodzie i łatwe wyciąganie łodzi na brzeg. Nie jest przeznaczona do pływania na otwartych wodach.

Piroga napędzana niewielkim silnikiem spalinowym to tzw. "peke-peke".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲiˈrɔɡa, AS: pʹiroga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pirogowy

Wiktionary


pirogallol

fenol trihydroksylowy, trujący chemiczny związek organiczny w postaci białych płatków lub igiełek, stosowany jako wywoływacz fotograficzny; pirogalol


SJP.pl


pirogalol

fenol trihydroksylowy, trujący chemiczny związek organiczny w postaci białych płatków lub igiełek, stosowany jako wywoływacz fotograficzny; pirogallol


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pirogen

substancja wywołująca gorączkę


SJP.pl

Pirogen – substancja wywołująca gorączkę. Substancje pirogenne oddziałują na ośrodek termoregulacyjny, który znajduje się w podwzgórzu i przestawiają biologiczny wzorzec temperatury ciała tzw. "set point" na wyższy poziom.

Wikipedia


pirogeneza

proces tworzenia się niektórych skał magmowych, przebiegający pod wpływem niskich temperatur, w których gorąca magma ulega szybkiemu schłodzeniu


SJP.pl


pirogeniczny

o skałach, minerałach: powstały w wyniku pirogenezy (procesu przebiegającego pod wpływem niskich temperatur, w których gorąca magma ulega szybkiemu schłodzeniu)


SJP.pl


pirogenizacja

proces rozkładu termicznego substancji przy wysokiej temperaturze i bez kontaktu z tlenem


SJP.pl


pirogenny

podwyższający temperaturę ciała do co najmniej stanu podgorączkowego (np. pirogenny ośrodek mózgowy, lek pirogenny)


SJP.pl


pirogowy

charakterystyczny dla pirogi (łodzi indiańskiej wykonanej z pnia drzewa), odnoszący się do pirogi, związany z nią


SJP.pl


pirograf

urządzenie do wypalania wzorów lub rysunków na skórze lub w drewnie (pirografia)


SJP.pl


pirografia

technika zdobnicza skóry i drzewa, polegająca na wypalaniu gorącym metalowym rylcem różnego rodzaju wzorów, rysunków


SJP.pl

Pirografia – technika druku wypukłego. Matrycę przygotowuje się wypalając rysunek na drewnie przy użyciu pirografu – narzędzia z metalową końcówką rozgrzewaną za pomocą prądu. Pirografy pojawiły się w połowie XX wieku.

Pirografia jest także techniką zdobniczą polegającą na wypalaniu wzorów na drewnie, skórze lub innym materiale przy pomocy rozgrzanego rylca lub pirografu. Technikę pirografii wykorzystuje w swojej twórczości polska artystka Zuzanna Dolega.

Wikipedia


pirograficzny

→ pirografia


SJP.pl

Patrz:

pirografia

pirogronian

organiczny związek chemiczny umożliwiający utrzymanie wysokiego stężenia glikogenu w mięśniach


SJP.pl


pirogronianowy

→ pirogronian


SJP.pl

Patrz:

pirogronian

pirogronowy

kwas pirogronowy: organiczny związek chemiczny powstający w żywych organizmach jako produkt metabolizmu cukrów


SJP.pl


pirokatechina

związek organiczny, fenol dihydroksylowy; pirokatechol


SJP.pl

Pirokatechina, "o"-dihydroksybenzen – organiczny związek chemiczny z grupy polifenoli, w którym dwie grupy hydroksylowe są przyłączone do pierścienia benzenowego w pozycji orto. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, dając roztwory o odczynie kwaśnym. Ma własności redukujące.

Wikipedia


pirokatechol

związek organiczny, fenol dihydroksylowy; pirokatechina


SJP.pl


pirokinetyczka

kobieta mająca paranormalne zdolności panowania nad ogniem przy użyciu siły woli


SJP.pl


pirokinetyk

osoba mająca paranormalne zdolności panowania nad ogniem przy użyciu siły woli


SJP.pl


pirokineza

paranormalne zdolności panowania nad ogniem przy użyciu siły woli


SJP.pl

Pi

Wikipedia


piroklastyczny

powstały z odłamków skał, pyłów i piasków wyrzuconych na powierzchnię ziemi w trakcie wybuchu wulkanicznego (np. materiały piroklastyczne)


SJP.pl


piroksen

minerał skałotwórczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. skała z grupy minerałów skałotwórczych, występujących w barwach od białej do żółtawej, zielonej lub czarnej, zawierających krzemiany wapnia, sodu, litu, magnezu, żelaza i/lub glinu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie naszej podróży chcemy dotrzeć do kilku klasycznych stanowisk geologicznych z barwnymi odmianami piroksenów, amfiboli, turmalinów i nefrytów.

Wiktionary


piroksenit

brunatnoczarna, rdzawa lub zielonkawa magmowa skała głębinowa, na którą składają się w większej części pirokseny


SJP.pl

Piroksenit – skała magmowa głębinowa pochodzenia ultrazasadowego, brunatnoczarna, ziarnista, zbudowana prawie wyłącznie z piroksenów jednoskośnych lub rombowych. Często w niewielkich ilościach zawiera także hornblendę, biotyt, chromit i magnetyt.

Występuje w USA, Irlandii, na Grenlandii, Zimbabwe. Na terenie Polski piroksenity występują na małych obszarach Sudetów w Górach Bialskich, Rudawach Janowickich, w okolicy Sobótki, gdzie występują razem ze skałami z klasy gabra i bazaltu.

Wikipedia


pirokseny

minerał skałotwórczy


SJP.pl

Pirokseny – grupa bardzo rozpowszechnionych minerałów skałotwórczych o strukturze wewnętrznej odpowiadającej krzemianom łańcuchowym i ogólnym wzorze:

Wikipedia


piroksylina

bawełna strzelnicza


SJP.pl


pirol

związek chemiczny z grupy związków heterocyklicznych, stosowany do produkcji leków; pyrol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek chemiczny o wzorze C4H5N;

Wiktionary

Pirol – organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych. Zbudowany jest z pięcioczłonowego pierścienia zawierającego jeden atom azotu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲirɔl, AS: pʹirol

Wiktionary


pirolatria

kult ognia w religiach pierwotnych


SJP.pl


pirolidon

w chemii: cykliczny organiczny związek chemiczny z grupy laktamów


SJP.pl


pirolidyna

heterocykliczny związek chemiczny na bazie cyklopentanu, zawierający heteroatom azotu


SJP.pl

Pirolidyna – organiczny, nasycony związek heterocykliczny. Strukturalnie oparta jest na pierścieniu cyklopentanu i zawiera jeden heteroatom – azot. Jest aminą drugorzędową o zasadowości porównywalnej z trietyloaminą. Bezbarwna ciecz o ostrym zapachu zbliżonym do amoniaku. Pochodnymi pirolidyny są m.in. aminokwasy prolina i hydroksyprolina.

Wikipedia


pirolidynowy

→ pirolidyna


SJP.pl

Patrz:

pirolidyna

pirolit

hipotetyczny materiał, z którego zbudowany jest górny płaszcz Ziemi


SJP.pl


pirolityczny

→ piroliza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z pirolizą, dotyczący pirolizy, polegający na pirolizie

Wiktionary

Patrz:

piroliza

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɔlʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: pʹirolʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piroliza ż.

Wiktionary


piroliza

pyroliza;
1. proces rozpadu cząsteczki związku chemicznego pod wpływem odpowiednio wysokiej temperatury;
2. samooczyszczanie piekarnika w bardzo wysokiej temperaturze, podczas którego zanieczyszczenia zamieniają się w popiół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;

Wiktionary

Piroliza (gr. "pyr" dopełniacz "pyros", ogień, i "lysis", rozpad), sucha destylacja, destylacja rozkładowa – proces degradacji zachodzący pod wpływem wysokiej temperatury i prowadzony bez tlenu i innych celowo dodawanych reagentów. Podobnym procesem jest przebiegające w niższej temperaturze wytlewanie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɔˈlʲiza, AS: pʹirolʹiza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pirolityczny

 temsłow. piro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sucha destylacja, destylacja rozkładowa

Wiktionary


pirolowy

→ pirol


SJP.pl

Patrz:

pirol

piroluzyt

twardy, stalowoszary minerał, dwutlenek manganu, odmiana braunsztynu


SJP.pl

Piroluzyt – minerał z gromady tlenków. Należy do minerałów pospolitych i często spotykanych.

Nazwa pochodzi od gr. "pyr" = ogień i "liosis" = rozproszenie, rozkład ("oysis" = myć).

Wikipedia


piroman

osoba cierpiąca na piromanię (chorobliwą skłonność do zabawy ogniem)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) psych. ktoś dotknięty piromanią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś piroman znów podpalił stóg siana we wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈrɔ̃mãn, AS: pʹirõmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piromania ż.

:: fż. piromanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpalacz

Wiktionary


piromancja

1. w fantasy: magiczna zdolność tworzenia i kontroli ognia za pomocą własnej woli;
2. wróżenie z ognia; pyromancja


SJP.pl

Nie mylić z: Pirokineza.

Piromancja (starogreckie ἐμπυρία, "wróżenie z ognia") – sztuka wróżenia za pomocą ognia lub płomieni.

Słowo "piromancja" jest adaptacją greckiego słowa "pyromanteia", pochodzącego od pyr (πῦρ, "ogień)" i "manteia" (μαντεία, "wróżenie przy użyciu [czegoś]"). Pierwsze znane użycie tego słowa miało miejsce w XIV wieku, a następnie rozwinęło się ono w późnołacińskie słowo "piromantia" i starofrancuskie słowo "piromance".

Wikipedia


piromania

chorobliwa skłonność do bawienia się ogniem, do podpalania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

Wiktionary

Piromania (z gr. πῦρ „ogień” i μανία „szaleństwo”) – chorobliwa żądza podpalania lub do zabaw z ogniem, która występuje przy niektórych zaburzeniach psychicznych takich jak np. padaczka czy psychopatia. Jest to zaburzenie występujące rzadko.

Z reguły powstaje na podłożu organicznych zmian mózgu, w zespole objawów charakteropatii (zmiany osobowości typu psychopatycznego, wyrażające się w odchyleniach charakterologicznych) lub otępienia czy niedorozwoju umysłowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak na ironię muzeum piromanii nie spłonęło z powodu podpalenia, ale w wyniku zwarcia w instalacjach elektrycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja, AS: pʹirõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piroman m., piromanka ż., piromaństwo n., piromaniak m.

 przym. piromański

Wiktionary


piromanka

kobieta cierpiąca na piromanię (chorobliwą skłonność do zabawy ogniem)


SJP.pl


piromanta

1. w fantasy: mag tworzący i kontrolujący ogień za pomocą własnej woli;
2. osoba wróżąca z ognia


SJP.pl


piromantka

w fantasy: magini tworząca i kontrolująca ogień za pomocą własnej woli


SJP.pl


piromański

→ piroman


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. związany z piromanią lub piromanem

Wiktionary

Patrz:

piroman

Powiązane:

 rzecz. piromania ż.

Wiktionary


piromelitowy

kwas piromelitowy, bezwodnik piromelitowy: związek chemiczny, który w połączeniu z diaminą tworzy poliimid (rodzaj syntetycznego tworzywa o bardzo dużej odporności na działanie wysokich temperatur i silnie żrących związków chemicznych)


SJP.pl


pirometalurgia

dział metalurgii zajmujący się otrzymywaniem metali z rud poprzez przerabianie tych rud w wysokich temperaturach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział metalurgii zajmujący się przerobem rud metali i metali wtórnych w wysokich temperaturach;

Wiktionary

Pirometalurgia – dział metalurgii zajmujący się przerobem rud metali i metali wtórnych w wysokich temperaturach (powyżej temperatury topienia otrzymywanego metalu).

Pirometalurgia obejmuje procesy spiekania, świeżenia (inaczej konwertorowania), redukcji i inne.

Wikipedia


pirometr

przyrząd do bezdotykowego pomiaru bardzo wysokich temperatur, np. w piecach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury;

Wiktionary

Pirometr – przyrząd pomiarowy służący do bezdotykowego pomiaru temperatury. Działa w oparciu o analizę promieniowania cieplnego emitowanego przez badane ciała.

Wszystkie ciała o temperaturze wyższej od temperatury zera bezwzględnego emitują promieniowanie cieplne o podobnej charakterystyce zwanej promieniowaniem ciała doskonale czarnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zasada działania pirometru opiera się na pomiarze natężenia promieniowania cieplnego emitowanego przez badane ciało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈrɔ̃mɛtr̥, AS: pʹirõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirometria ż.

 przym. pirometryczny

 przysł. pirometrycznie

Wiktionary


pirometria

dział zajmujący się fotometrycznymi pomiarami wysokich temperatur


SJP.pl


pirometryczny

związany z procesem mierzenia wysokich temperatur (np. urządzenia pirometryczne, wskaźnik pirometryczny)


SJP.pl


piromorfit

minerał, chlorofosforan ołowiu, najczęściej o zielonym lub pomarańczowym zabarwieniu


SJP.pl

Piromorfit (pyromorfit) – minerał z gromady fosforanów. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. "pyr" = ogień i "morphe" = postać, forma, kształt.

Wikipedia


pironizm

sceptycyzm starożytny; pirronizm; pyrronizm


SJP.pl


pirop

minerał z grupy granatów, kamień półszlachetny; granat czeski


SJP.pl

Pirop – minerał z gromady krzemianów, należący do granatów szeregu piralspitu.

Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa "pyr" =,ogień" lub "piropos" = „podobny do ognia”, co jest aluzją do czerwonej barwy minerału.

Wikipedia


piropiktura

Piropiktura (gr. "πυρ" (pyr) ogień, łac. "pictura" malowidło) – dekoracyjna technika ceramiczna, polegająca na nanoszeniu płynnego szkliwa ceramicznego na powierzchnię rozgrzaną do wysokiej temperatury, opracowana i opatentowana w latach 50. XX wieku przez Helenę i Romana Husarskich (Hussarskich).

Wikipedia


piropissyt

odmiana węgla brunatnego o szczególnie dużej zawartości substancji bitumicznych


SJP.pl


piroplazma

pierwotniak wywołujący piroplazmozę (babesiozę, babeszjozę, śmiertelną chorobę psów i kotów, powodującą rozpad krwinek czerwonych)


SJP.pl


piroplazmoza

przenoszona przez kleszcze śmiertelna choroba psów i kotów, powodująca rozpad krwinek czerwonych; babesioza, babeszjoza


SJP.pl


piroplazmozy

przenoszona przez kleszcze śmiertelna choroba psów i kotów, powodująca rozpad krwinek czerwonych; babesioza, babeszjoza


SJP.pl


pirosfera

jedna z warstw ukrytych pod skorupą Ziemi, utworzona przez ognistą płynną masę składającą się w znaczącej części z niklu


SJP.pl


pirosiarczan

rozpuszczalny w wodzie związek chemiczny w postaci białego proszku, wykorzystywany w przemyśle spożywczym jako jeden ze środków konserwujących


SJP.pl


pirosiarczyn

1. pirosiarczyn potasu - konserwant (symbol E224);
2. pirosiarczyn sodu - konserwant (symbol E223)


SJP.pl


pirosiarkowy

kwas pirosiarkowy: bezbarwny kwas, którego pojedyncza cząsteczka składa się z dwóch atomów siarki, dwóch atomów wodoru oraz siedmiu atomów tlenu


SJP.pl


pirostatyka

nauka łącząca w sobie zagadnienia z dziedziny pirotechniki i balistyki, zajmująca się badaniem praw spalania się prochu w warunkach stałej objętości


SJP.pl


pirostilpnit

czerwony minerał o połysku diamentowym, którego skład i własności chemiczne są analogiczne do pirargirytu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z grupy siarczków, o czerwonej lub czerwonobrunatnej barwie i diamentowym połysku;

Wiktionary

Pirostilpnit – rzadki minerał z grupy siarczków. Jego nazwa w języku greckim oznacza "lśniący ogniście". Dawniej znany był pod nazwą "pirochrotyt".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pirostilpnitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pirochrotyt

Wiktionary


pirotechniczka

→ pirotechnik


SJP.pl

Patrz:

pirotechnik

pirotechniczny

związany z pirotechniką, pirotechnikiem (np. pokaz pirotechniczny, efekty pirotechniczne)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pirotechniką, dotyczący pirotechniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sylwester za pasem, już teraz jak grzyby po deszczu wyrastają sklepy i stragany z petardami, w pogoni za zyskiem handlowcy zapominają o obowiązującym zakazie sprzedaży artykułów pirotechnicznych nieletnim […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirotechnika ż., pirotechnik m.

Wiktionary


pirotechnik

specjalista w dziedzinie pirotechniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie pirotechniki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirotechnika ż.

 przym. pirotechniczny

Wiktionary


pirotechnika

dział techniki obejmujący wytwarzanie wyrobów wywołujących efekty świetlne i akustyczne (np. sztucznych ogni); także sztuka wywoływania takich efektów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: pirotechnik

Wiktionary

Pirotechnika – dział chemii i techniki zajmujący się konstrukcją urządzeń z wykorzystaniem materiałów, które po wzbudzeniu, samodzielnie lub w połączeniu z innymi, poprzez proces reakcji spalania, wywołują efekty optyczne, cieplne, akustyczne, zapalające lub dymne. Dzieje się to dzięki niedetonacyjnym, samowystarczalnym reakcjom egzotermicznym. Jedną z ważnych cech substancji pirotechnicznych jest to, że nie polegają na tlenie ze źródeł zewnętrznych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pirotechnik m.

 przym. pirotechniczny

Wiktionary


piroteria

Piroteria – rząd wymarłych łożyskowców z nadrzędu Meridiungulata.

Uważa się niekiedy, że pochodzą od ksenungulatów (Xenungulata) – monotypowego rzędu obejmującego rodzaj "Carodnia".

Wikipedia


pirotyn

minerał, siarczek żelaza; piryt magnetyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rodzaj minerału;

Wiktionary

Pirotyn (piryt magnetyczny) – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem rzadkim. Nazwa pochodzi od gr. "pyrrhos" = ognisty.

Wikipedia


pirowski

nazwisko


SJP.pl


pirozol

układ koloidowy zawierający rozdrobniony metal, trwały tylko w wysokiej temperaturze; pyrozol


SJP.pl


pirożel

bojowy środek zapalający składający się z mieszaniny sproszkowanego magnezu z asfaltem


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pirożki

fraza rzeczownikowa, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. danie kuchni rosyjskiej, pieczone lub smażone ciasto drożdżowe, z nadzieniem słonym lub słodkim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wewnątrz mówiło się po francusku i jadło ptifurki, lecz także turecką baklawę, rosyjskie pirożki, wiedeńskie strudle – przegląd najważniejszych w Rumunii wpływów kulturowych.

Wiktionary


pirożyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marian Pirożyński (1899-1964) – redemptorysta, publicysta, historyk Kościoła
  • Jan Kazimierz Pirożyński (1903-1978) – polski inżynier rolnictwa
  • Jan Pirożyński (1936-2004) – polski bibliolog, historyk książki, literatury i kultury
  • Pierożyński

Wikipedia


pirronizm

sceptycyzm starożytny; pironizm; pyrronizm


SJP.pl


pirrus

Pirrus (319-272 p.n.e.), król Epiru; Pyrrus


SJP.pl


pirrusowy

odnoszący się do Pirrusa (Pyrrusa, króla Epiru), dziś głównie w powiedzeniu: pirrusowe zwycięstwo - zwycięstwo odniesione przy dużych stratach; pyrrusowy


SJP.pl


pirrychej

antyczna stopa wierszowa złożona z dwóch krótkich sylab; pirychej


SJP.pl


pirs

1. pomost do cumowania statków i przeładunku towarów, wchodzący w głąb basenu portowego;
2. pas suchego terenu między sąsiednimi basenami portu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. sztuczny półwysep portowy wyposażony w urządzenia do cumowania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pirs – portowa budowla hydrotechniczna
  • Pirs – jeden z modułów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲirs, AS: pʹirs

Wiktionary


piruecik

1. zdrobnienie od: piruet;
2. figura akrobacji lotniczej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od piruet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie piruet, lecz tylko mały piruecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piruet m.

Wiktionary


piruet

1. obrót dookoła własnej osi wykonany stojąc na palcach jednej nogi, a w łyżwiarstwie figurowym - na czubie łyżwy
2. obrót konia na tylnych nogach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) choreogr. sport. szybki obrót

Wiktionary

Piruet (z franc. "Pirouette") – obrót wokół własnej osi, wykonywany przez tancerzy. Piruet może być wykonywany z różnych pozycji - w tańcu zazwyczaj pozycją wyjściową jest pierwsza pozycja klasyczna. Pierwszą wykonawczynią piruetu była Niemka, Anna Hainel, tancerka klasyczna z epoki oświecenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ekwilibrysta może robić piruety na drucie.

 (1.1) Zbliżył się do drzwi, zrobił nagły, zapewne pożegnalny piruet i znikł we drzwiach raz na zawsze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piruetka ż.

:: zdrobn. piruecik m.

Wiktionary


piruetka

skomplikowana akrobacja lotnicza, polegająca na wykonaniu w locie pionowym w górę pełnej beczki i wyprowadzeniu samolotu do lotu poziomego na tym samym pułapie, co początkowy kurs


SJP.pl


pirwina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. pierwsze plony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲirˈvʲĩna, AS: pʹirvʹĩna

Wiktionary


pirychej

antyczna stopa wierszowa złożona z dwóch krótkich sylab; pirrychej


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pirydoksal

witamina B6, pochodna pirydyny syntetyzowana przez rośliny i bakterie; adermina; pirydoksyna


SJP.pl


pirydoksamina

pochodna pirydoksyny


SJP.pl


pirydoksyna

witamina B6, pochodna pirydyny syntetyzowana przez rośliny i bakterie; adermina; pirydoksal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. jedna z form witaminy B6;

Wiktionary

Pirydoksyna ("adermina") – organiczny związek chemiczny, pochodna pirydyny, jedna z form witaminy B6. W organizmie ulega przemianie do fosforanu pirydoksalu, aktywnej formy witaminy B6, wchodzącego w skład grup prostetycznych wielu enzymów niezbędnych w syntezie aminokwasów (np. tryptofanu), neuroprzekaźników (katecholamin, serotoniny, norepinefryny), sfingolipidów, kwasu 5-aminolewulinowego oraz metabolizmie białek (np. hemoglobiny), węglowodanów i tłuszczów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɨdɔˈksɨ̃na, AS: pʹirydoksỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adermina

Wiktionary


pirydyna

związek heterocykliczny; azyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. bezbarwny, organiczny, heterocykliczny związek chemiczny o nieprzyjemnym zapachu;

Wiktionary

Pi

Wikipedia


pirydynowy

zawierający pirydynę (azynę, jeden ze związków heterocyklicznych) lub w jakiś inny sposób związany z tym związkiem; azynowy


SJP.pl


pirymidyna

heterocykliczny związek organiczny, którego pojedyncza cząsteczka zawiera cztery atomy węgla, cztery atomy wodoru i dwa atomy azotu


SJP.pl

Pirymidyna, 1,3-diazyna, – organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych, strukturalnie zbliżony do pirydyny.

Trzy podstawowe części kwasów nukleinowych (DNA i RNA) – cytozyna, tymina i uracyl są pochodnymi pirymidyny.

Wikipedia


pirymidynowy

związany w jakiś sposób z pirymidyną (heterocyklicznym związkiem organicznym, którego pojedyncza cząsteczka zawiera cztery atomy węgla, cztery atomy wodoru i dwa atomy azotu)


SJP.pl


piryt

minerał należący do grupy siarczków o wzorze chemicznym FeS2 (disiarczek żelaza (II)).


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza;

Wiktionary

Piryt (iskrzyk) – minerał żelaza z gromady siarczków, disiarczek żelaza(II), #PATRZ. Nazwa pochodzi od gr. "pyr" = „ogień” / "pyrites lithos" = „kamień, który wywołuje ogień”, gdyż po uderzeniu w minerał powstają iskry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piryt tworzy zwykle kryształy sześcienne o mosiężnożółtej barwie i metalicznym połysku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲirɨt, AS: pʹiryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pirytowy

 temsłow. piro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iskrzyk, złoto głupców, Jaś błądzący

Wiktionary


pirytowy

o cechach pirytu, wykonany z pirytu, zawierający piryt (np. złoża pirytowe, kryształ pirytowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pirytem, zawierający piryt, wykonany z pirytu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piryt mrz.

Wiktionary


pirzgać

pizgać; potocznie:
1. rzucać czymś;
2. bić, uderzać


SJP.pl


pirzgnąć

potocznie: rzucić, walnąć


SJP.pl


piróg

kapelusz składany płasko, noszony niegdyś przez wyższych oficerów francuskich, a także: rodzaj cylindra popularnego w dziewiętnastowiecznej Europie; szapoklak


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piróg – szapoklak (nie mylić z cylindrem), składany płasko dwurożny kapelusz, używany przez wyższych oficerów francuskich na początku XIX wieku
  • piróg (pieróg) – potrawa, nadziewany placek z ciasta drożdżowego
  • piróg (pieróg) – potrawa z cienko rozwałkowanej porcji ciasta z farszem; zob. pierogi, sekcja Etymologia wyrazu
  • Piróg – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Stromiec

Wikipedia


pis

[czytaj: pis] skrót od: Prawo i Sprawiedliwość - partia polityczna


SJP.pl

skrótowiec głoskowy w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = polit. Prawo i Sprawiedliwość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska partia polityczna
  • Pis – miejscowość we Francji
  • Państwowa Inspekcja Sanitarna, potocznie określana jako sanepid
  • kod IATA dla portu lotniczego w Biard
  • Platform Invocation Services (Microsoft) – usługa pozwalająca wywoływanie procedur z bibliotek DLL lub komponentów COM
  • Polski Instytut Socjologiczny
  • Polski Instytut Spalania
  • Przedsiębiorstwo Inżynierii Sanitarnej
  • Právo a spravedlnost (PaS) – czeska partia polityczna, obecnie pod nazwą Nie dla Brukseli – Narodowa Demokracja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Członek PiS zobowiązany jest m.in. do postępowania zgodnego z powszechnie przyjętymi zasadami współżycia społecznego oraz zasadami moralnymi i obywatelskimi wynikającymi z programu PiS.

 (1.1) Sobotni marsz KOD-u i opozycji miał być sygnałem dla przedwyborczego zjednoczenia różnych środowisk przeciwko PiS-owi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲis, AS: pʹis

Wiktionary

Powiązane:

 skr. POPiS

 rzecz. Prawo i Sprawiedliwość n., pisowiec mos., pisiak mos., pisior mos., pisdzielec mos., pisowskość ż.

 przym. pisowski, PiS-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Prawo i Sprawiedliwość

Wiktionary


pis-bus

potocznie: autobus, którym poruszają się politycy PiS-u w czasie kampanii wyborczych


SJP.pl


pis-owiec

pisowiec;
1. członek PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości, partii politycznej);
2. pogardliwie: zwolennik PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości, partii politycznej)


SJP.pl


pis-owski

→ PiS (Prawo i Sprawiedliwość); pisowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z PiS-em (Prawem i Sprawiedliwością), dotyczący PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

 (1.2) polit. związany z polityką, rządami PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości), charakterystyczny dla rządów PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsɔfsʲci, AS: pʹisofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PiS

 rzecz. pisowiec mos., PiS-owiec mos., pisdzielec mos., pisowskość ż., PiS-owskość ż.

 przym. pisowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisowski

Wiktionary


pis-ówa

pisówa, PiS-ówka, pisówka; pogardliwie:
1. zwolenniczka partii Prawo i Sprawiedliwość;
2. członkini partii Prawo i Sprawiedliwość


SJP.pl


pis-ówka

pisówka, PiS-ówa, pisówa; pogardliwie:
1. zwolenniczka partii Prawo i Sprawiedliwość;
2. członkini partii Prawo i Sprawiedliwość


SJP.pl


pis.

skrót od: pisownia


SJP.pl


pisa

rzeka w Polsce, przepływająca przez Pisz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji, w obwodzie królewieckim, dopływ Węgorapy;

 (1.2) geogr. nazwa kilku cieków wodnych w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pisa – rzeka, dopływ Narwi, na Mazurach i północnym Mazowszu
  • Pisa – rzeka, dopływ Łyny, na Warmii i Prusach Dolnych
  • Pisa (Pisa Warmińska)– rzeka, średni bieg rzeki Wadąg, na Warmii (od jez. Pisz do jez. Wadąg)
  • Pisa – potok, dopływ Białej Głuchołaskiej
  • Pisa – struga, dopływ Rypienicy
  • Pisa (ros. Pissa) – rzeka, dopływ Węgorapy
  • Pisa – starożytne miasto w Grecji
  • Piza (wł. Pisa) – miasto we Włoszech (pisownia oryginalna)
  • PISA – Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów
  • Pisia, Pisiak
  • Pissa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲisa, AS: pʹisa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piski, pisański

Wiktionary


pisaczek

zdrobnienie od: pisak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pisak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisak m., pisanina ż.

 przym. pisakowy

Wiktionary


pisadło

potocznie: przyrząd do pisania; pisak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. to, co służy do pisania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czekam na pianino – przywiozą, to się ogarnę, odkurzę i łaps za pisadło, do nut przystąpię, notatki porobię.

 (1.1) Zostawi pisadła, aby podczas wyborów pamiętać, żeby przy nazwisku żadnego z tych kandydatów krzyżyka nie postawić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pisać ndk.

 rzecz. pismo n., pisak m., pisarz m., pisanina ż.

Wiktionary


pisak

przyrząd do pisania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) narzędzie do pisania, którym pisze się, używając wymiennych wkładów z atramentem lub żelem

 (1.2) techn. część pisząca mechanizmu

 (1.3) pot. każdy przyrząd, którym można pisać

Wiktionary

Pisak (flamaster, mazak, marker) – jest to rodzaj długopisu, wewnątrz którego znajduje się porowaty rdzeń nasączony tuszem. Końcówka pisząca jest również porowata, dzięki czemu tusz powoli przepływa na powierzchnię papieru czy innego materiału. Dostępna jest ich szeroka gama kolorów i rodzajów tuszu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto ma pożyczyć pisak, bo mi się wypisał?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲisak, AS: pʹisak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanie n., pismo n., pisanina ż.

:: zdrobn. pisaczek mrz.

 czas. pisać ndk.

 przym. pisakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długopis, pióro, cienkopis, flamaster

Wiktionary


pisakowy

→ pisak


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pisakiem, dotyczący pisaka

Wiktionary

Patrz:

pisak

Powiązane:

 rzecz. pisak mrz., pisaczek mrz.

 czas. pisać ndk.

Wiktionary


pisane

1. tworzyć tekst na jakiejś powierzchni używając do tego stosownego narzędzia;
2. donosić, przekazywać coś na piśmie lub w druku, komunikować o czymś w taki sposób;
3. pisać się: podpisywać się pod czymś, często także: zgadzać się na coś, potwierdzać chęć uczestniczenia w czymś


SJP.pl


pisaneczka

zdrobnienie od: pisanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pisanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanka ż., pisanina ż.

Wiktionary


pisanica

wieś i osada w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pisanica – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
  • Pisanica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
  • Pisanica – dawna gmina wiejska
  • Pisanica – dawna gromada

Wikipedia


pisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pisać.

 (1.2) odręczne tworzenie napisów i tekstów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja pasja pisania rozwija się i przynosi niespodziewane owoce.

 (1.2) Swój czas dzieli między tworzenie komiksów jako freelancer i prowadzenie kursów rysunku i pisania jako nauczyciel w ramach nagradzanego programu animacji w Seneca College.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsãɲɛ, AS: pʹisãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisarstwo n., pismo n., pisarz m., pisarka ż., pismak m., pisak m., pisownia ż., pisanina ż., pisanka ż., pisarczyk m., piśmienność ż., piśmiennictwo n., pisywanie n., napisanie n., spisywanie n., spisanie n., wypisywanie n., wypisanie n., wpisywanie n., wpisanie n., opisywanie n., opisanie n., nadpisywanie n., nadpisanie n., napisy nmos.

 czas. pisywać dk., pisać ndk., napisać dk., spisywać ndk., spisać dk., wypisywać ndk., wypisać dk., opisywać ndk., opisać dk., nadpisywać ndk., nadpisać dk., wpisywanie n., wpisanie n.

 przym. pisarski, piśmienny, piśmienniczy, pisemny

Wiktionary


pisanina

lekceważąco o jakimś błahym, marnym lub nudnym tekście, najczęściej niepotrzebnym, niewnoszącym żadnych nowych spojrzeń na daną sprawę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lekcew. przydługie, nudnawe pisanie

 (1.2) lekcew. nędzny, marny utwór pisany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopisanie dk., dopisek mrz., dopisywacz mos., dopisywanie ndk., napis mrz., napisanie dk., napisy nmos., odpis mrz., odpisanie dk., odpisywacz mos., odpisywanie ndk., opis mrz., opisanie dk., opisowość ż., opisówka ż., opisywactwo n., opisywacz mos., opisywalność ż., opisywanie ndk., pisaczek mrz., pisadło n., pisak mrz., pisane n., pisaneczka ż., pisanie n., pisanka ż., pisankarka ż., pisankarstwo n., pisanko n., pisarczyk mos., pisarka ż., pisarskość ż., pisarstwo n., pisarz mos., pisarzyna mos., pisemko n., pisemność ż., pismak mos., piśmidło n., pismo n., pisownia ż., pisywacz mos., pisywanie n., piszpan mos., piśmiennictwo n., piśmienność ż., podpis mrz., podpisik mrz., podpisanie n., podpisywanie n., popis mrz., popisowość ż., popisówa ż., popisówka ż., popisanie n., popisy nmos., pospiskowanie n., przepis mrz., przepisanie n., przepiska ż., przepisodawca mos., przepisownik mrz., przepisowość ż., przepisy nmos., przepisywacz mos., przepisywanie n., przepiśnik mrz., przypis mrz., przypisanie n., przypisaniec mos., przypisek mrz., przypiska ż., przypisywanie n., rozpis mrz., rozpisanie n., rozpiska ż., rozpisywanie n., spis mrz., spisanie n., spisek mrz., spiskowanie n., spiskowiec mos., spisywanie n., wpis mrz., wpisanie n., wpisowe nmos., wpisywanie n., wypis mrz., wypisanie n., wypisek mrz., wypiska ż., wypiski nmos., wypisy nmos., wypisywanie n., zapis mrz., zapisanie n., zapisek mrz., zapiska ż., zapisobierca mos., zapisobiorca mos., zapisodawca mos., zapisywacz, zapisywanie n.

 czas. dopisać dk., dopisywać ndk., napisać dk., odpisać dk., odpisywać ndk., opisać dk., opisywać ndk., pisać ndk., pisywać ndk., podpisać dk., podpisywać ndk., popisać dk., pospiskować dk., przepisać dk., przepisywać ndk., przypisać dk., przypisywać ndk., rozpisać dk., rozpisywać ndk., spisać dk., spiskować ndk., spisywać ndk., wpisać dk., wpisywać ndk., wypisać dk., wypisywać ndk., zapisać dk., zapisywać ndk.

 przym. opisowy, opisywalny, pisemny, piśmienniczy, piśmienny, pisarski, podpisowy, popisowy, przepisodawczy, przepisowy, spisowy, spiskowy, wpisowy, zapisowy, zapisywalny

 przysł. pisemnie, piśmiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. bazgranina, bazgroły, bohomazy, chała, chłam, grafomania, gryzmoły, kicz, makulatura, mazanina, ramota, szmira

Wiktionary


pisanit

minerał, siarczan miedzi zawierający w swojej pojedynczej cząsteczce siedem cząsteczek wody; melanteryt miedziowy


SJP.pl


pisanka

wielkanocne jajko barwione, malowane lub ozdabiane innymi technikami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. folk. tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy;

 (1.2) typogr. łaciński krój wzorowany na kaligraficznym piśmie odręcznym, przeważnie pochylony w prawo

Wiktionary

Pisanka – ogólna, zwyczajowa nazwa jaja (zwykle kurzego, ale także gęsiego czy kaczego) zdobionego różnymi technikami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Malowanie pisanek w Wielką Sobotę to stary polski zwyczaj.

 (1.2) […] Należy też pamiętać, że bloki tekstu złożone pisanką nie zachęcają do czytania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsãnka, AS: pʹisãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisarczyk mos., pismo n., pisarz mos., pisaneczka ż., pisanie n., pisanina ż.

 czas. pisać

 przym. pisankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Mazowsze piska

Wiktionary


pisankarka

kobieta zajmująca się pisankarstwem (tworzeniem i barwieniem pisanek, najczęściej przy użyciu technik charakterystycznych dla danego regionu)


SJP.pl


pisankarski

odnoszący się do pisankarstwa (ogółu technik tworzenia i barwienia pisanek, najczęściej odrębnych dla danego regionu), związany z pisankarstwem


SJP.pl


pisankarstwo

ogół specjalnych technik tworzenia i barwienia pisanek, najczęściej odrębnych dla danego regionu


SJP.pl


pisankarz

twórca pisanek


SJP.pl


pisanko

pismo artystyczne zbliżone formą do pisma kaligraficznego, stosowane do dużych napisów


SJP.pl


pisankowy

→ pisanka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pisankami, dotyczący pisanek

Wiktionary

Patrz:

pisanka

Powiązane:

 rzecz. pisanka ż.

Wiktionary


pisarczyk

1. lekceważąco: marny pisarz; pismak, pisarzyna, skrobipiórek, gryzipiórek;
2. dawniej: pomocnik pisarza w biurze, urzędzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. słaby, marny lub podrzędny pisarz

 (1.2) daw. pomocnik pisarza urzędowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanina ż., pisarz mos., pismo n., pisarstwo n., piśmiennictwo n., pisanka ż., zapisek mrz., Pisarzowice nmos., pisanie n., napisanie n., pisarka ż., pisarzyna mos.

 czas. pisać ndk., napisać dk., zapisywać ndk., zapisać dk.

 przym. pisarski

 przysł. pisarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisarzyna, gryzipiórek, gryzipiór

Wiktionary


pisarek

kobieta zajmująca się pisaniem utworów literackich; literatka, autorka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (1901, Przedbórz – 1983, Berlin Zachodni) – fotograf
  • Izabella Pisarek (ur. 1964) – polska ekonomistka, profesor nauk rolniczych
  • Karolina Pisarek (ur. 1997) – polska modelka
  • Krystyna Pisarkowa (1932–2010) – profesor językoznawstwa, badaczka języka polskiego
  • Maciej Pisarek (ur. 1966, Kraków) – polski reżyser i scenarzysta filmowy
  • (ur. 1972, Warszawa) – malarka
  • Marian Pisarek (1912, Łosie – 1942, Francja)
  • Regina Pisarek (1939, Warszawa – 1998, Nadarzyn) – polska piosenkarka
  • Walery Pisarek (1931–2017) – polski językoznawca i prasoznawca
  • Zdzisław Pisarek (ur. 1953, Tokary) – polski polityk

Wikipedia


pisarka

kobieta zajmująca się pisaniem utworów literackich; literatka, autorka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. forma żeńska od: pisarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsarka, AS: pʹisarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisanie n., pisarstwo n.

:: fm. pisarz m.

 czas. pisać

 przym. pisarski

 przysł. pisarsko

Wiktionary


pisarkiewicz

nazwisko


SJP.pl


pisarowicz

nazwisko


SJP.pl


pisarski

odnoszący się do pisarstwa lub pisarza, pisarki (np. talent pisarski, wyobraźnia pisarska), związany w jakiś sposób z tą dziedziną sztuki (np. znak pisarski, przyrząd pisarski)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z pisaniem, dotyczący pisania

 (1.2) związany z tworzeniem dzieł literackich, dotyczący tworzenia dzieł literackich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bohdan Pisarski – polski myrmekolog i entomolog
  • Józef Pisarski – polski bokser
  • Roman Pisarski – polski pisarz
  • Ryszard Pisarski – polski piosenkarz
  • Ryszard Pisarski – polski zootechnik, specjalizujący się w żywieniu zwierząt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chwyt pisarski u dzieci można podzielić na chwyt prymitywny, przejściowy i dojrzały.

 (1.2) Odkrył w sobie talent pisarski podczas rekonwalescencji po amputacji nogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisarczyk mos., pisarz mos., pisarka ż., pisarstwo n., pisanie n., pismo n., pisanina ż.

 czas. napisać dk., pisać ndk.

 przysł. pisarsko

Wiktionary


pisarstwo

twórczość pisarska, literacka, tworzenie utworów pisanych, najczęściej masowo w celu znalezienia dochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zajęcie pisarza, działalność pisarska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla mojego pisarstwa najbardziej inspirująca okazała się artystyczna potencja mowy chłopskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisarczyk mos., pismo n., pisanina ż., pisanie n., napis m., napisanie n., pisarz m., pisarka ż., pisarzyna m.

 czas. pisać ndk., napisać dk., przynapisać dk., donapisać dk., przynapisać dk., odnapisać dk.

 przym. pisarski

Wiktionary


pisarz

1. osoba zajmująca się pisaniem utworów literackich; literat;
2. dawniej: urzędnik pełniący funkcję sekretarza, zajmujący się sprawami administracyjnymi, finansowymi itp.;
3. osoba przepisująca księgi, dokumenty; skryba, kopista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

 (1.2) wojsk. podoficer funkcyjny do spraw administracyjnych, sekretarz dowódcy kompanii

 (1.3) daw. urzędnik pełniący funkcję sekretarza w urzędzie miejskim, kancelarii królewskiej itp.;

 (1.4) hist. warstwa społeczna starożytnego Egiptu osób wykształconych, posługujących się pismem;

Wiktionary

Pisarz – osoba tworząca dzieła literackie, przynależna do języka, w którym pisze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Autor tej książki jest bardzo znanym pisarzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲisaʃ, AS: pʹisaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisarstwo n., piśmiennictwo n., pisanka ż., zapisek m., Pisarzowice nmos., pisanie n., napisanie n.

:: zdrobn. pisarczyk m.

:: zgrub. pisarzyna m.

:: fż. pisarka ż.

 czas. pisać ndk., napisać dk., zapisywać ndk., zapisać dk.

 przym. pisarski

 przysł. pisarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) literat, prozaik

 (1.3) kancelista, notariusz

 (1.4) skryba

Wiktionary


pisarzowa

→ pisarz (dawniej); pisarski


SJP.pl

Pisarzowa – wieś w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa położona u podnóży Pasma Łososińskiego, w górnym odcinku potoku Smolnik (dopływu Dunajca), przy drodze powiatowej nr 1551K relacji Limanowa – Chełmiec. Miejscowość zamieszkana jest przez grupę entograficzną lachów limanowskich.

Wikipedia


pisarzowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pisarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra
  • Pisarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Lubań
  • Pisarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
  • Pisarzowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
  • Pisarzowice – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Strzeleczki
  • Pisarzowice – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilamowice
  • Pisarzowice – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
  • Pisarzowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra
  • Pisarzowice – gmina w województwie opolskim
  • Pisarzowice – gmina w województwie wrocławskim
  • Pisarzowice – gromada w powiecie brzeskim
  • Pisarzowice – gromada w powiecie gliwickim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pisarz mos., pisarczyk mos.

Wiktionary


pisarzowy

→ pisarz (dawniej); pisarski


SJP.pl


pisarzyna

(r. męski) lekceważąco: marny pisarz; pismak, skryba, skrobipiórek, gryzipiórek


SJP.pl


pisarzówna

dawniej: córka pisarza


SJP.pl


pisać

1. tworzyć tekst na jakiejś powierzchni używając do tego stosownego narzędzia;
2. donosić, przekazywać coś na piśmie lub w druku, komunikować o czymś w taki sposób;
3. pisać się: podpisywać się pod czymś, często także: zgadzać się na coś, potwierdzać chęć uczestniczenia w czymś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. napisać)

 (1.1) umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium

 (1.2) tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma

 (1.3) przest. malować, rysować (szczególnie prawosławne ikony)

 (1.4) tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczycielka pisze kredą na tablicy jakieś wzory.

 (1.2) Dziennikarz napisał dla swojej gazety ciekawą recenzję przedstawienia.

 (1.4) Jak się pisze pana nazwisko?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲisat͡ɕ, AS: pʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpisywać ndk., pisywać ndk., napisać dk., dopisywać ndk., dopisać dk., opisywać ndk., opisać dk., przepisywać ndk., przepisać dk., zapisywać ndk., zapisać dk.

 rzecz. pisarczyk mos., piśmiennictwo n., pisanie n., pisak mrz., pismo n., pismak mos., pisarz mos., pisarka ż., pisarstwo n., pisadło n., pisownia ż., pisanka ż., podpisanie n., napisy nmos., pisanina ż.

 przym. pisemny, pisarski, niepiśmienny, piśmienny, pisakowy

 przysł. pisemnie

Wiktionary


pisański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pisą, dotyczący Pisy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pisa ż.

Wiktionary


pisces

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ryb – zwierząt.
  • Ryb – gwiazdozbioru nieba północnego.

Wikipedia


pischinger

[czytaj: piszinger] torcik z wafli przekładanych słodką masą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. torcik waflowy, zwykle z masą czekoladową;

Wiktionary

Pischinger, także spolszczony jako piszinger, piszyngier lub piszynger – torcik z wafli przekładanych masą czekoladowo-orzechową, oblany polewą czekoladową. Termin ten znany jest prawie wyłącznie na terenach dawnej Galicji i może odnosić się też do andrutów przełożonych masą kajmakową.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) piszinger, piszyngier

Wiktionary


piscina

[czytaj: pisc-ina] piscyna;
1. basen z zimną wodą stanowiący element starorzymskich term;
2. kamienna misa z wodą, służąca do ablucji kapłańskich i mycia naczyń liturgicznych, a w epoce wczesnochrześcijańskiej także jako baptysterium, w którym chrzczono przez zanurzenie w wodzie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piscina (miasto) – miasto we Włoszech
  • Piscina (architektura) – zbiornik wodny

Wikipedia


pisco

[czytaj: pisko] aromatyczny winiak uznawany za trunek narodowy w Peru i Chile, spożywany zwykle z dodatkiem soku owocowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rodzaj alkoholu z Ameryki Południowej, brandy ze sfermentowanych i destylowanych winogron;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pisco (miasto) – miasto w Peru
  • Pisco (alkohol) – alkohol typu brandy

Wikipedia


piscyna

piscina;
1. basen z zimną wodą stanowiący element starorzymskich term;
2. kamienna misa z wodą, służąca do ablucji kapłańskich i mycia naczyń liturgicznych, a w epoce wczesnochrześcijańskiej także jako baptysterium, w którym chrzczono przez zanurzenie w wodzie


SJP.pl


pisdzielec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. członek lub zwolennik PiS-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy te pisdzielce zrobią chociaż jedną rzecz dobrze, czy wszystko mają zamiar spierdolić?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PiS m., pisowiec m., pisówka ż., pisowczyk m.

 przym. pisowski, PiS-owski

 skr. PiS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. obraź. pisior, pisuar; neutr. pisowiec, pisowczyk

Wiktionary


pisemko

zdrobniale o piśmie (najczęściej w znaczeniu tekstu stanowiącego dokument lub większą całość, gazetę lub czasopismo)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pogardliwie o gazecie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisanina ż.

 przym. pisemny, piśmienny

Wiktionary


pisemnie

przysłówek

 (1.1) na piśmie, za pomocą pisma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsɛ̃mʲɲɛ, AS: pʹisẽmʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanina ż., pismo, piśmiennictwo

 czas. pisać

 przym. pisemny, piśmienniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na piśmie

Wiktionary


pisemny

utrwalony na piśmie (np. praca pisemna, zgoda pisemna), wyrażony za pomocą pisma lub w jakiś inny sposób związany z pismem; piśmienny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konkurs będzie przebiegać w dwóch etapach: test pisemny, a po nim część ustna dla finalistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsɛ̃mnɨ, AS: pʹisẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisemko n., piśmidło n., piśmidełko n., piśmiennictwo n., piśmiennik m., pisemność ż., pisemnictwo n., pisanina ż., pisanie n.

 czas. pisać ndk.

 przym. piśmienniczy

 przysł. pisemnie

Wiktionary


pisf

skrótowiec głoskowy w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = Polski Instytut Sztuki Filmowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Realizację filmu umożliwiły pieniądze z PISF-u.

Wiktionary


pisflacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) publ. ekon. inflacja spowodowana rządami PiS

Wiktionary


pisia

rubasznie: żeński narząd płciowy; pipa, pipka, piczka


SJP.pl

Zobacz też: Pisia (dopływ Brynicy).

Pisia – rzeka w Polsce, w województwie mazowieckim na Równinie Łowicko-Błońskiej, prawy dopływ Bzury (uchodzi w Sochaczewie). Długość rzeki wynosi 58,5 km, a powierzchnia zlewni 501,4 km².

Pisia powstaje z połączenia dwóch rzek: większej Pisi Gągoliny (dawniej zwanej "Radziejówką") i mniejszej Pisi Tucznej. Obie mają źródła na Wysoczyźnie Rawskiej na południowy wschód od miasta Mszczonów i łączą się na południe od wsi Kaski.

Wikipedia


pisiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekcew. członek PiS-u

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PiS

Wiktionary


pisiewicz

nazwisko


SJP.pl


pisil

skrótowiec

 (1.1) = Polska Izba Spedycji i Logistyki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲisʲil, AS: pʹisʹil

Wiktionary


pisior

żartobliwie o męskim członku; siusior, kuśka, pitol, ptaszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. grub. penis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) pejor. obraź. członek lub zwolennik PiS-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek nachlał się wódy i latał z pisiorem na wierzchu po akademiku.

 (2.1) Nie tylko pisiory wierzą w zamach smoleński.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz.

:: zdrobn. pisiorek m.

 (2.1)

 skr. PiS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. siusiak, siurak, wacek, fajfus; członek, penis; wulg. chuj, wulg. kutas

 (2.1) pisuar; neutr. pisowiec

Wiktionary


pisiorek

zdrobnienie od: pisior


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. penis

 (1.2) zdrobn. od: pisior

 (1.3) pejor. obraź. członek lub zwolennik PiS-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisior m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisior, ptaszek, fujara, członek, pała, fiutek

Wiktionary


pisiorka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. obraź. członkini lub zwolenniczka PiS-u

Wiktionary


pisiorski

pogardliwie: pisowski (związany z PiS-em)


SJP.pl


pisiorstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pejor. ogół wyborców i polityków Prawa i Sprawiedliwości

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pisowski

Wiktionary


pisizm

pejoratywnie: sposób rządzenia przez PiS


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pejor. sposób sprawowania rządów przez partię polityczną Prawo i Sprawiedliwość

Wiktionary


pisk

ostry, przenikliwy dźwięk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cienki, przenikliwy dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagły pisk dochodzący z korytarza zelektryzował zebranych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲisk, AS: pʹisk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piszczeć, piskać, popiskiwać

 przym. piskliwy, piszczałkowy

 rzecz. pisklę n., piszczałka ż.

Wiktionary


piska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kreska

 (1.2) gw-pl|Mazowsze. pisanka

forma czasownika.

 (2.1) 3 os. lp. ter. od: piskać

Wiktionary


piskać

wydawać piski


SJP.pl


piski

przymiotnik od: Pisz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Pisz

 (1.2) od Pisa

forma rzeczownika.

 (2.1) M. B. lm. od pisk

Wiktionary

Piski (dopełniacz: Pisków, przymiotnik: piskowski) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czerwin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲisʲci, AS: pʹisʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Pisz m., piszanin m., piszanka ż.

 (1.2)

 rzecz. Pisa ż.

Wiktionary


pisklaczek

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklak, pisklątko, pisklę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: pisklak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisklak mzw., pisklę n.

 przym. pisklęcy

Wiktionary


pisklak

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklaczek, pisklątko, pisklę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. ptak wykluty z jaja

Wiktionary

Pisklak (ang. "Piper") – 6-minutowy krótkometrażowy film animowany produkcji wytwórni Pixar. Wyreżyserował go Alan Barillaro, który również napisał scenariusz. Swoją premierę miał 16 czerwca 2016, w kinach przed filmem "Gdzie jest Dory?", w Polsce 17 czerwca. Film zdobył Oskara w 2017 roku, w kategorii najlepszy krótkometrażowy film animowany.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy pniu leżało ciałko pisklaka, który wypadł z gniazda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisklę n., pisklątko n.

:: zdrobn. pisklaczek mzw.

 przym. pisklęcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisklę

Wiktionary


piskliwiej

stopień wyższy od przysłówka: piskliwie


SJP.pl


piskliwość

cecha głosu lub dźwięku przenikliwego, bardzo wysokiego, cienkiego lub jakiegoś przedmiotu wydającego dźwięki określone w ten sposób


SJP.pl


piskliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: piskliwy


SJP.pl


piskliwy

przenikliwy, bardzo wysoki, cienki, zbliżony do pisku (np. piskliwy głos) lub będący źródłem dźwięków tak określonych (np. piskliwe skrzypce, piskliwy flet)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o głosie, dźwięku itp.: wysoki, cienki, przenikliwy

 (1.2) wydający piskliwy (1.1) dźwięk, głos itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲisˈklʲivɨ, AS: pʹisklʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisk m., piskliwość ż., pisklę n.

 przysł. piskliwie

Wiktionary


pisklątko

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklaczek, pisklak, pisklę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) młode pisklę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisklak mzw., pisklę n.

 przym. pisklęcy

Wiktionary


pisklę

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklaczek, pisklak, pisklątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. niedawno wyklute młode ptaka;

 (1.2) przen. pieszczotliwie o dziecku

Wiktionary

Pisklę – świeżo wykluty z jaja ptak (termin stosowany również dla młodych dinozaurów nieptasich), u większości gatunków wymagający opieki rodzicielskiej.

Według cech piskląt różnych gatunków ptaków, ptaki dzieli się na gniazdowniki i zagniazdowniki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myśliwy chroni gniazda i lęgowiska wszelkiej zwierzyny, jaja ptaków i pisklęta oraz młodzież zwierzyny.

 (1.1) Wszystkie pisklęta po wykluciu wymagają opieki rodziców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲisklɛ, AS: pʹiskle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisk m., pisklak m., pisklątko n., piszczenie n., popiskiwanie n., piskanie n.

:: zdrobn. pisklaczek m.

 czas. piszczeć ndk., popiskiwać ndk., piskać ndk.

 przym. pisklęcy, piskliwy, piszczałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pisklak

Wiktionary


pisklęcy

należący do pisklęcia (np. pisklęce skrzydełka, pisklęcy dzióbek), taki jak u pisklęcia (np. pisklęcy puszek) lub w jakiś inny sposób związany z pisklęciem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pisklęciem, dotyczący pisklęcia

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do pisklęcia

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla pisklęcia, posiadający cechy przypisywane pisklętom

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Z budki dochodził pisklęcy świergot.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisklak mzw., pisklę n., pisklątko n., pisklaczek mzw.

Wiktionary


pisknięcie

pisk, pojedynczy dźwięk o bardzo wysokiej częstotliwości, przenikliwy, cienki, ostry


SJP.pl


piskorczyk

nazwisko


SJP.pl


piskorczyn

Piskorczyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Brzuze. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. W latach 1867–1975 miejscowość administracyjnie należała do powiatu rypińskiego. Jest to przedostatnia pod względem liczby ludności miejscowość w gminie.

Wikipedia


piskorek

rodzaj ryb z rodziny piskorzowatych; cierniooczek


SJP.pl


piskornica

Piskornica dawniej też Piskorszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Gózd. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Kuczkach.

Wikipedia


piskorowice

Piskorowice – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Leżajsk. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wieś królewska Piskorowice, położona była w 1589 roku w starostwie niegrodowym krzeszowskim w ziemi przemyskiej województwa ruskiego. Wieś Piskorowice jest położona nad rzeką San.

Wikipedia


piskorowski

nazwisko


SJP.pl


piskorski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Piskorska-Chlebowska – chemiczka, podharcmistrzyni, działaczka opozycji demokratycznej w PRL
  • Jadwiga Piskorska-Pliszczyńska – radiobiolog i toksykolog, profesor nauk weterynaryjnych, pracownik naukowy Państwowego Instytutu Weterynaryjnego, prezydent Puław (1990–1994)
  • Katarzyna Piskorska – przewodniczka harcerska, artystka rzeźbiarka i medalierka, działaczka Rodzin Katyńskich, zginęła w czasie katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku 10 kwietnia 2010 r.
  • Maria Piskorska – działaczka niepodległościowa, działaczka ZHP, harcmistrzyni, nauczycielka
  • August Piskorski – protoplasta najstarszego polskiego rodu białoskórników w Warszawie
  • Czesław Piskorski – krajoznawca, piewca i popularyzator historii i turystyki Pomorza Zachodniego
  • Florian Piskorski – delegat Rady Polonii Amerykańskiej na Europę, ukrywał się w Brdowie w 1939 r.
  • Jan Piskorski – polityk, adwokat, radca prawny, poseł na Sejm I kadencji
  • Jan Piskorski – prezydent Zamościa w latach 1975–1981
  • Jan Maria Piskorski – historyk, wykładowca historii porównawczej Europy na Uniwersytecie Szczecińskim
  • Józef Piskorski – rzemieślnik i działacz partyjny związany z Ostródą, poseł na Sejm PRL I, II i III kadencji (1952–1965
  • Krzysztof Piskorski – pisarz, autor fantastyczny i twórca gier fabularnych

Wikipedia


piskorz

słodkowodna ryba pochodząca z Eurazji i Afryki, mająca wydłużone ciało i małe łuski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. gatunek słodkowodnej ryby (nazwa systematyczna|Misgurnus fossilis|ref=tak.), o elastycznym, wydłużonym, obłym ciele, należącej do rodziny piskorzowatych (Cobitidae);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) stpol. nic

Wiktionary

Piskorz ("Misgurnus fossilis") – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny piskorzowatych (Cobitidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲiskɔʃ, AS: pʹiskoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piskorzowate nmos.

 przym. piskorzowy, piskorzowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regionalizm. wiun, wijun; przest. jun

Wiktionary


piskorzec

Piskorzec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Iłów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


piskorzeniec

Piskorzeniec – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

W pobliżu znajduje się rezerwat przyrody o pow. 409 ha (Rezerwat przyrody Piskorzeniec).

Wikipedia


piskorzewo

Piskorzewo (niem. "Königsdorf") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


piskorzowate

o cechach piskorzowatych (ryb słodkowodnych z podrzędu karpiowców, charakteryzujących się walcowatym, nagim lub miejscowo pokrytym niewielkimi łuskami ciałem)


SJP.pl

Piskorzowate, kozowate, kózkowate (Cobitidae) – rodzina słodkowodnych ryb karpiokształtnych (Cypriniformes).

Wikipedia


piskorzowaty

o cechach piskorzowatych (ryb słodkowodnych z podrzędu karpiowców, charakteryzujących się walcowatym, nagim lub miejscowo pokrytym niewielkimi łuskami ciałem)


SJP.pl


piskorzowy

zrobiony z piskorza (słodkowodnej ryby z rodziny piskorzowatych), przyrządzony z dodatkiem kawałków piskorza (np. sałatka piskorzowa)


SJP.pl


piskorzówek

Piskorzówek ( Klein Peiskerau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wieś jest położona 14 kilometrów od Oławy, 3 kilometry od siedziby gminy w Domaniowie i 23 kilometry od Wrocławia.

Wikipedia


piskorów

Piskorów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Puławy.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


piskrzyn

Piskrzyn – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Baćkowice. Ma status sołectwa.

W Piskrzynie znajduje się kamieniołom dolomitu eksploatowany przez "Kopalnie Dolomitu S.A. w Sandomierzu". Miejscowe zasoby oceniono na 16 997 tys. ton, z czego dotychczas wydobyto 384 tys. Od 2015 roku trwa proces przenoszenia kopalni do Janczyc.

Wikipedia


piskwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. beksa

Wiktionary


pism

1. zespół znaków graficznych w postaci liter składających się na dany alfabet, a także: to, co zostało napisane, wyrażone takimi znakami;
2. czasopismo, gazeta lub jakikolwiek inny podobny tekst napisany ręcznie lub maszynowo


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. = Polski Instytut Spraw Międzynarodowych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲism, AS: pʹism

Wiktionary


pisma

1. zespół znaków graficznych w postaci liter składających się na dany alfabet, a także: to, co zostało napisane, wyrażone takimi znakami;
2. czasopismo, gazeta lub jakikolwiek inny podobny tekst napisany ręcznie lub maszynowo


SJP.pl


pismaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od pismak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismak m.

Wiktionary


pismaczka

→ pismak; gryzipiórka


SJP.pl


pismak

1. lekceważąco: autor tekstów o małej wartości literackiej; pisarzyna, skryba, skrobipiórek, gryzipiórek;
2. pogardliwie o dziennikarzu, publicyście, zwłaszcza marnym, nieudolnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. dziennikarz, publicysta, literat, zwłaszcza marny, nieudolny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pismak – powieść Władysława Terleckiego
  • Pismak – powieść Marka Harnego, nagrodzona Nagrodą Wielkiego Kalibru
  • Pismak – film polski w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa z 1984 r., adaptacja powieści Terleckiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲismak, AS: pʹismak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisanie n., pisanina ż.

:: zdrobn. pismaczek m.

 czas. pisać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziennikarzyna, gryzipiórek

Wiktionary


pismaniye

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. słodki deser zrobiony z cukru, mąki pszennej, masła i aromatu

Wiktionary


pismo

1. zespół znaków graficznych w postaci liter składających się na dany alfabet, a także: to, co zostało napisane, wyrażone takimi znakami;
2. czasopismo, gazeta lub jakikolwiek inny podobny tekst napisany ręcznie lub maszynowo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;

 (1.2) nota, dokument na jakiś temat

 (1.3) czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści

 (1.4) sposób pisania

 (1.5) przest. książk. biblia, zob. Pismo Święte.

 (1.6) ofic. list

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hieroglify to pismo starożytnych Egipcjan.

 (1.2) Dyrektor skierował poufne pismo do swoich podwładnych.

 (1.3) Moja ciotka kupuje setki pism dla kobiet.

 (1.4) Magister z trudem mogła przeczytać niechlujne pismo lekarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲismɔ, AS: pʹismo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanie n., pisak m., pismak m., pisarz m., pisarzyna m., pisarczyk m., pisarka ż., pisarstwo n., pisadło n., pisownia ż., pisanka ż., pisanina ż.

:: zdrobn. pisemko n.

:: zgrub. piśmidło n.

 czas. pisać ndk., pisywać ndk., napisać dk., dopisywać ndk., dopisać dk., opisywać ndk., opisać dk., przepisywać ndk., przepisać dk., zapisywać ndk., zapisać dk.

 przym. pisemny, piśmienny, pisarski

 przysł. pisemnie, piśmiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alfabet

 (1.3) magazyn, brukowiec

Wiktionary


pismowstręt

żartobliwie o bardzo silnej niechęci do pisania, zazwyczaj przy użyciu pióra, długopisu lub podobnego tradycyjnego przedmiotu


SJP.pl


pismowy

→ pismo


SJP.pl

Patrz:

pismo

pismoznawczy

dotyczący analizy pisma


SJP.pl


pisnąć

1. odezwać się piskliwym głosem, wydać ostry, cienki, przenikliwy dźwięk, wydać pisk;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydać pojedynczy ton, dźwięk


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. piszczeć)

 (1.1) dokonany od|piszczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piszczałka ż.

 przym. piszczałkowy

Wiktionary


pisogłówka

pisogłówka różanecznikowa - gatunek pluskwiaka z rodziny skoczkowatych


SJP.pl

Pisogłówka ("Graphocephala") – rodzaj pluskwiaków z rodziny bezrąbkowatych i podrodziny Cicadellinae.

Pisogłówki są najjaskrawiej ubarwionymi przedstawicielami podrodziny w całym państwie holarktycznym.

Naturalny zasięg tych pluskwiaków obejmuje Amerykę Północną, od Kanady na północy po Panamę na południu. Jeden z gatunków, pisogłówka różanecznikowa, zawleczony został do Europy, w tym także do Polski.

Wikipedia


pisonia

roślina doniczkowa o grubych liściach, których soki zawierają kolchicynę (jedną z najbardziej rozpowszechnionych w przyrodzie trucizn) i związki pochodne


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pisowiec

PiS-owiec;
1. członek PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości, partii politycznej);
2. pogardliwie: zwolennik PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości, partii politycznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. członek PiS-u

 (1.2) polit. zwolennik PiS-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PiS m.

:: fż. pisówka ż.

 przym. pisowski, PiS-owski

 skr. PiS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczysta; pejor. obraź. pisior, pisuar, wulg. pisdzielec

 (1.2) kaczysta; pejor. obraź. pisior, pisuar, wulg. pisdzielec

Wiktionary


pisownia

sposób pisania wyrazów; grafia, ortografia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sposób pisania, zapisu wyrazów według ustalonych zasad

 (1.2) zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsɔvʲɲa, AS: pʹisovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisanie n., napisanie n., pisarz m., pisarka ż., pisanina ż.

 czas. pisać ndk., napisać dk.

 przym. pisowniany, pisowniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grafia

 (1.2) ortografia

Wiktionary


pisowniany

określający poprawną pisownię (np. zasady pisowniane), odnoszący się do pisowni, związany w jakiś sposób z pisownią (np. spory pisowniane); pisowniowy (częściej)


SJP.pl


pisowniowy

określający poprawną pisownię (np. zasady pisowniowe), odnoszący się do pisowni, związany w jakiś sposób z pisownią (np. spory pisowniowe); pisowniany (rzadziej)


SJP.pl


pisowski

→ PiS (Prawo i Sprawiedliwość); PiS-owski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z PiS-em (Prawem i Sprawiedliwością), dotyczący PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

 (1.2) polit. związany z polityką, rządami PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości), charakterystyczny dla rządów PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie można jednak było oprzeć się wrażeniu, że pisowscy spece od marketingu natrudzili się, aby konferencja prof. Glińskiego entouragem do złudzenia przypominała posiedzenie rządu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsɔfsʲci, AS: pʹisofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PiS

 rzecz. pisiorstwo n., pisowiec mos., PiS-owiec mos., pisdzielec mos., pisowskość ż., PiS-owskość ż.

 przym. PiS-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PiS-owski

Wiktionary


pisowskość

→ pisowski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pisowskie; cecha tych, którzy są pisowscy

Wiktionary

Patrz:

pisowski

Powiązane:

 rzecz. PiS m., pisowiec m., pisówa ż.

 przym. pisowski, PiS-owski

 przysł. pisowsko

 skr. PiS

Wiktionary


pissarro

[czytaj: pisaRO] nazwisko, m.in. Camille Pissarro (1830-1903) - malarz francuski


SJP.pl


pissing

[czytaj: pis-ink] oddawanie moczu na ciało partnera lub partnerki; chiński deszczyk, złoty deszcz


SJP.pl


pistacja

1. drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych występujące w rejonie śródziemnomorskim, w Azji, południowej części Ameryki Pn. i Ameryce Środkowej, o smacznych, oleistych nasionach
2. nasiono owocu tego drzewa (krzewu); orzeszek pistacjowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. owoc drzewa pistacjowego

 (1.2) dendr. nazwa systematyczna|Pistacia|L.|ref=tak., drzewo z rodziny nanerczowatych;

 (1.3) barwa jasnozielona przypominająca kolor wnętrza owocu pistacji (1.1)

Wiktionary

Pistacja ("Pistacia" L.) – rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych. Obejmuje 11–12 gatunków. Rośliny te występują na półkuli północnej na obszarach o ciepłym lub umiarkowanym klimacie – w basenie Morza Śródziemnego (trzy gatunki rosną w południowej Europie), we wschodniej Afryce, w południowej i środkowej Azji i w południowej części Ameryki Północnej (między Teksasem i Hondurasem). Rośliny te rosną w zaroślach i świetlistych lasach, zwykle na terenach suchych i skalistych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pasterz siedział i dłubał pistacje.

 (1.2) Z nasion pistacji wytwarza się terpentynę cypryjską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈstat͡sʲja, AS: pʹistacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pistacjowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orzeszek pistacjowy

 (1.3) jasnozielony

Wiktionary


pistacje

1. drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych występujące w rejonie śródziemnomorskim, w Azji, południowej części Ameryki Pn. i Ameryce Środkowej, o smacznych, oleistych nasionach
2. nasiono owocu tego drzewa (krzewu); orzeszek pistacjowy


SJP.pl


pistacjowy

1. związany z pistacją (drzewem lub krzewem);
2. zrobiony z owoców pistacji, mający smak owoców pistacji, zapach owoców pistacji;
3. seledynowy, bladozielony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do pistacji, zrobiony z pistacji

 (1.2) koloru bladozielonego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pistacja ż.

Wiktionary


pistacyt

minerał z grupy krzemianów


SJP.pl

Pistacyt (epidot żelazowy) – minerał z grupy krzemianów, odmiana epidotu zasobna w żelazo.

Nazwa pochodzi od gr. "pistakia" = orzech pistacjowy i nawiązuje do charakterystycznej barwy, przypominającej orzeszki pistacjowe.

Wikipedia


pistakowiec

drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych o smacznych, oleistych nasionach, występujące w śródziemnomorskim rejonie Azji, Ameryki Północnej i Ameryki Środkowej


SJP.pl


pistki

Pistki ( Pistken) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Ełk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


pistofon

urządzenie służące do wzorcowania pomiarowych odbiorników dźwięku przy niskich częstotliwościach dźwiękowych


SJP.pl

Pistonfon – (często zwyczajowo nazywany „Pistofonem”). Nazwa pochodzi od angielskiego słowa "piston" – tłok. Urządzenie wytwarzające w sposób mechaniczny za pomocą tłoka ton (najczęściej o częstotliwości 250 Hz) o stałym poziomie dźwięku, a dokładniej ciśnienia akustycznego (najczęściej 124 dB). Służy do kalibracji mierników poziomu dźwięku SLM.

Wikipedia


pistol

dawna złota moneta hiszpańska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. dawna moneta hiszpańska;

Wiktionary

Pistol – złota moneta hiszpańska o wartości podwójnego escudo wprowadzona do mennictwa przez Filipa II, bita także w niektórych innych krajach europejskich, po raz ostatni w Brunszwiku i Lüneburgu w 1803 r. Na awersie przedstawiony był portret monarszy, na rewersie zaś tarcza herbowa albo inny znak oficjalny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲistɔl, AS: pʹistol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dublon

Wiktionary


pistoleciarz

potocznie: sportowiec startujący w konkurencji strzelania z pistoletu


SJP.pl


pistolecik

zdrobnienie od: pistolet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: pistolet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pistolet, lecz tylko mały pistolecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pistolet mrz.

Wiktionary


pistolet

1. krótka, ręczna broń palna, przeznaczona do strzelania na bliskie odległości, początkowo działająca na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, później zmodernizowana do broni samopowtarzalnej wykorzystującej krótki odrzut lufy;
2. urządzenie wyrzucające pod ciśnieniem farbę, lakier lub wodę;
3. przysiad na jednej nodze, z drugą wyprostowaną i skierowaną równolegle do podłoża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

 (1.2) techn. narzędzie w kształcie pistoletu (1.1), np. do malowania, klejenia

 (1.3) pot. przen. żart. ktoś szybki i rzutki

Wiktionary

Pistolet – krótka, ręczna broń strzelecka (z wyłączeniem rewolwerów) przeznaczona do strzelania na krótkim dystansie (do 50 m). Wyposażona w chwyt umożliwiający prowadzenie ognia jedną ręką, oraz zasilana najczęściej amunicją pistoletową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nagle ktoś przysunął mu pistolet do głowy.

 (1.1) Jest coś takiego w pistolecie maszynowym, co powoduje, że serce młodego mężczyzny zaczyna szybciej bić.

 (1.3) Kolega życzliwie uprzedził go, że z tymi młodymi pistoletami i tak nie wygra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈstɔlɛt, AS: pʹistolet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pistolecik m.

 przym. pistoletowy

 przysł. pistoletowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. pukawka; slang. gnat, klamka, kopyto, spluwa; daw. środ. woczypluń

Wiktionary


pistoletowy

przeznaczony do pistoletu (np. nabój pistoletowy, tarcza pistoletowa), związany w jakiś sposób z pistoletem (np. lufa pistoletowa)


SJP.pl


piston

1. klapka zamykająca otwory w dętych instrumentach muzycznych;
2. mosiężna lub miedziana spłonka wykorzystywana w dawnej broni palnej, zawierająca proch wybuchający bezpośrednio po uderzeniu kurka; kapiszon


SJP.pl


pistonowy

podobny do pistonu (kapiszonu, mosiężnej lub miedzianej spłonki wybuchającej bezpośrednio po uderzeniu kurka), wykorzystujący piston (np. obrzyn pistonowy, pistolet pistonowy) lub w jakiś inny sposób związany z pistonem


SJP.pl


pistonówka

strzelba kapiszonowa


SJP.pl

Pistonówka – dawny folwark. Tereny, na których leżał, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Turkowo.

Wikipedia


pistynka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na zachodniej Ukrainie, lewy dopływ Prutu;

Wiktionary

Pistynka ( Пістинька "Pistyńka") – rzeka na Ukrainie, na Huculszczyźnie, przepływająca przez rejon kosowski i kołomyjski obwodu iwanofrankiwskiego. Prawy dopływ Prutu w dorzeczu Dunaju.

