pomorsko

→ Pomorze


SJP.pl

Pomorsko ( "Pommerzig") – wieś sołecka w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Sulechów, usytuowana na prawym brzegu Odry, około 12 km od Sulechowa. Zamieszkiwana przez 565 osób (stan na 30 czerwca 2025).

W latach 1945–1950 miejscowość zlokalizowana była w powiecie krośnieńskim, zaś w latach 1951–1975 w powiecie sulechowskim. W latach 1954–1972 siedziba gromady Pomorsko. W latach 1975–1998 usytuowana w województwie zielonogórskim.

Wikipedia

Patrz:

Pomorze

pomorskość

→ pomorski


SJP.pl

Patrz:

pomorski

pomorsować

spędzić pewien czas na morsowaniu


SJP.pl


pomort

dawny drewniany instrument muzyczny; bomhart


SJP.pl

Po

Wikipedia


pomorzanin

mieszkaniec Pomorza (krainy historycznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pomorza, człowiek identyfikujący się z Pomorzem

 (1.2) hist. członek lechickiego plemięemienia zamieszkującego w średniowieczu Pomorze;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pomorzanin – mieszkaniec Pomorza
  • Pomorzanin – członek plemienia Pomorzan
  • Pomorzanin – nazwa pociągu relacji Wrocław–Gdynia
  • ORP Pomorzanin – nazwa dwóch okrętów hydrograficznych polskiej Marynarki Wojennej
  • Pomorzanin Nowogard
  • Pomorzanin Serock
  • Pomorzanin Toruń

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomorzanie jedzą więcej ryb niż Ślązacy.

 (1.2) Pomorzanie, mimo podejmowanych wcześniej misji chrystianizacyjnych, nadal pozostawali poganami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔˈʒãɲĩn, AS: põmožãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pomorze n., pomorze n., Pomorzany nmos.

:: fż. Pomorzanka ż.

 przym. pomorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pomorzec

Wiktionary


pomorzanka

mieszkanka Pomorza (krainy historycznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: Pomorzanin

Wiktionary

Pomorzanka – część wsi Posejanka w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Sejny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Anka jest Pomorzanką, ale na studia przyjechała do Krakowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔˈʒãŋka, AS: põmožãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pomorze n., morze n., pomorze n., pomorski mrz.

:: fm. Pomorzanin m.

 przym. pomorski

Wiktionary


pomorzany

dzielnica Szczecina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pomorzany – część miasta Olkusz
  • Pomorzany – część miasta Szczecin
  • Pomorzany – przysiółek wsi Paliwodzizna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Pomorzany – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wierzbica
  • Pomorzany – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
  • Pomorzany – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice
  • Pomorzany – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
  • Pomorzany – jezioro w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kłecko, na Pojezierzu Gnieźnieńskim
  • Pomorzany – zlikwidowana wąskotorowa stacja kolejowa w Błoniu w gminie Krośniewice, w powiecie kutnowskim, w województwie łódzkim, w Polsce
  • Pomorzany – dawne osiedle administracyjne Szczecina
  • Pomorzany – poprzednia nazwa wsi Pomarzany w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Łanięta
  • Pomorzany – dawna gromada

Wikipedia


pomorze

kraina położona nad morzem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ziemie położone nad morzem

Wiktionary

Pomorze ( Pòmòrskô, Pòmòrzé; niem. i Pommern; Pomerania) – kraina historyczna na terenie Polski i Niemiec, z granicą biegnącą na rzece Reknica (na zachodzie) oraz po linii Warty, Noteci, Wisły i Drwęcy na południu i południowym wschodzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Całe pomorze poprzecinane jest strumieniami uchodzącymi do morza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomorski mrz., Pomorze n., Pomorzanin m., Pomorzanka ż., morze n.

 przym. pomorski

Wiktionary


pomorzlinowate

monotypowa rodzina roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Pomorzlinowate ("Frankeniaceae" Desv.) – monotypowa rodzina roślin okrytonasiennych. Obejmuje jeden rodzaj pomorzlin ("Frankenia"), w obrębie którego wyróżnia się ok. 80–90 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Zasiedlają zwykle plaże i pustynie, wiele gatunków dobrze znosi siedliska silnie zasolone.

Wikipedia


pomorzlinowaty

o cechach pomorzlinowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


pomorzowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Pomorzowice ( Pomorčovice, Pommerswitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce, na Płaskowyżu Prudnicko-Głubczyckim.

Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia


pomost

konstrukcja oparta na podporach, wychodząca z brzegu w głąb zbiornika wodnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) drewniana platforma na palach, wchodząca w jezioro lub rzekę

Wiktionary

Pomost – rodzaj obiektu budowlanego związanego z transportem wodnym w formie platformy opartej na podporach, wychodzącej z brzegu lub skarpy brzegowej na obszar akwenu (np. morza, jeziora albo rzeki), niebędącego obudową brzegu i nieprzenoszącego naporu gruntu terenu przylegającego do tego obiektu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mɔst, AS: põmost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomostówka ż., most m.

:: zdrobn. pomostek m., pomościk m.

 przym. pomostowy

Wiktionary


pomostek

zdrobnienie od: pomost; pomościk


SJP.pl


pomostowanie

pomostowanie aortalno-wieńcowe - zabieg kardiologiczny z wykorzystaniem bajpasów


SJP.pl


pomostowość

→ pomostowy


SJP.pl

Patrz:

pomostowy

pomostowy

mający pomost, związany z pomostem


SJP.pl


pomostówka

potocznie: emerytura pomostowa - świadczenie pieniężne przysługujące osobom pracującym w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. emerytura pomostowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli zwolnią mnie z pracy to będę musiała iść na pomostówkę, bo do wieku emerytalnego brakuje mi jeszcze półtora roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔˈstufka, AS: põmostufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomostowy

 rzecz. pomost

Wiktionary


pomowa

dawniej: pomówienie, obmowa


SJP.pl


pomowiec

pracownik POM-u (Państwowego Ośrodka Maszynowego); POM-owiec


SJP.pl


pomowski

przymiotnik od: POM (Porozumienie Organizacji Młodzieżowych, Państwowe Ośrodki Maszynowe); POM-owski


SJP.pl


pomozolić

pomozolić się - robić coś z wysiłkiem przez pewien okres czasu; pomęczyć się, poborykać się


SJP.pl


pomościk

zdrobnienie od: pomost; pomostek


SJP.pl


pomożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pomóc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: põmožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomóc

 rzecz. pomaganie n.

Wiktionary


pomożyciel

rzadko: osoba, która pomaga, wspiera, stanowi podporę; pomocnik, wspomożyciel


SJP.pl


pompa

1. urządzenie wymuszające przepływ jakiejś substancji, wtłaczające ją dokądś;
2. ulewny deszcz;
3. przepych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mech. maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;

 (1.2) pot. żart. silny, ulewny deszcz

 (1.3) książk. iron. przesadny przepych

 (1.4) iron. bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość

Wiktionary

Pompa – maszyna służąca do wytworzenia różnicy ciśnień między stroną ssawną (wlotem do pompy) a tłoczną (wylotem z pompy), umożliwiającej transport cieczy lub osadów. Działanie pompy polega na przekazaniu cieczy siły mechanicznej przez wirnik, tłok lub membranę, celem jej sprężenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponieważ nie działały pompy, w naszym mieszkaniu nie było wody przez cztery godziny.

 (1.2) Takiej pompy dawno nie było! Przemokliśmy do suchej nitki!

 (1.3) Raut na cześć króla przygotowano z wielką pompą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mpa, AS: põmpa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. pompiarz mos., pompier mos., pompierstwo n., pumpy lm nm., pompowanie n.

:: zdrobn. pompka ż.

 czas. pompować ndk., napompować dk., wypompować dk.

 przym. pompowy, pompierski

 (1.3)

 rzecz. pompatyczność ż., pompier mos.

 czas. pompatyczyć ndk.

 przym. pompatyczny

 przysł. pompatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk plómpa

 (1.3) przepych

Wiktionary


pompadour

[czytaj: pompaDUR] dawniej: kolor różowy lub karmazynowy


SJP.pl


pompatycznie

przysłówek

 (1.1) przesadnie, wzniośle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompatyczność ż.

 przym. pompatyczny

Wiktionary


pompatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: pompatycznie


SJP.pl


pompatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pompatyczny


SJP.pl


pompatyczność

nieuzasadniona okolicznościami przesadna wzniosłość w języku, stylu; bombastyczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadmierna wystawność i ceremonialność

 (1.2) przesadna powaga i wyniosłość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceremonia otwarcia Sydney 2000 jako spektakl telewizyjny mogła, jak słyszę z różnych stron, zachwycić, ale mogła też miejscami nudzić i razić pompatycznością i gigantyzmem. Wszystko tu było największe: defilada, orkiestra, płachta-ekran przesuwająca się z widowni na płytę stadionu, a nawet gabaryty olimpijskiego znicza, który przypominał połączenie olbrzymiego palnika kuchenki gazowej z fontanną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompa ż.

 przym. pompatyczny

 przysł. pompatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bombastyczność, bombast

 (1.2) górnolotność, grandilokwencja, napuszoność

Wiktionary


pompatyczny

przesadnie wyszukany, patetyczny; bombastyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przesadnie wystawny, uroczysty i ceremonialny

 (1.2) zachowujący się z nadmierną powagą i podniosłością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten utwór ma bardzo pompatyczny charakter.

 (1.1) Wreszcie możemy poznać kulisy wykradzenia planów Gwiazdy Śmierci (czy ktoś zna w historii kina bardziej pompatyczną nazwę?) – bazy mogącej niszczyć całe planetaanety.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompatyczność ż., pompa ż.

 przysł. pompatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1) egzaltowany, emfatyczny, górnolotny, koturnowy, nadęty, napuszony, patetyczny, teatralny

Wiktionary


pompeja

miejscowość we Włoszech; Pompeje


SJP.pl

Pompeja ("Pompeia"; ur. 80/75 p.n.e. – zm. przed 35 p.n.e.) – jedyna córka Pompejusza Wielkiego i jego trzeciej żony Mucji Tercji, siostra Gnejusza Pompejusza oraz Sekstusa Pompejusza. Żona Faustusa Korneliusza Sulli, syna dyktatora Lucjusza Korneliusza Sulli, a następnie Lucjusza Korneliusza Cynny.

Wikipedia


pompejanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pompejów; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pompeje nmos.

:: fm. pompejańczyk mos.

 przym. pompejański

Wiktionary


pompejańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Pompejów; osoba z tego miasta

 (1.2) hist. stronnik Gnejusza Pompejusza w toczących się w I w. p.n.e. wojnach domowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Prawdopodobnie wtedy, gdy położenie Cezara i jego legionów zdecydowanie się poprawiło, a dla tamtejszych plemięemion było coraz bardziej oczywiste, że zmagania cezarian z armią pompejańczyków zakończą się sukcesem tych pierwszych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pompeje nmos., Pompejusz mos., Pompeja ż.

:: fż. pompejanka ż.

 przym. pompejański

Wiktionary


pompejański

→ Pompeje (miasto we Włoszech); pompejski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pompejami, dotyczący Pompejów, pochodzący z Pompejów

 (1.2) związany z postacią rzymskiego wodza Gnejusza Pompejusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Cezar twierdził również, że zginęło tam wtedy piętnaście tysięcy pompejańskich żołnierzy, a dwadzieścia cztery tysiące zostało pojmanych. To zniekształcenie prawdy miało też na celu zatuszowanie faktu, że tak wielu żołnierzom Pompejusza udało się uciec; ogółem osiemnastu tysiącom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pompejusz mos., Pompeje nmos., pompejańczyk mos., pompejanka ż.

Wiktionary


pompeje

miejscowość we Włoszech; Pompeja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) hist. starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;

 (1.2) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w Kampanii, w pobliżu ruin starożytnych Pompejów (1.1);

Wiktionary

Pompeje (wł. "Pompei") – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Neapol w pobliżu ruin starożytnych Pompejów, założone w 1891 roku.

Według danych na rok 2021 gminę zamieszkiwało 24 233 osób, 1949,51 os./km².

W miejscowości znajduje się Papieskie Sanktuarium Matki Bożej Różańcowej oraz stacja kolejowa Pompei.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybuch Wezuwiusza zniszczył starożytne miasto Pompeje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pompeja ż., pompejańczyk mos., pompejanka ż.

 przym. pompejański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pompeja

Wiktionary


pompejski

→ Pompeje (miasto we Włoszech); pompejański


SJP.pl


pompejusz

imię męskie


SJP.pl

Gnaeus Pompeius Magnus, Gnejusz Pompejusz Wielki (ur. 29 września 106 p.n.e., zm. 28 września 48 p.n.e.) – rzymski polityk i dowódca wojskowy, jeden z twórców I triumwiratu, zwany przez współczesnych Pompejuszem Wielkim ze względu na wielkie sukcesy polityczne i militarne oraz zasługi dla Rzymu.

Wikipedia


pompejuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pompejusza lub z nim związany


SJP.pl


pompela

wiecznie zielone drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych, uprawiane głównie w Chinach i Indiach dla dużych jadalnych owoców; szadok, pumela, pomarańcza olbrzymia


SJP.pl


pompiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba obsługująca pompę (np. na stacji benzynowej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompka ż.