Wikipedia


pisuar

miska wykonana z pocelany lub materiałów porcelanopodobnych służąca do oddawania moczu przez mężczyzn, instalowana zwykle w ubikacjach publicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco

 (1.2) męska ubikacja publiczna wyposażona w pisuary (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. pejor. pogard. obraź. członek Prawa i Sprawiedliwości, także zwolennik PiS-u

Wiktionary

Pisuar – urządzenie sanitarne pozwalające na wygodne oddawanie moczu przez mężczyzn w pozycji stojącej; na ogół montowane na ścianie, [] i wyposażone w spłuczkę. Montowany najczęściej w ubikacjach publicznych lub w ubikacjach w ogólnodostępnych budynkach; rzadziej w prywatnych mieszkaniach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ubikacjach publicznych korzystam tylko z pisuarów, nigdy z muszli klozetowych.

 (1.2) Poczekaj na mnie chwilę; muszę pójść do pisuaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsuwar, AS: pʹisuu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisuardessa ż.

:: zdrobn. pisuarek m.

 przym. pisuarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. wulg. szczalnik

 (1.2) przest. wulg. szczalnia

 (2.1) neutr. pisowiec; pot. lekcew. pisiak; obraź. pisior

Wiktionary


pisuardesa

żartobliwie o kobiecie sprzątającej ubikację lub w ogóle pracującej w płatnej ubikacji, przyjmującej zapłatę za skorzystanie z ubikacji, wydzielającej papier toaletowy itp.; pisuardessa; babcia klozetowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. żart. kobieta sprzątająca publiczne toalaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babcia klozetowa

Wiktionary


pisuardessa

żartobliwie o kobiecie sprzątającej ubikację lub w ogóle pracującej w płatnej ubikacji, przyjmującej zapłatę za skorzystanie z ubikacji, wydzielającej papier toaletowy itp.; pisuardesa, babcia klozetowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pobierająca opłaty za korzystanie z toalety publicznej i utrzymująca tam porządek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisuar mos./mrz.

Wiktionary


pisuarek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały pisuar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisuar mos./mrz.

Wiktionary


pisuarowy

→ pisuar


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący pisuaru

Wiktionary

Patrz:

pisuar

Powiązane:

 rzecz. pisuar mos./mrz.

Wiktionary


pisula

nazwisko


SJP.pl


pisuliński

nazwisko


SJP.pl


pisywać

1. pisać od czasu do czasu;
2. informować, komunikować coś od czasu do czasu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) tworzyć od czasu do czasu utwory literackie lub muzyczne

 (1.2) listownie komunikować się z kimś

 (1.3) wyrażać pisemnie co jakiś czas swoje myśli lub opinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To może trochę dziwić, ale dzisiaj na świecie, i w Polsce także, muzykę do filmu pisują ludzie, którzy nie odróżniają krzyżyka od bemola czy ćwiartki od półnuty.

 (1.2) Dzieci pisywały do siebie prawie codziennie, ale złożyło się tak, że nie widziały się lat dziesięć.

 (1.3) Terasawa, który pisuje do tabloidów, nie należy do żadnego z około tysiąca klubów prasowych przy instytucjach, tzw. Kisza Kurabu, które monopolizują dostęp mediów do źródeł informacji.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpisywać, napisać, pisać ndk.

 rzecz. piśmiennictwo n., pismo n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


pisz

1. tworzyć tekst na jakiejś powierzchni używając do tego stosownego narzędzia;
2. donosić, przekazywać coś na piśmie lub w druku, komunikować o czymś w taki sposób;
3. pisać się: podpisywać się pod czymś, często także: zgadzać się na coś, potwierdzać chęć uczestniczenia w czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w województwie warmińsko-mazurskim;

 (1.2) geogr. jezioro w województwie warmińsko-mazurskim, na terenie Pojezierza Olsztyńskiego;

Wiktionary

Pisz (dawniej "Jańsbork" albo "Jansbork", Johannisburg) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu piskiego i gminy miejsko-wiejskiej Pisz, w południowo-wschodniej części Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, nad jeziorem Roś i nad wypływającą z niego rzeką Pisą. Miasto otacza Puszcza Piska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cmentarz żydowski w Piszu został założony w 1850 roku.

 (1.2) Średnia głębokość Pisza wynosi 5,1 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiʃ, AS: pʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piszanin mos., piszanka ż.

 przym. piski

Wiktionary


piszanin

mieszkaniec Pisza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pisza

 (1.2) osoba pochodząca z Pisza, urodzona w Piszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈʃãɲĩn, AS: pʹišãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pisz m.

:: fż. piszanka ż.

 przym. piski

Wiktionary


piszanka

mieszkanka Pisza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pisza

 (1.2) kobieta pochodząca z Pisza, urodzona w Piszu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkie spotkania zakończyły się zwycięstwem piszanek 2-0 w setach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈʃãnka, AS: pʹišãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pisz m.

:: fm. piszanin mos.

 przym. piski

Wiktionary


piszcz

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agata Piszcz – kajakarka
  • Edmund Piszcz – biskup
  • Edward Piszcz – dziennikarz
  • Rafał Piszcz – kajakarz
  • Swiatłana Piszcz – białoruska polityczka

Wikipedia


piszczac

miasto w Polsce


SJP.pl

}|

Wikipedia


piszczacki

przymiotnik od: Piszczac


SJP.pl


piszczaczanin

mieszkaniec Piszczaca (miasta w Polsce)


SJP.pl


piszczaczanka

mieszkanka Piszczaca (miasta w Polsce)


SJP.pl


piszczal

1. rodzaj średniowiecznej armaty
2. dawniej:
a) piszczel
b) piszczałka


SJP.pl


piszczany

miasto w zachodniej Słowacji; Pieszczany


SJP.pl

Piszczany ( Піщани) – wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego. Wieś liczy 463 mieszkańców.

Do 1946 roku miejscowość nosiła nazwę Tatarsko ( Татарське, "Tatarśke").

Znajduje tu się przystanek kolejowy Piszczany, położony na linii Tarnopol – Stryj.

Wikipedia


piszczatowski

nazwisko


SJP.pl


piszczała

duża piszczałka (głównie w znaczeniu jednej z wielu części składowych instrumentów muzycznych, przede wszystkim z grupy aerofonów)


SJP.pl


piszczałeczka

zdrobnienie od: piszczałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: piszczałka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiʃt͡ʃaˈwɛt͡ʃka, AS: pʹiščau̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piszczałka ż.

 przym. piszczałkowy

Wiktionary


piszczałka

1. ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych, przypominający niewielki flet z bocznymi otworami;
2. jedna z wielu składowych części instrumentów muzycznych, głównie z grupy aerofonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. część składowa wielu instrumentów muzycznych

 (1.2) muz. ludowy dęty instrument muzyczny w postaci długiej, wąskiej rurki z otworami z boku

 (1.3) ornit. niewielki instrument służący do wabienia ptaków

 (1.4) pot. ryba rodzaju nazwa systematyczna|Fistularia|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piszczałka – ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych, będący najczęściej drewnianą rurką zaopatrzoną w otwór wargowy i 3-7 otworów bocznych (inaczej fujara, fujarka, fulara).
  • piszczałka – część aerofonu, w której wskutek wibracji słupa powietrza powstaje dźwięk (zob. też piszczałka organowa).
  • piszczałka – polska nazwa zwyczajowa ryb z rodzaju Fistularia
  • Piszczałka – diabeł, tytułowy bohater powieści Kornela Makuszyńskiego pt.: Przyjaciel wesołego diabła, filmów pt.: Przyjaciel wesołego diabła i Bliskie spotkania z wesołym diabłem oraz serialu telewiz...

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲiʃˈt͡ʃawka, AS: pʹiščau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisk m., piszczenie n., pisklę n.

:: zdrobn. piszczałeczka ż.

 czas. piszczeć ndk., pisnąć dk.

 przym. piszczałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fujarka

Wiktionary


piszczałkowy

→ piszczałka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami

Wiktionary

Patrz:

piszczałka

Przykłady

 (1.1) Była to machina droga i skomplikowana, a także trudna w obsłudze, bo organy piszczałkowe były najkunsztowniejszym mechanizmem przed wynalezieniem zegara mechanicznego w XIV wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piszczałka ż., piszczałeczka ż., pisk mrz., piszczenie n., pisklę n.

 czas. piszczeć ndk., pisnąć dk.

Wiktionary


piszczański

→ Piszczany; pieszczański


SJP.pl


piszczek

średniowieczny muzyk grający na instrumentach dętych, najczęściej wędrujący po miastach i zarabiający koncertami na dworach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piszczek – część miasta Tuchola
  • Piszczek – część miasta Opole Lubelskie
  • Piszczek – polskie nazwisko
  • Filip Piszczek – polski piłkarz
  • Józef Piszczek – polski profesor nauk rolniczych
  • Łukasz Piszczek – polski piłkarz

Wikipedia


piszczel

1. jedna z najdłuższych kości szkieletu, będąca jedną z dwu kości goleniowych, łącząca się u góry z kością udową, a u dołu z napiętkiem;
2. cienka, stalowa rurka z ustnikiem, stosowana w hutach szkła do wydmuchiwania wyrobów szklanych; cybuch, piszczel (rodzaj żeński)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, rzadziej męskorzeczowy

 (1.1) anat. podstawowa kość goleni;

 (1.2) techn. narzędzie używane w hutnictwie szkła służące do ręcznego formowania wyrobów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piszczel – jedna z kości długich szkieletu nogi
  • piszczel – narzędzie hutnicze do wydmuchiwania szkła
  • piszczel (piszczał) – ręczna broń palna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwie skrzyżowane piszczele widnieją na banderze piratów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piszczelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kość piszczelowa

 (1.2) cybuch

Wiktionary


piszczelowy

kość piszczelowa: jedna z najdłuższych kości szkieletu, będąca jedną z dwu kości goleniowych, łącząca się u góry z kością udową, a u dołu z napiętkiem; piszczel


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z piszczelą, dotyczący piszczeli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piszczel ż.

Wiktionary


piszczenia

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki


SJP.pl


piszczenie

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|piszczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisklę n., piszczałka ż.

 czas. piszczeć

 przym. piszczałkowy

Wiktionary


piszczeć

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) powodować przenikliwy dźwięk, odgłos

 (1.2) (o istotach żywych) wydawać przenikliwy głos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łożysko w lewym kole piszczy. Muszę je nasmarować.

 (1.2) Nie piszcz. Zastrzyk nie jest aż tak bolesny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: pʹiščeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisk m., piszczałka ż., piszczenie n., pisklę n.

 przym. piszczałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrzytać

 (1.2) kwiczeć, skowyczeć

Wiktionary


piszczka

potocznie o przedmiocie do świstania, gwizdania, a także: gumowa zabawka dla zwierząt domowych, wypełniona powietrzem, piszcząca po przydepnięciu


SJP.pl


piszczyk

nazwisko


SJP.pl


piszewo

Piszewo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

W Piszewie urodził się Ferdinand Schulz, wielokrotny mistrz świata w szybownictwie.

Wikipedia


piszinger

torcik z wafli przekładanych słodką masą, np. kakaową; pischinger


SJP.pl


piszkowice

Galeria: kościół, pawilon ogrodowy

Wikipedia


piszpan

potocznie, żartobliwie o urzędniku, zwłaszcza niższego szczebla, zajmującym się głównie tworzeniem dokumentów i innych pism


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) żart. kancelista

 (1.2) gw-pl|Warszawa. pogard. inteligent

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanina ż.

Wiktionary


piszący

1. tworzyć tekst na jakiejś powierzchni używając do tego stosownego narzędzia;
2. donosić, przekazywać coś na piśmie lub w druku, komunikować o czymś w taki sposób;
3. pisać się: podpisywać się pod czymś, często także: zgadzać się na coś, potwierdzać chęć uczestniczenia w czymś


SJP.pl


pisówa

PiS-ówa, PiS-ówka, pisówka; pogardliwie:
1. zwolenniczka partii Prawo i Sprawiedliwość;
2. członkini partii Prawo i Sprawiedliwość


SJP.pl


pisówka

PiS-ówka, PiS-ówa, pisówa; pogardliwie:
1. zwolenniczka partii Prawo i Sprawiedliwość;
2. członkini partii Prawo i Sprawiedliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. zwolenniczka PiS-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisdzielec mos., pisowiec mos.

Wiktionary


pit

okrągły placek jęczmienny lub pszenny; pitta, chleb syryjski


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. urz. podatek od dochodu osobistego;

 (1.2) pot. formularz służący do składania zeznania podatkowego

 (1.3) = turyst. Polska Izba Turystyki;

 (1.4) = nauk. Państwowy Instytut Telekomunikacyjny;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłam dziś w skarbówce rozliczyć PIT.

 (1.2) Nie mogę się połapać w tym picie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲit, AS: pʹit

Wiktionary


pit-omat

automat do składania deklaracji podatkowych; skarbomat, pitomat


SJP.pl


pit-pi-lit

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. rzad. …imitujący odgłos niektórych ptaków

Wiktionary


pit-stop

pit stop;
1. w wyścigach samochodowych:
a) kilkusekundowa przerwa na zatankowanie pojazdu i wymianę opon;
b) stanowisko obsługi technicznej;
2. żartobliwie: postój w trakcie podróży


SJP.pl


pita

okrągły placek jęczmienny lub pszenny; pitta, chleb syryjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;

 (1.2) eufem. białystok. cipka

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny, rodzaj żeński, od: pić

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś na kolację mamy pitę z gyros i tzatzyki.

 (2.1) Tequila powinna być pita z odrobiną soli i limonką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲita, AS: pʹita

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chleb syryjski, chleb pita, placek chlebowy

Wiktionary


pitagoras

(572 - 497 p.n.e.) grecki filozof i matematyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) filoz. mat. grecki matematyk i filozof;

Wiktionary

Pitagoras (gr. Πυθαγόρας, "Pythagóras"; ur. ok. 572 p.n.e. na Samos lub w Sydonie, zm. ok. 497 p.n.e. w Metaponcie) – grecki matematyk, filozof, mistyk kojarzony ze słynnym twierdzeniem matematycznym nazwanym jego imieniem.

Według większości opisów Pitagoras żył około 80 lat, chociaż relacja anonimowego autora twierdzi, iż żył on aż 104 lata. Według jednej z wersji zmarł w Metaponcie w domu zapaśnika Milona, ocalony z pogromu Krotony, zaś innej – rewolty tej nie przeżył.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdaniem Diogenesa Laertiosa sam Pitagoras był wegetarianinem i abstynentem (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲitaˈɡɔras, AS: pʹitagoras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitagoreizm mrz., pitagorejczyk mos.

 przym. pitagorejski

Wiktionary


pitagorasowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pitagorasa lub z nim związany


SJP.pl


pitagoreizm

wywodzący się od Pitagorasa i rozwijany przez jego uczniów kierunek filozoficzno-religijny i naukowy, łączący kult matematyki z mistycyzmem, widzący w matematyce drogę do poznania wszechświata i oczyszczenia duszy, głoszący wiarę w wędrówkę dusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. doktryna filozoficzna rozwinięta przez Pitagorasa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykład był poświęcony pitagoreizmowi Platona.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neopitagoreizm mrz., Pitagoras mos., pitagorejczyk mos.

 przym. pitagorejski

Wiktionary


pitagorejczyk

przedstawiciel pitagoreizmu; także członek Związku Pitagorejskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) filoz. kultywator pitagoreizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze względów etycznych pitagorejczycy praktykowali wegetarianizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pitagoras mos., pitagoreizm mrz.

 przym. pitagorejski

Wiktionary


pitagorejka

→ pitagorejczyk


SJP.pl

Patrz:

pitagorejczyk

pitagorejski

związany z Pitagorasem, pitagoreizmem lub pitagorejczykami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. związany z pitagoreizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Pitagorasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pitagoras mos., pitagoreizm mrz., pitagorejczyk mos.

Wiktionary


pitaja

egzotyczny owoc wielu gatunków kaktusa o słodkim smaku; smoczy owoc, truskawkowa gruszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. jadalny owoc kaktusów z rodzajów Hylocereus i Stenocereus, o różowej, czerwonej lub żółtej skórce;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pitajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smoczy owoc, truskawkowa gruszka, pitahaya

Wiktionary


pitak

nazwisko


SJP.pl


pitala

nazwisko


SJP.pl


pitanga

niskie, wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane w klimacie równikowym, głównie w Brazylii i Indonezji; goździkowiec jednokwiatowy, eugenia jednokwiatowa, piernia jednokwiatowa


SJP.pl


pitaval

rodzaj kroniki kryminalnej; pitawal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. pitawal.

Wiktionary


pitawal

rodzaj kroniki kryminalnej; pitaval


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. publikacja zawierająca publicystycznie opracowany zbiór sprawozdań z głośnych rozpraw sądowych w sprawach kryminalnych, rzadziej innych;

Wiktionary

Pitawal, daw. pitaval – ogólna nazwa wydanej drukiem publikacji, zawierającej publicystycznie opracowany zbiór sprawozdań z głośnych rozpraw sądowych w sprawach kryminalnych, rzadziej innych (np. cywilnych).

Nazwa pochodzi od nazwiska pierwszego autora takiego zbioru – francuskiego adwokata F.G. de Pitavala, żyjącego w latach 1673–1743, który w 1734 wydał swój zbiór spraw kryminalnych zatytułowany Causes célèbres et intéressantes (fr. "Cause célèbre" – słynna sprawa).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pitawalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pitaval

Wiktionary


pitbul

bardzo agresywna odmiana bulteriera; pitbull; pitbulterier; pitbullterier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

 (1.2) kynol. pies rasy pitbul (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Młodego pitbula oferowano za 600 dolców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitbull mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitbullterier, pitbulterier, pitbull

Wiktionary


pitbull

bardzo agresywna odmiana bulteriera; pitbul; pitbulterier; pitbullterier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

 (1.2) kynol. pies rasy pitbull (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • amerykański pitbulterier – rasa psów
  • Pitbull – seria polskich filmów, np:
    • Pitbull – polski serial sensacyjny
    • PitBull – polski film sensacyjny, 2005
    • Pitbull – polski film sensacyjny, 2021
  • Pitbull – amerykański raper

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Młodego pitbulla oferowano za 500 dolców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitbul mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitbullterier, pitbulterier, pitbul

Wiktionary


pitbullterier

bardzo agresywna odmiana bulteriera; pitbull; pitbul; pitbulterier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

 (1.2) kynol. pies rasy pitbullterier (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Młodego pitbullteriera oferowano za 400 dolców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitbulterier mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitbulterier, pitbul, pitbull

Wiktionary


pitbulterier

bardzo agresywna odmiana bulteriera; pitbull; pitbul; pitbullterier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

 (1.2) kynol. pies rasy pitbulterier (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Młodego pitbulteriera oferowano za 300 dolców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitbullterier mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitbullterier, pitbul, pitbull

Wiktionary


pitcairn

[czytaj: pitkern] terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Polinezji


SJP.pl

Pitcairn (Wyspy Pitcairn, Henderson, Ducie i Oeno; Pitcairn Islands; Pitcairn, Henderson, Ducie, and Oeno Islands; pitkern Pitkern Ailen) – grupa czterech wysp leżących na Oceanie Spokojnym w Polinezji między Australią a Ameryką Południową, na wyspy składają się Pitcairn (4,53 km²), Henderson (37,3 km²), Ducie (0,7 km²), Oeno (0,65 km²), (trzy ostatnie są niezamieszkane) o łącznej powierzchni 47 km².

Wikipedia


pitch

[czytaj: picz] krótka prezentacja nowego pomysłu na biznes, produkt itp. skierowana do potencjalnego sponsora


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pitch (krykiet) – murawa w krykiecie
  • pitch (muzyka) – zachowanie płynności dźwięku i stałej głośności wraz z dynamiką
  • sales pitch – prezentacja mająca na celu sprzedaż produktu lub usługi

Wikipedia


pitek

nazwisko


SJP.pl


pitekantrop

istota podobna do człowieka, znana z wykopalisk; homo erectus; pitekantropus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. antrop. nazwa systematyczna|Homo erectus|Dubois|ref=tak., hominid z epoki środkowego plejstocenu, potrafiący posługiwać się ogniem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślady działalności pitekantropa na terenie Polski znaleziono w Kończycach Wielkich w powiecie cieszyńskim (województwo śląskie).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitekantropus mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitekantropus

Wiktionary


pitekantropoidalny

podobny do pitekantropa (gatunku człowieka z okresu środkowego plejstocenu), właściwy pitekantropowi (np. postawa pitekantropoidalna, czaszka pitekantropoidalna)


SJP.pl


pitekantropus

istota podobna do człowieka, znana z wykopalisk; homo erectus; pitekantrop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. antrop. nazwa systematyczna|Pithecanthropus erectus|Dubois., hominid z epoki środkowego plejstocenu, potrafiący posługiwać się ogniem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wcale nie pitekantropus jako pierwszy wyemigrował z afrykańskiej sawanny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitekantrop mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitekantrop

Wiktionary


piter

dawniej: woreczek na pieniądze, sakiewka, pugilares


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. sakiewka na pieniądze

Wiktionary

Piter (oryg. Питер) – powieść postapokaliptyczna napisana przez rosyjskiego pisarza Szymuna Wroczka, wydana w 2010 roku. Książka należy do serii "Uniwersum Metro 2033".

Książka ta nie jest kontynuacją oryginalnych prac Dmitrija Głuchowskiego; opowiada o tym, co stało się po Katastrofie w innej części Rosji, zachowując przy tym oryginalne pomysły pierwowzoru.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piterek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pugilares

Wiktionary


pitera

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Julia Pitera – polska polityk, działaczka samorządowa i filolog polska
  • Nick Pitera – amerykański autor piosenek i wokalista
  • Paweł Pitera – polski reżyser filmów fabularnych i dokumentalnych, scenarzysta i tłumacz
  • Zbigniew Pitera – polski krytyk filmowy, historyk kina, dziennikarz

Wikipedia


piterek

potocznie: saszetka na dokumenty i gotówkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. portmonetka

 (1.2) pot. męska saszetka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈtɛrɛk, AS: pʹiterek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piter mrz.

Wiktionary


piterka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. portfelik, mały portfel

Wiktionary


pitia

osoba mówiąca niejasno, dwuznacznie, zagadkowo; pytia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staroż. wróżebna kapłanka w świątyni delfickiej

 (1.2) przen. ktoś mówiący niejasno, zagadkowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapytano pitię, ale ta dała odpowiedź dwuznaczną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytia ż.

Wiktionary


pitiatyzm

określenie histerii jako zaburzenia psychicznego dającego się rzekomo wyleczyć perswazją


SJP.pl


pitiuzy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. grupa hiszpańskich wysp ulokowanych w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego, na południowo-zachodnim krańcu Balearów;

Wiktionary

Pitiuzy (hiszp. "Islas Pitiusas", "Las Pitiusas" kat. "Illes Pitiüses") – grupa hiszpańskich wysp ulokowanych w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego, na południowo-zachodnim krańcu archipelagu Baleary. Pod względem administracyjnym należą do prowincji Baleary. Powierzchnia ok. 760 km². Największe wyspy: Ibiza i Formentera.

Wikipedia


pitka

nazwisko


SJP.pl


pitkarnyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pitcairn, dotyczący Pitcairn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język pitkarnyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pitcairn n.

Wiktionary


pitnik

urządzenie do udostępniania wody pitnej, zwykle z misą i kranikiem; poidełko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do picia dostępne publicznie zwykle w postaci kranika z miską, z którego tryska woda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n.

 czas. pić ndk.

Wiktionary


pitność

cecha czegoś nadającego się do picia


SJP.pl


pitny

nadający się do picia, przygotowany lub podany w sposób nieszkodzący zdrowiu (np. pitna woda); pijalny (rzadziej)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieszkodliwy i zdatny do picia

 (1.2) będący w stanie płynnym, do wypicia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyplułem twój soczek wiśniowy – to ma być pitne?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲitnɨ, AS: pʹitny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijany mos., picie n., wypicie n., pijak m., pijaczka ż., pijus m., pijuska ż., pijawka ż., pijanica m., piwo n., piwosz mos.

 czas. pić ndk., pijać ndk., wypić dk., wypijać ndk., upijać ndk., upić dk., spijać ndk., spić dk.

 przym. pijany, pijacki, piwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijalny

Wiktionary


pitol

potocznie:
1. grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; rzępolić, dyndolić, dryndolić, brząkać;
2. potocznie: mówić głupoty, niedorzeczności;
3. kłamać, łgać, zmyślać


SJP.pl


pitolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. pejor. bezwartościowa, czcza gadanina

 (1.2) pot. pejor. nieumiejętna gra na instrumencie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam już dość tego jego pitolenia o niczym.

 (1.2) Trzy piętra poniżej było słychać pitolenie Zbyszka na pianinie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pitolić ndk.

 wykrz. pitu, pitu, pitu-pitu

 rzecz. pitu-pitu n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadanie, gadanina, ględzenie, wulg. pieprzenie, wulg. pierdolenie

 (1.2) pot. rzępolenie

Wiktionary


pitolić

potocznie:
1. grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; rzępolić, dyndolić, dryndolić, brząkać;
2. potocznie: mówić głupoty, niedorzeczności;
3. kłamać, łgać, zmyślać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. nieudolnie grać na jakimś instrumencie

 (1.2) pot. opowiadać bzdury

 (1.3) pot. kłamać

 (1.4) reg-pl|Kresy. źle wykonywać swoją pracę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitu-pitu n., pitolenie n., reg. pitolonko m.

 wykrz. pitu-pitu

Wiktionary


pitom

okrągły placek jęczmienny lub pszenny; pitta, chleb syryjski


SJP.pl


pitomat

automat do składania deklaracji podatkowych; skarbomat, PIT-omat


SJP.pl


pitos

gliniana, wkopana w ziemię duża beczka, pełniąca w starożytności rolę piwniczki


SJP.pl

Pitos (gr. πίθος "píthos" ‘wielkie naczynie gliniane’, ‘kadź’ l. mn. πίθοι "pithoi") – w starożytności wyrób garncarski o kształcie zbliżonym do beczki lub jajowatym, o wysokości dochodzącej niekiedy do 2 metrów.

Służył do przechowywania żywności (wody, oliwy, zbóż, orzechów, itp.). Umieszczany zwykle na posadzce najniższej kondygnacji budynku, często też w obsypanych ziemią zagłębieniach lub w skalnych pomieszczeniach. Srebrny pitos był stosownym podarunkiem ślubnym.

Wikipedia


pitrasić

potocznie:
1. gotować, przyrządzać jakieś potrawy szybko, byle jak;
2. żartobliwie: gotować, przyrządzać jakieś potrawy z przyjemnością, upodobaniem; kuchcić, kucharzyć, kucharzować, pichcić


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) pot. przygotowywać potrawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tygodniu wymyślam potrawy, a na weekend przyjeżdżam do domu i pitraszę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈtraɕit͡ɕ, AS: pʹitraśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitraszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotować, przyrządzać, pichcić

Wiktionary


pitraszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pitrasić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pitrasić

Wiktionary


pitta

pita; okrągły placek jęczmienny lub pszenny; chleb syryjski


SJP.pl

Pitta – rodzaj ptaków z rodziny kurtaczków (Pittidae).

Wikipedia


pitting

1. korozja punktowa;
2. zmęczenie powierzchniowe;
3. powstawanie wgłębień w trakcie nakładania powłoki galwanicznej


SJP.pl


pittsburczyk

[czytaj: pitsberczyk] mieszkaniec Pittsburgha


SJP.pl


pittsburgh

[czytaj: pitsberg] miasto w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku małych miejscowości w Kanadzie i USA

Wiktionary

Pittsburgh – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, ośrodek administracyjny hrabstwa Allegheny, położone nad zbiegiem rzek Allegheny i Monongahela, dających w tym miejscu początek rzece Ohio. W 2020 roku miasto liczyło 302 971 mieszkańców, a obszar metropolitalny – 2 370 930.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roku 1992 Litman imigrowała ze swoją rodziną do Pittsburgha w Pensylwanii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pittsburczyk m., pittsburka ż.

 przym. pittsburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Fort Duquesne

Wiktionary


pittsburka

[czytaj: pitsberka] mieszkanka Pittsburgha


SJP.pl


pittsburski

przymiotnik od: Pittsburgh


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Pittsburghiem, dotyczący Pittsburgha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pittsburgh m., pittsburczyk m., pittsburka ż.

Wiktionary


pitu-pitu

pitolenie; potocznie:
1. mówienie głupstw;
2. kłamanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. pogard. wypowiedź lub jej forma, do której odnosimy się z dystansem, lekceważeniem, lub którą potępiamy

wykrzyknik

 (2.1) pot. komentarz wyrażający dystans, lekceważenie bądź negację czyjeś wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bałem się, zrazu, że będzie to dzieło z gatunku „artystowskie pitu-pitu”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitolenie n.

:: zdrobn. pitolonko n.

 czas. pitolić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzdura, nonsens, niestworzone rzeczy, dyrdymały

 (2.1) bzdura!, bzdury!, nonsens!, dyrdymały!

Wiktionary


pituicyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. komórka glejowa tylnego płata przysadki

Wiktionary


pitura

nazwisko


SJP.pl


pituła

nazwisko


SJP.pl


pituś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zoonim imię dla zwierzęcia

Wiktionary


pityjski

charakterystyczny dla Pytii (kapłanki w świątyni Apollina w Delfach), a w przenośni także: niejasny, dwuznaczny, zagadkowy; pytyjski


SJP.pl


piu

rzadko: wykrzyknienie wyrażające zdziwienie, podziw, uznanie itp.; fiu


SJP.pl


piukać

o niektórych ptakach: wydawać głos "piu"; kwilić, świegotać


SJP.pl


piure

purée;
1. potrawa z utartych albo ugniecionych ziemniaków, innych warzyw lub owoców;
2. utarty, ugnieciony (np. ziemniaki piure - utarte ziemniaki)


SJP.pl


pius

imię przyjmowane przez papieży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Pius – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „pobożny”, „cnotliwy”. Jako przydomek imię to po raz pierwszy pojawiło się u cesarza rzymskiego Antonina Piusa (pan. 138–161). Imię to przyjęło dwunastu papieży.

Pius obchodzi imieniny: 30 kwietnia, 5 maja, 11 lipca, 21 sierpnia, 3 września i 23 września.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmierci papieża Piusa XI konklawe trwało tylko jeden dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjus, AS: pʹi ̯us

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pio mos., piuska ż.

:: fż. Pia ż.

 przym. Piusowy

Wiktionary


piuska

okrągła czapeczka noszona przez duchownych katolickich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płaska, okrągła czapka, wykonana z tkaniny; pierwotnie służyła do przykrycia tonsury;

Wiktionary

Piuska (zucchetto, kalotka) – mała czapeczka zakładana przez duchownych katolickich pod biret lub kapelusz, natomiast przez wyższych dostojników (biskupów, kardynałów, papieży) noszona stale jako samodzielne nakrycie głowy. Zasadniczo występująca w kolorach:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biała piuska jest przeznaczona dla papieża, czerwona zaś dla kardynałów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjuska, AS: pʹi ̯uska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pius mos., Pio mos., Pia ż.

 przym. Piusowy

Wiktionary


piusowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Piusa lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Piusa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Piusowej werandzie już nie było miejsca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pius mos., piuska ż.

Wiktionary


pivařka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) piwoszka

Wiktionary


piw

napój z niewielką zawartością alkoholu, otrzymany ze słodu jęczmiennego, chmielu, drożdży i wody, a także: jedna butelka, porcja tego napoju


SJP.pl


piw-owiec

pracownik PIW-u (Państwowego Instytutu Wydawniczego); piwowiec


SJP.pl


piw-owski

→ PIW (Państwowy Instytut Wydawniczy); piwowski


SJP.pl


piweczko

zdrobnienie od: piwko; piweńko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. piwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwko n.

Wiktionary


piwek

1. zdrobnienie od: piwo;
2. żartobliwie, potocznie o czymś bardzo prostym, nieskomplikowanym, łatwym do zrozumienia lub wykonania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Piwek – polski architekt, historyk architektury i konserwator zabytków
  • Elżbieta Piwek – polska aktorka teatralna i filmowa

Wikipedia


piwerko

potocznie: piwo; piwko, browar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. piwo

Wiktionary


piwetozaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu tetanurów


SJP.pl

Piwetozaur ("Piveteausaurus divesensis") – dinozaur z grupy tetanurów (Tetanurae) o bliżej niesprecyzowanej pozycji systematycznej.

Żył w okresie jury (ok. 164-160 mln lat temu) na terenach Europy. Długość ciała ok. 11 m, wysokość ok. 4 m, masa ok. 2 t. Jego szczątki znaleziono we Francji (w departamencie Calvados).

Wikipedia


piweńko

zdrobnienie od: piwko; piweczko


SJP.pl


piwiarenka

zdrobnienie od: piwiarnia


SJP.pl


piwiarnia

rodzaj lokalu publicznego, w którym prowadzona jest sprzedaż piwa, głównie beczkowego, a czasami także innych produktów spożywczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gastr. lokal, w którym sprzedaje się i konsumuje piwo

Wiktionary

Piwiarnia – lokal gastronomiczny przeznaczony głównie do spożywania piwa.

Oprócz funkcji gastronomicznej piwiarnie pełnią funkcję społeczną, integrując bywalców. Lokale te służą swobodnym pogawędkom i zabawie. Często w piwiarniach istnieje możliwość gry w karty, kości, darty, czy piłkarzyki. W piwiarniach często można usłyszeć lekką muzykę (piosenka biesiadna).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej mąż ciągle przesiaduje w piwiarni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈvʲjarʲɲa, AS: pʹivʹi ̯arʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwo n., piwko n.

 przym. piwiarniany, piwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. bawaria, biersztuba

Wiktionary


piwiarniany

charakterystyczny dla piwiarni, związany w jakiś sposób z piwiarnią (np. piwiarniany bywalec), odnoszący się do takiego lokalu (np. piwiarniana atmosfera, piwiarniany klimat)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z piwiarnią, dotyczący piwiarnii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwiarnia ż.

Wiktionary


piwiński

nazwisko


SJP.pl


piwkarz

potocznie o amatorze piwa, zwłaszcza spożywanego w niezbyt kulturalnych warunkach


SJP.pl


piwko

1. zdrobnienie od: piwo;
2. żartobliwie, potocznie o czymś bardzo prostym, nieskomplikowanym, łatwym do zrozumienia lub wykonania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. piwo

Wiktionary

Piwko – singel Kazika promujący album Silny Kazik pod wezwaniem. Singel został wydany w 2009 roku przez S.P. Records.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲifkɔ, AS: pʹifko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijawa ż., piwo n., piwsko n., piwiarnia ż., piwosz m., piwoszka ż., piwnica ż., piwkowanie n.

:: zdrobn. piweczko

 czas. piwkować

 przym. piwny, piwniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) browarek

Wiktionary


piwkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) picie piwa, odczasownikowy od|piwkować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Regularne piwkowanie prowdadzi do alkoholizmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲifkɔˈvãɲɛ, AS: pʹifkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piwkować ndk.

 rzecz. piwo n., piwosz m.

:: zdrobn. piwko n.

 przym. piwny

Wiktionary


piwkować

potocznie: pić piwo; piwoszyć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pić piwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprzedniej nocy piwkował do północy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲifˈkɔvat͡ɕ, AS: pʹifkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwko n., piwkowanie, piwo, piwosz, piwoszka

 przym. piwny

Wiktionary


piwkowski

nazwisko


SJP.pl


piwne

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. napiwek

forma przymiotnika.

 (2.1) M., B. i W. n. lp. oraz M., B. i W. nmos. lm. od: piwny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwo n.

 przym. piwny

Wiktionary


piwnica

1. podziemne pomieszczenie, najczęściej będące pierwszym nad fundamentami jakiegoś budynku, wykorzystywane zwykle jako przechowalnia zapasów, żywności;
2. sklepione podziemne pomieszczenie służące jako pub, winiarnia, kawiarnia lub podobny lokal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podziemne piętro budynku

 (1.2) pomieszczenie przeznaczone do przechowywania wina, piwa i innych trunków

 (1.3) budynek gospodarczy przeznaczony do przechowywania zapasów jedzenia na zimę, a latem w niskiej temperaturze, często pokryty ziemią

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W piwnicy trzymam rower i dżemy od babci.

 (1.1) Mój dziadek ma w piwnicy niewielką krajareczkę introligatorską.

 (1.2) Przynieś, waćpanna, węgrzyna z piwnicy!

 (1.3) Idę do piwnicy przynieść ziemniaków na obiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲivʲˈɲit͡sa, AS: pʹivʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwo n., piwko n.

:: zdrobn. piwniczka ż.

 przym. piwniczny, piwny

 czas. podpiwniczyć

Wiktionary


piwnicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piwnicki − polski herb szlachecki
  • Grzegorz Piwnicki – polski grafik, grafficiarz
  • Michał Piwnicki – katolicki duchowny
  • Witold Piwnicki – polski malarz
  • Zygmunt Piwnicki – polski wojskowy

Wikipedia


piwniczak

potocznie: osoba spędzająca dużo czasu w domu, zwykle przy komputerze, unikająca wyjść i spotkań towarzyskich; piwniczniak


SJP.pl


piwniczanin

1. członek Piwnicy pod Baranami (kabaretu literackiego);
2. dawniej: bywalec piwnicy (lokalu kawiarniano-rozrywkowego mieszczącego się w podziemiach budynku)


SJP.pl


piwniczanka

1. członkini Piwnicy pod Baranami (kabaretu literackiego);
2. dawniej: bywalczyni piwnicy (lokalu kawiarniano-rozrywkowego mieszczącego się w podziemiach budynku)


SJP.pl

Piwniczanka – naturalna woda mineralna wydobywana w Piwnicznej-Zdroju z kilkunastu odwiertów. Rozprowadzana przez Zakład Butelkowania Naturalnej Wody Mineralnej "Piwniczanka", którego właścicielem jest Spółdzielnia Pracy "Piwniczanka".

Wikipedia


piwniczański

przymiotnik od: Piwniczna-Zdrój (do 1998 roku: Piwniczna; miejscowość wypoczynkowa nad Popradem)


SJP.pl


piwniczka

niewielkie pomieszczenie wykorzystywane jako piwnica (podziemna część domu lub lokal, którego część mieści się pod ziemią)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: piwnica

 (1.2) niewielka piwnica

Wiktionary

Piwniczka – jaskinia w Miętusich Turniach w Dolinie Miętusiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w północno-zachodnim zboczu Małej Świstówki, powyżej Jaskini Miętusiej Wyżniej, na wysokości 1440 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 9 metrów, a jej deniwelacja 7 metrów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Idę do piwniczki po wino.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwniczy mos., piwnica ż.

 przym. piwniczny

 czas. podpiwniczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) loszek

Wiktionary


piwniczna

odnoszący się do piwnicy; umieszczony w piwnicy; charakterystyczny dla piwnicy


SJP.pl


piwniczna-zdrój

miasto w Polsce


SJP.pl

Piwniczna-Zdrój (do 6 lutego 1998 Piwniczna) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piwniczna-Zdrój.

Miasto królewskie starostwa sądeckiego w powiecie sądeckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 5385 mieszkańców.

Wikipedia


piwnicznianin

rzadko: mieszkaniec Piwnicznej-Zdroju; Piwniczanin


SJP.pl


piwnicznianka

rzadko: mieszkanka Piwnicznej-Zdroju; Piwniczanka


SJP.pl


piwniczny

odnoszący się do piwnicy; umieszczony w piwnicy; charakterystyczny dla piwnicy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący piwnicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapłonęła łagodnym pomarańczem i powoli spłynęła dwa sążnie niżej, do rozwidlenia korytarza piwnicznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲivʲˈɲit͡ʃnɨ, AS: pʹivʹńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwniczy mos., piwo n., piwnica ż., piwniczka ż., piwko n.

 przym. piwny

 czas. podpiwniczyć

Wiktionary


piwniczy

kanafarz, człowiek opiekujący się piwnicą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. służący odpowiadający za piwnice

Wiktionary

Piwniczny – w średniowiecznej Polsce urzędnik dworski sprawujący pieczę nad piwnicami, w których przechowywano wino oraz piwo. Za panowania Henryka Walezego i Stefana Batorego nastąpił podział na dwa oddzielne stanowiska:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piwnica ż., piwniczka ż., podpiwniczenie n.

 przym. piwniczny

 czas. podpiwniczyć

Wiktionary


piwnik

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Piwnik
  • Jan Piwnik
  • Józef Piwnik

Wikipedia


piwnobrązowy

brązowy o odcieniu piwnym


SJP.pl


piwnooki

mający oczy koloru piwnego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający piwne oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲivnɔˈːci, AS: pʹivn•oḱi

Wiktionary


piwny

dotyczący piwa, związany z piwem, o kolorze piwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z piwa lub z dodatkiem piwa

 (1.2) spoż. używany do produkcji piwa

 (1.3) o kolorze oczu: brązowy z żółtym odcieniem, w kolorze piwa

 (1.4) związany z piwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Miał wielki kapelusz i głupie piwne oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲivnɨ, AS: pʹivny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijak mos./mrz., pijus mos., pijawa ż., picie n., piwo mrz., piwsko mrz., piwko mrz., piwiarnia ż., piwosz mos., piwoszka ż., piwnica ż., piwkowanie n.

 czas. piwkować ndk.

 przym. piwniczny, pitny

Wiktionary


piwo

napój z niewielką zawartością alkoholu, otrzymany ze słodu jęczmiennego, chmielu, drożdży i wody, a także: jedna butelka, porcja tego napoju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. kulin. niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

 (1.2) hand. butelka, puszka lub kufel piwa (1.1)

Wiktionary

Piwo – napój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji alkoholowej brzeczki piwnej. Brzeczka stanowi wodny wyciąg ze słodu browarnego z dodatkiem chmielu i ewentualnie innych surowców. W szerokim znaczeniu, zwłaszcza historycznym, "piwem" określa się napój fermentowany oparty na zbożowym surowcu. Piwo to najstarszy i najczęściej spożywany napój alkoholowy oraz trzeci pod względem popularności po wodzie i herbacie napój na świecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród niektórych kierowców panuje przekonanie, że „piwo to nie alkohol”.

 (1.1) Piwo to tylko zgniły wywar ze zbóż i chmielu.

 (1.2) Kup mi dwa piwa – rozliczymy się później.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲivɔ, AS: pʹivo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwiarnia ż., podpiwek mrz., piwosz mos., piwoszka ż., piwnica ż., piwkowanie n., pijalnia ż., napiwek mrz.

:: zdrobn. piwko n.

:: zgrub. piwsko n.

 czas. pić, piwkować ndk.

 przym. piwny, piwniczny, pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. browar; żart. kocie siki, mocz starego pawiana; slang. bro

 (1.2) pot. browar

Wiktionary


piwocki

nazwisko


SJP.pl


piwomat

automat do sprzedaży piwa


SJP.pl


piwonia

krzew z rodziny jaskrowatych o dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach; peonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Paeonia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych;

 (1.2) bot. ogrod. roślina z rodzaju piwonii (1.1)

 (1.3) kwiat piwonii (1.2)

 (1.4) gw-pl|Warszawa. piwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piwonia – rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych
  • Piwonia – rzeka, dopływ Prosny
  • Piwonia – rzeka, dopływ Tyśmienicy
  • 2S7 Pion (tłum. Piwonia) – radziecka armata samobieżna

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W ogródku przed domem rosły przepiękne piwonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈvɔ̃ɲja, AS: pʹivõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piwonia ż., piwoniowate nmos.

 przym. piwoniowy, piwoniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. piwónka

 (1.3) peonia; reg. śl. piwónka

Wiktionary


piwonin

Piwonin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 739.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wszystkich Świętych w Sobieniach-Jeziorach.

Wikipedia


piwoniowate

o cechach piwoniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


piwoniowaty

o cechach piwoniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


piwoniowiec

gatunek rośliny z rzędu o tej samej nazwie, obecnie zaliczany do rodziny piwoniowatych (wcześniej jaskrowatych)


SJP.pl


piwoniowy

→ piwonia


SJP.pl

Patrz:

piwonia

piwosz

człowiek lubiący piwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) miłośnik i znawca piwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tegoroczny Oktoberfest znów przyciągnął rzesze piwoszy z całego świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲivɔʃ, AS: pʹivoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwkowanie n., piwko n., piwo n., piwoszka ż., picie n.

 czas. piwkować ndk., pić ndk., pijać dk.

 przym. piwny, pitny, pijany

Wiktionary


piwoszka

kobieta lubiąca pić piwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miłośniczka i znawczyni piwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piwoszka emerytka obiecała, że nie będzie jeździć po pijaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈvɔʃka, AS: pʹivoška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwko n., piwo n., piwosz m.

 czas. piwkować

 przym. piwny

Wiktionary


piwoszyć

potocznie: pić piwo; piwkować


SJP.pl


piwot

w koszykówce: dozwolony przepisami obrót zawodnika trzymającego w ręku piłkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) część ramy rowerowej, do której montuje się hamulce

 (1.2) w koszykówce: dozwolony przepisami obrót zawodnika trzymającego w ręku piłkę, podczas którego jedna stopa ciągle dotyka boiska

 (1.3) mat. element dzielący ciąg na dwie części, np. przy sortowaniu przez podział

Wiktionary

Ten artykuł opisuje zagadnienie koszykarskie zgodne z normami FIBA.

Piwot (lub obrót) – w koszykówce jest legalnym ruchem zawodnika trzymającego żywą piłkę.

Piwot (obrót) polega na wykonaniu ruchu (lub ruchów) jedną ze stóp, bez odrywania drugiej stopy (stopa "nogi obrotu" pozostaje na jednym punkcie na boisku).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲivɔt, AS: pʹivot

Wiktionary


piwotalny

przymiotnik

 (1.1) rzad. obrotowy, osiowy

 (1.2) przen. polit. pejor. nie mający samodzielnej władzy, ale za to wchodzący w koalicje z prawie każdą opcją polityczną;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) a ztąd powszechna dolegliwość dająca się czuć wszystkim członkom socyalnego ciała, odszczepieństwo, a czasem i pogarda piwotalnych osi przeszłości

 (1.1) W wierszu haiku występują, na przykład, grupy słów określane jako słowa piwotalne, nagle zmieniające znaczenie wiersza i tok myśli.

 (1.2) – I wtedy piwotalny członek Rady Polityki Pieniężnej, czyli Hausner, zgodzi się… – Piwotalny właśnie.

 (1.2) Partia piwotalna nie musi być, jak już wcześniej wspomniałem, partią małą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwotalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrotowy, osiowy

 (1.2) obrotowy, zawiasowy

Wiktionary


piwotować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) środ. inform. w arkuszu kalkulacyjnym: przedstawiać, zestawiać dane w formie tabeli przestawnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwotowanie n., rozpiwotowanie n., spiwowtowanie n.

 czas. rozpiwotować dk., spiwotować dk.

Wiktionary


piwowar

osoba pracująca w piwowarstwie (browarnictwie, przemyśle spożywczym zajmującym się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek); browarnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się warzeniem piwa

Wiktionary

Zobacz też: Piwowar (ujednoznacznienie).

Piwowar (staropol. "mielcarz") – rzemieślnik zajmujący się warzeniem piwa; szerzej osoba pracująca w przemyśle piwowarskim (browarnictwie – przemyśle spożywczym zajmującym się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piwowarzy z nadzieją czekają na zbliżające się Euro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈvɔvar, AS: pʹivovar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwowarstwo n.

:: zdrobn. piwowarczyk m.

 przym. piwowarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. mielcarz

Wiktionary


piwowarczyk

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. uczeń piwowarski

 (1.2) daw. syn piwowara

 (1.3) daw. lekcew. bądź pogard. kiepski piwowar

Wiktionary

Piwowarczyk – polskie nazwisko, na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwały 8193 osoby o tym nazwisku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲivɔˈvart͡ʃɨk, AS: pʹivovarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwowar m., piwowarstwo n.

 przym. piwowarski

Wiktionary


piwowarek

→ piwowar


SJP.pl

Patrz:

piwowar

piwowarka

→ piwowar


SJP.pl

Patrz:

piwowar

piwowarnia

zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa; browar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. wytwórnia piwa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piwowarski

Wiktionary


piwowarski

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże piwowarskie), związany w jakiś sposób z piwowarstwem lub piwowarem (np. cech piwowarski); browarniany, browarniczy, browarny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z piwowarstwem, dotyczący piwowarstwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arnulf (Arnold) Piwowarski (580–640) – święty Kościoła katolickiego
  • Edward Piwowarski (1910–1974) – polski rzeźbiarz
  • Grzegorz Piotrowski (ur. 1971) – polski kolarz
  • Jerzy Piwowarski (ur. 1959) – artysta fotografik
  • Juliusz Piwowarski (ur. 1954) – publicysta, pedagog, politolog
  • Kordian Piwowarski (ur. 1978) – polski reżyser i scenarzysta
  • Marek Piwowarski (ur. 1965) – honorowy konsul Rzeczypospolitej
  • Radosław Piwowarski (ur. 1948) – polski reżyser i scenarzysta oraz aktor filmowy
  • Rafał Piwowarski (ur. 1947) – polski pedagog, profesor nauk humanistycznych
  • Władysław Piwowarski (1929 – 2001) – polski ksiądz katolicki, nauczyciel akademicki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲivɔˈvarsʲci, AS: pʹivovarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwowar m., piwowarczyk m., piwowarka ż., piwowarstwo n., piwowarnia ż.

Wiktionary


piwowarstwo

wyrób piwa, przemysł spożywczy zajmujący się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek; browarnictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sztuka warzenia piwa;

Wiktionary

Piwowarstwo albo browarnictwo – sztuka warzenia piwa (w tym piwowarstwo domowe) oraz produkcja piwa w browarach na skalę przemysłową (zob. przemysł piwowarski).

Stwarza zapotrzebowanie na produkty rolne: jęczmień browarny oraz chmiel.

Produktami ubocznymi są: młóto, chmieliny, osady brzeczkowe, używane na paszę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skansenie odbył się pokaz filmu na temat historii piwowarstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲivɔˈvarstfɔ, AS: pʹivovarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwowar m., piwowarczyk m.

 przym. piwowarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) browarnictwo

Wiktionary


piwowiec

pracownik PIW-u (Państwowego Instytutu Wydawniczego); PIW-owiec


SJP.pl


piwowoński

nazwisko


SJP.pl


piwowski

przymiotnik od: PIW (Państwowy Instytut Wydawniczy); PIW-owski


SJP.pl


piwoznawca

specjalista w zakresie wiedzy o produkcji i rodzajach piwa


SJP.pl


piwoński

nazwisko


SJP.pl


piwsko

zgrubienie od: piwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od: piwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie żłop już tego piwska!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲifskɔ, AS: pʹifsko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwo n., piwko n.

 przym. piwny

Wiktionary


piwusio

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. pieszcz. zdrobn. od: piwo

Wiktionary


piwónka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. ogrod. piwonia

Wiktionary


pixie

[czytaj: piks-i] postać serialu animowanego "Pixie, Dixie i Pan Jinks"


SJP.pl

Pi

Wikipedia


piyrszy

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pierwszy

Wiktionary


piyła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zyjga, zega

Wiktionary


piza

miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju w regionie Toskania;

Wiktionary

Piza ( Pisa) – miasto we Włoszech, w Toskanii, 85 379 mieszkańców, nad rzeką Arno, oddalone o 13 km od wybrzeża Morza Liguryjskiego.

Piza jest także jedną z prowincji Toskanii o powierzchni 2448 km², zamieszkaną przez 384 957 osób, podzieloną na 39 gmin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzywą Wieżę w Pizie odwiedza rocznie ok. 10 milionów turystów.

 (1.1) Piza jest nie tylko starym, zabytkowym miastem, ale także siedzibą uniwersytetu o bardzo bogatych tradycjach (1343) oraz miejscem urodzin Galileusza.

 (1.1) We Włoszech trzeba było pogodzić Genuę i Pizę, których połączone floty mogły zabezpieczyć ujście Tybru przed Rogerem sycylijskim, stronnikiem antypapy. Św. Bernard osiągnął ten cel. Genua uzyskała arcybiskupstwo, a władzę nad sześcioma biskupstwami korsykańskimi podzielono po równo pomiędzy obie metropolie. Trzy dla Genui, trzy dla Pizy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizańczyk mos., pizanka ż.

 przym. pizański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. Pizy

Wiktionary


pizang

gatunek banana uprawiany powszechnie w krajach tropikalnych; banan zwyczajny, banan właściwy, banan zaostrzony, figa rajska, błogosława


SJP.pl


pizanka

mieszkanka Pizy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pizy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piza ż.

:: fm. pizańczyk mos.

 przym. pizański

Wiktionary


pizanozaur

rodzaj drobnego ornitopoda z rodziny lesotozaurów


SJP.pl

Pizanozaur ("Pisanosaurus") – rodzaj archozaura z grupy Dinosauriformes żyjącego w okresie triasu (ok. 227-220 mln lat temu) na terenach dzisiejszej Ameryki Południowej. Jego szczątki znaleziono w Argentynie (w prowincji La Rioja).

Jego dokładna pozycja w obrębie Dinosauriformes jest niepewna; mógł to być jeden z najwcześniejszych dinozaurów ptasiomiednicznych (Ornithischia) lub przedstawiciel rodziny Silesauridae.

Wikipedia


pizarro

[czytaj: pisarro] nazwisko, np. Francisco Pizarro (1478-1541), konkwistador hiszpański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Francisco Pizarro
  • Gonzalo Pizarro – przyrodni brat Francisco
  • Hernando Pizarro – brat Francisco
  • Juan Pizarro − przyrodni brat Francisco
  • Pedro Pizarro − kuzyn Francisco
  • Alberto Rivera Pizarro – piłkarz hiszpański
  • Artur Pizarro − pianista portugalski
  • Claudio Pizarro – piłkarz peruwiański
  • David Pizarro – piłkarz chilijski
  • Francisco Pizarro − chilijski piłkarz
  • Jaime Pizarro − piłkarz chilijski
  • José Alfonso Pizarro − hiszpański oficer marynarki

Wikipedia


pizańczyk

mieszkaniec Pizy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pizy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pizańczycy rywalizowali z Genueńczykami i Wenecjanami o transport pielgrzymów i krzyżowców do Ziemi Świętej oraz o wpływy handlowe w tej części Morza Śródziemnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piza ż.

:: fż. pizanka ż.

 przym. pizański

Wiktionary


pizański

przymiotnik od: Piza (miasto w środkowych Włoszech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pizą, dotyczący Pizy, pochodzący z Pizy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wenecjanie kotwiczyli w porcie Rodos, kiedy pokazały się okręty pizańskie. Na ich widok 30 okrętów weneckich opuściło port i je zaatakowało. Pizańczycy zostali rozbici (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piza ż., pizańczyk mos., pizanka ż.

Wiktionary


pizda

wulgarnie:
1. żeński organ płciowy;
2. wyzwisko używane głównie w stosunku do kobiet;
3. nieudacznik;
4. siniak (ślad na ciele)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. anat. pochwa lub srom; żeński narząd płciowy

 (1.2) wulg. med. siniak, często podbite oko, ślad po pobiciu

 (1.3) wulg. pejor. niezdara, ciamajda

 (1.4) wulg. seks. męski odbyt (jako obiekt seksualny)

 (1.5) wulg. usta

 (1.6) wulg. obraź. pejor. o kobiecie

 (1.7) wulg. eduk. ocena niedostateczna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc astrolog wziąwszy lupę, • Zajrzał raz królewnie w dupę, • Wielkim cyrklem pizdę zmierzył, • Po czym zamknął się w swej wieży.

 (1.2) Ale masz pizdę pod okiem.

 (1.3) Ale z ciebie jest pizda!

 (1.4) W więzieniu już czekają na twoją pizdę, frajerze!

 (1.5) Zaraz w pizdę dostaniesz!

 (1.3,6) Co za pizda z tej nauczycielki!

 (1.7) Znów dostałem pizdę z matmy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲizda, AS: pʹizda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizduś m., pizdryk m., piździelec m., piżdżenie n., pizganie n., rozpiżdżenie n.

:: zdrobn. piczka ż.

 czas. piździć ndk., pizgać ndk., rozpiździć dk.

 przym. pizdowaty, zapiździały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. kapa, kapsko, cipa, cipka, picza, piczka, muszelka; med. wagina, pochwa, srom

 (1.6) suka

Wiktionary


pizdeczka

zdrobnienie od: pizda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. zdrobn. od: pizda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲizˈdɛt͡ʃka, AS: pʹizdečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż.

Wiktionary


pizdnięty

pizgnąć, piznąć; wulgarnie:
1. uderzyć, walnąć, trzasnąć;
2. mocno rzucić;
3. wybuchnąć


SJP.pl


pizdnąć

pizgnąć, piznąć; wulgarnie:
1. uderzyć, walnąć, trzasnąć;
2. mocno rzucić;
3. wybuchnąć


SJP.pl


pizdogrzeb

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) wulg. ginekolog

Wiktionary


pizdowato

przysłówek

 (1.1) niefajnie

Wiktionary


pizdowatość

→ pizdowaty


SJP.pl

Patrz:

pizdowaty

pizdowaty

wulgarnie:
1. ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciapowaty, ofermowaty, ciamajdowaty;
2. kiepski, marny, złej jakości; chujowy;
3. skłonny do płaczu; mazgajowaty;
4. słaby, zniewieściały, bez charakteru; mimozowaty, mięczakowaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wulg. niezaradny

 (1.2) wulg. zniewieściały

 (1.3) wulg. kiepski, marny, do niczego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż., pizduś m., pizdryk m., piździelec m., pizdoliz m., pizdogrzebek m., piżdżenie n., pizganie n., rozpiżdżenie n.

:: zdrobn. piczka ż.

 czas. piździć ndk., pizgać ndk., rozpiździć dk.

 przym. zapiździały

Wiktionary


pizduś

pogardliwie:
1. mężczyzna zniewieściały, posiadający kobiece cechy;
2. mężczyzna niezaradny, nieudolny; ofiara, oferma;
3. mężczyzna tchórzliwy, bojący się wszystkiego; cykor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna zniewieściały

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż.

 przym. pizdowaty

Wiktionary


pizganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pizgać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pizgać ndk.

 rzecz. pizda ż.

 przym. pizdowaty, spizgany

Wiktionary


pizgawica

potocznie: zimna, wietrzna pogoda


SJP.pl


pizgać

wulgarnie:
1. silnie wiać; piździć;
2. bić, uderzać;
3. rzucać czymś;
4. o zimnej pogodzie: dokuczać, doskwierać; piździć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. rzucać

 (1.2) bić

 (1.3) wulg. jebać, pierdolić

 (1.4) pot. wiać, być zimno (o pogodzie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Mój sąsiad pizga kochankę.

 (1.4) Załóż sweter, bo strasznie pizga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲizɡat͡ɕ, AS: pʹizgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż., pizganie n.

 przym. pizdowaty, spizgany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) walić, bić, uderzać

 (1.3) pierdolić, jebać, ruchać

 (1.4) piździć

Wiktionary


pizgnąć

pizdnąć, piznąć; wulgarnie:
1. uderzyć, walnąć, trzasnąć;
2. mocno rzucić;
3. wybuchnąć


SJP.pl


piznóć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piźniynty, piźnióny

Wiktionary


piznąć

pizdnąć, pizgnąć; wulgarnie:
1. uderzyć, walnąć, trzasnąć;
2. mocno rzucić;
3. wybuchnąć


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. uderzyć

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. wybić (na zegarze)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak od niego odeszła, to mu pizło do głowy.

 (1.2) Pizło dwie po połedniu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piźniynty, piźnióny

Wiktionary


pizolit

kuliste skupienie mineralne spotykane w osadach gorących źródeł oraz wśród osadowych rud żelaza


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pizolityczny

tyczący się pizolitu (kulistego skupienia mineralnego spotykanego w osadach gorących źródeł oraz wśród osadowych rud żelaza)


SJP.pl


pizon

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gajusz Kalpurniusz Pizon
  • Gnejusz Kalpurniusz Pizon

Wikipedia


pizydia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji

Wiktionary

Pizydia ( Πισιδία, Pisidia) – historyczna kraina w południowo-zachodniej Azji Mniejszej. Na wschodzie graniczyła z Cylicją i Izaurią, na południu z Pamfilią, na zachodzie z Licją i Karią, na północy z Frygią. Była uważana czasami za część Frygii lub Pamfilii, trudno obecnie wskazać jej dokładne granice.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem przeszli przez Pizydię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈzɨdʲja, AS: pʹizydʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pizydyjczyk mos., pizydyjski mrz.

 przym. pizydyjski

Wiktionary


pizydyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pizydią, dotyczący Pizydii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język pizydyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pizydia ż., Pizydyjczyk mos.

Wiktionary


pizystrat

Pi

Wikipedia


pizz.

skrót od: pizzicato (określenie wykonawcze: szarpiąc struny palcem)


SJP.pl


pizza

[czytaj: picca] placek drożdżowy z dodatkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

Wiktionary

Pizza – potrawa kuchni włoskiej, której współczesna postać rozwinęła się w Neapolu. Najczęściej składa się z płaskiej podstawy z wyrośniętego ciasta pszennego, pokrytej wybranymi składnikami i wypiekanej w wysokiej temperaturze. Do często stosowanych dodatków należą pomidory lub sos pomidorowy, sery, oliwa, zioła, warzywa, mięso i owoce morza; istnieją również pizze bez pomidorów albo bez sera. Z Włoch pizza rozpowszechniła się na świecie, gdzie powstały liczne style regionalne i lokalne odmiany.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie chciało mi się przygotowywać obiadu, więc zamówiłem pizzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲit͡sːa, AS: pʹi•ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizzeria ż., pizzer mos., pizzerka ż.

 przym. pizzowy

Wiktionary


pizzer

[czytaj: piccer] pracownik pizzerii robiący pizzę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) piekarz, który wykonuje pizze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy doświadczony pizzer wie, że cebulę trzeba sparzyć przed nałożeniem na ciasto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲit͡sːɛr, AS: pʹi•cer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizza ż., pizzeria ż., pizzerka ż.

 przym. pizzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pizzerman

Wiktionary


pizzeria

[czytaj: picceria] restauracja, w której głównym daniem jest pizza; pizzernia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gastr. restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

Wiktionary

Pizzeria – lokal gastronomiczny specjalizujący się w przyrządzaniu i serwowaniu pizzy.

Wiele pizzerii, oprócz sprzedaży pizzy w lokalu, prowadzi sprzedaż przez telefon oraz strony internetowe – pizze dostarczane są przez dostarczycieli bezpośrednio do mieszkań lub biur klientów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszedłem do jakiejś pizzerii i zamówiłem sobie pizzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲit͡sˈːɛrʲja, AS: pʹi•cerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizza ż., pizzer m., pizzerka ż.

 przym. pizzowy

Wiktionary


pizzerina

[czytaj: piccerina] placek drożdżowy przygotowywany tak samo, jak spód od pizzy, zawijany i podawany na ciepło z grzybami, mięsem lub innymi dodatkami


SJP.pl


pizzerinka

potocznie: pizza o małym rozmiarze


SJP.pl


pizzerka

[czytaj: piccerka] pracownica pizzerii robiąca pizzę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. płaska bułka z dodatkami na wierzchu, przypominająca małą pizzę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizza ż., pizzeria ż., pizzer m.

 przym. pizzowy

Wiktionary


pizzernia

[czytaj: piccernia] rzadko: restauracja, w której głównym daniem jest pizza; pizzeria (częściej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. pizzeria.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś próbował otworzyć solarium, ktoś inny gabinet kosmetyczny, ale z usługami na wsi ciężko. Choć pizzernia jeszcze się trzyma.

Wiktionary


pizzicato

[czytaj: picc-ikato] określenie wykonawcze dla instrumentów strunowych, głównie smyczkowych: szarpiąc struny palcem


SJP.pl

Pizzicato (wym. [], tłum. szarpany, zrywany) – technika artykulacyjna, polegająca na wprowadzeniu w ruch struny instrumentu smyczkowego poprzez szarpanie palcem.

Wikipedia


pizzomat

[czytaj: piccomat] automat do sprzedaży pizzy


SJP.pl


pizzowy

→ pizza [czytaj: piccowy]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) spoż. związany z pizzą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kelner przyniósł na stół ciepły chlebek z ciasta pizzowego ze smakowymi masłami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizza ż., pizzer m., pizzeria ż., pizzerka ż.

Wiktionary


pióra

1. wytwór naskórka ptaków w kształcie cienkiej rurki z promieniście ułożonymi włoskami;
2. przedmiot, narzędzie podobne do ptasiego pióra;
3. przyrząd do pisania;
4. występ, np. w desce podłogowej, pozwalający na łączenie jej z innymi;
5. twórczość literacka;
6. styl charakterystyczny dla danego autora;
7. pisarz, autor, literat


SJP.pl


piórecki

nazwisko


SJP.pl


pióreczko

zdrobnienie od: piórko


SJP.pl


piórek

1. niewielkie pióro, często także drobny przedmiot lub jego część przypominająca ptasie pióro;
2. młody listek lub nowe pędy wschodzącej rośliny;
3. mała, najczęściej trójkątna płytka wykonana ze sztucznego tworzywa, służąca do szarpania strun podczas gry na instrumentach strunowych; plektron


SJP.pl


piórewicz

nazwisko


SJP.pl


piórka

1. niewielkie pióro, często także drobny przedmiot lub jego część przypominająca ptasie pióro;
2. młody listek lub nowe pędy wschodzącej rośliny;
3. mała, najczęściej trójkątna płytka wykonana ze sztucznego tworzywa, służąca do szarpania strun podczas gry na instrumentach strunowych; plektron


SJP.pl


piórko

1. niewielkie pióro, często także drobny przedmiot lub jego część przypominająca ptasie pióro;
2. młody listek lub nowe pędy wschodzącej rośliny;
3. mała, najczęściej trójkątna płytka wykonana ze sztucznego tworzywa, służąca do szarpania strun podczas gry na instrumentach strunowych; plektron


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: pióro

 (1.2) małe pióro

 (1.3) stalówka używana w tworzeniu szkiców i rysunków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piórko – potoczna nazwa na kostkę do gry na gitarze
  • – przyrząd do rysowania tuszem
  • Piórko – źródło krasowe w Jerzmanowicach w powiecie krakowskim
  • Gęsie pióro

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sądzę, że Jadwisi ten kapelusik z piórkiem, zupełnie nie pasuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjurkɔ, AS: pʹi ̯urko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierze n., pióro n., pierzyna ż.

 przym. piórkowy

Wiktionary


piórkowanie

1. dobijać postrzelonego w polowaniu ptaka;
2. używać piórka (plektronu, małej, najczęściej trójkątnej płytki wykonanej ze sztucznego tworzywa) podczas gry na strunowych instrumentach szarpanych


SJP.pl

Piórkowanie ("pikowanie") – technika strzyżenia włosów polegająca na przerzedzaniu ich w części środkowej i na końcach w celu nadania fryzurze lekko postrzępionego wyglądu.

Piórkowanie nie zmniejsza objętości fryzury i gęstości owłosienia, w odróżnieniu od innej techniki strzyżenia - degażowania ("efilowania").

Wikipedia


piórkowaty

podobny do ptasiego pióra lub jego części, charakterystyczny dla ułożenia niteczek puchu na takim piórze; pierzasty, strzępiasty


SJP.pl


piórkować

1. dobijać postrzelonego w polowaniu ptaka;
2. używać piórka (plektronu, małej, najczęściej trójkątnej płytki wykonanej ze sztucznego tworzywa) podczas gry na strunowych instrumentach szarpanych


SJP.pl


piórkowcowate

rodzina mszaków z rzędu meszkowców


SJP.pl


piórkowiec

potocznie o zawodniku sportowym o masie mieszczącej się w przedziale wagi piórkowej (wagi określonej dla boksu, zapasów, dżudo oraz podnoszenia ciężarów, której wyznacznikiem jest wartość równa sześćdziesięciu kilogramom)


SJP.pl


piórkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piórkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin
  • Piórkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Płoskinia

Wikipedia


piórkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrian Piórkowski – polski piłkarz ręczny, zawodnik Juranda Ciechanów
  • Zbigniew Piórkowski – polski pięściarz, olimpijczyk, reprezentant Polski i trener
  • Piorkowski – nazwisko, wywodzące się od nazwiska Piórkowski
  • Piórkowski, popr. Aparat Möde-Piorkowskiego – urządzenie do przeprowadzania psychologicznego testu koordynacji wzrokowo-ruchowej, szeroko wykorzystywany do badań kierowców, instruktorów i egzaminatoró...

Wikipedia


piórkowy

o cechach piórka ptasiego, głównie w odniesieniu do masy czegoś lub kogoś (np. waga piórkowa, zawodnik piórkowy), podobny do piórka


SJP.pl


piórkuję

1. dobijać postrzelonego w polowaniu ptaka;
2. używać piórka (plektronu, małej, najczęściej trójkątnej płytki wykonanej ze sztucznego tworzywa) podczas gry na strunowych instrumentach szarpanych


SJP.pl


piórniczek

zdrobnienie od: piórnik


SJP.pl


piórnik

rodzaj pojemnika, najczęściej podłużnego, służącego do przechowywania gumek, piór oraz innych przyborów piśmienniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

 (1.2) reg. zwyczaj wspólnego darcia pierza przez dziewczęta i kobiety

 (1.3) środ. więz. grzebień

 (1.4) slang. głupiec

 (1.5) gw-pl|Mazury, Warmia. wsypa na pierzynę

 (1.6) środ. trumna

Wiktionary

Piórnik – pudełko lub etui przeznaczone do przechowywania materiałów piśmienniczych oraz innych małych przedmiotów przydatnych podczas zajęć. Piórniki zwykle zrobione są z materiału, plastiku, skóry lub metalu. Dawniej piórniki wykonywano z drewna. Większość posiada zamek błyskawiczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wyjściem do szkoły włożył do piórnika ołówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjurʲɲik, AS: pʹi ̯urʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pióro n.

:: zdrobn. piórniczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. fyjderbiksa, fyjderkasta

 (1.2) zob. wyskubek.

Wiktionary


piórnikowe

świadczenie pieniężne pracodawcy na rzecz pracownika, którego dziecko uczęszcza do szkoły; kredkowe, ołówkowe


SJP.pl

Patrz:

piórnik

piórnikowy

→ piórnik


SJP.pl

Patrz:

piórnik

pióro

1. wytwór naskórka ptaków w kształcie cienkiej rurki z promieniście ułożonymi włoskami;
2. przedmiot, narzędzie podobne do ptasiego pióra;
3. przyrząd do pisania;
4. występ, np. w desce podłogowej, pozwalający na łączenie jej z innymi;
5. twórczość literacka;
6. styl charakterystyczny dla danego autora;
7. pisarz, autor, literat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;

 (1.2) przyrząd do pisania

 (1.3) liter. autorstwo dzieła literackiego

 (1.4) spłaszczony, rozszerzony koniec wiosła

 (1.5) pióra slang. długie włosy, szczególnie u mężczyzny

 (1.6) gwara. muz. gitara

 (1.7) łow. ptactwo łowne

 (1.8) techn. męska część połączenia ciesielskiego typu „pióro i wpust”

Wiktionary

Pióro (łac. "penna") – twory nabłonkowe pokrywające ciała części zwierząt, zwłaszcza ptaków. Podobnie jak łuski u gadów, pióra zachodzą na siebie dachówkowato.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wróbel nastroszył pióra.

 (1.2) Dziadek pisze listy wyłącznie piórem.

 (1.3) To jedyna powieść pióra młodej węgierskiej pisarki.

 (1.4) Powinieneś płycej zanurzać pióra wioseł.

 (1.5) Gitarzysta potrząsał długimi blond piórami.

 (1.6) Klaudia umie pięknie grać na piórze, a ja się dopiero uczę.

 (1.8) Pod elewacją drewnianą mocowaną na pióro i wpust należy zapewnić szczelinę wentylacyjną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjurɔ, AS: pʹi ̯uro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piórnik mrz., pierze n., pierzyna ż., pierzynka ż., pierzenie n., opierzenie n., piórkowanie n., opiórkanie n., pierzastość ż.

:: zdrobn. piórko n., pióreczko n.

 czas. pierzyć się ndk., opierzyć się dk., piórkować ndk., opiórkać dk.

 przym. piórowy, piórkowy, pierzasty, pióropuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotka, sterówka

 (1.3) klawiatura

 (1.5) włosy

Wiktionary


piórolotek

rodzaj motyla z rodziny piórolotkowatych


SJP.pl


piórolotki

rodzaj motyla z rodziny piórolotkowatych


SJP.pl


piórolotkowate

rodzina motyli


SJP.pl

Piórolotkowate, piórolotki (Pterophoridae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata. Obejmuje ponad 1300 opisanych gatunków. Kosmopolityczna. Imagines mają małe głowy, smukłe odwłoki, cienkie i długie odnóża oraz (z wyjątkiem Agdistinae) skrzydła podzielone wcięciami na 2–3 piórka. Aktywne są wieczorem i nocą, niekiedy też o świcie. Gąsienice żerują wewnątrz lub na zewnątrz różnych części roślin.

Wikipedia


piórolotkowaty

o cechach piórolotkowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


pióronóg

pióronóg zwykły - gatunek ważki


SJP.pl


pióropusz

kita z piór lub ich imitacji, niegdyś noszona jako ozdoba lub znak charakterystyczny pozwalający rozróżnić członków niektórych zakonów rycerskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nakrycie głowy z piór noszone przez indiańskiego wojownika

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pióropusznik mos.