Wiktionary


pompidou

[czytaj: pąpiDU albo pompiDU] nazwisko, m.in. Georges Pompidou (1911-1974) - polityk francuski


SJP.pl


pompier

1. lekceważąco o pompatycznym artyście;
2. przestarzale: strażak obsługujący sikawkę


SJP.pl


pompierski

przymiotnik

 (1.1) o twórczości lub stylu: taki, który jest konwencjonalny, banalny, pretensjonalny; taki, którego tematyka jest ukazana w sposób zgodny ze stereotypami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃mˈpʲjɛrsʲci, AS: põmpʹi ̯ersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompier m., pompierstwo n., pompa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pompatyczny, akademicki

Wiktionary


pompierstwo

1. nawiązywanie w sztuce XIX wieku do wzorów antycznych i eklektyczne naśladowanie stylów uznanych za doskonałe; akademizm;
2. propagowanie utrwalonych wzorów i autorytetów przez instytucje i grupy społeczne oddziałujące na praktykę twórczą pisarzy oraz gusty publiczności czytającej


SJP.pl


pompilowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych


SJP.pl

Pompilowate (Centrolophidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych.

Występowanie: wszystkie tropikalne i ciepłe morza z wyjątkiem środkowego Oceanu Indyjskiego i środkowego Pacyfiku.

Wikipedia


pompilowaty

o cechach pompilowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


pompka

1. mała pompa; niewielka maszyna do pompowania;
2. ćwiczenie gimnastyczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pompa

 (1.2) mech. niewielkie urządzenie do pompowania, najczęściej wody lub powietrza

 (1.3) sport. ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę;

 (1.4) daw. środ. med. przyrząd do lewatywy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pompka – ćwiczenie fizyczne
  • pompka – mała pompa
  • pompka rowerowa
  • pompka Elvstrøma – urządzenie montowane w dnie jachtu bądź łodzi
  • pompka – strzelba „pump action”

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przynieś, proszę, pompkę, muszę dopompować koła.

 (1.3) A trener ile pompek zrobi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mpka, AS: põmpka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompa ż., pompowanie n., pompiarz mos., pompier mos.

 czas. pompować ndk., wypompować dk., odpompować dk.

 przym. pompowy, spompowany

Wiktionary


pompki

1. mała pompa; niewielka maszyna do pompowania;
2. ćwiczenie gimnastyczne


SJP.pl


pompnąć

żartobliwie: nacisnąć pompkę


SJP.pl


pompon

puszysta kulka z przystrzyżonej włóczki, przyszywana jako ozdoba do czapek lub beretów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyszywana ozdoba z włóczki w formie puszystej kulki;

 (1.2) duża puszysta ozdoba do machania dla czirliderki

Wiktionary

Pompon – rodzaj ozdoby ubioru w postaci grubej kity lub kuli wykonanej z wielu kawałków przyciętej włóczki wełnianej albo jedwabnej przędzy. Nazwa pochodzi z języka francuskiego.

W strojach codziennych najczęściej spotykany przy czapkach i szalikach. Jest również elementem strojów uroczystych (np. biretu), a jego kolor jest wyróżnikiem godności piastowanej przez noszącego go duchownego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Generał wlazł na wysokie posłanie łóżka, usiadł w kucki i zwrócił się do sierżanta, który wyprężony jak struna, zginał kark, żeby nie uszkodzić pompona przy kapeluszu, zawadzającego o stragarz powały niskiego pokoju.

 (1.1) Ogromne biczysko, zdobne w buraczkowe pompony, insygnium fachu furmańskiego, groziło chłopcom zza Jaskuli dotkliwymi plagami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mpɔ̃n, AS: põmpõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomponiara ż.

:: zdrobn. pomponik m.

 przym. pomponowy, pomponiasty, pomponiarski

Wiktionary


pomponiara

1. potocznie: cheerleaderka; pomponiarka, czirliderka;
2. pejoratywnie: niezbyt inteligentna kobieta ubierająca się w sposób wyzywający i mająca zbyt ostry makijaż; barbie


SJP.pl


pomponiarka

potocznie: cheerleaderka; pomponiara, czirliderka


SJP.pl


pomponiarz

→ pomponiarka


SJP.pl

Patrz:

pomponiarka

pomponik

zdrobnienie od: pompon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. mały pompon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompon m.

 przym. pomponowy

Wiktionary


pomponowy

→ pompon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wygląda jak pompon

 (1.2) związany z pomponem, dotyczący pomponu

Wiktionary

Patrz:

pompon

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mpɔ̃ˈnɔvɨ, AS: põmpõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompon m., pomponik m., pomponiara ż.

 przym. pomponiasty, pomponiarski

Wiktionary


pomporozdrabniacz

środowiskowo: urządzenie elektryczne do pompowania i rozdrabniania ścieków


SJP.pl


pomposo

określenie wykonawcze: pompatycznie, okazale


SJP.pl


pompoturbina

Pompoturbina (turbina odwracalna) – maszyna przepływowa, która może pracować jako pompa i turbina wodna, przy czym kierunek przepływu wody w pracy pompowej jest przeciwny do kierunku płynięcia wody w pracy jako turbiny.

Zazwyczaj sprzężona jest z urządzeniem elektrycznym, które może pracować jako silnik albo prądnica. Stosowana głównie w elektrowniach szczytowo-pompowych.

Wikipedia


pompowaniec

potocznie: urządzenie do skakania wypełniane powietrzem; skakaniec, dmuchaniec


SJP.pl


pompować

czasownik przechodni niedokonany (dk. napompować)

 (1.1) wtłaczać dokądś

 (1.2) pot. wkładać dużo pieniędzy

 (1.3) pot. chodzić na siłownię

 (1.4) pot. robić pompki (ćwiczenie)

czasownik przechodni niedokonany (dk. wypompować)

 (2.1) wydobywać skądś

 (2.2) pot. uzyskiwać krocie

 (2.3) pot. wyciągać od kogoś pieniądze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Serce jest mięśniem pompującym krew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompownia ż., pompa ż., pompowanie n., pompka ż.

 przym. pompowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepompowywać, przetłaczać, tłoczyć, wtłaczać; gw. Górny Śląsk plómpać, plómpować

 (1.2) inwestować

 (2.1) wyciągać, wydobywać

Wiktionary


pompownia

pomieszczenie, w którym znajdują się pompy; stacja pomp


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. techn. pomieszczenie, w którym znajdują się pompy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompa ż., pompowanie n.

 czas. pompować ndk.

 przym. pompowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stacja pomp

Wiktionary


pompowtryskiwacz

urządzenie do hydraulicznego wtrysku paliwa w silniku Diesla


SJP.pl

Po

Wikipedia


pompowy

→ pompa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) techn. dotyczący pompy

Wiktionary

Patrz:

pompa

Powiązane:

 rzecz. pompa ż., pompka ż., pompowanie n., pompownia ż.

 czas. dopompować dk., napompować dk., pompować ndk., wypompować dk.

Wiktionary


pomroczność

pomroczność jasna - zaburzenie świadomości z zachowaniem orientacji i zborności ruchowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pomroczne; cecha tych, którzy są pomroczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomroczny

 przysł. pomrocznie

 rzecz. pomroka ż.

Wiktionary


pomroczny

1. przestarzale: pogrążony w mroku, ciemny, mroczny;
2. stan pomroczny jasny - rodzaj stanu zaburzenia świadomości


SJP.pl


pomrok

dawniej: zmrok; zmierzch; ciemność


SJP.pl


pomroka

1. książkowo: głęboki cień, niemal całkowita ciemność; mrok;
2. w przenośni: coś przysłaniającego informacje, utrudniającego poznanie lub zrozumienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podn. prawie całkowita albo zupełna ciemność

 (1.2) przen. przeszkoda w dotarciu, poznaniu, zrozumieniu czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomrok mrz., pomrokliwość ż., mrok mrz., pomroczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrok

 (1.2) mrok, mgiełka, mgła, mgławica

Wiktionary


pomrowcowate

rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych


SJP.pl

Pomrowcowate (Milacidae) – rodzina ślimaków z rzędu trzonkoocznych. Obejmuje ponad 40 gatunków nagich ślimaków (bez muszli zewnętrznej) występujących w zachodniej Palearktyce, głównie w strefie śródziemnomorskiej. Kilka gatunków rozwleczono po całym świecie. Na obszarze południowo-zachodniej Polski występują 2 gatunki: pomrowiec budapeszteński ("Tandonia budapestensis") i pomrowiec nakrapiany ("Tandonia rustica").

Wikipedia


pomrowica

pomrowica leszczynówka - gatunek motyla


SJP.pl


pomrowik

pomrów, ślimak lądowy


SJP.pl


pomrowiki

pomrów, ślimak lądowy


SJP.pl


pomrowikowate

rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych


SJP.pl

Pomrowikowate (Agriolimacidae) – rodzina małych lub średniej wielkości ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych, obejmująca około 120 gatunków nagich ślimaków (bez muszli zewnętrznej), o holarktycznym zasięgu występowania. Na terenie Polski odnotowano występowanie 9 gatunków.

Wikipedia


pomrowy

pomrowik, ślimak lądowy


SJP.pl


pomrozić

czasownik przechodni dokonany (ndk. mrozić)

 (1.1) uczynić zmarzniętymi kolejno wiele roślin, zwierząt lub osób

 (1.2) spowodować zamrożenie wielu rzeczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zamrozić

Wiktionary


pomruk

1. niski, głuchy dźwięk wydawany przez niektóre zwierzęta albo ludzi;
2. długotrwały niski dźwięk, podobny do wydawanego przez zwierzęta, np. groźne pomruki burzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niski, głuchy dźwięk wydawany przez człowieka, zwierzęta lub przyrodę nieożywioną

 (1.2) niski, przytłumiony szmer głosu człowieka wyrażającego niezadowolenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomrukiwanie n., Mruczek mzw.

 czas. pomrukiwać ndk., pomruknąć dk.

 wykrz. mrrr

Wiktionary

Synonimy:

 (1) pomrukiwanie

Wiktionary


pomruki

1. niski, głuchy dźwięk wydawany przez niektóre zwierzęta albo ludzi;
2. długotrwały niski dźwięk, podobny do wydawanego przez zwierzęta, np. groźne pomruki burzy


SJP.pl


pomrukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pomrukiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mruczeć

 rzecz. pomruk mrz.

Wiktionary


pomrzeć

o pewnej liczbie osób: zakończyć życie, umrzeć kolejno jeden po drugim


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) przest. o grupie osób: umrzeć kolejno jeden po drugim

 (1.2) gwara. umrzeć, zemrzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Została sama. Pomarli jej rodzice, mąż, a nawet dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mʒɛt͡ɕ, AS: põmžeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomór m.

 czas. daw./stpol./gwara. pomierać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poumierać

 (1.2) gwara. pomrzyć; umrzeć, zemrzeć

Wiktionary


pomrów

pomrowik, ślimak lądowy


SJP.pl


pomsta

dawniej: zemsta, odwet


SJP.pl


pomstowanie

przeklinać, złorzeczyć


SJP.pl


pomstować

przeklinać, złorzeczyć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) książk. wyklinać; obrażać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze ma czas pomstowania takich sędziów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mścić ndk., pomścić dk.

 rzecz. mściciel mos.

Wiktionary


pomstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. pomsta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mstfa, AS: põmstfa

Wiktionary


pomuchla

ryba drapieżna z rodziny dorszowatych; wątłusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Gadus|ref=tak., drapieżna ryba morska;

 (1.2) kulin. spoż. mięso lub potrawa z pomuchli (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈmux.la

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dorsz, wątłusz

Wiktionary


pomuldać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. possać

Wiktionary


pomurnik

1. ptak z rzędu wróblowatych, z rodziny pełzaczy
2. roślina zielna; pomurnik lekarski wykorzystywany jako ziele moczopędne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Tichodroma muraria|ref=tak., niewielki ptak z rodziny kowalikowatych;

 (1.2) mykol. nazwa systematyczna|Tapinella|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny pomurnikowatych

Wiktionary

Po

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmurʲɲik, AS: põmurʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mur m., murek m., murarz m., murarka ż., pomurnikowate nmos.

 przym. pomurnikowy

Wiktionary


pomusk

dawniej: muśnięcie, pogłaskanie


SJP.pl


pomuskać

lekko pogładzić, zwykle przyjemnie; połaskotać, pogłaskać, połechtać


SJP.pl


pomydło

pomydło pospolite - gatunek rośliny z rodziny różowatych; rzepik pospolity, parzydło


SJP.pl


pomyje

1. brudna woda po myciu naczyń, z resztkami jedzenia;
2. potocznie: niesmaczna potrawa; breja, bryja;
3. potocznie: coś odrażającego;
4. pejoratywnie: słowa brutalnie atakujące jakąś osobę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) brudna woda pozostająca po umyciu naczyń

 (1.2) pot. mało intensywny w smaku napój lub posiłek płynny

 (1.3) pot. niesmaczne jedzenie

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. przysz. od: pomyć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pomyje (ciecz)
  • Pomyje (wieś)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od frontu i z tyłu znajdowały się drzwi i sienie, przed którymi gniły kałuże pomyj i leżały kupy śmieci.

Wiktionary


pomyk

pułapka zastawiana na ptaki


SJP.pl


pomykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pomykać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepomykanie n.

 czas. pomykać ndk.

Wiktionary


pomykać

czasownik niedokonany

 (1.1) zob. pomknąć.

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uciekać, umykać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomykanie n.

Wiktionary


pomykała

nazwisko


SJP.pl


pomykowo

Pomykowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Rydzyna.