Wiktionary


pióropusznik

roślina z rodziny paprotkowatych, rosnąca w lasach półkuli północnej, występująca w trzech gatunkach, z których jeden, pióropusznik strusi, został w Polsce objęty ochroną gatunkową


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pióropuszowy

składający się na pióropusz, ozdobiony pióropuszem (np. kapelusz, hełm pióropuszowy) lub w jakiś inny sposób związany z taką ozdobą


SJP.pl


pióroskrzelce

gromada zwierząt morskich z typu przedstrunowców


SJP.pl


pióroskrzelec

przedstawiciel gromady bezkręgowców morskich z typu przedstrunowców


SJP.pl


pióroskrzelne

o cechach pióroskrzelnych (bezkręgowców z gromady przedstrunowców, kolonijnie zamieszkujących głębiny mórz strefy umiarkowanej i chłodnej)


SJP.pl

Pi

Wikipedia


pióroskrzelny

o cechach pióroskrzelnych (bezkręgowców z gromady przedstrunowców, kolonijnie zamieszkujących głębiny mórz strefy umiarkowanej i chłodnej)


SJP.pl


piórowy

przypominający pióro, zrobiony z piór lub pokryty piórami (np. skrzydła piórowe) albo w jakiś inny sposób związany z piórami


SJP.pl


piórówka

jamochłon morski


SJP.pl


più

rzadko: wykrzyknienie wyrażające zdziwienie, podziw, uznanie itp.; fiu


SJP.pl


piącha

potocznie o pięści, najczęściej dużej lub powstałej po bardzo mocnym zaciśnięciu dłoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. pięść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zatrzymuję się. Pędzę prosto na niego i wykopuję mu blaster z rąk. Dosiadam go i naparzam piąchami ze wszystkich sił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięściak mrz., pięściarstwo n., pięściarz mos., pięść ż.

Wiktionary


piączyn

Piączyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Staroźreby.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą gromady Piączyn, po jej likwidacji w gromadzie Góra. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa płockiego.

Wikipedia


piąsteczka

zdrobnienie od: piąstka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: piąstka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃w̃ˈstɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯õũ̯stečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piąstka ż.

Wiktionary


piąstka

niewielka pięść, najczęściej dziecka lub w przenośni o bardzo małej, drobnej twarzy, buzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pięść

 (1.2) mała pięść dziecka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięść ż., piąsteczka ż., pięściarz m., pięściarka ż., pięściarstwo n., pięściak m., piąstkowanie n.

 czas. piąstkować ndk.

 przym. pięściarski, pięściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piąsteczka

Wiktionary


piąstkować

wybijać (wybić), odbijać (odbić) piłkę pięścią lub pięściami


SJP.pl


piąta

godzina piąta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 5 nad ranem lub po południu

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: piąty

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pięć

 przym. piąty

Wiktionary


piątaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od piątak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piątak m.

Wiktionary


piątak

1. potocznie o monecie mającej wartość pięciu jednostek monetarnych, najczęściej w odniesieniu do pięciozłotówki; piątal;
2. tropikalna, często hodowana w mieszkaniach roślina z rodziny marzannowatych, o charakterystycznych kwiatach zebranych w pęczki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pięć złotych lub inna moneta o nominale pięć

 (1.2) rodzaj miodu pitnego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. uczeń piątej klasy

Wiktionary

Zobacz też: piątak ("Pentas") – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych.

Piątak – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Suchowola.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To za mało. Daj mi jeszcze piątaka i będzie ok!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciornik m., piątka ż., piona ż.

:: zdrobn. piątaczek m.

 licz. pięć

 wykrz. piona

 przym. piąty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piątka, pięciozłotówka

Wiktionary


piątal

potocznie o monecie mającej wartość pięciu jednostek monetarnych, najczęściej w odniesieniu do pięciozłotówki; piątak


SJP.pl


piątczanin

mieszkaniec Piątka


SJP.pl


piątczanka

mieszkanka Piątka


SJP.pl


piątecki

→ Piątek (miasto w Polsce); piątkowski


SJP.pl


piąteczek

zdrobnienie od: piątka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zdrobn. od: piątek

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: piąteczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciornik mrz., piątka ż., piąteczka ż., piona ż., Piętaszek mos./ż.

 przym. piątkowy

 licz. pięć, piąty

 wykrz. piona

Wiktionary


piąteczka

zdrobnienie od: piątka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: piątka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃nˈtɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯õntečka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piąty

 rzecz. piątka ż., piąteczek mrz.

Wiktionary


piątek

piąty dzień tygodnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) piąty dzień tygodnia

Wiktionary

Piątek (skrót pt. lub piąt.) – dzień tygodnia między czwartkiem a sobotą.

Według normy ISO-8601 jest piątym dniem tygodnia.

W tradycji biblijnej – chrześcijańskiej i żydowskiej, gdzie za pierwszy dzień tygodnia uznawana jest niedziela, piątek jest dniem szóstym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piątek jest moim ulubionym dniem tygodnia.

 (1.1) W piątki, w naszej klasie dzieci robią eksperymenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃ntɛk, AS: pʹi ̯õntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piątka ż., piątak m., pięciornik mrz.

:: zdrobn. piąteczek mrz.

 przym. piątkowy, piąty

 licz. pięć

 wykrz. piona

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk piątek

Wiktionary


piąterko

pięterko


SJP.pl


piątka

1. cyfra oznaczająca liczbę pięć;
2. pięć osób;
3. coś co jest przeznaczone dla pięciu osób;
4. karta do gry lub cokolwiek oznaczone cyfrą pięć;
5. pięć oczek na kostce domina, pięć punktów na kostce do gry, pięć poprawnych skreśleń w totolotka;
6. ocena bardzo dobra, wysoka ocena szkolna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa cyfry 5

 (1.2) ocena w polskich szkołach, niegdyś najwyższa, obecnie druga po najwyższej

 (1.3) to, co ma numer 5, jest oznaczone liczbą 5, np. dom, autobus, bieg (w skrzyni biegów)

 (1.4) coś, czego jest 5, całość składająca się z 5 elementów, jednostek itp.

 (1.5) środ. kolej. lokomotywa serii EP05

 (1.6) slang. pot. gest przybijania piątki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piątka – gest wykonywany przez dwie osoby
  • „piątka” – w ZSRR i jego byłych krajach, potoczna nazwa samochodu „Łada 2105”
  • Poznańska Piątka
  • Wielka piątka
  • Wielka piątka Afryki
  • Piątka – wieś w rejonie cudnowskim obwodu żytomierskiego
  • Piątka – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1923
  • Piątka – piąty album Roberta Chojnackiego, wydany w 2016
  • Piątka – karta do gry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mała Małgosia bardzo ładnie narysowała piątkę.

 (1.2) Klasówka z chemii okazała się być bardzo trudna, tylko dwóm uczniom udało się dostać piątki, a aż dziesięciu otrzymało z niej jedynki.

 (1.3) Miałem jechać piętnastką, a przez pomyłkę wsiadłem do piątki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃ntka, AS: pʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piątkowicz m., piątkowiczka ż.

:: zdrobn. piąteczka ż.

 przym. piątkowy, piąty

 licz. pięcioro, pięć

 wykrz. piona

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bardzo dobry, ocena bardzo dobra, bdb, bdb.

Wiktionary


piątkarz

potocznie: uczeń o bardzo dobrych ocenach; piątkowicz


SJP.pl


piątkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksy Piątkiewicz – polski specjalista w dziedzinie budowy i konstrukcji maszyn
  • Bronisław Piątkiewicz – polski geodeta
  • Leopold Piątkiewicz – polski oficer
  • Stanisław Piątkiewicz – polski rzeźbiarz
  • Stanisław Jan Piątkiewicz – polski rzeźbiarz

Wikipedia


piątkomania

potocznie: fascynacja Krzysztofem Piątkiem, polskim piłkarzem


SJP.pl


piątkowice

Piątkowice (niem. "Rothhaus")– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Łambinowice.

W latach 1954–1961 wieś była siedzibą gromady Piątkowice, po jej zniesieniu w gromadzie Jasienica Dolna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


piątkowicz

potocznie: uczeń o bardzo dobrych ocenach; piątkarz


SJP.pl


piątkowiczka

→ piątkowicz


SJP.pl

Patrz:

piątkowicz

piątkowiec

Piątkowiec – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Wadowice Górne. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 984.

Wikipedia


piątkowisko

wieś sołecka w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim


SJP.pl

Piątkowisko – wieś sołecka w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Pabianice.

Prywatna wieś duchowna położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szadkowskim województwa sieradzkiego, własność krakowskiej kapituły katedralnej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia


piątkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piątkowo – część miasta Poznań
  • Piątkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Lisewo
  • Piątkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie
  • Piątkowo – osada leśna wsi Wiele w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin
  • Piątkowo – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934-1954
  • Białe Piątkowo
  • Czarne Piątkowo
  • Płątkowo

Wikipedia


piątkowski

→ Piątek (miasto w Polsce); piątecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Antoni Piątkowski (1930–2002), naukowiec, elektronik
  • Andrzej Piątkowski (1934–2010), polski szermierz szablista, trzykrotny medalista
  • Edmund Piątkowski (1936–2016), polski lekkoatleta dyskobol, mistrz Europy i rekordzista świata
  • Felicjan Zygmunt Piątkowski (1908–2004), polski kartograf i poligraf
  • Grzegorz Piątkowski (ur. 1959), polski scenograf filmowy
  • Henryk Piątkowski (ujednoznacznienie)
  • Jan Piątkowski (1935-2016), polski polityk, prawnik, były minister sprawiedliwości, poseł na Sejm I i
  • Jarosław Piątkowski (ur. 1982), polski piłkarz, grający na pozycji prawego pomocnika w Stali Stalowa Wola
  • Jerzy Piątkowski (ujednoznacznienie)
  • Kamil Piątkowski (ur. 2000), polski piłkarz, grający na pozycji obrońcy w Rakowie Częstochowa
  • Leokadia Piątkowska (1833–1944), polska rolniczka zamordowana w czasie okupacji niemieckiej przez Niemców za pomoc okazaną Żydom. Zawołana po Imieniu.
  • Lucjan Piątkowski (1929–2001), polski działacz partyjny i dyplomata

Wikipedia


piątkowy

1. charakterystyczny dla piątku, związany z piątym dniem tygodnia (np. nabożeństwa piątkowe);
2. bazujący na pięciu częściach (np. matematyczny układ piątkowy), charakterystyczny dla piątki, powiązany z tą liczbą;
3. zdolny do uzyskania piątki, oceny bardzo dobrej (np. uczeń piątkowy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy piątkowi; dziejący się w piątek

 (1.2) dotyczący piątki (jako liczby)

 (1.3) dotyczący piątki (jako oceny w szkole)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo kto miał to robić? Matka nie dałaby rady, bo po szpitalu ledwie chociła o lasce, a ojciec odsypiał piątkowe picie i lepiej go było nie budzić, bo mogłaby być z tego tylko awantura.

 (1.3) Jedyną możliwością były studia medyczne, ale musiałem mieć doskonałe wyniki na egzaminach wstępnych, bo w szkole nie byłem uczniem piątkowym - nie wydawało mi się, aby to było takie ważne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: pʹi ̯õntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięcioraczek m., piąteczek mrz., pięciornik mrz., piona ż., piątek m., piątka ż., pięć

 przym. piąty

 licz. pięć

 wykrz. piona

Wiktionary


piątnica

1. gmina wiejska w Polsce;
2. część Legnicy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piątnica – gmina wiejska w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim
  • Piątnica – część Legnicy
  • Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Piątnicy
  • Dekanat Piątnica, Piątnica Poduchowna, Piątnica Włościańska

Wikipedia


piątnicki

przymiotnik od: Piątnica, Piątnica Poduchowna, Piątnica Włościańska


SJP.pl


piątoklasista

uczeń piątej klasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. uczeń piątej klasy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɔ̃ntɔklaˈɕista, AS: pʹi ̯õntoklaśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. piątoklasistka ż.

 przym. pięcioklasowy

Wiktionary


piątoklasistka

uczennica piątej klasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. uczennica piątej klasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. piątoklasista m.

 przym. pięcioklasowy

Wiktionary


piątoligowiec

zawodnik grający w piątej lidze


SJP.pl


piątoligowy

należący do piątej ligi, rozgrywany przez tę ligę


SJP.pl


piątro

piętro


SJP.pl


piątunio

pieszczotliwie: piątek; piąteczek


SJP.pl


piąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 5


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 5

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) dzień miesiąca po czwartym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) piąta: godzina piąta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za zajęcie piątego miejsca nie przyznawany jest żaden medal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃ntɨ, AS: pʹi ̯õnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięć n., pięcioraczek m., piąteczek mrz., piona ż., Piątek mrz., piątka ż., piąteczka ż., piątek m., piąta ż., piątak m.

 przym. piątkowy

 licz. pięć, pięcioro

 wykrz. piona

 przedr. pięcio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 5.

Wiktionary


piąć

piąć się -
1. posuwać się w górę, pokonując opór; wspinać, gramolić się;
2. o roślinach: rosnąć, czepiając się podpory;
3. przenośnie: pokonywać kolejne stopnie kariery;
4. przenośnie: kierować się ku górze, wznosić się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) rzad. posuwać się wolno, przemieszczać się z trudem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piąć się, spinać

 rzecz. pnącze n., spinka ż.

Wiktionary


pić

1. spożywać napoje;
2. potocznie nadużywać napojów alkoholowych;
3. uciskać, ugniatać (o ubiorze, obuwiu)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) spożywać płyny

 (1.2) o obuwiu lub ubraniu: uwierać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) pić (1.1) alkohol, zwłaszcza nałogowo

 (2.2) robić aluzje

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: picie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj piliśmy bardzo dobrą herbatę.

 (1.1) To co pijemy?

 (1.2) Buty mnie piją i nie mogę chodzić.

 (2.1) Wujek Zdzisław ostatnio dużo pije.

 (2.2) Dlaczego do mnie pijesz?

 (2.2) Nie wiem, do czego autor tego utworu pije.

 (3.1) Są picia i nie ma pić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲit͡ɕ, AS: pʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pijać ndk., wypić dk., przepić dk., zapić dk., rozpić dk., podpić dk., odpić dk., nadpić dk., spić dk., wypijać ndk., upić dk., upijać ndk., popić dk., popijać ndk., napić się strzwr., dopić dk., poić ndk.

 rzecz. pitnik mrz., piwosz mos., pijus mos., pijawa ż., pijany mos., pijaczka ż., picie n., pijalnia ż., pijak mos., pijaczek mos., pijanica ż., pijaństwo n., napój mrz., piwo n.

 przym. pijany, niedopity, pijacki, pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlać; gw. Górny Śląsk duldać

 (1.2) gnieść, uciskać, ugniatać, uwierać

 (2.1) chlać

 (2.2) przycinać, przymawiać

Wiktionary


pięciak

nazwisko


SJP.pl


pięcioaktowy

o utworze scenicznym: mający pięć aktów


SJP.pl


pięcioaktówka

potocznie o utworze pięcioaktowym (złożonym z pięciu aktów) przeznaczonym do odegrania na scenie


SJP.pl


pięcioarkuszowy

składający się z pięciu arkuszy, wydrukowany na pięciu arkuszach itp.


SJP.pl


pięcioarowy

mający powierzchnię pięciu arów


SJP.pl


pięcioatomowy

złożony z pięciu atomów


SJP.pl


pięciobarwny

mający pięć barw; pięciokolorowy


SJP.pl


pięciobiegowy

1. o mechanizmie napędowym: mający pięć biegów;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o pięciu biegach


SJP.pl


pięciobiegunowy

mający pięć biegunów


SJP.pl


pięciobitowy

1. zawierający pięć bitów;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości pięciu bitów


SJP.pl


pięcioboczność

→ pięcioboczny


SJP.pl

Patrz:

pięcioboczny

pięcioboczny

dotyczący pięcioboku, mający pięć boków, ograniczony pięcioma płaszczyznami itp.


SJP.pl


pięcioboista

sportowiec trenujący pięciobój (dyscyplinę sportową złożoną z pięciu konkurencji, obecnie obejmującą jazdę konną z przeszkodami, szermierkę na szpady, strzelanie z pistoletu, bieg przełajowy oraz pływanie kraulem)


SJP.pl


pięcioboistka

kobieta trenująca pięciobój (dyscyplinę sportową złożoną z pięciu konkurencji, obecnie obejmującą jazdę konną z przeszkodami, szermierkę na szpady, strzelanie z pistoletu, bieg przełajowy oraz pływanie kraulem)


SJP.pl


pięciobojowy

→ pięciobój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pięciobojem, dotyczący pięcioboju

Wiktionary

Patrz:

pięciobój

Powiązane:

 rzecz. pięciobój m.

Wiktionary


pięciobok

figura płaska ograniczona pięcioma odcinkami o wspólnych wierzchołkach, a w przypadku pięcioboku foremnego także o równych długościach


SJP.pl


pięciobramkowy

charakteryzujący się strzeleniem pięciu bramek


SJP.pl


pięciobój

dyscyplina sportowa złożona z pięciu konkurencji; pentatlon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. dyscyplina sportowa, która składa się z pięciu części;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pięciobój antyczny – zawody w starożytnej Grecji: bieg, zapasy, skok w dal, rzut oszczepem oraz rzut dyskiem,
  • pięciobój nowoczesny – współczesna dyscyplina olimpijska: jazda konna, szermierka, pływanie, strzelanie z pistoletu oraz bieg przełajowy,
  • pięciobój lekkoatletyczny – dawna konkurencja lekkoatletyczna.
  • pięciobój wojskowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otrzymałem medal w pięcioboju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔbuj, AS: pʹi ̯ė̃ńćobui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięcioboista m., pięcioboistka ż.

 przym. pięciobojowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciobój nowoczesny

Wiktionary


pięciocalowy

mający długość pięciu cali


SJP.pl


pięciocentowy

przymiotnik

 (1.1) liczący pięć centów, mający wartość pięciu centów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćocẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciocentówka

Wiktionary


pięciocentymetrowy

mający długość pięciu centymetrów, wynoszący pięć centymetrów


SJP.pl


pięciocentówka

moneta o nominale pięciu centów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta o nominale pięciu centów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: pʹi ̯ė̃ńćocẽntufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciocentowy

Wiktionary


pięciocyfrowy

składający się z pięciu cyfr


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z pięciu cyfr, mający pięć cyfr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzydzieści lat temu numery były pięciocyfrowe, potem dodali jeszcze trójkę i szóstkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɨfˈrɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćocyfrovy

Wiktionary


pięciocylindrowy

przymiotnik

 (1.1) techn. mający pięć cylindrów

Wiktionary


pięcioczęściowy

składający się z pięciu części


SJP.pl


pięcioczłonowy

złożony z pięciu członów (np. pociąg pięcioczłonowy, tiazol pięcioczłonowy), mający pięć części razem tworzących całość


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący pięć członów, składający się z pięciu członów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podstawiając cztery miejsca koordynacyjne w tym jonie tworzy trzy pierścienie pięcioczłonowe.

 (1.1) Na przykład gracz ze skomplikowanym cztero- czy pięcioczłonowym nazwiskiem stawał się Silvą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoču̯õnovy

Wiktionary


pięciodaniowy

składający się z pięciu dań


SJP.pl


pięciodniowy

mający pięć dni, trwający pięć itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający pięć dni

 (1.2) będący w wieku pięciu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈdʲɲɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćodʹńovy

Wiktionary


pięciodniówka

potocznie o czymś, co odbywa się wciągu pięciu dni, obejmuje pięć dni następujących po sobie


SJP.pl


pięciodolarowy

mający wartość pięciu dolarów


SJP.pl


pięciodolarówka

moneta lub banknot o nominale pięciu dolarów


SJP.pl


pięciodrożny

mający pięć dróg


SJP.pl


pięciodrzwiowy

mający pięcioro drzwi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający pięcioro drzwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowe auto produkowane jest w dwóch wersjach nadwozia: trzydrzwiowej i bardziej pojemnej pięciodrzwiowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


pięciodzielny

złożony z pięciu części, dzielący się na pięć części


SJP.pl


pięciodźwięk

akord składający się z pięciu różnych dźwięków


SJP.pl

Pięciodźwięk – akord złożony z pięciu dźwięków. Bazuje na trójdźwięku z dodanymi kolejnymi dwiema tercjami. Odległością między pierwszym a piątym dźwiękiem jest interwał nony, dlatego nazywany jest też akordem nonowym.

Wikipedia


pięcioelementowy

zawierający pięć elementów, dzielący się na pięć elementów, złożony z pięciu członów, części tworzących razem całość


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z pięciu elementów

Wiktionary


pięcioetapowo

przysłówek

 (1.1) w pięciu etapach, fazach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoetapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięcioetapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciofazowo, pięciostopniowo

Wiktionary


pięcioetapowy

składający się z pięciu etapów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z pięciu etapów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radosław Romanik (Hoop-CCC-Polsat) zajął czwarte miejsce w końcowej klasyfikacji pięcioetapowego wyścigu kolarskiego Trofeo Joaquim Agostinho w Portugalii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoetapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pięcioetapowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciostopniowy, pięciofazowy

Wiktionary


pięcioeurowy

mający wartość 5 euro


SJP.pl


pięciofazowo

przysłówek

 (1.1) w pięciu fazach, etapach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńćofazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciofazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięcioetapowo, pięciostopniowo

Wiktionary


pięciofazowy

1. składający się z pięciu faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich pięciu prądów przemiennych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z pięciu faz, etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćofazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pięciofazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciostopniowy, pięcioetapowy

Wiktionary


pięciofrankowy

mający wartość pięciu franków


SJP.pl


pięciofunkcyjny

mający pięć funkcji


SJP.pl


pięciofuntowy

1. mający wartość pięciu funtów;
2. ważący pięć funtów


SJP.pl


pięciofuntówka

moneta o nominale pięciu funtów, warta pięć funtów


SJP.pl


pięciogodzinny

trwający pięć godzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający pięć godzin

 (1.2) będący w wieku pięciu godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trakcie pięciogodzinnej dyskusji poinformowano, że dzisiaj do cukrowni przyjedzie ekspert, który zbada możliwość uruchomienia w Ostrowach produkcji biopaliw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


pięciogramowy

1. ważący 5 gramów;
2. przeznaczony na 5 gramów czegoś


SJP.pl


pięciogroszowy

mający wartość pięciu groszy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wartość pięciu groszy, kosztujący pięć groszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prośbę Holendrów wiceprezydent Leszna, Jan Wojciechowski, podarował monetę pięciogroszową, która została wtopiona w jeden z dzwonów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćogrošovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciogroszówka ż.

Wiktionary


pięciogroszówka

moneta o wartości pięciu groszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta, której wartość wynosi pięć groszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃufka, AS: pʹi ̯ė̃ńćogrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciogroszowy

Wiktionary


pięciogłosowy

składający się z pięciu głosów


SJP.pl


pięciogłowy

mający pięć głów


SJP.pl


pięciohektarowy

a) będący wielkości pięciu hektarów;
b) posiadający pięć hektarów ziemi (np. rolnik pięciohektarowy)


SJP.pl


pięcioigłowy

wykorzystujący pięć igieł


SJP.pl


pięcioipółgodzinny

trwający pięć i pół godziny


SJP.pl


pięcioipółletni

mający pięć lat i pół roku


SJP.pl


pięcioipółmilionowy

liczący pięć i pół miliona czegoś


SJP.pl


pięcioizbowy

składający się z pięciu izb


SJP.pl


pięciojajeczny

mający w składzie pięć jajek


SJP.pl


pięciojęzyczny

1. posługujący się pięcioma językami;
2. napisany w pięciu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się pięcioma językami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posługujący się pięcioma językami

 (1.2) napisany w pięciu językach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćȯi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


pięciokanałowy

mający pięć kanałów


SJP.pl


pięciokaratowy

ważący pięć karatów


SJP.pl


pięciokartkowy

mający pięć kartek


SJP.pl


pięciokieszeniowy

mający pięć kieszeni


SJP.pl


pięciokilogramowy

1. ważący 5 kilogramów;
2. przeznaczony na 5 kilogramów czegoś


SJP.pl


pięciokilometrowy

mający długość pięciu kilometrów, wynoszący pięć kilometrów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wielkość (długość) pięciu kilometrów

Wiktionary


pięciokilowy

potocznie: pięciokilogramowy


SJP.pl


pięcioklapowy

o liściach, owocach, torebkach nasiennych: podzielony na pięć części


SJP.pl


pięcioklasista

ktoś, kto ukończył pięć klas


SJP.pl


pięcioklasistka

→ pięcioklasista


SJP.pl

Patrz:

pięcioklasista

pięcioklasowy

obejmujący pięć klas, mający pięć klas


SJP.pl


pięcioklasówka

potocznie: szkoła mająca pięć klas


SJP.pl


pięciokolorowy

mający pięć kolorów; pięciobarwny


SJP.pl


pięciokolumnowy

mający pięć kolumn


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który składa się z pięciu kolumn

Wiktionary


pięciokomorowy

mający pięć komór


SJP.pl


pięciokomponentowy

złożony z pięciu komponentów, elementów, składników


SJP.pl


pięciokomórkowy

składający się z pięciu komórek


SJP.pl


pięciokondygnacyjny

mający pięć kondygnacji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma pięć kondygnacji

Wiktionary


pięciokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w pięć koni;
2. o silniku: mający moc pięciu koni mechanicznych


SJP.pl


pięciokoronowy

przymiotnik

 (1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 5 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćokorõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokoronówka

Wiktionary


pięciokoronówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta o nominale 5 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔrɔ̃ˈnufka, AS: pʹi ̯ė̃ńćokorõnufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciokoronowy

Wiktionary


pięciokołowy

mający pięć kół


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma pięć kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔˈwɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćokou̯ovy

Wiktionary


pięciokreślny

oktawa pięciokreślna - jedna z oktaw (dźwięki oznaczane małymi literami z piątką arabską w górnym indeksie)


SJP.pl


pięciokropka

szubarga pięciokropka - gatunek stonki


SJP.pl


pięciokrotnie

przysłówek

 (1.1) pięć razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńćokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokrotność ż.

 przym. pięciokrotny

 przysł. pięciokroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. pięciokroć

Wiktionary


pięciokrotność

powtarzalność dotycząca pięciu następujących zaraz po sobie zdarzeń, fragmentów lub cykli


SJP.pl


pięciokrotny

powtarzający się pięć razy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się/powtarzający się pięć razy

 (1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś pięć razy

 (1.3) pięć razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gibereliny Ag041 […] działają najskuteczniej w stężeniu 50 mg po pięciokrotnym zastosowaniu w odstępach tygodniowych.

 (1.3) Kupił sobie w antykwariacie Wióry, za - jak podkreślał - pięciokrotną cenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokrotność ż.

 przysł. pięciokrotnie, pięciokroć

Wiktionary


pięciokroć

pięć razy; pięćkroć, pięciokrotnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. dziś książk. pięć razy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokrotność ż.

 przym. pięciokrotny

 przysł. pięciokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciokrotnie

Wiktionary


pięcioksiąg

cykl pięciu utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie; pentalogia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. dzieło literackie składające się z pięciu części

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tora (Pięcioksiąg Mojżeszowy) – święta księga judaizmu, pięć pierwszych ksiąg Starego Testamentu
  • Pięcioksiąg samarytański – samarytańska wersja Tory
  • Pięcioksiąg konfucjański – zestaw klasycznych ksiąg chińskich

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pięcioksiąg m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pentateuch

Wiktionary


pięciokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pięciokąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pięciokąt, lecz tylko mały pięciokącik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokąt m.

Wiktionary


pięciokąt

figura płaska ograniczona pięcioma odcinkami o wspólnych wierzchołkach, a w przypadku pięcioboku foremnego także o równych długościach; pięciobok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielokąt mający pięć boków;

Wiktionary

Pięciokąt (pięciobok) – wielokąt o pięciu bokach. Każdy pięciokąt ma pięć przekątnych. Szczególnym przypadkiem pięciokąta jest pięciokąt foremny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suma kątów pięciokąta wynosi 540 (pięćset czterdzieści) stopni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔkɔ̃nt, AS: pʹi ̯ė̃ńćokõnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciokątny

 rzecz. pięciokącik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciobok; daw. pentagon

Wiktionary


pięciokątny

mający pięć kątów; pentagonalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma pięć kątów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokąt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pentagonalny

Wiktionary


pięciolatek

zwierzę mające pięć lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopiec mający pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięcioletni

 rzecz. pięciolatka ż., pięciolecie n.

Wiktionary


pięciolatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca pięć lat
2. okres objęty planowaniem gospodarczym, obejmujący (przynajmniej teoretycznie) pięć lat; pięciolecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczynka mająca pięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięć lat

 (1.3) pięcioletni okres objęty planem gospodarczym;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięciolatek

Wiktionary

Pięciolatka, pięcioletni plan rozwoju gospodarki narodowej (ros. пятилетка, пятилетний план развития народного хозяйства) – nazwa planów gospodarczych ZSRR począwszy od roku 1928.

Pierwsza pięciolatka (1928–1932) miała na celu zlikwidowanie własności prywatnej (kładąc kres polityce NEP-u) oraz rozwój przemysłu ciężkiego i rolniczego. O ile – według władz radzieckich – powiódł się plan rozwoju przemysłu ciężkiego, to skutkiem kolektywizacji była klęska głodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Rozwój gospodarczy ZSRR planowaćanowany był w kolejnych pięciolatkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciolecie n.

:: fm. pięciolatek m.

 przym. pięcioletni

Wiktionary


pięciolatki

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca pięć lat
2. okres objęty planowaniem gospodarczym, obejmujący (przynajmniej teoretycznie) pięć lat; pięciolecie


SJP.pl


pięciolecie

1. okres pięciu lat;
2. okres objęty planowaniem gospodarczym, obejmujący (przynajmniej teoretycznie) pięć lat; pięciolatka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres pięciu lat

 (1.2) piąta rocznica czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W minionym pięcioleciu byłem tylko raz na wakacjach.

 (1.2) Firma wujka Franka obchodzi właśnie pięciolecie istnienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciolatek m., pięciolatka ż.

 przym. pięcioletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciolatka

Wiktionary


pięcioletni

1. trwający pięć lat; przypadający za pięć lat;
2. będący w wieku pięciu lat, mający pięć lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający pięć lat

 (1.2) trwający pięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za tym potokiem rośnie pięcioletnia lipa.

 (1.2) W okresie pięcioletniej swej działalności Radio rzeszowskie dokonało nagrania około 25-ciu zespołów wokalnych i kapel ludowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciolecie n., pięciolatek m., pięciolatka ż.

Wiktionary


pięciolinia

układ pięciu równoległych linii stanowiący podstawę zapisu nutowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młodemu kompozytorowi natchnienia starczyło ledwie na klucz wiolinowy i trzy pierwsze takty na pięciolinii.

Wiktionary


pięciolinijkowy

złożony z pięciu linijek; pięciowersowy, pięciowierszowy


SJP.pl


pięciolirowy

mający wartość pięciu lirów


SJP.pl


pięciolistkowy

złożony z pięciu listków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający pięć listków

Wiktionary


pięciolistny

mający pięć liści


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający pięć liści

Wiktionary


pięcioliterowy

złożony z pięciu liter


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który składa się z pięciu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje imię jest pięcioliterowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćolʹiterovy

Wiktionary


pięciolitrowy

a) mający pojemność pięciu litrów;
b) zawierający pięć litrów czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający pojemność pięciu litrów, zawierający pięć litrów czegoś

Wiktionary


pięciolufowy

mający pięć luf


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wojsk. mający pięć luf

Wiktionary


pięciomandatowy

pięciomandatowy okręg wyborczy - okręg, w którym do objęcia jest pięć mandatów poselskich


SJP.pl


pięciomasztowiec

statek pięciomasztowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. statek mający pięć masztów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃maˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: pʹi ̯ė̃ńćõmaštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciomasztowy

Wiktionary


pięciomasztowy

mający pięć masztów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o żaglowcu: mający pięć masztów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃maˈʃtɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćõmaštovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciomasztowiec

Wiktionary


pięciometrowy

mający długość pięciu metrów, wynoszący pięć metrów


SJP.pl


pięciomiarowy

dzielący się na pięć jednostek rytmicznych


SJP.pl


pięciomiejscowy

mający pięć miejsc


SJP.pl


pięciomiesięczny

mający pięć miesięcy, trwający pięć miesięcy itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający pięć miesięcy

 (1.2) będący w wieku pięciu miesięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pięciomiesięcznej przerwie, zespół wrócił na scenę z nowym albumem.

 (1.1) Pięciomiesięczna podróż po Azji była niezapomnianym doświadczeniem.

 (1.1) Lekarz zalecił pięciomiesięczną kurację antybiotykową.

 (1.2) Kiedy odwiedziliśmy znajomych, ich pięciomiesięczny kotek biegał po całym domu.

 (1.2) Nasza pięciomiesięczna córka lubi bawić się pluszowymi zabawkami.

 (1.2) W parku spotkaliśmy mamę z pięciomiesięcznym dzieckiem w wózku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


pięciomilimetrowy

mający długość pięciu milimetrów (połowy centymetra), wynoszący pięć milimetrów (pół centymetra); półcentymetrowy


SJP.pl


pięciomilionowy

liczący pięć milionów czegoś


SJP.pl


pięciomilowy

mający długość pięciu mil, wynoszący pięć mil


SJP.pl


pięciominutowy

trwający pięć minut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający pięć minut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciominutówka ż.

Wiktionary


pięciominutówka

potocznie o przerwie trwającej pięć minut lub potrawie, najczęściej w proszku, przyrządzanej w około pięć minut


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. eduk. przerwa pięciominutowa

 (1.2) pot. kulin. potrawa przygotowywana w pięć minut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciominutowy

Wiktionary


pięciomodułowy

zbudowany z pięciu modułów


SJP.pl


pięciomorgowy

a) będący wielkości pięciu mórg (morgów);
b) posiadający pięć mórg (morgów) ziemi, np. rolnik pięciomorgowy


SJP.pl


pięciomorowy

obejmujący pięć mor (okresów potrzebnych do wymówienia sylaby krótkiej, będących podstawowym elementem w metryce antycznej), trwający pięć mor (np. stopa pięciomorowa)


SJP.pl


pięcionawowy

o kościele: mający pięć naw


SJP.pl


pięcionitkowy

mający pięć nitek


SJP.pl


pięcionogi

mający pięć nóg; pięcionożny


SJP.pl


pięcionożny

mający pięć nóg; pięcionogi


SJP.pl


pięcioodcinkowy

składający się z pięciu odcinków


SJP.pl


pięciooktawowy

mający rozpiętość pięciu oktaw


SJP.pl


pięcioosiowy

mający pięć osi


SJP.pl


pięcioosobowy

złożony z pięciu osób; mogący pomieścić pięć osób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla pięciu osób, mogący pomieścić pięć osób

 (1.2) złożony z pięciu osób, wykonywany przez pięć osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńć•osobovy

Wiktionary


pięcioostrzowy

mający pięć ostrzy


SJP.pl


pięciootworowy

mający pięć otworów


SJP.pl


pięciopak

pięć, najczęściej identycznych produktów, przedmiotów sprzedawanych jako całość w jednym opakowaniu, zestawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. zestaw złożony z pięciu elementów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym pięciopaku trzy sztuki były wyraźnie mniejsze.

Wiktionary


pięciopalcowy

1. zwykle w odniesieniu do ludzkich dłoni, stóp: mający pięć palców;
2. wykonywany pięcioma palcami


SJP.pl


pięciopalczasty

zwykle o zwierzęciu (jego odnóżach, kończynach) lub przedmiocie: mający pięć palców


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest wyposażony w pięć palców

 (1.2) taki, który ma miejsce na pięć palców

 (1.3) taki, który przypomina kształtem dłoń z pięcioma palcami lub ma pięć wyrostków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słonie mają pięciopalczaste nogi.

 (1.2) Moje dzieci zdecydowanie wolą pięciopalczaste rękawice od tych z jednym palcem.

 (1.3) Ten kwiatek doniczkowy u babci, z pięciopalczastymi liśćmi, to pewnie marihuana wnuczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpalˈt͡ʃastɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćopalčasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciopalcówka ż.

 przym. pięciopalcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciopalcy

Wiktionary


pięciopalcówka

ćwiczenie na fortepian, pianino, organy lub inny instrument klawiszowy, prowadzone przy użyciu wszystkich pięciu palców u obu dłoni


SJP.pl


pięciopalnikowy

mający pięć palników


SJP.pl


pięciopanelówka

czapka z daszkiem uszyta z pięciu kawałków tkaniny


SJP.pl


pięciopartyjny

składający się z pięciu partii


SJP.pl


pięciopasmowy

składający się z pięciu pasm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma pięć pasm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciopasmówka ż.

Wiktionary


pięciopensowy

przymiotnik

 (1.1) liczący pięć pensów, mający wartość pięciu pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćopẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciopensówka

Wiktionary


pięciopensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) numizm. moneta o nominale pięciu pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsufka, AS: pʹi ̯ė̃ńćopẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciopensowy

Wiktionary


pięciopienny

o drzewie: rozgałęziony w pięć pni


SJP.pl


pięciopiór

piórolotek pięciopiór - gatunek motyla z rodziny piórolotkowatych


SJP.pl


pięciopiętrowy

mający pięć pięter


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z parteru i pięciu wyższych kondygnacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciopiętrowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sześciokondygnacyjny

Wiktionary


pięcioplamek

kraśnik pięcioplamek - gatunek motyla z rodziny kraśnikowatych


SJP.pl


pięciopokojowy

złożony z pięciu pokojów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) z pięcioma pokojami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed ślubem Harrison zakupił kawałek ziemi i zbudował dla swej przyszłej żony pięciopokojową, drewnianą chatę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćopokoi ̯ovy

Wiktionary


pięciopokoleniowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z pięciu pokoleń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćopokolẽńovy

Wiktionary


pięciopokładowy

mający pięć pokładów


SJP.pl


pięciopolowy

mający pięć pól


SJP.pl


pięciopoziomowy

mający pięć poziomów


SJP.pl


pięciopołaciowy

mający pięć połaci dachowych


SJP.pl


pięcioprocentowy

stanowiący pięć procent czegoś


SJP.pl


pięciopromienny

o czymś mającym kształt gwiazdy: mający pięć promieni; pięcioramienny


SJP.pl


pięciopromilowy

mający pięć promili


SJP.pl


pięcioprzymiotnikowy

(o wyborach, prawie wyborczym) charakteryzujący się pięcioma zasadami: tajnością, bezpośredniością, równością, powszechnością i proporcjonalnością


SJP.pl


pięcioprzęsłowy

mający pięć przęseł


SJP.pl


pięciopręcikowy

1. o kwiecie: mający pięć pręcików;
2. o roślinie: mający kwiaty o pięciu pręcikach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający pięć pręcików

Wiktionary


pięciopunktowy

składający się z pięciu punktów


SJP.pl


pięciopłaszczyznowy

przymiotnik

 (1.1) rozmieszczony na pięciu płaszczyznach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćopu̯aščyznovy

Wiktionary


pięciopłatkowy

mający pięć płatków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o kwiecie: mający pięć płatków, składający się z pięciu płatków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwiaty lejkowate, dwuwargowe, o pięciopłatkowej koronie przypominają egzotyczne storczyki.

Wiktionary


pięciopłytowy

składający się z pięciu płyt


SJP.pl


pięcioraczek

dziewczynka wśród pięcioraczków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) jedno z pięciu dzieci urodzonych podczas jednego porodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piąty mrz./ż., pięć n., piątka ż., piątek m., pięciornik m., piątak m., piona ż., piąteczek mrz.

 przym. piątkowy, piąty

 licz. piąty, pięcioro, pięć

 przedr. pięcio-

 wykrz. piona

Wiktionary


pięcioraczka

dziewczynka wśród pięcioraczków


SJP.pl


pięcioraczki

pięcioro dzieci urodzonych podczas jednego porodu


SJP.pl

Pięcioraczki (ang. "Quintuplets") – amerykański serial komediowy nadawany przez stację FOX od 16 czerwca 2004 roku do 12 stycznia 2005 roku. W Polsce nadawany jest na kanale Comedy Central Polska od 10 lipca 2010 roku, a dzień później od 11 lipca 2010 roku w Comedy Central Family.

Wikipedia


pięcioraki

występujący w pięciu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.


SJP.pl

liczebnik wieloraki

 (1.1) dotyczący pięciu typów, rodzajów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈraci, AS: pʹi ̯ė̃ńćoraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pięciorako

Wiktionary


pięciorako

przysłówek

 (1.1) przysł. od przymiotnika → pięcioraki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈrakɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńćorako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięcioraki

 licz. pięcioraki

Wiktionary


pięcioramienny

mający pięć ramion, odnóg itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający pięć ramion, odnóg, promieni itp.

Wiktionary


pięciordzeniowy

mający pięć rdzeni, np. pięciordzeniowy procesor


SJP.pl


pięciornik

zielna roślina z rodziny różowatych, w Polsce chwast


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Potentilla|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny różowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju pięciornik (1.1)

Wiktionary

Pięciornik ("Potentilla" L.) – rodzaj roślin należących do rodziny różowatych. W zależności od ujęcia systematycznego zaliczanych jest tu od 10 do ponad 1350 gatunków, przy czym najczęściej ok. 450. Rośliny te są szeroko rozprzestrzenione na świecie z wyjątkiem strefy tropikalnej, gdzie występują tylko na obszarach górskich. Liczne gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne, niektóre wykorzystywane są także jako rośliny lecznicze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pięć n., piątka ż., piątek m., piątak m., piona ż., piąteczek mrz., pięcioraczek m.

 przym. piątkowy, pięciornikowy

 licz. pięć, pięcioro

 temsłow. pięcio-

 wykrz. piona

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg-pl|Kraków|gęsie wianki.

Wiktionary


pięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 5, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 5

Wiktionary

Pięcioro (ang. "Five") – amerykański film fantastycznonaukowy z 1951 roku w reżyserii Archa Obolera. Jeden z wczesnych reprezentantów nurtu kina postapokaliptycznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wycieczkę wybrało się pięcioro uczniów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięć n., Piątek mrz., pięcioraczek m., pięciornik mrz., piątka ż., piona ż.

 przym. piąty

 licz. pięć

 wykrz. piona

Wiktionary


pięciorodzinny

składający się z pięciu rodzin


SJP.pl


pięciorublowy

mający wartość pięciu rubli


SJP.pl


pięciorublówka

moneta o wartości pięciu rubli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) numizm. moneta wartości pięciu rubli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie myślałem się tłumaczyć, a on nie pytał, za co właściwie wdowa obdarowała mnie pięciorublówkami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. świnka

Wiktionary


pięciorundowy

trwający pięć rund


SJP.pl


pięciorzemienny

składający się z pięciu rzemieni


SJP.pl


pięciorzędny

1. najmniej ważny na tle innych;
2. mający bardzo małą jakość lub wartość na tle innych; czwartorzędny


SJP.pl


pięciorzędowy

mający pięć rzędów


SJP.pl


pięciosalowy

mający pięć sal


SJP.pl


pięciosekcyjny

mający pięć sekcji


SJP.pl


pięciosekundowy

trwający pięć sekund


SJP.pl


pięciosesyjny

składający się z pięciu sesji


SJP.pl


pięciosetowy

składający się z pięciu setów; trwający pięć setów


SJP.pl


pięciosetówka

spotkanie siatkarskie składające się z pięciu setów


SJP.pl


pięciosezonowy

o serialu: mający pięć sezonów


SJP.pl


pięciosilnikowy

mający pięć silników


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest wyposażony w pięć silników

Wiktionary


pięcioskibowy

związany z pięcioma skibami, np. pług pięcioskibowy


SJP.pl


pięcioskrzydły

mający pięć skrzydeł


SJP.pl


pięciosmakowy

mający pięć smaków


SJP.pl


pięciostopniowo

przysłówek

 (1.1) w pięciu etapach, fazach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńćostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciostopniowość

 przym. pięciostopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięcioetapowo, pięciofazowo

Wiktionary


pięciostopniowość

→ pięciostopniowy


SJP.pl

Patrz:

pięciostopniowy

pięciostopniowy

1. mający pięć stopni (w jakiejś skali);
2. mający pięć stopni, etapów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z pięciu stopni, schodków

 (1.2) składający się z pięciu stopni, etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciostopniowość

 przysł. pięciostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pięcioetapowy, pięciofazowy

Wiktionary


pięciostopowiec

wiersz pięciostopowy


SJP.pl


pięciostopowy

1. wiersz pięciostopowy - wiersz składający się z pięciu stóp; pięciostopowiec;
2. rzadko: mający długość pięciu stóp


SJP.pl


pięciostrefowy

związany z pięcioma strefami


SJP.pl


pięciostrofowy

składający się z pięciu strof; pięciozwrotkowy


SJP.pl


pięciostronny

mający pięć stron


SJP.pl


pięciostrunny

mający pięć strun; pięciostrunowy


SJP.pl


pięciostrunowy

mający pięć strun; pięciostrunny


SJP.pl


pięciostrzałowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie pięć nabojów


SJP.pl


pięciosylabowy

złożony z pięciu sylab (zgłosek); pięciozgłoskowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący pięć sylab, składający się z pięciu sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćosylabovy

Wiktionary


pięcioszpaltowy

drukowany w formacie pięciu szpalt


SJP.pl


pięciotaktowy

składający się z pięciu taktów


SJP.pl


pięciotlenek

związek chemiczny zawierający pięć atomów tlenu w cząsteczce; pentatlenek


SJP.pl


pięciotomowy

składający się z pięciu tomów, zawarty w pięciu tomach


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z pięciu tomów, zawarty w pięciu tomach, wydany w pięciu tomach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie wydawana jest pięciotomowa "Historia filozofii starożytnej" Giovaniego Reale'a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćotõmovy

Wiktionary


pięciotonowy

1. złożony z pięciu tonów muzycznych;
2.
a) ważący pięć ton;
b) mieszczący pięć ton czegoś;
c) mogący unieść pięć ton


SJP.pl


pięciotorowy

mający pięć torów


SJP.pl


pięciotygodniowy

trwający pięć tygodni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający pięć tygodni

 (1.2) będący w wieku pięciu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćotygodʹńovy

Wiktionary


pięciotysięcznik

1. statek o nośności pięciu tysięcy ton;
2. szczyt górski o wysokości ponad pięciu tysięcy metrów nad poziomem morza


SJP.pl


pięciotysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) będący ostatnim elementem zbioru wielkości pięciu tysięcy

 (1.2) będący jedną z pięciu tysięcy części, na które można coś podzielić

 (1.3) złożony z pięciu tysięcy jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest moja pięciotysięczna edycja w polskim Wikisłowniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćotyśẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciotysięcznik m.

Wiktionary


pięciowapniowy

o cząsteczce: mający pięć atomów wapnia


SJP.pl


pięciowarstwowy

składający się z pięciu warstw


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący pięć warstw, składający się z pięciu warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔvarˈstfɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćovarstfovy

Wiktionary


pięciowartościowy

o pierwiastku: zawierający atomy tworzące pięć wiązań chemicznych z innymi atomami


SJP.pl


pięciowatowy

mający moc pięciu watów


SJP.pl


pięciowersowy

składający się z pięciu wersów; pięciowierszowy, pięciolinijkowy


SJP.pl


pięciowieczny

rzadko: pięciowiekowy (mający pięć wieków, trwający pięć wieków)


SJP.pl


pięciowiekowy

mający pięć wieków, trwający pięć wieków; pięciowieczny (rzadko)


SJP.pl


pięciowiersz

utwór lub fragment utworu składający się z pięciu jednostek wierszowych


SJP.pl


pięciowierszowy

składający się z pięciu wierszy


SJP.pl


pięciowodny

w chemii: zawierający 5 cząsteczek wody


SJP.pl


pięciowymiarowy

mający pięć wymiarów


SJP.pl


pięciowyrazowy

składający się z pięciu wyrazów


SJP.pl


pięciowęglowy

mający mięć atomów węgla w cząsteczce


SJP.pl


pięciozakresowy

obejmujący pięć zakresów, działający w pięciu zakresach


SJP.pl


pięciozaworowy

składający się z pięciu zaworów


SJP.pl


pięciozdaniowy

składający się z pięciu zdań


SJP.pl


pięciozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z pięciu zgłosek


SJP.pl

Pięciozgłoskowiec – forma wierszowa złożona z pięciu sylab.

Występuje najczęściej jako samodzielny wers, niekiedy jednowyrazowy, w wierszach izosylabicznych, przeplatanych lub różnowersowych. Bywa również osobnym członem w sylabikach dwudzielnych.

Wikipedia


pięciozgłoskowy

złożony z pięciu zgłosek (sylab); pięciosylabowy


SJP.pl


pięcioznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pięcioznaczne; cecha tych, którzy są pięcioznaczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięcioznaczny

 przysł. pięcioznacznie

Wiktionary


pięcioznakowy

składający się z pięciu znaków


SJP.pl


pięciozwrotkowy

mający pięć zwrotek; pięciostrofowy


SJP.pl


pięciozębny

mający pięć zębów


SJP.pl


pięciozębowy

mający pięć zębów


SJP.pl


pięciozłotowy

mający wartość pięciu złotych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wartość pięciu złotych

 (1.2) wynoszący pięć złotych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Staruszek wyjął z portfela monetę pięciozłotową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciozłotówka ż.

Wiktionary


pięciozłotówka

moneta o nominale pięciu złotych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) numizm. moneta o wartości pięciu złotych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔzwɔˈtufka, AS: pʹi ̯ė̃ńćozu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciozłotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piątka, pot. piątak

Wiktionary


pięcioćwierciówka

dawniej: deska o grubości pięciu ćwierci cala


SJP.pl


pięciołóżkowy

mający pięć łóżek


SJP.pl


pięciościan

graniastosłup bez jednej podstawy lub nietypowa bryła przestrzenna o pięciu ścianach, z których dwie przybierają postać trapezów, jedna kwadratu, a pozostałe trójkątów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielościan o pięciu ścianach

Wiktionary


pięciościenny

mający pięć ścian


SJP.pl


pięciościeżkowy

mający pięć ścieżek


SJP.pl


pięcioświecowy

mający pięć świec


SJP.pl


pięciożaglowy

składający się z pięciu żagli


SJP.pl


pięciożyłowy

o kablu: mający pięć żył


SJP.pl


pięciusetzłotowy

mający wartość pięciuset złotych; pięćsetzłotowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wartość pięciuset złotych

 (1.2) wynoszący pięćset złotych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka trzyma stare banknoty pięciusetzłotowe.

 (1.2) Sprawcą zdarzenia był kierowca transportera, który został ukarany pięciusetzłotowym mandatem.

 (1.2) Wśród ukaranych nawet pięciusetzłotowymi mandatami przeważali młodzi mężczyźni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕusɛdzwɔˈtɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćusedzu̯otovy

Wiktionary


pięczkowo

Pięczkowo (niem. "Pienschkowo") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Krzykosy.

Wikipedia


piędziesiona

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od pięćdziesiątka

Wiktionary


piędzik

gatunek motyla, którego larwy żerują na drzewach liściastych (zwłaszcza na grabie, buku, dębie, klonie), pojawia się w okresie jesiennym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. motyl z gatunku piędzik przedzimek, nazwa systematyczna|Operophtera brumata|ref=tak.

 (1.2) ent. motyl z gatunku piędzik siewierak, nazwa systematyczna|Operophtera fagata.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) motyl zimowy

Wiktionary


piędziówka

gatunek owada, szkodnik lasów; miernica


SJP.pl


piędź

dawna jednostka długości równa około ośmiu calom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. metrol. dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);

Wiktionary

Piędź – dawna miara długości, określana jako odległość między końcami kciuka i palca środkowego (lub małego) rozwartej dłoni.

W dawnej Polsce jej wartość, zróżnicowana lokalnie, wynosiła w zależności od regionu:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯ė̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stpol. piędzisty, piędziowy

Wiktionary


piękne

odznaczający się pięknem


SJP.pl


piękniczka

piękniczka błękitnooka - gatunek ryby z rodziny piękniczkowatych


SJP.pl


piękniczkowate

rodzina małych ryb z rzędu karpieńcokształtnych


SJP.pl

Piękniczkowate, pecylki (Poeciliidae) – rodzina małych ryb

karpieńcokształtnych (Cyprinodontiformes). Wiele gatunków z tej rodziny, zwłaszcza ozdobne odmiany hodowlane żyworódek, to ryby popularne w akwarystyce.

Wikipedia


piękniczkowaty

o cechach piękniczkowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


pięknie

przysłówek

 (1.1) w piękny sposób, posiadając dużo piękna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, czy to prawda, ale ludzie mówią, że pięknie śpiewam.

 (1.1) Pięknie dziś wyglądasz, Emilko.

 (1.1) Jest miło i pięknie, pamiętam i tęsknię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ŋʲcɲɛ, AS: pʹi ̯ẽŋʹḱńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upięknienie n., piękno n., piękniś mos., piękność ż.

 czas. upiększać ndk., upiększyć dk., pięknieć ndk., wypięknieć dk.

 przym. piękny, piękniutki, przepiękny

 przysł. przepięknie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślicznie, urodziwie, ładnie

Wiktionary


piękniej

stopień wyższy od przysłówka: pięknie


SJP.pl


piękniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: piękny


SJP.pl


pięknienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pięknieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pięknieć

 rzecz. upięknienie n., piękność ż.

 przym. piękny

Wiktionary


pięknieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wypięknieć)

 (1.1) stawać się piękniejszym, piękniejszą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobieta pięknieje, kiedy jest zadbana i zadowolona z siebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ŋʲcɲɛ̇t͡ɕ, AS: pʹi ̯ẽŋʹḱńėć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piękny

 rzecz. upięknienie n., piękno n., piękność ż., pięknienie n.

 przysł. pięknie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ładnieć

Wiktionary


pięknisia

→ piękniś


SJP.pl

Patrz:

piękniś

piękniuchny

zdrobnienie od: piękny; piękniutki, piękniusi


SJP.pl


piękniusi

zdrobnienie od: piękny; piękniutki, piękniuchny


SJP.pl


piękniutki

zdrobnienie od: piękny; piękniuchny, piękniusi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: piękny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ŋʲcˈɲutʲci, AS: pʹi ̯ẽŋʹḱńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pięknie

 przym. piękny

 rzecz. upięknienie n.

Wiktionary


pięknić

pięknić się -
1. być gdzieś i wyglądać pięknie;
2. stawać się pięknym lub jeszcze piękniejszym; upiękniać się, upiększać się, wypiększać się, wypiękniać się, piększyć się


SJP.pl


piękniś

lekceważąco: mężczyzna przesadnie dbający o swój wygląd; laluś, strojniś, goguś, fircyk


SJP.pl

Patrz:

piękniś

piękno

1. zespół cech, który sprawia, że coś się podoba;
2. wysoka wartość moralna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

Wiktionary

Pi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pobyt w Rzymie stał się wielkim przeżyciem rozbudzającym wrażliwość na piękno i najwyższe wartości cywilizacyjne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ŋknɔ, AS: pʹi ̯ẽŋkno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piękny, przepiękny

 przysł. pięknie, przepięknie

 rzecz. upięknienie n., piękność, piękniś

 czas. upiększać, upiększyć, pięknieć

Wiktionary


pięknobrzmiący

rzadko: mający piękne brzmienie


SJP.pl


pięknoduch

osoba oderwana od rzeczywistości, przypisująca zbyt dużą wartość doznaniom estetycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba nadmiernie skupiona na wzruszeniach estetycznych i przez to oderwana od rzeczywistości

Wiktionary


pięknoduchostwo

ogół cech właściwych pięknoduchowi, osobie oderwanej od rzeczywistości, przypisującej zbyt dużą wartość doznaniom estetycznym


SJP.pl


pięknoduchowski

→ pięknoduch


SJP.pl

Patrz:

pięknoduch

pięknolicy

przestarzałe: mający piękne lica; urodziwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poet. mający piękne lico, tj. piękną twarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dodatku matka chrzestna Fiony […] przypomina królowi, że z Fioną miał ożenić się jej syn, zmanierowany, pięknolicy, znudzony bogactwem Książę z Bajki.

Wiktionary


pięknonogi

mający piękne nogi


SJP.pl


pięknooki

mający piękne oczy


SJP.pl


pięknopióry

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma piękne pióra

Wiktionary


pięknoróg

rodzaj grzyba z klasy podstawczaków


SJP.pl


pięknota

ślicznota, piękność; potocznie:
1. śliczna, piękna kobieta; ślicznotka, pięknotka;
2. coś ślicznego, pięknego


SJP.pl


pięknotka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pięknotka – rodzaj krzewów z rodziny jasnotowatych
  • pięknotka – rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych

Wikipedia


pięknowłosy

mający piękne włosy


SJP.pl


piękność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co piękne

 (1.2) piękna kobieta

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wczoraj w Krakowie widziałem prawdziwą piękność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕt͡ɕ, AS: pʹi ̯ẽŋkność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upięknienie n., piękno n., pięknotka ż., pięknienie n., wypięknienie n., upiększanie n., upiększenie n.

 czas. pięknieć ndk., wypięknieć dk., upiększać ndk., upiększyć dk.

 przym. piękny, przepiękny

 przysł. pięknie, przepięknie

Wiktionary


piękny

odznaczający się pięknem


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krajobraz jest piękny.

 (1.1) To najpiękniejszy prezent, jaki dostałam.

 (1.1) Ona jest taka piękna!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ŋknɨ, AS: pʹi ̯ẽŋkny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upięknienie n., piękno n., piękność ż., piękniś m., pięknisia ż., pięknotka ż., pięknienie n., wypięknienie n., upiększanie n., upiększenie n.

 czas. pięknieć ndk., wypięknieć dk., upiększać ndk., upiększyć dk., upiękniać ndk.

 przym. piękniutki, przepiękny, niepiękny

 przysł. pięknie, przepięknie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ładny, atrakcyjny, wspaniały, śliczny, boski, uroczy, reg. śl. piekny, reg. śl. pyszny, reg. śl. szumny

Wiktionary


piękocin

Piękocin (niem. "Pinkotschine") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

Wikipedia


piękoś

nazwisko


SJP.pl


piększyć

piększyć się - rzadko: stawać się pięknym lub jeszcze piękniejszym; upiękniać się, upiększać się, wypiększać się, wypiękniać się, pięknić się


SJP.pl


pięstnik

w technice: jednoręczny młot do podbijania narzędzi kamieniarskich; młot babkowy


SJP.pl


pięta

dolna, tylna część stopy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. tylna część stopy

 (1.2) część skarpety, pończochy, buta w okolicach pięty (1.1)

 (1.3) żegl. dolny koniec masztu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pięta – część stopy człowieka
  • pięta – człon odnóży niektórych stawonogów (syn. nadstopia)
  • pięta – część nadstopia u niektórych kosarzy
  • pięta achillesowa
  • pięta (żeglarstwo)
  • Pięta (nazwisko)
  • Pięta – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Widze
  • Pięta – herb szlachecki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Coś mnie lewa pięta boli.

 (1.2) Co ci się tak te skarpety na piętach przecierają?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃nta, AS: pʹi ̯ẽnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętka ż., podpiętek m., zapiętek m.

 przym. piętowy

Wiktionary


piętak

dawniej:
1. moneta wartości pięciu groszy lub pięciu kopiejek;
2. żelazny drążek używany do podważania ciężkich przedmiotów


SJP.pl

Piętak – część wsi Rogienice Wielkie w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Mały Płock.

Wikipedia


pięterko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od piętro; nadbudowa, zwykle o mniejszej powierzchni niż kondygnacja poniżej

 (1.2) przen. miejsce intymnych spotkań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyremontowaliśmy sobie pięterko u rodziców i mamy własny kąt.

 (1.2) Asi i Bartkowi udzielił się romantyczny nastrój i poszli na pięterko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃nˈtɛrkɔ, AS: pʹi ̯ẽnterko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętro n., piętrowiec mrz., piętrówka ż., piętrus mrz.

 przym. piętrowy

 przysł. piętrowo

 czas. piętrzyć (się)

Wiktionary


piętka

1. zdrobnienie od: pięta;
2. kromka chleba odcięta pierwsza z brzegu bochenka; przylepka;
3. tylna część narty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pięta

 (1.2) spoż. kromka chleba odkrojona z początku lub końca bochenka chleba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piętka – sposób ukształtowania konturu elementu architektonicznego
  • Piętka – polskie nazwisko
  • piętka – część pługa
  • piętka – część kopyta koniowatych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ntka, AS: pʹi ̯ẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięta ż.

 przym. piętowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przylepka, reg. skrajka, pot. dupka

Wiktionary


piętnar

ciesielskie łączenie konstrukcji drewnianej; bantyna, rososzka


SJP.pl


piętnasta

godzina piętnasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 15, godzina trzecia po południu

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: piętnasty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była piętnasta dziesięć i Celestyna Żak stała w kolejce wijącej się przed piekarnią PSS przy ulicy Dąbrowskiego, tuż obok sklepu z sortami mundurowymi MO.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. piętnaście

 przym. piętnasty

 rzecz. piętnastka ż.

Wiktionary


piętnastak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 15


SJP.pl


piętnastka

1. grupa piętnastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 15;
3. piętnaście lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 15

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 15

 (1.3) całość składająca się z piętnastu części, elementów lub jednostek

 (1.4) pot. piętnastoletnia dziewczyna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piętnastka – nazwa liczby 15
  • Piętnastka – układanka logiczna
  • Piętnastka – gra bilardowa
  • 15

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W którym bloku mieszka Andrzej? W piętnastce.

 (1.4) Andrzej ma prawie trzydziechę, a spotyka się z piętnastką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛtˈnastka, AS: pʹi ̯etnastka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnasta ż.

 przym. piętnasty

 licz. piętnaście, piętnaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) piętnastolatka

Wiktionary


piętnastkowy

→ piętnastka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą piętnaście, dotyczący liczby piętnaście

Wiktionary

Patrz:

piętnastka

piętnastoboczny

mający 15 boków


SJP.pl


piętnastocentymetrowy

mający długość piętnastu centymetrów


SJP.pl


piętnastoczęściowy

składający się z piętnastu części


SJP.pl


piętnastodniowy

mający piętnaście dni, trwający piętnaście dni itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający piętnaście dni

 (1.2) będący w wieku piętnastu dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zakończenie piętnastodniowych rekolekcji pojechaliśmy do Łagiewnik.

 (1.1) Ernest rozpoczął piętnastodniową dietę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: pʹi ̯etnastodʹńovy

Wiktionary


piętnastogodzinny

trwający piętnaście godzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający piętnaście godzin

 (1.2) będący w wieku piętnastu godzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: pʹi ̯etnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


piętnastokilometrowy

mający długość piętnastu kilometrów, wynoszący piętnaście kilometrów


SJP.pl


piętnastokrotnie

przysłówek

 (1.1) piętnaście razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu należy przypomnieć sobie perypetie z murawą, gdzie poprzednie władze z dwu ofert wybrały droższą piętnastokrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: pʹi ̯etnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastokrotność ż.

 przym. piętnastokrotny

Wiktionary


piętnastokrotność

→ piętnastokrotny


SJP.pl

Patrz:

piętnastokrotny

piętnastokrotny

powtarzający się piętnaście razy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się/powtarzający się piętnaście razy

 (1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś piętnaście razy

 (1.3) piętnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈkrɔtnɨ, AS: pʹi ̯etnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastokrotność ż.

 przysł. piętnastokrotnie

Wiktionary


piętnastokąt

figura płaska mająca 15 kątów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. figura geometryczna, która ma piętnaście boków i piętnaście wierzchołków

Wiktionary

Piętnastokąt – wielokąt o piętnastu bokach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suma kątów wewnętrznych w piętnastokącie wynosi 2340°.

Wiktionary


piętnastolatek

chłopiec piętnastoletni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopak w wieku piętnastu lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca piętnaście lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od piętnastolatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza córka chodzi dopiero do piątej klasy, a spotyka się z jakimś piętnastolatkiem.

 (2.1) Byłem wczoraj na giełdzie samochodowej, kupiłem całkiem sprawnego piętnastolatka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯etnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastolatka

 przym. piętnastoletni

Wiktionary


piętnastolatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca piętnaście lat;
2. okres obejmujący piętnaście lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczyna mająca piętnaście lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca piętnaście lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od piętnastolatek

Wiktionary

Piętnastolatka (tytuł oryg. "Quinceañera") – amerykański dramat filmowy z 2006 roku, napisany oraz wyreżyserowany przez Richarda Glatzera i Washa Westmorelanda. Projekt miał swoją premierę podczas Sundance Film Festival styczniem 2006, następnie prezentowany był podczas ogólnoświatowych festiwali, w tym na prestiżowym Berlinale. Został wyróżniony wieloma nagrodami i nominacjami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈlatka, AS: pʹi ̯etnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piętnastoletni

 rzecz. piętnastolatek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. piętnastka

Wiktionary


piętnastolatki

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca piętnaście lat;
2. okres obejmujący piętnaście lat


SJP.pl

Piętnastolatki (ang. "Hillside", znany również jako "Fifteen", 1991–1993) – kanadyjsko-amerykański serial młodzieżowy stworzony przez Johna T. Binkleya.

Wikipedia


piętnastolecie

1. okres piętnastu lat;
2. piętnasta rocznica czegoś


SJP.pl


piętnastoletni

1. trwający piętnaście lat; przypadający za piętnaście lat;
2. będący w wieku piętnastu lat, mający piętnaście lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający piętnaście lat

 (1.2) trwający piętnaście lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯etnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastolecie n., piętnastolatek m., piętnastolatka ż.

Wiktionary


piętnastoliterowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który składa się z piętnastu liter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛtˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: pʹi ̯etnastolʹiterovy

Wiktionary


piętnastomiesięczny

mający piętnaście miesięcy, trwający piętnaście miesięcy itp.


SJP.pl


piętnastominutowy

trwający piętnaście minut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający piętnaście minut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na niewielką scenę w kącie sali wrócił właśnie, z przysługującej mu piętnastominutowej przerwy rekreacyjnej, trzyosobowy zespół złożony z gitarzysty, perkusisty i śpiewaczki o platynowych włosach, ubranej w czarno-srebrzystą suknię niepotrzebnie mocno odsłaniającą dekolt.

Wiktionary


piętnastoosobowy

1. składający się z piętnastu osób;
2. przeznaczony dla piętnastu osób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla piętnastu osób, mogący pomieścić piętnaście osób

 (1.2) złożony z piętnastu osób, wykonywany przez piętnaście osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: pʹi ̯etnast•osobovy

Wiktionary


piętnastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z parteru i piętnastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary


piętnastoprocentowy

stanowiący piętnaście procent czegoś


SJP.pl


piętnastostopniowy

1. mający piętnaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający piętnaście stopni, etapów


SJP.pl


piętnastotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z piętnastu tomów, zawarty w piętnastu tomach, wydany w piętnastu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: pʹi ̯etnastotõmovy

Wiktionary


piętnastotonowy

ważący piętnaście ton


SJP.pl


piętnastotygodniowy

przymiotnik

 (1.1) trwający piętnaście tygodni

 (1.2) będący w wieku piętnastu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: pʹi ̯etnastotygodʹńovy

Wiktionary


piętnastotysięcznik

statek o nośności piętnastu tysięcy ton


SJP.pl


piętnastowieczny

dotyczący piętnastego wieku, pochodzący z piętnastego wieku, żyjący w piętnastym wieku, dziejący się w piętnastym wieku itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wydarzył się lub żył w piętnastym wieku; taki, który pochodzi z piętnastego wieku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯etnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastowiecze n.

Wiktionary


piętnastościan

wielościan o 15 ścianach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielościan o piętnastu ścianach

Wiktionary


piętnasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 15


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 15

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) dzień miesiąca po czternastym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) piętnasta: godzina piętnasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkam na piętnastym piętrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛtˈnastɨ, AS: pʹi ̯etnasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnasta ż., piętnastka ż.

 licz. piętnaście, piętnaścioro

 przedr. piętnasto-

Wiktionary


piętnaście

[czytaj: pietnaście] liczebnik oznaczający liczbę 15


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 15

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czekam na przystanku autobusowym od piętnastu minut.

 (1.1) W ostatnich dniach temperatury w niektórych regionach Polski spadły do minus piętnastu stopni.

 (1.1) Z moich obliczeń wynika, że osiemdziesiąt cztery plus piętnaście równa się dziewięćdziesiąt dziewięć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛtˈnaɕt͡ɕɛ, AS: pʹi ̯etnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnasta ż., piętnastka ż.

 przym. piętnasty

 licz. piętnaścioro

Wiktionary


piętnaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 15, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 15

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piętnaścioro uczniów z naszej klasy (ośmiu chłopców i siedem dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: pʹi ̯etnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastka ż.

 przym. piętnasty

 licz. piętnaście

Wiktionary


piętno

1. znak, znamię, ślad po uderzeniu, blizna;
2. cecha charakterystyczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) trwały znak rozpoznawczy właściciela wyciśnięty lub wypalony na skórze bydlęcia albo niewolnika; dawniej również na twarzy lub plecyecach przestępcy

 (1.2) przen. cecha charakterystyczna, trwały ślad po czymś, znak rozpoznawczy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piętno – ślad albo odbite czy wypalone znamię; piętno na ramieniu nosiła Milady, zbrodniarka, bohaterka powieści Trzej muszkieterowie Aleksandra Dumasa; naznaczony nim był również Jean Valjean, bohate...
  • Piętno (zootechnika) – znak wypalany na skórze zwierząt w celu ich rozpoznawania
  • Piętno – polski film z 1983 roku
  • Piętno – brytyjski film z 1997 roku
  • Piętno – amerykański film z 2003 roku
  • Piętno – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Tuliszków
  • Piętno – dawna gmina wiejska
  • Piętno − dawny kolejowy wąskotorowy przystanek osobowy w Piętnie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piętnowanie n., napiętnowanie n., piętnówki nmos.

 czas. piętnować ndk., napiętnować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) blizna, odcisk, skaza, stygmat, ślad, znak, znamię

Wiktionary


piętnować

1. potępiać;
2. oznaczyć piętnem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. napiętnować)

 (1.1) surowo osądzać

 (1.2) rzad. odciskać piętno

czasownik zwrotny niedokonany piętnować się (dk. napiętnować się)

 (2.1) surowo osądzać jeden drugiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piętno n., piętno n., piętnowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ganić, karcić, potępiać

Wiktionary


piętnówki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Hadeninae|Guénée|ref=tak., podrodzina motyli w obrębie rodziny sówkowatych;

Wiktionary

Piętnówki ("Hadeninae") – podrodzina motyli w obrębie rodziny sówkowatych ("Noctuidae"). Jest bardzo liczna: wyróżnia się kilka tysięcy gatunków i 382 rodzaje. Do piętnówek należy wiele szkodników upraw, z czego w Polsce szczególnie szkodliwe są gatunki z rodzaju "Mamestra" (m.in. piętnówka kapustnica, piętnówka brukiewka).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do podrodziny piętnówek należy szereg szkodników upraw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętno n., piętnówka ż.

Wiktionary


piętowski

nazwisko


SJP.pl


piętowy

→ pięta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z piętą

Wiktionary

Patrz:

pięta

Powiązane:

 rzecz. pięta ż., piętka ż.

Wiktionary


piętro

1. kondygnacja budynku nad parterem lub nad inną kondygnacją;
2. strefa znajdująca się na określonej wysokości nad poziomem morza, w której panuje pewien typ roślinności;
3. zespół warstw skalnych powstałych w czasie wieku geologicznego;
4. część złoża przygotowana do jednoczesnego wybierania;
5. w drzewostanie leśnym: jednakowa wysokość koron pewnej grupy drzew lub krzewów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) archit. bud. nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

 (1.2) geol. jednostka chronostratygraficzna dziejów Ziemi, część oddziału;

 (1.3) bot. zob. piętro roślinne.

 (1.4) górn. część złoża przygotowana do jednoczesnego wybierania (przy pionowym podziale poziomu kopalni)

 (1.5) leśn. korony grupy drzew znajdujące się na tej samej wysokości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piętro, czyli wyższa kondygnacja budynku
  • Piętra roślinności w botanice
  • Piętro – jednostka chronostratygraficzna
  • Pietro

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samobójca wyskoczył z dziesiątego piętra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ntrɔ, AS: pʹi ̯ẽntro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętrowiec m., piętrus m., piętrówka ż., piętrzenie n., spiętrzenie n.

:: zdrobn. pięterko n.

 czas. piętrzyć ndk.

 przym. piętrowy, piętrzasty

 przysł. piętrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński sztok

Wiktionary


piętrować

1. ustawiać jedno na drugim;
2. dawniej: piętrzyć


SJP.pl


piętrowiec

potocznie: budynek piętrowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. budynek piętrowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętro n., pięterko n., piętrówka ż., piętrus mrz., piętrzenie n., podpiętrzenie n., popiętrzenie n., spiętrzanie n., spiętrzenie n., wypiętrzanie n., wypiętrzenie n.

 przym. piętrowy

 przysł. piętrowo

 czas. piętrzyć ndk., podpiętrzyć dk., popiętrzyć dk., spiętrzać ndk., spiętrzyć dk., wypiętrzać ndk., wypiętrzyć dk.

Wiktionary


piętrowość

→ piętrowy


SJP.pl

Piętrowość – istotna właściwość środowiska przyrodniczego terenów górskich, polegająca na zmienności jego cech wraz ze wzrostem wysokości bezwzględnej. Zmienność ta dotyczy całego środowiska, jak i poszczególnych jego elementów (np. klimatu, opadów, gleb, roślinności itp.).

Wikipedia

Patrz:

piętrowy

piętrowy

odnoszący się do piętra, składający się z dwóch lub więcej pięter (kondygnacji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o domu: taki, który ma dwie kondygnacje: parter i jedno piętro

 (1.2) taki, który ma wiele pięter, kondygnacji, spiętrzonych warstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za kościołem, po obu stronach, dwie ściany dawnego leprozorium, piętrowe, bez okien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: pʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętro n., pięterko n., piętrówka ż., piętrus mrz., piętrowiec mrz., piętrzenie n., podpiętrzenie n., popiętrzenie n., spiętrzanie n., spiętrzenie n., wypiętrzanie n., wypiętrzenie n.

 przysł. piętrowo

 czas. piętrzyć ndk., podpiętrzyć dk., popiętrzyć dk., spiętrzać ndk., spiętrzyć dk., wypiętrzać ndk., wypiętrzyć dk.

Wiktionary


piętrus

potocznie: wagon kolejowy lub autobus mający miejsca dla pasażerów umieszczone na dwóch poziomach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. piętrowy pojazd – autobus lub pociąg

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ntrus, AS: pʹi ̯ẽntrus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętro n., pięterko n., piętrówka ż.

:: zdrobn. piętruś m.

 czas. piętrzyć, spiętrzyć, wypiętrzyć

 przym. piętrowy

 przysł. piętrowo

Wiktionary


piętrówka

piętrówka kapustnica - motyl z rodziny sówek, szkodnik kalafiorów i kapusty


SJP.pl


pięć

liczebnik główny oznaczający liczbę 5


SJP.pl

liczebnik główny (porządkowy: piąty • zbiorowy: pięcioro)

 (1.1) mat. liczba 5

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) mat. cyfra 5

 (2.2) pot. jedna z ocen w czterostopniowej i sześciostopniowej szkolnej skali ocen, ocena bardzo dobra

forma rzeczownika.

 (3.1) rzad. D. lm. od: pięcie (się)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale wielmożny panie, na targu płacą pięć złotych pur żyta, a Josel nam nie daje jak półtrzecia.

 (1.1) Już jest za pięć dwunasta.

 (2.1) Pięćdziesiąt jest zapisywane jako pięć-zero.

 (2.2) Dostałem dziś w szkole pięć ze sprawdzianu z matmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯ė̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piątka ż., piątek mrz., pięciornik mrz., piątak mos./mrz., piona ż., piąteczek mrz., piątunio m., pięcioraczek m.

 przym. piąty, piątkowy

 licz. pięcioro

 przedr. pięcio-

 wykrz. piona

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski: 5, zapis rzymski: V

Wiktionary


pięćdziesiąt

[czytaj: pieńdziesiąt] liczebnik oznaczający liczbę 50


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 50

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pięćdziesiąt lat to pół wieku.

 (1.1) W wieku pięćdziesięciu lat został królem bawełny.

 (1.1) Pięćdziesiąt jest zapisywane jako pięć-zero.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesiątka ż., Pięćdziesiątnica ż.

 przym. pięćdziesiąty

 licz. pięćdziesięcioro

Wiktionary


pięćdziesiątak

banknot o wartości pięćdziesięciu złotych lub rzadziej o innej jednostce płatniczej, której wartość oznaczona jest liczbą 50


SJP.pl


pięćdziesiątka

1. grupa pięćdziesięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 50;
3. pięćdziesiąt lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 50

 (1.2) grupa 50 osób lub rzeczy

 (1.3) osiągnięcie wieku 50 lat

 (1.4) coś określone liczbą lub numerem 50

 (1.5) pot. prędkość pięćdziesięciu kilometrów na godzinę

 (1.6) pot. banknot o nominale pięćdziesięciu (złotych, euro, dolarów itd.); kwota tej wysokości

 (1.7) pot. kobieta w wieku 50 lat

 (1.8) pot. coś o objętości 50 ml

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na rajd ruszyła pięćdziesiątka uczestników.

 (1.3) Niewielu ludzi po pięćdziesiątce wygląda młodo.

 (1.5) W terenie zabudowanym nie wolno jechać szybciej niż pięćdziesiątką.

 (1.6) Dałem jej pięćdziesiątkę, a ona mi wydała tylko dychę.

 (1.8) I wchodziłem do gospody „Pod Mocnym Aniołem”, i w celu uporządkowania doznań wypijałem cztery pięćdziesiątki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pięćdziesiątnica ż.

 przym. pięćdziesiąty

 licz. pięćdziesiąt, pięćdziesięcioro

Wiktionary


pięćdziesiątkaczwórka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 54

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 54

 (1.3) całość składająca się z pięćdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną pięćdziesiątkęczwórkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.

 (1.2) Muszę nauczyć się na pamięć stu sutr, a ciągle mam problemy z pięćdziesiątkączwórką.

 (1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała pięćdziesiątkaczwórka marynarzy jest gotowa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈt͡ʃfurka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkačfurka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty czwarty

 liczgł. pięćdziesiąt cztery

Wiktionary


pięćdziesiątkadwójka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 52

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 52

 (1.3) całość składająca się z pięćdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tablicy wyników pojawiła się pięćdziesiątkadwójka.

 (1.2) Muszę nauczyć się na pamięć stu sutr, a ciągle mam problemy z pięćdziesiątkądwójką.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała pięćdziesiątkadwójka kosmonautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈdvujka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkadvui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty drugi

 liczgł. pięćdziesiąt dwa

Wiktionary


pięćdziesiątkadziewiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 59

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 59

 (1.3) całość składająca się z pięćdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczęśliwą liczbą jest pięćdziesiątkadziewiątka.

 (1.2) Na odświeżanym w czasie rzeczywistym podglądzie zaworów wyraźnie widać, że to pięćdziesiątkadziewiątka szwankuje.

 (1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała pięćdziesiątkadziewiątka marynarzy jest gotowa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkad͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkaʒ́evʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty dziewiąty

 liczgł. pięćdziesiąt dziewięć

Wiktionary


pięćdziesiątkajedynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 51

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 51

 (1.3) całość składająca się z pięćdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi składnicy to po prostu dwie pięćdziesiątkijedynki, to bardzo proste, nie sposób nie zapamiętać.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym pięćdziesiątkajedynka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała pięćdziesiątkajedynka marynarzy jest gotowa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkajɛˈdɨ̃nka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkai ̯edỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty pierwszy

 liczgł. pięćdziesiąt jeden

Wiktionary


pięćdziesiątkapiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 55

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 55

 (1.3) całość składająca się z pięćdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną pięćdziesiątkępiątkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.

 (1.2) Na odświeżanym w czasie rzeczywistym podglądzie zaworów wyraźnie widać, że to pięćdziesiątkapiątka szwankuje.

 (1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała pięćdziesiątkapiątka marynarzy jest gotowa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈpʲjɔ̃ntka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkapʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty piąty

 liczgł. pięćdziesiąt pięć

Wiktionary


pięćdziesiątkasiódemka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 57

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 57

 (1.3) całość składająca się z pięćdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tablicy wyników pojawiła się pięćdziesiątkasiódemka.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym pięćdziesiątkasiódemka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała pięćdziesiątkasiódemka kosmonautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaɕuˈdɛ̃mka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkaśudẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty siódmy

 liczgł. pięćdziesiąt siedem

Wiktionary


pięćdziesiątkaszóstka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 56

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 56

 (1.3) całość składająca się z pięćdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczęśliwą liczbą jest pięćdziesiątkaszóstka.

 (1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem pięćdziesiątkęszóstkę.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała pięćdziesiątkaszóstka kosmonautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈʃustka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkašustka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty szósty

 liczgł. pięćdziesiąt sześć

Wiktionary


pięćdziesiątkatrójka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 53

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 53

 (1.3) całość składająca się z pięćdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ruletką z niedowierzaniem patrzył, jak kula zatrzymuje się na pięćdziesiątcetrójce.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym pięćdziesiątkatrójka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) W kolekcji średniowiecznych monet do pełnej pięćdziesiątkitrójki brakuje mi jeszcze ośmiu unikatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈtrujka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkatrui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty trzeci

 liczgł. pięćdziesiąt trzy

Wiktionary


pięćdziesiątkaósemka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 58

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 58

 (1.3) całość składająca się z pięćdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczęśliwą liczbą jest pięćdziesiątkaósemka.

 (1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem pięćdziesiątkęósemkę.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą pięćdziesiątkęósemkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkauˈsɛ̃mka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkausẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty ósmy

 liczgł. pięćdziesiąt osiem

Wiktionary


pięćdziesiątkowy

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą pięćdziesiąt, dotyczący liczby pięćdziesiąt

Wiktionary


pięćdziesiątnica

dzień w kalendarzu żydowskim, mający upamiętnić zstąpienie Boga na górę Synaj po pięćdziesięciu dniach od wyjścia Izraelitów z Egiptu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. ostatnia niedziela przed Popielcem (tj. przed Wielkim Postem)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szawuot – żydowskie Święto Tygodni
  • Zesłanie Ducha Świętego – święto chrześcijańskie
  • Stado – święto słowiańskie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pięćdziesiątnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedziela zapustna

Wiktionary


pięćdziesiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 50


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od pięćdziesiąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z okazji pięćdziesiątych urodzin złożyliśmy jubilatce najserdeczniejsze życzenia.

 (1.1) Socjologowie tłumaczą, że podkradanie w zakładach pracy, nie tylko materiałów piśmiennych, ale wielu innych dóbr, występujące masowo w latach pięćdziesiątych, sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, to relikt wojennego i powojennego szabru.

 (1.1) W pięćdziesiątej pierwszej sekundzie nagrania słychać jakieś chroboty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesiątka ż., pięćdziesiątak m., Pięćdziesiątnica ż.

 licz. pięćdziesiąt, pięćdziesięcioro

Wiktionary


pięćdziesięciocentowy

przymiotnik

 (1.1) liczący pięćdziesiąt centów, mający wartość pięćdziesięciu centów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćocẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciocentówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półdolarowy

Wiktionary


pięćdziesięciocentówka

moneta o nominale pięćdziesięciu centów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta o nominale pięćdziesięciu centów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćocẽntufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciocentowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półdolarówka

Wiktionary


pięćdziesięcioczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięćdziesięcioczterolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočterolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięcioczteroletni

 rzecz. pięćdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięcioczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt cztery lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięćdziesięcioczterolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočterolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięcioczteroletni

 rzecz. pięćdziesięcioczterolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięcioczteroletni

1. trwający pięćdziesiąt cztery lata; przypadający za pięćdziesiąt cztery lata;
2. będący w wieku pięćdziesięciu czterech lat, mający pięćdziesiąt cztery lata


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający pięćdziesiąt cztery lata

 (1.2) trwający pięćdziesiąt cztery lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Millet, dziś pięćdziesięcioczteroletnia, jest cenionym francuskim krytykiem sztuki, redaktorką magazynu „Art Press” (założony trzydzieści lat temu ma trzydzieści tysięcy nakładu), kuratorką wystaw, jak i autorką ośmiu książek o sztuce współczesnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočteroletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięcioczterolatek m., pięćdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciodwuipółletni

1. trwający pięćdziesiąt dwa lata i pół roku; przypadający za pięćdziesiąt dwa lata i pół roku;
2. będący w wieku pięćdziesięciu dwóch lat i pół roku, mający pięćdziesiąt dwa lata i pół roku


SJP.pl


pięćdziesięciodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięćdziesięciodwulatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvulatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciodwuletni

 rzecz. pięćdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt dwa lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciodwulatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvulatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciodwuletni

 rzecz. pięćdziesięciodwulatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciodwuletni

mający pięćdziesiąt dwa lata, trwający pięćdziesiąt dwa lata itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający pięćdziesiąt dwa lata

 (1.2) trwający pięćdziesiąt dwa lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten sam sędzia skazał na trzy miesiące więzienia pięćdziesięciodwuletniego Kuan Cinga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciodwulatek m., pięćdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciodziewięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięćdziesięciodziewięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. pięćdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt dziewięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciodziewięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. pięćdziesięciodziewięciolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciodziewięcioletni

przymiotnik

 (1.1) mający pięćdziesiąt dziewięć lat

 (1.2) trwający pięćdziesiąt dziewięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjaciel mojego wujka, urodzony w tysiąc osiemset osiemdziesiątym ósmym, w roku tysiąc dziewięćset czterdziestym siódmym był już pięćdziesięciodziewięcioletnim mężczyzną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciodziewięciolatek m., pięćdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciofuntowy

1. mający wartość pięćdziesięciu funtów;
2. ważący pięćdziesiąt funtów


SJP.pl


pięćdziesięciogodzinny

trwający pięćdziesiąt godzin


SJP.pl


pięćdziesięciogroszowy

mający wartość pięćdziesięciu groszy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wartość pięćdziesięciu groszy, kosztujący pięćdziesiąt groszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćogrošovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciogroszówka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciogroszówka

moneta o nominale pięćdziesięciu groszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta, której wartość wynosi pięćdziesiąt groszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃufka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćogrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciogroszowy

Wiktionary


pięćdziesięciojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt jeden lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięćdziesięciojednolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciojednoletni

 rzecz. pięćdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt jeden lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciojednolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciojednoletni

 rzecz. pięćdziesięciojednolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciojednoletni

przymiotnik

 (1.1) mający pięćdziesiąt jeden lat

 (1.2) trwający pięćdziesiąt jeden lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjaciel mojego wujka, urodzony w tysiąc osiemset osiemdziesiątym ósmym, w roku tysiąc dziewięćset trzydziestym dziewiątym był już pięćdziesięciojednoletnim mężczyzną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciojednolatek m., pięćdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciokilkoletni

mający pięćdziesiąt kilka lat, trwający pięćdziesiąt kilka lat itp.; pięćdziesięciokilkuletni


SJP.pl


pięćdziesięciokilkuletni

mający pięćdziesiąt kilka lat, trwający pięćdziesiąt kilka lat itp.; pięćdziesięciokilkoletni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający lub trwający pięćdziesiąt kilka lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miła, zadbana, kulturalna pięćdziesięciokilkuletnia kobieta przekształciła się w ciągu dosłownie kilku dni w niechlujną starą wiedźmę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇cilkuˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯḱilkuletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięćdziesięcioparoletni

Wiktionary


pięćdziesięciokilogramowy

1. ważący 50 kilogramów;
2. przeznaczony na 50 kilogramów czegoś


SJP.pl


pięćdziesięciokoronowy

przymiotnik

 (1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 50 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćokorõnovy

Wiktionary


pięćdziesięciokrotność

→ pięćdziesięciokrotny


SJP.pl

Patrz:

pięćdziesięciokrotny

pięćdziesięciokrotny

powtarzający się pięćdziesiąt razy


SJP.pl


pięćdziesięciolatek

mężczyzna mający pięćdziesiąt lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba w wieku 50-59 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 50-59 lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięćdziesięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięcioletni

 rzecz. pięćdziesięciolecie n., pięćdziesięciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciolatka

kobieta mająca pięćdziesiąt lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciolecie n.

:: fm. pięćdziesięciolatek m.

 przym. pięćdziesięcioletni

Wiktionary


pięćdziesięciolatki

mężczyzna mający pięćdziesiąt lat


SJP.pl


pięćdziesięciolecie

1. okres pięćdziesięciu lat;
2. pięćdziesiąta rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres pięćdziesięciu lat

 (1.2) pięćdziesiąta rocznica

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wczoraj obchodziłem jubileusz pięćdziesięciolecia moich urodzin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciolatek m., pięćdziesięciolatka ż., pięćdziesięcioośmiolatek mos./mzw.

 przym. pięćdziesięcioletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półwiecze

 (1.2) półwiecze

Wiktionary


pięćdziesięcioletni

mający pięćdziesiąt lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający pięćdziesiąt lat

 (1.2) trwający pięćdziesiąt lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W progu stanęła pięćdziesięcioletnia, kompletnie pozbawiona entuzjazmu kobieta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciolatek m., pięćdziesięciolatka ż., pięćdziesięciolecie n.

Wiktionary


pięćdziesięciominutowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający pięćdziesiąt minut

Wiktionary


pięćdziesięcioosobowy

1. składający się z pięćdziesięciu osób;
2. przeznaczony dla pięćdziesięciu osób


SJP.pl


pięćdziesięcioośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięćdziesięcioośmiolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciolecie n.

:: fż. pięćdziesięcioośmiolatka ż.

 przym. pięćdziesięcioośmioletni

Wiktionary


pięćdziesięcioośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt osiem lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięćdziesięcioośmiolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięcioośmioletni

 rzecz. pięćdziesięcioośmiolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięcioośmioletni

przymiotnik

 (1.1) mający pięćdziesiąt osiem lat

 (1.2) trwający pięćdziesiąt osiem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjaciel mojego wujka, urodzony w tysiąc osiemset osiemdziesiątym ósmym, w roku tysiąc dziewięćset czterdziestym szóstym był już pięćdziesięcioośmioletnim mężczyzną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięcioośmiolatek m., pięćdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięcioparoletni

przymiotnik

 (1.1) mający lub trwający pięćdziesiąt kilka lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten pięćdziesięcioparoletni artysta studiował w Wenecji na wydziale grafiki i rysownictwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoparoletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięćdziesięciokilkuletni

Wiktionary


pięćdziesięciopensowy

przymiotnik

 (1.1) liczący pięćdziesiąt pensów, mający wartość pięćdziesięciu pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciopensówka

Wiktionary


pięćdziesięciopensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) numizm. moneta o nominale pięćdziesięciu pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsufka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciopensowy

Wiktionary


pięćdziesięciopięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięćdziesięciopięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciopięcioletni

 rzecz. pięćdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciopięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt pięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciopięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciopięcioletni

 rzecz. pięćdziesięciopięciolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciopięciolecie

1. okres pięćdziesięciu pięciu lat;
2. pięćdziesiąta piąta rocznica czegoś


SJP.pl


pięćdziesięciopięcioletni

przymiotnik

 (1.1) mający pięćdziesiąt pięć lat

 (1.2) trwający pięćdziesiąt pięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjaciel mojego wujka, urodzony w tysiąc osiemset osiemdziesiątym ósmym, w roku tysiąc dziewięćset czterdziestym trzecim był już pięćdziesięciopięcioletnim mężczyzną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciopięciolatek m., pięćdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 50, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 50

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku stypendia otrzymało pięćdziesięcioro uczniów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesiątka ż., Pięćdziesiątnica ż.

 przym. pięćdziesiąty

 licz. pięćdziesiąt

Wiktionary


pięćdziesięciosiedmioipółletni

mający pięćdziesiąt siedem lat i pół roku, trwający pięćdziesiąt siedem lat i pół roku itp.


SJP.pl


pięćdziesięciosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięćdziesięciosiedmiolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciosiedmioletni

 rzecz. pięćdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt siedem lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciosiedmiolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciosiedmioletni

 rzecz. pięćdziesięciosiedmiolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciosiedmioletni

1. trwający pięćdziesiąt siedem lat; przypadający za pięćdziesiąt siedem lat;
2. będący w wieku pięćdziesięciu siedmiu lat, mający pięćdziesiąt siedem lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający pięćdziesiąt siedem lat

 (1.2) trwający pięćdziesiąt siedem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Zdzisław, pięćdziesięciosiedmioletni mieszkaniec Trójmiasta, był w podobnej sytuacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciosiedmiolatek m., pięćdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciostopniowy

1. mający pięćdziesiąt stopni (w jakiejś skali);
2. mający pięćdziesiąt stopni, etapów


SJP.pl


pięćdziesięciosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięćdziesięciosześciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciosześcioletni

 rzecz. pięćdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt sześć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciosześciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciosześcioletni

 rzecz. pięćdziesięciosześciolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciosześcioletni

przymiotnik

 (1.1) mający pięćdziesiąt sześć lat

 (1.2) trwający pięćdziesiąt sześć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjaciel mojego wujka, urodzony w tysiąc osiemset osiemdziesiątym ósmym, w roku tysiąc dziewięćset czterdziestym czwartym był już pięćdziesięciosześcioletnim mężczyzną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciosześciolatek m., pięćdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od pięćdziesięciotrzylatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciotrzyletni

 rzecz. pięćdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt trzy lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciotrzylatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciotrzyletni

 rzecz. pięćdziesięciotrzylatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciotrzyletni

mający pięćdziesiąt trzy lata, trwający pięćdziesiąt trzy lata itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający pięćdziesiąt trzy lata

 (1.2) trwający pięćdziesiąt trzy lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szesnastoletnia Maria obaliła średniowieczny porządek pięćdziesięciotrzyletniego króla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciotrzylatek m., pięćdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciozłotowy

mający wartość pięćdziesięciu złotych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wartość pięćdziesięciu złotych

 (1.2) wynoszący pięćdziesiąt złotych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na banknocie pięćdziesięciozłotowym widnieje twarz króla Kazimierza Wielkiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciozłotówka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciozłotówka

banknot o nominale pięćdziesięciu złotych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta lub banknot którego wartość wynosi pięćdziesiąt złotych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔzwɔˈtufka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćozu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciozłotowy

Wiktionary


pięćkroć

pięć razy; pięciokroć, pięciokrotnie


SJP.pl


pięćset

[czytaj: piencet] liczebnik oznaczający liczbę 500


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 500

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pięćset lat to połowa millenium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛt, AS: pʹi ̯ė̃ńćset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćsetka ż.

 przym. pięćsetny

Wiktionary


pięćsetka

1. grupa pięciuset osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 500


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 500 (pięćset)

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 500

 (1.3) całość składająca się z pięciuset części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲt͡ɕˈsɛtka, AS: pʹi ̯ė̃ńćsetka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćsetny

 licz. pięćset

Wiktionary


pięćsetkoronowy

przymiotnik

 (1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 500 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛtkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćsetkorõnovy

Wiktionary


pięćsetlecie

1. okres pięciuset lat;
2. pięćsetna rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres pięciuset lat

 (1.2) pięćsetna rocznica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛtˈlɛt͡ɕɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńćsetleće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćsetletni

Wiktionary


pięćsetletni

mający pięćset lat, trwający pięćset lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający pięćset lat

 (1.2) trwający pięćset lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Najczęściej mówi się o okresie pięćsetletnim, niektórzy jednak wymieniają odstęp tysiąca czterystu sześćdziesięciu i jednego roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛtˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńćsetletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćsetlecie n.

Wiktionary


pięćsetmarkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający wartość pięciuset marek

 (1.2) wynoszący pięćset marek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsunął mu do ręki banknot pięćsetmarkowy i wsiadł do dostawczaka.

Wiktionary


pięćsetny

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 500


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od pięćset

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Linię mety przekroczył pięćsetny zawodnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲt͡ɕˈsɛtnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćsetny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćsetka ż.

 licz. pięćset

Wiktionary


pięćsetosobowy

1. składający się z pięciuset osób;
2. przeznaczony dla pięciuset osób


SJP.pl


pięćsettysięcznik

statek o nośności pięciuset tysięcy ton


SJP.pl


pięćsetzłotowy

mający wartość pięciuset złotych; pięciusetzłotowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający wartość pięciuset złotych

 (1.2) wynoszący pięćset złotych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Składkę pięćsetzłotową wpłaciliśmy w styczniu.

Wiktionary


pięćsetzłotówka

banknot o nominale pięciuset złotych


SJP.pl


pięściaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pięściak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięściak m.

Wiktionary


pięściak

proste kamienne narzędzie wykorzystywane do rozbijania i kruszenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archeol. paleolityczne narzędzie przeważnie z krzemienia lub twardej skały mające kształt migdałowaty, sercowaty lub owalny;

Wiktionary

Pięściak, tłuk pięściowy, zwany w dawnej archeologii toporem bądź tłukiem pięściowym – narzędzie wykonane techniką rdzeniowania z naturalnych fragmentów krzemieni i innych skał twardych (rzadziej z grubych odłupków) przy zastosowaniu obustronnej obróbki na większej części lub na całym obwodzie[]. W ten sposób powstawały narzędzia o migdałowatym, [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsze pięściaki abwilskie charakteryzowały się przypadkową formą i brakiem wyraźnej krawędzi tnącej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃w̃ɕt͡ɕak, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięść ż., piąstka ż., pięściarz mos., pięściarstwo n., piącha ż., piąstkowanie n.

:: zdrobn. pięściaczek mrz.

 czas. piąstkować ndk.

 przym. pięściowy, pięściarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłuk pięściowy

Wiktionary


pięściarka

→ pięściarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta, która uprawia pięściarstwo

Wiktionary

Patrz:

pięściarz

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃w̃ɕˈt͡ɕarka, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięść ż., pięściarstwo n., piąstka ż.

:: fm. pięściarz m.

 przym. pięściowy, pięściarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bokserka

Wiktionary


pięściarski

dotyczący pięściarza, pięściarstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany z pięściarstwem lub pięściarzami, dotyczący pięściarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięściarka ż., pięść ż., pięściak mrz., pięściarstwo n., pięściarz mos., piąstka ż.

 przym. pięściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bokserski

Wiktionary


pięściarstwo

sportowa walka na pięści; boks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. boks

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃w̃ɕˈt͡ɕarstfɔ, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięściarka ż., piącha ż., piąstka ż., piąstkowanie n., pięściak m., pięściarz m., pięść ż.

 czas. piąstkować ndk.

 przym. pięściarski, pięściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boks

Wiktionary


pięściarz

sportowiec uprawiający pięściarstwo; bokser


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik, który uprawia pięściarstwo (boks), zwłaszcza w kontekście historycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Circus Maximus, w dolinie pomiędzy Palatynem i Awentynem urządzane były wyścigi konne i walki pięściarzy sprowadzanych z Etrurii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃w̃ɕt͡ɕaʃ, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piącha ż., piąstka ż., piąstkowanie n., pięściak m., pięściarstwo m., pięść ż.

:: fż. pięściarka ż.

 czas. piąstkować ndk.

 przym. pięściarski, pięściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bokser

Wiktionary


pięściopiryna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. iron. cios z pięści jako metoda „wychowawcza” lub „lecznicza”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A na wypocenie pięćdziesiąt pompek, a na bóle wszelakie – pięściopiryna!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piąchopiryna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piąchopiryna

Wiktionary


pięściowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pięścią, dotyczący pięści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięść ż., piąstka ż., pięściarstwo n., pięściarz mos., pięściarka ż., pięściak mrz.

 przym. pięściarski

Wiktionary


pięść

zaciśnięta dłoń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zaciśnięta dłoń

 (1.2) przen. brutalna przemoc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocno zacisnął pięść i zadał cios.

 (1.1) Ciągnął nas na brzeg skały, kiedy Donald zamykał oczy i zaciskał obie pięście koło skroni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: pʹi ̯ẽũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięściarka ż., pięściak mrz., piącha ż., piąstka ż., piąstkowanie n., pięściarstwo n., pięściarz mos.

 czas. piąstkować ndk.

 przym. pięściarski, pięściowy

Wiktionary


piła

1. narzędzie do przecinania; pilarka;
2. potocznie: człowiek natarczywy, nudny, pedantyczny;
3. ryba podobna do rekina
4. środowiskowo o wymagającym nauczycielu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

 (1.2) icht. pot. ryba nazwa systematyczna|Pristis pristis|ref=tak. z rodziny piłowatych, wyglądem przypominająca rekina;

 (1.3) przen. pot. ktoś surowy i wymagający, najczęściej nauczyciel

 (1.4) przen. pot. człowiek natarczywie, ciągłym upominaniem wymuszający na innych jakieś działanie

 (1.5) przen. pot. coś nudnego, ciągle powtarzającego się do znudzenia

 (1.7) fiz. elektron. pot. kształt wykresu zmian pewnej wielkości, przypominający zęby piły (1.1); wykres piłokształtny

 (1.8) zgrub. od: piłka

 (1.9) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tartak

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. ż. lp. przesz. → zob. pić.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • piła – narzędzie
  • piła – instrument
  • Piła – seria filmów o psychopatycznym zabójcy Johnie Krammerze
  • Piła – krótkometrażowy film, pierwowzór poniższego filmu
  • Piła – film z 2004 r.
  • Piła – ścieżka dźwiękowa filmu Piła (2004)
  • Piła – gra wideo wyreżyserowana przez Jamesa Wana, Leigh Whannella i Davida Cohena
  • Saw: Rebirth (polski tytuł: Piła: Odrodzenie) – komiks napisany przez R. Erica Lieba i Krisa Oprisko. Rysunki Renato Guedes z 2005 roku.
  • Saw: The Ride (polski tytuł: Piła: Przejażdżka) – kolejka górska w Thorpe Park w Wielkiej Brytanii.
  • Saw Das Spiel (ang. Saw The Game) – gra on-line wydana w języku niemieckim .
  • dawna nazwa rzeki Mrożycy
  • ryba piła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podejdź z tą piłą i utnij mi tę belkę pięć centymetrów niżej.

 (1.2) Piły mają specyficzny wygląd pyska, kształtem przypominającego piłę (1.1), który służy im do ogłuszania i zabijania ofiar.

 (1.3) Moja nauczycielka z angielskiego to straszna piła. Nawet dziewczyna, która jest zawsze przygotowana, ma u niej czwórę.

 (1.4) Oj, nie bądź już taka piła, naprawdę teraz nie mogę.

 (1.6) Dźwięk piły wydobywany za pomocą smyczka jest najbardziej zbliżony do gitary hawajskiej.

 (1.7) Zapis na tarczy tachografu może odbywać się liniowo i wtedy przebieg ma kształt piły.

 (2.1) Moja córka do piątego miesiąca życia piła tylko mleko matki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiwa, AS: pʹiu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłowanie n., opiłek m., opiłka ż., pilarka ż., pilarz m., pilarstwo n., Piła ż.

:: zdrobn. piłka ż., piłeczka ż.

 czas. piłować, opiłować, odpiłować, upiłować, spiłować, wypiłować, opiłowywać

 przym. piłowy, piłowaty, piłkowany

 (1.9)

 rzecz. pilorz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk piyła, zega, zyjga

 (1.2) ryba piła

 (1.7) wykres piłokształtny

Wiktionary


piłaciński

nazwisko


SJP.pl


piłakno

jezioro w Polsce


SJP.pl

Piłakno – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity, leżące na terenie Pojezierza Mrągowskiego w dorzeczu Krutyni.

Wikipedia


piłat

Poncjusz Piłat; Piłat z Pontu; prefekt rzymskiej Judei 26-36 r. (37 r.?)


SJP.pl


piłatyk

kij do podbijania piłki w grze w palanta, kwadranta; palant, podbijak


SJP.pl


piława

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. dopływ Gwdy;
3. dopływ Bystrzycy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Bałtyjsk (nazwa oficjalna do 1946 roku, obecnie egzonim wariantowy)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piława – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Mietków
  • Piława – część wsi Wola Mała w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna
  • Piława – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo
  • Piława – część wsi Kłębowiec w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz.
  • Piława – dawna nazwa Bałtyjska, miasta portowego w Rosji, w obwodzie królewieckim
  • Piława – rzeka, dopływ Gwdy
  • Piława – rzeka na Dolnym Śląsku, dopływ Bystrzycy
  • Piława Górna
  • Piława Dolna
  • Pilawa

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bałtyjsk (od 1946)

Wiktionary


piławce

wieś na Ukrainie


SJP.pl


piławianin

mieszkaniec Piławy Górnej (miasta w Polsce)


SJP.pl


piławianka

mieszkanka Piławy Górnej (miasta w Polsce)


SJP.pl


piławiecki

związany w jakiś sposób z Piławcami (ukraińską miejscowością nad rzeką Piławą, w obwodzie chmielnickim), odnoszący się do Piławców


SJP.pl


piławski

przymiotnik od: Piława Górna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z Piławą (inna nazwa: Bałtyjsk)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piława ż.

Wiktionary


piłeczka

zdrobnienie od: piłka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn., spieszczenie od: piłka

 (1.2) zdrobn., spieszczenie od: piła

 (1.3) pot. mała piłka (okrągła) do gry lub zabawy

 (1.4) pot. pieszcz. ciężarna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewczynki, chodźmy porzucać piłeczką na podwóreczku.

 (1.2) Och, ta piłeczka ma wyszczerbione ząbeczki.

 (1.3) W tenisie stołowym używa się piłeczek z celuloidu.

 (1.3) Gładko tak, lekko tak toczy się w dal, / Jak gdyby to była piłeczka, nie stal…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈwɛt͡ʃka, AS: pʹiu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1,3)

 rzecz. piłka ż., piłeczkowanie n.

 czas. piłeczkować

 przym. piłeczkowany

 zobacz też: pełna lista w haśle piłka

 (1.2)

 rzecz. piła ż.

 zobacz też: pełna lista w haśle piła

Wiktionary


piłeczkowy

→ piłeczka


SJP.pl

Patrz:

piłeczka

piłecznica

rodzaj błonkówki z rodziny pilarzowatych


SJP.pl


piłka

1. napełniona powietrzem kula odbijająca się sprężyście, najczęściej wykonana z gumy lub skóry, wykorzystywana do zabawy lub gier sportowych;
2. niewielka piła ręczna;
3. gra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kulisty lub owalny przedmiot, wykonany ze skóry lub gumy, często wypełniony powietrzem, wykorzystywany w sporcie lub do zabawy

 (1.2) pot. zabawa lub gra sportowa z użyciem piłki (1.1)

 (1.3) rzut piłką (1.1); piłka (1.1) lecąca w powietrzu podczas gry

 (1.4) techn. piła ręczna o małych rozmiarach

 (1.5) pot. głowa

 (1.6) pot. brzuch ciężarnej

Wiktionary

Piłka – kulisty przedmiot, najczęściej używany w sportach i grach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piłkarz kopnął piłkę w kierunku bramki przeciwnej drużyny.

 (1.2) Zagrajmy w piłkę!

 (1.3) Zmieniła się również taktyka Australii — piłkarze starali się częściej wrzucać wysokie piłki w pole karne rywala.

 (1.4) Sąsiad odciął piłką kawałek płotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiwka, AS: pʹiu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłkarz mos., piłkarka ż., piłkarstwo n., piłkarzyki lm nm.

:: zdrobn. piłeczka ż.

:: zgrub. piła

 przym. piłkowany, piłkarski

 czas. piłkować ndk., spiłować dk., piłować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kula, kulka; gw. Górny Śląsk bal, bala

 (1.4) piła

Wiktionary


piłkarka

→ piłkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zawodniczka grająca w piłkę nożną

 (1.2) zawodniczka grająca w piłkę ręczną

 (1.3) zawodniczka grająca w piłkę siatkową

Wiktionary

Patrz:

piłkarz

Wymowa:

IPA: pʲiwˈkarka, AS: pʹiu̯karka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłka ż., piłkarz m., piłkarstwo n., piłkarzyki nmos.

 przym. piłkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) futbolistka

 (1.2) szczypiornistka

 (1.3) siatkarka

Wiktionary


piłkarski

→ piłkarstwo, → piłkarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z piłkarstwem, dotyczący piłkarstwa

Wiktionary

Patrz:

piłkarstwo, → piłkarz

Przykłady

 (1.1) Potrzebna była też chęć doskonalenia piłkarskich umiejętności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiwˈkarsʲci, AS: pʹiu̯karsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piłka ż., piłkarz mos., piłkarka ż., piłkarstwo n., piłkarzyki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) futbolowy

Wiktionary


piłkarstwo

ogół czynności, spraw związanych z czynną grą w piłkę, szczególnie w piłkę nożną, zespół rzeczy odnoszących się do tej dziedziny sportu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. gra w piłkę nożną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwiazdy światowego piłkarstwa modlą się o szybki powrót do zdrowia chorego na raka brazylijskiego „króla futbolu” 82-letniego Pelego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piłka ż., piłkarz mos., piłkarka ż., piłkarzyki nmos.

 przym. piłkarski

Wiktionary


piłkarz

osoba grająca w piłkę, zwykle w piłkę nożną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. sportowiec grający w piłkę nożną

 (1.2) sport. sportowiec grający w piłkę ręczną

 (1.3) sport. sportowiec grający w piłkę siatkową

Wiktionary

Piłkarz (w odniesieniu do kobiet stosuje się formę piłkarka) – osoba uprawiająca grę w piłkę, przede wszystkim w piłkę nożną. Określenie stosowane mniej precyzyjnie w przypadku sportowca uprawiającego:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już się przyzwyczailiśmy, że polscy piłkarze przegrywają mecz za meczem.

 (1.2) Wszystkie gazety piszą o wczorajszym sukcesie polskich piłkarzy ręcznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiwkaʃ, AS: pʹiu̯kaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłka ż., piłkarstwo n., piłkarzyki nmos.

:: zdrobn. piłkarzyk m.

:: fż. piłkarka ż.

 przym. piłkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) futbolista, kopacz

 (1.2) szczypiornista

 (1.3) siatkarz

Wiktionary


piłkarzyk

1. figurka piłkarza;
2. obraźliwie: piłkarz


SJP.pl


piłkarzyki

trambambula;
1. gra zręcznościowa rozgrywana przy użyciu figurek piłkarzy przymocowanych do rurek poruszanych rękoma, na stole przypominającym miniaturowe boisko do piłki nożnej, polegająca na zdobyciu ustalonej liczby bramek;
2. stół do tej gry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

forma rzeczownika|rodzaj=męski.

 (2.1) lm. od: piłkarzyk

Wiktionary

Piłkarzyki, futbol stołowy, piłka stołowa, trambambula ( table football, Tischfußball) – gra 2- lub 4-osobowa, imitująca prawdziwy mecz piłki nożnej.

Jest bardzo popularna w barach, szkołach. Występuje w wersji rekreacyjnej, jak i automatowej (przed rozpoczęciem gry trzeba włożyć monetę). Realizowana może być również jako sport.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na początek kolonii planowaćanujemy turniej piłkarzyków, wieczorek karaoke i imprezę techno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiwkaˈʒɨci, AS: pʹiu̯kažyḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłkarstwo n., piłkarz m., piłkarka ż., piłka ż.

 przym. piłkarzykowy, piłkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trambambula, futbol stołowy, piłka stołowa

Wiktionary


piłkarzykowy

→ piłkarzyki (trambambula)


SJP.pl


piłkarzyna

lekceważąco: marny, lichy piłkarz


SJP.pl


piłkochwyt

ogrodzenie wokół boiska zapobiegające wypadaniu piłki poza plac gry; piłkołap


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. wysoka konstrukcja z zawieszaną na niej siatką, umieszczana z tyłu bramki na boisku do piłki nożnej lub ręcznej, która służy do zatrzymywania lecących piłek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłkołap; pot. łapacz

Wiktionary


piłkoholik

osoba bardzo interesująca się piłką nożną, poświęcająca jej zbyt wiele czasu


SJP.pl


piłkoholizm

przesadne interesowanie się piłką nożną, poświęcanie tej tematyce zbyt dużej ilości czasu


SJP.pl


piłkorożny

1. krokwiowiec piłkorożny - gatunek chrząszcza z rodziny kołatkowatych;
2. pniakowiec piłkorożny - gatunek chrząszcza z rodziny zalęszczycowatych


SJP.pl


piłkowanie

rzadko: wycinać niewielką piłą ręczną


SJP.pl


piłkowany

o liściach: o brzegach ograniczonych niewielkimi ostro zakończonymi ząbkami oddzielonymi od siebie wcięciami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający krawędź z ostro zakończonymi, pochylonymi, drobnymi wcięciami i klapkami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiwkɔˈvãnɨ, AS: pʹiu̯kovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piłka ż., piłkowanie n.

Wiktionary


piłkowaty

przypominający piłkę


SJP.pl


piłkować

rzadko: wycinać niewielką piłą ręczną


SJP.pl


piłkowy

→ piłka


SJP.pl

Patrz:

piłka

piłodziobe

o cechach piłodziobych (północnoamerykańskich ptaków leśnych z rzędu kraskowatych, o dużym dziobie z charakterystycznymi niewielkimi ząbkami)


SJP.pl


piłodzioby

o cechach piłodziobych (północnoamerykańskich ptaków leśnych z rzędu kraskowatych, o dużym dziobie z charakterystycznymi niewielkimi ząbkami)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Momotidae|G.R. Gray|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu kraskowych

Wiktionary

Piłodzioby (Momotidae) – rodzina ptaków z rzędu kraskowych (Coraciiformes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jaskrawo ubarwione piłodzioby gniazdują w tunelach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłodziób mzw.

Wiktionary


piłodziób

ptak z rodziny o tej samie nazwie, zamieszkujący lasy Południowej Ameryki, odznaczający się jaskrawym upierzeniem i dużym ząbkowanym dziobem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z rodziny piłodziobów występujący w Ameryce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Średniej wielkości piłodzioby żyją w gęstych lasach Nowego Świata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłodzioby nmos.

Wiktionary


piłogon

gatunek atlantyckiej ryby poławianej do konsumpcji i dla skór


SJP.pl

Piłogon ("Galeus melastomus") – gatunek morskiej ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny Pentanchidae. Poławiana jako ryba konsumpcyjna i dla skór.

Wikipedia


piłokształtny

przymiotnik

 (1.1) taki, który kształtem przypomina zęby piły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiwɔˈkʃtawtnɨ, AS: pʹiu̯okštau̯tny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłozębny

Wiktionary


piłonos

gatunek średniej wielkości rekina


SJP.pl


piłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|piłować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piłować ndk.

 rzecz. piła ż., Piła ż., pilniczek mrz.

Wiktionary


piłowate

rodzina ryb morskich z rzędu płaszczek, o kształcie ciała podobnym do ciała rekina i przypominającym piłę pysku uzbrojonym w boczne zęby


SJP.pl

Piłowate (Pristidae) – rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych z rzędu Rhinopristiformes.

Wikipedia


piłowaty

1. przypominający piłę, ząbkowany tak, jak piła (np. piłowaty szew);
2. nudnawy, nieciekawy (np. piłowate przedstawienie, piłowata recenzja);
3. o cechach piłowatych (ryb morskich z rzędu płaszczek, o kształcie ciała podobnym do ciała rekina i przypominającym piłę pysku uzbrojonym w boczne zęby)


SJP.pl


piłować

1. przecinać piłą
2. obrabiać coś pilnikiem
3. środowiskowo: być wymagającym nauczycielem
4. potocznie: chrapać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) rżnąć, przecinać coś piłą lub piłką

 (1.2) ścierać lub wygładzać coś pilnikiem

 (1.3) przen. chrapać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piłka ż., piłowanie n., pilnik m., opiłek mrz., pilniczek mrz., Piła ż., pilarka ż.

 czas. opiłowywać, spiłować, opiłować

Wiktionary


piłowy

dotyczący piły


SJP.pl


piłozębny

przymiotnik

 (1.1) elektr. o przebiegu: piłokształtny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A poza tym dlaczego charakterystyka detektora ma kształt piłozębny? (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiwɔˈzɛ̃mbnɨ, AS: pʹiu̯ozẽmbny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłokształtny

Wiktionary


piłsudczyk

żołnierz służący pod dowództwem Józefa Piłsudskiego (polskiego działacza niepodległościowego, twórcy i przywódcy Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. polit. żołnierz Legionów Piłsudskiego; później zwolennik Józefa Piłsudskiego i jego polityki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam Szczypiorski pozostał piłsudczykiem również wtedy, gdy drogi PPS i Piłsudskiego się rozeszły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiwˈsuṭt͡ʃɨk, AS: pʹiu̯suṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. propiłsudczyk mos., Piłsudski m., piłsudczyzna ż.

 przym. piłsudczykowski

Wiktionary


piłsudczykowski

związany z Józefem Piłsudskim, jego działalnością i poglądami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. związany ze zwolennikami Piłsudskiego i jego polityki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteśmy świadomi roli naszego pisma w zakresie: integracji środowisk niepodległościowych i piłsudczykowskich; przekazywania zasad i wartości związanych z tradycją zarówno narodową, jak i chrześcijańską (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłsudczyk m., piłsudczyzna ż., Piłsudski m.

Wiktionary


piłsudczyzna

ogół poglądów Józefa Piłsudskiego (polskiego działacza niepodległościowego, twórcy i przywódcy Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej) i historia, miejsca z nim związane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) publ. pejor. lub iron. polityka prowadzona przez Józefa Piłsudskiego i jego obóz

 (1.2) publ. pejor. lub iron. polityczne zaplecze Józefa Piłsudskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przed wojną trwała walka pomiędzy piłsudczyzną a endecją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piłsudski m., piłsudczyk m.

 przym. piłsudczykowski

Wiktionary


piłsudski

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Piłsudski – polityk, brat Józefa Piłsudskiego
  • Bronisław Piłsudski – etnograf, brat Józefa Piłsudskiego
  • Edmund Piłsudski – rotmistrz husarów, kuzyn Józefa Piłsudskiego
  • Franciszek Piłsudski – starosta wieszwiański, piwniczy Wielkiego Księstwa Litewskiego
  • Ignacy Juliusz Piłsudski – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego
  • Jan Chrystofor Piłsudski – starosta czerakowski i wiśniański, członek konfederacji targowickiej
  • Jan Piłsudski – prawnik, społecznik, działacz państwowy
  • Józef Piłsudski – Naczelnik Państwa, pierwszy Marszałek Polski
  • Józef Wincenty Piłsudski – ojciec Józefa Piłsudskiego
  • Kazimierz Ludwik Piłsudski – prapradziad Józefa Piłsudskiego
  • Kazimierz Piłsudski – urzędnik, działacz szachowy
  • Kazimierz Piłsudski – rotmistrz żmudzki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piłsudczyk mos., piłsudczyzna ż.

 przym. piłsudczykowski

Wiktionary


pińczowianin

mieszkaniec Pińczowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pińczowa

 (1.2) osoba pochodząca z Pińczowa, urodzona w Pińczowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲĩj̃n͇t͡ʃɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: pʹĩĩ ̯ṇčovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pińczów m.

:: fż. pińczowianka ż.

 przym. pińczowski

Wiktionary


pińczowianka

mieszkanka Pińczowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pińczowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲĩj̃n͇t͡ʃɔˈvʲjãnka, AS: pʹĩĩ ̯ṇčovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pińczów m.

:: fm. pińczowianin m.

 przym. pińczowski

Wiktionary


pińczowski

przymiotnik od: Pińczów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pińczowem, dotyczący Pińczowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pińczów mrz., pińczowianin mos., pińczowianka ż.

Wiktionary


pińczyce

Pińczyce – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Koziegłowy.

Słynie przede wszystkim z pięknego zabytkowego kościółka z XVIII w. i pałacu, w którym obecnie znajduje się plebania. Wokół kościoła i plebanii znajduje się również mur i dwie baszty. W Pińczycach mieści się także Szkoła Podstawowa oraz Biblioteka. Pińczyce położone są na Garbie Woźnickim, wokół nich rosną lasy.

Wikipedia


pińczów

miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim


SJP.pl

Pińczów – miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, siedziba powiatu pińczowskiego i gminy miejsko-wiejskiej Pińczów.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1428 roku, położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wiślickim w województwie sandomierskim.

Wikipedia


pińka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zięba

Wiktionary


pińsk

miasto i port na Białorusi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto i port rzeczny na Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci

Wiktionary

Pińsk ( Пінск, "Pinsk", Пинск, "Pinsk") – miasto i port rzeczny w południowej części Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci, w odległości 29 km od kanału Dniepr – Bug. Miasto leży w obwodzie brzeskim, do 1939 w województwie poleskim (w 1921 jego stolica), węzeł drogowy; stolica diecezji pińskiej (1925), seminarium duchowne (1925, 2001); 126 300 mieszkańców (2020).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pina ż., pińszczanin mos., pińszczanka ż.

 przym. piński

Wiktionary


piński

związany z Pińskiem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pińskiem, dotyczący Pińska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pińsk mrz.

Wiktionary


pińsko

związany z Pińskiem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pińsko – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin
  • Pińsko – osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin

Wikipedia


pińszczanin

mieszkaniec Pińska


SJP.pl


pińszczanka

mieszkanka Pińska


SJP.pl


piśmica

piśmica okółkóweczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych


SJP.pl


piśmidełko

zdrobnienie od: piśmidło


SJP.pl


piśmidło

pogardliwie o kiepskiej gazecie, marnym, bezwartościowym czasopiśmie, rzadziej utworze literackim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pogard. gazeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisanina ż.

 przym. pisemny

Wiktionary


piśmiennictwo

utwory pisane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ogół pisanych utworów literackich

 (1.2) przest. pisarstwo, tworzenie literatury

Wiktionary

Piśmiennictwo – ogół wypowiedzi językowych utrwalonych w piśmie, pełniących określone funkcje w różnych dziedzinach życia społecznego; obejmuje m.in. literaturę piękną, publicystykę, dzieła naukowe i popularnonaukowe, dokumenty życia zbiorowego.

Piśmiennictwo w publikacjach naukowych to umieszczane na końcu pracy zestawienie bibliograficzne cytowanych publikacji. Czasami zapisywane jako „literatura” lub „bibliografia”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Początki literatury polskiej wiążą się z piśmiennictwem łacińskim, powstającym na ziemiach polskich już od przełomu X i XI w.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pisać ndk., pisywać dk.

 przym. piśmienniczy, piśmienny, pisemny

 rzecz. pisarczyk mos., pisarz mos., piśmienność ż., pisanie n., pisanina ż., pismo n.

 przysł. pisemnie

Wiktionary


piśmienniczy

odnoszący się do piśmiennictwa, pisarstwa (np. praca piśmiennicza, twórczość piśmiennicza), związany w jakiś sposób z piśmiennictwem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący piśmiennictwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanie n., pisanina ż., piśmiennictwo n., piśmienniczość ż., piśmiennik mos., piśmienność ż.

 przym. piśmienny, pisemny

 przysł. piśmienniczo, piśmiennie, pisemnie

Wiktionary


piśmienność

nabyta umiejętność pisania, a także: talent pisarski, zdolność do tworzenia wartościowych utworów literackich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność posługiwania się pismem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piśmienny, piśmienniczy

 przysł. piśmiennie

 rzecz. piśmiennictwo n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


piśmienny

1. o człowieku: potrafiący pisać;
2. utrwalony na piśmie (np. praca piśmienna, zgoda piśmienna), wyrażony za pomocą pisma lub w jakiś inny sposób związany z pismem; pisemny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) potrafiący czytać i pisać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już przed wojną w naszej wsi żyły same osoby piśmienne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisemko n., pisanie n., pisanina ż., piśmiennictwo n., piśmienniczość ż., piśmiennik mos., piśmienność ż.

 czas. pisać ndk.

 przym. piśmienniczy

 przysł. piśmienniczo, piśmiennie

Wiktionary


piśnięcie

1. odezwać się piskliwym głosem, wydać ostry, cienki, przenikliwy dźwięk, wydać pisk;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydać pojedynczy ton, dźwięk


SJP.pl


piździelec

wulgarnie: wyzwisko kierowane do mężczyzn; chuj, pizda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. mężczyzna bardzo źle oceniany przez mówiącego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzgardziła nami i w końcu wyszła za jakiegoś obrotnego piździelca, który na śmietniku w Reichu wygrzebał mercedesa, wypolerował irchą oraz flanelą i zajechał pod jej dom, […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż.

 przym. pizdowaty

 czas. piździć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. chuj, fiut, kutas, skurwiel, skurwysyn

Wiktionary


piździernik

żartobliwie: zimny październik


SJP.pl


piździć

wulgarnie:
1. silnie wiać; pizgać;
2. śmierdzieć, cuchnąć;
3. o zimnej pogodzie: dokuczać, doskwierać; pizgać


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) wulg. padać (o deszczu, śniegu)

 (1.2) wulg. śmierdzieć

 (1.3) wulg. być lub wiać (zwykle o cieple lub zimnie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj od rana piździ deszczem bez przerwy.

 (1.2) Co tutaj tak piździ?

 (1.3) Zamknij okno, bo już piździ zimnem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiʑd͡ʑit͡ɕ, AS: pʹiźʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż., piździelec m., piżdżenie n.

 przym. pizdowaty

Wiktionary


piźniynty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. głupkowaty, szalony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyś ty je, chłopie, piźniynty, że tak prawisz od rzeczy?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piznąć dk., piznóć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piźnióny

Wiktionary


piźnióny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. głupkowaty, szalony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyś ty je, chłopie, piźnióny, że tak prawisz od rzeczy?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piznąć dk., piznóć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piźniynty

Wiktionary


piźnięty

pizdnąć, pizgnąć; wulgarnie:
1. uderzyć, walnąć, trzasnąć;
2. mocno rzucić;
3. wybuchnąć


SJP.pl


piżam

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|piżama.

Wiktionary


piżama

strój przeznaczony do spania lub odpoczynku, składający się z luźnych spodni i bluzy albo spodenek i koszulki; pidżama; pyjama (rzadko)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) strój, który zakłada się, idąc spać;

Wiktionary

Piżama (pidżama) – ubiór nocny, nakładany do snu, składający się z dwóch części: bluzy (często rozpinanej) i spodni. Piżama ma zwykle luźny, swobodny krój. Piżamy są na ogół wykonywane z bawełny, często z bawełnianego trykotu lub flaneli. Materiałem na bardziej eleganckie piżamy bywa też satyna, także jedwabna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy go odwiedziłem, był w szpitalnej piżamie i wpatrywał się w podłogę.

 (1.1) Na wystawie sklepowej były szlafroki, piżamy i bielizna.

 (1.1) Usiadłem w kapciach i piżamie przed telewizorem i obejrzałem film.

 (1.1) Pół roku przed śmiercią można było zobaczyć starszą panią w szpitalnej piżamie na autostradzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈʒãma, AS: pʹižãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pidżama ż., pidżamka ż.

:: zdrobn. piżamka ż.

 przym. pidżamowy, piżamowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pidżama

Wiktionary


piżamka

zdrobnienie od: piżama; pidżamka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: piżama

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi otworzył mały Nowakowski, ubrany w piżamkę w czerwone kaczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈʒãmka, AS: pʹižãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piżama, pidżama, pidżamka

 przym. pidżamowy, piżamowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pidżamka

Wiktionary


piżamowy

związany w jakiś sposób z piżamą (np. komplet piżamowy, zestaw piżamowy), odnoszący się do piżamy; pidżamowy


SJP.pl


piżdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|piździć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piździć

 rzecz. pizda ż.

 przym. pizdowaty

Wiktionary


piżjan

sieja piżjan - gatunek ryby z rodziny łososiowatych


SJP.pl


piżma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodach niżnonowogrodzkim i kirowskim Rosji, prawy dopływ Wiatki

 (1.2) geogr. hydron. rzeka w Republice Komi, w Rosji, lewy dopływ Peczory

Wiktionary


piżmaczek

roślina z rodziny piżmaczkowatych, o kwiatach pachnących piżmem, rosnący w cienistych lasach całej Polski


SJP.pl

Piżmaczek ("Adoxa") – rodzaj roślin należący do rodziny piżmaczkowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia trzy lub pięć gatunków. Występują one w strefie umiarkowanej i chłodnej półkuli północnej, przy czym dwa gatunki to endemity chińskie. Do flory Polski należy jeden gatunek – piżmaczek wiosenny ("Adoxa moschatellina"), będący zarazem gatunkiem typowym rodzaju.

Wikipedia


piżmaczkowate

rodzina roślin z gromady okrytonasiennych, obejmująca jedynie kilka gatunków piżmaczka (niewielkiej rośliny o kwiatach pachnących piżmem, rosnącej w cienistych lasach całej Polski)


SJP.pl

Pi

Wikipedia


piżmaczkowaty

o cechach piżmaczkowatych


SJP.pl


piżmak

ssak z rzędu gryzoni; piżmoszczur, szczur piżmowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

Wiktionary

Piżmak ("Ondatra") – rodzaj ssaka z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲiʒmak, AS: pʹižmak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piżmo n., piżmowiec m.

 przym. piżmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piżmak amerykański, piżmoszczur, szczur piżmowy

Wiktionary


piżmaki

ssak z rzędu gryzoni; piżmoszczur, szczur piżmowy


SJP.pl


piżmian

włóknodajna i ozdobna roślina z rodziny ślazowatych


SJP.pl

Piżmian ("Abelmoschus") – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych ("Malvaceae"). Obejmuje 15 gatunków występujących w tropikach Afryki i Azji. Niektóre gatunki, np. piżmian jadalny ("A. esculentus") i piżmian właściwy ("A. moschatus") uprawiane są jako rośliny ozdobne i jadalne.

Wikipedia


piżmo

mazista wydzielina gruczołów piżmowca (substancja otrzymywana również syntetycznie), służąca do utrwalania zapachu perfum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zootechn. wydzielina z gruczołów okołoodbytniczych piżmowca syberyjskiego;

 (1.2) przest. przyprawa z wydzielin gruczołów zwierzęcych wydzielających silny zapach

 (1.3) stpol. bot. bodziszek cuchnący

 (1.4) stpol. kosmet. maść zapachowa

Wiktionary

Piżmo – wydzielina z gruczołów zapachowych piżmowca syberyjskiego ("Moschus moschiferus", daw. „jeleń piżmowy”), stosowana jako substancja zapachowa i utrwalacz zapachu perfum. Substancję o podobnych właściwościach można pozyskać od innych zwierząt. Naturalne piżma są obecnie zastępowane przez syntetyczne wonne związki chemiczne, tzw. piżma sztuczne (syntetyczne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po rozpuszczeniu w roztworze alkoholowym piżmo nabiera zmysłowego zwierzęcego aromatu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piżmak mzw.

 przym. piżmowy

Wiktionary


piżmoszczur

ziemno-wodny gryzoń z rodziny nornikowatych; piżmak, szczur piżmowy


SJP.pl


piżmowce

azjatycki ssak z jeleniowatych; na brzuchu samce mają gruczoł wydzielający piżmo


SJP.pl


piżmowcowate

o cechach piżmowcowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Piżmowcowate, piżmowce (Moschidae) – rodzina ssaków z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu parzystokopytnych (Atriodactyla).

Wikipedia


piżmowcowaty

o cechach piżmowcowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


piżmowiec

azjatycki ssak z jeleniowatych; na brzuchu samce mają gruczoł wydzielający piżmo


SJP.pl

Piżmowiec ("Moschus") – rodzaj ssaków z rodziny piżmowcowatych (Moschidae).

Wikipedia


piżmowy

wyprodukowany z dodatkiem piżma, pachnący piżmem (np. olejek piżmowy), związany w jakiś sposób z piżmem (np. zapach piżmowy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z piżmem, dotyczący piżma

 (1.2) wydzielający piżmo

 (1.3) o zapachu piżma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piżmo n., piżmowiec mzw., piżmak mzw., piżmowcowate nmos.

Wiktionary


piżmowół

potężnie zbudowany ssak z krętorogich występujący w arktycznych rejonach Ameryki Północnej; piżmowiec wschodni, wół piżmowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Ovibos moschatus|ref=tak., gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wół piżmowy

Wiktionary


piżmówka

1. gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; kaczka piżmowa;
2. wonnica piżmówka - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl

Piżmówka, piżmówka amerykańska, kaczka piżmowa ("Cairina moschata") – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje tereny od wybrzeży Meksyku, poprzez Amerykę Środkową po Ekwador nad Pacyfikiem oraz wybrzeża Urugwaju i północnej Argentyny nad Atlantykiem. Udomowiony przez Indian Ameryki Południowej, trafił do Europy w XVI wieku przywieziony przez Hiszpanów i Portugalczyków.

Wikipedia


piżmówki

1. gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; kaczka piżmowa;
2. wonnica piżmówka - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


piżon

pojedynczy, kunsztowny pukiel włosów, przypominający skrzydła gołębia, modny zwłaszcza w osiemnastowiecznej Europie


SJP.pl


pjkm

skrótowiec

 (1.1) = Platforma Janusza Korwina-Mikke

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PJKM startowała w wyborach parlamentarnych w 2005

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿jɔt‿ka‿ˈɛ̃m, AS: pe‿i ̯ot‿ka‿ẽm

Wiktionary


pjm

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = jęz. polski język migowy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PJM ma gramatykę bardziej zbliżoną do chińskiego niż polskiego; posiada tak jak chiński klasyfikatory, niespotykane w językach indoeuropejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿jɔt‿ˈɛ̃m, AS: pe‿i ̯ot‿ẽm

Wiktionary


pjongczang

miasto w Korei Południowej


SJP.pl

Pjongczang (kor. 평창군, "Pyeongchang-gun") – powiat w północno-wschodniej części Korei Południowej, w prowincji Gangwon, w górach Taebaek. Gospodarz Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2018.

Wikipedia


pjongjang

stolica Korei Północnej; Phenian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Korei Północnej;

Wiktionary

{

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pjongjang nie jest tak uprzemysłowiony jak inne miasta Azji Wschodniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃ŋʲɟjãŋk, AS: pʹi ̯õŋʹǵi ̯ãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pjongjańczyk mos., pjongjanka ż.

 przym. pjongjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Phenian

Wiktionary


pjongjanka

mieszkanka Pjongjangu (stolicy Korei Północnej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pjongjangu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ŋʲˈɟjãŋka, AS: pʹi ̯õŋʹǵi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pjongjang mrz.

:: fm. pjongjańczyk mos.

 przym. pjongjański

Wiktionary


pjongjańczyk

mieszkaniec Pjongjangu (stolicy Korei Północnej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pjongjangu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ŋʲˈɟjä̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: pʹi ̯õŋʹǵi ̯ä̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pjongjang m.

:: fż. pjongjanka ż.

 przym. pjongjański

Wiktionary


pjongjański

→ Pjongjang; pheniański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Pjongjangu, stolicy Korei Północnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ŋʲˈɟjä̃j̃sʲci, AS: pʹi ̯õŋʹǵi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pjongjang mrz., pjongjańczyk mos., pjongjanka ż.

Wiktionary


pk

skrót od: Politechnika Krakowska


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Politechnika Krakowska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Politechnika Krakowska – wyższa uczelnia w Krakowie
  • Partia Kobiet – polska partia polityczna
  • Park krajobrazowy – forma ochrony przyrody
  • pK – wyrażenie chemiczne
  • Parkour – dyscyplina sportów ekstremalnych
  • Karabin maszynowy PK/PKM – radziecki uniwersalny karabin maszynowy
  • Psychokineza – określenie używane w parapsychologii
  • P. Killer Trackz – producent muzyki hip-hopowej
  • „Przewodnik Katolicki” – ogólnopolski tygodnik
  • Player killer – pojęcie dotyczące gier internetowych
  • Puchar Konfederacji – turniej piłkarski
  • Puchar Kontynentalny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Studiuję na PK.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ˈka, AS: pe‿ka

Wiktionary


pka

skrótowiec

 (1.1) eduk. = Polska Komisja Akredytacyjna; (do 30 września 2011) Państwowa Komisja Akredytacyjna

 (1.2) transp. = Przedsiębiorstwo Komunikacji Autobusowej (w Gdyni)

 (1.3) transp. = Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polska Komisja Akredytacyjna
  • Przedsiębiorstwo Komunikacji Autobusowej w Gdyni
  • pKa - Moc kwasu
  • Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna

Wikipedia


pkb

produkt krajowy brutto; wartość wytworzonych przez gospodarkę danego państwa w ciągu roku dóbr i usług, przypadająca na głowę jednego mieszkańca


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = produkt krajowy brutto;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • produkt krajowy brutto
    • PKB nominalny
    • PKB realny
  • Państwowy Korpus Bezpieczeństwa
  • pKb

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Deficyt budżetowy rzędu 10 proc. PKB albo rozpad systemów zabezpieczenia społecznego i zdrowotnego - przed takim dylematem już za dwadzieścia lat stanie Polska za sprawą antynatalnej i depopulacyjnej polityki prowadzonej przez kolejne rządy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈbɛ, AS: pe‿ka‿be

Wiktionary


pkd

skrót od: Polska Klasyfikacja Działalności


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polska Klasyfikacja Działalności
  • wielotorbielowatość nerek
  • Przeworska Kolej Dojazdowa
  • Piotrkowska Kolej Dojazdowa
  • Polski Klub Dyskusyjny

Wikipedia


pkf

Polska Kronika Filmowa


SJP.pl


pkg

skrótowiec

 (1.1) = Polskie Koleje Górskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W siedzibie PKG nie znalazł już nikogo.

Wiktionary


pkieł

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. piekło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲcɛw, AS: pʹḱeu̯

Wiktionary


pkin

skrót od: Pałac Kultury i Nauki


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = Pałac Kultury i Nauki;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿ka‿i‿ˈɛ̃n, AS: pe‿ka‿i‿ẽn

Wiktionary


pkl

skrótowiec

 (1.1) = Polskie Koleje Linowe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polskie Koleje Linowe
  • Polska Komisja Likwidacyjna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dyrekcja PKL odesłała je z kwitkiem.

Wiktionary


pkld

skrót od: Parlamentarny Klub Lewicy Demokratycznej


SJP.pl


pkm

skrótowiec

 (1.1) = podstawy konstrukcji maszyn;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Podstawy konstrukcji maszyn
  • PKM – karabin maszynowy
  • Pasażerokilometr – (paskm, pkm, ang. pass·km, passenger·kilometre)
  • Polski Klub Morski – jeden z najstarszych polskich klubów żeglarskich z Gdańska.
  • Poznański Klub Morski – klub żeglarski Ligi Obrony Kraju z Poznania
  • PKM Bytom
  • PKM Tychy
  • PKM Gliwice
  • PKM Świerklaniec
  • PKM Sosnowiec
  • PKM Czechowice-Dziedzice
  • PKM Katowice

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈɛ̃m, AS: pe‿ka‿ẽm

Wiktionary


pkn

skrót od: Polski Komitet Normalizacyjny - jednostka organizacyjna prowadząca działalność normalizacyjną na szczeblu krajowym


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Polski Koncern Naftowy

 (1.2) = Polski Komitet Normalizacyjny

 (1.3) = ekon. produkt krajowy netto

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polski Komitet Normalizacyjny
  • Polski Koncern Naftowy (od 3 lipca 2023 pod nazwą Orlen S.A.) – polski koncern multienergetyczny
  • Produkt krajowy netto – jeden z mierników bogactwa narodu
  • Kościół Protestancki w Holandii, hol. Protestantse Kerk in Nederland, największe po Kościele katolickim ugrupowanie religijne w Holandii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) PKN Orlen podpisał z Siemens Polska długoterminową umowę serwisową dla pięciu turbozespołów Zakładowej Elektrociepłowni PKN Orlen w Płocku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈɛ̃n, AS: pe‿ka‿ẽn

Wiktionary


pknmij

[czytaj: pe-ka-en-em-i-JOT] skrót od: Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości


SJP.pl


pko

Powszechna Kasa Oszczędności


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = Powszechna Kasa Oszczędności;

 (1.2) = Pocztowa Kasa Oszczędności

 (1.3) = Polski Komitet Obywatelski

 (1.4) = Powiatowy Komitet Obrony

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PKO BP (PKO Bank Polski) – Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski Spółka Akcyjna
  • PKO (Pocztowa Kasa Oszczędności) – obecne PKO BP
  • PKO (Powszechna Kasa Oszczędności) – obecne PKO BP
  • (Polski Korpus Ochotniczy) – oddział walczący po stronie ukraińskiej podczas wojny ukraińsko-rosyjskiej
  • PKO – kod IATA portu lotniczego Parakou
  • PKO lub PolKO (polskie komitety opiekuńcze) – agendy terenowe Rady Głównej Opiekuńczej
  • PeKaO (Bank Pekao) – Bank Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od nowego roku PKO BP wprowadziło miesięczną dwuzłotową opłatę za prowadzenie rachunku (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈɔ, AS: pe‿ka‿o

Wiktionary


pko-wski

przymiotnik od: PKO BP (Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski); pekaowski


SJP.pl


pkol

[czytaj: pe-ka-OL] skrót od: Polski Komitet Olimpijski


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = sport. Polski Komitet Olimpijski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PKOl jest członkiem MKOl-u od 1919 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈɔl, AS: pe‿ka‿ol

Wiktionary


pkos

skrót od: Polski Komitet Opieki Społecznej


SJP.pl


pkp

[czytaj: pe-ka-PE] skrót od: Polskie Koleje Państwowe


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju niemęskoosobowego, liczba mnoga

 (1.1) = Polskie Koleje Państwowe

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (2.1) = pot. dworzec PKP (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W grudniu wydano nowy rozkład jazdy PKP.

 (2.1) Od drugiej w nocy byłem na PKP w Krakowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈpɛ, AS: pe‿ka‿pe

Wiktionary


pkpg

skrót od: Państwowa Komisja Planowania Gospodarczego, główny organ gospodarki planowej w Polsce okresu stalinowskiego i narzędzie jej centralizacji


SJP.pl


pkpp

Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych


SJP.pl


pkps

skrót od: Polski Komitet Pomocy Społecznej


SJP.pl


pks

[czytaj: pe-ka-ES] skrót od: Państwowa Komunikacja Samochodowa - przedsiębiorstwo państwowe zajmujące się przewozami publicznymi


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = mot. Państwowa Komunikacja Samochodowa

 (1.2) = mot. Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W styczniu wydano nowy rozkład jazdy PKS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈɛs, AS: pe‿ka‿es

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pekaes mrz., Pekaes mrz.

 przym. pekaesowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pekaes

Wiktionary


pks-owiec

pracownik PKS (Pekaesu, Państwowej Komunikacji Samochodowej); pekaesowiec


SJP.pl


pks-owski

→ PKS (Państwowa Komunikacja Samochodowa); pekaesowski


SJP.pl


pkt

skrót od: punkt (czytany jako cały wyraz); p., pt


SJP.pl

skrót

 (1.1) = punkt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z art. 30 §1 pkt 2 umowa o pracę rozwiązuje się przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. ppkt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) p.

Wiktionary


pkw

skrót od: Państwowa Komisja Wyborcza


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = polit. Państwowa Komisja Wyborcza;

 (1.2) = wojsk. Polski Kontyngent Wojskowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pKw – logarytm dziesiętny iloczynu jonowego,
  • PKW – Państwowa Komisja Wyborcza,
  • PKW – Polskie Kadry Wojskowe,
  • PKW – Polski Kontyngent Wojskowy,
  • PKW – Południowy Koncern Węglowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) PKW ogłosiła wyniki wyborów.

 (1.2) Dywizja Kawalerii Pancernej wchodzi w skład PKW w Afganistanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈvu, AS: pe‿ka‿vu

Wiktionary


pkwiu

skrót od: Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿ka‿vu‿i‿ˈu, AS: pe‿ka‿vu‿i‿u

Wiktionary


pkwn

[czytaj: pe-ka-wu-EN] skrót od: Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = hist. polit. Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Lublinie PKWN wydał w formie dekretu kodeks karny Wojska Polskiego, w którym karę śmierci przewidziano w 17 artykułach, m.in. dla każdego, "kto publicznie lży, znieważa albo wyszydza ustrój" […]

Wiktionary


pkz

skrót od: Pracownie Konserwacji Zabytków


SJP.pl


pkzp

skrót od: Pracownicza Kasa Zapomogowo-Pożyczkowa


SJP.pl


pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PL – Polska, kod ISO 3166-1 nazwy państwa
  • pl – język polski, kod ISO 639-1 nazwy języka
  • .pl – krajowa domena najwyższego poziomu przypisana do polskich stron internetowych
  • Patrologia Latina, PL – zbiór pism ojców Kościoła i innych autorów chrześcijańskich piszących po łacinie
  • Polska Lewica, PL – polska lewicowa partia polityczna, założona przez byłego premiera RP Leszka Millera
  • PL/1
  • Pogoń Lwów

Wikipedia


pl.

skrót od:
1. pluralis (w językoznawstwie: liczba mnoga); plur.;
2. plac


SJP.pl

skrót

 (1.1) = plac

 (1.2) = plan

 (1.3) = plansza

 (1.4) = przeciwlotniczy

Wiktionary


plac

1. duża, wolna przestrzeń w mieście, zwykle otoczona budynkami;
2. teren przeznaczony pod zabudowę, otaczający zabudowę;
3. dawniej: pole bitwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

 (1.2) określone miejsce

 (1.3) daw. wolna przestrzeń, wolne miejsce

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na placu przed ministerstwem demonstrowali niezadowoleni.

 (1.2) Na placu bitwy nie było już nikogo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plat͡s, AS: plac

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. placówka ż., placowe n., placowy m., placek m.

:: zdrobn. placyk m.

 przym. placowy, plackowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rondo, skrzyżowanie

Wiktionary


placadiutant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. adm. oficer pomocniczy placmajora

Wiktionary


placebo

substancja lub zabieg bez aktywnego składnika leczniczego, który wywołuje pozytywne efekty zdrowotne dzięki przekonaniu pacjenta, że otrzymuje prawdziwe leczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) farm. substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;

Wiktionary

Placebo (łac. „będę się podobał”) – substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, niemające wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia. Chory nie wie, że to, co zastosowano, nie jest prawdziwym leczeniem, zaś wszystko (dla leku głównie: wygląd, zapach, smak, konsystencja), oprócz leczniczych właściwości placebo jest takie samo, jak rzeczywistej terapii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: plaˈt͡sɛbɔ, AS: placebo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nocebo n.

Wiktionary


placeboreaktywny

reagujący na placebo (środek niemający wpływu na funkcjonowanie organizmu, podawany jednak jako lek w celach psychoterapeutycznych) tak samo, jak na skutecznie działający lek


SJP.pl


placeholder

[czytaj: plejsholder] tymczasowy element zastępczy, zajmujący miejsce docelowej treści


SJP.pl


placek

płaskie, słodkie ciasto, pieczone często z różnymi dodatkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. płaski, zwykle okrągły wypiek, często słodki, z dodatkami

 (1.2) niewielki, pieczony lub smażony krążek np. z mąki lub ziemniaków

 (1.3) o czymś niewielkim, płaskim, utworzonym z miękkiej masy

 (1.4) mała, ograniczona płaszczyzna wyodrębniająca się z otaczającego ją tła

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • placek – rodzaj potrawy
  • Placek – bohater powieści O dwóch takich, co ukradli księżyc

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama zrobiła pyszny placek z owocami, może spróbujesz?