Wikipedia


pomylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pomylić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyłka ż., pomyleniec m., pomylony m., pomyłeczka ż.

 czas. pomylić

 przysł. mylnie

Wiktionary


pomyleniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś zachowujący się anormalnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Takich przeciętnych zabójców amatorów można znaleźć na każdej ulicy. Zwykle to pomyleńcy, pijacy albo jakaś biedna kobieta, która miała ciężki dzień, a mąż podniósł na nią rękę o jeden raz za wiele i nagle dwadzieścia lat frustracji musiało się uwolnić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyłka ż., pomylenie n., pomylony mos., pomyłeczka ż.

 czas. pomylić

Wiktionary


pomylić

czasownik przechodni dokonany (ndk. mylić)

 (1.1) dokonany od|mylić.

czasownik zwrotny dokonany pomylić się (ndk. mylić się)

 (2.1) dokonany od|mylić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dorosłe mrówkolwy łatwo pomylić z ważkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɨlʲit͡ɕ, AS: põmylʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyłka ż., pomyleniec m., pomylony m., pomylenie n., mylenie n., pomyłeczka ż.

 przym. pomyłkowy

 przysł. pomyłkowo, mylnie

Wiktionary


pomylona

kobieta zachowująca się dziwnie; wariatka


SJP.pl


pomylony

człowiek nienormalny; wariat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek nienormalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyłka ż., pomyleniec m., pomylona ż., pomylenie n., mylenie n., zmylenie n., mylność ż., myłka ż., zmyłka ż., pomyłeczka ż.

 czas. pomylić dk., mylić ndk., pomylić się dk., mylić się ndk., zmylić dk.

 przym. pomyłkowy, omylny, mylny

 przysł. pomyłkowo, mylnie, omyłkowo, mylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wariat, szaleniec, stuknięty, obłąkany, czubek, czub, debil, imbecyl, kretyn, oszołom, psychol, szajbus, świr, świrus, dziwak, postrzeleniec

Wiktionary


pomyrdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pomyrdać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. merdać, pomyrdać dk.

Wiktionary


pomyszkować

poszukiwać czegoś przez jakiś czas


SJP.pl


pomysł

koncepcja, plan, projekt jakiegoś działania lub rozwiązania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wydawało mi się, że z tej sytuacji nie ma wyjścia, ale nagle wpadłem na pewien pomysł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mɨsw̥, AS: põmysu̯̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomysłodawczyni ż., pomysłowość ż., myśl ż.

 przym. pomysłowy

 przysł. pomysłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idea, koncept, myśl

Wiktionary


pomysłodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) autor pomysłu, projektu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomysłodawcą dzisiejszej imprezy jest wujek Zygmunt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨswɔˈdaft͡sa, AS: põmysu̯odafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pomysłodawczyni ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autor

Wiktionary


pomysłodawczyni

kobieta występująca z jakimś pomysłem; projektodawczyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: pomysłodawca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomysłodawczynią dzisiejszej imprezy jest ciocia Krysia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨswɔdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: põmysu̯odafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomysł mrz., pomysłowość ż., myśl ż.

:: fm. pomysłodawca mos.

 przym. pomysłowy

 przysł. pomysłowo

Wiktionary


pomysłowiej

stopień wyższy od przysłówka: pomysłowo


SJP.pl


pomysłowo

przysłówek

 (1.1) w sposób pomysłowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔ, AS: põmysu̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomysłodawczyni ż., pomysł, pomysłowość

 przym. pomysłowy

Wiktionary


pomysłowość

→ pomysłowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej

Wiktionary

Patrz:

pomysłowy

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔɕt͡ɕ, AS: põmysu̯ovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomysł m., pomysłodawczyni ż.

 przym. pomysłowy

 przysł. pomysłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inwencja, koncept, zmyślność

Wiktionary


pomysłowszy

stopień wyższy od przymiotnika: pomysłowy; bardziej pomysłowy


SJP.pl


pomysłowy

1. mający wiele pomysłów, pełen inwencji; twórczy, kreatywny;
2. będący wynikiem czyjegoś dobrego pomysłu, np. pomysłowe urządzenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wiele pomysłów

 (1.2) oryginalny, nietypowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mocną stroną spektaklu jest interesująca scenografia, oszczędna, a jednocześnie bardzo pomysłowa - autorstwa Ireneusza Domagały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ, AS: põmysu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomysłodawczyni ż., pomysłowość ż., pomysł m., myśl ż.

 przysł. pomysłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreatywny, przemyślny, zmyślny, twórczy, pełen inwencji

 (1.2) niebanalny, niecodzienny, niekonwencjonalny, nieszablonowy

Wiktionary


pomywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik zajmujący się zmywaniem naczyń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na początku pracował jako pomywacz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomywak mrz.

:: fż. pomywaczka ż.

 czas. pomywać ndk.

Wiktionary


pomywaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pracownica restauracji myjąca naczynia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwolniliśmy tę niemiecką pomywaczkę, bo kradła sztućce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomywanie n.

:: fm. pomywacz m.

 czas. pomywać ndk., pomyć dk.

Wiktionary


pomywak

regionalnie: mała ścierka, gąbka itp. do zmywania naczyń kuchennych; zmywak, myjka


SJP.pl


pomywać

dawniej, dziś potocznie: myć, zmywać


SJP.pl


pomyć

umyć, oczyścić z brudu wiele rzeczy, osób lub zwierząt


SJP.pl


pomyłeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pomyłka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomylony mos., pomyłka ż., pomyleniec m., pomylenie n.

 czas. pomylić dk.

 przym. pomyłkowy

 przysł. pomyłkowo

Wiktionary


pomyłka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu

 (1.2) połączenie telefoniczne nawiązane z niewłaściwym abonentem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drobna pomyłka w adresie spowodowała, że list nie dotarł do adresata.

 (1.2) To już szósta pomyłka tej nocy, chyba zmienię numer.

 (1.2) — Halo. / — Halinka? / — Nie. / — A to przepraszam, pomyłka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɨwka, AS: põmyu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomylony m., pomyleniec m., pomylona ż., pomylenie n., mylenie n., zmylenie n., zmyłka ż.

:: zdrobn. pomyłeczka ż.

 czas. mylić ndk., pomylić dk., zmylić dk.

 przym. pomyłkowy, omylny, mylny

 przysł. pomyłkowo, omyłkowo, mylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błąd, nieporozumienie, stpol. chyba

Wiktionary


pomyłkowy

→ pomyłka


SJP.pl

Patrz:

pomyłka

pomyślenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pomyśleć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨɕˈlɛ̃ɲɛ, AS: põmyślẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl ż.

Wiktionary


pomyśleć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. myśleć)

 (1.1) myśleć przez jakiś czas, zastanawiając się nad czymś

 (1.2) zdać sobie sprawę z czegoś, uświadomić sobie coś

 (1.3) wziąć coś pod uwagę, zadbać o coś, zająć się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszej niedzieli po tym wypadku pomyślałam, że prędzej czy później odkryto by u mnie pierścień, będąc więc w kościele udałam, że znalazłam go pod nogami, i pokazałam mojej matce, która orzekła, że jest to bez wątpienia kawałek szkła, oprawny w tombak; zaleciła mi jednak, abym go schowała do kieszeni.

 (1.2) Strach pomyśleć, co by się stało, gdyby zwlekać jeszcze bardziej.

 (1.3) Muszę teraz pomyśleć o czymś innym.

 (1.3) Za sterami myśliwca Czer­wony Jeden (pilot: Garven Dreis, 21 082 wyla­ta­nych godzin, poczwórny as, dwadzieścia cztery potwier­dzone zestrze­le­nia) – pomy­ślała automatycznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɨɕlɛt͡ɕ, AS: põmyśleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myślenie n., pomyślunek m., myśl ż., myśliciel mos.

Wiktionary


pomyślnie

przysłówek

 (1.1) w sposób sprzyjający, zgodny z czyimiś pragnieniami, oczekiwaniami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɨɕl̥ʲɲɛ, AS: põmyśl̦ʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyślność

 przym. pomyślny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przychylnie, korzystnie, fartownie

Wiktionary


pomyślniej

stopień wyższy od przysłówka: pomyślnie


SJP.pl


pomyślniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pomyślny


SJP.pl


pomyślność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sprzyjający los, korzystny bieg wydarzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: põmyśl̦ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomyślny

 przysł. pomyślnie

Wiktionary


pomyślny

przymiotnik

 (1.1) niebędący złym, negatywnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyślność ż.

 przysł. pomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korzystny, pozytywny, zadowalający, satysfakcjonujący

Wiktionary


pomyślunek

potocznie: bystrość umysłu, myślenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. bystrość, orientacja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨɕˈlũnɛk, AS: põmyślũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl ż., myślenie n.

 czas. pomyśleć dk., myśleć ndk.

Wiktionary


pomóc

udzielić pomocy


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pomagać)

 (1.1) dokonany od|pomagać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzięła tę dziew­czynę i ją wyszko­liła, pomo­gła jej stać się lep­szą osobą i dała narzę­dzia nie­zbędne do tego, by prze­trwała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mut͡s, AS: põmuc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomocnica ż., pomoc ż., pomożenie n., pomocnictwo n., pomaganie n., wspomaganie n.

 czas. pomagać ndk., wspomóc dk., wspomagać ndk.

 przym. pomocny, pomocowy

 przysł. pomocnie

Wiktionary


pomór

1. zaraźliwa choroba świń i drobiu;
2. masowe umieranie na chorobę zakaźną; epidemia; zaraza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wet. ostra wirusowa choroba zakaźna zwierząt

 (1.2) daw. epidemia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z powodu pomoru ryb jezioro dosłownie zaczęło cuchnąć.

 (1.1) Oprócz tego odnotowano pomór wycieńczonego bydła.

 (1.2) W średniowieczu pomory dziesiątkowały miasta w Marchii Ankonitańskiej i Umbrii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mór mrz.

 czas. pomrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) epidemia, mór, plaga, zaraza

Wiktionary


pomóżdżyć

potocznie: pozastanawiać się nad czymś; pokminić


SJP.pl


pomędrkować

spędzić pewien czas na mędrkowaniu


SJP.pl


pomłodnieć

o wielu ludziach: odmłodnieć


SJP.pl


pomścić

zemścić się, wziąć odwet za doznane krzywdy


SJP.pl

czasownik

 (1.1) odpłacić komuś złem za zło, którego się dopuścił

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krótko po ślubie pary pan młody został zabity, ale ciężarna wdowa pomściła zabójstwo i zastrzeliła sprawcę w biały dzień.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomszczenie n., mściciel mos., mścicielka ż.

 przym. mściwy

 czas. mścić, pomstować

Wiktionary


pomżyć

1. o deszczu: popadać gęsto drobniutkimi kropelkami;
2. poświecić słabym światłem


SJP.pl


pon

potocznie: polski owczarek nizinny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polski owczarek nizinny
  • Polska Organizacja Narodowa
  • Pasywne sieci optyczne

Wikipedia


pon.

skrót od: poniedziałek (czytany jako cały, odmienny wyraz); pn.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = poniedziałek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniedziałek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pn.

Wiktionary


ponacierać

natrzeć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponacinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ponacinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponacinać dk.

Wiktionary


ponaciskać

nacisnąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponad

powyżej, nad; wyżej w hierarchii


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

 (1.2) …tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świt był dość chłodny, pnie jabłoni jeszcze otulone mgłą, ale słońce stało już na wschodniej stronie nieba i dzień zapowiadał się upalny. Brzęczały pierwsze owady, a ponad dachami szybowały jaskółki.

 (1.2) Wieloryb waży ponad dwie tony.

 (1.2) Ostatnia z tych podróży trwała ponad rok i dzięki temu miałem niejedną sposobność, by z bliska przyjrzeć się politycznej rzeczywistości Zachodu.

 (1.2) W Azerbejdżanie wskaźniki śmierci samobójczej są ponad sześćdziesięciokrotnie niższe niż spowodowanej zabójstwem, w Armenii ponad jedenastokrotnie, w Meksyku zaś - blisko siedmiokrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃nat, AS: põnat

Wiktionary

Powiązane:

 przyim. nad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) nad, powyżej

Wiktionary


ponad-

przedrostek

 (1.1) super-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nad-

Wiktionary


ponadchmurowy

znajdujący się ponad chmurami


SJP.pl


ponadczasowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ponadczasowe; cecha tych, którzy są ponadczasowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponadczasowy

 przysł. ponadczasowo

 rzecz. czasownik mos./mrz.

Wiktionary


ponadczasowy

nietracący nigdy aktualności, niezależny od upływu czasu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawsze aktualny, nietracący nigdy znaczenia, wartości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃naṭt͡ʃaˈsɔvɨ, AS: põnaṭčasovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czasownik mos./mrz., ponadczasowość ż., czas mrz.

 przysł. ponadczasowo

Wiktionary


ponaddwudziestoletni

mający ponad dwadzieścia lat, trwający ponad dwadzieścia lat itp.


SJP.pl


ponaddwuelementowy

złożony z ponad dwóch elementów


SJP.pl


ponaddwugodzinny

trwający dłużej niż dwie godziny


SJP.pl


ponaddwuipółgodzinny

trwający dłużej niż dwie i pół godziny


SJP.pl


ponaddwuipółletni

mający ponad dwa lata i pół roku, trwający ponad dwa lata i pół roku itp.


SJP.pl


ponaddwukrotnie

ponad dwa razy więcej lub mniej od czegoś


SJP.pl


ponaddwuletni

mający ponad dwa lata, trwający ponad dwa lata itp.


SJP.pl


ponaddwumiesięczny

mający ponad dwa miesiące, trwający ponad dwa miesiące itp.


SJP.pl


ponaddwutygodniowy

mający ponad dwa tygodnie, trwający ponad dwa tygodnie itp.