 (1.2) Natarłem ziemniaków i będę smażył placekacki.

 (1.3) Robiąc talerz, garncarz formuje starannie na kole placek gliny.

 (1.4) Na tej starej kanapie widać tłuste placekacki brudu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplat͡sɛk, AS: placek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plac m., placyk m., placowe n.

:: zdrobn. placuszek m.

 przym. plackowaty, placowy

Wiktionary


placenta

1. narząd powstający u większości ssaków w czasie ciąży; łożysko;
2. część ścianki zalążni;
3. wyciąg z łożysk kobiecych wzmacniający odporność;
4. dawniej: skórzana dyscyplina do karania uczniów


SJP.pl


placet

zgoda, pozwolenie na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgoda, pozwolenie

Wiktionary

Placet (łac. "placet" podoba się) – []. W średniowieczu także przez władzę świecką.

W dziedzinie prawa sądowego "placet" to prośba skierowana do monarchy o rozstrzygnięcie sporu. We Francji w przypadku przychylnego jej rozpatrzenia, monarcha wydawał wyrok osobiście lub przekazywał Radzie Stron Procesowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostaliśmy oczekiwane placet na budowę kaplicy cmentarnej.

Wiktionary


placido

określenie wykonawcze: spokojnie, łagodnie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Placido – tradycyjne imię romańskie.
  • Plácido (film) – hiszpański film
  • Placido Costanzi – włoski malarz
  • Plácido Domingo – tenor hiszpański
  • Placido Falconio – włoski kompozytor
  • Placido Puccinelli – włoski mnich i historyk
  • Placido Columbani – włoski architekt
  • Giacinto Placido Zurla – włoski kardynał
  • Plácido Polanco – dominikański bejsbolista
  • Plácido Vega y Daza – meksykański generał
  • Placido – wódz Indian Tonkawa
  • Michele Placido – włoski aktor i reżyser

Wikipedia


placka

rzadko: przyrząd do zabijania much, składający się z płaskiego elementu z tworzywa sztucznego, umocowanego na długiej rączce; packa


SJP.pl


plackapela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. orkiestra podwórkowa

Wiktionary


plackarnia

rodzaj restauracji, w której główną specjalnością są placki, czasami także naleśniki i podobne potrawy ze smażonego ciasta


SJP.pl


plackiem

płaskie, słodkie ciasto, pieczone często z różnymi dodatkami


SJP.pl


plackowaty

podobny do placka, mający kształt placka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kształt placekacka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plac mrz., placek mrz., placyk mrz.

Wiktionary


plackowy

→ placek


SJP.pl

Patrz:

placek

placmajor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) adm. hist. pomocniczy oficer głównego komendanta fortecy lub miasta, kierujący sprawami biurowymi

Wiktionary


placowa

→ plac


SJP.pl

Patrz:

plac

placowe

opłata pobierana od osoby wynajmującej część jakiegoś placu w zamian za możliwość użytkowania go w celach gospodarczych lub komunikacyjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) opłata pobierana od handlarzy na placach targowych

Wiktionary

Patrz:

plac

Powiązane:

 rzecz. plac mrz., placek mrz., placyk mrz.

Wiktionary


placowy

→ plac


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik dozorujący plac

Wiktionary

Patrz:

plac

Powiązane:

 rzecz. plac mrz., placek mrz., placyk mrz.

Wiktionary


placuszek

zdrobnienie od: placek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od placek

 (1.2) mały placek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. placek mrz.

Wiktionary


placyd

imię męskie


SJP.pl

Placyd – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od łacińskiego przydomka pochodzącego od wyrazu pospolitego "placidus", oznaczającego „spokojny, dobrotliwy, łagodny”. Notowane w Polsce co najmniej od 1691 roku.

Żeński odpowiednik tego imienia: Placyda.

Wikipedia


placyda

imię żeńskie


SJP.pl

Placyda – żeński odpowiednik imienia Placyd. Zdrobnienia to Cytka, Cysia, Platusia. Istnieją święte i błogosławione tego imienia.

W XIX wieku imię pojawiało się sporadycznie. Popularne było w Hiszpanii. W XXI wieku jest w Polsce nadal rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 7 kobiet o imieniu Placyda nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia


placydia

imię żeńskie


SJP.pl

Placydia – młodsza córka cesarza rzymskiego Walentyniana III, żona cesarza Olibriusza, matka Juliany Anicji. Jej starszą siostrą była Eudokia, żona Palladiusza, syna cesarza Petroniusza Maksymusa a także Huneryka, syna Genzeryka.

Po zdobyciu Rzymu w roku 455 przez Genzeryka, razem z matką Licynią Eudoksją i siostrą Eudokią, została przewieziona do Kartaginy. Po uwolnieniu około 461 roku, udała się do Konstantynopola, gdzie mieszkała do śmierci.

Wikipedia


placydostwo

Placyd z żoną; Placydowie


SJP.pl


placydowie

imię męskie


SJP.pl


placydowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Placyda lub z nim związany


SJP.pl


placydziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Placydy lub z nią związany


SJP.pl


placyk

niewielki plac (zwykle w znaczeniu specjalnie wydzielonej, wolnej przestrzeni w mieście, zazwyczaj otoczonej budynkami)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: plac

 (1.2) mały plac

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na placyku przed kościółkiem, kupuję codziennie bułeczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplat͡sɨk, AS: placyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plac m., placowe n., placek m., placowy mos.

 przym. placowy, plackowy, plackowaty

Wiktionary


placówka

1. teren będący miejscem stacjonowania wojsk obronnych, a także: część wojsk przeznaczona do ubezpieczenia innych oddziałów na postoju;
2. zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. teren będący miejscem stacjonowania wojsk obronnych

 (1.2) wojsk. część wojsk przeznaczona do ubezpieczenia innych oddziałów na postoju

 (1.3) zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • placówka – rodzaj posterunku wojskowego
  • placówka – zakład, instytucja pełniąca rolę ośrodka w jakiejś dziedzinie życia, często filia lub oddział instytucji
  • placówka naukowa – instytucja zajmująca się badaniami naukowymi
  • placówka dyplomatyczna, inaczej misja dyplomatyczna – przedstawicielstwo dyplomatyczne określonego państwa w innym państwie lub przy organizacji międzynarodowej
  • Placówka – rejon w dzielnicy Bielany w Warszawie
  • Placówka – dzielnica Hajnówki
  • Placówka – wieś w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Ręczno
  • Placówka – powieść Bolesława Prusa
  • Placówka – opowiadanie Stanisława Lema opublikowane w Kuźnicy w 1946 r. (patrz: Lata czterdzieste. Dyktanda)
  • Placówka – film z 1979 r. w reżyserii Zygmunta Skoniecznego
  • Placówka – film animowany w reżyserii Miłosza Margańskiego – laureat w kategorii „Najlepszy film animowany” na telewizyjnym festiwalu filmowym kina niezależnego Telewizyjny festiwal Kult Off Kino w TV...
  • Placówka postępu – opowiadanie Josepha Conrada opublikowana w 1898 r. w zbiorze Opowieści niepokojące (Tales of Unrest, wyd. pol. 1925)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z zewnątrz bazy dobiegały odgłosy walki. Ściany placówkaacówki drżały od trafień.

 (1.3) Sześciorgu pracownikom placówkaacówki udaje się zbiec i ukryć w rezydencji ambasadora Kanady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈt͡sufka, AS: placufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plac mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posterunek

Wiktionary


plafon

dekoracyjne malowidło na suficie; również sufit ozdobiony tym malowidłem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. sufit ozdobiony sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym;

 (1.2) szt. malowidło na tynku, płótnie lub dekoracja stiukowa zajmujące centralną część sufitu lub sklepienia

 (1.3) bank. ogólna kwota akredytywy odnawialnej (rewolwingowej), z której co jakiś czas następuje wypłata części środków (nawiązki)

 (1.4) karc. gra karciana z początku XX wieku, dawniejsza odmiana brydża;

Wiktionary

Plafon (od fr. "plat fond" – płaskie tło) – sufit lub podniebienna część sklepienia ozdobiona sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym na zamocowanym odpowiednio przy suficie płótnie. Bywa otoczony dekoracyjnym obramieniem, wykonanym z materiału o innej fakturze i pokrytym inną techniką niż właściwa kompozycja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Połyskiwały złocone gzemsy stiuku, a pośrodku sufitu zamajaczał wyblakły plafon.

 (1.3) Przy zastosowaniu akredytywy niekumulatywnej część plafonu może zostać niewykorzystana, jeśli nie wszystkie nawiązki będą wykorzystane w pełnej wysokości.

 (1.4) Opowiadał jak jego krewny, bogaty przemysłowiec z Łodzi, świetnie grający w plafona, został zaproszony na Zamek do samego prezydenta Mościckiego na robra. Mościcki, tak głosi fama, choć fuszeruje jak stołowa noga, przepada za plafonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplafɔ̃n, AS: plafõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plafoniera ż.

 przym. plafonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pułap

Wiktionary


plafoniera

rodzaj oprawy świetlnej zainstalowanej przy suficie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektr. rodzaj oprawy lampy sufitowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplafɔ̃ˈɲɛra, AS: plafõńera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plafon m.

Wiktionary


plafonowy

przymiotnik od: plafon (np. malarstwo plafonowe, malowidła plafonowe)


SJP.pl


plag

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: plaga

Wiktionary


plaga

trudne do opanowania niekorzystne zjawisko, szybko szerzące się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) masowe, groźne zjawisko, szerzące się i trudne do opanowania

 (1.2) przen. coś dokuczliwego i trudnego do opanowania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • epidemia
  • Plaga (powieść)
  • Plaga (film)
  • Plaga (zespół muzyczny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wzrasta niestety ilość rozwodów, które (…) stają się już plagaagą naszych czasów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplaɡa, AS: plaga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plagalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epidemia, pomór, gradacja, zaraza

 (1.2) najazd

Wiktionary


plagalny

kadencja plagalna: określony zespół występujących bezpośrednio po sobie akordów, tworzący końcowy fragment jakiegoś utworu; kadencja kościelna


SJP.pl


plagi

przestarzale o batach, chłoście


SJP.pl


plagiacik

zdrobnienie od: plagiat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od plagiat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie plagiat, lecz tylko mały plagiacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plagiat m., plagiator mos.

Wiktionary


plagiaryzm

dopuszczenie się bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem; plagiatorstwo


SJP.pl


plagiaryzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. splagiaryzować)

 (1.1) pot. plagiatować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] sowieccy filozofowie niechętnym okiem patrzyli na poczynania Polaków, chociaż niekiedy po kryjomu ich naśladowali, aby nie powiedzieć plagiaryzowaćagiaryzowali.

 (1.1) […] abstrahując od też znowu zabawnych akcentów, czy ktoś tu kogoś plagiaryzowaćagiaryzuje, to paradoksalnie jeśli chodzi o główne filary programu, te ogłoszone przez dwóch głównych kandydatów, to oni się specjalnie od siebie nie różnią […].

 (1.1) Guttenberg […] zaprzeczył, jakoby umyślnie wprowadził w błąd i plagiaryzowaćagiaryzował w pracy doktorskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plagiaryzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. plagiatować.

Wiktionary


plagiat

wykorzystanie bezprawnie cudzego dzieła, pomysłu pod własnym nazwiskiem; także taki przywłaszczony pomysł, dzieło lub zapożyczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;

 (1.2) utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1)

Wiktionary

Plagiat ( plagium „kradzież”) – pojęcie z zakresu prawa autorskiego oznaczające skopiowanie cudzego utworu (lub jego części) wraz z przypisaniem sobie prawa do autorstwa poprzez ukrycie pochodzenia splagiatowanego utworu. Może być nim obraz, grafika, fotografia, piosenka, wiersz, praca magisterska, praca doktorska, publikacja naukowa, jak również gra komputerowa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po spotkaniu podeszła do nas pewna Ania, młodziuteńka adeptka pióra, zarzucając Andrzejowi plagiat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplaɟjat, AS: plaǵi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plagiator m., plagiatorka ż., autoplagiat m., plagiatorstwo n., plagiatowanie n., splagiatowanie n.

:: zdrobn. plagiacik m.

 czas. plagiatować ndk., splagiatować dk.

 przym. plagiatowy, plagiatorski

Wiktionary


plagiator

osoba, która dopuściła się plagiatu (bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. jednostka lub osoba przypisująca sobie prawa autorskie do utworu, którego nie jest autorem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany publicysta, autor biografii prezydenta, okazał się plagiatorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈɟatɔr, AS: plaǵator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plagiat m., plagiatorstwo n., plagiatowanie n., splagiatowanie n.

:: fż. plagiatorka ż.

:: zdrobn. plagiacik m.

 czas. plagiatować ndk., splagiatować dk.

 przym. plagiatowy, plagiatorski

Wiktionary


plagiatorka

kobieta, która dopuściła się plagiatu (bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która popełniła plagiat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplaɟaˈtɔrka, AS: plaǵatorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plagiator mos., plagiat mrz., plagiatorstwo n.

 przym. plagiatorski, plagiatowy

 czas. plagiatować ndk.

Wiktionary


plagiatorski

znamienny dla plagiatora, plagiatorki, odnoszący się w jakiś sposób do plagiatorstwa (np. plagiatorski incydent), mający znamiona plagiatu (np. plagiatorski utwór)


SJP.pl


plagiatorstwo

dopuszczenie się bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem; plagiaryzm


SJP.pl


plagiatować

dopuszczać się bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem; plagiować, plagiaryzować


SJP.pl


plagiatowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: plagiatowy

forma rzeczownika.

 (2.1) C. lp. od: plagiat

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Bliskie plagiatowi są kompilacje, to jest prace ułożone z pozbieranych fragmentów cudzych dzieł.

Wiktionary


plagiatowość

zespół cech znamiennych dla plagiatu (bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem) lub plagiatora, plagiatorki


SJP.pl


plagiatowy

przymiotnik od: plagiat (np. plagiatowy skandal, plagiatowa praca naukowa)


SJP.pl


plagioklaz

glinokrzemian sodu i wapnia, minerał zaliczany do grupy skaleni, będący pospolitym składnikiem większości skał magmowych i metamorficznych


SJP.pl


plagionit

siarczek ołowiu i antymonu, nieprzezroczysty minerał o metalicznym połysku i zielonej, ciemnozielonej, czarnej lub szarej barwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z gromady siarczków;

Wiktionary

Plagionit – minerał klasy siarczków. Towarzyszą mu najczęściej galena, kwarc, chalkopiryt, kermesyt, sfaleryt, semseyit oraz kalcyt.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. plagionitowy

Wiktionary


plagiotropizm

określona reakcja ruchowa rośliny lub osiadłego zwierzęcia, polegająca na zwróceniu się lub zadziałaniu w stronę wystąpienia danego bodźca; tropizm dodatni


SJP.pl


plagiotropowy

gatunek plagiotropowy: gatunek rośliny, u której wzrost pędu odbywa się równolegle lub ukośnie względem podłoża (w przeciwieństwie do gatunków ortotropowych, u których taki wzrost odbywa się prostopadle do podłoża)


SJP.pl


plagiować

dopuszczać się bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem; plagiatować, plagiaryzować


SJP.pl


plagowy

→ plaga


SJP.pl

Patrz:

plaga

plaja

nazwa pustyni ilastej w Ameryce Północnej


SJP.pl


plajster

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg-pl|Białystok.

 (1.2) gw-pl|Gniezno. plaster (opatrunek)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plajsterek n.

Wiktionary


plajta

krach, bankructwo, upadłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. bankructwo

 (1.2) pot. niepowodzenie przedsięwzięcia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplajta, AS: plai ̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plajciarz m.

 czas. plajtować ndk., splajtować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bankructwo, upadłość

 (1.2) niepowodzenie

Wiktionary


plajtować

doprowadzać do plajty (bankructwa, krachu), upadać, chylić się ku upadkowi z powodu braku pieniędzy, funduszy na dalsze istnienie; bankrutować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. splajtować)

 (1.1) pot. finans. doznawać klęski finansowej; upadać ekonomicznie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plajta ż.

 czas. splajtować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bankrutować

Wiktionary


plak

nazwisko


SJP.pl


plakaciarz

osoba rozlepiająca plakaty, obwieszczenia itp.


SJP.pl


plakacik

zdrobnienie od: plakat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od plakat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na całej połaci – śnieg, w przeróżnej postaci – śnieg, na siostry i braci, zimowy plakacik – śnieg…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakat m., plakacista m., plakaciarz m., plakatówka ż., plakatowanie n.

 czas. plakatować ndk.

 przym. plakatowy

Wiktionary


plakacista

grafik, którego specjalizacją jest projektowanie plakatów i tworzenie elementów charakterystycznych dla takiego gatunku sztuki użytkowej


SJP.pl


plakacistka

graficzka, której specjalizacją jest projektowanie plakatów i tworzenie elementów charakterystycznych dla takiego gatunku sztuki użytkowej


SJP.pl


plakat

duży arkusz papieru zawierający informację w formie graficznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

 (1.2) wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów propagujący coś

Wiktionary

Plakat (z plakaat, z placard ‘tablica z afiszem’) – [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szedłem ulicą, a na murach było pełno plakatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplakat, AS: plakat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakatówka ż., plakatowanie n.

:: zdrobn. plakacik m.

 czas. plakatować ndk.

 przym. plakatowy, plakatówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) afisz

Wiktionary


plakatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rozwieszanie plakatów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakat mrz., plakacik mrz., plakatówka ż.

 czas. plakatować

Wiktionary


plakatować

rozlepiając plakaty, promować, reklamować jakieś przedsięwzięcia lub instytucje, często także: obwieszczać, ogłaszać coś


SJP.pl


plakatowość

zespół cech charakterystycznych dla plakatu, sposób przedstawienia kompozycji w formie przypominającej plakat


SJP.pl


plakatowy

przedstawiony w postaci plakatu (np. ogłoszenie plakatowe), charakterystyczny dla plakatu lub w jakiś inny sposób z nim związany (np. grafika plakatowa)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący plakatu, wykorzystywany do produkcji plakatu

 (1.2) książk. przen. ukazany w prosty, schematyczny sposób, stanowiący uproszczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W plakatowych bohaterach tej powieści można dostrzec cechy typowe dla współczesnej młodzieży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplakaˈtɔvɨ, AS: plakatovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakat m., plakacik m., plakacista m., plakacistka ż., plakatowość ż., plakatówka ż.

Wiktionary


plakatówka

potocznie o farbie plakatowej (gotowej farbie rozmieszanej ze spoiwem, używanej do nietrwałych malowideł dekoracyjnych)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. półpłynna, kryjąca farba wodna do nietrwałych zastosowań plastycznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakat m., plakacik m., plakatowanie n.

 czas. plakatować ndk.

 przym. plakatowy, plakatówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farba plakatowa

Wiktionary


plakatówki

potocznie o farbie plakatowej (gotowej farbie rozmieszanej ze spoiwem, używanej do nietrwałych malowideł dekoracyjnych)


SJP.pl


plakieta

rodzaj dekoracyjnego kafelka, najczęściej prostokątnego lub kwadratowego, zdobionego ornamentem malarskim lub reliefowym, nakładanego na dzieła rzemiosła artystycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. płytka dekoracyjna ozdobiona płaskorzeźbą lub napisem, będąca samodzielnym przedmiotem artystycznym lub nakładana na przedmioty rzemiosła artystycznego

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. plakietka ż.

Wiktionary


plakietka

1. niewielka plakieta (dekoracyjny kafelek, najczęściej prostokątny lub kwadratowy, zdobiony ornamentem malarskim lub reliefowym, nakładany na dzieła rzemiosła artystycznego);
2. mała tabliczka, najczęściej plastikowa, pełniąca rolę identyfikatora podczas jakichś zgromadzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: plakieta

 (1.2) tabliczka, znaczek przypinany do ubrania – z tekstem lub znakiem graficznym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈcɛtka, AS: plaḱetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakieta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znaczek

Wiktionary


plakoderma

pradawna ryba drapieżna z okresu syluru i dewonu, charakteryzująca się silną szczęką i masywnym uzębieniem; ryba pancerna, tarczowiec


SJP.pl


plakować

pokrywać elementy ze zwykłego drewna stolarskiego cenniejszym gatunkiem drewna, złotem, srebrem lub podobnym wartościowym kruszcem


SJP.pl


plama

1. część jakiejś powierzchni wyróżniająca się inną barwą, często szpecąca, o nieokreślonym kształcie;
2. hańba, niesława, wpadka;
3. malarstwo: powierzchnia barwna o jednym kolorze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś

 (1.2) część powierzchni jakiegoś przedmiotu różniąca się kolorem lub walorem od tła

 (1.3) med. kosmet. różnica w pigmentacji

 (1.4) przen. hańba, kompromitacja

 (1.5) pot. przen. fiasko, niepowodzenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • plama – w dermatologii, wykwit leżący w poziomie skóry
  • Radio Plama
  • plama gorąca – zjawisko geologiczne
  • plama słoneczna – obszar na powierzchni Słońca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplãma, AS: plãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plamistość ż., odplamiacz m.

:: zdrobn. plamka ż., plameczka ż.

 czas. plamić ndk., splamić dk., odplamiać ndk., odplamić dk., poplamić dk.

 przym. plamisty, plamkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) hańba, ujma, piętno, kompromitacja

Wiktionary


plameczka

zdrobnienie od: plamka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: plamka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãˈmɛt͡ʃka, AS: plãmečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plama, plamka

 czas. plamić

Wiktionary


plamek

zdrobnienie od: plama


SJP.pl


plamiak

ryba z rodziny dorszowatych, zamieszkująca zachodnią część Morza Bałtyckiego i północne wody Atlantyku, poławiana gospodarczo dla cennego i pożywnego mięsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. drapieżna ryba morska;

Wiktionary

Plamiak, łupacz, wątłusz srebrzysty ("Melanogrammus aeglefinus") – gatunek morskiej ryby dorszokształtnej z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju "Melanogrammus". Popularny konsumpcyjnie w krajach anglosaskich, gdzie razem z dorszem tworzy podstawę dania fish and chips. Mało popularny w kuchni polskiej. Łatwo rozpoznawalny ze względu na czarną linię boczną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj zjadłem smażonego plamiaka z frytkami.

Wiktionary


plamiasty

plamisty


SJP.pl


plamica

1. zakaźna choroba pasożytnicza jedwabników morwowych i dębowych; pebryna; pieprzyca
2. występowanie samoistnych krwawień do skóry i błon śluzowych wskutek obniżenia liczby lub czynności płytek krwi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skaza krwotoczna
  • małopłytkowość immunologiczna (daw. plamica małopłytkowa, małopłytkowość samoistna)
  • zakrzepowa plamica małopłytkowa
  • zapalenie naczyń związane z IgA
  • plamica (Arthonia) – rodzaj grzybów

Wikipedia


plamicowy

→ plamica


SJP.pl

Patrz:

plamica

plamiec

plamiec agreściak: motyl z rodziny miernikowców, którego postać larwalna uważana jest za groźnego szkodnika krzewów i drzew owocowych, głównie agrestu i porzeczek


SJP.pl


plamisko

duża, rozległa plama


SJP.pl


plamistość

1. bycie plamistym (pełnym plam, całym w plamach);
2. ogólna nazwa każdej z chorób spowodowanych przez różnego rodzaju grzyby wywołujące powstawanie plam na łodygach i liściach roślin


SJP.pl


plamisty

pokryty licznymi plamami, pełen plam (np. plamista twarz, plamista cera) lub wyglądający jak plama, podobny do plamy (np. plamiste rumieńce)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający plamaamy, charakteryzujący się plamistośćamistością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plama ż., plamka ż., plamienie n.

 czas. plamić ndk., poplamić dk., odplamić dk., odplamiać ndk., zaplamić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cętkowany

Wiktionary


plamić

1. brudzić, walać coś, robić, pozostawiać na czymś plamy, najczęściej przypadkowo, bez zamierzenia;
2. okrywać hańbą, zniesławiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. poplamić, zaplamić)

 (1.1) robić plamaamy

czasownik przechodni niedokonany (dk. splamić)

 (2.1) okrywać hańbą

czasownik zwrotny niedokonany plamić się (dk. poplamić się, zaplamić się)

 (3.1) robić plamaamy na sobie

 (3.2) być plamionym

czasownik zwrotny niedokonany plamić się (dk. splamić się)

 (4.1) okrywać się hańbą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plama ż., plamienie n., plamistość ż., plamka ż., plameczka ż.

 przym. plamisty

 czas. odplamiać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudzić

 (2.1) hańbić, kalać

 (3.1) brudzić się

 (4.1) hańbić się

Wiktionary


plamka

zdrobnienie od: plama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. plama

 (1.2) inform. techn. w monitorze odległość między obszarami decydującymi o wyświetleniu sąsiednich punktów obrazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sikora modra jest mniejsza od wróbla, wierzch głowy ma niebieski, a na karku ma jasną plamkaamkę.

 (1.1) Ta mapa ma u góry tłustą plamkaamkę; poproszę o inną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplãmka, AS: plãmka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plamić, odplamiać

 rzecz. plamienie n., plameczka ż., plamistość, plama

 przym. plamisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kropka

Wiktionary


plamkowaty

przypominający plamki


SJP.pl


plamkować

usuwać przypadkowe skazy w postaci niewielkich półprzezroczystych plamek powstałych na zdjęciach będących odbitkami fotograficznymi


SJP.pl


plamkowy

1. → plamka;
2. fiksacja plamkowa - dominacja receptorów wzrokowych plamki żółtej nad pozostałymi fotoreceptorami siatkówki oka; fiksacja środkowa


SJP.pl


plamobrzuchy

sóweczka plamobrzucha, miodnik plamobrzuchy - gatunki ptaków


SJP.pl


plamoodporność

→ plamoodporny


SJP.pl

Patrz:

plamoodporny

plamoodporny

odporny na plamy (np. materiał plamoodporny) lub wykonany z materiału odpornego na tego typu zabrudzenia (np. obrus plamoodporny)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, na którym nie powstają plamaamy; wykonany z materiału na którym nie powstają plamaamy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tkanina plamoodpornyamoodporna to tkanina pokryta specjalna powłoką, która nie przepuszcza płynów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plamɔɔtpɔrnɨ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plamoodporność ż.

Wiktionary


plamowstęg

wielena plamowstęg - gatunek motyla


SJP.pl


plamówka

plamówka malinówka - gatunek motyla z rodziny wycinkowatych


SJP.pl


plan

1. zamiar, zamysł;
2. szkic, projekt;
3. program wykonania zadań, rozkład zajęć;
4. rysunek odwzorowujący na płaszczyźnie szczegóły, np. miasta;
5. środowiskowo: miejsce realizacji danego fragmentu akcji filmowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) to, co chcemy zrobić

 (1.2) odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety

 (1.3) tabelka z układem czynności w czasie, np. zajęć lekcyjnych

 (1.4) film. miejsce realizacji filmu

 (1.5) układ czegoś, szkic

 (1.6) na scenie, na obrazach, w krajobrazie itp.: miejsce osób lub rzeczy w perspektywie, określone ze względu na odległość od patrzącego lub kamery

 (1.7) film. rozmiar kadru obejmującego fragment przestrzeni;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plan – miasto w regionie Rodan-Alpy
  • Le Plan – miasto w regionie Midi-Pyrénées
  • Plan – gmina w prowincji Huesca
  • Plan-les-Ouates – miasto w kantonie Genewa
  • plan – w kartografii obraz niewielkiego obszaru powierzchni Ziemi przedstawiony na płaszczyźnie za pomocą symboli kartograficznych
  • PLAN – Polska Ludowa Akcja Niepodległościowa
  • PLAN – People's Liberation Army of Namibia. Zbrojne ramię SWAPO
  • PLAN – program komputerowy Programming Language Assembler Nineteen-hundred
  • Plan – film Bollywood
  • Plan – krótkometrażowy film Sławomira Pstronga
  • Plan – debiutancki album polskiej piosenkarki Sylwii Przybysz, wydany w 2015 roku
  • Plan – wspólny singel Sylwii Przybysz i Meza, wydany w 2015 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam plan: posprzątajmy teraz mieszkanie.

 (1.2) Na planie widać wyraźnie, że jesteśmy daleko od najbliższej stacji benzynowej.

 (1.3) Przez kilka lat miałem tak ułożony plan, że musiałem wstawać o piątej rano.

 (1.4) Uwaga, wszyscy aktorzy na plan! Kręcimy!

 (1.5) Plan budynku wyraźnie pokazuje rozmieszczenie kanalizacji.

 (1.6) Na pierwszym planie obrazu artysta umieścił ryczącego jelenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãn, AS: plãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planista m., planistka ż., planowanie n.

:: zdrobn. planik m.

 czas. planować ndk., rozplanować dk., zaplanować dk.

 przym. planowy, planistyczny

 przysł. planowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idea, koncepcja, koncept, mapa drogowa, myśl, pomysł

 (1.2) mapa, odwzorowanie

 (1.3) program

 (1.5) szkic

 (1.7) plan filmowy

Wiktionary


planacja

proces zrównywania powierzchni Ziemi przez skutki denudacji (wietrzenia, erozji i grawitacyjnych ruchów masowych) i sedymentacji (akumulacji)


SJP.pl

Planacja (łac. "wyrównywać") zwana też gradacją – zjawisko geologiczne polegające na erozyjnym zrównywaniu terenu (powierzchni ziemi) przez procesy denudacji (niszczenie wyniosłości) i sedymentacji (zapełnianie osadami obniżeń). Planacja może być również wymuszona przez człowieka, szczególnie w przypadkach przygotowywania terenów pod zabudowę.

Wikipedia


planaria

płaziniec z rzędu wypławek


SJP.pl


planarny

płaski, dwuwymiarowy


SJP.pl


plancheit

minerał z grupy krzemianów, turkusową barwę zawdzięczający obecności miedzi, krystalizujący zazwyczaj w postaci igieł


SJP.pl

Plancheit – rzadki minerał z gromady krzemianów.

Nazwa została nadana na cześć francuskiego odkrywcy Planché, który odkrył ten minerał w Afryce w Mindouli.

Wikipedia


planck

[czytaj: plank] nazwisko, m.in. Max Planck (1858-1947) - fizyk niemiecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Max Planck
  • Planck (krater księżycowy)
  • Planck (misja kosmiczna)
  • Vallis Planck
  • Towarzystwo Maxa Plancka
  • Medal Maxa Plancka
  • Instytut Informatyki im. Maxa Plancka

Wikipedia


planctus

[czytaj: planktus] gatunek starorzymskiej pieśni żałobnej, w której tematem przewodnim jest cierpienie z powodu czyjejś śmierci


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plandeka

przykrycie skrzyni ładunkowej samochodu lub przyczepy, wykonane z materiału wodoszczelnego; opończa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nieprzemakalna płachta do nakrywania czegoś

Wiktionary

Plandeka – płachta materiału o stosunkowo dużych rozmiarach chroniąca towar przed przemoknięciem. Wykonana jest z tkaniny (bawełna, len, włókna syntetyczne) gumowanej lub nasączonej substancją hydrofobową (np. tłuszczem). Przykładem takiej tkaniny jest brezent.

Wikipedia


plandekowy

→ plandeka


SJP.pl

Patrz:

plandeka

plandemia

pandemia choroby COVID-19, uważana za ogólnoświatowy spisek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) publ. rzekoma „planowaćanowana” pandemia; określenie pandemii używane przez jej sceptyków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plandemizm m., plandemista m., plandemistka ż.

 czas. plandemiczny

Wiktionary


plandemiczny

→ plandemia


SJP.pl

Patrz:

plandemia

plandowski

nazwisko


SJP.pl


planer

aplikacja, plik komputerowy lub zeszyt do zapisywania dat spotkań i wydarzeń; planner


SJP.pl


planerka

specjalistka zajmująca się planowaniem; plannerka


SJP.pl


planespotter

[czytaj: plejnspoter] osoba uprawiająca hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu samolotów pasażerskich lub wojskowych


SJP.pl


planespotting

[czytaj: plejnspoting] hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu samolotów pasażerskich lub wojskowych; plane spotting


SJP.pl

Planespotting (ang. "plane" – samolot, "to spot" – namierzać) – zajęcie podobne trainspottingowi, w którym jednak obiektem obserwacji są wszelkie statki powietrzne.

Wikipedia


planet

ręczne narzędzie do opielania i spulchniania gleby; pielnik


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. pluralaneta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplãnɛt, AS: plãnet

Wiktionary


planeta

ciało niebieskie krążące wokół macierzystej gwiazdy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

 (1.2) więz. dziewczyna

Wiktionary

Planeta – ciało niebieskie (obiekt astronomiczny) spełniające kilka kryteriów:

Powyższa definicja pochodzi od Międzynarodowej Unii Astronomicznej; według niej w Układzie Słonecznym znanych jest 8 planet:

Znaczenie tego terminu ewoluowało, przez co rachuba planet w Układzie Słonecznym zmieniała się; w 2006 roku oficjalnie uznano, że planetą nie jest Pluton, wcześniej zaliczany do tego grona.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ziemia jest trzecią planetaanetą od Słońca w naszym układzie planetarnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãˈnɛta, AS: plãneta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planetarium n., planetoida ż.

:: zdrobn. planetka ż.

 przym. planetarny, wewnątrzplanetarny

Wiktionary


planetarium

urządzenie do odtwarzania wyglądu nieba w różnych szerokościach geograficznych i obserwowania ruchów ciał niebieskich, a także: budynek, w którym mieści się takie urządzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) astr. eduk. odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

 (1.2) astr. techn. projektor służący do wyświetlania układów gwiazd i innych ciał niebieskich na sferycznym ekranie

Wiktionary

Planetarium – miejsce lub urządzenie (projektor gwiazdowy) służące do odtwarzania wyglądu nieba w różnych szerokościach geograficznych oraz ruchów ciał niebieskich, a także zespół urządzeń i obiektów przeznaczonych do nauczania i popularyzacji astronomii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Polsce jest kilkanaście planetariumanetariów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãnɛˈtarʲjũm, AS: plãnetarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planeta ż., planetka ż., planetoida ż.

 przym. planetarny

Wiktionary


planetarny

właściwy planetom (np. ruch planetarny), tworzony przez planety (np. system, układ planetarny) lub w jakiś inny sposób związany z takimi ciałami niebieskimi (np. mgławica planetarna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący planetaanet; taki, który jest właściwy, charakterystyczny dla planetaanet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãnɛˈtarnɨ, AS: plãnetarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planeta ż., planetarium n., planetologia ż.

Wiktionary


planetaryjny

→ planetarium


SJP.pl

Patrz:

planetarium

planetezymal

hipotetyczna pierwotna masa materii wyrwanej ze Słońca, której połączenie się z innymi skupieniami takiej materii miało według teorii Foresta Raya Moultona i Thomasa Chamberlina doprowadzić do powstania Układu Słonecznego


SJP.pl


planetka

ciało niebieskie o budowie zbliżonej do planety, lecz o średnicy nieprzekraczającej tysiąca kilometrów, obiegające najbliższą gwiazdę; planetoida


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. ciało niebieskie obiegające Słońce, mniejsze od planetaanety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planeta ż., planetarium n., planetoida ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asteroida, planetoida

Wiktionary


planetobus

autobus wyposażony w mobilne planetarium


SJP.pl


planetoida

drobne ciało niebieskie o średnicy mniejszej niż 1000 kilometrów, obiegające najbliższą gwiazdę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną;

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌplãnɛˈtɔjda, AS: plãnetoi ̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planeta ż., planetka ż., planetarium n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asteroida, planetka

Wiktionary


planetolog

specjalista w zakresie planetologii (działu astronomii i astrofizyki zajmującego się badaniem budowy i ewolucji planet, planetoid oraz innych podobnych ciał niebieskich)


SJP.pl


planetologia

dział astronomii zajmujący się badaniem planet


SJP.pl

Pl

Wikipedia


planetolożka

→ planetolog


SJP.pl

Patrz:

planetolog

planetotwórczy

mający zdolność tworzenia planet


SJP.pl


planetować

opielać, spulchniać glebę przy użyciu planetu (pielnika, ręcznego narzędzia mającego postać zębatej ramy na kółkach)


SJP.pl


planetozymal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astr. materia stanowiąca zalążek planetaanety;

Wiktionary

Planetozymal, planetezymal – małe ciało niebieskie zbudowane ze stałej materii, zalążek planety tworzący się we wczesnym etapie ewolucji układu planetarnego.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) planetezymal

Wiktionary


planica

1. dolina górska w Słowenii;
2. wieś w Słowenii;
3. wieś w Chorwacji


SJP.pl

Planica – polodowcowa dolina górska w północno-zachodniej Słowenii (przy granicy z Włochami i Austrią) w Alpach Julijskich, niedaleko Kranjskiej Gory.

Rozciąga się południkowo na długości niecałych 6 km – od wsi Rateče do schroniska turystycznego "Dom v Tamarju" / "Planinski dom Tamar" (1108 m n.p.m.). Stamtąd dolina wiedzie dalej na południe już pod nazwą Tamar.

Wikipedia


planiglob

mapa półkuli ziemskiej w rzucie kartograficznym


SJP.pl

Planiglob – mapa przedstawiająca półkulę ziemską w postaci koła, wykonana w postaci odwzorowania azymutalnego równopowierzchniowego Lamberta.

Wikipedia


planigloby

mapa półkuli ziemskiej w rzucie kartograficznym


SJP.pl


planik

zdrobnienie od: plan


SJP.pl

Planik – bezludna wyspa w Chorwacji, na Morzu Adriatyckim.

Jest położona na zachód od wyspy Pag, pomiędzy wyspami Maun, Olib i Vir. Zajmuje powierzchnię 1,1 km². Jej wymiary to 2,4 × 0,6 km, a maksymalna wysokość to 123 m n.p.m. Jest zbudowana z wapienia i pokryta szatą roślinną. Maksymalna wysokość to 25 m n.p.m. Długość linii brzegowej wynosi 6 km..

Wikipedia


planimetr

przyrząd do mierzenia pól powierzchni figur geometrycznych płaskich, o dowolnych kształtach, rodzaj integratora


SJP.pl

Planimetr – przyrząd mechaniczny lub elektroniczny do wyznaczania pola powierzchni figur płaskich.

Wikipedia


planimetria

dział matematyki dotyczący właściwości figur na płaszczyźnie; geometria płaska


SJP.pl

Planimetria, geometria płaszczyzny – podstawowy dział geometrii, badający płaszczyznę i jej części, czyli figury płaskie. Planimetria bada płaszczyzny różnego rodzaju – tę rozumianą klasycznie, czyli euklidesową, jak również bardziej zaawansowane struktury, np. płaszczyzny rzutowe i hiperboliczne[]. Planimetria jest rozwijana od antyku, a w XXI wieku ten proces dalej trwa – jej niektóre problemy pozostały nierozwiązane.

Wikipedia


planimetryczny

→ planimetria


SJP.pl

Patrz:

planimetria

planisfera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. mapa przedstawiająca Ziemię w rzucie płaskim bez podziału na półkule

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãɲiˈsfɛra, AS: plãńisfera

Wiktionary


planista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który zajmuje się opracowywaniem planów gospodarczych danej instytucji lub przedsiębiorstwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • planista – część systemu operacyjnego odpowiedzialna za harmonogramowanie procesów
  • planista – osoba zajmująca się tworzeniem planów, najczęściej planów miast

Wikipedia

Wymowa:

IPA: plãˈɲista, AS: plãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planowanie n., plan m., planistyka ż.

:: fż. planistka ż.

 czas. planować ndk., zaplanować dk.

 przym. planistyczny, planowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) planifikator

Wiktionary


planistka

→ planista


SJP.pl

Patrz:

planista

planistyczny

→ planista


SJP.pl

Patrz:

planista

planit

kompozycja trójwymiarowa w suprematyzmie (kierunku w abstrakcyjnej sztuce geometrycznej)


SJP.pl


plank

podpór na przedramionach i palcach stóp z utrzymaniem naturalnej krzywizny kręgosłupa; deska


SJP.pl

Plank, deska, podpór przodem na przedramionach lub dłoniach – statyczne ćwiczenie izometryczne angażujące wszystkie mięśnie głębokie brzucha, a także mięśnie pleców, ramion oraz nóg.

Klasyczny plank to podpór na przedramionach i palcach stóp z utrzymaniem naturalnej krzywizny kręgosłupa. Wykonywany jest jednak w różnych wariantach.

Wikipedia


planka

paleta ładownicza używana na statkach


SJP.pl


planking

zabawa polegająca na leżeniu w różnych miejscach twarzą do ziemi z rękami ułożonymi wzdłuż tułowia


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plankt

średniowieczny utwór żałobny; lament; tren


SJP.pl


planktolog

specjalista w zakresie planktologii


SJP.pl


planktologia

nauka o planktonie; planktonologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o planktonie;

Wiktionary

Planktologia (od gr. "πλαγκτoν = plankton" = wędrownik, i "logos" = wiedza)- nauka (dział hydrobiologii) zajmująca się badaniem planktonu, tzn. różnorodnych drobnych organizmów zamieszkujących środowiska wodne. Planktologia bada m.in. produkcję pierwotną i przepływ energii oraz zachowania planktonu, wykorzystując m.in. obrazy wygenerowane w technice "in situ".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌplãŋktɔˈlɔɟja, AS: plãŋktoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planktonologia ż., planktolog m., planktonolog m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) planktonologia

Wiktionary


plankton

1. ogół drobnych, często mikroskopijnych organizmów roślinnych lub zwierzęcych, żyjących w górnych warstwach słodkiej lub słonej wody;
2. plankton wirówkowy - najdrobniejsze organizmy planktonu; nanoplankton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. ekol. zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie;

 (1.2) pot. polit. partia polityczna o niewielkim znaczeniu;

Wiktionary

Plankton (gr. πλαγκτός "planktós" – „błąkający się”) – zespół organizmów unoszących się w wodzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zazwyczaj plankton stanowią drobne organizmy, ale zalicza się do niego również meduzy, które mogą mieć znaczne rozmiary.

 (1.1) Organizmy odbywające cały cykl życia jako planktony to holoplankton, podczas gdy organizmy, które w planktonie występują tylko przez niektóre stadia rozwojowe to meroplankton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplãŋktɔ̃n, AS: plãŋktõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planktoniarnia ż.

 przym. planktonowy, planktoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) plankton polityczny

Wiktionary


planktoniarnia

mały zbiornik wodny do produkowania dużej ilości planktonu


SJP.pl


planktoniczny

dotyczący planktonu, charakterystyczny dla planktonu, należący do niego (np. otwornice planktoniczne); planktonowy


SJP.pl


planktonolog

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) specjalista w dziedzinie planktologiaanktologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planktologia ż.

Wiktionary


planktonologia

nauka o planktonie; planktologia


SJP.pl


planktonowaty

przypominający plankton


SJP.pl


planktonowy

dotyczący planktonu, charakterystyczny dla planktonu, należący do niego (np. otwornice planktonowe); planktoniczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z planktonem, dotyczący planktonu

 (1.2) przen. bardzo mały, nieistotny, wręcz niedostrzegalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sielawa żywi się organizmami planktonowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãŋktɔ̃ˈnɔvɨ, AS: plãŋktõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plankton m.

 przym. planktoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) planktoniczny

Wiktionary


planktonożerny

żywiący się planktonem - organizmami unoszącymi się swobodnie w toni wodnej


SJP.pl


planner

[czytaj: planer] aplikacja, plik komputerowy lub zeszyt do zapisywania dat spotkań i wydarzeń; planer


SJP.pl


plannerka

[czytaj: planerka] specjalistka zajmująca się planowaniem; planerka


SJP.pl


plano

format książki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • plano – format bibliograficzny arkusza
  • Plano – wieś w Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej
  • miejscowości i gminy w USA:
    • Plano – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Warren
    • Plano – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Kendall
    • Plano – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Appanoose
    • Plano – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Collin
    • Plano (ang. Plano Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hanson

Wikipedia


planogram

graficzne odwzorowanie przestrzeni sprzedażowej sklepu


SJP.pl

Planogram – graficzne odwzorowanie przestrzeni sprzedażowej obejmujące wyposażenie sklepu (zazwyczaj regał lub ciąg regałów) wraz ze znajdującymi się na nich produktami. Używany jest w handlu detalicznym do celów optymalizacji ekspozycji i asortymentu, zazwyczaj w trakcie projektów zarządzania kategoriami produktów.

Wikipedia


planokok

jednokomórkowy fragment trychomu sinic


SJP.pl


planowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy odanować.

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zagospodarowanie przestrzenne Saskiej Kępy wiąże się ściśle z historią planowanieanowania rozwoju całego miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãnɔˈvãɲɛ, AS: plãnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. planować ndk.

 rzecz. plan, planista

 przym. planowy

Wiktionary


planować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) zamierzać

 (1.2) obmyślać sekwencje i warianty czynności do wykonania w przyszłości

 (1.3) tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Planuję zaprosić ich razem na imprezę.

 (1.2) Sztab wojenny planowaćanuje właśnie kolejną kampanię.

 (1.3) Architekt planowaćanuje dla inwestora i trzeba dopasować wizje jednego i drugiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãˈnɔvat͡ɕ, AS: plãnovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaplanować, rozplanowywać, rozplanować, rzad. doplanować, rzad. wyplanować

 rzecz. planista m., plan m., planowanie n.

 przym. planowany, zaplanowany, planowy

 przysł. planowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postanawiać, zamierzać

 (1.2) snuć plany, patrzeć w przyszłość, przewidywać, organizować, określać

 (1.2) projektować, opracowywać plan, opracowywać plany, rozplanowywać

Wiktionary


planowy

1. → plan;
2. mający format arkusza papieru nieskładanego


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wykonywany z namysłem, sukcesywnie, zgodnie z opracowanym planem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plan m., planik m., planistyka ż., planista m., planistka ż., planowanie n., zaplanowanie n.

 czas. planować ndk., zaplanować dk.

 przym. planistyczny

 przysł. planowo

Wiktionary


planson

ociosana kłoda drewna dębowego o ośmiokątnej podstawie


SJP.pl


plansza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. tablica, arkusz sztywnego papieru z tekstem, rysunkiem, wykresem itp., służące do zobrazowania jakiegoś tematu

 (1.2) książk. karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach

 (1.3) sport. miejsce pojedynku szermierczego w postaci prostokątnego podium

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gra planszowa – gra, w której wykorzystywana jest plansza
  • Plansza (szermierka) – miejsce pojedynku szermierczego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplãw̃ʃa, AS: plãũ̯ša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planszet mrz., planszecista mos.

 przym. planszowy

Wiktionary


planszajba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) masz. pot. uchwyt tokarki, najczęściej czteroszczękowy ze szczękami nastawianymi niezależnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tokarka posiada planszajbaanszajbę o średnicy 800 mm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãw̃ˈʃajba, AS: plãũ̯šai ̯ba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uchwyt narzędziowy

Wiktionary


planszecista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. żołnierz obsługujący planszet radiolokacyjny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãw̃ʃɛˈt͡ɕista, AS: plãũ̯šećista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planszet mrz., plansza ż.

:: fż. planszecistka ż.

 przym. planszowy

Wiktionary


planszet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. mar. rodzaj przeźroczystej szyby, zrobionej zazwyczaj ze szkła akrylowego, po której można kreślić np. w celu naniesienia zaznaczeń na mapę znajdującą się za nią lub zanotowania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tradycyjną metodą zbioru informacji radarowej było foniczne przekazywanie meldunków o wykrytych obiektach linią telefoniczną przez operatora radaru. Na drugim końcu takiego toru transmisji stosowany był tzw. planszet (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plansza ż., planszecista mos., planszecistka ż.

 przym. planszowy

Wiktionary


planszowy

przymiotnik

 (1.1) związany z planszaanszą, dotyczący planszaanszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãw̃ˈʃɔvɨ, AS: plãũ̯šovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plansza ż., planszet mrz., planszecista mos., planszówka ż.

Wiktionary


planszówka

potocznie: gra planszowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. gra planszowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na deptaku jest sklep z planszówkami i figurkami z Warhammera.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. planszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gra planszowa

Wiktionary


planszówkowanie

granie w gry planszowe


SJP.pl


planszówkowicz

osoba lubiąca grać w gry planszowe


SJP.pl


planszówkowy

→ planszówka


SJP.pl

Patrz:

planszówka

plant

teren wydzielony na tor kolejowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teren wydzielony pod torowisko kolejowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poszliśmy plantem na spotkanie zachodu słońca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãnt, AS: plãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plantowanie n., rozplantowanie n., plantacja ż., planty nmos.

 czas. plantować ndk., rozplantować dk.

 przym. plantowy

Wiktionary


planta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. roślina

 (1.2) daw. plan

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Planta – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Wohyń
  • Planta – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narewka
    • Planta – stacja kolejowa położona na wschód od powyższej wsi
  • Planta – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Raczki
  • Planta – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska
  • Planta – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie kamienieckim, w sielsowiecie Ogrodniki
  • Planta – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie kamienieckim, w sielsowiecie Widomla
  • Planta – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie kobryńskim, w sielsowiecie Ostromecz
  • Planta – dawny folwark, położony w miejscu leżącym obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Indura

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy naród jest to planta naturalna, która, bez wątpienia, wyda liść, kwiat, i owoc, jakie wydać jest zdolna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplãnta, AS: plãnta

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. plantator mos.

Wiktionary


plantacja

1. pole obsiane roślinami kontraktowanymi
2. wielkie gospodarstwo rolne w strefach gorących, specjalizujące się w uprawie jednej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

 (1.2) gospodarstwo rolne specjalizujące się w uprawie rośliny na skalę przemysłową

Wiktionary

Plantacja (z plantatio od plantare – sadzić) – duży teren przeznaczony pod uprawę jednej rośliny (monokultura).

Plantacje występują głównie w krajach gorących stref klimatycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Brazylia znana jest między innymi z ogromnych plantacjaantacji kawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãnˈtat͡sʲja, AS: plãntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planty nmos., plant mrz., plantator mos.

 przym. plantacyjny

Wiktionary


plantacyjny

przymiotnik od: plantacja


SJP.pl


plantageneci

dynastia angielska


SJP.pl

Plantageneci – angielska dynastia pochodzenia francuskiego, boczna linia drugiej dynastii Andegawenów, wywodzi się od hrabiego Gotfryda V Plantageneta (starszego syna Fulka V) i Matyldy angielskiej (córki króla Henryka I). Ich potomkowie panowali w Anglii w latach 1154-1485. Nazwę wzięli od przydomka Gotfryda V.

Wikipedia


plantan

banan skrobiowy, wykorzystywany do przetworów, nie na surowo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. odmiana skrobiowa banana, zdatnego do spożywania po obróbce termicznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plantana nie trzeba gotować przed pieczeniem — można go piec bezpośrednio w piekarniku, przygotować na grillu lub na patelni, zarówno w skórce, jak i obranego.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banan warzywny

Wiktionary


plantator

właściciel plantacji; rolnik uprawiający plantację


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rolnik, który zajmuje się przemysłową uprawą roślin

 (1.2) właściciel plantacjaantacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãnˈtatɔr, AS: plãntator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plantacja ż., plantacyjka ż., planta ż., planty nmos.

:: fż. plantatorka ż.

 czas. plantować ndk.

 przym. plantacyjny, plantatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fazender

Wiktionary


plantatorka

właścicielka plantacji; kobieta uprawiająca plantację


SJP.pl


plantatorski

dotyczący plantacji lub plantatora


SJP.pl


plantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy odantować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozplantować, plantować ndk.

 rzecz. plant mrz., planty nmos.

Wiktionary


plantować

1. wyrównywać teren;
2. hodować rośliny wymagające szczególnej pielęgnacji


SJP.pl


plantownik

urządzenie używane przy robotach ziemnych do wyrównywania powierzchni gruntu; niwelator


SJP.pl


planty

miejska przestrzeń zieleni powstała na nieużytkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) tereny zielone wokół ośrodków staromiejskich po zniwelowaniu wałów, fos i starorzeczy fortyfikacyjnych;

forma rzeczownika|rodzaj=męski.

 (2.1) lm. od: plant

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (3.1) lm. od: planta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • planty – rodzaj miejskich terenów zielonych, parku lub skweru
  • planty w Kaliszu – park otaczający Nowe Miasto w Kaliszu
  • planty w Krakowie – park otaczający Stare Miasto w Krakowie
  • planty w Lwówku Śląskim – park otaczający Stare Miasto w Lwówku Śląskim
  • planty w Rawiczu – park wokół starówki Rawicza
  • planty w Toruniu – park otaczający Stare Miasto w Toruniu
  • planty w Stargardzie – park otaczający Stare Miasto w Stargardzie
  • planty w Białymstoku – park miejski w Białymstoku
  • planty w Chełmnie – park wokół starówki Chełmna
  • planty w Tarnowie – park w sąsiedztwie dworca kolejowego w Tarnowie
  • Planty – miejscowość w województwie podlaskim
  • Planty – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Szampania-Ardeny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplãntɨ, AS: plãnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plantowanie n., rozplantowanie n., rozplantowywanie n., plantacja ż., plant m., plantator mos.

 czas. plantować ndk., rozplantować dk., rozplantowywać ndk.

 przym. plantowy

Wiktionary


planula

larwa jamochłonów


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plaqué

[czytaj: plaKE]
1. wyrób z metalu, pokrytego cienką warstwą metalu szlachetnego; plater;
2. wyrób z drewna oklejony fornirem z innego, szlachetnego gatunku drewna lub metalem szlachetnym


SJP.pl


plas

w siatkówce lub tenisie: lekkie zagranie piłki w określone miejsce boiska


SJP.pl


plaser

maszyna wykorzystywana w kolejnictwie, służąca do podbijania torów (poprawy ich sprężystości); podbijarka


SJP.pl


plask

odgłos uderzania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. dźwięk plaskanieaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego

wykrzyknik onomatopeiczny

 (2.1) dźwięk. naśladowanie plasku (1.1)

wykrzyknik w funkcji czasownika

 (3.1) zrobić plask (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słyszałaś ten dziwny plask? Chyba coś spadło z dachu.

 (2.1) Podniósł rękę, aby zabić komara siedzącego mu na udzie. Plask! Ale komar zdążył odlecieć.

 (3.1) Chłopiec potknął się i plask na buzię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plask, AS: plask

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plaskać ndk.

 rzecz. plaskacz mzw.

Wiktionary


plaskacz

potocznie: uderzenie otwartą dłonią w twarz; liść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) posp. uderzenie z otwartej dłoni w twarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tą różnicą, że tym razem nie skończyło się niestety na "plaskaczach"...

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plask mrz., plaskanie n., plaskanka ż.

 czas. plasnąć dk., plaskać ndk.

 przym. plaskaty, płaski

 przysł. płasko

 wykrz. plask

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) policzek; posp. liść

Wiktionary


plaskanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraków., ogólnie płaski kawałek czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podała osełkę świeżego masła i plaskankaaskankę sera z kminkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plaski, płaski

 rzecz. plaskacz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskanka

Wiktionary


plaskaty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. płaski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plaskacz mzw., płoszczyca ż.

Wiktionary


plaskać

1. uderzyć czymś płaskim
2. uderzając o coś, padając na coś, wydać charakterystyczny odgłos


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. plasnąć)

 (1.1) uderzać czymś płaskim o płaską powierzchnię

 (1.2) wydawać odgłos plasku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrzy się w oczy widza ślepemi oczami, dźwiga się bezskutecznie na zemdlałych nogach, — i raz wraz plaskaćaska w próżni oszalałemi rękoma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plask mrz., plaskanie n., plaskacz mrz.

 czas. plasnąć dk.

 wykrz. plask

Wiktionary


plaskota

nazwisko


SJP.pl


plaskęć

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) część płaska przedmiotu w przeciwstawieniu do jego krawędzi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plaski, płaski

Wiktionary


plasnąć

1. uderzyć dłonią lub czymś płaskim;
2. upadając lub uderzając o coś, wydać charakterystyczny odgłos


SJP.pl


plasować

1. umieszczać, lokować
2. kierować piłkę w locie opadającym w kierunku zamierzonego miejsca
3. plasować się: zajmować miejsce; sadowić się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uplasować)

 (1.1) umieszczać na określonym miejscu w klasyfikacji

 (1.2) sport. kierować piłkę w dokładnie określone miejsce

 (1.3) daw. umieszczać kogoś lub coś w określonym miejscu

czasownik zwrotny niedokonany plasować się (dk. uplasować się)

 (2.1) znajdować się na określonym miejscu w klasyfikacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dorobek legislacyjny plasowaćasuje go w grupie najbardziej lewicowych senatorów, z jego mentorem Edwardem Kennedym na czele.

 (1.2) Chang biegał do każdej piłki, plasowaćasował ją z precyzją przy linii lub wprost pod nogi Niemca.

 (1.3) Natomiast stal i wyroby stalowe plasowaćasowano niemal wyłącznie we wschodnich prowincjach Niemiec.

 (2.1) Wysoko, bo na siódmym miejscu, plasowaćasujemy się w klasyfikacji miast, które najwięcej dokładają z własnych dochodów do subwencji oświatowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈsɔvat͡ɕ, AS: plasovać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokować

 (2.1) lokować się

Wiktionary


plastelina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwykle barwiona, odporna na wysychanie masa plastycznyastyczna, do zabawy dla dzieci;

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamiast eukaliptusowej gumy, mógłby schować w kieszeni organki, plastelinaastelinę lub piłeczkę pingpongową, każda z tych ewentualności stałaby się pożywką dla wyobraźni żony.

 (1.1) Zobacz mamo, jakiego słonia ulepił Jacuś z plastelinaasteliny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplastɛˈlʲĩna, AS: plastelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plastuś m.

:: zdrobn. plastelinka ż.

 przym. plastelinowy

Wiktionary


plastelinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: plastelina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastelina ż.

Wiktionary


plastelinowy

→ plastelina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z plastelinaasteliny

Wiktionary

Patrz:

plastelina

Przykłady

 (1.1) Na lekcji dzieci robiły plastelinowyastelinowe ludki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plastuś mzw., plastelina ż.

Wiktionary


plaster

1. taśma pokryta z jednej strony substancją klejącą, często zawierająca środek leczniczy, służąca do umocowania opatrunku; przylepiec, leukoplast;
2. płaski, szeroki kawałek czegoś, odcięty od całości;
3. płat złożony z przylegających do siebie sześciokątnych komórek z wosku, zbudowany przez pszczoły lub uformowany sztucznie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) płaski, szeroki płat, często odkrojony od pewnej całości

 (1.2) pszcz. uformowany przez pszczoły zlepek sześciokątnych komórek woskowych

 (1.3) med. kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany

 (1.4) żegl. gotowy materiał przygotowany do awaryjnego uszczelniania poszycia statku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kromkę chleba położyłem sobie ogromny plaster szynki.

 (1.2) Robotnice są zakodowane wyłącznie na pracę. Są wielozawodowcami. W zależności od aktualnej potrzeby zajmują się sprzątaniem, pielęgnowaniem larw, budową plasterastrów, stróżowaniem u wejścia, zbieraniem pokarmu etc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplastɛr, AS: plaster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plasterkowanie n., poplasterkowanie n.

:: zdrobn. plasterek m.

 czas. plasterkować ndk., poplasterkować dk., plastrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przylepiec

Wiktionary


plastereczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: plasterek

Wiktionary


plasterek

zdrobnienie od: plaster


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: plaster

 (1.2) kulin. mały plaster (porcja czegoś)

 (1.3) med. mały, samoprzylepny opatrunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jeżeli lubimy mięso, możemy ukroić cieniutki plasterek boczku, karczku, piersi indyczej, lub dowolnie wybranego mięsa i obsmażyć go w warzywach.

 (1.2) Poszedłem do kuchni: butelkę po oranżadzie napełniłem mlekiem, odkroiłem pajdę razowca, kilka plasterekasterków żółtego sera i kawał boczku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈstɛrɛk, AS: plasterek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plaster m.

 czas. plastrować ndk., plasterkować ndk.

 przym. plastrowy, plasterkowy

Wiktionary


plasterkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. splasterkować)

 (1.1) rzad. kulin. kroić coś w plasterekasterki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakupiłem sobie nożyk […] ale jakoś mnie nie powalił na kolana. Zrobiłem mu test pomidora i pcha pomidor po desce zamiast go plasterkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plasterek mrz., plasterkowanie n., plaster mrz.

 czas. splasterkować dk.

 przym. plasterkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. plastrować

Wiktionary


plasticrust

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. geol. twardy nalot z tworzyw sztucznych zanieczyszczający skały w strefie linii brzegowej mórz

Wiktionary


plasticzek

zdrobnienie od: plastik


SJP.pl


plastik

plastyk;
1. tworzywo sztuczne;
2. odmiana materiału wybuchowego;
3. potocznie: karta płatnicza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. tworzywo sztuczne

 (1.2) pot. wojsk. techn. semtex, plastyczny materiał wybuchowy

 (1.3) pot. bank. karta płatnicza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • plastik – potoczne określenie tworzywa sztucznego
  • plastik – potoczne określenie plastycznego materiału wybuchowego
  • Plastik – miesięcznik
  • plastik – subkultura młodzieżowa
  • Plastik – singel polskiej raperki Fagaty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłem sobie krzesła ogrodowe z plastiku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplastʲik, AS: plastʹik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plastikowy, plastykowy

 przysł. plastikowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tworzywo sztuczne, plastyk

 (1.2) semtex, czeski plastik

 (1.3) karta płatnicza

Wiktionary


plastikowo-gumowy

wykonany z plastiku i gumy (np. młotek plastikowo-gumowy)


SJP.pl


plastikowość

→ plastikowy; plastykowość


SJP.pl


plastikowy

→ plastik; plastykowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z dowolnego rodzaju plastiku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym budynku nie ma plastikowych okien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplastʲiˈkɔvɨ, AS: plastʹikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastik m., plastyk m.

 przym. plastykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plastykowy, z plastiku

Wiktionary


plastikoza

zbyt powszechna obecność plastiku


SJP.pl


plastizol

pasta emulsyjnego polichlorku winylu, stosowana do powlekania tkanin i innych materiałów


SJP.pl


plastmal

handlowa nazwa preparatu do czyszczenia metali, tworzyw sztucznych, drewna, szkła itp., pozostawiającego na przedmiocie ochronną warstwę teflonu


SJP.pl


plastomer

tworzywo sztuczne, które po ostudzeniu twardnieje i zachowuje kształt nadany mu w czasie ogrzewania; termoplast, termoplastik, termoplastyk, tworzywo termoplastyczne


SJP.pl


plastron

1. usztywniony przód dawnej koszuli frakowej
2. szeroki krawat noszony ongiś do fraka
3. część zbroi osłaniająca piersi
4. napierśnik chroniący przed ciosami, stosowany podczas treningu szermierki
5. tarcza brzuszna pancerza żółwia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plastron (anatomia stawonogów) – struktura oddechowa niektórych stawonogów
  • Plastron (anatomia żółwi) – brzuszna część pancerza żółwi
  • plastron (chirurgia) – ropień okołowyrostkowy
  • plastron (krawat) – odmiana krawatu
  • plastron (koszula) – część koszuli frakowej
  • plastron (zbroja) – część zbroi
  • plastron (sport) – kamizelka żużlowca
  • plastron (jeździectwo) – w jeździectwie część ubioru stroju konkursowego

Wikipedia


plastrowaty

przypominający plaster


SJP.pl


plastrować

okładać plastrami


SJP.pl


plastrowy

→ plaster


SJP.pl

Patrz:

plaster

plastusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Plastusia lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do Plastusia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieci lubią czytać „Plastusiowy pamiętnik”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plastuś mzw.

Wiktionary


plastuś

ludzik z plasteliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) liter. film. fikcyjna postać stworzona przez polską pisarkę Marię Kownacką, ludek z plastelinaasteliny;

Wiktionary

Plastuś – fikcyjna postać, znana z twórczości Marii Kownackiej (książek "Plastusiowy pamiętnik" i "Przygody Plastusia") oraz serii filmów animowanych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym odcinku Plastuś opowiada o swojej przygodzie z kredą na tablicy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plastelinowy, Plastusiowy

 rzecz. plastelina ż.

Wiktionary


plastyczka

artystka zajmująca się jedną ze sztuk plastycznych: malarstwem, rzeźbą, grafiką lub architekturą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: plastyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza plastyczka ma hopla na punkcie Picassa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈstɨt͡ʃka, AS: plastyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastyczność ż., plastyk, plastyka

 przym. plastyczny

Wiktionary


plastyczniej

stopień wyższy od przysłówka: plastycznie


SJP.pl


plastyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: plastyczny


SJP.pl


plastyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność do zmiany kształtu lub funkcji pod wpływem siły lub doświadczenia

 (1.2) szt. liter. cecha bycia niezwykle barwnym, obrazowym, wyrazistym

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plastyczka ż., plastyk mos., plastyka ż.

 przym. plastyczny

 przysł. plastycznie

Wiktionary


plastyczny

1. dający się formować w dowolne kształty;
2. mający związek z twórczością artystyczną;
3. wyraźny, sprawiający wrażenie trójwymiarowości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) określenie ciała stałego, oznaczające łatwość zmiany jego kształtu

 (1.2) mający wyraźnie zarysowane kontury i kształty, sprawiający wrażenie trójwymiarowości

 (1.3) mający związek z twórczością malarza, rzeźbiarza, grafika itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈstɨt͡ʃnɨ, AS: plastyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastyk m., plastyczka ż., plastyczność ż., plastyka ż.

 przysł. plastycznie

Wiktionary


plastyd

drobne ciałko w cytoplazmie komórki roślinnej, pełniące główne funkcje metaboliczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. organellum w cytoplazmie większości komórek roślinnych, które pełni podstawowe funkcje metaboliczne;

Wiktionary

Plastyd – organellum otoczone dwiema błonami plastydowymi, występujące u roślin oraz protistów roślinopodobnych. W komórkach embrionalnych występują proplastydy, z których rozwijają się pozostałe rodzaje plastydów. Wnętrze plastydów wypełnione jest gęstym roztworem, stromą, zawierającym białka, DNA, związki rozpuszczalne oraz ziarna skrobi, plastoglobule oraz fitoferrytynę.

Wikipedia


plastydowy

→ plastyd


SJP.pl

Patrz:

plastyd

plastyfikator

Plastyfikator – substancja zmniejszająca oddziaływania międzycząsteczkowe i zwiększająca ruchliwość łańcuchów polimerowych. Plastyfikatory powodują obniżenie temperatury zeszklenia, twardości i zwiększenie elastyczności. Stosuje się je głównie jako dodatki do PCW, ale także do innych polimerów, dzięki czemu znacznie zwiększa się obszar stosowania uzyskanych materiałów.

Wikipedia


plastyfikować

zwiększać plastyczność tworzyw sztucznych


SJP.pl


plastyk

artysta zajmujący się jedną ze sztuk plastycznych: malarstwem, rzeźbą, grafiką lub architekturą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. osoba zajmująca się zawodowo plastykaastyką;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) zob. plastik.

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: plastyka

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To znany artysta plastyk, jego obrazy wiszą w najlepszych galeriach.

 (1.1) On pracuje w szkole, jest plastykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplastɨk, AS: plastyk

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. plastyczność ż., uplastycznienie n., plastyka ż.

::: fż. plastyczka

:: czas. uplastyczniać ndk., uplastycznić dk.

:: przym. plastyczny

:: przysł. plastycznie

 (2.1) czas. uplastyczniać ndk., uplastycznić dk.

:: przym. plastykowy, plastikowy

:: przysł. plastikowo

Wiktionary


plastyka

artysta zajmujący się jedną ze sztuk plastycznych: malarstwem, rzeźbą, grafiką lub architekturą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. dział sztuk pięknych obejmujący dziedziny wizualnej twórczości artystycznej

 (1.2) techn. modelowanie w materiale miękkim

 (1.3) eduk. przedmiot szkolny, na którym uczniowie poznają tajniki sztuk pięknych

 (1.4) eduk. lekcja, wykład lub inne zajęcia z plastyki (1.3)

 (1.5) uwypuklenie formy, wyrazistość kształtu

 (1.6) liter. obrazowe przedstawienie postaci lub zdarzeń w utworze literackim

 (1.7) środ. med. chirurgia plastyczna

 (1.8) środ. med. operacja plastycznyastyczna

 (1.9) sport. gimnastyka wyrabiająca harmonię ruchów

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: plastyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy grafikę komputerową zaliczamy do plastykaastyki?

 (1.3) Małgosia uczy dzieci plastykaastyki w podstawówce.

 (1.4) Po plastykaastyce mamy jeszcze dwie godziny wf-u.

 (1.7) Folwaczny ima się plastykaastyką już piętnaście lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastyk mos., plastyczka ż., plastyczność ż.

 przym. plastyczny

Wiktionary


plastykowy

stworzony z tworzywa sztucznego; plastikowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. plastikowy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na półce obok okienka, pomiędzy plastykowymi żołnierzykami a kartonem pełnym długopisów „Zenitu”, stało lusterko, w którym Cesia ujrzała swoje odbicie: fragment źle ubranej, nieciekawej dziewczyny w naciśniętej na oczy włóczkowej czapce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastik mrz.

 przym. plastikowy

Wiktionary


plastynacja

metoda konserwowania preparatów anatomicznych


SJP.pl

Plastynacja – skomplikowany proces preparacji polegający na usunięciu z tkanek organizmu wody oraz tłuszczów (potrzebnych do rozwoju bakterii gnilnych) i nasyceniu ich odpowiednimi polimerami, co powoduje zatrzymanie ich rozkładu, zachowany zostaje jednak ich kształt i kolor. Powstałe w ten sposób eksponaty są używane jako modele anatomiczne w medycynie, a także w sztuce (wystawy z cyklu Body Worlds).

Wikipedia


plaszczyk

nazwisko


SJP.pl


plata

dawniej:
1. płyta lub blacha kuchenna;
2. blat, tafla;
3. blacha zbroi;
4. przykrywka koszyka, płaskie wieko bez boków;
5. wycisk ozdób na okładce książki;
6. klisza


SJP.pl

Plata (Plat, Platen, Ostoja odmienny, Ostoja Pruska odmienny) – herb szlachecki, używany przez rodzinę osiadłą na Kaszubach. Herb własny rodziny Plata. Odmiana herbu Ostoja lub Ostoja Pruska.

Wikipedia


platan

drzewo z rodziny platanowatych, o dużych, pięknych, mocno pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste kwiatostany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Platanus|ref=tak., wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowateatanowatych;

Wiktionary

Platan ("Platanus" L.) – rodzaj drzew należący do monotypowej rodziny platanowatych. Obejmuje 9 gatunków. Siedem gatunków występuje w Ameryce Północnej od Meksyku na południu (gdzie jest ich największe zróżnicowanie) po Ontario na północy. Jeden gatunek (platan wschodni) rośnie od południowo-wschodniej Europy po Himalaje, kolejny ("Platanus kerrii") w Laosie i północnym Wietnamie. Drzewa te występują na terenach skalistych, często wzdłuż dolin rzecznych i strumieni oraz nad jeziorami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy nim piękny okaz platana o obwodzie 600 cm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplatãn, AS: platãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platanowate nmos.

 przym. platanowy

Wiktionary


platana

gatunek płaza bezogonowego; afrykańska żaba szponiasta posiadająca uzębienie w górnej szczęce


SJP.pl


platanolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający liście jak platan

Wiktionary


platanowate

rodzina roślin z rzędu srebrnikowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Platanaceae|ref=tak., rodzina roślin z rzędu srebrnikowców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedstawiciele platanowateatanowatych mają kwiaty jednopłciowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platan mrz.

Wiktionary


platanowaty

o cechach platanowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


platanowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z platana

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części platana

 (1.3) będący częścią platana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplatãˈnɔvɨ, AS: platãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platan

Wiktionary


plateau

[czytaj: plaTO]
1. obszar wyżynny mający postać warstwowo ułożonych płyt;
2. faza podniecenia seksualnego przed osiągnięciem orgazmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. płaskowyż, wyżynna równina;

 (1.2) seks. faza podniecenia seksualnego przed orgazmem;

 (1.3) mat. płaski obszar przebiegu funkcji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plateau – departament
  • Le Plateau-Mont-Royal – dzielnica Montrealu
  • Plateau – stan
  • Plateau de Diesse – gmina w kantonie Berno, w okręgu Berner Jura
  • Plateau – dzielnica Abidżanu
  • Joseph Plateau – belgijski fizyk
  • Pierre Plateau – francuski biskup
  • plateau – inne określenie płaskowyżu
  • plateau – w naukach ścisłych płaski obszar przebiegu krzywej
  • plateau – w psychologii faza w uczeniu się reakcji
  • plateau – w seksuologii faza podniecenia seksualnego
  • plateau – określanie charakterystyki urządzeń i maszyn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wędrowcy wspięli się na rozległe plateau.

 (1.3) Widmo to charakteryzuje się szerokim obszarem plateau o bardzo wysokim współczynniku odbicia…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈtɔ, AS: plato

Wiktionary


plateonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna traktu komunikacyjnego w mieście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hodonim miejski

Wiktionary


plateozaur

rodzaj dinozaura z grupy prozauropodów; pachyzaur


SJP.pl

Plateozaur ("Plateosaurus") – rodzaj późnotriasowego dinozaura należącego do prozauropodów z rodziny plateozaurów (Plateosauridae). Nazwa rodzajowa "Plateosaurus" oznacza „płaski jaszczur”.

Wikipedia


plateozaury

rodzaj dinozaura z grupy prozauropodów; pachyzaur


SJP.pl

Plateozaury, "Plateosauridae" - rodzina głównie triasowych roślinożernych prozauropodów.

Wikipedia


plater

1. zwykle w l. mn.: przedmioty metalowe platerowane, głównie naczynia i sztućce
2. cienka warstwa metalu szlachetnego pokrywająca przedmioty z metalu nieszlachetnego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plater, polskie nazwisko, na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało 12 osób o tym nazwisku, 18 Broël-Plater, a także 29 Plater-Zyberk.
  • Konstanty Ludwik Plater (1722–1778) – kasztelan trocki, wojewoda mścisławski, kasztelan połocki, pisarz wielki litewski,
  • Kazimierz Konstanty Plater (1749–1807) – podkanclerzy litewski, kasztelan trocki, starosta inflancki i dyneburski,
  • Józef Konstanty Plater (1758–1840) – marszałek telszewski,
  • Ludwik August Plater (1775–1846) – senator-kasztelan Królestwa Kongresowego, powstaniec kościuszkowski i listopadowy, działacz leśnictwa,
  • Stanisław Plater (1784–1851) – polski historyk, geograf, pionier statystyki oraz encyklopedysta,
  • Emilia Plater (1806-1831) – hrabianka, żołnierz powstania listopadowego (zobacz też: Platerówki),
  • Lucjan Plater (1808–1857) – spiskowiec, oficer powstania listopadowego, działacz emigracyjny; jeden z pierwszych polskich osadników w Australii
  • Cezary Augustyn Plater (1810–1869) – polski hrabia, powstaniec listopadowy i działacz emigracyjny,
  • Ludwik Kazimierz Plater (1844–1909) – polski ziemianin i przemysłowiec,
  • Plater (herb szlachecki) – polski herb szlachecki
  • plater – przedmiot platerowany

Wikipedia


plateresco

[czytaj: plateresko] styl w hiszpańskiej architekturze XV-XVII w., z bogatą ornamentyką nawiązującą do sztuki złotniczej; plateresk


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plateresk

styl w hiszpańskiej architekturze XV–XVII w., z bogatą ornamentyką nawiązującą do sztuki złotniczej; plateresco


SJP.pl


platerowa

wieś w Polsce


SJP.pl


platerowany

przymiotnik

 (1.1) pokryty platerem

Wiktionary


platerować

1. pokrywać metal mniej szlachetny warstwą metalu szlachetniejszego
2. formować oczka dzianiny z dwu pokrywających się nitek różnych rodzajów przędzy


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nakładać na wyroby metalowe cienką powłokę z innych metali

Wiktionary


platerowianin

mieszkaniec Platerowa


SJP.pl


platerowianka

mieszkanka Platerowa


SJP.pl


platerowski

dotyczący miasta Platerów


SJP.pl


platerów

1. zwykle w l. mn.: przedmioty metalowe platerowane, głównie naczynia i sztućce
2. cienka warstwa metalu szlachetnego pokrywająca przedmioty z metalu nieszlachetnego


SJP.pl

Nie mylić z: Platerów (Białoruś), Platerówka, Platerówka (gmina).

Platerów (daw. "Platerowo-Pasieka") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Platerów. Miejscowość jest siedzibą gminy Platerów oraz rzymskokatolickiej parafii Podwyższenia Krzyża Świętego.

Wikipedia


platerówecki

przymiotnik od: Platerówka


SJP.pl


platerówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Platerówka ( Nieder Linde, w 1945 "Platerowo", potem "Lipy Dolne", następnie do 29 marca 1962 "Zalipie Dolne") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Platerówka.

Wikipedia


platforemka

zdrobnienie od: platforma


SJP.pl


platforma

1. płaska pozioma powierzchnia;
2. dziedzina wspólnego działania;
3. przednia lub tylna część wagonu kolejowego lub tramwajowego dawnego typu, bez miejsc siedzących;
4. nadwozie ciężarowe pojazdu z pomostem ładunkowym bez ścian;
5. w geologii: duża część skorupy ziemskiej składająca się ze sfałdowanego podłoża i osadzonej na nim pokrywy osadowej;
6. bardzo gruba podeszwa buta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płaska pozioma powierzchnia czegoś

 (1.2) przen. dziedzina wspólnego działania

 (1.3) przednia lub tylna część wagonu kolejowego lub tramwajowego dawnego typu, w której nie ma miejsc siedzących

 (1.4) nadwozie ciężarowe pojazdu, przyczepa lub wagon kolejowy z pomostem ładunkowym bez ścian

 (1.5) pojazd o nadwoziu w postaci platformy (1.4)

 (1.6) ilość towaru, która mieści się na platformie (1.5)

 (1.7) geol. duża część skorupy ziemskiej składająca się ze sfałdowanego podłoża i osadzonej na nim pokrywy osadowej;

 (1.8) bardzo gruba podeszwa buta

 (1.9) pot. but o bardzo grubej podeszwie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Górnictwo:
    • platforma wiertnicza
    • platforma wydobywcza
  • Technika / informatyka:
    • platforma obliczeniowa
    • platforma programistyczna
    • platforma cyfrowa
  • Geologia:
    • platforma (geologia)
    • platforma (wspinaczka)
    • platforma zachodnioeuropejska
    • platforma abrazyjna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: platˈfɔrma, AS: platforma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platformers mos., platformówka ż.

 przym. platformowy, platformerski

Wiktionary


platformer

potocznie: członek lub zwolennik Platformy Obywatelskiej; platformers, platformiarz, peowiec, PO-wiec


SJP.pl


platformerka

potocznie: członkini lub zwolenniczka Platformy Obywatelskiej; platformiara


SJP.pl


platformers

potocznie: członek lub zwolennik Platformy Obywatelskiej; platformer, platformiarz, peowiec, PO-wiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. polit. członek lub zwolennik Platformy Obywatelskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platforma ż.

 przym. platformerski

Wiktionary


platformerski

potocznie: związany z Platformą Obywatelską; PO-wski, peowski


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) właściwy dla Platformy Obywatelskiej, posiadający cechy przypisywane Platformie Obywatelskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już zaczyna się platformerskie gadanie, że ludzie lewicy mają zamknąć twarz i popierać PO, całkowicie rezygnując ze swoich poglądów, „bo podzielą”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platforma ż., platformer mos., platformers mos.

 przym. platformiany

Wiktionary


platformerskość

→ platformerski


SJP.pl

Patrz:

platformerski

platformiany

→ PO (Platforma Obywatelska)


SJP.pl


platformiara

potocznie: członkini lub zwolenniczka Platformy Obywatelskiej; platformerka


SJP.pl


platformiarz

potocznie: członek lub zwolennik Platformy Obywatelskiej; platformers, platformer, peowiec, PO-wiec


SJP.pl


platformowy

→ platforma


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący platformaatformy

Wiktionary

Patrz:

platforma

Powiązane:

 rzecz. platformówka ż., platforma ż.

Wiktionary


platformówka

potocznie: komputerowa gra platformowa; platformer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grykomp. pot. gra zręcznościowa polegająca na poruszaniu przez gracza postaci po tzw. poziomach w celu ich ukończenia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grałem tak dużo w tę platformówkaatformówkę, że gałka kontrolera po prostu przestała działać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platforma ż.

 przym. platformówkowy, platformowy, platformerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gra platformowa

Wiktionary


platformówkowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący platformówkaatformówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platformówka ż.

Wiktionary


platfus

1. potocznie o człowieku cierpiącym na płaskostopie;
2. z lekceważeniem o kimś powolnym, ślamazarnym, niezdarnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. pot. płaskostopie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. osoba, która ma płaskostopie

 (2.2) pogard. niezdara

 (2.3) obraź. polit. członek lub zwolennik PO

Wiktionary

Przykłady

 (2.3) Rok 2015 zapisze się w historii z całą pewnością jako rok przełomowy, rok wielkiej potyczki między platfusami a pisiorami. Z tej potyczki zdecydowanie zwycięsko wychodzą PISiory. Wygrali Prezydenta, Sejm i ograli platfusów z Trybunałem Konstytucyjnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplatfus, AS: platfus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskostopie

Wiktionary


platfuska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obraź. polit. członkini lub zwolenniczka PO

Wiktionary


platfusowaty

potocznie: powolny, ślamazarny, niezdarny


SJP.pl


platini

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Michel François Platini (ur. 1955) – piłkarz, reprezentant Francji, a obecnie działacz piłkarski;
  • Michel Platini Ferreira Mesquita (ur. 1983) – piłkarz brazylijski;
  • Luís Carlos Almada Soares znany także jako Platini (ur. 1986) – piłkarz, reprezentant Republiki Zielonego Przylądka.

Wikipedia


platka

potoczna nazwa kilku gatunków ryb akwariowych z rodziny piękniczkowatych


SJP.pl

Platka, plata – potoczna nazwa kilku gatunków ryb akwariowych z rodzaju "Xiphophorus" charakteryzujących się brakiem mieczowatego wyrostka na płetwie ogonowej, między innymi:

Wikipedia


plato

Plato (ok. 427-347 p.n.e.), filozof grecki, twórca teorii idei, założyciel Akademii Platońskiej; Platon


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plato – miasto
  • Plato – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie McLeod
  • Plato – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Texas
  • Plato (ang. Plato Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Kane
  • Plato (ang. Plato Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Sioux
  • Plato (ang. Plato Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hand
  • Skala Plato – skala obrazująca zawartość ekstraktu (głównie cukru) w roztworze
  • PLATO – planowany teleskop kosmiczny
  • „Plato” – pseudonim Johna Crawforda (Sal Mineo), postaci z filmu Buntownik bez powodu
  • Plateau
  • Plateaux

Wikipedia


platon

Platon (ok. 427-347 p.n.e.), filozof grecki, twórca teorii idei, założyciel Akademii Platońskiej; Plato


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. duży wóz, zwykle dwukonny, rodzaj platformaatformy do przewodu ciężkich lub wielkogabarytowych towarów

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój ojciec woził przed wojną papier platonem do krakowskiej drukarni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplatɔ̃n, AS: platõn

Wiktionary


platoniczka

→ platonik


SJP.pl

Patrz:

platonik

platoniczność

→ platoniczny


SJP.pl

Patrz:

platoniczny

platoniczny

pozbawiony pierwiastka seksualnego; niedający się urzeczywistnić


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o uczuciu: oparty na skłonności duchowej, pozbawiony pierwiastka zmysłowego, seksualnego

 (1.2) nierealny, niedający się urzeczywistnić

 (1.3) daw. zob. platoński.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W końcu zdał sobie sprawę, że nigdy jej nie będzie miał dla siebie, ale wiedział co to miłość platonicznyatoniczna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Platon mrz./mos., platonizm m.

 przym. Platoński, platoński

 przysł. platonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nierealny

Wiktionary


platonik

zwolennik platonizmu; platończyk


SJP.pl


platonizm

filozofia Platona lub nawiązująca do Platona, stanowiąca, że prawdziwym i rzeczywistym bytem jest byt idealny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. nurt filozoficzny stworzony przez Platona;

Wiktionary

Platonizm – nurt filozoficzny opierający się na filozofii Platona (427–347 p.n.e.), stanowiący jej interpretację i kontynuację. W poszczególnych epokach historycznych, rozwijały się różne odłamy platonizmu, niejednokrotnie bardzo się od siebie różniące. Platonizm należy do najbardziej wpływowych nurtów w myśli europejskiej. Poza filozofią miał również wpływ na inne dziedziny, takie jak teologia, nauka, sztuki piękne czy literatura.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pitagorejskie rozważania wpłynęły w zasadniczy sposób na platonizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Platon mos./mrz., platonik, platończyk

 przym. platoński

Wiktionary


platonka

→ platonik


SJP.pl

Patrz:

platonik

platonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Platona lub z nim związany


SJP.pl


platończyk

zwolennik platonizmu; platonik


SJP.pl


platoński

odnoszący się do Platona lub platonizmu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. odnoszący się do platonizmu lub do Platona

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Platon mos., platonizm mrz., platończyk mos.

 przym. Platoński, platoniczny

 przysł. platonicznie

Wiktionary


plattdeutsch

[czytaj: platdojcz] w językoznawstwie: grupa dialektów występujących na terenie północnych Niemiec; język dolnoniemiecki


SJP.pl


platycefalia

bardzo mały wymiar wysokości czaszki; płaskogłowie, platykefalia


SJP.pl


platykefalia

bardzo mały wymiar wysokości czaszki; płaskogłowie, platycefalia


SJP.pl


platyna

pierwiastek chemiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma platyna?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈtɨ̃na, AS: platỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platynowiec m.

 przym. platynowy

 czas. platynować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Pt

Wiktionary


platynit

niskowęglowy stop żelaza z niklem, używany do wyrobu przewodów elektrycznych wtapianych w szkło (np. w lampach elektrycznych; platynid


SJP.pl


platynka

platynka zielonka - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


platynki

rzeczownik

 (1.1) gwara więzienna biżuteria

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈtɨ̃ŋʲci, AS: platỹŋʹḱi

Wiktionary


platynoiryd

Platynoiryd – stop platyny z irydem. Jego cechą charakterystyczną jest duża twardość, stąd stosowany bywa w stomatologii oraz we wzorcach (np. wzorzec metra i kilograma zostały sporządzone ze stopu składającego się w 90% z platyny i 10% z irydu).

Wikipedia


platynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pokrywanie powierzchni czegoś platynaatyną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platynowiec m., platynit m.

 czas. platynować ndk.

 przym. platynowy

Wiktionary


platynować

czasownik

 (1.1) pokrywać platynaatyną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platyna ż., platynowanie n.

 przym. platynowy

Wiktionary


platynowce

grupa pierwiastków chemicznych zbliżonych właściwościami chemicznymi obejmująca platynowce lekkie (ruten, rod, pallad) i platynowce ciężkie (osm, iryd, platyna)


SJP.pl


platynowiec

ogólna nazwa każdego pierwiastka (rutenu, rodu, palladu, osmu, irydu i platyny) należącego do platynowców, grupy metali szlachetnych, trudnotopliwych


SJP.pl


platynowoblond

blond o odcieniu platynowym


SJP.pl


platynowy

1. zrobiony z platyny;
2. mający kolor platyny, srebrzystobiały


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. jubil. met. dotyczący platynaatyny, związany z platynaatyną, wykonany z platynaatyny, zawierający platynaatynę

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor srebrzystobiały, taki jak kolor platynaatyny lub przypominający kolor platynaatyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na serdecznym palcu lewej ręki ma podwójną platynowyatynową obrączkę.

 (1.1) Na Księżycu astronauci rozkładali specjalne aluminiowe oraz platynowyatynowe folie.

 (2.1) (…) aby pasma miały odcień platynowy, należy wybrać płukankę niebieską.

 (2.1) Podobają ci się platynowyatynowe włosy?.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platyna ż., platynka ż., platynowiec mrz., platynit mrz., platynowanie n., platynowość ż.

 czas. platynować ndk., platynować się ndk.

 przysł. platynowo

Wiktionary


platynowłosy

mający platynowe, srebrzystobiałe włosy


SJP.pl


plauen

Plauen (czes. "Plavno", grnłuż. "Pławno") – miasto powiatowe we wschodniej części Niemiec, w kraju związkowym Saksonia, siedziba powiatu Vogtland, u podnóża Rudaw, nad Białą Elsterą. Liczy ok. 66 tys. mieszkańców.

Do 31 lipca 2008 Plauen było miastem na prawach powiatu, do 29 lutego 2012 należało do okręgu administracyjnego Chemnitz.

Wikipedia


plaut

starożytny komediopisarz rzymski


SJP.pl

Titus Maccius Plautus (ur. ok. 250 p.n.e. w Sarsinie, zm. ok. 184 p.n.e.) – rzymski komediopisarz, jeden z najstarszych (obok Katona Starszego) pisarzy rzymskich, których utwory zachowały się więcej niż we fragmentach, a przy tym jeden z dwóch (obok Terencjusza) komediopisarzy rzymskich, których utwory znamy z bezpośredniego przekazu.

Wikipedia


plautowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Plauta lub z nim związany


SJP.pl


plawgo

nazwisko


SJP.pl


play

[czytaj: plej] w tenisie i krykiecie: komenda sędziego, po której można serwować


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Play – sieć telefonii komórkowej w Polsce
  • Play – plan działań drużyny w futbolu amerykańskim
  • Play – film w reżyserii Anthony’ego Minghelli
  • Play – linie lotnicze z Islandii
  • Play – otwartoźródłowy framework webowy
  • Play – polskie czasopismo o grach komputerowych
  • Play – zespół rockowy Sławka Pietrzaka
  • Play – album zespołu Magazine wydany w 1980 roku
  • Play – album muzyczny Moby’ego wydany w 1999 roku
  • Play – album zespołu De Mono wydany w 1999 roku
  • Play – album Namie Amuro wydany w 2007 roku
  • Play – album zespołu Super Junior wydany w 2017 roku

Wikipedia


play-off

[czytaj: plej of] system rozgrywek sportowych, odmiana systemu pucharowego; playoff, play off


SJP.pl

Play-off – system rozgrywek sportowych, odmiana systemu pucharowego, mający na celu wyłonienie drużyny mistrzowskiej, drużyn awansujących do wyższej klasy rozgrywkowej lub spadających do niższej. Stosowany najczęściej po zakończeniu znacznie dłuższej rundy zasadniczej (nazywanej czasem – głównie w odniesieniu do rozgrywek w USA – sezonem regularnym lub zasadniczym), która wyłania uczestników play-offów oraz określa ich rozstawienie.

Wikipedia


playback

[czytaj: PLEJbek lub plejBEK]
1. odtwarzanie muzyki z przygotowanego wcześniej nagrania w trakcie występu na żywo;
2. metoda realizacji filmu dźwiękowego, polegająca na wykonywaniu zdjęć filmowych zgodnie z nagranym wcześniej podkładem dźwiękowym


SJP.pl

Pl

Wikipedia


playbackowy

→ playback [czytaj: plejbekowy]


SJP.pl


playboy

[czytaj: plejboj] mężczyzna lubujący się w uwodzeniu kobiet, spędzaniu czasu na zabawach i oddawaniu się innym uciechom życia; plejboj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym

Wiktionary

„Playboy” – ilustrowany magazyn erotyczny i publicystyczny dla mężczyzn, założony w 1953 w Stanach Zjednoczonych przez Hugh Hefnera. Jego logo to głowa króliczka z muszką. Właścicielem magazynu jest Playboy Enterprises.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mówmy już więcej o tym playboyu.

Wiktionary


playboyowaty

[czytaj: plejbojowaty] przypominający zachowaniem osobę lubującą się w uwodzeniu kobiet, spędzającą czas na zabawach i oddającą się innym uciechom życia


SJP.pl


playdirect

w informatyce: system umożliwiający dokonywanie niewielkich i bezpiecznych opłat przez Internet


SJP.pl


playgirl

[czytaj: plejgerl] kobieta pozująca nago do fotografii w czasopismach


SJP.pl


playlista

[czytaj: plejlista] lista piosenek


SJP.pl

Playlista – oficjalna lista piosenek, jakie stacja radiowa emituje w ciągu tygodnia. Pozwala na częstą emisję wybranych utworów.

W przypadku niektórych formatów radiowych playlisty mają duże znaczenie, ponieważ są publikowane w prasie muzycznej, w celu odzwierciedlenia aktualnych trendów panujących w muzyce. Playlisty powszechnie stosowane są w radiu CHR.

Wikipedia


playmaker

[czytaj: plejmejker] w grach zespołowych: osoba stwarzająca wiele sytuacji, które zwiększają szanse na zwycięstwo jej drużyny


SJP.pl


playmate

[czytaj: plejmejt] mężczyzna lub kobieta z okładek czasopism o tematyce erotycznej


SJP.pl


playoff

[czytaj: plej of] system rozgrywek sportowych, odmiana systemu pucharowego; play-off, play off


SJP.pl


playstation

konsola do gier wideo wyprodukowana przez firmę Sony


SJP.pl

PlayStation (PS, znana także jako PSX) – 32-bitowa konsola do gier wideo, wyprodukowana przez japońskie przedsiębiorstwo Sony Computer Entertainment, zaprojektowana przez Kena Kutaragiego.

Premiera konsoli odbyła się 3 grudnia 1994 roku, kiedy to pierwsze egzemplarze trafiły na półki japońskich sklepów. Niecały rok później, 9 września 1995 roku, konsola ukazała się w Stanach Zjednoczonych, 29 września tego samego roku w części państw Europy i w styczniu 1996 roku w Polsce.

Wikipedia


playtest

[czytaj: plejtest] testowanie gry przez granie w nią w celu sprawdzenia działania i wykrycia błędów


SJP.pl


plaza

kompleks handlowy lub biurowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plaza – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail
  • Plaza () – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail
  • Plaza – sieć centrów handlowych
  • Plaza Sur – mała wyspa w Galapagos
  • Plaza Point (Punta La Plaza) – przylądek na Wyspie Króla Jerzego
  • plaża

Wikipedia


plazma

1. w biologii: podstawowy składnik komórek zwierzęcych i roślinnych; protoplazma;
2. w anatomii: płynny składnik krwi; osocze;
3. w fizyce: zjonizowany gaz o jednakowej ilości ładunków dodatnich i ujemnych;
4. kamień półszlachetny, ciemnozielona odmiana chalcedonu;
5. potocznie: telewizor plazmowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;

 (1.2) biol. osocze krwi;

 (1.3) pot. telewizor z ekranem plazmowym

Wiktionary

Plazma (ang. "plasma" z gr. "πλάσμα" "plásma" „rzecz uformowana, ulepiona, wymyślona” od "πλάσσειν", "plássein" ‘formować; modelować’) – zjonizowana materia o stanie skupienia przypominającym gaz, w którym znaczna część cząstek jest naładowana elektrycznie. Mimo że plazma zawiera swobodne cząstki naładowane (jony i elektrony), to w skali makroskopowej jest elektrycznie obojętna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plazma jest uważana za czwarty stan skupienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplazma, AS: plazma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plazmowy, plazmatyczny

Wiktionary


plazmafereza

zabieg polegający na pobraniu od chorego jedynie płynnej części krwi (zwanej osoczem lub plazmą) wraz z krążącymi czynnikami chorobotwórczymi i zastąpieniu jej przez płyn zastępczy, stosowany w leczeniu schorzeń o podłożu immunologicznym, metabolicznym i hematologicznym


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plazmalemma

półprzepuszczalna błona zewnętrzna otaczająca protoplast


SJP.pl


plazmalogen

fosfolipid, w skład którego wchodzi długołańcuchowy aldehyd powiązany z gliceryną oraz nienasycony kwas tłuszczowy z choliną lub 2-aminoetanolem; występuje obficie w tkance nerwowej i mięśniach


SJP.pl

Plazmalogen – fosfolipid eterowy, w którym do pierwszego atomu węgla rdzenia glicerowego (tj. w pozycji sn-1) przyłączony jest poprzez wiązanie eterowe łańcuch alkilowy, który jest cis-α,β-nienasycony. Podobnie jak w innych fosfolipidach, do drugiego atomu węgla glicerolu (pozycja sn-2) przyłączony jest łańcuch węglowy poprzez wiązanie estrowe, a do trzeciego (sn-3) – pochodna kwasu fosforowego. Grupa fosforanowa jest najczęściej podstawiona choliną, etanoloaminą lub seryną, rzadziej inozytolem.

Wikipedia


plazmatyczny

→ plazma


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. związany z plazmaazmą, dotyczący plazmaazmy

Wiktionary

Patrz:

plazma

Powiązane:

 rzecz. plazma ż.

Wiktionary


plazmid

niezależna cząsteczka DNA mniejsza od genoforu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. cząsteczka pozachromosomowego DNA występująca w cytoplazmie komórki;

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplazmʲit, AS: plazmʹit

Wiktionary


plazmidowy

→ plazmid


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) genet. dotyczący plazmidu

Wiktionary


plazmina

enzym mający zdolność rozpuszczania fibryny, stosowany w leczeniu zawałów i zakrzepów; fibrynolizyna


SJP.pl

Plazmina (fibrynaza, fibrynolizyna) – zwierzęcy enzym białkowy z grupy proteaz, znajdujący się w osoczu krwi, którego działanie polega na rozkładaniu białek krwi wchodzących w skład skrzepu, przede wszystkim fibryny (włóknika). Proces ten nazywa się fibrynolizą. Plazmina powstaje z nieaktywnego prekursora (plazminogenu) na skutek działania trombiny i tkankowego aktywatora plazminogenu (t-PA). Plazminogen może być też aktywowany przez urokinazę (u-PA).

Wikipedia


plazminogen

białko surowicy krwi, prekursor plazminy


SJP.pl

Plazminogen – nieaktywne białko w surowicy krwi. Jest to czynnik fibrynolityczny będący proenzymem (prekursorem) plazminy. Do przekształcenia plazminogenu w plazminę wymagany jest enzym tkankowy aktywator plazminogenu oraz inne czynniki np. urokinaza.

Wikipedia


plazmocytowy

→ plazmocyt


SJP.pl

Patrz:

plazmocyt

plazmoderma

specjalna oponka plazmatyczna, otaczająca komórkę roślinną


SJP.pl


plazmodesma

rodzaj połączenia międzykomórkowego u roślin; plazmodezma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. (w cytologii, o komórce) połączenie dwóch stykających się ze sobą komórek, gdzie poprzez kanał międzybłonowy przenika siateczka śródplazmatyczna;

Wiktionary

Pl

Wikipedia


plazmodezma

połączenie międzykomórkowe u roślin polegające na przenikaniu cytoplazmy i retikulum endoplazmatycznego przez szczeliny ścian komórkowych sąsiednich komórek; plazmodesma


SJP.pl


plazmodioforowe

o cechach plazmodioforowych (rząd grzybów)


SJP.pl


plazmodioforowy

o cechach plazmodioforowych (rząd grzybów)


SJP.pl


plazmodium

1. pierwotniak z rzędu krwinkowców, pasożytujący w czerwonych ciałkach krwi; zarodziec; cenocyt
2. wielojądrowa komórka roślinna lub zwierzęca powstała wskutek podziałów jądra komórkowego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plasmodium – pasożytniczy pierwotniak
  • Plazmodium – stadium wegetatywne niektórych śluzowców

Wikipedia


plazmogamia

proces zlania się cytoplazm dwóch gamet, bądź całych plemni i lęgni


SJP.pl

Plazmogamia – pierwszy etap zapłodnienia u grzybów. Plazmogamia to zespolenie się cytoplazm dwóch zróżnicowanych płciowo komórek generatywnych. Po plazmogamii następuje kariogamia (zlanie się jąder), co prowadzi do powstania zygoty. U grzybów wyższych po plazmogamii powstaje grzybnia dwujądrowa, a do kariogamii dochodzi znacznie później i tylko w strzępkach końcowych, w których następnie będą wytwarzane zarodniki.

Wikipedia


plazmogen

Plazmogen – gen zlokalizowany w plazmonie (tj. w cytoplazmie, mitochondriach, plastydach lub plazmidach).

Wikipedia


plazmogonia

hipoteza o pochodzeniu życia z martwej materii


SJP.pl


plazmoliza

odrywanie się cytoplazmy od ścianki komórkowej w żywej komórce roślinnej


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plazmon

jedna z kwazicząstek, kwant drgań plazmowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w fizyce jest kwazicząstką opisującą zachowanie się plazmy.
  • w biologii oznacza geny znajdujące się poza jądrem komórkowym.

Wikipedia


plazmonowy

→ plazmon


SJP.pl

Patrz:

plazmon

plazmotron

urządzenie wytwarzające strumień plazmy niskotemperaturowej, stosowane do topienia, cięcia i spawania materiałów trudno topliwych


SJP.pl

Plazmotron (palnik plazmowy) – urządzenie do wytwarzania plazmy zimnej o temperaturze do 30 000 K.

Moc plazmotronów małej i średniej mocy zawiera się w zakresie od kilku do kilkuset kilowatów. Buduje się także plazmotrony dużej mocy do kilkudziesięciu megawatów.

Wikipedia


plazmowy

przymiotnik

 (1.1) fiz. związany z plazmaazmą, dotyczący plazmaazmy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz mamy wreszcie klasę średnią, ale o preferencjach… mercedesowych. Ta klasa woli inwestować w telewizory plazmowyazmowe, samochody, mieszkania, a brązy kupuje w galeriach po wielokrotnie wyższej cenie niż u mnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plazma ż., plazmon m., plazmówka ż.

Wiktionary


plazmówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przecinarka plazmowyazmowa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plazmowy

Wiktionary


plała

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plandeka

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. peleryna

Wiktionary


plaśnięcie

1. uderzyć dłonią lub czymś płaskim;
2. upadając lub uderzając o coś, wydać charakterystyczny odgłos


SJP.pl


plaża

pas wybrzeża przy zbiorniku wodnym pokryty piaskiem lub żwirem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) turyst. brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

Wiktionary

Plaża – pas nadbrzeżny pokryty materiałem sypkim: piaskiem, żwirem bądź ich mieszaniną, leżący nad brzegiem zbiorników wodnych.

Plaże są wykorzystywane jedynie w celach rekreacyjno-wypoczynkowych, gdyż ze względu na nieurodzajność i niestabilność oraz możliwość zalania inna działalność gospodarcza jest niemożliwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idziesz z nami na plażaażę poopalać się?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplaʒa, AS: plaža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażowicz m., plażowiczka ż., plażowanie n., plażówka ż.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy, przyplażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażing

żartobliwie: leżenie na plaży; plażowanie, leżing


SJP.pl


plażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy odażować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbiornik ma też funkcję hodowlaną (zarybianie) i rekreacyjną, zwłaszcza dla Zamościa (sporty wodne, plażowanie i inne).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażówka ż., plaża ż., plażowicz m., plażowiczka ż.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażować

potocznie: leżeć, wypoczywać na plaży


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) wypoczywać, bawić się na plażaaży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈʒɔvat͡ɕ, AS: plažovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażówka ż., plaża ż., plażowanie n., plażowicz m., plażowiczka ż.

 przym. plażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażowicz

osoba zażywająca kąpieli słonecznej, opalająca się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba opalająca się na plażaaży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad jeziorem wystąpił prawdziwy wysyp plażowiczów. Nie ma gdzie się położyć z kocem – wszystkie miejsca są zajęte.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈʒɔvʲit͡ʃ, AS: plažovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plaża ż., plażowanie n., plażówka ż.

:: fż. plażowiczka ż.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażowiczka

kobieta zażywająca kąpieli słonecznej, opalająca się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: plażowicz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W telewizyjnym komediodramacie NBC Plaża Zuma (Zuma Beach, 1978) na podstawie scenariusza Johna Carpentera [...] wystąpiła w epizodycznej roli czarnowłosej plażowiczkaażowiczki w białym bikini, która podsłuchuje w toalecie głównego bohatera – biernego piosenkarza rockowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplaʒɔˈvʲit͡ʃka, AS: plažovʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażowicz, plaża, plażowanie, plażówka

 czas. plażować

 przym. plażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażowisko

miejsce przeznaczone do plażowania i wypoczynku nad wodą


SJP.pl


plażowo

przysłówek

 (1.1) na sposób plażowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plaża ż., plażowanie n., plażowicz mos., plażowiczka ż., plażówka ż.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy, przyplażowy

Wiktionary


plażowstręt

żartobliwie: wstręt przed plażami


SJP.pl


plażowy

mający związek z plażą, z pasem wybrzeża zbiornika wodnego lub brzegiem cieku, pokrytego piaskiem lub żwirem; noszony na plaży; znajdujący się na plaży


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony do noszenia, używania na plażaaży

 (1.2) znajdujący się na plażaaży, związany z plażaażą, odbywający się na plażaaży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈʒɔvɨ, AS: plažovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażówka ż., plaża ż., plażowicz m., plażowiczka ż., plażowanie n.

 czas. plażować ndk.

 przysł. plażowo

 przym. przyplażowy

Wiktionary


plażówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. sport. piłka plażowa

 (1.2) kraw. luźna sukienka na lato

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprzęt do plażówkaażówki wypożyczymy w recepcji hotelu.

 (1.2) Miała na sobie zwiewną plażówkaażówkę, a na głowie słomkowy kapelusz z kokardą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plaża ż., plażowanie n., plażowicz mos., plażowiczka ż., plażówki lm nm.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy, przyplażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażówki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kraw. ubrania noszone na plażaaży

Wiktionary

Plażówki – skały w Ojcowskim Parku Narodowym. Wznoszą się po orograficznie lewej stronie wylotu Doliny Sąspowskiej do Doliny Prądnika, nad willą "Serdeczna". Zbudowane są z wapieni. Wraz z Jonaszówką, znajdującą się po przeciwnej stronie tworzą bramę skalną zamykającą wylot Doliny Sąspowskiej. Plażówki znajdują się jednak w lesie, a wylot doliny jest dość szeroki, wskutek czego brama ta w krajobrazie jest słabo rozróżnialna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Możesz chodzić w plażówkiażówkach po domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plaża ż., plażowanie n., plażowicz mos., plażowiczka ż., plażówka ż.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy, przyplażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


ple

kożuch roślin torfowiskowych unoszący się na jeziorze, które ulega przekształcaniu w torfowisko lub trzęsawisko; spleja


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PLE (medycyna) – enteropatia z utratą białek
  • PLE (elektronika)
  • polimorficzna osutka świetlna

Wikipedia


ple-ple

mówienie bez sensu, plecenie bzdur


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja wartościująca czyjeś słowa jako błahe i nic nie warte

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bla bla bla, war. ple ple ple

Wiktionary


pleban

dawniej: proboszcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. proboszcz;

 (1.2) pot. lekcew. ksiądz katolicki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Folwark biskupi oddawał dziesięcinę plebanowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛbãn, AS: plebãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebania ż., plebanijka ż.

 przym. plebanijny, plebanowy, plebański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proboszcz

 (1.2) klecha, katabas

Wiktionary


plebanek

nazwisko


SJP.pl


plebania

przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urzędy parafialne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny

 (1.2) hist. dom plebana

 (1.3) hist. urząd, godność plebana

Wiktionary

Plebanie

Plebania – budynek mieszkalny będący własnością parafii, zazwyczaj ulokowany w pobliżu kościoła, przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza bądź rektora oraz na kancelarię parafialną. Plebania może również stanowić mieszkanie dla innych księży (gości lub rezydentów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed plebaniaebanią doszło do groźnego wypadku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈbãɲja, AS: plebãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleban mos.

:: zdrobn. plebanijka ż.

 przym. plebanijny, plebanowy, plebański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) probostwo; reg. śl. fara

 (1.2) reg. śl. fara

Wiktionary


plebanijka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: plebania

 (1.2) mała plebania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kolegiaty trafił na niewielką plebanijkaebanijkę w Beskidzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleban mos., plebania ż.

 przym. plebanijny, plebanowy, plebański

Wiktionary


plebanijny

→ plebania


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z plebaniaebanią, dotyczący plebaniaebanii

Wiktionary

Patrz:

plebania

Przykłady

 (1.1) Pola dziedziczki zaczynały się tuż za plebanijnym ogrodem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleban mos., plebania ż., plebanijka ż.

 przym. plebanowy, plebański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plebański

Wiktionary


plebanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plebanka – część Gdańska, w dzielnicy Orunia-Św. Wojciech-Lipce
  • Plebanka – część Kościerzyny
  • Plebanka – część miasta Więcbork
  • Plebanka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
  • Plebanka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
  • Plebanka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
  • Plebanka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Wąbrzeźno
  • Plebanka – część wsi Krukówka w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Stężyca
  • Plebanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Jarczów
  • Plebanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Gąbin
  • Plebanka – osada wsi Grzęska w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Przeworsk
  • Plebanka – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo

Wikipedia


plebanowo

Plebanowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Krynki.

W czasach zaborów w granicach Imperium Rosyjskiego, w guberni grodzieńskiej, w powiecie grodzieńskim.

W latach 1921–1939 leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie grodzieńskim, w gminie Krynka.

Wikipedia


plebanowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z plebanem, dotyczący plebana

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący dla plebana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleban mos., plebania ż., plebanijka ż.

 przym. plebanijny, plebański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plebański

 (2.1) plebański

Wiktionary


plebański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z plebanem albo plebaniaebanią, dotyczący plebana albo plebaniaebanii

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący dla plebana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleban mos., plebania ż., plebanijka ż.

 przym. plebanijny, plebanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plebanowy

 (2.1) plebanowy

Wiktionary


plebej

dawniej: plebejusz;
1. w starożytnym Rzymie: wolny obywatel o ograniczonych prawach politycznych i cywilnych; w okresie późniejszym: mający wszystkie prawa, ale ubogi;
2. w dawnej Polsce: człowiek spoza stanu szlacheckiego;
3. dawniej: nieuprzywilejowany, prosty człowiek


SJP.pl


plebejka

→ plebej


SJP.pl

Patrz:

plebej

plebejski

1. związany z plebejuszem, dotyczący plebejusza, plebejuszy - ludzi z niższych warstw społecznych (często z zabarwieniem negatywnym, np. plebejskie maniery)
2. ludowy (np. nurt plebejski w literaturze staropolskiej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z rzymskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy

 (1.2) związany z polskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający cechy tego, co pospolite, nieszlachetne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za czasów cesarstwa, plebejski dotąd Awentyn, stał się ulubioną dzielnicą rzymskiej arystokracji, pełną luksusowych willi i pałaców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebejusz mos., plebejuszka ż., plebejka ż., plebejskość ż., plebs mrz.

 przym. plebejuszowski

 przysł. plebejsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plebejuszowski

Wiktionary


plebejskość

ogół cech właściwych plebsowi, ludziom niezamożnym i niewykształconym, zwłaszcza brak zainteresowań kulturalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest plebejskie; cecha tych, którzy są plebejskiebejscy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebs m., plebejusz m., plebejka ż.

 przym. plebejski, plebejuszowski

 przysł. plebejsko

Wiktionary


plebejstwo

1. ogół ludzi niewykształconych i niezamożnych; pospólstwo, plebs;
2. sposób myślenia i zachowania właściwy plebsowi, zwłaszcza brak aspiracji kulturalnych


SJP.pl


plebejusz

plebej;
1. w starożytnym Rzymie: wolny obywatel o ograniczonych prawach politycznych i cywilnych; w okresie późniejszym: mający wszystkie prawa, ale ubogi;
2. w dawnej Polsce: człowiek spoza stanu szlacheckiego;
3. dawniej: nieuprzywilejowany, prosty człowiek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) współcz. przen. ktoś niewykształcony i niezamożny, mający obojętny stosunek do kultury

 (1.2) hist. człowiek zaliczany do plebsu, rzymskiej klasy społecznej

 (1.3) hist. człowiek zaliczany do plebsu, grupy społecznej nie posiadającej szlachectwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebs m., plebejskość n., plebejuszka ż., plebejka ż.

 przym. plebejski, plebejuszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prostak

 (1.3) chudopachołek

Wiktionary


plebejuszka

→ plebejusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nieuprzywilejowana, prosta kobieta

Wiktionary

Patrz:

plebejusz

Powiązane:

 przym. plebejski

 rzecz. plebejusz mos., plebs mrz.

Wiktionary


plebiscitum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. uchwała zgromadzenia plebejuszy w starożytnym Rzymie

Wiktionary


plebiscyt

1. głosowanie, którego uczestnicy wybierają najlepszą ich zdaniem osobę lub rzecz;
2. głosowanie ludności zamieszkującej dane terytorium dla rozstrzygnięcia ważnej kwestii związanej z tym terytorium;
3. w starożytnym Rzymie: podejmowanie uchwał przez plebejuszy pod przewodnictwem trybuna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) publ. powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy

 (1.2) polit. głosowanie mieszkańców jakiegoś terytorium w celu określenia jego przynależności państwowej;

 (1.3) hist. w starożytnym Rzymie: uchwała podejmowana przez zgromadzenie plebejuszy pod przewodnictwem trybuna

Wiktionary

Plebiscyt ( plebiscitum – decyzja ludu) – forma rozstrzygnięcia poprzez głosowanie obywateli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zorganizujmy plebiscyt na najładniejszy balkon na naszym osiedlu.

 (1.2) Po I wojnie światowej w 1920 Olsztyn w wyniku niekorzystnego dla Polski plebiscytu nadal pod panowaniem Niemiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈbʲist͡sɨt, AS: plebʹiscyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plebiscytarny, plebiscytowy, przedplebiscytowy, poplebiscytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głosowanie

 (1.3) war. plebiscitum

Wiktionary


plebiscytowy

→ plebiscyt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z plebiscytem, dotyczący plebiscytu

Wiktionary

Patrz:

plebiscyt

Przykłady

 (1.1) Historyk zamieścił w publikacji swego rodzaju kalendarz bojów plebiscytowyebiscytowo-powstańczych na Górnym Śląsku.

 (1.1) Orkiestra miała swoją siedzibę na ul. Plebiscytowej w Katowicach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebiscyt mrz.

 przym. poplebiscytowy, przedplebiscytowy

Wiktionary


plebs

1. w starożytnym Rzymie: najliczniejsza warstwa obywateli wolnych, ale bez praw politycznych - plebejusze;
2. ogół ludzi niewykształconych i niezamożnych;
3. w dawnej Polsce: warstwa społeczna nienależąca do szlachty; gmin, pospólstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogół ludzi niewykształconych i niezamożnych, mających obojętny stosunek do kultury

 (1.2) w dawnej Polsce: warstwa społeczna nienależąca do stanu szlacheckiego

 (1.3) w starożytnym Rzymie: warstwa obywateli wolnych, ale niemających pełni praw politycznych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pochodzący z języka łacińskiego termin plebs odnosi się do:
    • plebejuszy w starożytnym Rzymie (w czasach Republiki)
    • plebsu, niższej warstwy społecznej w Cesarstwie Rzymskim (dzieli się na miejski, wiejski; prawa i inne patrz: plebejusze)
    • plebsu miejskiego, warstwy społecznej w miastach średniowiecznych i wczesnonowożytnych
  • Plebs – rodzaj pająków z rodziny krzyżakowatych
  • Plebs – brytyjski serial telewizyjny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plebejskość n., plebejusz m., plebejuszka ż., plebejka ż.

 przym. plebejski, plebejuszowski

Wiktionary


plec

wieś w Polsce


SJP.pl

Plec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Wieniawa. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


plecaczek

1. zdrobnienie od: plecak;
2. żartobliwie: pasażer motocyklisty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od plecak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecak m., plecy nmos.

Wiktionary


plecak

torba przystosowana do noszenia na plecach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecyecach;

Wiktionary

Zobacz też: Plecak (singel).

Plecak – torba z dwoma paskami, noszona na plecach. Popularny w turystyce. Duże plecaki zazwyczaj wyposażone są w stelaż, który rozkłada ciężar plecaka bardziej równomiernie na plecach człowieka. Pojemność plecaka zazwyczaj określa się w litrach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swoim plecaku noszę nie tylko śpiwór i ubrania, ale i jedzenie na kilka dni.

 (1.1) Pojemność plecaka zazwyczaj określa się w litrach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛt͡sak, AS: plecak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecy lm nm., plecki lm nm.

:: zdrobn. plecaczek m.

 przym. plecakowy, pleczysty

Wiktionary


plecakowiec

turysta podróżujący niskim kosztem, nocujący zwykle pod namiotem lub w prywatnych domach


SJP.pl


plecakowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z plecakecakiem, dotyczący plecakecaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecak m.

Wiktionary


plecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy odeść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: plecẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pleść ndk.

 rzecz. plecionka ż., splot mrz., plecień mrz.

 przym. pleciony

Wiktionary


plecewice

Pl

Wikipedia


plecha

jedno- lub wielokomórkowa tkanka plechowców; thallus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. wegetatywna tkanka niektórych organizmów niezróżnicowana na korzeń oraz pęd;

 (1.2) daw. wygolone miejsce na głowie

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od plech

Wiktionary

Plecha ("thallus") – wegetatywne ciało organizmów zaliczanych w dawnych systemach taksonomicznych do plechowców, niezróżnicowane na korzeń i pęd. Większość botaników za plechę nie uważa ciał jednokomórkowych, z wyjątkiem komórczaków. Rzadziej plechą określa się ponadto ciała jednokomórkowych glonów i grzybów (lub protistów grzybopodobnych) lub beztkankowych roślin lądowych, np. wątrobowców. U grzybów do określenia bardziej rozwiniętej plechy używa się określenia grzybnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedynie w pewnym stopniu pomóc mogą sposoby tworzenia i rozgałęzienia plechaechy specyficzne dla krasnorostów, brunatnic i zielenic.

 (1.2) — Dać mu pokój! — zawołał, — gdyby plechaechy wygolonej nie miał na łbie, postąpiłbym z nim inaczej, ale się z biskupami zadzierać teraz nie chcę…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plechowiec m.

 przym. plechowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tonsura; daw. plesz

Wiktionary


plechowate

grupa organizmów wielokomórkowych nieposiadających tkanek i narządów; plechowce


SJP.pl


plechowaty

o cechach plechowatych (grupa organizmów)


SJP.pl


plechowce

grupa organizmów wielokomórkowych nieposiadających tkanek i narządów; plechowate


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plechowiec

organizm wielokomórkowy nieposiadający tkanek i narządów


SJP.pl


plechowy

→ plecha


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. związany z plechaechą; mający plechaechę; zbudowany z plechaechy

Wiktionary

Patrz:

plecha

Powiązane:

 rzecz. plecha ż.

Wiktionary


pleciak

gwarowo: ogrodzenie z gałęzi wplecionych poziomo między pionowe słupki; plecień


SJP.pl


plecień

1. w potocznym wyrażeniu: kwiecień plecień - kwiecień będący miesiącem, w którym przeplatają się różne typy pogody;
2. gwarowo: ogrodzenie z gałęzi wplecionych poziomo między pionowe słupki; pleciak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. gwara. pleśćeciony płot, plecionka z chrustu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionka ż., płot m., pleciuga ż., splot m., plecenie n., oplecenie n., splecenie n., uplecenie n., wyplatanie n., wyplecenie n.

 czas. pleć, pleść ndk., opleść dk., spleść dk., upleść dk., wyplatać ndk., wypleść dk.

 przym. plecionkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleciak

Wiktionary


plecioneczka

zdrobnienie od: plecionka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: plecionka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɛt͡ɕɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: plećõnečka

Wiktionary


plecionka

1. przedmiot zrobiony z dwóch lub większej liczby pasm czegoś, przeplatających się wzajemnie;
2. ornament złożony z przeplatających się linii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzecz wykona z zaplecionych włókien

 (1.2) ornament przedstawiający przeplatające się linie, pasma

Wiktionary

Plecionka – motyw zdobniczy utworzony ze splecionych, skręconych pasm, linii, wstęg lub wyrób użytkowy w rzemiośle.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: plɛˈt͡ɕɔ̃nka, AS: plećõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecenie n., pleciuga ż./m., splot m.

 czas. pleść, zapleść, zaplatać, upleść

Wiktionary


plecionkarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. rzemieślniczka wyplatająca przedmioty ze słomy lub wikliny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionka ż., plecionkarstwo n.

:: fm. plecionkarz mos.

 przym. plecionkarski, plecionkowy, pleciony, wyplatany

Wiktionary


plecionkarski

wykonany z plecionki; używany do produkcji plecionki


SJP.pl


plecionkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. wyrabianie plecionkaecionek i mebli ze słomy lub wikliny;

Wiktionary

Plecionkarstwo – rzemiosło polegające na wyrobie wszelkiego rodzaju plecionek ze słomy, wikliny, rafii, rogożyny, rotangu, bambusa, słomy ryżowej, włókien kokosowych i sizalowych itp. Nazwa ta odnosi się także do wyplatania sprzętów ozdobnych i użytkowych, m.in. koszy. Rzemiosło znane od czasów prehistorycznych, także w zakresie wyrobu plecionek ozdobnych. Plecionkarstwo w Polsce zostało wpisane na Krajową Listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego decyzją z dnia 10 lipca 2018 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielu mieszkańców miasteczka żyje z plecionkarstwoecionkarstwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionkarka ż., plecionkarz mos.

 przym. plecionkarski, plecionkowy, pleciony, wyplatany

Wiktionary


plecionkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wyplatający przedmioty ze słomy lub wikliny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trzyletniej szkole zawodowej niewidoma młodzież uczy się zawodów: dziewiarza maszynowego, ślusarza, introligatora, szczotkarza i plecionkarza (koszykarza).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionka ż., plecionkarstwo n.

:: fż. plecionkarka ż.

 przym. plecionkarski, plecionkowy, pleciony, wyplatany

Wiktionary


pleciony

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od pleść

przymiotnik relacyjny

 (2.1) wytworzony poprzez łączenie pędów lub pasm

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W plecionym kapeluszu maszerował na plażaażę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionkarz mos., plecionkarstwo n., plecionkarka ż., plecenie n., plecionka ż.

 czas. pleść ndk., pleśćeść się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wyplatany

Wiktionary


pleciuch

potocznie: osoba gadatliwa, lubiąca dużo mówić o byle czym; pleciuga, plociuch, papla, gaduła


SJP.pl


pleciucha

potocznie: osoba gadatliwa, lubiąca dużo mówić o byle czym; pleciuga, plociuch, papla, gaduła


SJP.pl


pleciuga

(r. męski) potocznie: człowiek gadatliwy, lubiący dużo mówić o byle czym; pleciuch, plociuch, papla, gaduła


SJP.pl


plecki

zdrobnienie od: plecy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: plecy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łukaszku, pani doktor obejrzy ci teraz plecki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecak mrz., plecy lm nm.

 przym. pleczysty

Wiktionary


plecowy

→ plecy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z plecyecami, dotyczący plecyeców

Wiktionary

Patrz:

plecy

Powiązane:

 rzecz. plecy nmos.

 przym. pleczysty

Wiktionary


plectrum

piórko, kostka, płytka elastyczna służące do gry na instrumentach strunowych szarpanych; plektron


SJP.pl


plecy

tylna strona tułowia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) anat. tylna część tułowia, od barków do pasa;

 (1.2) tylna część ubrania okrywająca plecy (1.1)

 (1.3) przen. pot. poparcie wpływowych osób

 (1.4) gw-pl|Mazury, Warmia. pręt u kosy

Wiktionary

Plecy – duży grzbietowy (tylny) obszar ludzkiego ciała zaczynający się od górnej granicy okolicy pośladkowej, a kończący na tylnej powierzchni szyi i ramion.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oparłem się plecyecami o ścianę.

 (1.1) Bolą mnie plecy.

 (1.1) Poczułem ból w dolnej części plecyeców.

 (1.1) Odwróciłem się do niego plecyecami w wyszedłem z pokoju.

 (1.2) Prasując koszulę, wypaliłem dziurę na plecyecach.

 (1.3) Kto jest pupilkiem szefa i ma plecy, dostaje wyższą premię.

 (1.3) Ten człowiek dostał to stanowisko, bo ma mocne plecy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛt͡sɨ, AS: plecy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecak m., plecaczek m.

:: zdrobn. plecki nmos.

 przym. plecowy, pleczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) krysza

Wiktionary


pleczasty

1. mający szerokie, mocne plecy; pleczysty;
2. żartobliwie: mający poparcie jakichś wpływowych osób


SJP.pl


pleczysty

mający szerokie, mocne plecy; pleczasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. rzad. mający szerokie barki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kolejce stała za pleczystym mężczyzną w prochowcu.

 (1.1) Bartek chciał sypnąć takiemu pleczystyeczystemu kolesiowi z sąsiedniej wsi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecak mrz., plecki lm nm., plecy lm nm.

 przym. plecowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barczysty

Wiktionary


plecówka

mięso wołowe wycięte z przedniej części grzbietu wraz z łopatką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) górna przednia część partii grzbietowej półtuszy razem z łopatką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈt͡sufka, AS: plecufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górka

Wiktionary


pled

gruba, ciepła tkanina używana do przykrycia; koc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) puszysty wełniany koc

Wiktionary

Pled – płat grubego sukna lub tkaniny bawełnianej; rodzaj koca używanego jako przykrycie w czasie snu albo okrycie wierzchnie w typie płaszcza, noszone na ramionach bądź przerzucane przez ramię. Charakterystyczny element hiszpańskiego i portugalskiego stroju ludowego pod nazwą manta oraz szkockiego stroju regionalnego jako plaid (ployde).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten pled jest tak miły w dotyku jak aksamit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛt, AS: plet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. pledzik

 przym. pledowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koc, derka

Wiktionary


pledowy

→ pled


SJP.pl

Patrz:

pled

pledzik

zdrobnienie od: pled (gruby koc)


SJP.pl


plejada

1. grupa znakomitości, wybitnych osób, np. artystów, uczonych, sportowców
2. duża grupa osób powiązana w jakiś sposób (np. plejady turystów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. grupa wybitnych ludzi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plejada – grupa 7 poetów francuskiego odrodzenia
  • Plejada – w mitologii greckiej każda z 7 nimf, córek Atlasa i Plejone
  • Plejada.pl – polski serwis internetowy
  • plejada aleksandryjska (plejada tragiczna) – grupa 7 tragediopisarzy greckich z Aleksandrii
  • Plejada Bytom – centrum handlowe w Bytomiu
  • Plejada Sosnowiec – centrum handlowe w Sosnowcu
  • Plejady – otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu skupia się plejada intelektualistów i tu rodzi się najwięcej pomysłów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plejady nmos., Plejada ż.

Wiktionary


plejadianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) ezot. sf. przedstawiciel rzekomej cywilizacji pozaziemskiej pochodzącej z Plejad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plejadianie to jedna z najbardziej znanych pozaziemskich cywilizacji, o której dowiedzieliśmy się dzięki channelingom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plejada ż., Plejady nmos.

:: fż. Plejadianka ż.

 przym. plejadiański

Wiktionary


plejady

1. grupa znakomitości, wybitnych osób, np. artystów, uczonych, sportowców
2. duża grupa osób powiązana w jakiś sposób (np. plejady turystów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) astr. otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: Plejada

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najjaśniejszą gwiazdą w Plejadach jest Alkione.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈjadɨ, AS: plei ̯ady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plejadianin mos., Plejada ż., plejada ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baby, Kokoszki, Kurczęta, Siedem Sióstr, M 45

Wiktionary


plejboj

mężczyzna lubujący się w uwodzeniu kobiet, spędzaniu czasu na zabawach i oddawaniu się innym uciechom życia; playboy


SJP.pl


plejona

w mitologii greckiej: jedna z okeanid, córka tytana Okeanosa i tytanidy Tetydy


SJP.pl


plejotropia

zjawisko warunkowania przez jeden gen kilku, pozornie nie związanych ze sobą właściwości fenotypowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wpływ jednego genu, na więcej niż jedną cechę fenotypową

 (1.2) istnienie innych efektów leku (zwłaszcza korzystnych) niż te, dla których lek został zaprojektowany;

Wiktionary

Pl

Wikipedia


plejotropowy

→ plejotropia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący plejotropiaejotropii

Wiktionary

Patrz:

plejotropia

plejstocen

starsza epoka czwartorzędu, cechująca się m.in. wielkim zlodowaceniem i pojawieniem się człowieka neandertalskiego; dyluwium, epoka lodowa, epoka lodowcowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. starsza epoka czwartorzędu;

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas plejstocenu miało miejsce kilka zlodowaceń kontynentalnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛjˈstɔt͡sɛ̃n, AS: plei ̯stocẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plejstoceński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dyluwium

Wiktionary


plejstoceński

odnoszący się do plejstocenu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geol. związany z plejstocenem, dotyczący plejstocenu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zlodowacenie podlaskie stanowiło najstarsze ze zlodowaceń plejstoceńskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plejstocen mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dyluwialny

Wiktionary


plejzerować

czasownik niedokonany

 (1.1) ranić, kaleczyć bronią białą

Wiktionary


plekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy odekać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plekać ndk.

Wiktionary


plekać

czasownik

 (1.1) góry. ssać mleko matki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobrze plekaćeka to jagnię!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plekanie n.

Wiktionary


pleksa

potocznie: pleksiglas; pleksi


SJP.pl


pleksi

[czytaj: pleks-i] przezroczyste tworzywo sztuczne produkowane na bazie polimeru, służące m.in. do wyrobu szyb samolotowych i samochodowych; szkło akrylowe, szkło organiczne, pleksiglas, plexiglas, plexi


SJP.pl


pleksiglas

[czytaj: pleks-iglas] przezroczyste tworzywo sztuczne produkowane na bazie polimeru, służące m.in. do wyrobu szyb samolotowych i samochodowych; szkło akrylowe, szkło organiczne, pleksi, plexiglas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. przezroczyste tworzywo sztuczne podobne do szkła, lżejsze i bardziej odporne na uderzenia od niego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pleksiglasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polimetakrylan metylu, PMMA, war. pleksi

Wiktionary


pleksiglasowy

przymiotnik

 (1.1) z pleksiglasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedź, człowieku, ostrożniej, do cholery! – krzyknął do kierowcy, który oddzielony był od przedziału ratunkowego pleksiglasowyeksiglasową, uchyloną nieco szybą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleksiglas mrz.

Wiktionary


plektenchyma

nazwa nitkowatych, splecionych i częściowo pozrastanych ze sobą grup komórek o dużych przestworzach międzykomórkowych, tworzących ciało roślin niższych; tkanka rzekoma, pseudotkanka


SJP.pl

Plektenchyma – tkanka rzekoma, która powstaje z nitkowatych, początkowo oddzielonych plech poprzez ich splątanie się i złączenie. Występuje u grzybów i niektórych glonów. Nitki plechy łączą się z sobą poprzez ścisłe splątanie albo poprzez zlepienie śluzowatymi ścianami komórkowymi, tworząc twór podobny do tkanki roślin wyższych.

Wikipedia


plektrantus

rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych


SJP.pl

Plektrantus, pokrzelica ("Plectranthus" L'Her.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. W zależności od ujęcia obejmuje ok. 150 do nawet 325 gatunków lub tylko ok. 65 po wyłączeniu wielu przedstawicieli do rodzaju koleus "Coleus". Rośliny te występują w lasach i zaroślach Afryki i Azji, nieliczne w Australii, w klimacie tropikalnym i umiarkowanym ciepłym. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Wikipedia


plektron

piórko, kostka, płytka elastyczna służące do gry na instrumentach strunowych szarpanych; plectrum


SJP.pl

Plektron ( πλῆκτρον, pot. "kostka", "piórko") – przyrząd służący do szarpania strun niektórych instrumentów strunowych. Używany już w starożytności do gry na kitarze i lirze. W późniejszych czasach i obecnie służy również do gry na takich instrumentach, jak: domra, mandolina, gitara (zob. kostka gitarowa). „Piórka” szarpiące struny w klawesynie również pełnią funkcję plektronów, często także są określane tym terminem.

Wikipedia


plemieniec

członek plemienia w stosunku do innych jego członków; współplemieniec


SJP.pl


plemienność

odwoływanie się do wspólnoty pochodzenia, odnoszenie się do wspólnoty rodowej


SJP.pl


plemienny

→ plemię


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący plemięemienia, właściwy plemięemieniu i jego regułom

Wiktionary

Patrz:

plemię

Przykłady

 (1.1) Arabska tradycja nadała plemiennym przejawom nieposłuszeństwa kolektywną nazwę „ridda”, czyli apostazja, odrzucenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: plẽmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plemię n., plemienność ż.

 przym. międzyplemienny

Wiktionary


plemię

1. grupa rodów wywodzących się od wspólnego przodka, zamieszkujących dany obszar i związanych wspólnotą organizacji społecznych;
2. dawniej: ród, potomstwo, pokolenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

 (1.2) biol. kategoria systematyki roślin i zwierząt;

 (1.3) przest. pokolenie, potomstwo, ród

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielkie znaczenie dla biblijnej opowieści o ludzie wybranym, jakie przypisuje się Jakubowi, wynika z faktu, że dwunastu jego synów (Ruben, Symeon, Lewi, Juda, Issachar, Zabulon, Józef, Beniamin, Dan, Neftali, Gad , Aser) dało początek tzw. dwunastu plemięemionom Izraela, po tym, jak sam Jakub zyskał to imię - Izrael, a jego potomkowie od tego czasu będą nazywać siebie Bnej Izrael, Izraelici, synowie Izraela.

 (1.1) W Brazylii, w dżungli Amazonii odkryto nieznane do tej pory plemię.

 (1.3) Polskie wydało go plemię, • Wstrzymał słońce, ruszył ziemię!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛ̃mʲjɛ, AS: plẽmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. plemienny

Wiktionary


plemnia

męskie gametangium, miejsce wytwarzania plemników; anterydium, anteridium


SJP.pl

Plemnia, anterydium – haploidalny organ rozmnażania (gametangium), w którym wytwarzane są plemniki. Występuje w wielu grupach systematycznych roślin (zielenice, mszaki, paprotniki), grzybów i glonów nie zaliczanych do roślin. Plemnia może być jednokomórkowa lub wielokomórkowa.

Wikipedia


plemnik

męska komórka rozrodcza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin;

Wiktionary

Plemnik, spermatozoid – gameta męska, haploidalna komórka rozrodcza wytwarzana przez gonadę osobnika płci męskiej służąca do rozmnażania płciowego. Plemniki występują zarówno u zwierząt, jak i u roślin.

Plemniki po raz pierwszy zaobserwował w 1677 roku Antoni van Leeuwenhoek. U człowieka zwykle w jednej porcji nasienia wydzielanego podczas wytrysku jest od 100 do 500 milionów plemników.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplɛ̃mʲɲik, AS: plẽmʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plemnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spermatozoid

Wiktionary


plemnikobójczo

przysłówek sposobu

 (1.1) farm. med. powodując uśmiercenie plemników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile kosztuje preparat działający plemnikobójczo w pańskiej aptece?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plemnikobójczy

Wiktionary


plemnikobójczy

zabijający plemniki


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) farm. med. powodujący uśmiercenie plemników

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. plemnikobójczo

Wiktionary


plemnikotwórczy

mający zdolność wytwarzania plemników


SJP.pl


plemnikowy

→ plemnik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z plemnikemnikiem, dotyczący plemnikemnika

Wiktionary

Patrz:

plemnik

Powiązane:

 rzecz. plemnik m.

Wiktionary


plenarka

potocznie: posiedzenie plenarne


SJP.pl


plenarny

o zebraniach: ogólny, walny, całościowy, generalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) w pełnym składzie

Wiktionary


plener

1. otwarta przestrzeń pod gołym niebem, używana jako miejsce i temat pracy artysty, naturalna scenografia do zdjęć filmowych lub miejsce wypoczynku;
2. malowanie obrazów lub robienie zdjęć na wolnym powietrzu bezpośrednio z natury; obraz tak namalowany lub zdjęcie tak zrobione;
3. pobyt grupy artystów w jakiejś miejscowości, poświęcony pracy twórczej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przestrzeń poza budynkiem, pod gołym niebem

 (1.2) impreza dla artystów zorganizowana aby malować, rzeźbić fotografować na wolnym powietrzu

 (1.3) teren poza studiem filmowym wybrany jako sceneria do filmowania

 (1.4) filmowanie w naturalnej scenerii

Wiktionary

Plener ( en plein air – na świeżym powietrzu) - forma działalności artystycznej – twórczość artystyczna na zewnątrz, inspirowana naturą, powstająca w bezpośrednim kontakcie z naturą, polegająca na utrwalaniu w twórczości malarskiej krajobrazu, otwarta przestrzeń pod gołym niebem jako miejsce i temat pracy artysty, pobyt grupy artystów w jakiejś miejscowości, poświęcony pracy twórczej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. plenerowy

Wiktionary


plenerowiec

artysta pracujący w plenerze - przestrzeni pod gołym niebem


SJP.pl


plenerowy

występujący w plenerze, dotyczący pleneru


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odbywający się, wykonany w plenerze

 (1.2) związany z plenerem; dotyczący pleneru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɛ̃nɛˈrɔvɨ, AS: plẽnerovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plener m.

Wiktionary


plenerzysta

malarz malujący w plenerze


SJP.pl


plenerzystka

→ plenerzysta


SJP.pl

Patrz:

plenerzysta

plenerówka

potocznie: impreza w plenerze


SJP.pl


plenica

tylna część tratwy, dziesięć do dwudziestu pni drzewa zbitych w jedną całość dla spławienia wodą; tafla, cal


SJP.pl


plenipotencja

pełnomocnictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. pełnomocnictwo (prawo do działania w czyimś imieniu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɛ̃ɲipɔˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: plẽńipotẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plenipotent mos., plenipotentka ż.

Wiktionary


plenipotent

osoba upoważniona do wykonywania jakichś obowiązków w czyimś imieniu, także do wypowiadania się publicznie w takiej formie; pełnomocnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. pełnomocnik.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1841/42 był już nowy wydział zdrowia oraz na prawach wydziału: służba ogólna, którą kierował plenipotent, jego zastępca lub sekretarz, a oprócz niej kasa główna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plenipotentka ż., plenipotencja ż.

Wiktionary


plenipotentka

kobieta upoważniona do wykonywania jakichś obowiązków w czyimś imieniu, także do wypowiadania się publicznie w takiej formie; pełnomocniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. pełnomocniczka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plenipotent mos., plenipotencja ż.

Wiktionary


pleniówka

ziemiórka pleniówka - muchówka z rodziny bedliszek


SJP.pl


plenić

plenić się:
1. np. o owadach: rozmnażać się, powiększać swą ilość;
2. o roślinach: rosnąć bujnie, szybko


SJP.pl


plenka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hig. pieluszka

Wiktionary


plenniej

stopień wyższy od przysłówka: plennie


SJP.pl


plenniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: plenny


SJP.pl


plenność

1. wydawanie licznego potomstwa
2. liczba nasion, bulw roślin uprawnych cechująca poszczególne odmiany
3. liczba noworodków w miocie
4. żyzność, urodzajność gleby


SJP.pl


plenny

1. przynoszący obfite plony;
2. kielichowiec plenny - kwiat z Ameryki Północnej, uprawiany również w Polsce;
3. olkuska owca plenna - odmiana owiec długowełnistych


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. wydający na świat liczne potomstwo

 (1.2) przest. roln. wydający obfite plony

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. plenno

 rzecz. plenność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płodny

 (1.2) żyzny

Wiktionary


plenum

1. ogół lub część jakiejś organizacji, partii, ugrupowania itp. obecnych, np. na posiedzeniu;
2. posiedzenie członków organizacji, ugrupowania, partii w pełnym jej składzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ogół członków jakiejś organizacji obecnych na zebraniu

 (1.2) zebranie członków wchodzących w skład plenum (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛ̃nũm, AS: plẽnũm

Wiktionary


pleochroizm

właściwość niektórych kryształów polegająca na zmianie ich barwy przy obracaniu, gdy przechodzi przez nie światło spolaryzowane liniowo; polichroizm, wielobarwność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zjawisko zmiany barwy w zależności od polaryzacji światła przechodzącego przez ciało;

Wiktionary

Pleochroizm (łac. "pleo" napełniam i gr. "χρῶμα" barwa), polichroizm (z gr. wielobarwność) – zjawisko zmiany barwy w zależności od polaryzacji światła przechodzącego przez ciało. Jest on wynikiem różnej absorpcji widmowej światła przez substancje, zależnie od kierunku polaryzacji padającego światła.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wielobarwność, polichroizm

Wiktionary


pleocytoza

obecność zwiększonej liczby komórek danego rodzaju w płynie mózgowo-rdzeniowym


SJP.pl

Pleocytoza – obecność zwiększonej liczby komórek danego rodzaju w płynie mózgowo-rdzeniowym. Najczęściej mówimy o pleocytozie w stosunku do limfocytów. Nie należy używać pojęć limfocytoza czy neutrofilia, ponieważ odnoszą się one do zwiększenia liczby limfocytów lub neutrofili we krwi obwodowej, a nie w PMR.

Wikipedia


pleograf

aparat do rejestracji zdjęć i projekcji ruchomych obrazów; skonstruowany w roku 1894 przez K. Prószyńskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pleograf (technika) – aparat kinematograficzny.
  • pleograf (multigraf, poligraf, wieloznak) – określona ilość liter oznaczająca jedną lub dwie głoski.
  • Towarzystwo Udziałowe Pleograf – pierwsza polska wytwórnia filmowa.
  • biopleograf
  • Kazimierz Prószyński

Wikipedia


pleomorfizm

występowanie różnych kształtów organizmów i komórek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. występowanie różnych kształtów organizmów i komórek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pleomorfizm w krystalografii to zjawisko występowania różnych odmian krystalograficznych tego samego związku chemicznego.
  • Pleomorfizm w biologii to zjawisko występowania różnych kształtów organizmów, komórek lub organelli komórkowych, np. pleomorfizm bakulowirusów, pleomorfizm jądrowy.
  • Pleomorfizm cykliczny – wielopostaciowość form drobnoustrojów w czasie życia

Wikipedia


pleonast

minerał z grupy spineli, o barwie zielonoczarnej, bogaty w żelazo


SJP.pl


pleonastyczny

→ pleonazm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. związany z pleonazmem, dotyczący pleonazmu

Wiktionary

Patrz:

pleonazm

Powiązane:

 rzecz. pleonazm mrz.

 przym. pleonazmiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. pleonazmiczny

Wiktionary


pleonazm

wyrażenie złożone z wyrazów o takim samym lub bardzo podobnym znaczeniu, zwykle oceniane jako błąd, np. cofać się w tył; tautologia, tautologizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

Wiktionary

Pleonazm (z πλεονασμός "pleonasmos" „nadmiar”), potocznie lub żartobliwie masło maślane – wyrażenie, w którym jedna część wypowiedzi zawiera treść występującą także w drugiej części, zaliczane do redundantnych połączeń wyrazowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyrażenie „mokra woda” to pleonazm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈɔ̃nasm̥, AS: pleõnasm̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pleonastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tautologia; pot. żart. masło maślane

Wiktionary


pleoptyka

dział ortoptyki; zajmuje się leczeniem niedowidzenia jednoocznego występującego w zezie jednostronnym towarzyszącym


SJP.pl


plereza

1. fryzura męska
2. dawne, puszyste pióro strusie zwisające z ronda damskiego kapelusza
3. dawna, biała obwódka naszyta na żałobną suknię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) męska fryzura z dość długich włosów zaczesanych ku tyłowi i opadających na kark

 (1.2) daw. puszyste strusie pióro zwisające z ronda damskiego kapelusza

 (1.3) daw. biała obwódka naszyta na suknię żałobną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈrɛza, AS: plereza

Wiktionary


plerocerkoid

jedno ze stadiów larwalnych bruzdogłowca szerokiego


SJP.pl

Plerocerkoid ("plerocercoidus", z gr. πλερες = pełny, kompletny + κερκος = ogon) – trzecie stadium larwalne tasiemców z rzędu Pseudophyllidea (np. bruzdogłowca szerokiego). Charakteryzuje się robakowatym kształtem ciała i dwoma bruzdami przyssawkowatymi. Pasożytuje głównie w rybach, drugim żywicielu pośrednim larw tego typu, ale spotykany jest również u płazów, gadów i ssaków.

Wikipedia


pleroma

pojęcie używane w gnostycyzmie oznaczające pełnię boskiego Bytu


SJP.pl


plery

młodzieżowo: plecy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. plecy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak mnie plery bolą, że nie mogę się podnieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛrɨ, AS: plery

Wiktionary


plesewo

Plesewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Łasin.

W okresie międzywojennym Plesewo było siedzibą komisariatu Straży Celnej „Plesewo”.

Wikipedia


plesieński

przymiotnik od: Pleśna


SJP.pl


pleskać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) daw. pluskać, chlapać; wydawać odgłos uderzania o powierzchnię wody

 (1.2) daw., także. reg-pl|Małopolska., gw-pl|Mazowsze, Lwowskie, Żytomierskie, Oleszkowce, Maćkowce, Cieszanów. uderzać dłonią o dłoń; klaskać

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) daw., także. gw-pl|Cieszanów. uderzać kogoś dłonią; klepać

czasownik zwrotny niedokonany pleskać się

 (3.1) daw. pluskać się, chlapać się (w wodzie); taplać się

 (3.2) daw. pleskać (2.1) samego siebie; klepać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już za kark pleskaćeszcze [woda], już na łeb ci ciecze, // […] Tu pompa chlusła i gębę ci zmyła. // Gdzie spojrzysz — wszędzie srogość i zawziątek, // A morze kipi i bucha, jak wrzątek.

 (1.1) Chodzi czapla, w bagnie pleskaćeszcze, // Czy wam opowiadać jeszcze?

 (1.2) Halina w pląsach przed nim ucieka, // On w ręce pleskaćeszcząc goni z daleka

 (1.2) Zaśmiała się na te słowa panna Kamilla głośno, pleskaćeszcząc rękami, a pan Józef, słysząc ten głos czysty i wdzięczny, patrząc na te ruchy pełne gracji i żywości, zamyślił się […].

 (1.2) Jak niemowlątko na matczynem łonie, // Na imie Marya pleskaćeszcze w drobne dłonie.

 (1.2) I wnet z hukiem, i wnet z szumem, // Z jakim w puszczy wiatr szeleszcze, // Za rycerzem lecąc tłumem, // W dłoń posłuszna zgraja pleskaćeszcze.

 (1.2) Napił się dziaduś // ciepłego winka, // Gonił babusię // wkoło kominka. // A babuleńka // rączkami pleskaćeszcze: // — O mój dziadulku, // goń-że mnie jeszcze!

 (1.2) W Małéj Rusi podczas niedzieli rusalnéj, nikt nie poważy się kąpać w rzéce, ani pleskać w dłonie […].

 (2.1) Pewny [człowiek] w kompanii chcąc szydzić z [[religia|religi[i]]] i kapłana — przyszedłszy do [[kapłan|kapł[a]na]] pleskaćeszcząc go po plecyecach, zadaje zapytanie: »Czyli te osły na strasznym sądzie staną do zdania rachunku?« odpowiada kapłan: »[…] to tylko wiém, że mnie po ramieniach więcej pleskać nie będą«.