SJP.pl


ponaddźwiękowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ponaddźwiękowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponaddźwiękowy

Wiktionary


ponaddźwiękowy

1. o prędkości większej od prędkości rozchodzenia dźwięku; naddźwiękowy;
2. o samolocie: mogący rozwinąć taką prędkość


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poruszający się szybciej niż dźwięk (w powietrzu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samoloty lecące nad halą startowały z szybkością ponaddźwiękową, co powodowało silne grzmoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃nadʲd͡ʑvʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ, AS: põnadʹʒ́vʹi ̯ẽŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dźwięk m., ponaddźwiękowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naddźwiękowy, supersoniczny

Wiktionary


ponadgatunkowy

wychodzący poza ramy gatunku


SJP.pl


ponadgimnazjalny

wyższy od poziomu gimnazjum (w odniesieniu do szkolnictwa, szkół, wykształcenia)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który dotyczy edukacji po gimnazjum;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Polsce szkoły ponadgimnazjalne to np. technikum i liceum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃nadʲɟĩmnaˈzʲjalnɨ, AS: põnadʹǵĩmnazʹi ̯alny

Wiktionary


ponadgminny

obejmujący więcej niż jedną gminę


SJP.pl


ponadgodzinny

trwający dłużej niż godzinę


SJP.pl


ponadgraniczny

mający zasięg lub znaczenie wykraczające poza granicę kraju


SJP.pl


ponadindywidualny

wykraczający poza to, co jest właściwe jednostce; ponadjednostkowy


SJP.pl


ponadjednostkowy

wykraczający poza to, co jest właściwe jednostce; ponadindywidualny


SJP.pl


ponadkrajowy

wychodzący ponad ramy kraju


SJP.pl


ponadkulturowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ponadkulturowe; cecha tych, którzy są ponadkulturowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponadkulturowy

 przysł. ponadkulturowo

Wiktionary


ponadkulturowy

wykraczający poza to, co jest właściwe kulturze, nadrzędny w stosunku do kultury, np. ponadkulturowy system wartości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nadrzędny w stosunku do poszczególnych kultur, dotyczący wszystkich kultur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃natkultuˈrɔvɨ, AS: põnatkulturovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponadkulturowość ż.

Wiktionary


ponadlimitowy

przekraczający limit


SJP.pl


ponadlokalny

mający zasięg lub znaczenie wykraczające poza najbliższe okolice


SJP.pl


ponadludzki

przymiotnik

 (1.1) przekraczający możliwości człowieka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Literatura wedyjska […] stanowi święty kanon. Kanon ów nazywany jest śruti („to, co usłyszane”), by podkreślić ponadludzkie, boskie pochodzenie tekstów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadludzki

Wiktionary


ponadmiarowo

→ ponadmiarowy


SJP.pl

Patrz:

ponadmiarowy

ponadmilionowy

liczący ponad milion czegoś


SJP.pl


ponadmuchiwać

nadmuchać po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponadnarodowość

Ponadnarodowość "(supranationalism)" – autorytet wyższy niż państwo narodowe, który jest zdolny narzucić państwom swoją wolę.

Ponadnarodowość odnosi się do podmiotów międzynarodowych ustanowionych przez dobrowolną zgodę państw, które mają ograniczone i jasno określone funkcje.

Wikipedia


ponadnarodowy

mający zasięg lub znaczenie wykraczające poza jeden naród


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. nadrzędny w stosunku do poszczególnych narodów, dotyczący wszystkich narodów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś w Unii Europejskiej jednocześnie z władzami krajowymi i lokalnymi istnieje niezależna władza ponadnarodowa.

 (1.1) Jej troską pozostaje jednak kształtowanie jedności Europy w sferze ducha poprzez ukazywanie wartości, które będą ożywiać pojętą pozytywnie świadomość ponadnarodową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃nadnarɔˈdɔvɨ, AS: põnadnarodovy

Wiktionary


ponadnormatywny

urzędowo: większy od tego, co przewiduje normatyw - wskaźnik norm, np. ponadnormatywne wynagrodzenie


SJP.pl


ponadosiedlowy

wykraczający poza jedno osiedle


SJP.pl


ponadosiemdziesięcioprocentowy

przymiotnik

 (1.1) mający ponad osiemdziesiąt procent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Duża, ponadosiemdziesięcioprocentowa wilgotność sprawia, iż cały czas nosimy wilgotne ubrania. To jednak bardzo pomaga w upalne dni, ochładza – mówi Mariusz.

Wiktionary


ponadosobowy

nadrzędny w stosunku do jakiejś osoby lub jakichś osób


SJP.pl


ponadpartyjny

przymiotnik

 (1.1) polit. niezwiązany z żadną z partii lub interesami partyjnymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprawa bezpieczeństwa obywateli to misja o znaczeniu ponadpartyjnym.

 (1.1) Piłka jest ponadpartyjna, lubią w nią grać politycy wszystkich opcji.

 (1.1) Uważamy, że potrzebne jest porozumienie ponadpartyjne, bo ludzie są zmęczeni sporami polityków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partia ż.

Wiktionary


ponadpodłogowy

znajdujący się nad podłogą; nadpodłogowy


SJP.pl


ponadpolityczny

wychodzący poza ramy polityki


SJP.pl


ponadprzeciętnie

przysłówek

 (1.1) w sposób ponadprzeciętny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃natpʃɛˈt͡ɕɛ̃ntʲɲɛ, AS: põnatpšećẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponadprzeciętność ż.

 przym. ponadprzeciętny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzeciętnie, wyjątkowo, doskonale, genialnie

Wiktionary


ponadprzeciętność

cecha osoby lub rzeczy, która jest lepsza niż przeciętna, wyjątkowa, oryginalna; nieszablonowość, niepospolitość, niezwykłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ponadprzeciętne; cecha tych, którzy są ponadprzeciętni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złudzenie ponadprzeciętności jest często zaliczane do efektu ponadprzeciętności.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponadprzeciętny

 przysł. ponadprzeciętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzeciętność

Wiktionary


ponadprzeciętny

taki, który jest lepszy niż przeciętny, wyjątkowy, oryginalny; nieszablonowy, niepospolity, wyróżniający się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) większy lub lepszy od przeciętnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sami twórcy nie ukrywają, że stworzenie udanego komediodramatu wymaga ponadprzeciętnego warsztatu – niełatwo bowiem zgrabnie połączyć ze sobą elementy komiczne z tragicznymi, tak by tworzyły one spójną całość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponadprzeciętność ż.

 przysł. ponadprzeciętnie

Wiktionary


ponadpółgodzinny

trwający dłużej niż pół godziny


SJP.pl


ponadpółroczny

mający ponad pół roku, trwający ponad pół roku itp.


SJP.pl


ponadrabiać

spędzić pewien czas na nadrabianiu zaległości


SJP.pl


ponadregionalnie

→ ponadregionalny


SJP.pl

Patrz:

ponadregionalny

ponadregionalny

mający zasięg lub znaczenie wykraczające poza obszar regionu


SJP.pl


ponadroczny

mający ponad rok, trwający ponad rok itp.


SJP.pl


ponadsiedemdziesięcioletni

mający ponad siedemdziesiąt lat, trwający ponad siedemdziesiąt lat itp.


SJP.pl


ponadsilny

rzadko: taki, który jest ponad czyjeś siły


SJP.pl


ponadskubywać

nadskubać po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponadstandardowo

→ ponadstandardowy


SJP.pl

Patrz:

ponadstandardowy

ponadstanowy

mający zasięg lub znaczenie wykraczające poza obszar jednego stanu


SJP.pl


ponadstuletni

mający ponad sto lat, trwający ponad sto lat itp.


SJP.pl


ponadstumetrowy

mający długość ponad stu metrów, wynoszący ponad sto metrów


SJP.pl


ponadtlenek

nieorganiczny związek chemiczny o charakterze soli, zawierający anion O2(-)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek chemiczny, zawierający jednowartościowy anion O2

Wiktionary


ponadtlenkowy

→ ponadtlenek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ponadtlenku

Wiktionary

Patrz:

ponadtlenek

ponadto

oprócz tego, w dodatku, poza tym


SJP.pl

partykuła

 (1.1) nawiązuje do poprzedniego kontekstu wypowiedzi i wprowadza nową informację na omawiany już temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Adam jest sumienny i pracowity, a ponadto ma długi staż pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnatːɔ, AS: põna•to

Wiktionary


ponadtrzydziestopięcioletni

mający ponad trzydzieści pięć lat, trwający ponad trzydzieści pięć lat itp.


SJP.pl


ponadtygodniowy

mający ponad tydzień, trwający ponad tydzień itp.


SJP.pl


ponadtysiącletni

mający ponad tysiąc lat, trwający ponad tysiąc lat itp.


SJP.pl


ponadwerężać

ponadwyrężać;
1. nadwerężyć wiele czegoś;
2. ponadwerężać się - spędzić pewien czas na nadmiernym wysiłku, nadwerężając wiele części ciała


SJP.pl


ponadwojewódzki

obejmujący więcej niż jedno województwo


SJP.pl


ponadwyrężać

ponadwerężać;
1. nadwyrężyć wiele czegoś;
2. ponadwyrężać się - spędzić pewien czas na nadmiernym wysiłku, nadwyrężając wiele części ciała


SJP.pl


ponadzakładowy

wykraczający poza jeden zakład pracy


SJP.pl


ponadziewać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) kulin. wypełnić wiele rzeczy (jedną po drugiej) nadzieniem

 (1.2) nabić wiele rzeczy (jedną po drugiej) na ostry przedmiot

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Indianie podczas swoich wypraw bardzo chętnie piją herbatę, toteż Wielkie Pióro zawiesił na drążku nad ogniem imbryk, a równocześnie ponadziewał kawałki mięsa jeleniego na ostre, widełkowate patyki i umieścił je nad rozżarzonymi głowniami, podkładając pod mięso placek indiański, […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃naˈd͡ʑɛvat͡ɕ, AS: põnaʒ́evać

Wiktionary


ponadzmysłowy

niedający się poznać zmysłami; pozazmysłowy, nadzmysłowy


SJP.pl


ponagarniać

nagarnąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponaglanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ponaglać.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. nagle

 czas. naglić, ponaglić, ponaglać

Wiktionary


ponaglać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ponaglić)

 (1.1) zachęcać kogoś do pośpiechu, przyspieszenia działania; naciskać, aby coś zostało zrobione szybciej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponaglanie n.

 czas. naglić, ponaglić dk.

 przym. ponaglający, naglący

 przysł. ponaglająco, nagle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popędzać, pospieszać, pilić, war. naglić, przynaglać

Wiktionary


ponaglenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ponaglić.

Wiktionary

Ponaglenie – środek prawny przysługujący stronie w postępowaniu administracyjnym.

W Polsce został wprowadzony do Kodeksu postępowania administracyjnego ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw ().

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. nagle

 czas. naglić, ponaglić

Wiktionary


ponaglić

czasownik przechodni dokonany (ndk. naglić, ponaglać)

 (1.1) zachęcić kogoś do pośpiechu, przyspieszenia działania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naglenie n., ponaglanie n., ponaglenie n.

 czas. naglić ndk., ponaglać ndk.

 przym. ponaglający, naglący

 przysł. ponaglająco, nagle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popędzić, pospieszyć, war. przynaglić

Wiktionary


ponagradzać

1. nagrodzić wiele osób;
2. uznać wiele rzeczy za wartościowe i okazać to w jakiś sposób;
3. ponagradzać się - wielokrotnie nagrodzić siebie nawzajem


SJP.pl


ponakłuwać

nakłuć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponalepiać

przykleić wiele czegoś kolejno, w wielu miejscach


SJP.pl


ponapadać

napaść po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponaparzać

potocznie:
1. pouderzać;
2. ponaparzać się - spędzić pewien czas na biciu się


SJP.pl


ponapieprzać

wulgarnie: spędzić pewien czas na napieprzaniu


SJP.pl


ponapierdalać

wulgarnie:
1. pouderzać;
2. pograć w coś, na czymś;
3. ponapierdalać się:
a) pośmiać się z kogoś lub z czegoś;
b) spędzić pewien czas na biciu się


SJP.pl


ponapierdzielać

wulgarnie: spędzić pewien czas na napierdzielaniu


SJP.pl


ponapinać

ponaciągać, ponaprężać;
1. napiąć po kolei, wiele razy;
2. napiąć przez pewien czas


SJP.pl


ponapoleoński

przymiotnik

 (1.1) hist. istniejący, dziejący się w okresie po ostatecznej klęsce Napoleona Bonapartego w 1815 r.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W armiach ery napoleońskiej i ponapoleońskiej lojalność wobec króla została zastąpiona lojalnością wobec narodu, opartą na patriotyzmie narodowym.

 (1.1) Chociaż w następnych latach podjęto kilka prób przywrócenia państwowości polskiej, żaden z efemerycznych tworów dyplomacji napoleońskiej i ponapoleońskiej nie uzyskał pełnej suwerenności i żadnemu nie udało się zjednoczyć pod jednymi rządami całego polskiego narodu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. napoleoński

Wiktionary


ponaprężać

naprężyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponapuszczać

napuścić po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponapychać

napchać po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponarkotyczny

występujący po zażyciu narkotyków


SJP.pl


ponarlica

Ponarlica – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Nowy Dwór.