 (2.1) Przy śmiechu policzki i powieki całkowicie zasłaniają oczy; wogóle: pieje śmiechem gdzieś aż od przepony brzusznej; zanosi się; rękami w uda pleskaćeszcze; zaraźliwe to; śmiejesz się wraz z nim — musowo!

 (3.1) Jechał ze mną towarzysz, co miał bielmo w oku. // Aż wrona, tuż przy drodze, pleskać sięeszcze się w potoku. // Wyrwie z olstra pistolet, lecz bez kalcedona, // Nim przyjdzie do drugiego, poszła w górę wrona.

 (3.1) Dodał serca Moskwicin zajątrzony jeszcze, // Że się w własnéj krwi jego monarchia pleskać sięeszcze; // Bo podtenczas Polacy nieprzerwanym cugiem // Krnąbrny naród moskiewski takim myli ługiem.

 (3.2) Bierz licho akcyonaryuszów. Niektórzy z nich dostaną spazmów, niektórzy dla odzyskania humoru po stracie akcyj popiją się, inni będą się pleskać po czole z rozpaczy, że im nie trafiła się taka gratka, jak mnie […].

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pluskać, chlapać, chlupotać, chlustać

 (1.2) klaskać, klapać, plaskać

 (2.1) klepać, pacać

 (2.3) spłaszczać, rozpłaszczać

Wiktionary


pleskot

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jiří Pleskot – czeski aktor
  • Patryk Pleskot – polski historyk i politolog

Wikipedia


plessyt

drobnokrystaliczna mieszanina różnych odmian żelaza niklonośnego, występująca w meteorytach żelaznych


SJP.pl


plesymetr

dawne narzędzie lekarskie w postaci cienkiej metalowej płytki, używane jako rezonator przy opukiwaniu klatki piersiowej lub jamy brzusznej; pukadło


SJP.pl


plesz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wygolone w kształcie kółka miejsce na głowie duchownych katolickich

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tonsura

Wiktionary


plesza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Rumunii, w południowej Bukowinie, założona przez polskich osadników;

Wiktionary

Plesza ( Pleșa) – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Mănăstirea Humorului. W 2011 roku liczyła 171 mieszkańców.

Wieś leży na południowej Bukowinie, na północ od Gura Humorului. Zamieszkana jest prawie wyłącznie przez Polaków.

Wikipedia


pleszanka

drobna roślina z rodziny wątrobowców


SJP.pl


pleszew

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Pleszew (niem. "Pleschen") – miasto w województwie wielkopolskim, w Kaliskiem, na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Nerem, siedziba powiatu pleszewskiego i gminy Pleszew.

Według raportu o stanie miasta i gminy Pleszew, miasto liczyło 14 989 mieszkańców.

Patronem miasta jest św. Jan Chrzciciel.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nadrobiliśmy sporo, jadąc przez Pleszew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleszewianin mos., pleszewianka ż.

 przym. pleszewski

Wiktionary


pleszewianin

mieszkaniec Pleszewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pleszewa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa pleszewianineszewian zorganizowała patrol obywatelski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pleszew mrz.

:: fż. pleszewianka ż.

 przym. pleszewski

Wiktionary


pleszewianka

mieszkanka Pleszewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pleszewa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plebiscyt ponownie wygrała rodowita pleszewianka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pleszew mrz.

:: fm. pleszewianin mos.

 przym. pleszewski

Wiktionary


pleszewski

przymiotnik od: Pleszew


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Pleszewa, związany z Pleszewem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiat pleszewski podzielono na 1 miasto i 6 gmin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pleszew mrz., pleszewianin mos., pleszewianka ż.

Wiktionary


pleszka

gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny muchołówkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. niewielki ptak należący do muchołówek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pleszka zwyczajna (Phoenicurus phoenicurus)
  • pleszka szarogrzbieta (Phoenicurus hodgsoni)
  • pleszka modra (Phoenicurus frontalis)
  • pleszka białogardła (Phoenicurus schisticeps)
  • pleszka chińska (Phoenicurus auroreus)
  • pleszka algierska (Phoenicurus moussieri)
  • pleszka kaukaska (Phoenicurus erythrogastrus)
  • pleszka śniada (Rhyacornis fuliginosa)
  • pleszka białogłowa (Chaimarrornis leucocephalus)

Wikipedia


pleszowaty

przymiotnik

 (1.1) stpol. łysy

 (1.2) stpol. pokryty strupami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɛʃɔˈvatɨ, AS: plešovaty

Wiktionary


pleszowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pleszowem, dotyczący Pleszowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pleszów m.

Wiktionary


pleszówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Pleszówka – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Gołuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Inne miejscowości o nazwie Pleszówka: Pleszew

Wikipedia


pleton

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. grecki filozof Jerzy Gemist;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛtɔ̃n, AS: pletõn

Wiktionary


pletwa

dawniej: płetwa


SJP.pl


pletwiasty

dawniej: płetwiasty


SJP.pl


pletwowaty

dawniej: płetwowaty


SJP.pl


pletyzmografia

w medycynie: metoda diagnostyczna polegająca na ocenie obwodowego przepływu krwi


SJP.pl

Pl

Wikipedia


pleura

błona wyściełająca wewnętrzną ściankę klatki piersiowej i pokrywająca płuca; opłucna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pleura – opłucna kręgowców
  • pleura – boczna część segmentu ciała u stawonogów

Wikipedia


pleuritis

zapalenie opłucnej


SJP.pl


pleuropelt

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny nodozaurów; strutiozaur


SJP.pl


pleuston

organizmy roślinne (np. rzęsa wodna, hiacynt wodny) i organizmy zwierzęce (np. niektóre ślimaki, larwy owadów) unoszące się na powierzchni wody lub tuż pod powierzchnią wody, zwykle w zacisznej strefie brzegowej


SJP.pl

Pleuston – organizmy pływające na lub pod powierzchnią wody, zazwyczaj rośliny wodne (np. rzęsa, salwinia pływająca, tropikalny hiacynt wodny "Eichhornia crassipes"), czyli pleustofity, ale mogą to być także zwierzęta (np. pływające kolonie żeglarza portugalskiego). Nadmiar pleustonu ogranicza dostęp światła i produkcję pierwotną w zbiorniku wodnym.

Wikipedia


plewa

1. odpadek przy młóceniu i czyszczeniu dojrzałych roślin, używany jako pasza
2. inaczej: plewka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. łuska ziarna zboża, odpad pozostały po przewianiu

 (1.2) bot. niewielki, łódeczkowaty liść (zielony lub bezzieleniowy) wyrastający u podstawy kłosków roślin, głównie wiechlinowatych;

 (1.3) przen. coś, co nie jest wiele warte

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plewniak m., plewienie n., wyplewianie n., wyplewienie n., przeplewienie n., Plewnia ż., Plewnik m., Plewno n., Plewniak m., oplewianie n., oplewienie n., Plewiska nmos., plew m.

:: zdrobn. plewka ż., plewinka ż.

 czas. plewić ndk., wyplewiać ndk., wyplewić dk., przeplewić dk., oplewiać ndk., oplewić dk.

 przym. plewowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otrąb, plew

Wiktionary


plewen

miasto w Bułgarii; Plewna


SJP.pl

Plewen, dawniej (obecnie rzadko) Plewna (bułg. Плевен) – miasto w północnej Bułgarii, na Nizinie Naddunajskiej, ośrodek administracyjny obwodu Plewen oraz okolicznego regionu rolniczego. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 99 342 mieszkańców.

Wikipedia


pleweński

przymiotnik od: Plewna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Plewenem, dotyczący Plewenu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Georgi Dymitrowa znałem jeszcze ze swoich wczesnych lat młodzieńczych, z klubu lewicowych socjaldemokratów organizacji pleweńskiej (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plewen mrz.

Wiktionary


plewiarka

maszyna rolnicza do wyrywania chwastów


SJP.pl


plewiasty

1. podobny do plewy;
2. zawierający plewy


SJP.pl


plewinka

rodzaj łuseczkowatego listka u roślin złożonych i szczeciowatych


SJP.pl

Plewinka (łac. "bracteola", ang. "disk scale, chaffy bract") – łuseczka wyrastająca u podstawy kwiatów na dnie niektórych koszyczków u roślin z rodziny astrowatych. Jej morfologia ma duże znaczenie przy oznaczaniu niektórych gatunków roślin.

Wikipedia


plewiska

wieś koło Poznania


SJP.pl

Plewiska – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki. Plewiska wchodzą w skład aglomeracji poznańskiej, a sama miejscowość przylega bezpośrednio do Poznania.

W latach 1954–1998 wieś administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


plewić

regionalne: pleć, pielić (oczyszczać ziemię z chwastów)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) reg. pleć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyplewiać ndk., wyplewić dk.

 rzecz. plewienie n., plewa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleć, pielić

Wiktionary


plewiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Erazm Plewiński − polski ziemianin
  • Janusz Plewiński − polski żużlowiec
  • Sebastian Plewiński − polski wokalista i muzyk
  • Stefan Plewiński − polski działacz społeczny, ziemianin
  • Wojciech Plewiński − polski fotograf, z wykształcenia architekt

Wikipedia


plewka

jeden z dwóch błoniastych liści przykwiatowych w kłosach traw, często zaopatrzonych na grzbiecie lub szczycie w wydłużone albo szczeciniaste ości; plewa


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plewna

miasto w Bułgarii; Plewen


SJP.pl


plewniak

tucznik po okresie żywienia plewami


SJP.pl

Plewniak – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Leszno.

Wikipedia


plewowce

rząd roślin jednoliściennych; trawowce, wiechlinowce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wiechlinowce (Poales)
  • Glumiflorae

Wikipedia


plewowiec

przedstawiciel rzędu roślin jednoliściennych


SJP.pl


plexi

[czytaj: pleks-i] przezroczyste tworzywo sztuczne produkowane na bazie polimeru, służące m.in. do wyrobu szyb samolotowych i samochodowych; szkło akrylowe, szkło organiczne, pleksiglas, plexiglas, pleksi


SJP.pl


plexiglas

[czytaj: pleks-iglas] przezroczyste tworzywo sztuczne produkowane na bazie polimeru, służące m.in. do wyrobu szyb samolotowych i samochodowych; szkło akrylowe, szkło organiczne, pleksi, pleksiglas


SJP.pl


pleyel

Pleyel – francuskie przedsiębiorstwo produkujące pianina i fortepiany.

Wikipedia


plezjantrop

południowoafrykański hominid z grupy australopiteków, opisany w 1936 roku przez Roberta Brooma


SJP.pl


plezjochroniczny

przymiotnik

 (1.1) elektron. związany z działaniem systemów o nieidealnie zsynchronizowanych zegarach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stosowana do tej pory do transportu sygnałów cyfrowych plezjochronicznyezjochroniczna hierarchia cyfrowa […] jest już powszechnie zastępowana hierarchią synchroniczną […]

Wiktionary


plezjozaur

przedstawiciel wymarłych gadów morskich


SJP.pl

Plezjozaur ("Plesiosaurus") – rodzaj średniej wielkości plezjozaura z rodziny Plesiosauridae. Żył we wczesnej jurze (synemur) na terenach obecnych Anglii i Niemiec. Cechował się długą i smukłą szyją, krótkim, krępym tułowiem, krótkim ogonem i dwiema parami wydłużonych płetw.

Wikipedia


plezjozaury

rząd wymarłych (około 65 milionów lat temu) wodnych gadów z nadrzędu zauropterygów; systematyka plezjozaurów jest wciąż dość niepewna


SJP.pl

Pl

Wikipedia


pleć

oczyszczać ziemię z chwastów; pielić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) ogrod. wyrywać chwasty spośród roślin uprawnych

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pleść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛt͡ɕ, AS: pleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecień m., pielenie n., wypielanie n.

 czas. opielać ndk., pielić ndk., wypielać ndk., wypleć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pielić, reg. plewić

Wiktionary


pleń

larwa muchówki ziemiórki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pełznąca masa złożona z mnóstwa larw muchówki z gatunku ziemiórki pleniówki;

forma czasownika.

 (2.1) rozk. 2. os. lp. od: plenić

Wiktionary

Pleń (robak hufcowy) – pełznąca masa, złożona z tysięcy maleńkich larw muchówki z gatunku ziemiórki pleniówki.

Pleń jest niezwykle rzadkim zjawiskiem, a przyczyna wędrówki larw do dziś nie została poznana. Pierwszym zoologiem, który zwrócił uwagę na to zjawisko, był związany z Gryfowem Śląskim i Jelenią Górą Caspar Schwenckfeld. Pod nazwą "Ascarides militares" opisał on pleń w wydanej w 1603 r. w Legnicy pracy pt. „Theriotropheum Silesiae”, będącej uporządkowanym opisem fauny Śląska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idąc szlakiem w Bieszczadach, widziałem pleń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) robak hufcowy

Wiktionary


pleśna

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pleśna – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
  • Pleśna – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Będzino
  • Pleśna – gmina wiejska w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim
  • Pleśna – gromada w woj. krakowskim, w pow. tarnowskim
  • Plesná – miasto w Czechach, w kraju karlowarskim
  • Plesná – obwód miasta Ostrawa w Czechach
  • Łowczówek Pleśna – stacja kolejowa
  • Cmentarz wojenny nr 173 - Pleśna

Wikipedia


pleśniak

1. grzyb, rozwijający się na produktach żywnościowych, w glebie i na nawozie;
2. rodzaj ciasta z kilku warstw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto kruche z owocami lub ich przetworami, bezową pianką i kruszonką;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pleśniaki (glonowce; Phycomycetes, Mastigomycota) – wyróżniana w dawnych systemach taksonomicznych klasa grzybów
  • pleśniak (Mucor) – rodzaj grzybów z rzędu pleśniakowców (Mucorales)
  • pleśniak – rodzaj ciasta
  • Tadeusz Pleśniak (1912-1949) – polski żołnierz i działacz podziemia antykomunistycznego
  • Wiesław Pleśniak (ur. 1944) – polski matematyk

Wikipedia

Powiązane:

 czas. pleśnieć

 przym. pleśniowy

 rzecz. pleśń ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skubaniec, strzępiec, przekładaniec, fuga, fugowiec

Wiktionary


pleśniakowate

rodzina grzybów z rzędu pleśniakowców


SJP.pl

Pleśniakowate ("Mucoraceae " Dumort.) – rodzina grzybów z rzędu pleśniakowców ("Mucorales").

Wikipedia


pleśniakowaty

o cechach pleśniakowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


pleśniakowce

pleśniakowiec lśniący - gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych


SJP.pl

Pleśniakowce ("Mucorales" Fr.) – rząd grzybów należący do typu "Mucoromycota".

Wikipedia


pleśniakowiec

pleśniakowiec lśniący - gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych


SJP.pl

Pleśniakowiec ("Alphitobius") – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Tenebrioninae.

Wikipedia


pleśniawka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pleśniawka – powierzchowna infekcja błony śluzowej jamy ustnej wywołana drożdżakiem Candida albicans
  • pleśniawka – choroba ryb wywołana przez protisty grzybopodobne z rodziny Saprolegniaceae

Wikipedia


pleśnica

Pleśnica ( Plieschnitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Korfantów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


pleśnie

nalot w kolorze zielonkawoszarym na produktach spożywczych lub drewnie itp. narażonych na działanie powietrza i wilgoci


SJP.pl


pleśnieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spleśnieć, zapleśnieć)

 (1.1) mykol. okrywać się pleśńeśnią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adelciu, nie umieszczaj tam dżemu, bo pleśniećeśniałby w takim miejscu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleśniak mrz., pleśniawka ż., pleśnienie n., pleśniowość ż., pleśń ż.

 przym. pleśniejący, pleśniobójczy, pleśniowy

 przysł. pleśniobójczo

Wiktionary


pleśniobójczy

zabijający pleśnie


SJP.pl


pleśniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pleśńeśnią, dotyczący pleśńeśni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛɕˈɲɔvɨ, AS: pleśńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleśń ż., pleśniawka ż., pleśniak m., Pleśnik m., Pleśnica ż., pleśniakowate nmos., pleśnienie n.

 czas. pleśnieć, spleśnieć, podpleśnieć

 przym. pleśniawy, pleśniakowaty, pleśniawkowy

 przysł. pleśniowo

Wiktionary


pleśniwy

przymiotnik

 (1.1) stpol. pokryty pleśńeśnią

 (1.2) stpol. posiwiały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛɕˈɲivɨ, AS: pleśńivy

Wiktionary


pleśno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pleśno – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
  • Pleśno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek
  • Pleśno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty

Wikipedia


pleść

1. łączyć długie i cienkie elementy czegoś, poprzez ich przeplatanie;
2. potocznie: mówić bez przemyślenia; gadać, paplać;
3. pleść się - wić się, przeplatać się, plątać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą

 (1.2) pot. przen. gadać bzdury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako mieszkaniec Novigradu będę handlował, pleśćótł koszyki z wikliny, żebrał lub kradł, jako jeden z was będę robił to, co zwykle robi jeden z was.

 (1.2) Co ty pleśćeciesz?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛɕt͡ɕ, AS: pleść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splot m., plecenie n., plecionka ż., plecień mrz.

 czas. przeplatać, wyplatać, splatać

 przym. pleciony

Wiktionary


pleśń

nalot w kolorze zielonkawoszarym na produktach spożywczych lub drewnie itp. narażonych na działanie powietrza i wilgoci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych;

Wiktionary

Pleśń – potoczna nazwa saprotroficznych grzybów z różnych grup systematycznych, których grzybnia rozwija się na pokarmach roślinnych, na nawozie, skórze i różnych resztkach roślin. Należą do nich m.in. pleśniak, pędzlak, kropidlak. Do pleśni zalicza się również grzyby domowe rozwijające się na materiałach budowlanych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele pleśńeśni jest rakotwórczych.

 (1.1) Gadzi zewłok w prochu leży, dla robactwa żer i pleśńeśni.

 (1.1) Małe dzieci, zwłaszcza te z rozwijającymi się płucami, są bardziej wrażliwe na pleśń, co może prowadzić do problemów oddechowych i przyczyniać się do rozwoju astmy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleśniak m., pleśnienie n.

 czas. pleśnieć

 przym. pleśniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kożuch, kożuszek, nalot, osad

Wiktionary


pliant

dawne, składane krzesełko bez oparcia


SJP.pl


plica

ozdobnik stosowany (dziś już rzadko) w notacji modalnej


SJP.pl

Plica – rodzaj jaszczurek z rodziny lawanikowatych (Tropiduridae).

Wikipedia


plichta

1. budka w tylnej części małego statku lub szkuty;
2. karta do gry o niskiej wartości


SJP.pl

Plichta – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Łukta. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Na terenie wsi znajduje się grodzisko, wpisane do rejestru zabytków.

Wikipedia


pliczek

zdrobnienie od: plik


SJP.pl


plija

dawniej w niektórych karcianych grach hazardowych:
1. równa liczba oczek u bankiera i grającego;
2. dwie karty równej wartości;
3. zagięcie rogu karty


SJP.pl


plik

1. paczka, pęk, zwój (dokumentów, banknotów itp.);
2. w informatyce: zbiór informacji zapisanych na nośniku i traktowanych jako całość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pęk papierów (dokumentów, banknotów)

 (1.2) inform. zbiór danych stanowiących jedną całość;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten plik dokumentów to prace maturalne z języka polskiego - należy je sprawdzić na jutro.

 (1.2) Kopie moich najważniejszych plików nagrałem na płytkę CD.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plʲik, AS: plʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pliczek m.

 przym. plikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterta, pęk

 (1.2) dokument, dane

Wiktionary


plika

paczka, pęk, zwój czegoś; plik


SJP.pl

Plika – wieś położona w estońskiej gminie Otepää.

Według spisu ludności z 2021 roku wieś Plika miała 25 mieszkańców.

Wikipedia


plikowy

→ plik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący pliku

Wiktionary

Patrz:

plik

Wymowa:

IPA: plʲiˈkɔvɨ, AS: plʹikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plik mrz.

Wiktionary


plimutrok

amerykańska rasa kur ogólnoużytkowych; plymouth rock


SJP.pl


plimutroki

amerykańska rasa kur ogólnoużytkowych; plymouth rock


SJP.pl


plinc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Mazury. placek ziemniaczany

Wiktionary


pliniusz

1. Pliniusz Młodszy - rzymski mówca i pisarz;
2. Pliniusz Starszy - wuj Pliniusza Młodszego, rzymski pisarz, polityk wojskowy i wyższy urzędnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pliniusz Młodszy
  • Pliniusz Starszy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównym źródłem wiadomości o rzymskiej Bitynii są listy Pliniusza Młodszego do cesarza Trajana.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Pliniuszowy

Wiktionary


pliniuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pliniusza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Pliniusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tutaj za punkt wyjścia do całej narracji posłużył Pliniuszowy opis wyprawy zorganizowanej w I wieku naszej ery.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pliniusz mos.

Wiktionary


plinta

płaska, czworoboczna płyta, umieszczona pod bazą kolumny lub filaru, albo na głowicy doryckiej; także górna część głowicy jońskiej i korynckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej

Wiktionary

Plinta, "plintus" – mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej.

We współczesnej terminologii mianem plinty jest również określana górna część głowicy jońskiej, korynckiej i im pochodnych. Bywa także stosowana w cokołach i postumentach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplʲĩnta, AS: plʹĩnta

Wiktionary


plintus

w architekturze: płyta podstawowa kolumny


SJP.pl


pliocen

druga epoka neogenu (młodszego okresu ery kenozoicznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. młodsza epoka neogenu

Wiktionary

Pliocen ( Pliocene z πλεῖον ‘bardziej’ i καινός ‘nowy’)

We wcześniejszych podziałach do pliocenu zaliczany był także gelas, obecnie uznawany za najmłodszy wiek/piętro plejstocenu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplʲjɔt͡sɛ̃n, AS: plʹi ̯ocẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plioceński

Wiktionary


plioceński

przymiotnik

 (1.1) geol. dotyczący pliocenu, związany z pliocenem, występujący lub powstały w pliocenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pliocen m.

Wiktionary


pliopitek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) paleont. kopalna małpa człekokształtna z okresu miocenu, bezpośredni przodek gibonów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. propliopitek mzw.

Wiktionary


pliozaur

rodzaj drapieżnego plezjozaura


SJP.pl

Pliozaur (z gr. "pleion" "więcej" + "sauros" "jaszczur") jest rodzajem dużego drapieżnego plezjozaura. Należał do rodziny Pliosauridae, która wzięła od niego swą nazwę. Żył od końca środkowej po połowę późnej jury (kelowej-kimeryd, około 165-151 milionów lat temu).

Wikipedia


pliozaury

rodzina gadów z rzędu zauropterygów


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plisa

1. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; fałda (fałd), zapraska, zakładka;
2. pas tkaniny naszyty na suknię jako ozdoba;
3. wąski pas materiału, którym podszywa się dół sukni od spodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) regularna i trwała fałda w spódnicy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plisa (Plissa) – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Plisa
  • Plisa – dawny majątek w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim
  • Plisa 1 – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie nowogródzkim
  • Plisa 2 – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie nowogródzkim
  • Plisa – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie krupkowskim
  • Plisa – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie smolewickim
  • Plisa (dopływ Berezyny)
  • Plisa (dopływ Niemna)
  • Plisa (dopływ Bobra)
  • Plisa – jezioro w rejonie głębockim, w pobliżu wsi Łuck Mosarski
  • Plisa – jezioro w rejonie głębockim, w basenie rzeki Mniuty
  • Plisa – dawna gmina wiejska istniejąca do 1945 roku w woj. nowogródzkim/Ziemi Wileńskiej/woj. wileńskim w Polsce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplʲisa, AS: plʹisa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plisowanie n.

:: zdrobn. pliska ż.

 czas. plisować ndk.

Wiktionary


pliska

zdrobniale:
1. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; fałda (fałd), zapraska, zakładka, plisa;
2. wąski pasek materiału, którym podszywa się dół sukni od spodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. ornit. pliszka

Wiktionary

Pliska ( "Плиска") – niewielkie (ok. 1062 mieszkańców) miasteczko w północno-wschodniej Bułgarii, w okolicach Szumenu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plisa ż.

Wiktionary


pliskwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. ornit. pliszka

Wiktionary


plisków

Plisków (daw. "Pliszków") – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Leśniowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Leśniowice. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 166 mieszkańców i była dziesiątą co do liczby ludności miejscowością gminy.

Wikipedia


plisowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy odisować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plisować ndk.

 rzecz. plisa ż.

Wiktionary


pliszka

drobny ptak śpiewający z rzędu wróblowatych, o smukłym ciele i długim ogonku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. drobny ptak z długim ogonem należący do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowateiszkowatych, nazwa systematyczna|Motacillidae|ref=tak.;

 (1.2) daw. przen. wesoła dziewczyna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pliszka cytrynowa
  • pliszka górska
  • pliszka siwa
  • pliszka żółta
  • Pliszka (rzeka) – prawy dopływ Odry
  • Pliszka – osada położona w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bytnica
  • Pliszka – przystanek osobowy w Siedlisku
  • PZL M-3 Pliszka – polski szybowiec treningowo-akrobacyjny konstrukcji metalowej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplʲiʃka, AS: plʹiška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pliska, plizga, pliskwa, pluskwa, daw. lub gwara. pastuszek, pieńka, młynarka, latopierz, trzęsiogonek, trzęsidupka, kręcidupka, reg-pl|Kujawy|łysy maciek.

Wiktionary


pliszki

drobny ptak śpiewający z rzędu wróblowatych, o smukłym ciele i długim ogonku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

 (1.1) daw. gra hazardowa polegająca na rzucaniu czterech brzozowych drewienek tak, by upadały jasną stroną na wierzch

 (1.2) daw. zabawa chłopców, w której wykorzystywano trzy kijki

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: pliszka#pliszka

Wiktionary

Pliszki – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Paprotnia. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) klipa

Wiktionary


pliszkowate

rodzina owadożernych ptaków z rzędu wróblowych; pliszki


SJP.pl

Pliszkowate (Motacillidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około 70 gatunków zamieszkujących cały świat (oprócz Antarktydy). W Polsce stwierdzono 14 gatunków, choć niektóre tylko tu zalatują.

Są to ptaki owadożerne polujące na ziemi. Występują na otwartych przestrzeniach. Gniazdo wiją na ziemi, składają w nim do 6 jaj.

Wikipedia


pliszkowaty

o cechach pliszkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


plita

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. płyta kuchenna

Wiktionary

Plita – dawna leśniczówka. Tereny, na których była położona leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Krzywe Sioło.

Wikipedia


plizga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. ornit. pliszka

Wiktionary


plizin

Plizin – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Poniatowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo w gminie Poniatowa. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 236 mieszkańców.

Wikipedia


pliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Daniel Pliński – polski siatkarz
  • Edward Pliński – polski fizyk
  • Marcin Pliński – polski biolog morza i fykolog

Wikipedia


plk

skrótowiec

 (1.1) = Polskie Linie Kolejowe

 (1.2) = Polska Liga Koszykówki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PLK (Polska Liga Koszykówki)
  • PKP PLK (PKP Polskie Linie Kolejowe)
  • PLK (raper)
  • PlusLiga Kobiet

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Torami kolejowymi w Polsce zarządza PLK.

 (1.2) Mistrzem PLK w sezonie 2005/2006 (= dwa tysiące pięć / dwa tysiące sześć) była drużyna z Sopotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːl‿ˈka, AS: p•‿el‿ka

Wiktionary


pln

międzynarodowe oznaczenie polskiego złotego


SJP.pl


plo

[czytaj: pe-el-O] skrót od: Polskie Linie Oceaniczne


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = żegl. Polskie Linie Oceaniczne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez dwa lata pływałem na statkach PLO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːl‿ˈɔ, AS: p•‿el‿o

Wiktionary


ploch

nazwisko


SJP.pl


plociuch

potocznie: osoba gadatliwa, lubiąca dużo mówić o byle czym; pleciuga, pleciuch, papla, gaduła


SJP.pl


plociucha

(r. żeński) potocznie: kobieta gadatliwa, lubiąca dużo mówić o byle czym; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; pleciucha, pleciuga, papla, gaduła


SJP.pl


plociuchowski

→ plociuch


SJP.pl

Patrz:

plociuch

ploeszteński

przymiotnik od: Ploeszti


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ploeszti, dotyczący Ploeszti

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znał mnie jeszcze z czasów ploeszteńskich, a dowiedziawszy się, że mieszkam w Bukareszcie, zaprosił mnie kiedyś na obiad.

 (1.1) W mieście ugaszono pożary; obok wielkich zbiorników ropy naftowej grupy ploeszteńskich nafciarzy. Odbudowują to, co hitlerowcy zburzyli, zdewastowali, spalili.

 (1.1) Mimo zdobycia ploeszteńskiego zagłębia i mimo zabezpieczenia sobie nafty rumuńskiej potem w odrębnym rozejmie z Rumunią w Buftea w marcu 1918 r., Niemcy, wobec wzrastającej intensyfikacji wojny motorowej na zachodzie, odczuwali co raz bardziej swą niższość w zaopatrzeniu naftowym: machina wojenna mogła stanąć. Powstaje nowa gigantyczna myśl ratunku: zdobyć Baku uwsp..

 (1.1) W okresie bitwy stalingradzkiej i po jej zakończeniu rumuńscy robotnicy, mimo represji, pod kierownictwem partii komunistycznej przeprowadzili szereg śmiałych strajków, jak np. 28.11.1942 r. w fabryce zbrojeniowej „Concordia” w Ploeszti i 1.5.1943 r. w ploeszteńskich zakładach „Usinelie Romanie”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ploeszti n.

Wiktionary


ploeszti

miasto w Rumunii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Rumunii;

Wiktionary

Ploeszti (rum. "Ploiești", do 1960 "Ploești") – miasto w południowej Rumunii, ośrodek administracyjny okręgu Prahova, na północnym krańcu Niziny Wołoskiej. W 2002 roku liczyło 232,5 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okresie bitwy stalingradzkiej i po jej zakończeniu rumuńscy robotnicy, mimo represji, pod kierownictwem partii komunistycznej przeprowadzili szereg śmiałych strajków, jak np. 28.11.1942 r. w fabryce zbrojeniowej „Concordia” w Ploeszti i 1.5.1943 r. w ploeszteńskich zakładach „Usinelie Romanie”.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ploeszteński

Wiktionary


plogging

[czytaj: ploging] jogging w połączeniu ze zbieraniem śmieci


SJP.pl


ploggingowy

→ plogging [czytaj: plogingowy]


SJP.pl


ploidalność

ilość materiału genetycznego (DNA) w jądrze komórkowym; ploidia


SJP.pl


ploidia

ilość materiału genetycznego (DNA) znajdującego się w jądrze komórkowym; ploidalność


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plomba

1. sztuczne wypełnienie ubytku w zębie;
2. nowy budynek dobudowany w przestrzeni pomiędzy istniejącymi wcześniej budynkami;
3. zabezpieczenie zakładane na towarach, drzwiach itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stomat. wypełnienie dentystyczne w zębie

 (1.2) techn. mechanizm zabezpieczający zawierający znak właścicieli lub nadawców;

 (1.3) archit. budynek uzupełniający lukę w zabudowie;

 (1.4) dendr. wypełnienie cementowe w korze drzewa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wypełnienie – materiał odbudowujący tkanki zęba
  • Plomba budowlana – budynek uzupełniający lukę w zabudowie
  • Plomba zabezpieczająca – zabezpieczenie przed otwarciem opakowania, obudowy itp. i naruszania ich zawartości bez pozostawienia śladów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wypadła mi plomba.

 (1.2) Tak zamkniętej plombaomby nie da się ponownie otworzyć bez możliwości zniszczenia lub uszkodzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plombownica ż., plombowiec m., plombowanie n., zaplombowanie n.

 czas. plombować ndk., zaplombować dk.

 przym. plombowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypełnienie

 (1.3) plombowiec

Wiktionary


plombiera

rodzaj lodów z dodatkiem kandyzowanych owoców; plombir


SJP.pl


plombir

rodzaj lodów z dodatkiem kandyzowanych owoców; plombiera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. rodzaj lodów mlecznych często z owocami, pierwotnie wytwarzanych z wanilii, śmietany, jajek i cukru, według receptury stosowanej w Związku Radzieckim od 1937 roku

Wiktionary


plombować

1. uzupełniać plombą ubytki w zębach;
2. zakładać plomby na towarach lub drzwiach w celu ich zabezpieczenia;
3. wypełniać masą cementową ubytki w gruncie lub pniach drzew


SJP.pl


plombowiec

potocznie: nowy budynek dobudowany w przestrzeni pomiędzy istniejącymi wcześniej budynkami; plomba


SJP.pl


plombowy

→ plomba


SJP.pl

Patrz:

plomba

plon

1. wynik uprawy (owoce, ziarno itp.); żniwo;
2. przenośnie: efekt pracy, zysk, osiągnięcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców

 (1.2) przen. konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania

 (1.3) stpol. zdobycz

Wiktionary

Plon – masa użytecznych organów rośliny zebrana z 1 ha (t·ha-1). Plon jest miarą wydajności roślin uprawnych. Określa się go w t z 1 ha, np. plon pszenicy 7,5 t·ha-1. Stosowana dawniej powszechnie jednostka kwintal (q lub dt), czyli 0,1 t jest obecnie używana tylko w obrocie towarowym płodami rolnymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ziemia sama z siebie wydaje plon, najpierw źdźbło, potem kłos, a potem pełne ziarnko w kłosie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔ̃n, AS: plõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poplon m., plonowanie n.

 czas. plonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbiory, płody, żniwo

Wiktionary


ploniarka

mucha z rodziny niezmiarek, jej larwy są groźnymi szkodnikami owsa, żyta i pszenicy


SJP.pl

Ploniarka ("Reithrodontomys") – rodzaj ssaków z podrodziny nowików (Neotominae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia


plonk

wykrzyknik

 (1.1) środ. zwrot, którym kwituje się czyjąś wypowiedź, wyraz ignorowania internetowego trolla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔ̃ŋk, AS: plõŋk

Wiktionary


plonotwórczy

taki, który przyczynia się do zwiększenia plonów


SJP.pl


plonować

owocować, przynosić plony


SJP.pl


plony

1. wynik uprawy (owoce, ziarno itp.); żniwo;
2. przenośnie: efekt pracy, zysk, osiągnięcia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plony – część wsi Dobry Las, w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Zbójna
  • Plony – część wsi Osowo Leśne, w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Lubichowo
  • Plony – święto
  • Plon
  • Plany

Wikipedia


ploso

zagłębienie w dnie rzeki o spokojnej wodzie, znajdujące się między dwiema bystrzycami


SJP.pl

Ploso – zagłębienie w dnie rzeki między dwoma bystrzami o znacznie spokojniejszej wodzie, w którym przepływ jest laminarny, czasem praktycznie niezauważalny. Ploso zwykle powstaje na skutek erozji u podnóża brzegu podcinanego przez meander. Może też powstać przy przeszkodzie, np. powalonym pniu drzewa. W profilu podłużnym dno jest wklęsłe. Górna część plosa, przez którą nie przechodzi nurt rzeki, to zatoń.

Wikipedia


plot

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: plota

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔt, AS: plot

Wiktionary


plot.

skrót

 (1.1) = przeciwlotniczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Straty polskie wyniosły 644 poległych, wzięto do niewoli 1543, zdobyto 514 karabinów oraz jedno działo plot.

Wiktionary


plota

zgrubienie od: plotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. zob. plotka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzieś w połowie listopada jak zwykle spotkałyśmy się na plotaoty. Gadałyśmy o wszystkim: o facetach, że nic nie warci, o pieniądzach, że ich ciągle za mało i o sąsiadce z naprzeciwka, że ma białego bulteriera.

 (1.1) Weszły te babcie i zaczęły się wszystkie pchać na chama do przodu. Ja nie miałam zamiaru ustąpić (…) a one chciały się wymienić najnowszymi plotami zapewne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotka ż., ploteczka ż.

 czas. plotkować

Wiktionary


ploteczka

zdrobnienie od: plotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: plotka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wracasz od cioci Marysi? Pewnie przyniosłaś jakieś ploteczkaoteczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔˈtɛt͡ʃka, AS: plotečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotka, plota, plotkowanie, plotkara, plotkarka, plotkarstwo, plotkarz

 czas. plotkować

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary


ploter

sterowane komputerem urządzenie do rysowania (np. sporządzania wykresów) lub wycinania figur z folii; plotter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. komputerowe urządzenie peryferyjne do pracy z dużymi arkuszami;

 (1.2) nawig. urządzenie nawigujące

Wiktionary

Ploter (ang. "plotter") – komputerowe urządzenie peryferyjne, służące do pracy z dużymi płaskimi powierzchniami, mogące nanosić obrazy, wycinać wzory, grawerować itp.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. plotter

Wiktionary


ploterowy

→ ploter; plotterowy


SJP.pl


plotka

niesprawdzona lub kłamliwa pogłoska, powodująca utratę dobrego wizerunku osoby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;

Wiktionary

Plotka – niesprawdzona lub kłamliwa wiadomość, zwykle powodująca utratę dobrego wizerunku osoby, której dotyczy. Powszechnie uważa się, że plotka jest synonimem pogłoski, która jest definiowana jako rozpowszechnianie niepewnych (niepotwierdzonych) informacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słyszałaś najnowszą plotkaotkę? Sąsiad z czwartego piętra podobno zdradza żonę!

 (1.1) Od pewnego czasu po mieście krążą plotkaotki o tym, że zbudują drugi hotel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɔtka, AS: plotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkarstwo n., plotkarz mos., plotkarka ż., plotkara ż., plotkowanie n.

:: zdrobn. ploteczka ż.

:: zgrub. plota ż.

 czas. plotkować ndk.

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku, plotkarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogłoska, szeptanka, reg. pozn. lm pierdy.

Wiktionary


plotkara

kobieta rozpowszechniająca plotki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od plotkarka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plotkara (seria powieści)
  • Plotkara (serial telewizyjny)
  • Plotkara: Wejście Carlsów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: plɔtˈkara, AS: plotkara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkowanie n., plotka ż., ploteczka ż., plotkarka ż., plotkareczka ż., plotkarstwo n., plotkarz m.

 czas. plotkować

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary


plotkareczka

zdrobnienie od: plotkarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: plotkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkarstwo n., plotkarka ż., plotkara ż.

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

 czas. plotkować

Wiktionary


plotkarka

→ plotkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się plotkami, rozsiewająca plotkaotki

Wiktionary

Patrz:

plotkarz

Przykłady

 (1.1) Marta to znana plotkarka, to ona rozpeplała wszystkim o problemach małżeńskich Jadźki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔtˈkarka, AS: plotkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkowanie n., plotka ż., ploteczka ż., plotkarstwo n.

:: fm. plotkarz mos.

:: zgrub. plotkara

:: zdrobn. plotkareczka

 czas. plotkować ndk.

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plotkara; pot. baba z magla; pot. maglarka, maglara, pleciuch, plociuch, pleciuga; reg. pozn. pierduśnica; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana; gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna; daw. plotucha

Wiktionary


plotkarski

dotyczący plotkarza, plotkarstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z plotkarstwootkarstwem, dotyczący plotkarstwootkarstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trudniła się plotkarskim fachem, wypisując brednie na forach internetowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkarstwo n., plotkarz mos., plotkara ż., plotkareczka ż., plotkarka ż., plotkowanie n., plotka ż., ploteczka ż.

 czas. naplotkować dk., plotkować ndk., poplotkować dk.

 przym. rozplotkowany

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozplotkowany

Wiktionary


plotkarsko

przysłówek

 (1.1) w sposób plotkarski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotka ż., plotkarz m.

Wiktionary


plotkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) robienie plotkaotek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak szkodliwemu plotkarstwootkarstwu trzeba postawić tamę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkarz mos., plotkara ż., plotkareczka ż., plotkarka ż., plotkowanie n., plotka ż., ploteczka ż.

 czas. naplotkować dk., plotkować ndk., poplotkować dk.

 przym. plotkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plotkowanie

Wiktionary


plotkarz

osoba rozsiewająca plotki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się plotkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stryj Marian to straszny plotkarz, wszystko o wszystkich musi wiedzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɔtkaʃ, AS: plotkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotka ż., ploteczka ż., plotkarstwo n., plotkowanie n.

:: fż. plotkarka ż., zgrub. plotkara ż.

 czas. plotkować ndk.

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku, plotkarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaduła, pierdoła, daw. plotuśnik

Wiktionary


plotki

potocznie:
1. robienie, rozpowszechnianie plotek;
2. spotkanie jakichś osób, na którym opowiada się plotki


SJP.pl


plotkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy odotkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɔtkɔˈvãɲɛ, AS: plotkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plotkować ndk.

 rzecz. plotkarstwo n., plotkarz mos., plotkarka ż., ploteczka ż., plotka ż., plotkara ż.

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary


plotkować

czasownik

 (1.1) opowiadać, roznosić plotkaotki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poszłyście we dwie wieszać pranie, żeby było szybciej, a nie żeby plotkować, a kosz nadal pełen!

 (1.1) Moja sąsiadka plotkowaćotkuje o wszystkich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔtˈkɔvat͡ɕ, AS: plotkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plota ż., ploteczka ż., plotkowanie n., plotkara, plotkarka, plotkareczka, plotkarz, plotka, plotkarstwo

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brać kogoś na język

Wiktionary


plotozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Plotosaurus|Camp., rodzaj długiego mozazaura morskich stref przybrzeżnych okresu późnej kredy;

Wiktionary

Pl

Wikipedia


plotter

[czytaj: ploter] sterowane komputerem urządzenie do rysowania (np. sporządzania wykresów) lub wycinania figur z folii; ploter


SJP.pl


plotterowy

→ plotter; ploterowy


SJP.pl


plotyn

Plotyn (gr. Πλωτῖνος "Plotinos"; ur. 204/205 prawdopodobnie w Lykopolis w Egipcie, zm. 270 w Kampanii) – filozof starożytny, twórca systemu filozoficznego zwanego neoplatonizmem.

Wikipedia


plotynistyczny

→ plotynizm


SJP.pl

Patrz:

plotynizm

plozja

nagłe otwarcie drogi dla powietrza przez narządy mowy pod ciśnieniem powietrza wypływającego z płuc


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy odożyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plożyć

Wiktionary


plożyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Poznań. służyć, przynosić ulgę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plożenie n.

Wiktionary


plucha

długo utrzymująca się deszczowa pogoda, charakteryzująca się uciążliwymi opadami, chłodem i wiatrem; słota, szaruga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogoda dżdżysta, deszczowa, nieprzyjemna od wilgoci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ni żywej duszy nie wypatrzył pod sczerniałymi od pluchauchy topolami.

 (1.1) […] ćma była i plucha […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpluxa, AS: pluχa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluskać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słota

Wiktionary


plucice

Plucice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice.

W latach 1954-1957 wieś była siedzibą gromady Plucice, po jej zniesieniu w gromadzie Gorzkowice. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


plucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy oduć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplut͡ɕɛ, AS: pluće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypluć, pluć ndk.

 rzecz. plujka ż., plwocina ż.

Wiktionary


pluciński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Pluciński – polski koszykarz, olimpijczyk
  • Edmund Pluciński – polski matematyk
  • Leon Pluciński – polski polityk
  • Marian Pluciński – polski wojskowy
  • Michał Pluciński – polski aktor teatralny i filmowy
  • Mieczysław Pluciński – projektant jachtów, szkutnik, żeglarz
  • Stanisław Pluciński – polski polityk i inżynier
  • Tadeusz Pluciński – polski aktor filmowy i teatralny
  • Zygmunt Pluciński – polski działacz społeczno-polityczny
  • Plucińska

Wikipedia


pluder

pogardliwie o Niemcu; Szkop, prusak, fryc, helmut, szwab (Szwab)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. Niemiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pludry nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fryc, helmut, szkop, szwab; gw. Śląsk Cieszyński szwob

Wiktionary


pluderki

przestarzałe zdrobnienie od: pludry


SJP.pl


pludry

dawniej: krótkie szerokie spodnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) odzież. kraw. dawne bufiaste spodnie do kolan

 (1.2) daw. spodnie sięgające kolan

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) depr. M. i W. lm. od: pluder

Wiktionary

Pludry (dodatkowa nazwa w j. niem. Pluder) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Dobrodzień.

Miejscowość jest położona przy linii kolejowej Opole – Częstochowa, na której znajduje się stacja kolejowa Pludry. Komunikacja autobusowa na trasach Dobrodzień – Lubliniec, Strzelce Opolskie – Olesno, Kędzierzyn-Koźle – Lubliniec. Szkoła podstawowa im. Marii Konopnickiej, urząd pocztowy i kościół św. Antoniego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pluder mos., pluderki nmos.

Wiktionary


plug

plug zmienny, plug rudonogi - gatunki chrząszczy z rodziny poświętnikowatych


SJP.pl


plug-in

[czytaj: plag in] w informatyce: dodatek rozszerzający funkcjonalność aplikacji; wtyczka, plugin


SJP.pl


plugastwo

paskudztwo, okropnosć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś odrażającego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hordy wirusów, gronkowców, streptokoków, bakterii gnilnych i innych plugastwougastw gromadziły się nad małym, białym zawiniątkiem, zawierającym wszystko, co miała najdroższego na tym okropnym świecie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plugawy

Wiktionary


plugawice

Plugawice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Doruchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


plugawiec

człowiek niemoralny, wywołujący obrzydzenie swoim zachowaniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obraź. człowiek plugawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — […] nie chcą dać żadnej pomocy! […] Plugawcy! Za kpa miałbym każdego, co by jeszcze pojechał ich prosić!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plugawy

Wiktionary


plugawiej

stopień wyższy od przysłówków: plugawo, plugawie


SJP.pl


plugawić

splugawiać;
1. okrywać hańbą, znieważać, pozbawiać godności nieprzyzwoitymi, niemoralnymi i budzącymi wstręt działaniami;
2. bezcześcić, profanować;
3. zanieczyszczać coś, powodując, że wywołuje to obrzydzenie; czynić plugawym


SJP.pl


plugawość

→ plugawy


SJP.pl

Patrz:

plugawy

plugawszy

stopień wyższy od przymiotnika: plugawy


SJP.pl


plugawy

obrzydliwy, budzący odrazę


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) budzący głęboki wstręt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przypomnij sobie, cośmy widzieli, jedyna, w ten letni tak piękny poranek: u zakrętu leżała plugawyugawa padlina na ścieżce żwirem zasianej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plugawiec mos., plugastwo n., plugawość ż., plugawienie n.

 czas. plugawić ndk.

 przysł. plugawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydliwy, odrażający, ohydny, ordynarny, paskudny

Wiktionary


plugin

[czytaj: plagin] w informatyce: dodatek rozszerzający funkcjonalność aplikacji; wtyczka, plug-in


SJP.pl


plujka

1. mucha, której rozwijające się w fekaliach lub rozkładającym się mięsie larwy (białe robaki), służą w wędkarstwie jako przynęta bądź zanęta;
2. gwarowo: filtr od papierosa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Calliphora|ref=tak., ciemnogranatowa, połyskująca mucha składająca jaja w mięsie

 (1.2) pot. kawa lub herbata z fusami, w odróżnieniu od rozpuszczalnej lub z ekspresu

 (1.3) środ. inform. drukarka atramentowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gatunki muchówek z rodziny plujkowatych:
    • plujka pospolita (mucha niebieska, Calliphora vicina)
    • plujka burczało (mucha plujka, Calliphora vomitoria)
  • plujka – zupa gotowana z jęczmienia w czasie powstania warszawskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Napijesz się kawy? Ale mam tylko plujkaujkę.

 (1.3) Postanowiłem sprzedać plujkaujkę i kupić laserówkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplujka, AS: plui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plwocina ż., plucie n., naplucie n., wypluwanie n., wyplucie n., opluwanie n., oplucie n., plujkowate nmos.

 czas. pluć ndk., napluć dk., wypluwać ndk., wypluć dk., opluwać ndk., wypluć dk.

 przym. plujkowy, plujkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) atramentówka

Wiktionary


plujkowate

rodzina licząca około 1500 gatunków owadów z rzędu muchówek, zabarwionych zielono lub niebiesko, z metalicznym połyskiem, których larwy rozwijają się w fekaliach lub rozkładającym się mięsie


SJP.pl

Pl

Wikipedia


plujkowaty

o cechach plujkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


plum

słowo mające oddawać dźwięk powstający w momencie wpadnięcia czegoś do wody; plums, plusk


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. wyraz naśladujący plusk czegoś wpadającego do wody

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plum – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
  • Plum (ang. Plum Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Phillips
  • Plum (ang. Plum Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Venango
  • Plum – postać w komiksach Szarloty Pawel z serii „Jonka, Jonek i Kleks”
  • Plum – zespół rockowy z Poznania

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przytrzymywaliśmy lampy, podkładaliśmy świeżą słomę, a maciora niczym królowa unosiła tylko od czasu do czasu głowę, żeby sprawdzić, czy poświęcamy jej dosyć dużo uwagi, i tylko wtedy, gdy w jej nieprzyzwoitym zadku pojawiał się mały prosięcy ryjek, postękiwała trochę. Leżała sobie na boku, a prosiaczki wypadały z niej jak korki z butelki: plum, plum!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plũm, AS: plũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlup, plask

Wiktionary


plumaż

ozdoba z piór przy męskim kapeluszu


SJP.pl


plumbago

afrykańskie pnącze z rodziny ołownicowatych; ołownik


SJP.pl


plumbogummit

minerał krystalizujący w systemie trygonalnym, uwodniony fosforan ołowiu i glinu


SJP.pl


plumbojarosyt

złotobrunatny minerał, siarczan żelaza i ołowiu, odkryty w 1902 roku; krystalizuje w układzie trygonalnym


SJP.pl


plumbokalcyt

minerał zawierający mikroskopowe domieszki cerusytu, stosowany jako kryształ w przyrządach optycznych, do produkcji cementu, w budownictwie, metalurgii i zdobnictwie


SJP.pl


plumbum

łacińska nazwa ołowiu (pierwiastka chemicznego)


SJP.pl


plumeria

środkowoamerykańska roślina z rodziny toinowatych


SJP.pl

Plumeria ("Plumeria" Tourn. ex L.), znana także jako Kwiat Lei – rodzaj roślin z rodziny toinowatych. Należy tu 7-8 gatunków pochodzących z Ameryki Środkowej. Nazwę nadano dla upamiętnienia francuskiego botanika Charlesa Plumiera.

Wikipedia


plumkać

potocznie:
1. wydawać dźwięk powstający w momencie wpadnięcia czegoś do wody; pluskać;
2. grać na instrumencie klawiszowym;
3. w gwarze uczniowskiej:
a) podskakiwać, pyskować;
b) rzadko: odpowiadać na lekcji;
4. plumkać się - kąpać się, chlapać się w wodzie; pluskać się


SJP.pl


plumknąć

potocznie: zagrać (zazwyczaj niedbale, nieudolnie) na jakimś instrumencie muzycznym; brzdęknąć, brzęknąć, brząknąć, brzdąknąć


SJP.pl


plums

słowo mające oddawać dźwięk powstający w momencie wpadnięcia czegoś do wody; plum


SJP.pl


plunąć

1. wyrzucić z ust (najczęściej ślinę);
2. przenośne: strzelić (np. z armaty)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pluć)

 (1.1) wyrzucić z ust ślinę bądź coś, co się tam znajduje

 (1.2) zlekceważyć albo pogardzić

 (1.3) wyrzucić z siebie grad lub strumień czegoś (np. ognia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Lufa plunąćunęła ogniem, pół ściany pod postacią pyłu i płatów tynku posypało się na Kiernackiego.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) splunąć

Wiktionary


plur.

skrót od: pluralis (w językoznawstwie: liczba mnoga); pl.


SJP.pl


pluralis

w językoznawstwie: liczba mnoga


SJP.pl


pluralista

→ pluralizm


SJP.pl

Patrz:

pluralizm

pluralistka

→ pluralista


SJP.pl

Patrz:

pluralista

pluralistyczność

1. cecha czegoś charakteryzującego współistnienie wielu opinii i norm;
2. gwarantowanie różnym grupom społecznym i politycznym prawa wyrażania swych poglądów i uczestnictwa w życiu państwa


SJP.pl


pluralistyczny

→ pluralizm


SJP.pl

Patrz:

pluralizm

pluralizm

1. wielość, różnorodność;
2. demokratyczna zasada ustrojowa gwarantująca różnym grupom społecznym i politycznym prawo wyrażania swych poglądów i uczestnictwo w życiu państwa;
3. w filozofii: teoria, w myśl której rzeczywistość składa się z różnorakich bytów, niesprowadzalnych do jednej realności


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pluralizm polityczny
  • pluralizm teoretyczny
  • pluralizm (filozofia)
  • pluralizm (socjologia)

Wikipedia


pluralizować

1. wprowadzać pluralizm w życiu społecznym;
2. pluralizować się - stawać się pluralistycznym


SJP.pl


pluralność

→ pluralny


SJP.pl

Patrz:

pluralny

pluralny

wielokrotny


SJP.pl


plus

1. znak matematyczny w postaci krzyżyka (+), występujący jako:
a) znak dodawania;
b) oznaczenie wartości dodatniej liczby;
2. krzyżyk (+) przy ocenie szkolnej podwyższający jej wartość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera

 (1.2) znak przy ocenie szkolnej podwyższający ją

 (1.3) dodatnia cecha czegoś

przymiotnik

 (2.1) dodatni

 (2.2) po ocenie: podwyższenie oceny

spójnik

 (3.1) a oprócz tego, ponadto

 (3.2) mat. dodać (spójnik łączący składniki przy dodawaniu)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Plus – znak dodawania
  • Plus – polska sieć telefonii komórkowej
  • „Plus” – kwartalnik literacki
  • Plus – album Macieja Balcara
  • Plus Discount – sieć sklepów
  • „Plus ultra” – motto
  • Radio Plus – rozgłośnia radiowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tutaj, zamiast minusa, powinien być plus.

 (1.2) Kasia dostała dziś czwórkę z plusem.

 (1.3) Jedziecie do stolicy kraju kapitalistycznego, który to kraj ma być może nawet tam i swoje… plusy. Rozchodzi się jednak o to, żeby te plusy nie przesłoniły wam minusów.

 (2.1) Matka ma czynnik Rh plus, więc nie musi się obawiać konfliktu serologicznego.

 (2.1) Jest plus dwadzieścia stopni.

 (2.2) Kasia dostała dziś czwórkę plus.

 (3.1) Dostałam dziś dwa bukiety kwiatów plus bombonierkę.

 (3.2) Dwa plus pięć równa się siedem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plus, AS: plus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. plusik mrz.

 przym. plusowy

 czas. plusować ndk., zaplusować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zaleta

 (3.2) dodać

Wiktionary


plusenergetyczny

przymiotnik

 (1.1) o budynku: taki, który produkuje energię w całości wystarczającą na pokrycie własnego zużycia, włącznie z ogrzewaniem, nie potrzebując jej dostaw z zewnątrz, a do tego wytwarza nadwyżkę energii, którą może przekazać do sieci, co odbywa się wskutek zastosowania grubego ocieplenia, systemu odzyskiwania ciepła i wykorzystania odnawialnych źródeł energii, m.in. baterii słonecznych i wiatraków

 (1.2) o rozwoju gospodarczym i gospodarce: następujący / rozwijający się przy jednoczesnym spadku zużycia energii, co odbywa się wskutek stosowania coraz wydajniejszych technologii, wymagających mniej energii oraz dzięki jej oszczędzaniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplusɛ̃nɛrɡɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: plusẽnergetyčny

Wiktionary


plusik

zdrobnienie od: plus


SJP.pl


plusk

1. dźwięk powstający przy uderzeniu czegoś o ciecz lub cieczy o coś; pluskot;
2. pluskanie się;
3. potocznie: ogon bobra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos wydawany przy zderzeniu wody lub innej płynnej substancji (np. błota) i twardego przedmiotu

 (1.2) łow. ogon bobra

 (1.3) płetwa ogonowa u ryb

wykrzyknik

 (2.1) wykrzyknik naśladujący plusk (1.1)

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

 (3.1) plusnąć, zrobić plusk (1.1)

Wiktionary

Plusk (ang. "Splash") – amerykańska komedia romantyczna z 1984 roku w reżyserii Rona Howarda.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kamyk wpadł z pluskiem do jeziora.

 (2.1) Kaczka z całą rodziną wybrała się do kąpieli i na dalszą wycieczkę. Plusk! — i skoczyła w wodę.

 (3.1) Ania przeszczęśliwa plusk w kałużę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plusk, AS: plusk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plusnąć, pluskać (się), wypluskać (się), napluskać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kielnia

Wiktionary


pluskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rozchlapywanie wody podczas kąpania się w płytkiej wodzie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluskać

Wiktionary


pluskać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. plusnąć)

 (1.1) o cieczy: chlapać, wydając odgłos

czasownik zwrotny niedokonany pluskać się (dk. brak)

 (2.1) kąpać się w płytkiej wodzie, rozchlapując ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ułożyłem się na siedzeniu szofera. Rzeka szumiała i pluskaćuskała w ciemnościach, z dala dolatywał jednostajny warkot motorów wycofujących się oddziałów.

 (1.1) Słychać było, jak woda pluskaćuszcząc ścieka do omszałych basenów.

 (2.1) Idąc pomostem możemy obserwować baseny pełne ryb pluskaćuskających się w stale oczyszczanej i zasilanej w tlen wodzie.

 (2.1) Oczyściłem pobieżnie buty i mundur, potem sam wlazłem do wody i pluskaćuskałem się parę minut, nadrabiając dwudniowe zaległości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpluskat͡ɕ, AS: pluskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluskanie n., pluśnięcie n., pluszcz m., plucha ż., plusk m.

 czas. plusnąć

 wykrz. plusk

Wiktionary


pluskiewka

mały metalowy przedmiocik z okrągłą, płaską główką i szpikulcem, używany do przypinania czegoś do tektury, drewna itp; pineska; pinezka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. pluskwa

 (1.2) daw. współcz. gw-pl|Kraków. pinezka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluskwa ż.

Wiktionary


plusknia

Pl

Wikipedia


pluskocin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pluskocin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Dzierzążnia
  • Pluskocin – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin

Wikipedia


pluskolcowate

rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych


SJP.pl

Pluskolcowate (Notonectidae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych. Są to drapieżne pluskwiaki wodne. Rodzina Notonectidae liczy około 340 gatunków.

Wikipedia


pluskolcowaty

o cechach pluskolcowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


pluskolec

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) ent. pluskwiak wodny pływający na grzbiecie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pluˈskɔlɛt͡s, AS: pluskolec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzbietopławek

Wiktionary


pluskot

dźwięk powstający przy uderzeniu czegoś o ciecz lub cieczy o coś; plusk


SJP.pl


pluskota

nazwisko


SJP.pl

Pluskota – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Wałcz, nad rzeką Piławką. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Kłębowiec.

Wikipedia


pluskwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, nazwa systematyczna|Cimex lectularius|ref=tak.;

 (1.2) pot. małe urządzenie służące do podsłuchu;

 (1.3) pot. inform. błąd uniemożliwiający poprawne działanie programu

 (1.4) daw. ornit. pliszka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę się stąd wyprowadzić. Tutaj jest mnóstwo pluskwauskiew!

 (1.1) Zgniotę cię jak przysłowiową pluskwauskwę.

 (1.2) Służby specjalne założyły znanemu biznesmenowi pluskwauskwę w samochodzie.

 (1.3) Przejrzyj kod, może znajdziesz tę pluskwauskwę, która powoduje wysypywanie się skryptu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpluskfa, AS: pluskfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluskwiak m., pluskwowate nmos., odpluskwianie n., odpluskwienie n., zapluskwianie n., zapluskwienie n.

:: zdrobn. pluskiewka ż.

 czas. odpluskwiać ndk., odpluskwić dk., zapluskwiać ndk., zapluskwić dk.

 przym. pluskwiakowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. bździągwa, gw. Górny Śląsk wancka, wandzka, gw. Śląsk Cieszyński płoszczyca

 (1.2) podsłuch

 (1.3) bug

Wiktionary


pluskwiak

uskrzydlony owad posiadający narząd gębowy typu kłująco-ssącego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpluskfʲjak, AS: pluskfʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluskwa ż.

Wiktionary


pluskwiaki

uskrzydlony owad posiadający narząd gębowy typu kłująco-ssącego


SJP.pl

Pluskwiaki (Hemiptera) – rząd owadów z infragromady nowoskrzydłych. Obejmuje ponad 100 tysięcy opisanych gatunków, a ich faktyczną współczesną różnorodność szacuje się na ponad 600 tysięcy gatunków. Jest piątym rzędem owadów pod względem opisanych gatunków i najliczniejszym pod względem wyróżnianych rodzin. W zapisie kopalnym znany jest od późnego karbonu, a liczba opisanych gatunków kopalnych przekroczyła w 2024 roku 3350.

Wikipedia


pluskwiakowiec

chwatosz pluskwiakowiec - błonkówka z rodziny grzebaczowatych


SJP.pl


pluskwica

pluskwica europejska - gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych


SJP.pl

Pl

Wikipedia


pluskwowaty

żyrytwa pluskwowata - gatunek pluskwiaka z rodziny żyrytwowatych


SJP.pl


plusować

środowiskowo: oznaczać jakąś treść internetową w celu pokazania, że przypadła nam do gustu lub że się z nią zgadzamy; dawać plusa


SJP.pl


plusowy

większy od zera; dodatni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) większy od zera; będący na plusie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plus, plusik

 przym. plus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dodatni

Wiktionary


plusquamperfectum

[czytaj: pluskfamperfektum] w gramatyce: czas zaprzeszły; w języku polskim w formie szczątkowej, np. zrobiłem byłem


SJP.pl


plusz

rodzaj puszystej tkaniny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. rodzaj miękkiej, puszystej tkaniny z okrywą włókienną;

Wiktionary

Plusz (z fr. "peluche") – rodzaj miękkiej tkaniny z okrywą runową. Inne określenia używane zamiennie to okrywa włosowa lub okrywa włókienna. Jest kilka technik uzyskiwania okrywy włókiennej:

Wszystkie plusze, niezależnie od techniki wykonania, w celu wyrównania utworzonej okrywy są w procesie wykończenia poddawane strzyżeniu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pluszak mzw., pluszaczek m.

 przym. pluszowy

Wiktionary


pluszaczek

zdrobnienie od: pluszak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pluszak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluszak m., plusz mrz.

Wiktionary


pluszak

potocznie: zabawka pluszowa, zwykle w postaci jakiegoś zwierzątka, np. psa, kota itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) miękka, puchata, zwykle zoomorficzna, zabawka dziecięca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpluʃak, AS: plušak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plusz m.

:: zdrobn. pluszaczek m.

 przym. pluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytulanka

Wiktionary


pluszakowy

→ pluszak


SJP.pl

Patrz:

pluszak

pluszcz

ptak z rodziny o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Cinclus|Borkhausen|ref=tak., rodzaj ptaka z rodziny pluszczeuszczy, spotykany w okolicach wartkich strumieni

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluskać

Wiktionary


pluszcze

ptak z rodziny o tej samej nazwie


SJP.pl

Pluszcze (Cinclidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia


pluszne

jezioro na Pojezierzu Olsztyńskim


SJP.pl


pluszogłowy

modrowronka pluszogłowa - gatunek ptaka z rodziny krukowatych


SJP.pl


pluszowość

→ pluszowy


SJP.pl

Patrz:

pluszowy

pluszowy

przymiotnik

 (1.1) wykonany z pluszu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciemnoczerwony pluszowy chodnik wskazuje drogę do dużej oszklonej sali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pluˈʃɔvɨ, AS: plušovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plusz m., pluszak m.

Wiktionary


pluszówka

pluszówka agatka - gatunek ćmy


SJP.pl


plut.

skrót od: plutonowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. plutonowy

Wiktionary


pluta

plucha; brzydka, dżdżysta pogoda, słota, szaruga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest., dziś reg. słota, brzydka, dżdżysta pogoda; długotrwały deszcz (często w odniesieniu do jesieni lub zimy)

 (1.2) reg. rzad. kałuża, błoto, bajoro

 (1.3) stpol. płetwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pluta – w języku staropolskim: deszcz, słota, pluvia, imber
  • Pluta – wieś w Rumunii, w okręgu Mehedinți, w gminie Butoieșt
  • Andrzej Pluta (ur. 1869, zm. 1936) – polski polityk
  • Andrzej Pluta (ur. 1974) – koszykarz polski
  • Andrzej Pluta (ur. 2000) – koszykarz polski
  • Antoni Pluta – technolog żywności
  • Dariusz Pluta (ur. 1965) – polski generał dywizji
  • Elwira Pluta (ur. 1967) – polska scenografka filmowa
  • Feliks Pluta (ur. 1928) – polski filolog
  • Franciszek Pluta (ur. 1905, zm. 1990) – polski kapelan
  • Grzegorz Pluta (ur. 1974) – polski szermierz, paraolimpijczyk
  • Jan Pluta (ur. 1945) – polski fizyk jądrowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyszła jesień, z nią pluta, deszcz i zimna srogie, Drżało zwierzę ubogie.

 (1.1) W deszcz, w plutautę jedziesz jak w futerale zapięty. Nie przemokniesz, choćbyś i chciał.

 (1.2) Po deszczu na podwórzu stoi pluta.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plucha, słota, chlapa, niepogoda, szaruga, deszcz; przest. pluskota

 (1.2) przest. chlastanina

Wiktionary


plutarch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. filozof grecki;

 (1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

Plutarch z Cheronei ( Πλούταρχος ὁ Χαιρωνεύς, "Plutarchos ho Chaironeus"; ur. ok. 50 n.e., zm. ok. 125 n.e.) – jeden z największych pisarzy starożytnej Grecji, biograf, filozof-moralista oraz orator.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swym dziele Plutarch przedstawił żywot Aleksandra Wielkiego.

Wiktionary


plutecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Plutecki – polski inżynier mechanik energetyki
  • Witold Plutecki – polski kolarz szosowy, olimpijczyk i gitarzysta

Wikipedia


plutki

Pl

Wikipedia


pluto

plucha; brzydka, dżdżysta pogoda, słota, szaruga


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pluto – nimfa w mitologii greckiej
  • Pluto – łac. bóg Pluton
  • Pies Pluto – postać z komiksów
  • „Pluto” – singel islandzkiej piosenkarki Björk
  • Pluto – manga autorstwa Naokiego Urasawy

Wikipedia


plutokracja

1. forma rządów, w której władzę sprawuje grupa ludzi najbogatszych; chryzokracja;
2. warstwa społeczna złożona z ludzi najbogatszych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

 (1.2) książk. warstwa najbogatszych ludzi wpływających na rząd państwa

Wiktionary

Pl

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plutokrata m., plutokratka ż.

 przym. plutokratyczny

Wiktionary


plutokrata

osoba należąca do warstwy społecznej złożonej z ludzi najbogatszych


SJP.pl


plutokratka

→ plutokrata


SJP.pl

Patrz:

plutokrata

plutokratyczny

przymiotnik od: plutokracja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący plutokracjautokracji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plutokracja ż., plutokrata m., plutokratka ż.

Wiktionary


pluton

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Pu
2. pododdział wojskowy składający się zwykle z kilkudziesięciu ludzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;

 (1.2) wojsk. pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pluton – wieś w Rumunii, w okręgu Neamț, w gminie Pipirig
  • Pluton – planeta karłowata Układu Słonecznego o numerze katalogowym 134340
  • pluton (łac. plutonium) – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców (symbol Pu)
  • Pluton – obraz autorstwa Pata Rawlingsa
  • Pluton – film amerykański z 1986 w reżyserii Olivera Stone'a z Willemem Dafoe i Charlie Sheenem w rolach głównych
  • Pluton – gra komputerowa z 2002
  • Pluton – w mitologii rzymskiej bóg świata zmarłych
  • Pluton (Hades) – w mitologii greckiej przydomek Hadesa
  • pluton – w wojskowości nazwa pododdziału
  • – francuski pocisk balistyczny krótkiego zasięgu z głowicą atomową
  • Pluton-1 – pocisk moździerzowy kalibru 60 mm
  • Pluton – pierwsza polska marka kawy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pluton jest silnie radioaktywnym pierwiastkiem.

 (1.2) Pluton saperów dostał się pod silny ostrzał artyleryjski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplutɔ̃n, AS: plutõn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Pluton

 (1.2)

 rzecz. plutonowy m.

 przym. plutonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Pu

Wiktionary


plutonik

zdrobnienie od: pluton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pluton

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ezot. astrol. osoba, w której osobowości dominuje planeta Pluton

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Plutonicy łączą marsowe wypatrywanie wroga z saturnowym izolowaniem się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pluton m., pluton m., plutonista m., plutonowy m., plutonian m.

 przym. plutonowy

Wiktionary


plutonista

geolog, zwolennik plutonizmu (dawnej, przeciwnej neptunizmowi teorii przypisującej magmie decydujący wpływ na zjawiska geologiczne i powstawanie skał)


SJP.pl


plutonit

skała głębinowa


SJP.pl


plutonizm

1. procesy zachodzące w głębszych warstwach skorupy ziemskiej
2. dawna teoria przypisująca magmie decydujący wpływ na zjawiska geologiczne i powstawanie skał


SJP.pl

Plutonizm (od rzymskiego boga podziemia, Plutona) – ogół procesów geologicznych polegających na podziemnym tworzeniu, przemieszczaniu się magmy, jej zastyganiu w obrębie dolnej skorupy ziemskiej i górnego płaszcza (tzw. intruzje) oraz tworzeniu się z niej skał plutonicznych.

Wikipedia


plutonowy

przymiotnik od: pluton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. stopień podoficerski między starszym kapralem a sierżantem;

przymiotnik relacyjny

 (2.1) wojsk. związany z plutonem (oddziałem), dotyczący tego plutonu

 (2.2) chem. związany z pierwiastkiem plutonem, dotyczący tego plutonu

Wiktionary

Plutonowy (plut.) – stopień podoficerski. Niższym stopniem jest starszy kapral, a wyższym sierżant.

W Wojsku Polskim wprowadzony w 1919 roku. Obecnie w Wojskach Lądowych podoficer w stopniu plutonowego pełni służbę na stanowiskach szczebla dowódcy drużyny, w specjalistycznych rodzajach wojsk (np. w wojskach łączności dowódcy radiostacji lub aparatowni, a w pododdziałach remontowych – dowódców obsług).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oznaczeniem stopnia plutonowyutonowego są cztery poziome belki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplutɔ̃ˈnɔvɨ, AS: plutõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluton m., Pluton m., plutonek m., plutino n., plutonizm m., plutoid m., plutonik mos./mrz.

 przym. plutoniczny

Wiktionary


plutos

mit. gr. pierwotnie bóg zapasów ziarna, później bóg bogactwa, wyobrażany jako chłopiec z rogiem obfitości


SJP.pl

Plutos (gr. Πλοῦτος Ploûtos, łac. Plutus – bogactwo) – w mitologii greckiej bóstwo i personifikacja bogactwa.

Uważany za syna Demeter i Jazjona. Ukazywany jako dziecko lub młodzieniec z rogiem obfitości obok swej matki Demeter, w rzeźbie często przedstawiany jako niemowlę u boku bogini pokoju Ejrene lub bogini szczęśliwego przypadku Tyche. Został oślepiony przez Zeusa za zbyt hojne rozdawanie swych darów wszystkim ludziom bez wyjątku.

Wikipedia


plutowski

nazwisko


SJP.pl


pluviôse

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa piątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Pluviôse (z łac. "pluviosus" = 'deszczowy') – piąty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, drugi miesiąc zimy. Trwał od 20 stycznia do 18 lutego.

Wikipedia


pluwial

szata liturgiczna używana podczas procesji, przy pogrzebach itp.; kapa


SJP.pl


pluwialny

okres pluwialny - okres wzmożonych opadów atmosferycznych w historii Ziemi


SJP.pl


pluwiał

1. w Kościele katolickim: kapa wkładana przez księdza podczas niektórych ceremonii kościelnych;
2. okres wilgotny dla obszarów o małych szerokościach geograficznych


SJP.pl

Pluwiał – okres ze zwiększoną ilością opadów atmosferycznych, występujący w niskich szerokościach geograficznych.

Zwykle koreluje się ze zlodowaceniem w umiarkowanej strefie klimatycznej.

Wikipedia


pluwiograf

deszczomierz mierzący ilość, czas trwania oraz natężenie opadów; ombrograf


SJP.pl

Pluwiograf – urządzenie do automatycznego ciągłego pomiaru opadów, rejestrujące ich ilość, czas trwania i natężenie. Wyróżnia się pluwiografy: pływakowy, w którym w naczyniu znajduje się pływak, wskazujący stan napełnienia oraz wywrotkowy.

Wikipedia


pluwiogram

krzywa przebiegu opadów w ciągu doby zapisana przez pluwiograf


SJP.pl


pluwiometr

przyrząd służący do pomiaru ilości opadów atmosferycznych; deszczomierz, ombrometr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. metrol. aparat do pomiaru opadów deszczowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakupiono nowy pluwiometr do szkolnego ogródka meteorologicznego.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deszczomierz, ombrometr

Wiktionary


pluć

1. wyrzucać z ust, np. ślinę;
2. przenośnie: wymyślać komuś, znieważać kogoś;
3. przenośnie: sypać gradem kul, strzelać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wypluć)

 (1.1) wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

 (1.2) przen. gardzić czymś w sposób czynny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plut͡ɕ, AS: pluć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plucie n., wypluwanie n., wyplucie n., plujka ż., oplucie n., opluwanie n., splunięcie n., spluwanie n., spluwa ż., zapluwanie n., zaplucie n., wypluwka ż., plwocina ż.

 czas. wypluć dk., wypluwać ndk., opluwać ndk., opluć dk., splunąć dk., spluwać ndk., zapluwać ndk., zapluć dk., plwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plwać

Wiktionary


pluśnięty

o cieczy: przelany, wylany gwałtownie z charakterystycznym odgłosem


SJP.pl


plwacz

ozdobne zakończenie rynny, najczęściej w kształcie paszczy zwierzęcej lub smoczej; rzygacz, rzygulec, garłacz, gargulec


SJP.pl


plwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy odwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plwać ndk.

 rzecz. plwocina ż.

Wiktionary


plwać

przestarzałe: pluć;
1. wyrzucać z ust, np. ślinę;
2. przenośnie: wymyślać komuś, znieważać kogoś


SJP.pl


plwocina

ślina zmieszana z produktami śluzówek dróg oddechowych; flegma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania

Wiktionary

Plwocina ( sputum) – wykrztuszana wydzielina dróg oddechowych, w skład której wchodzą między innymi: ślina, komórki złuszczonego nabłonka, pyły, a czasem także resztki pokarmowe. Jej zapach oraz wygląd mogą okazać się przydatne w postawieniu diagnozy. Przy niektórych chorobach (szczególnie płuc) plwocina może zawierać ropę, krew lub drobnoustroje chorobotwórcze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kłamstwa! – odparł Yathros i splunął na ziemię różową plwocinawociną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pl̥fɔˈt͡ɕĩna, AS: pl̦foćĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypluwka ż., plucie n., plwanie n., wyplucie n., wypluwanie n., plujka ż.

 czas. pluć ndk., plwać ndk., wypluwać ndk., wypluć dk.

Wiktionary


plymouth

[czytaj: plimyf] marka samochodów


SJP.pl

Plymouth (wym., korn. "Aberplymm") – miasto w południowo-zachodniej Anglii, w hrabstwie Devon, w dystrykcie (unitary authority) Plymouth, położone przy granicy z Kornwalią, nad ujściem rzek Plym i Tamar do kanału La Manche. Jeden z największych portów Wielkiej Brytanii, baza marynarki wojennej (Royal Navy). W 1967 przyłączono do miasta przedmieścia Plympton i Plymstock.

Wikipedia


plómpa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pompa

Wiktionary


plómpać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pompować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk plómpować

Wiktionary


plómpować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pompować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk plómpać

Wiktionary


plądrak

plądrak czarny - gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych


SJP.pl


plądrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy odądrować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɔ̃ndrɔˈvãɲɛ, AS: plõndrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plądrować

Wiktionary


plądrować

stosować przemoc na jakimś terenie lub w pomieszczeniu w celu dokonania grabieży


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. splądrować)

 (1.1) przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie

 (1.2) przeszukiwać czyjeś rzeczy w celu zabrania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łupili i grabili podchodząc chyłkiem i nocą jak szakale. Plądrowali kościoły zdzierając złoto nawet z ołtarzów, a kiedy boskiego mienia zabrakło, zaczęli napastować gromadami ludzkie domy.

 (1.2) Plądrowałem torebkę mamy i zabrałem jej perfumy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔ̃nˈdrɔvat͡ɕ, AS: plõndrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plądrowanie n., splądrowanie n.

 czas. splądrować dk.

 przym. plądrowniczy

Wiktionary


plądrowniczy

polegający na rabowaniu, łupieniu, grabieniu; rabunkowy


SJP.pl


plądrownik

plądrownik osobliwy - gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych


SJP.pl


pląs

żartobliwie: skoczny taniec; pląsy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) choreogr. skoczny tan

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pląs – skoczny taniec
  • Pląs – singel zespołu Genzie
  • pląs zebra, skakun arlekinowy – pająk, gatunek z rodziny skakunowatych

Wikipedia

Powiązane:

 czas. pląsać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lansada

Wiktionary


pląsawica

choroba układu nerwowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. mimowolne, nieprawidłowe ruchy obwodowych części ciała;

Wiktionary

Pląsawica ( chorea) – mimowolne, nieprawidłowe ruchy obwodowych części ciała. Tego typu zaburzenie może być spowodowane bądź pierwotną chorobą ośrodkowego układu nerwowego, bądź toksycznym czy urazowym uszkodzeniem określonych struktur mózgowia. Termin wprowadzony do medycyny przez Octaviusa Sturgesa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌplɔ̃w̃saˈvʲit͡sa, AS: plõũ̯savʹica

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pląsać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taniec świętego Wita, chorea

Wiktionary


pląsać

tańczyć


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) przest. książk. lub żart. wykonywać żywe, skoczne ruchy taneczne; hasać, tańczyć

 (1.2) współcz. iron. wykonywać zamaszyste ruchy w sytuacjach, gdzie wydają się one zbędne lub śmieszne

 (1.4) daw. skakać z uciechy, weselić się, cieszyć się, podrygiwać ze szczęścia

 (1.5) stpol. klaskać; uderzać dłonią o dłoń

 (1.6) stpol. wymachiwać rękami, trzepotać, gestykulować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sylwestrową noc z wdziękiem pląsaćąsa poloneza w pierwszej parze.

 (1.3) Pojął, że słoneczna plama pląsaćąsa nie tylko po rzeźbionej belce, ale również po jego twarzy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pląs mrz., pląsawica ż.

 czas. rozpląsać się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tańczyć, hasać, podrygiwać; pot. balować, fikać

 (1.2) pot. gibać się, pajacować

Wiktionary


pląskowice

Pląskowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Fałków. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


pląskowo

Pląskowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Mieścisko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W 1993 zagroda Jana Nadolnego zdobyła I miejsce w kategorii zagród wiejskich, w szczeblu wojewódzkim konkursu "Piękna Wieś".

Wikipedia


pląsy

żartobliwie: skoczny taniec; pląsy


SJP.pl


plątanina

coś splątanego; gmatwanina; zamęt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg

 (1.2) przen. chaotyczna zbieranina wielu elementów rzeczywistych lub niematerialnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Chełm był tuż przede mną, plątanina domów, ogrodów i cerkwi, osypana błyszczącą rosą świateł, piętrzyła się na tle nieba czarnymi, groźnymi konturami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɔ̃ntãˈɲĩna, AS: plõntãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plątanie n., splątanie n.

 czas. plątać, poplątać, splątać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gmatwanina, kłębowisko, pajęczyna

Wiktionary


plątawisko

gąszcz, gęstwina; plątowisko


SJP.pl


plątać

1. zwijać coś bezładnie;
2. potocznie: snuć intrygi


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. naplątać, poplątać, splątać, zaplątać)

 (1.1) łączyć coś w sposób chaotyczny, bez porządku

 (1.2) wprowadzać zamieszanie, komplikować jakąś sprawę

czasownik przechodni niedokonany (dk. poplątać)

 (2.1) mylić ze sobą

czasownik przechodni niedokonany (dk. wplątać)

 (3.1) wciągać kogoś niepotrzebnie w jakieś sprawy lub sytuacje

czasownik zwrotny niedokonany plątać się (dk. naplątać się, poplątać się, splątać się, zaplątać się)

 (4.1) łączyć się ze sobą w sposób chaotyczny

 (4.2) łączyć się w coś, co krępuje ruchy

czasownik zwrotny niedokonany plątać się (dk. poplątać się, zaplątać się)

 (5.1) stawać się niejasnym, chaotycznym

 (5.2) mówić nieskładnie lub w sposób sprzeczny

czasownik zwrotny niedokonany plątać się (dk. naplątać się)

 (6.1) powtarzać się w sposób niepożądany, natrętnie się pojawiać

czasownik zwrotny niedokonany plątać się (dk. zaplątać się)

 (7.1) zwisać tak, że to przeszkadza

 (7.2) być niedbale rzuconym

czasownik zwrotny niedokonany plątać się (dk. poplątać się)

 (8.1) być branym za kogoś lub co innego

czasownik zwrotny niedokonany plątać się (dk. przyplątać się)

 (9.1) kręcić się gdzieś bez celu; pojawić się gdzieś przypadkowo

czasownik zwrotny niedokonany plątać się (dk. wplątać się)

 (10.1) mieszać się niepotrzebnie w cudze sprawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plątanina ż., plątanie n., oplątwa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (4.1) wikłać się

 (4.2) wikłać się

 (9.1) zawadzać

Wiktionary


plątnik

rodzaj ściegu w introligatorstwie


SJP.pl


plątonogi

przymiotnik

 (1.1) taki, któremu plątać sięączą się nogi

Wiktionary


plątowisko

gęstwina, gąszcz; plątawisko


SJP.pl


pląśnik

rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów


SJP.pl


pm

symbol prometu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = kośc. Patriarchat Moskiewski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • promet (Pm) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców.
  • pistolet maszynowy – w skrócie pm
  • pikometr (pm) – podwielokrotność (10-12) metra
  • PM

Wikipedia


pmi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Payment Morality Index – wskaźnik moralności płatniczej
  • Philip Morris International – amerykańskie przedsiębiorstwo tytoniowe
  • Project Management Institute – międzynarodowy instytut zrzeszający kierowników projektów
  • Purchasing Managers Index – wskaźnik aktywności finansowej
  • PMI – kod IATA portu lotniczego Palma de Mallorca

Wikipedia


pml

skrót od: Polski Monopol Loteryjny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polski Monopol Loteryjny
  • Postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa (ang. progressive multifocal leukoencephalopathy)
  • PML (gen) – gen na chromosomie 15

Wikipedia


pms

skrótowiec

 (1.1) = med. ZNP, zespół napięcia przedmiesiączkowego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polska Macierz Szkolna (PMS)
  • Property Management Software (PMS)
  • zespół napięcia przedmiesiączkowego
  • Pantone (Color) Matching System (PMS)
  • system zarządzania pakietami
  • pirosiarczyn potasu
  • Pressure Engine Management – PMS
  • okresowe ruchy w czasie snu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲi‿ɛ̃m‿ˈɛs|pɛ‿ɛ̃m‿ˈɛs, AS: pʹi‿ẽm‿es|pe‿ẽm‿es

Wiktionary


pmw

skrót od: Polska Marynarka Wojenna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polska Marynarka Wojenna
  • plastyczny materiał wybuchowy

Wikipedia


pn

Polska Norma, krajowa, dobrowolna norma techniczna


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = park narodowy

 (1.2) = polit. Polska Niepodległa

 (1.3) = Polska Norma

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • .pn – domena internetowa Pitcairnu
  • pn. – północ, północny
  • pn. – skrót od: pod nazwą
  • p-n – rodzaj złącza
  • pn. – poniedziałek
  • PN – kod przypisany Wyspom Pitcairn, Henderson, Ducie i Oeno według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • PN – Polsat News
  • PN – Polska Niepodległa
  • PN – Polska Norma
  • PN – Park Narodowy
  • PN – petaniuton, jednostka siły w układzie SI równa 1015N

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Polska Norma PN-EN 50379 omawia wymagania dotyczące przyrządów pomiarowych przeznaczonych do mierzenia stężeń gazów i innych parametrów spalania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ˈɛ̃n, AS: pe‿ẽn

Wiktionary


pn.

1. skrót od: poniedziałek (czytany jako cały, odmienny wyraz); pon.;
2. skrót od: północ, północny (czytany jako cały, odmienny wyraz); płn. (częściej);
3. skrót od: pod nazwą (czytany jako całe wyrażenie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = poniedziałek

 (1.2) = północ, północny

 (1.3) = pod nazwą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniedziałek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pon.

 (1.2) płn.

Wiktionary


pna

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = pocztowy numer adresowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PNA – kwas peptydonukleinowy (od ang. peptide nucleic acid)
  • PNA – pocztowy numer adresowy
  • PNA – Puchar Narodów Afryki
  • PNA – oznaczenie portu lotniczego Pampeluna

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kod pocztowy

Wiktionary


pnb

skrót od: produkt narodowy brutto


SJP.pl


pneuma

1. w filozofii stoików: pojęcie oznaczające życie i źródło wszelkich przemian we wszechświecie
2. w filozofii gnostyków: duch jako boski element w człowieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. u stoików: zasada ożywiająca materię, życiowe tchnienie, siła przenikająca wszystko, która organizuje świat i utrzymuje go w całości

 (1.2) filoz. rel. u gnostyków: duch (idelane tworzywo, całkowite zaprzeczenie materii), boski element w człowieku, pochodzący z wyższego świata, który umożliwia poznanie

 (1.3) filoz. rel. trzeci składnik człowieka obok duszy i ciała; duch ludzki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pneuma – pojęcie filozoficzne
  • Pneuma – polski zespół metalowy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpnɛwma, AS: pneu̯ma

Wiktionary


pneumatofor

1. naziemny pęd będący elementem systemu korzeniowego niektórych roślin bagiennych i tropikalnych, doprowadzający powietrze do pozostałych części tego systemu;
2. rodzaj tlenowego aparatu oddechowego;
3. wypełniony gazem pęcherz niektórych polipów rurkopławów, umożliwiający im unoszenie się przy powierzchni morza


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w botanice: pneumatofory – inaczej korzenie oddechowe;
  • w zoologii: pneumatofor – narząd hydrostatyczny niektórych rurkopławów lub meduza przekształcona w wypełniony gazem pęcherz.

Wikipedia


pneumatolityczny

odnoszący się do pneumatolizy (procesu geologicznego prowadzącego do przeobrażania się skał, wywołanego przez magmę i wydobywające się z niej gorące gazy), powstały w wyniku tego procesu (np. złoża pneumatolityczne)


SJP.pl


pneumatoliza

proces geologiczny prowadzący do przeobrażania się skał, wywołany przez magmę i wydobywające się z niej gorące gazy


SJP.pl

Pr

Wikipedia


pneumatolog

specjalista w zakresie teologii Ducha Świętego


SJP.pl


pneumatologia

nauka o duchach; w szczególności, w teologii chrześcijańskiej nauka o Duchu Świętym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. dział teologii zajmujący się osobą Ducha Świętego;

 (1.2) teol. nauka o wszystkich duchach oraz duszach ludzkich odłączonych od ciała;

 (1.3) psych. nauka o duszy ludzkiej;

Wiktionary

Pn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednym z podstawowych źródeł pneumatologii jest zmysł wiary ludu Bożego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pneumatologiczny

Wiktionary


pneumatologiczny

→ pneumatologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z pneumatologią

Wiktionary

Patrz:

pneumatologia

Przykłady

 (1.1) Ojciec Wit właśnie wrócił z sympozjum pneumatologicznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pneumatologia ż.

Wiktionary


pneumatoterapia

leczenie przy użyciu nebulizatora (przyrządu do rozpylania środków miejscowo znieczulających lub innych leków stosowanych na błony śluzowe), pełniące ważną rolę w codziennej terapii chorych na mukowiscydozę


SJP.pl


pneumatyczno-hydrauliczny

poruszany, napędzany za pomocą sprężonego gazu i sprężonej cieczy (np. podnośnik pneumatyczno-hydrauliczny) lub w jakiś inny sposób związany z takim układem


SJP.pl


pneumatyczny

poruszany, napędzany za pomocą sprężonego gazu (np. broń pneumatyczna, hamulce pneumatyczne) lub w jakiś inny sposób z nim związany (np. silnik pneumatyczny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bezpośrednią przyczyną eksplozji było zagięcie przewodów pneumatycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpnɛwmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: pneu̯matyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pneumatyk, pneumatyka

Wiktionary


pneumatyk

1. potocznie: broń pneumatyczna;
2. list wysłany pocztą pneumatyczną;
3. pneumatyczne ogumienie koła pojazdu


SJP.pl


pneumatyka

dział automatyki mechanicznej, bazujący na wykorzystaniu pracy wykonywanej przez gaz lub pracy siły zewnętrznej wykonywanej nad gazem, głównie podczas sprężania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. nauka, dział inżynierii mechanicznej;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: pneumatyk

Wiktionary

Pneumatyka (z gr. πνεῦμα "pneuma" ‘podmuch’) – dział inżynierii mechanicznej, zajmujący się wykorzystaniem urządzeń, w których przekazywanie energii i sterowanie realizowane jest za pomocą sprężonego powietrza (bądź innego gazu o podobnych właściwościach) jako czynnika roboczego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pnɛwˈmatɨka, AS: pneu̯matyka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pneumatyczny

 przysł. pneumatycznie

 rzecz. pneumatyk

Wiktionary


pneumatyzacja

obecność lub rozwój wypełnionych powietrzem ubytków w kości


SJP.pl


pneumatyzowany

z wypełnionymi powietrzem wnękami


SJP.pl


pneumocystoza

odmiana zapalenia płuc, wywoływana przez grzyba Pneumocystis jiroveci; główna przyczyna śmierci u chorych na AIDS


SJP.pl

Pneumocystoza ( pneumocystosis, PCP) – zapalenie płuc wywołane przez grzyba "Pneumocystis jiroveci" (dawna nazwa "Pneumocystis carini", który był klasyfikowany jako pierwotniak), u osób z zaburzeniami odporności komórkowej. Do zakażeń dochodzi drogą wziewną, u chorych na AIDS, białaczki, chłoniaki lub leczonych immunosupresyjnie.

Wikipedia


pneumocystozowy

→ pneumocystoza


SJP.pl

Patrz:

pneumocystoza

pneumocyt

komórka budująca nabłonek oddechowy pęcherzyków płucnych, której główną funkcją jest umożliwienie dyfuzji gazów pomiędzy światłem tych pęcherzyków a krwią naczyń włosowatych


SJP.pl

Pneumocyt – komórka nabłonka oddechowego w pęcherzykach płucnych.

Wikipedia


pneumocytoza

odmiana zapalenia płuc wywołana przez szczególny gatunek pasożytniczego grzyba przedostającego się do organizmu drogą wziewną; pneumocystoza


SJP.pl


pneumoencefalografia

zabieg diagnostyczny polegający na usunięciu części płynu mózgowo-rdzeniowego i zastąpieniu go gazem, najczęściej powietrzem lub tlenem, stosowany podczas schorzeń ośrodkowego układu nerwowego


SJP.pl

Pn

Wikipedia


pneumograf

aparat rejestrujący ruchy narządów oddechowych podczas oddychania


SJP.pl


pneumokok

bakteria wywołująca m.in. jeden z rodzajów zapalenia płuc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. med. dwoinka powodująca zapalenie płuc;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pneumokok ma kształt kulisty lub zbliżony do kuli.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwoinka zapalenia płuc

Wiktionary


pneumokokowy

→ pneumokok


SJP.pl

Patrz:

pneumokok

pneumoliza

przeciwgruźliczy zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu zrostów płuca z opłucną i zastosowaniu plomby; pneumonoliza


SJP.pl


pneumolog

specjalista w zakresie chorób płuc (pneumologii); pneumonolog


SJP.pl


pneumologia

dział medycyny zajmujący się chorobami płuc; pneumonologia


SJP.pl


pneumologiczny

→ pneumologia; pneumonologia


SJP.pl


pneumonektomia

zabieg usunięcia jednego płuca lub jego części z powodu choroby nowotworowej lub postępującej gruźlicy; pneumotomia, pulmonektomia


SJP.pl


pneumonia

zapalenie płuc


SJP.pl


pneumoniczny

→ pneumonia


SJP.pl

Patrz:

pneumonia

pneumonika

dział automatyki mechanicznej, bazujący na wykorzystaniu pracy wykonywanej przez gaz lub pracy siły zewnętrznej wykonywanej nad gazem, głównie podczas sprężania, oraz nieruchomych częściach mechanicznych


SJP.pl


pneumonoliza

przeciwgruźliczy zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu zrostów płuca z opłucną i zastosowaniu plomby; pneumoliza


SJP.pl


pneumonolog

specjalista w zakresie chorób płuc (pneumonologii); pneumolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. zob. pulmonolog.

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka pneumonologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pneumonolodzy zajmują się takimi schorzeniami, jak astma oskrzelowa, gruźlica płuc, mukowiscydoza i sarkoidoza.

 (2.1) Krystyna jest pneumonologiem w olsztyńskim szpitalu na ul. Jagiellońskiej.

 (2.1) Moja pneumonolog skierowała mnie na prześwietlenie płuc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpnɛwmɔ̃ˈnɔlɔk, AS: pneu̯mõnolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pneumonologia ż.

 przym. pneumonologiczny

 przysł. pneumonologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pulmonolog, lekarz chorób płuc; przest. ftyzjatra

Wiktionary


pneumonologia

dział medycyny zajmujący się chorobami płuc; pneumologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pneumonolog ż./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pulmonologia, daw. ftyzjatria

Wiktionary


pneumonologiczny

→ pneumonologia; pneumologiczny


SJP.pl


pneumopatia

nieprawidłowości w funkcjonowaniu płuc


SJP.pl


pneumoragia

krwotok z płuc


SJP.pl


pneumotachograf

część pletyzmografu (aparatu do badań mechaniki układu oddechowego) rejestrująca objętość przepływającego przez ustnik powietrza


SJP.pl


pneumotomia

zabieg usunięcia jednego płuca lub jego części z powodu choroby nowotworowej lub postępującej gruźlicy; pneumonektomia, pulmonektomia


SJP.pl


pniaczek

zdrobnienie od: pniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pniak m., pieniek mrz., pień n./nmos./mrz.

Wiktionary


pniaczysko

zgrubienie od: pniak


SJP.pl


pniak

1. część drzewa pozostała w ziemi po ścięciu pnia;
2. mała część pnia ściętego drzewa; pieniek;
3. w łowiectwie: górny ząb jelenia lub łani, często zachowywany przez myśliwych jako trofeum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dolna część pnia pozostająca przy ziemi po ścięciu drzewa;

 (1.2) niewielka część pnia

Wiktionary

Pniak – dolna część pnia pozostająca przy karpie po ścięciu drzewa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siądźmy na którymś z tych pniaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pień m.

:: zdrobn. pieniek m., pniaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pniok

Wiktionary


pniakowiec

pniakowiec piłkorożny - gatunek chrząszcza z rodziny zalęszczycowatych


SJP.pl

Pniakowiec ("Calopus") – rodzaj chrząszczy z podrzędu wielożernych i rodziny zalęszczycowatych. Ma zasięg holarktyczny. Obejmuje dwa opisane gatunki. Owady dorosłe są pyłkożercami, zaś larwy saproksylofagami.

Wikipedia


pniakowy

1. → pniak;
2. mrówka pniakowa - gatunek owada błonkoskrzydłego z rodziny mrówkowatych


SJP.pl


pniarek

gatunek niejadalnego grzyba z rzędu żagwiowców, pasożytującego na pniach martwych lub żywych drzew i powodującego ich brunatną zgniliznę


SJP.pl


pniarkowate

rodzina grzybów z rzędu żagwiowców


SJP.pl

Pniarkowate ("Fomitopsidaceae" Jülich) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie żagwiowców ("Polyporales").

Wikipedia


pniarkowaty

o cechach pniarkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


pniejnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary


pniewianin

mieszkaniec Pniew (miasta w Polsce)


SJP.pl


pniewianka

mieszkanka Pniew (miasta w Polsce)


SJP.pl


pniewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pniewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Bledzew
  • Pniewo – osada w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
  • Pniewo – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
  • Pniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk
  • Pniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Zatory
  • Pniewo – przysiółek wsi Osiek-Włostybory w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
  • Pniewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża
  • Pniewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo
  • Pniewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Chodów
  • Pniewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Okonek
  • Pniewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
  • Pniewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Gryfino

Wikipedia


pniewski

przymiotnik od: Pniewy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pniewami, dotyczący Pniew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pniewy nmos.

Wiktionary


pniewy

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Pniewy – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, położone nad Jeziorem Pniewskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pniewy.

Pniewy uzyskały lokację miejską przed 1394 rokiem. Położone były w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Wikipedia


pniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pniak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. Ślązak z dziada pradziada

Wiktionary


pniowiec

rębacz pniowiec - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl

Pniowiec (niem. "Pniowitz") – część miasta i dzielnica Tarnowskich Gór oddalona o około 8 km na północny zachód od centrum miasta, położona w kompleksie Lasów Lublinieckich. Do kwietnia 2003 o statusie sołectwa.

1 stycznia 1973 włączony do miasta Strzybnica. Od 1975 część Tarnowskich Gór. Według danych urzędu stanu cywilnego z 2017 roku zamieszkiwana przez niecałe 1300 mieszkańców.

Wikipedia


pniowy

1. → pień;
2. mrówka pniowa - gatunek mrówki z podrodziny Formicinae


SJP.pl


pnisko

zgrubienie od: pień


SJP.pl


pniów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pniów – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Torzym
  • Pniów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem
  • Pniów – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
  • Pniów – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz
  • Pniów – jezioro na Pojezierzu Lubuskim, w gminie Torzym
  • Pniów – dawna gmina wiejska w powiecie nadwórniańskim województwa stanisławowskiego II Rzeczypospolitej
  • Pniów – zamek w Pniowie, na obrzeżach Nadwórnej
  • Pniów – wieś w obwodzie iwanofrankowskim.

Wikipedia


pniówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pniówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Zamość
  • Pniówek – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pawłowice

Wikipedia


pniówno

Pniówno (ukr. Пнівно, ros. Пневно) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Wierzbica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Wierzbica. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 345 mieszkańców.

Wikipedia


pnmsp

skrót od: przepraszam, nie mogłem się powstrzymać; BPNMSP


SJP.pl


pnn

skrótowiec

 (1.1) = med. przewlekła niewydolność nerek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naukowcy powiązali N-tlenek trimetyloaminy (TMAO) – związek powstający podczas trawienia choliny i karnityny z jajek, czerwonego mięsa, wątróbki czy tłustego nabiału – z przewlekłą niewydolnością nerek (PNN).

Wiktionary


pnp

skrót od: Pieśń nad Pieśniami - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rel. Pieśń nad Pieśniami / Pieśń nad pieśniami;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PnP – plug and play, zdolność komputera do obsługi urządzeń peryferyjnych bez konieczności konfiguracji
  • PnP – siglum biblijne Pieśni nad pieśniami

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech mnie ucałuje pocałunkami swych ust! […]. (Pnp 1,2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇ɕɲ̊ ˌnat‿pʲjɛ̇ɕˈɲãmʲi, AS: pʹi ̯ėśń̦ nat‿pʹi ̯ėśńãmʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pieśń Salomona

Wiktionary


pnący

piąć się -
1. posuwać się w górę, pokonując opór; wspinać, gramolić się;
2. o roślinach: rosnąć, czepiając się podpory;
3. przenośnie: pokonywać kolejne stopnie kariery;
4. przenośnie: kierować się ku górze, wznosić się


SJP.pl


pnącz

dawniej, dziś tylko gwarowo: pnącze (ogólna nazwa jednej z kilkuset roślin nasiennych, których pędy pnąc się w kierunku źródła światła, obrastają w charakterystyczny sposób najbliższe płaskie powierzchnie, do których przytwierdzają się za pomocą wąsów, korzeni czepnych lub kolców)


SJP.pl


pnącze

ogólna nazwa jednej z kilkuset roślin nasiennych, których pędy pnąc się w kierunku źródła światła, obrastają w charakterystyczny sposób najbliższe płaskie powierzchnie, do których przytwierdzają się za pomocą wąsów, korzeni czepnych lub rzadziej kolców; pnącz (regionalnie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. ogrod. roślina o długich pędach, wijąca się ku górze;

Wiktionary

Pn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sadzonki róży mają rozmiary od zwartych, miniaturowych róż, do pnącz osiągających 7 metrów wysokości.

 (1.1) Kraina nie była pustynna: jak okiem sięgnąć, widniały w niej doliny i wzgórza, porosłe ślicznymi kępami drzew, wokół których wiły się pnącze, zwoje bluszczu i winogradu zwieszały się ze skał.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piąć ndk.

Wiktionary


po

przyimek o wielu funkcjach w zdaniu


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch

 (1.2) …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej niż część przed przyimkiem lub znajduje się dalej w kolejności

 (1.3) …służący do tworzenia wyrażeń, w których część przed przyimkiem ma miejsce ze strony określonej przez część za przyimkiem

 (1.4) niewiele ponad

 (1.5) każdy dokładnie (tyle samo)

 (1.6) w danym języku

 (1.7) w wielu miejscach, w wielu przedmiotach tego samego typu

 (1.8) …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem była miejscem lub właścicielem części przed przyimkiem

 (1.9) o rozpoznawaniu: według

 (1.10) …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem określa przedmiot lub osobę, którą zamierza się zabrać lub odebrać z miejsca docelowego

skrótowiec

 (2.1) = kolej. przystanek osobowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Po – symbol polonu, radioaktywnego pierwiastka chemicznego z grupy tlenowców w układzie okresowym
  • Po – włoska nazwa rzeki Pad w północnych Włoszech
  • Po – fikcyjna postać, protagonista serii filmów animowanych Kung Fu Panda
  • Po – fikcyjna postać, jeden z bohaterów serialu telewizyjnego Teletubisie
  • Po – album długogrający szczecińskiego zespołu metalowego Quo Vadis
  • PO – wzór chemiczny monotlenku fosforu
  • Akronim „PO” może oznaczać:
    • Platforma Obywatelska – polska partia polityczna założona jako stowarzyszenie 24 stycznia 2001
    • Platforma Obywatelska – rosyjska partia polityczna założona 4 czerwca 2012
    • Politechnika Opolska – państwowa wyższa uczelnia techniczna w Opolu
    • Pantomima Olsztyńska – teatr amatorski ludzi niesłyszących, działający w latach 1957–2009 w Olsztynie
    • (ang.) – teoria dotycząca długoterminowego tempa wydobycia i wyczerpania złóż ropy naftowej oraz innych paliw kopalnych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rowerem z trudem jeździ się po piasku.

 (1.2) Dziadek zawsze ogląda telewizję po kolacji.

 (1.3) Serce człowieka znajduje się po jego lewej stronie.

 (1.4) I to ma być basen? Tu jest woda ledwo po pas!

 (1.5) Dostali panowie po jednym długopisie.

 (1.5) Pięć opakowań po trzy sztuki, czyli piętnaście sztuk.

 (1.6) Pan Kowalski mówi po polsku, angielsku i niemiecku.

 (1.7) Do rana Nikodem włóczył się z kolegami po barach.

 (1.8) Ten sztucer na słonie jest po moim dziadku.

 (1.8) W słoiku po dżemie trzymam drobne na czarną godzinę.

 (1.9) Poznałem pana po głosie.

 (1.10) Wróciłem do domu po kluczyki do samochodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ, AS: po

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na

 (1.3) z

 (1.4) do

 (1.5) à

Wiktionary


po-

przyimek w funkcji tematu słowotwórczego

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych określający późniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) posowiecki, poślubny, pośniadaniowy, poświąteczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) post-

Wiktionary


po-wiec

peowiec; potocznie:
1. członek lub zwolennik Platformy Obywatelskiej; platformer, platformers, platformiarz;
2. nauczyciel przysposobienia obronnego


SJP.pl


po-wski

→ PO (Platforma Obywatelska); peowski


SJP.pl


poaborcyjny

występujący po zabiegu przerwania ciąży; postaborcyjny


SJP.pl


poadopcyjny

dotyczący okresu po adopcji, występujący po adopcji; postadopcyjny


SJP.pl


poadresować

napisać adres kolejno na wielu przesyłkach, spędzić pewien czas na adresowaniu listów, wiadomości


SJP.pl


poakcentowy

taki, który pojawił się po zaakcentowanej głosce w sylabie i jest w jakiś sposób z nią powiązany (np. sylaba poakcentowa, podbicie poakcentowe)


SJP.pl


poakcesyjny

mający miejsce po akcesji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający miejsce, odbywający się lub obowiązujący po akcesji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stracili natomiast producenci zbóż, których dotknął poakcesyjny spadek cen za ziarno.

 (1.1) W ministerstwie został przygotowany poakcesyjny program aktywizacji terenów wiejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔakt͡sɛˈsɨjnɨ, AS: poakcesyi ̯ny

Wiktionary


poakcja

opis zdarzeń, które wydarzyły się po zamknięciu właściwej fabuły danego utworu, reprezentujący dalsze losy bohaterów takiego utworu


SJP.pl

Poakcja – zdarzenia relacjonowane w narracji, a rozgrywające się już poza ramą czasową opowiadanych zdarzeń. W odróżnieniu od przedakcji, występuje na końcu utworu. W wielu dziełach poakcja występuje w formie epilogu informującego czytelnika o dalszych losach bohaterów.

Wikipedia


poakowski

będący pozostałością po Armii Krajowej (AK), związany w jakiś sposób z przeszłością tej organizacji (np. oddział poakowski, konspiracja poakowska)


SJP.pl


poalkoholowy

powstały po wypiciu alkoholu, wywołany spożyciem znacznych ilości alkoholu (np. poalkoholowy defekt urodzeniowy, kac poalkoholowy)


SJP.pl


poanalizować

spędzić pewien czas na analizowaniu


SJP.pl


poantybiotykowy

przymiotnik

 (1.1) med. następujący po spożyciu antybiotyków

Wiktionary


poaportować

o psie: aportować przez pewien czas


SJP.pl


poaresztować

osadzić w areszcie kolejno wiele osób lub położyć areszt na wielu rzeczach, prawach osoby zadłużonej w jakiejś instytucji


SJP.pl


poasystować

towarzyszyć, asystować komuś przez dłuższy czas; potowarzyszyć


SJP.pl


poatakować

spędzić pewien czas na atakowaniu


SJP.pl


poatomowy

stanowiący pozostałość po bombie atomowej lub urządzeniu czerpiącemu energię z rozczepienia jąder atomowych (np. mgła poatomowa, osad poatomowy)


SJP.pl


poaustriacki

przymiotnik

 (1.1) taki, który pozostał po Austrii, Austriakach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wynika z zachowanych sprawozdań, archiwum lwowskie w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości przejęło tak ogromne ilości akt poaustriackich, że jego zasób wzrósł siedmiokrotnie (…)

Wiktionary


poawanturować

poawanturować się: spędzić pewien czas na awanturowaniu się, doprowadzić do sprzeczki, wdać się w jakąś kłótnię, spór


SJP.pl


poawaryjny

stanowiący ślad po awarii lub związany w jakiś sposób z awarią, którą usunięto (np. protokół poawaryjny, test poawaryjny)


SJP.pl


pobaba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. daw. roln. nieodpłatna praca w polu w ramach pomocy sąsiedzkiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Haniczka nam to zrobi z pobaby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobabnik m., pobabiorka ż.

Wiktionary


pobabiorka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. daw. kobieta na pobabie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobaba ż., pobabnik mos.

Wiktionary


pobabnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. daw. ktoś pomagający w pracach rolnych w ramach pomocy sąsiedzkiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobaba ż., pobabiorka ż.

Wiktionary


pobabrać

potocznie:
1. pobrudzić, poplamić; popaskudzić, oświnić, utytłać, umazać, pofajdać;
2. pogrzebać w czymś;
3. popsuć


SJP.pl


pobadać

spędzić pewien czas na badaniu czegoś, sprawdzać coś przez jakiś czas, najczęściej pobieżnie, bez większego zaangażowania, zainteresowania


SJP.pl


pobagatelizować

spędzić pewien czas, nie doceniając czegoś; polekceważyć


SJP.pl


pobajać

rzadko: opowiedzieć wiele zmyślonych zdarzeń, historii; pobajdurzyć, pofantazjować, pobzdurzyć


SJP.pl


pobajcować

minąć się z prawdą w paru punktach jakichś relacji lub jakiegoś opowiadania, zwieść kogoś kilka razy podczas rozmowy; pobajdurzyć


SJP.pl


pobajdurzyć

minąć się z prawdą w paru punktach jakichś relacji lub jakiegoś opowiadania, zwieść kogoś kilka razy podczas rozmowy; pobajcować


SJP.pl


pobajerować

spędzić pewien czas na opowiadaniu nieprawdy, przesadzaniu w opowiadaniu często w celu zaimponowania komuś


SJP.pl


pobalangować

spędzić pewien czas na bawieniu się, uczestniczeniu w zabawach, przyjęciach itp.; poimprezować


SJP.pl


pobalangowy

stanowiący przeszłość związaną z jakąś balangą (huczną imprezą, zabawą, najczęściej połączoną z dużą ilością alkoholu), będący pozostałością po takiej zabawie


SJP.pl


pobalansować

spędzić pewien czas na balansowaniu


SJP.pl


pobalować

potocznie: zabawić się gdzieś, spędzić pewien czas na zabawie lub poświęcić większą ilość czasu na robienie czegoś, najczęściej przyjemnego, ciekawego


SJP.pl


pobalowy

stanowiący przeszłość związaną z jakimś balem, będący pozostałością po tego typu zabawie (np. nastrój, klimat pobalowy)


SJP.pl


pobalsamować

pokryć balsamem; nabalsamować


SJP.pl


pobalzakowski

odnoszący się do czasów po Honoré de Balzacu (powieściopisarzu francuskim) lub jego dzieł, związany w jakiś sposób z nimi lub z ich cechami


SJP.pl


pobandażować

spędzić pewien czas na bandażowaniu kogoś, czegoś lub zabandażować wiele osób, najczęściej bardzo powierzchownie, niestarannie


SJP.pl


pobankrutować

o wielu przedsiębiorstwach lub przedsiębiorcach, przemysłowcach: stać się bankrutem w niewielkich odstępach czasu, szybko ogłosić bankructwo


SJP.pl


pobanować

środowiskowo: zbanować po kolei, wiele razy


SJP.pl


pobaraszkować

spędzić pewien czas na baraszkowaniu, zająć sobie lub komuś czas czymś zabawnym, przyjemnym


SJP.pl


pobawić

pobawić się: spędzić pewien czas na zabawie, baraszkowaniu, zająć sobie lub komuś czas czymś zabawnym, przyjemnym lub ogólniej: użyć życia


SJP.pl


pobazgrać

potocznie: bazgrać przez pewien czas; pobazgrolić


SJP.pl


pobazgrolić

potocznie: bazgrać przez pewien czas; pobazgrać


SJP.pl


pobazyliański

stanowiący pozostałość po działalności bazylianów (członków zakonu opartego na regule świętego Bazylego), związany w jakiś sposób z ich przeszłością


SJP.pl


pobać

pobać się - spędzić pewien czas, odczuwając lęk lub niepokój


SJP.pl


pobałamucić

zbałamucić (wprowadzić w błąd lub uwieść, skokietować) wiele osób albo zmarnować sporo czasu, nie wykorzystać nadchodzących okazji


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) rozkochać w sobie

 (1.2) poflirtować przez jakiś czas

 (1.3) oszukać kogoś w jakichś kwestiach

 (1.4) daw. pomieszać szczegóły

czasownik zwrotny dokonany pobałamucić się

 (2.1) daw. poflirtować ze sobą

 (2.2) razem wesoło spędzić czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci co bywają po salonach… to sobie wietrzniki, z tymi można i zawiązać coś i rozwiązać, i pobałamucić i porzucić, to wszystko wietrzniki…

 (1.3) Mazurów tu dużo, trzeba ich sobie jednać, bo i tych Bolko i jego młokosy pobałamucą.

 (1.4) Może on wogóle jest gdzieindziej, nie w Kole? Może coś Mosse pobałamucił?

 (2.2) Dopóki towarzystwa stało i piwnicy, siedział ziewając na wsi; gdy przyszły cięższe czasy, począł do Warszawy jeździć, żeby się tam z dawnymi znajomymi rozerwać i pobałamucić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamucenie n., pobałamucenie n., zbałamucenie n.

 czas. bałamucić ndk., bałamucić się ndk., zbałamucić dk., zbałamucić się dk.

Wiktionary


pobeczeć

1. o niektórych zwierzętach, głównie kozach lub owcach: zabeczeć, beknąć wiele razy;
2. popłakać, spędzić pewien czas na płakaniu


SJP.pl


pobejcować

spędzić pewien czas na bejcowaniu (marynowaniu mięsa lub kryciu jakichś powierzchni, najczęściej drewnianych, bejcą)


SJP.pl


pobekać

spędzić pewien czas na bekaniu


SJP.pl


pobekiwania

1. o niektórych zwierzętach, głównie kozach lub owcach: beczeć od czasu do czasu;
2. popłakiwać, szlochać, płakać po cichu, z przerwami


SJP.pl


pobekiwanie

1. o niektórych zwierzętach, głównie kozach lub owcach: beczeć od czasu do czasu;
2. popłakiwać, szlochać, płakać po cichu, z przerwami


SJP.pl


pobekiwać

1. o niektórych zwierzętach, głównie kozach lub owcach: beczeć od czasu do czasu;
2. popłakiwać, szlochać, płakać po cichu, z przerwami


SJP.pl


pobenedyktyński

stanowiący pozostałość po działalności benedyktynów (członków zakonu opartego na regule świętego Benedykta), związany w jakiś sposób z ich przeszłością


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który kiedyś należał do benedyktynów lub benedyktynek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy pobenedyktyńskim kościele rosną kasztany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benedyktyn m., benedyktynka ż., Benedykt m., Benedykta ż.

 przym. benedyktyński

Wiktionary


pobernardyński

stanowiący pozostałość po działalności bernardynów (członków zakonu opartego na regule świętego Bernardyna), związany w jakiś sposób z ich przeszłością


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który kiedyś należał do bernardynów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zespole pobernardyńskim zlokalizowane jest obecnie technikum rolnicze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bernardyński

 rzecz. bernardyn mzw./mos.

Wiktionary


pobestwić

pobestwić się - poznęcać się nad kimś lub nad czymś przez pewien czas, zadać wiele cierpienia komuś lub czemuś, pobić dotkliwie


SJP.pl


pobetonowy

pozostały po betonie, np. gruz pobetonowy


SJP.pl


pobełkotać

spędzić pewien czas na bełkotaniu


SJP.pl


pobełtać

potocznie: pomieszać


SJP.pl


pobiadać

biadać (głośno wypowiadać żale) przez pewien czas, spędzić jakąś chwilę na ubolewaniu, wyrażaniu żalu, rzadziej współczucia


SJP.pl


pobiadolić

spędzić pewien czas na biadoleniu


SJP.pl


pobiała

warstwa cyny


SJP.pl


pobiałka

polewa ze szlachetnej glinki używana w garncarstwie, która po wypaleniu bieli się lub przybiera kolor kości słoniowej; angoba


SJP.pl


pobiałkować

pomalować, pokryć jakieś płaskie powierzchnie ze świeżego tynku mlekiem wapiennym (zawiesiną wodorotlenku wapnia w wodzie)


SJP.pl


pobiałoruski

przymiotnik

 (1.1) taki, który pozostał po Białorusi, Białorusinach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szacuje się, że mienie poniemieckie stanowiło ponad 34%, a poukraińskie, politewskie i pobiałoruskie prawie 12,5% ziem podzielonych podczas reformy rolnej.

Wiktionary


pobicie

1. zadać wiele ciosów, uderzyć kogoś lub coś wiele razy; zwyciężyć kogoś w czymś, pokonać;
2. bijąc, uderzając, wcisnąć, umieścić coś głębiej;
3. pobić się - brać czynny udział w bójce, zadać ciosy jeden drugiemu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pobić.

Wiktionary

Po

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈbʲit͡ɕɛ, AS: pobʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobić

Wiktionary


pobiec

skierować się ku czemuś, udać się dokądś biegiem, a o spojrzeniu, wzroku: spojrzeć z zaciekawieniem na coś lub na kogoś; pobiegnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) przemieścić się do przodu, biegnąc

 (1.2) pot. pospiesznie udać się gdzieś lub po kogoś

 (1.3) książk. (o spojrzeniu, myślach itp.) zwrócić się ku czemuś lub komuś

 (1.4) (o drogach, szlakach, ulicach itp.) zostać wytyczonym w pewnym kierunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieci pobiegły przez pole, by powitać księdza.

 (1.2) Pobiegnij po tatę i powiedz mu, że zepsuł się kran.

 (1.3) Jego spojrzenie pobiegło w stronę zbliżającej się grupy urzędników.

 (1.4) Nowa autostrada pobiegnie ku granicy z Białorusią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔbʲjɛt͡s, AS: pobʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobiegnięcie n., bieganie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pognać, pot. polecieć, popędzić

 (1.2) pognać, pot. polecieć, popędzić

 (1.3) zwrócić się, skierować się

Wiktionary


pobieda

1. marka samochodu;
2. marka radzieckich zegarków;
3. rosyjski pancernik z początku XX wieku;
4. najwyższy szczyt Gór Czerskiego w Jakucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód radzieckiej marki GAZ M-20 Pobieda popularnej na przełomie lat 40. i 50. XX w.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pobieda – szczyt
  • Pobieda – grupa muzyczna
  • Pobieda – samochód
  • Pobieda – okręt
  • Pobieda – osiedle typu miejskiego na Ukrainie
  • Pobieda – wieś na Ukrainie, w obwodzie donieckim, w rejonie pokrowskim, w hromadzie Marjinka
  • Pobieda – osiedle w Rosji, w obwodzie rostowskim, w rejonie wołgodońskim
  • Pobieda (Победа) (zegarek) – marka radzieckich zegarków produkowanych w latach 1946-1990
  • Pobieda – rosyjskie tanie linie lotnicze
  • Pobieda – przystanek kolejowy w miejscowości Aprielewka, w obwodzie moskiewskim, w Rosji
  • Pobeda

Wikipedia


pobiedna

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pobiedna – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Leśna
  • Pobiedna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą
  • Pobiedna – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1954[2] w woj. wrocławskim (dzisiejsze woj. dolnośląskie)
  • Pobiedna – dawna gromada w woj. wrocławskim
  • Pobiedna – dawna gromada w woj. łódzkim
  • Pobiedna – dawna stacja kolejowa w Pobiednej, w woj. wrocławskim

Wikipedia


pobiedować

żyć przez pewien czas w biedzie, niedostatku; pogłodować, powegetować


SJP.pl


pobiedziska

przymiotnik od: Pobiedziska


SJP.pl

Pobiedziska – miasto w Polsce, w woj. wielkopolskim, w powiecie poznańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pobiedziska. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Według danych z 30 czerwca 2022 miasto liczyło 9850 mieszkańców.

Wikipedia


pobiedziski

przymiotnik od: Pobiedziska


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pobiedziskami, dotyczący Pobiedzisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pobiedziska nmos.

Wiktionary


pobiedziszczanin

mieszkaniec Pobiedzisk (miasta w Polsce)


SJP.pl


pobiedziszczanka

mieszkanka Pobiedzisk (miasta w Polsce)


SJP.pl


pobiedzić

pobiedzić się - robić coś z wysiłkiem przez pewien okres czasu; pomęczyć się, poborykać się


SJP.pl


pobiedziński

nazwisko


SJP.pl


pobieganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pobiegać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobiegać dk.

Wiktionary


pobiegać

spędzić jakiś czas na bieganiu, np. w celach rekreacyjnych


SJP.pl

czasownik

 (1.1) biegać przez jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakładam dres i idę pobiegać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbʲjɛɡat͡ɕ, AS: pobʹi ̯egać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. biegać

 rzecz. pobieganie n., bieganie n.

Wiktionary


pobiegnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pobiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbʲjɛ̇ɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pobʹi ̯ėǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobiec

Wiktionary


pobiegnąć

skierować się ku czemuś, udać się dokądś biegiem, a o spojrzeniu, wzroku: spojrzeć z zaciekawieniem na coś lub na kogoś; pobiec


SJP.pl


pobielacz

rzemieślnik, rzadziej robotnik trudniący się pobielaniem (pokrywaniem powierzchni jakiegoś przedmiotu metalowego powłoką cyny w celu zabezpieczenia go przed korozją)


SJP.pl


pobielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pobielać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobielenie n., biały mos.

 czas. bielić, pobielać ndk., pobielić dk.

 przym. biały

Wiktionary


pobielać

1. czynić białym lub bielszym, pokrywać coś czymś białym, malować coś na biało;
2. pokrywać powierzchnię metalowego przedmiotu pobiałą (warstwą cyny) w celu zabezpieczenia jej przed korozją


SJP.pl


pobielały

taki, który pobielał (stał się bielszy)


SJP.pl


pobieleć

poblednąć, stracić pełnię kolorów, stać się bielszym lub całkowicie białym, a o włosach także: posiwieć


SJP.pl


pobielić

1. uczynić białym lub bielszym, pokryć coś czymś białym, pomalować coś na biało;
2. pokryć powierzchnię metalowego przedmiotu pobiałą (warstwą cyny) w celu zabezpieczenia jej przed korozją;
3. pobielić się - pobrudzić się czymś białym


SJP.pl


pobieralnia

1. pomieszczenie, w którym pobiera się krew, wymaz itd.;
2. potocznie: serwis, z którego można pobierać pliki


SJP.pl


pobieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pobierać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla szczeniąt konieczne jest rozpoczęcie pobierania mleka jak najszybciej po porodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbʲjɛˈrãɲɛ, AS: pobʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branie n., pobranie n., pobieralnia ż., pobieracz m., pobieraczka ż., pobór m., poborowy m., pobory nmos.

 czas. pobierać ndk., pobrać dk., brać ndk.

 przym. pobraniowy, poborowy

Wiktionary


pobierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pobrać)

 (1.1) zob. pobrać.

czasownik zwrotny niedokonany pobierać się (dk. pobrać się)

 (2.1) zob. pobrać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ignacy pobierał nauki od siódmego roku życia.

 (1.1) Zaczął pobierać plik.

 (2.1) Moi znajomi pobierają się za dwa tygodnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbʲjɛrat͡ɕ, AS: pobʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobrać, brać

 rzecz. pobieranie n., branie n., poborowy mos., pobory nmos., pobór mrz.

 przym. poborowy

Wiktionary


pobierka

w górnictwie: wybieranie skały podnoszącej się wskutek ciśnienia górotworu ze spągu do wyrobiska


SJP.pl


pobierowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pobierowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pobierowo n.

:: fż. pobierowianka ż.

 przym. pobierowski

Wiktionary


pobierowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pobierowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pobierowo n.

:: fm. pobierowianin mos.

 przym. pobierowski

Wiktionary


pobierowo

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Rewal;

Wiktionary

Pobierowo (do 1945 Poberow) – wieś, nadmorska miejscowość wypoczynkowa z kąpieliskiem morskim w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Rewal.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. wieś miała 1102 mieszkańców. W dniu 31 grudnia 2013 roku liczba mieszkańców osiągnęła 1116. Na dzień 31.12.2022 r. liczba mieszkańców wyniosła 935.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pobierowo jest wsią letniskową.

 (1.1) Spędziliśmy w Pobierowie piękne dwa tygodnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbʲjɛˈrɔvɔ, AS: pobʹi ̯erovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobierowianin mos., pobierowianka ż.

 przym. pobierowski

Wiktionary


pobierowski

→ Pobierowo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Pobierowa, związany z Pobierowem

Wiktionary

Patrz:

Pobierowo

Przykłady

 (1.1) Kupiłem piłkę plażowyażową na pobierowskim deptaku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobierowianin mos., pobierowianka ż., Pobierowo n.

Wiktionary


pobiesiadować

spędzić jakiś czas na biesiadowaniu


SJP.pl


pobieszczynić

czasownik

 (1.1) stpol. zbezcześcić

Wiktionary


pobieżeć

przestarzałe: udać się dokądś; pobiec, pójść


SJP.pl


pobieżnie

przysłówek

 (1.1) w sposób pobieżny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pobieżny

 rzecz. pobieżność ż.

Wiktionary


pobieżniej

stopień wyższy od przysłówka: pobieżnie


SJP.pl


pobieżniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pobieżny


SJP.pl


pobieżność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pobieżne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pobieżny

 przysł. pobieżnie

Wiktionary


pobieżny

wykonany pośpiesznie, bez wnikania w szczegóły; powierzchowny, zwięzły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pobieżnie

 rzecz. pobieżność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powierzchowny

Wiktionary


pobijaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pobijak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobijak m.

Wiktionary


pobijak

1. rodzaj młota dwuręcznego służącego do prostowania blachy;
2. młotek do pobijania dłuta przy obróbce kamienia miękkiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) młotek z dużym drewnianym obuchem w kształcie prostopadłościanu;

Wiktionary

Pobijak – młotek z dużym drewnianym obuchem. Służy do pobijania dłuta ręcznego podczas dłutowania (dłubania) w drewnie otworów, rowków, wrębów i gniazd.

Pobijak typowo rzeźbiarski (bijak) wykonany jest z jednego walcowatego kawałka drewna z wyciętym trzonkiem. Przy długotrwałym pobijaniu dłuta nie następuje obluzowywanie się trzonka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈbʲijak, AS: pobʹii ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pobijaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knypel, pucka

Wiktionary


pobijać

1. uderzając w coś wtłaczać, wciskać, wpychać głębiej uderzany przedmiot;
2. zwyciężać


SJP.pl


pobimbać

potocznie: spędzić pewien czas, nic nie robiąc; polenić się, poleniuchować, poobijać się, pobyczyć się


SJP.pl


pobiwakować

spędzić pewien czas na biwakowaniu, mieszkając w obozie zbudowanym zwykle z namiotów


SJP.pl


pobić

1. zadać wiele ciosów, uderzyć kogoś lub coś wiele razy; zwyciężyć kogoś w czymś, pokonać;
2. bijąc, uderzając, wcisnąć, umieścić coś głębiej;
3. pobić się - brać czynny udział w bójce, zadać ciosy jeden drugiemu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pobijać)

 (1.1) zadać wiele ciosów, uderzyć kogoś lub coś wiele razy

 (1.2) zwyciężyć kogoś

 (1.3) pot. uderzając, wcisnąć, umieścić coś głębiej

czasownik zwrotny dokonany pobić się

 (2.1) wziąć czynny udział w bójce, zadać ciosy jeden drugiemu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔbʲit͡ɕ, AS: pobʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobicie n.

 czas. bić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dosolić, pot. sprać, sprawić lanie, pot. sprawić manto, pot. spuścić manto, stłuc, pot. wlać, zbić, pot. zbić na kwaśne jabłko, pot. zlać, wulg. dać wpierdol, wulg. dopierdolić

 (1.2) pokonać, odnieść zwycięstwo, przest. znieść, zwyciężyć

Wiktionary


pobl.

skrót

 (1.1) pobliże

 (1.2) pobliski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sprawie: ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na: budowie sieci wodociągowej na działce nr 18/4 położonej w pobl. ul. Skowronkowej w Lublinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈblʲiʒɛ, AS: poblʹiže

Wiktionary


pobladnąć

czasownik

 (1.1) stać się bladym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobieta pobladła natychmiast, a potem odsunęła się od okna, najdalej jak tylko pozwoliła jej na to tusza.

Wiktionary


pobladzić

czasownik

 (1.1) stpol. pobielić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈblad͡ʑit͡ɕ, AS: poblaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. blady

Wiktionary


pobladły

taki, który pobladł (pobladnął)


SJP.pl


poblaknięty

taki, który poblaknął - stracił intensywność barwy; poblakły, wyblakły, wyblaknięty


SJP.pl


poblakły

taki, który poblakł - stracił intensywność barwy; poblaknięty, wyblakły, wyblaknięty


SJP.pl


poblano

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. roln. łagodna papryczka chili pochodząca ze stanu Puebla w Meksyku

Wiktionary


poblask

odbicie światła, odblask, refleks, poświata; blask


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. odbicie światła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. blask mrz., odblask mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odblask

Wiktionary


poblefować

blefować przez jakiś czas


SJP.pl


pobliski

znajdujący się w pobliżu czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w pobliżu, w niewielkiej odległości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poszedłem na zakupy do pobliskiego sklepu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobliże n., zbliżenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedaleki

Wiktionary


pobliźnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) rzad. pokryć bliznami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W odbiciu zobaczył mężczyznę odrobinę tylko przypominającego jego (…) Ale tamten był kompletnie łysy, śmiertelnie blady, ohydnie pobliźniony (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. blizna ż., zabliźnienie n., zabliźnianie n.

 przym. bliznowy

 czas. zabliźnić dk., zabliźniać ndk.

Wiktionary


pobliże

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce położone blisko czegoś, pobliska okolica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy podeszliśmy w pobliże schroniska, poczuliśmy zapach dymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈblʲiʒɛ, AS: poblʹiže

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pobliski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sąsiedztwo, okolica

Wiktionary


poblogować

spędzić pewien czas na blogowaniu


SJP.pl


poblokować

zablokować wiele czegoś; spędzić pewien czas na blokowaniu


SJP.pl


pobluzgać

spędzić pewien czas na bluzganiu


SJP.pl


pobluźnić

mówić bluźnierstwa przez jakiś czas


SJP.pl


pobocza

obrzeże, skraj drogi


SJP.pl


pobocze

obrzeże, skraj drogi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) skraj drogi; jej część przeznaczona do ruchu pieszych, niektórych pojazdów oraz do postojów

Wiktionary

Pobocze – część drogi usytuowana przy jezdni, która może być przeznaczona do ruchu pieszych lub niektórych pojazdów, postoju pojazdów, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt.

Pobocze wchodzi w skład korony drogi, ma szerokość 0,5-2,5 m (zależnie od klasy drogi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szosa ma dwa pobocza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbɔt͡ʃɛ, AS: poboče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bok m., boczek m., pobocznica ż., bocznica ż.

 przym. poboczny

 przysł. pobocznie, bocznie

Wiktionary


pobocznica

Pobocznica jest w heraldyce jedną z figur zaszczytnych. Stanowi ją pas u prawego lub lewego brzegu pola tarczy o szerokości ok. ⅓ (najczęściej 2/7) szerokości tegoż pola. Pobocznicę prawą (po prawej stronie) blazonuje się po prostu jako pobocznicę, a lewą jako pobocznicę lewą.

Wikipedia


poboczny

mniej istotny, drugorzędny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mniej istotny, istniejący obok czegoś zasadniczego

 (1.2) przest. będący z boku czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bok mrz., pobocze n., bocznica ż.

 przysł. bocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugoplanowy, drugorzędny, marginalny, marginesowy, peryferyczny, peryferyjny, sekundarny, uboczny, wtórny

 (1.2) boczny

Wiktionary


pobogaciały

taki, który pobogaciał


SJP.pl


pobojowisko

plac boju; miejsce po stoczonej bitwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce, na którym stoczono bitwę

 (1.2) przen. miejsce, w którym panuje duży bałagan lub są duże zniszczenia

Wiktionary

Pobojowisko – polski film sensacyjny z 1984 roku w reżyserii Jana Budkiewicza. Film powstał na podstawie powieści Wacława Bilińskiego pt. "Wrócić do siebie".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po stoczonej bitwie zaczęto wynosić rannych z pobojowiska.

 (1.2) Po imprezie pokój wyglądał jak pobojowisko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbɔjɔˈvʲiskɔ, AS: poboi ̯ovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. bój.

Wiktionary


poboksować

spędzić pewien czas na boksowaniu


SJP.pl


pobolewać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) boleć czasami, zwykle lekko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ból m., boleść ż.

 czas. boleć ndk.

Wiktionary


poboleć

przestarzałe: spędzić jakiś czas na zamartwianiu się, smutku


SJP.pl


poborca

urzędnik ściągający opłaty, podatki itp. na rzecz państwa lub innego podmiotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urzędnik ściągający należności

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poborowy

 rzecz. pobór mrz., poborowy mos., pobory nmos.

Wiktionary


poborczyni

urzędniczka ściągająca opłaty, podatki itp.


SJP.pl


poborowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poborowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino
  • Poborowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino

Wikipedia


poborowy

mężczyzna podlegający w danym roku kalendarzowym obowiązkowi służby wojskowej


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z poborem, dotyczący poboru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) adm. wojsk. mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej

Wiktionary

Poborowy – obywatel danego państwa podlegający obowiązkowi odbycia służby w wojsku. W Polsce, każdy mężczyzna, który ukończy 18. rok życia oraz każda kobieta posiadająca odpowiednie kwalifikacje podlega obowiązkowi stawienia się przed komisją wojskową (lekarską), która podejmuje decyzję o przydzieleniu tzw. kategorii zdrowotnej oraz o tym, kiedy dany obywatel odbędzie służbę w siłach zbrojnych (od 2010 pobór w Polsce jest zawieszony).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał więc do wyboru – albo jakąkolwiek szkołę pomaturalną i doczekanie do egzaminów w następnym roku, albo wojsko. Jakiś sierżant na komisji poborowej powiedział mu, że ma jeszcze inne wyjście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobór m., pobranie n., branie n., pobieranie n., poborca m., poborczyni ż., pobory nmos.

 czas. brać ndk., pobrać dk., pobierać ndk.

 przym. przedpoborowy, pobraniowy

Wiktionary


poborszów

Poborszów (dodatkowa nazwa w j. niem. Poborschau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


pobory

stałe wynagrodzenie za pracę; zapłata; pensja; płaca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) stałe wynagrodzenie za pracę

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pobór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobór m., poborowy m., pobranie n., branie n., pobieranie n., poborca m., poborczyni ż., Poborcze nmos., Poborowo n., Poborowice nmos.

 czas. brać ndk., pobrać dk., pobierać ndk.

 przym. poborowy, przedpoborowy, pobraniowy, poborczy

Wiktionary


pobołowice

Pobołowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Żmudź.

Wieś jest sołectwem w gminie Żmudź. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 163 mieszkańców i była siódmą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


pobożnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób pobożny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wystraszeni najpobożniej zanosili swoje modły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbɔʒʲɲɛ, AS: pobožʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bożek mzw./mos., pobożność ż., pobożnisiostwo n., pobożniś m., pobożnisia ż., pobożnienie n., spobożnienie n.

 czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk.

 przym. pobożny, zbożny

 wykrz. przebóg

Wiktionary


pobożniej

stopień wyższy od przysłówka: pobożnie


SJP.pl


pobożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pobożny


SJP.pl


pobożnieć

zaczynać wierzyć w Boga i żyć zgodnie z zasadami wiary


SJP.pl


pobożnisia

pogardliwie: kobieta przestrzegająca przepisów religijnych, ostentacyjnie demonstrująca swoją wiarę; nabożnisia, bigotka, świętoszka, dewotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) iron. kobieta przesadnie religijna

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: pobożniś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobożność ż.

:: fm. pobożniś mos.

 czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk.

 przym. pobożny, pobożnościowy

 przysł. pobożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bigotka, nabożnisia

Wiktionary


pobożniś

pogardliwie: osoba przestrzegająca przepisów religijnych, ostentacyjnie demonstrująca swoją wiarę; nabożniś, bigot, świętoszek, dewot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) iron. mężczyzna przesadnie religijny

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od pobożnisia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobożność ż.

:: fż. pobożnisia ż.

 czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk.

 przym. pobożny, pobożnościowy

 przysł. pobożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bigot, nabożniś

Wiktionary


pobożnościowy

przymiotnik od: pobożność


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do pobożności, związany z pobożnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziełka o charakterze pobożnościowym skrzętnie ukrywano.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobożniś mos., pobożnisia ż., pobożność ż.

 przym. pobożny

 przysł. pobożnie

Wiktionary


pobożność

religijność; odznaczanie się głęboką wiarą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co pobożne lub tego, kto pobożny; religijność, oddanie wierze religijnej

Wiktionary

Pobożność – cecha osoby, która odznacza się głęboką wiarą i poświęca chętnie czas na spełnianie form kultu religijnego.

Łacińskie słowo "pietas" wyrażało oryginalnie wysoko cenioną rzymską cnotę. Człowiek posiadający "pietas" spełniał swe obowiązki wobec bogów, kraju, rodziców i krewnych. W najwęższym sensie był to rodzaj miłości syna należny wobec ojca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie ukrywał swej pobożności, każdego szabatu chodząc do synagogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbɔʒnɔɕt͡ɕ, AS: pobožność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bóg mos., Bóg mos., bogini ż., pobożnisiostwo n., pobożniś m., pobożnisia ż., pobożnienie n., spobożnienie n.

 czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk.

 przym. pobożnościowy, pobożny, zbożny, niezbożny

 przysł. pobożnie

 wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. bogobojność, nabożność, religijność, świątobliwość

Wiktionary


pobożny

1. żyjący zgodnie z zasadami religii; religijny;
2. będący wyrazem religijności;
3. w przenośni: pobożne życzenie - marzenie, którego nie da się zrealizować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który żyje zgodnie z zasadami religii

 (1.2) będący wyrazem pobożności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Janeczka jest bardzo pobożna: codziennie odmawia modlitwę i chodzi do kościoła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbɔʒnɨ, AS: pobožny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bożek mzw./mos., Bóg mos., bogini ż., bożyc mos., pobożność ż., pobożnisiostwo n., pobożniś m., pobożnisia ż., pobożnienie n., spobożnienie n.

 czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk.

 przym. boży, boski, zbożny

 przysł. pobożnie

 wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogobojny, nabożny, religijny, świątobliwy, wierzący, zbożny

Wiktionary


pobradziażyć

dawniej: spędzić pewien czas na hulankach, włóczeniu się po lokalach, spelunkach; pohulać, poszaleć


SJP.pl


pobrandzlować

potocznie: pobrandzlować się - spędzić pewien czas na brandzlowaniu się (onanizowaniu się); pomasturbować się


SJP.pl


pobranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekon. żądanie otrzymania należności

 (1.2) wzięcie, pozyskanie czegoś, często w celu późniejszego wykorzystania lub analizy

 (1.3) inform. transfer danych z serwera na urządzenie użytkownika

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Transplantacja włosów polega na pobraniu zespołów mieszków włosowych z obszaru głowy, gdzie włosy rosną nieprzerwanie (okolica dawcza), i wszczepieniu ich w obszary dotknięte łysieniem (okolica biorcza).

 (1.3) Poniżej znajdują się tabele rozkładów jazdy do pobrania w formacie PDF.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbrãɲɛ, AS: pobrãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobrać

 rzecz. pobieranie n., branie n., poborowy mos., pobory nmos., pobór mrz.

 przym. poborowy

Wiktionary


pobraniowy

→ pobranie, np. przesyłka pobraniowa - przesyłka, za którą płaci się przy dostarczeniu


SJP.pl


pobraniówka

potocznie: przesyłka pocztowa pobraniowa


SJP.pl


pobratym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. członek tej samej grupy etnicznej

 (1.2) daw. dobry przyjaciel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobratymiec mos., pobratymstwo n.

 przym. pobratymczy

 przysł. pobratymczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krajan, pobratymiec, rodak

 (1.2) druh, pobratymiec, przyjaciel

Wiktionary


pobratymca

członek wspólnoty rodowej, plemiennej, państwowej


SJP.pl


pobratymczo

przysłówek

 (1.1) w sposób pobratymczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobratym mos., pobratymiec mos., pobratymstwo n.

 przym. pobratymczy

Wiktionary


pobratymczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) książk. związany z pobratymcem, dotyczący pobratymca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robotnicy strajkowali również w pobratymczych krajach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobratym mos., pobratymiec mos., pobratymstwo n., braciszek mos., brat mos., bratek mos./mrz.

 przysł. pobratymczo

 czas. bratać

Wiktionary


pobratymiec

1. człowiek z tego samego szczepu, co ktoś inny;
2. człowiek, którego łączy z kimś przyjaźń; druh, przyjaciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. członek tej samej grupy etnicznej

 (1.2) dobry przyjaciel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobratym mos., pobratymca mos., pobratymstwo n., braciszek mos., brat mos., bratek mos./mrz.

 przym. pobratymczy

 przysł. pobratymczo

 czas. bratać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krajan, pobratymca, rodak

 (1.2) druh, przyjaciel

Wiktionary


pobratymka

→ pobratymiec; rodaczka


SJP.pl


pobratymstwo

1. stosunek zachodzący między członkami jednej rodziny; posiadanie wspólnego przodka; koligacja, agnacja, spokrewnienie, powinowactwo, pokrewieństwo;
2. przenośnie: bycie podobnym do kogoś lub czegoś pod jakimś względem, pozostawianie w bliskim związku z kimś lub z czymś; koligacja, filiacja, pokrewieństwo, bliskość;
3. serdeczność, zażyłość, przyjazne stosunki; bliskość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) etn. pokrewieństwo etniczne

 (1.2) przyjazna więź między osobami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobratym mos., pobratymiec mos., braciszek mos., brat mos., bratek mos./mrz.

 przym. pobratymczy

 przysł. pobratymczo

 czas. bratać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrewieństwo

 (1.2) braterstwo

Wiktionary


pobrać

1. wziąć wiele czegoś z wielu miejsc, po kolei;
2. odebrać należność; wziąć coś jako zapłatę;
3. wziąć próbkę czegoś; wyciąć operacyjnie organ lub tkankę do przeszczepu;
4. pobrać się - zawrzeć związek małżeński


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pobierać)

 (1.1) wejść w posiadanie czegoś

 (1.2) inform. ściągnąć paczkę danych przez internet na komputer lub inne urządzenie

czasownik zwrotny dokonany pobrać się (ndk. pobierać się)

 (2.1) wziąć ślub

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pobrałem plik z internetu.

 (2.1) Moi znajomi pobrali się wczoraj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔbrat͡ɕ, AS: pobrać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brać, pobierać

 rzecz. pobieranie n., pobranie n., branie n., poborowy mos., pobory nmos., pobór mrz.

 przym. poborowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ściągnąć

Wiktionary


pobrechtać

spędzić pewien czas na brechtaniu


SJP.pl


pobredzić

spędzić pewien czas na mówieniu o rzeczach niemających sensu lub odzwierciedlenia w rzeczywistości


SJP.pl


pobrexitowy

przymiotnik

 (1.1) polit. taki, który ma miejsce po opuszczeniu Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puste półki sklepowe czy dystrybutory paliw na stacjach benzynowych to dopiero początek zmian w pobrexitowej rzeczywistości.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postbrexitowy

Wiktionary


pobrnąć

spędzić pewien czas, brnąc gdzieś


SJP.pl


pobroczyć

poplamić, opryskać krwią; zbroczyć, zakrwawić, pokrwawić


SJP.pl


pobrodzić

spędzić pewien czas na brodzeniu


SJP.pl


pobroić

zrobić wiele złych lub kłopotliwych rzeczy; nabroić, narozrabiać


SJP.pl


pobronić

spędzić pewien czas na bronieniu


SJP.pl


pobrudzić

nanieść brud; ubrudzić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brudzić)

 (1.1) uczynić brudnym

czasownik zwrotny dokonany pobrudzić się (ndk. brudzić się)

 (2.1) pobrudzić (1.1) siebie samego

 (2.2) zostać pobrudzonym (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobrudzenie n., brud mrz., brudzenie n.

 czas. brudzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubrudzić, zabrudzić, zanieczyścić

Wiktionary


pobrusić

naostrzyć osełką, brusem; oszlifować


SJP.pl


pobruszyć

dawniej: popracować, zwłaszcza przy żarnach


SJP.pl


pobruździć

1. porobić bruzdy;
2. pokryć zmarszczkami


SJP.pl


pobrużdżony

pokryty zmarszczkami


SJP.pl


pobrykać

spędzić jakiś czas na brykaniu (wesołym, beztroskim bieganiu, skakaniu lub innej czynności związanej z ruchem fizycznym)


SJP.pl


pobrykiwać

biegać, podskakiwać wesoło; brykać


SJP.pl


pobrylować

spędzić pewien czas na brylowaniu


SJP.pl


pobrzask

słaby brzask, słabe światło; blask, poblask


SJP.pl


pobrzdąkać

pobrzdękać, pobrząkać, pobrzękać:
1. brzdąkać przez pewien czas;
2. potocznie: pograć (zazwyczaj niedbale, nieudolnie) na jakimś instrumencie muzycznym; poplumkać


SJP.pl


pobrzdąkiwać

pobrząkiwać, pobrzękiwać, brzękać, brząkać, brzdąkać:
1. wydawać dźwięki przypominające szarpanie strun;
2. grać (zazwyczaj niedbale, nieudolnie) na jakimś instrumencie szarpanym


SJP.pl


pobrzdękać

pobrzdąkać, pobrząkać, pobrzękać:
1. brzdękać przez pewien czas;
2. potocznie: pograć (zazwyczaj niedbale, nieudolnie) na jakimś instrumencie muzycznym; poplumkać


SJP.pl


pobrzeże

1. brzeg czegoś
2. rzadziej: wybrzeże


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. ląd na brzegu morza, jeziora lub rzeki

 (1.2) brzeg przedmiotu, jego krawędź

 (1.3) daw. geogr. kresy, pogranicze

Wiktionary

Pobrzeże – pas lądu rozciągający się wzdłuż brzegu morskiego, rzadziej dużego jeziora czy rzeki, stanowiący krainę geograficzną o indywidualnych cechach, na którą oddziałuje (m.in. klimatycznie, komunikacyjnie) woda tego akwenu.

Sąsiedztwo morza ma duży wpływ na warunki klimatyczne, hydrologiczne, ekologiczne i inne, także na strukturę gospodarki i aktywność ludzką (rybołówstwo, porty, turystyka, rekreacja itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karwina jest strumieniem na Pobrzeżu Koszalińskim.

 (1.2) Wtedy pilot zsunął się z pobrzeża łóżka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobrzeżność ż.

 przym. pobrzeżny

Wiktionary


pobrzeżek

gatunek morskiego ślimaka


SJP.pl


pobrzmiały

taki, który pobrzmiał


SJP.pl


pobrzmiewać

o dźwięku: roznosić się w przestrzeni


SJP.pl


pobrzmieć

rzadko: zabrzmieć z cicha, od czasu do czasu


SJP.pl


pobrzydzać

czynić brzydkim lub brzydszym; zbrzydzać


SJP.pl


pobrzydzić

potocznie: uczynić brzydszym; zbrzydzić


SJP.pl


pobrząkać

pobrzdąkać, pobrzękać, pobrzdękać:
1. brząkać przez pewien czas;
2. potocznie: pograć (zazwyczaj niedbale, nieudolnie) na jakimś instrumencie muzycznym; poplumkać


SJP.pl


pobrząkiwać

pobrzdąkiwać, pobrzękiwać, brzękać, brząkać, brzdąkać:
1. wydawać dźwięki przypominające szarpanie strun;
2. grać (zazwyczaj niedbale, nieudolnie) na jakimś instrumencie szarpanym


SJP.pl