Wieś szlachecka położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


ponarzekać

spędzić pewien czas na narzekaniu; pojojczeć, pojojczyć


SJP.pl


ponasiewać

powrzucać ziarno do gleby; nasiać


SJP.pl


ponasypywać

nasypać po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponasączać

nasączyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponatrząsać

natrząść po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponawalać

potocznie:
1. uderzyć wiele razy;
2. działać przez pewien czas z dużą siłą lub intensywnością;
3. grać przez pewien czas jakąś postacią w grze komputerowej;
4. grać przez pewien czas w grę komputerową;
5. ponawalać się - bić się przez pewien czas


SJP.pl


ponawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ponawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃naˈvʲjä̃ɲɛ, AS: põnavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponowienie n., nów mrz., Nowak mrz.

 czas. ponawiać, ponowić

 przym. nowiowy

Wiktionary


ponawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ponowić)

 (1.1) zaczynać coś od nowa, robić coś po raz kolejny, podejmować na nowo jakąś próbę

czasownik zwrotny niedokonany ponawiać się (dk. ponowić się)

 (2.1) zaczynać się od nowa, po raz kolejny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponawiam moją prośbę dotyczącą wydania mi pozwolenia na budowę garażu.

 (2.1) Ból nogi ponawiał się co pewien czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnavʲjät͡ɕ, AS: põnavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponowić, wznawiać

 przym. nowy, nowiowy

 rzecz. Nowak mrz., nów mrz., nowina ż., ponawianie n., nowy mos., nówka ż.

 przysł. ponownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wracać, powtarzać

Wiktionary


ponawieszać

wieszając, umieścić na czymś wiele czegoś


SJP.pl


ponawiewać

o prądzie powietrza: ponanosić, ponapędzać, ponasypywać czegoś


SJP.pl


ponawijać

nawinąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponawozić

nawieźć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponawracać

nawrócić wiele osób; spędzić pewien czas na nawracaniu


SJP.pl


ponazywać

nazwać po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponaśladować

spędzić pewien czas na naśladowaniu


SJP.pl


ponaśmiewać

ponaśmiewać się - spędzić pewien czas na naśmiewaniu się; powyśmiewać, ponabijać się


SJP.pl


poncho

wierzchnie okrycie z kwadratowego kawałka tkaniny, noszone głównie przez pasterzy w Ameryce Środkowej i Południowej; ponczo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) etn. ponczo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃n͇t͡ʃɔ, AS: põṇčo

Wiktionary


poncjan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Poncjan (ur. w Rzymie, zm. w 235 na Tavolara) – święty Kościoła katolickiego, 18. papież w okresie od 21 lipca 230 do 28 września 235.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osiemnastym papieżem wybrano Poncjana.

Wiktionary


poncjusz

Poncjusz Piłat - rzymski prefekt Judei od 26 do 36-37 roku n.e.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Poncjusz – imię męskie pochodzące od rzymskiej nazwy rodowej, prawdopodobnie wywodzącej się od nazwy starożytnej krainy Pont w Azji Mniejszej. Z kolei jej nazwa być może pochodziła od greckiego słowa " ποντος (pontos)" – "morze". Zupełnie inną etymologię podaje m.in. Encyclopaedia Britannica oraz New Catholic Encyclopedia. Według tych dzieł przydomek Poncjusz pochodzi od rodu Pontiów, należącego do italskiego ludu Samnitów. Świętych o tym imieniu było kilku, wśród nich:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żoną Poncjusza miała być Prokula.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pont mos./mrz.

Wiktionary


poncki

→ Pont (kraina starożytna); pontyjski


SJP.pl


poncyliusz

nazwisko


SJP.pl


poncyljusz

nazwisko


SJP.pl


poncz

słodki napój z soku owocowego, wody i alkoholu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, herbaty,cukru, soku owocowego i przypraw;

 (1.2) kulin. syrop alkoholowy do nasączania ciast

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W niskich pokoikach parterowej murowanki mieścił się zakład Nowackiego pod nazwą kawiarni. Zbierali się tam na poncz, ulubiony wówczas napój, z arakiem i cytryną po złotówce, a z ananasem po półtorej, ówcześni „cyganie”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. ponczyk

 przym. ponczowy

Wiktionary


ponczo

wierzchnie okrycie z kwadratowego kawałka tkaniny, noszone głównie przez pasterzy w Ameryce Środkowej i Południowej; poncho


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) etn. wierzchnie okrycie z czworobocznego kawałka tkaniny z wyciętym pośrodku otworem na głowę, pierwotnie noszone przez Indian w Ameryce Łacińskiej;

Wiktionary

Ponczo (hiszp. "poncho" z języka Indian Araukanów) – rodzaj wierzchniego okrycia wykonanego z prostokątnego kawałka wełnianej tkaniny (ewentualnie skóry) z otworem na głowę pośrodku. Ponczo jest charakterystyczne dla krajów Ameryki Południowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zimowe wieczory zakładam wełniane ponczo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃n͇t͡ʃɔ, AS: põṇčo

Wiktionary


ponczować

nasączać biszkopty, ciasto itp. alkoholem


SJP.pl


ponczowy

przymiotnik od: poncz, ponczo


SJP.pl


ponczyk

zdrobnienie od: poncz (napój alkoholowy)


SJP.pl


pond

jednostka siły równa jednemu gramowi; gram-siła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. fiz. metrol. jednostka siły odpowiadająca jednemu gramowi

Wiktionary

Pond – obszar niemunicypalny w hrabstwie Kern, w Kalifornii (Stany Zjednoczone), na wysokości 87 m. Znajduje się około 14 km na północ od miasta Wasco.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔ̃nt, AS: põnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gram-siła, skr. p

Wiktionary


ponderabilia

rzeczy uchwytne, wymierne, konkretne


SJP.pl


pondus

jednostka wagi stosowana przez Rzymian


SJP.pl


ponedele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu poniewieskim;

Wiktionary

Ponedele (lit. "Pandėlys") – miasto na Litwie, położone w okręgu poniewieskim, 26 km od Rakiszek w rejonie rakiszańskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Ponedeli|Ms=Ponedelach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponedelski

Wiktionary


ponegocjować

spędzić pewien czas na negocjacjach


SJP.pl


ponente

wiatr zachodni


SJP.pl

Ponente lub Poniente – silny, ciepły i suchy wiatr wiejący z zachodu lub północnego zachodu na Morzu Śródziemnym.

Ponente (Poniente) to wiatr wiejący w Cieśninie Gibraltarskiej i wzdłuż wybrzeży północno-zachodniej części Morza Śródziemnego, przynoszący gorącą, czystą i przeważnie suchą pogodę. W tym czasie wzrasta przejrzystość powietrza, a z Gibraltaru widać brzegi Afryki.

Wikipedia


poneutralizacyjny

taki, który nastąpił po neutralizacji


SJP.pl


pong

jedna z wielu gier telewizyjnych, imitująca takie sporty jak tenis czy hokej


SJP.pl

Po

Wikipedia


ponglish

potoczna mieszanka języka polskiego i angielskiego w mowie lub piśmie


SJP.pl


pongé

[czytaj: pąŻE] bardzo lekka tkanina jedwabna o splocie płóciennym


SJP.pl


poniat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polska wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Piątnica

 (1.2) stpol. imię|staropolski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poniat (imię)
  • Poniat (wieś)

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) war. Poniet

Wiktionary


poniatowa

miasto w województwie lubelskim, w powiecie opolskim


SJP.pl

Poniatowa – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w zachodniej części województwa lubelskiego, w powiecie opolskim, położone na Wyżynie Lubelskiej w Kotlinie Chodelskiej. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Poniatowa.

Miasto położone jest w historycznej Małopolsce, należało do dawnej ziemi lubelskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. lubelskiego.

Wikipedia


poniatowianin

mieszkaniec Poniatowej


SJP.pl


poniatowianka

mieszkanka Poniatowej


SJP.pl


poniatowice

Zobacz też: Poniatowice w innych znaczeniach tej nazwy.

Poniatowice (niem. "Pontwitz") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Oleśnica.

Wikipedia


poniatowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poniatowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Małkinia Górna
  • Poniatowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Żuromin
  • Poniatowo – dawna gmina
  • Poniatowo – dawna gromada
  • Poniatów, Poniatówek, Poniatówka, Poniatówki

Wikipedia


poniatowski

przymiotnik od: Poniatowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Poniatową, dotyczący Poniatowej

 (1.2) związany z Poniatowem, dotyczący Poniatowem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poniatowa ż., Poniatów m.

Wiktionary


poniatowszczak

potocznie: most księcia Józefa Poniatowskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. warsz. most Poniatowskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na poniatowszczaku są takie fajne wieżyczki.

Wiktionary


poniatów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poniatów – część miasta Wałbrzych
  • Poniatów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
  • Poniatów – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
  • Poniatów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów
  • Poniatów – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Wieliszew
  • Poniatów – dawna gmina
  • Poniatów – dawna gromada w powiecie piotrkowskim
  • Poniatów – dawna gromada w powiecie tureckim
  • Nowy Poniatów, Poniatowo, Poniatówek, Poniatówka, Poniatówki

Wikipedia


poniatówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poniatówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów
  • Poniatówek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Słupca
  • Poniatowo, Poniatów, Poniatówka, Poniatówki

Wikipedia


ponice

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim


SJP.pl

Ponice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Rabka-Zdrój, w dolinie potoku Poniczanka, w zachodniej części Gorców.

1 września 1977 część Ponic (44,47 ha) włączono do Rabki.

Wikipedia


ponichtera

nazwisko


SJP.pl


ponidzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ponidzia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zespole ludowym tańczą rodowici Ponidzianie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ponidzie n.

:: fż. Ponidzianka ż.

 przym. ponidzki

Wiktionary


ponidzianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ponidzia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zespole występuje kilka prawdziwych Ponidzianek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ponidzie n.

:: fm. Ponidzianin m.

 przym. ponidzki

Wiktionary


ponidzie

region w Świętokrzyskiem, nad środkową i dolną Nidą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. region położony w województwie świętokrzyskim, nad środkową i dolną Nidą;

Wiktionary

Ponidzie – region położony w województwie świętokrzyskim na terenie Niecki Nidziańskiej, nad środkową i dolną Nidą, od Chęcin po Nowy Korczyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słyszałem kiedyś ładną piosenkę o Ponidziu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ponidzianin mos., Ponidzianka ż., Nida ż., Zanidzie n., Nidzica ż.

 przym. ponidzki, nidziański, nadnidziański

Wiktionary


ponidzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ponidziem, dotyczący Ponidzia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ponidzie n., Ponidzianin m., Ponidzianka ż., Nida ż.

Wiktionary


poniec

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim;

Wiktionary

}|-

Poniec – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Poniec. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego. Od nazwy miasta pochodzi rodzina Ponieckich herbu Ostoja.

Według danych z 2014 r. miasto liczyło 2,873 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Początki osadnictwa w Poniecu sięgają X wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponieczanin mos., ponieczanka ż.

 przym. poniecki

Wiktionary


poniechać

przestać o czymś myśleć, zrezygnować z czegoś


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) książk. współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaniechać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. niechać

Wiktionary


poniechiwać

zaprzestawać czegoś lub rezygnować z czegoś; zaniechiwać


SJP.pl


poniecki

przymiotnik od: Poniec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Poniecem, dotyczący Ponieca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poniec mrz.

Wiktionary


ponieczanin

mieszkaniec Ponieca (miasta w Polsce)


SJP.pl


ponieczanka

mieszkanka Ponieca (miasta w Polsce)


SJP.pl


poniedziałek

pierwszy dzień tygodnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pierwszy dzień tygodnia;

Wiktionary

Poniedziałek (', skrót pn. lub pon.) – dzień tygodnia między niedzielą a wtorkiem.

Według normy ISO-8601 jest pierwszym dniem tygodnia.

W tradycji biblijnej – chrześcijańskiej i żydowskiej, gdzie za pierwszy dzień tygodnia uznawana jest niedziela, poniedziałek jest dniem drugim. Znajduje to odzwierciedlenie m.in. w segunda-feira „drugi targ”; Երկուշաբթին „drugi dzień”; greckim: "δευτέρα" ("deftera") od "δεύτερος" „drugi”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W poniedziałek idę do pracy na ósmą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈd͡ʑawɛk, AS: põńėʒ́au̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniedziałkowanie n.

 czas. poniedziałkować ndk.

 przym. poniedziałkowy

 skr. pon., pn.

Wiktionary


poniedziałkować

czasownik niedokonany

 (1.1) rzad. nie pracować w poniedziałek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiesz, ja tam zwyczajowo w poniedziałki ostentacyjnie poniedziałkuję, czym doprowadzam kierownika do szału.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniedziałek m.

 przym. poniedziałkowy

Wiktionary


poniedziałkowy

→ poniedziałek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z poniedziałkiem, dotyczący poniedziałku, dziejący się w poniedziałek

Wiktionary

Patrz:

poniedziałek

Przykłady

 (1.1) W największym teatrze mieści się tysiąc, tysiąc pięćset osób, w teatrze poniedziałkowym, nawet we wczesnych latach siedemdziesiątych, widownię obliczano na parę milionów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ɲɛ̇d͡ʑawˈkɔvɨ, AS: põńėʒ́au̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniedziałek m.

 czas. poniedziałkować

Wiktionary


poniedzielski

nazwisko


SJP.pl


poniektóra

przestarzałe: kobieta bliżej nieokreślona


SJP.pl


poniektóry

taki, który stanowi część jakiejś całości; niektóry, pewny


SJP.pl


poniekąd

partykuła występująca w wypowiedziach oznajmujących, łącząca się z czasownikami, przymiotnikami i rzeczownikami, wyrażająca brak ścisłości treści, do której się odnosi, oznaczająca przybliżony, niezbyt dosłowny charakter użytych wyrazów; w pewnym stopniu, jakby, jak gdyby, niejako


SJP.pl

partykuła

 (1.1) komunikuje, że wyrażony osąd nie odpowiada dosłownie faktycznemu stanowi rzeczy, ale jest mu w znacznym stopniu bliski, że powiedzenie o tym tak po części odpowiada temu, co można o tym powiedzieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bez mała, częściowo, jakby, niby, nieco, niejako, niemal, nieomal, po trosze, prawie, trochę, w pewnej mierze, w pewnym sensie

Wiktionary


poniemiecki

przymiotnik używany po drugiej wojnie światowej: pozostały po Niemcach, po okupantach niemieckich; należący wcześniej do Niemców


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który pozostał po Niemcach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W samym centrum wojsko zajęło stare poniemieckie więzienie z czerwonej cegły i znajdujący się kilkaset metrów dalej poniemiecki Dom Oficera.

 (1.1) Rower poniemiecki, a kot z miasta Łodzi pochodzi!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Niemiec mos., niemiecki mrz.

 przym. niemiecki

Wiktionary


poniemieckość

→ poniemiecki


SJP.pl

Patrz:

poniemiecki

poniemuń

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu tauroskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poniemuń – część miasta Grodno
  • Poniemuń – część wsi Żukiewicze, położona w obwodzie grodzieńskim w rejonie grodzieńskim w sielsowiecie kopciowskim
  • okręg kowieński:
    • Poniemuń – dzielnica administracyjna Kowna
      • Poniemuń – część Kowna
  • okręg tauroski:
    • Poniemuń – miasto, okręg tauroski, rejon pojeski
    • Poniemuń – wieś, okręg tauroski, rejon jurborski
    • położony w pobliżu tej wsi Zamek Giełgudów zwany również Poniemuń – okręg tauroski, rejon jurborski, wieś Pilis I
  • okręg poniewieski:
    • Poniemuń, rejon rakiszecki
    • Poniemuń Duży (lit. Didžioji Panemunė) – wieś, okręg poniewieski, rejon birżański

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Poniemuni|Ms=Poniemuni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poniemuński

Wiktionary


ponieważ

spójnik

 (1.1) …wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Listonosz zostawił list pod drzwiami, ponieważ bał się groźnego psa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲɛvaʃ, AS: põńevaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dlatego, że…; gdyż; bo

Wiktionary


ponieważby

spójnik "ponieważ" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl

spójnik

 (1.1) rzad. …wprowadzający zdanie podrzędne przyczynowe, przedstawiając przyczynę jako przypuszczaną, warunkową lub tylko rozważaną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie uwierzyłbym, ponieważby świadek wcześniej wielokrotnie kłamał.

 (1.1) Odrzuciłbym tę hipotezę, ponieważby prowadziła do sprzeczności.

 (1.1) Nie należałoby go potępiać, ponieważby działał pod przymusem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲɛvaʒbɨ, AS: põńevažby

Wiktionary


poniewczasie

książkowo: po upływie danego czasu; zbyt późno, za późno


SJP.pl

przysłówek czasu

 (1.1) książk. zbyt późno, nie we właściwym czasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zorientowałem się poniewczasie, że odpowiedziałem głupio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ɲɛˈft͡ʃaɕɛ, AS: põńefčaśe

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wcześniej

Wiktionary


poniewczesny

taki, który zaszedł poniewczasie, po upływie jakiegoś czasu; spóźniony, opóźniony, zbyt późny


SJP.pl


poniewieracz

młodzieżowo: mocny alkohol; masakrator


SJP.pl


poniewieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poniewierać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniewierać ndk.

Wiktionary


poniewierać

1. traktować kogoś lub coś pogardliwie, źle się z kimś lub czymś obchodzić; pomiatać;
2. poniewierać się -
a) znosić niewygody, nie mieć się gdzie podziać;
b) o rzeczach: być nieporządnie, byle gdzie rzuconym; leżeć byle gdzie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sponiewierać)

 (1.1) odnosić się do kogoś w sposób pozbawiony szacunku, okazywać pogardę; maltretować fizycznie lub psychicznie, wykorzystując swoją przewagę

 (1.2) daw. nie dbać o coś, nie szanować przedmiotów, pozostawiać je bez opieki lub w zaniedbaniu

czasownik zwrotny niedokonany poniewierać się (dk. sponiewierać się)

 (2.1) o ludziach: nie posiadać stałego miejsca zamieszkania, zmuszonym być do ciągłego przemieszczania się, znosząc przy tym trudy, nędzę i upokorzenia; być na łasce losu

 (2.2) o przedmiotach: znajdować się w nieładzie, leżeć w miejscu do tego nieprzeznaczonym, być rozrzuconym lub porzuconym bez dbałości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałam, jak jeden człowiek potrafi niszczyć drugiego, poniewierać i doprowadzić do wszystkiego, co najgorsze.

 (1.1) Poniewiera - ale kocha, więzi i katuje - ale żyć bez Isaury nie może.

 (1.2) ''Ale szkodá święconych rzeczy poniewieráć''.

 (2.1) Mama nie chciała nigdzie uciekać, poniewierać się, prosić o łaskę, kryć się jak zwierzę.

 (2.2) Wszędzie poniewiera się mnóstwo wiórów sczerniałych, zeschniętych, którymi wiatr się zabawia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ɲɛˈvʲjɛrat͡ɕ, AS: põńevʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniewierka ż., poniewieranie n., sponiewieranie n.

 czas. sponiewierać dk., naponiewierać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomiatać, gardzić, gnębić, maltretować, lekceważyć, szykanować

 (2.1) błąkać się, włóczyć się, wałęsać się

 (2.2) walać się, zalegać, być rozrzuconym

Wiktionary


poniewierczy

→ poniewierka; poniewierający, upokarzający


SJP.pl


poniewierka

1. życie pełne przykrości, niewygód;
2. złe traktowanie kogoś lub czegoś, pomiatanie kimś lub czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. ubogie, nędzne życie pełne niewygód, niepewne, tułacze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obaj starsi bracia: i Jan, i Józef, wrócili z wojny zdrowi na ciele, ale z duszami wykoślawionymi od wojennej poniewierki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniewierać (się)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tułaczka

Wiktionary


poniewierski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poniewierski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90 XX wieku nazwisko to nosiło 1022 polskich obywateli.
  • Janusz Poniewierski (ur. 1958) – polski publicysta katolicki.
  • Zdzisław Poniewierski – prof. dr hab. inż. w specjalności metaloznawstwa, odlewnictwa stopów aluminium. W 1974 uzyskał tytuł profesora nauk technicznych.

Wikipedia


poniewieski

przymiotnik od: Poniewież (miasto na Litwie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Poniewieża, związany z Poniewieżem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poniewież m.

Wiktionary


poniewież

miasto na Litwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) miasto w Litwie;

Wiktionary

Poniewież ( Panevėžys) – miasto w północnej Litwie nad rzeką Niewiażą, siedziba okręgu poniewieskiego. Piąte co do wielkości miasto na Litwie (85,2 tys. mieszkańców w 2025 roku), największa miejscowość północno-wschodniej Litwy, historyczna stolica Ziemi Upickiej. Ważny węzeł komunikacyjny. Miasto zamieszkiwane jest głównie przez Litwinów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈɲɛ.vjɛʂ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poniewieski

Wiktionary


ponieść

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) niosąc coś lub kogoś udać się gdzieś

 (1.2) zostać obarczonym

 (1.3) pot. (o uczuciach i odczuciach) wywołać utratę kontroli nad sobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jędrzej poniósł kankę z mlekiem do starej, schorowanej ciotki, która mieszkała za wzniesieniem.

 (1.2) Jeśli Rosjanie nie zrezygnują z okupacji Ukrainy, poniosą poważne konsekwencje.

 (1.3) Śpiew i muzyka Björk poniosły mnie w przepastne krainy imaginacji.

 (1.3) Janka poniósł koń i o mało nie stracił życia.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nieść, aspekt niedokonany ponosić

 ims. poniesiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odnieść, odtaszczyć, podźwignąć, potargać, potaszczyć, zanieść, zatachać, zatargać, zataszczyć, zawlec

 (1.2) boleć, cierpieć, doświadczyć, doznać, wycierpieć

 (1.3) ogarnąć, opętać, osaczyć, owładnąć, porwać, przeniknąć, przepełnić, przeszyć, schwytać za duszę, schwytać za serce, ścisnąć za gardło

Wiktionary


ponik

dawniej:
a) potoczek, strumyk wytryskujący spod ziemi lub znikający pod powierzchnię ziemi
b) kłopot, ambaras


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. strumyk, potoczek; niewielki, często miejscowo zanikający pod ziemią ciek powierzchniowy

 (1.2) daw. kłopot, ambaras, przykrość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ponik – część miasta Olkusz
  • Ponik – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów
  • Ponik – część wsi Topola w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica
  • Ponik – część wsi Bałtów w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bałtów
  • Ponik – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Staszów
  • Ponik – potok, lewy dopływ Nysy Kłodzkiej
  • Ponik – struga, prawy dopływ Pokrzywnicy
  • Ponik – zniesiona osada leśna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzwonny szmer ponika wyrywa się z łożyska, chcąc się do zabawy przyłączyć, lecz żywe jego wody, porozdzierane przez głazy na liczne strumienie, muszą uciekać, uciekać w dolinę.

 (1.2) Bezmyślnie wdając się w ich spory, sprawił sobie takie poniki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponikwa ż., ponikiew ż.

Wiktionary


ponikandy

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdzieniegdzie

Wiktionary


ponikany

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdzieniegdzie

Wiktionary


ponikiedy

przysłówek czasu

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. co pewien czas, niekiedy

Wiktionary


ponikiery

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niejeden (więcej niż jeden człowiek)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponikiery włazi do izby bez klupkanio. → Niejeden wchodzi do pokoju bez pukania.

Wiktionary


ponikiew

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. ponikwa.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ponikiew – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice
  • Ponikiew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
  • Ponikiew – część wsi Międzybrodzie Bialskie w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Czernichów
  • Ponikiew – część wsi Płociczno w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Tuczno
  • Ponikiew – dawna gromada
  • Ponikiew Duża – wieś
  • Ponikiew Mała – wieś
  • Ponikiew Mała – zniesiona osada
  • Ponikiew Wielka – wieś
  • Ponikwa – potok
  • Zawady-Ponikiew – wieś

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ponik m., ponikwa ż.

 czas. ponikać ndk.

 przym. ponikły, nikły

Wiktionary


poniklica

Poniklica – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Knyszyn.

W latach 1919–1954 miejscowość znajdowała się w granicach miasta Knyszyna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


poniknąć

poznikać; o wielu osobach, rzeczach:
1. stać się niewidocznym, przestać istnieć;
2. podziać się nie wiadomo gdzie


SJP.pl


ponikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Ponikowski – polski specjalista w zakresie geodezji stosowanej, polityk, premier
  • Cezary Ponikowski – polski adwokat
  • Jacek Ponikowski – katolicki ksiądz
  • Jan Ponikowski – polski kompozytor
  • Piotr Ponikowski – polski kardiolog
  • Wacław Ponikowski – polski specjalista ekonomiki rolnej, nauczyciel akademicki
  • Walenty Ponikowski – polski żołnierz podziemia

Wikipedia


ponikwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. potok lub rzeka, która znika pod ziemią by dalej znów wytrysnąć, potok, który miejscami ginie w ziemi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ponikwa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
  • Ponikwa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Garbatka-Letnisko
  • Ponikwa – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór
  • Ponikwa – dawna gromada
  • Ponikwa – strumień w województwie zachodniopomorskim
  • Ponikwa – potok, dopływ Soły
  • Ponikwa – spotykana na niektórych mapach (np. na Geoportalu) nazwa rzeki Jordanka uchodzącej do Kanału Bledzewskiego
  • Ponikwa – wieś w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego, historycznie siedziba parafii rzymskokatolickiej, dwór rodziny Bocheńskich i Dunin-Borkowskich

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ponik m., ponikiew ż.

 czas. ponikać ndk.

 przym. ponikły, nikły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponikiew, przeginia, ponik

Wiktionary


ponikło

roślina zielna z rodziny ciborowatych, podobna do trawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Eleocharis|R. Br.|ref=tak., rodzaj roślin ziemno-wodnych z rodziny ciborowatych;

forma czasownika.

 (2.1) przesz. n. od: poniknąć

Wiktionary

Ponikło ("Eleocharis") – rodzaj roślin należący do rodziny ciborowatych. W zależności od ujęcia systematycznego taksonów należy tu ok. 120, 200 lub nawet ponad 250 gatunków. W polskiej florze jest 10 przedstawicieli tego rodzaju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na piaszczystym wybrzeżu jeziora tworzy ostro zaznaczający się kobierzec ponikło błotne, przylegające na głębszej wodzie do zwartego pasa wywłócznika skrętoległego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲikwɔ, AS: põńiku̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponikłowy

Wiktionary


poniszczały

taki, który poniszczał


SJP.pl


poniszowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Poniszowice (niem. "Ponischowitz") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec.

Wieś wzmiankowana w 1223 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Poniszowice. W latach 1973–1977 miejscowość była siedzibą gminy Poniszowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia


poniszowicki

przymiotnik od: Poniszowice


SJP.pl


poniter

przestarzale: uczestnik gry hazardowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba uczestnicząca w grze hazardowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲitɛr, AS: põńiter

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniterować

Wiktionary


poniterować

czasownik przechodni niedokonany (dk. sponiterować)

 (1.1) daw. karc. stawiać pieniądze na kartę przeciw bankierowi

 (1.2) daw. żart. ryzykować na coś, śmiale podejmować decyzję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) German stał przy stole, gotując się sam poniterować przeciw biednemu, ale zawsze uśmiechniętemu Czekalińskiemu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniter mos.

Wiktionary


poniterski

→ poniter


SJP.pl

Patrz:

poniter

poniuchać

potocznie: spędzić pewien czas na niuchaniu; powęszyć


SJP.pl


ponizać

nawlec po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponięcice

Ponięcice (niem. "Ponientzütz")– wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik. Ponięcice są położone na północy gminy. Posiadają powierzchnię 5,7 km² oraz ponad dwieście pięćdziesiąt mieszkańców.

Wikipedia


poniński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Poniński (1732–1798) – książę, jeden z przywódców konfederacji radomskiej w 1767, marszałek sejmu rozbiorowego 1773–1775
  • Adam Poniński (1758–1816) – książę, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej
  • Alfred Poniński (1896–1968) – dyplomata i dziennikarz
  • Ewa Konopacka z domu Ponińska (ur. 1926) – łączniczka w powstaniu warszawskim
  • Franciszek Poniński (1676–1740 roku) – starosta kopanicki, stolnik poznański, dyplomata.
  • Henryk Poniński (1808–1888) – ziemianin, członek Centralizacji Poznańskiej
  • Kalikst Poniński (1753–1817) – książę, generał, członek konfederacji targowickiej
  • Maciej Poniński (XVIII w.) – starosta babimojski, stolnik wschowski
  • Poniński – herb książęcy

Wikipedia


poniżająco

przysłówek

 (1.1) w sposób poniżający

Wiktionary


poniżać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poniżyć)

 (1.1) uwłaczać czyjejś godności

 (1.2) daw. powodować obniżenie lub zmniejszenie czegoś

czasownik zwrotny niedokonany poniżać się (dk. poniżyć się)

 (2.1) upokarzać samego siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbrew mojej woli zmusiła mnie do obejrzenia tej ordynarnej i poniżającej sceny.

 (1.1) To najbardziej bezduszna osoba jaką znam; wszystkich wyzywa i poniża.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniżyć

 rzecz. poniżanie n., poniżenie n.

 przym. niski, poniższy

 temsłow. nisko-

 przyim. poniżej

 przysł. poniżej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hańbić, upokarzać

Wiktionary


poniżej

przyimek

 (1.1) niżej w stosunku do jakiegoś punktu odniesienia

 (1.2) mniej niż podana wartość

przysłówek

 (2.1) w dalszej części tekstu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usta znajdują się poniżej nosa.

 (1.2) Czy kurs dolara spadnie kiedykolwiek poniżej dwóch złotych?

 (2.1) Poniżej podano tłumaczenia wyrazu "poniżej" na języki obce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲiʒɛj, AS: põńižei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniżać

 przym. poniższy

Wiktionary


poniżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stan bycia poniżonym, odbierania komuś godności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniżanie n.

 czas. poniżać ndk., poniżyć dk.

 przym. poniższy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pohańbienie, upokorzenie, zniewaga

Wiktionary


poniższy

umieszczony w dalszej części tekstu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, o którym mowa w dalszej części tekstu lub wypowiedzi; wymieniony niżej

 (1.2) daw. położony w niższym miejscu

 (1.3) daw. przen. dotyczący niższych warstw społecznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poniższa tablica ilustruje kaloryczność niektórych artykułów spożywczych w stanie surowym, w 100 gramach masy.

 (1.1) Dokończ poniższe zdania pierwszą myślą, jaka przyjdzie ci do głowy, nawet, gdyby ta myśl wydawała ci się kompletną bzdurą.

 (1.2) Drugi pokład, poniższy, przypadł w połowie wysokości drzew wręgowych, w miejscu najdalszego ich wygięcia.

 (1.3) Przykład ich szedł z góry i szerzył się jak zaraza w poniższych warstwach towarzystwa.

 (1.3) Księża ci [...] pozyskali wpływ niezmierny nad całym gminem poniższych sług i służących.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniżenie n., niskość ż., nizina ż.

 przym. niski

 czas. poniżyć dk., poniżać ndk.

 przysł. nisko, poniżej

 przyim. poniżej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) następujący, niżej wymieniony, niżej przytoczony

Wiktionary


poniżyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. poniżać)

 (1.1) zob. poniżać.

czasownik zwrotny dokonany poniżyć się (ndk. poniżać się)

 (2.1) zob. poniżać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲiʒɨt͡ɕ, AS: põńižyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. niski, poniższy

 czas. poniżać

 temsłow. nisko-

 rzecz. poniżenie n.

Wiktionary


pono

1. dawniej: dzisiaj;
2. gwarowo lub książkowo: ponoć, podobno


SJP.pl

partykuła oceniająca

 (1.1) przest. (dziś gwara., gw-pl|Śląsk Cieszyński. lub książk.) podobno

Wiktionary

Pono, właśc. Rafał Artur Poniedzielski (ur. 6 października 1976 w Warszawie, zm. 6 listopada 2025 tamże) – polski raper i producent muzyczny, a także działacz społeczny i przedsiębiorca. Działalność artystyczną rozpoczął w 1996 roku w ramach duetu TPWC. Od 1997 roku współtworzył kolektyw ZIP Skład. Natomiast od 1999 roku z przerwami występował w zespole Zipera, którego był współzałożycielem. Prowadził także solową działalność artystyczną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już tam ociec do swej Basi mówi zapłakany: „słuchaj jeno, pono nasi biją w tarabany”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃nɔ, AS: põno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. podobno., ponoć

Wiktionary


ponocnica

1. rodzina małych małp szerokonosych;
2. motyl z rodziny sówkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ponocnica (Aotus) – rodzaj ssaków z rodziny ponocnicowatych
    • ponocnica, ponocnica trójpręgowa (Aotus trivirgatus) – gatunek ssaka z rodziny ponocnicowatych
  • ponocnica – człon rodzajowy zwyczajowych nazw gatunków niektórych motyli z rodziny sówkowatych:
    • ponocnica dwukolorowa (Hecatera bicolorata)
    • ponocnica lepnicówka (Hadena perplexa)
    • ponocnica obłazówka (Hecatera dysodea)
    • ponocnica siemienica (Hadena capsincola)
    • ponocnica udatnica (Hadena compta)

Wikipedia


ponocnicowate

o cechach ponocnicowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Ponocnicowate (Aotidae) – monotypowa rodzina małych ssaków naczelnych z infrarzędu małpokształtnych (Simiiformes), dawniej włączana do rodziny płaksowatych (Cebidae) jako podrodzina Aotinae. Początkowo zaliczano do niej tylko jeden, szeroko rozprzestrzeniony, gatunek "Aotus trivirgatus" (ponocnica trójpręgowa, zwana również ponocnicą lub mirikiną) z licznymi podgatunkami.

Wikipedia


ponocnicowaty

o cechach ponocnicowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


ponoj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. najdłuższa rzeka na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Morza Białego, położona w całości w Rosji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ponoj – rzeka w Rosji
  • Ponoj – osada w Rosji

Wikipedia


ponor

miejsce całkowitego lub częściowego wpływu wód pod powierzchnię terenu na obszarach krasowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) geol. na obszarach krasowych miejsce wpływu wód potoku lub rzeki pod powierzchnię terenu;

Wiktionary

Zobacz też: Ponor (ujednoznacznienie).

Ponor (z języka serbskiego – "wchłon") – forma terenu właściwa obszarom krasowym, mająca postać otworu lub korytarza wydrążonego przez wodę, nierzadko ukrytego pod warstwą kamieni pokrywających koryto rzeki. Jest to miejsce, gdzie wody strumieni, potoków czy rzek wpływają pod powierzchnię terenu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃nɔr, AS: põnor

Wiktionary


ponorbertański

przymiotnik

 (1.1) hist. archit. taki, który kiedyś należał do norbertanów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaduszki jazzowe odbywają się zwykle w kościele ponorbertańskim koło dworca.

 (1.1) Klasztor ponorbertański biskup dał franciszkanom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. norbertanin m., norbertanka ż., Norbert m.

 przym. norbertański

Wiktionary


ponosić

czasownik przechodni niedokonany (dk. ponieść)

 (1.1) zostawać obciążonym czymś

 (1.2) nosić przez pewien czas

 (1.3) o sile zewnętrznej powodować zmianę miejsca

 (1.4) powodować utratę panowania nad sobą

czasownik przechodni dokonany (ndk. nosić)

 (2.1) o ubraniu nosić przez pewien czas

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnɔɕit͡ɕ, AS: ponośić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponieść, przenosić

 rzecz. ponoszenie n.

Wiktionary


ponoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ponosić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponosić

Wiktionary


ponowa

świeżo spadły śnieg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. świeży śnieg, na którym wyraźnie widać tropy zwierząt

 (1.2) daw. odnowa, ponowienie czegoś, rozpoczęcie na nowo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Ponowa. Pismo poświęcone poezji i sztuce”
  • ponowa (meteorologia) – świeży śnieg

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W księżycowej poświacie na gładkiej ponowie wyraziście odcinały się ślady łap wilczych.

 (1.2) Kolejna ponowa żądań tego wierzyciela była dla niego już nie do zniesienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnɔva, AS: põnova

Wiktionary


ponowiec

rodzaj krótkoskrzydłych muchówek; Chionea


SJP.pl


ponowić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ponawiać)

 (1.1) zob. ponawiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej małżeństwo z Janem Kazimierzem uznano jednak za związek kazirodczy: była wdową po bracie króla. Zarzut ten ponowiła cnotliwsza część polskiej historiografii XIX stulecia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnɔvʲit͡ɕ, AS: põnovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nów mrz., nowina ż., ponawianie n.

 czas. ponawiać

 przysł. ponownie

 przym. nowiowy

Wiktionary


ponownie

przysłówek sposobu

 (1.1) jeszcze raz, znowu, na nowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Premier ponownie musiał odpowiadać na te same pytania dziennikarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnɔvʲɲɛ, AS: põnovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponowić dk., ponawiać ndk.

 przym. ponowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znów, znowu, powtórnie; pot. apiać; białystok|furt.

Wiktionary


ponowny

występujący po raz kolejny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) występujący po raz kolejny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Butelki po wodzie mineralnej są wykorzystywane do ponownego napełnienia zwykłą wodą lub pseudomineralną, torebki natomiast zaściełają krajobraz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnɔvnɨ, AS: põnovny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ponownie

Wiktionary


ponowoczesność

postnowoczesność;
1. okres w dziejach, który nastąpił po nowoczesności;
2. prąd filozoficzny powstały w drugiej połowie XX wieku; postmodernizm


SJP.pl


ponowoczesny

1. przeciwstawny wizjom modernistycznym, odrzucający tradycyjne wartości w zakresie kultury i nauki;
2. społeczeństwo ponowoczesne - społeczeństwo kształtujące się po społeczeństwie nowoczesnym, charakteryzujące się m.in. konsumpcjonizmem, indywidualizmem, relatywizmem moralnym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z ponowoczesnością, dotyczący ponowoczesności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃nɔvɔˈt͡ʃɛsnɨ, AS: põnovočesny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nów mrz., ponowoczesność ż.

Wiktionary


ponoć

podobno, zdaje się, pono


SJP.pl

partykuła oceniająca

 (1.1) książk. jak słychać, jak mówią, zdaje się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponoć w życiu nie ma nic za darmo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃nɔt͡ɕ, AS: põnoć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. podobno., pono

Wiktionary


pons

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dawna pisownia słowa: pąs

Wiktionary

Pons – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente-Maritime.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 4412 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 160 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu Poitou-Charentes Pons plasuje się na 46. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 209.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃s, AS: põũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąs

Wiktionary


ponso

przymiotnik

 (1.1) daw. pąsowy

Wiktionary

Ponso – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Padwa.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2365 osób, 236,5 os./km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃w̃sɔ, AS: põũ̯so

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowy, daw. ponsowy, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

Wiktionary


ponsowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dawna pisownia słowa: pąsowienie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃w̃sɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: põũ̯sovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowienie

Wiktionary


ponsowieć

czasownik nieprzechodni

 (1.1) dawna pisownia słowa: pąsowieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: põũ̯sovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowieć

Wiktionary


ponsowo

przysłówek sposobu

 (1.1) daw. pąsowo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvɔ, AS: põũ̯sovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs m., pąsowienie n., daw. pons m., daw. ponsowienie n., gwara. ponsówka ż.

 czas. pąsowieć ndk., spąsowieć dk., daw. ponsowieć ndk., daw. sponsowieć dk.

 przym. spąsowiały, sponsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowo

Wiktionary


ponsowy

przymiotnik

 (1.1) dawna pisownia słowa: pąsowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: põũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowy, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

Wiktionary


ponsza

dawniej: opończa


SJP.pl


ponsówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. duża pąsowa chustka perkalowa w zielone i błękitne kwiaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie

 przym. ponso, spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, gwara. pęksowy, gwara. pąksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary


pont

starożytna kraina w północno-wschodniej Azji Mniejszej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;

 (1.2) daw. Morze Czarne

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) etn. mieszkaniec Pontu (1.1)

Wiktionary

Pont – kraina historyczna w północno-wschodniej Azji Mniejszej, nadmorska część Kapadocji, w starożytności niezależne królestwo, a następnie prowincja rzymska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biskupi Cezarei Kapadockiej byli metropolitami Kapadocji i egzarchami, czyli namiestnikami patriarchy, w regionie Pontu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poncjusz m., pontyjski m.

:: fż. Pontyjka ż.

 przym. pontyjski, poncki, pontycki

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) Pontyjczyk mos.

Wiktionary


pont-du-gard

zachowany w dolinie rzeki Gard odcinek zbudowanego przez starożytnych Rzymian akweduktu, prowadzącego wodę ze źródeł do Nîmes


SJP.pl


pontał

ozdoba z drogich kamieni i szlachetnych metali


SJP.pl


pontiac

[czytaj: pontjak] marka samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód osobowy marki Pontiac

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pontiac (ok. 1720–1769) – wódz Indian Ottawa, przywódca powstania
  • Pontiac – amerykańska marka samochodów osobowych
  • Pontiac Silverdome – hala sportowa w Pontiac w Michigan
  • Pontiac – regionalna gmina hrabstwa (MRC) w prowincji Quebec, w Kanadzie
  • Pontiac – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Livingston,
  • Pontiac – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Oakland,
  • Pontiac – jednostka osadnicza w stanie Missouri, w hrabstwie Ozark.
  • Pontiac (ang. Pontiac Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Livingston,
  • Pontiac (ang. Pontiac Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Ozark,
  • Pontiac (ang. Pontiac Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kobieta zarysowała swoim pontiakiem naszego chevroleta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pontiac mrz./mzw., pontiak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pontiak

Wiktionary


pontiak

samochód marki Pontiac; Pontiac


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód osobowy marki Pontiac

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Typ, jak gdyby nigdy nic, wsiadł do czarnego pontiaka i odjechał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pontiac mrz./mzw., pontiac mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pontiac

Wiktionary


pontifeks

pontifex;
1. w starożytnym Rzymie: członek najwyższego kolegium kapłanów; pontyfik;
2. papież


SJP.pl


pontifex

pontifeks;
1. w starożytnym Rzymie: członek najwyższego kolegium kapłanów; pontyfik;
2. papież


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. zob. pontyfik.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pontifex Maximus – starożytny dostojnik rzymski
  • Pontifex – tytuł papieży

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pontyfik m., pontyfikat m., pontyfikał m., pontyfikalium n.

 przym. pontyfikalny

 przysł. pontyfikalnie

Wiktionary


pontok

szałas w kształcie ula lub kopuły, który zamieszkują pojedyncze rodziny niektórych plemion Murzynów afrykańskich


SJP.pl


ponton

gumowa, nadmuchiwana łódka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nadmuchiwana łódź o płaskim dnie;

 (1.2) techn. szczelna konstrukcja utrzymująca się na wodzie;

 (1.3) techn. zatapialny zbiornik służący np. do wydobywania wraków;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ponton – miejscowość (plaats) w regionie Oranjestad-West, w kraju autonomicznym Aruba
  • ponton – nadmuchiwana łódź
  • ponton – pływająca konstrukcja
  • Ponton – skała w rezerwacie przyrody Sokole Góry na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
  • most pontonowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O rety! Nasz ponton jest dziurawy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃ntɔ̃n, AS: põntõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pontonowy

Wiktionary


pontoniak

w gwarze miejskiej: most pontonowy


SJP.pl


pontonier

żołnierz-specjalista od budowy mostów pontonowych i organizacji przepraw wodnych


SJP.pl


pontonik

zdrobnienie od: ponton


SJP.pl


pontyfik

w starożytnym Rzymie: członek najwyższego kolegium kapłanów; pontifex, pontifeks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. rel. kapłan w starożytnym Rzymie, który należał do kolegium czuwającego nad formalną stroną kultu religijnego;

 (1.2) przen. rel. papież lub inny wyższy duchowny

Wiktionary

Pontyfik (od łac. "pontifex", dosł. "budowniczy mostów") – w starożytnym Rzymie członek najwyższego kolegium kapłanów czuwającego nad formalną stroną kultu religijnego i związanych z nimi aktów państwowych.

Pontyfikowie sporządzali kalendarz, wyznaczali daty świąt i terminy procesowe "dies fasti"). W skład kolegium wchodzili m.in. flamenowie i westalki[]. Przewodniczył im "Pontifex Maximus". Mieli oni „budować mosty”, czyli łączyć to, co ziemskie z tym, co boskie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pontifex m., pontyfikat m., pontyfikał m., pontyfikalium n.

 przym. pontyfikalny

 przysł. pontyfikalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pontifex

Wiktionary


pontyfikacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pontyfikat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pontyfikat m.

Wiktionary


pontyfikalia

insygnia biskupie: mitra (infuła), pastorał, pektorał, pierścień oraz piuska


SJP.pl


pontyfikalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób zgodny z pontyfikałem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pontyfikał mrz., pontifex mos., pontyfik mos.

 przym. pontyfikalny

Wiktionary


pontyfikalny

związany z biskupem lub odprawianymi przez niego uroczystościami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. związany ze sprawowanymi przez papieża lub biskupa obrzędami, liturgią

 (1.2) przest. pompatyczny, wzniosły

 (1.3) hist. związany z urzędem pontyfika w starożytnym Rzymie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Papież sprawował w szatach pontyfikalnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pontyfikał m., pontyfikat m., pontifex mos., pontyfik mos.

 przysł. pontyfikalnie

Wiktionary


pontyfikat

1. okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa;
2. w starożytnym Rzymie: urząd i władza pontyfika, arcykapłana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa;

 (1.2) hist. rel. urząd sprawowany przez pontyfika w starożytnym Rzymie

Wiktionary

Pontyfikat – okres sprawowania władzy w Kościele katolickim przez papieża. Pochodzi od łac. słowa "pontifex" (budowniczy mostów), a oznaczającego pontyfika – kapłana należącego do kapłańskiego kolegium w starożytnym Rzymie. Termin "pontificatus" oznaczający początkowo władzę pontyfika przeniesiono później na władzę papieża i biskupa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile właściwie trwał pontyfikat Wojtyły?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ntɨˈfʲikat, AS: põntyfʹikat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pontyfik m., pontyfikalia nmos., pontyfikał m., pontifex mos., pontyfikacik mrz.

 przym. pontyfikalny

Wiktionary


pontyfikał

księga liturgiczna do użytku biskupów katolickich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. księga liturgiczna używana przez katolickich biskupów;

Wiktionary

Pontyfikał, pontyfikał rzymski – rzymskokatolicka księga liturgiczna zawierająca modlitwy, przepisy czynności ceremonii i obrzędów odprawianych przez papieży, biskupów i opatów.

"Pontyfikał rzymski", zreformowany po Soborze Watykańskim II, nie jest, jak to było dawniej, jedną księgą. Dzieli się na poszczególne części, przyporządkowane różnym celebracjom liturgicznym. W jego skład wlicza się zwyczajowo następujące księgi liturgiczne:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pontyfikale z XVI w. znaleziono dokładny opis tego obrzędu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ntɨˈfʲikaw, AS: põntyfʹikau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pontifex mos., pontyfik mos., pontyfikalia lm. nmos., pontyfikat mrz.

 przym. pontyfikalny

 przysł. pontyfikalnie

Wiktionary


pontyjczyk

mieszkaniec Pontu (krainy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pontu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pont mrz.

:: fż. Pontyjka ż.

 przym. pontyjski

Wiktionary


pontyjka

mieszkanka Pontu (krainy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pontu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pont mrz.

:: fm. Pontyjczyk mos.

 przym. pontyjski

Wiktionary


pontyjski

→ Pont (kraina starożytna); poncki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pontem, dotyczący Pontu

 (1.2) daw. czarnomorski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. odmiana języka greckiego wywodząca się z Pontu, używana tradycyjnie na południowych i wschodnich wybrzeżach Morza Czarnego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pont m., Pontyjczyk mos., Pontyjka ż.

 przym. poncki, pontycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poncki, pontycki

 (1.2) czarnomorski

Wiktionary


ponucić

spędzić pewien czas na nuceniu


SJP.pl


ponumerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ponumerować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃nũmɛrɔˈvãɲɛ, AS: põnũmerovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponumerować dk., numerować ndk.

 rzecz. numeracja, numerowanie, numer, numerek, numerologia

 przym. numeryczny

Wiktionary


ponumerować

czasownik

 (1.1) numerując nadać kolejność całemu zbiorowi elementów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A może by tak ponumerować kolejne czę­ści? Wiesz, na przykład ta zacznie się od słów: „Dawno, dawno temu w odle­głej galak­tyce. Część 4”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. numer mrz., ponumerowanie n.

Wiktionary


ponur

podwodna część budowli piętrzącej, znajdująca się przed jej urządzeniami upustowymi


SJP.pl

Ponur – część budowli hydrotechnicznej zabezpieczającej dno na stanowisku górnym. Stosowany jest przede wszystkim w budowlach piętrzących (np. zapora, jaz). Ma postać szczelnej, ciężkiej płyty. Dzięki takiej konstrukcji nie tylko zabezpiecza dno rzeki przed rozmywaniem, ale także zwiększa stateczność budowli (przede wszystkim na przesunięcie) oraz wydłuża drogę filtracji. Współcześnie ponur wykonywany jest jako płyta betonowa lub żelbetowa.

Wikipedia


ponuracki

przymiotnik od: ponurak


SJP.pl


ponuraczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od ponurak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponurak m.

Wiktionary


ponurak

człowiek pozbawiony poczucia humoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś stale smutny, ponury, bez poczucia humoru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brodziak się odwrócił i zobaczył idących w ich kierunku dwóch ponuraków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnurak, AS: põnurak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponurość ż., ponuractwo n.

:: zdrobn. ponuraczek m.

:: fż. ponuraczka ż.

 przym. ponury, ponuracki, ponurawy

 przysł. ponuro, ponuracko, ponurawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borsuk, mruk, smutas

Wiktionary


ponurawy

rzadko: nieco ponury, melancholijny; smętnawy, smutnawy


SJP.pl


ponurek

ponurek Schneidera - rzadki gatunek chrząszcza z rodziny ponurkowatych, objęty ochroną gatunkową


SJP.pl


ponurkowate

o cechach ponurkowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


ponurkowaty

o cechach ponurkowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


ponurnik

rodzaj grzybów z rodziny ponurnikowatych


SJP.pl


ponurnikowate

o cechach ponurnikowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Ponurnikowate ("Tapinellaceae" Locq. et C. Hahn) – rodzina podstawczaków zaliczana do rzędu borowikowców ("Boletales").

Wikipedia


ponurnikowaty

o cechach ponurnikowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


ponuro

przysłówek

 (1.1) …od przym. → ponury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek ponuro wpatrywał się w spaloną płytę główną swojego komputera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnurɔ, AS: põnuro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponurość ż., ponurak m., ponuraczka ż., ponuractwo n., ponurzenie n., sponurzenie n.

 czas. ponurzeć ndk., sponurzeć dk.

 przym. ponury, ponuracki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński otryntno, otympnie, otympno

Wiktionary


ponurość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ponure; cecha tych, którzy są ponurzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponuractwo n., ponurak m., ponuraczka ż., ponurzenie n., sponurzenie n.

 czas. ponurzeć ndk., sponurzeć dk.

 przym. ponury, ponuracki, ponurawy

 przysł. ponuro, ponuracko, ponurawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posępność

Wiktionary


ponury

ciemny, straszny, przerażający


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pełen smutku, przygnębienia

 (1.2) taki, który wywołuje smutek, daje przykre wrażenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzisiejsza pogoda jest wyjątkowo ponura.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnurɨ, AS: põnury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponurość ż., ponuractwo n., ponurak m., ponuraczka ż., ponurzenie n., sponurzenie n.

 czas. ponurzeć ndk., sponurzeć dk.

 przym. ponuracki, ponurawy

 przysł. ponuro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posępny, smętny, minorowy, chmurny, pochmurny, zachmurzony; reg. śl. otopulóny

Wiktionary


pony

koń z rasy małych kuców


SJP.pl


ponymeet

[czytaj: ponymit] środowiskowo: zlot fanów serialu animowanego "My Little Pony: Przyjaźń to magia"


SJP.pl


ponynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ponynać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponynać dk.

Wiktionary


ponęc

ponęc lśniący - gatunek chrząszcza z rodziny sprężykowatych


SJP.pl


ponęcić

dawniej: znęcić (przyciągnąć, zwabić)


SJP.pl


ponęta

1. coś wystawione na przynętę;
2. dawniej: skłonność, pociąg, chęć;
3. coś co nęci, kusi; pokusa; urok;


SJP.pl


ponętlin

rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych; krynia


SJP.pl

Po

Wikipedia


ponętnie

przysłówek

 (1.1) od ponętny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, co miał na tacy, wyglądało niezbyt ponętnie, ale w smaku było znośne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponętność ż.

 przym. ponętny

Wiktionary


ponętniej

stopień wyższy od przysłówka: ponętnie


SJP.pl


ponętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ponętny


SJP.pl


ponętność

→ ponętny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, kto jest ponętny; pociągający wygląd; powabność, zmysłowość

 (1.2) rzad. atrakcyjność czegoś

Wiktionary

Patrz:

ponętny

Przykłady

 (1.1) Jesteś dla siebie za surowa. Zasłaniasz się szerokimi płaszczami, by ukryć swoją ponętność.

 (1.1) Wydawało jej się kiedyś, że oboje z chłopem będą zawsze młodzi, silni i urodni, a tymczasem ciężkie pożycie małżeńskie wyssało krzepkość cielesną, odbarwiło krwiste policzki w bledziznę codziennych wyczerpań, pożarło ponętność urody.

 (1.2) „Wartością rzeczy jest waga lub ponętność w porównaniu z czymś innym”

 (1.2) Kiedy opisuje, co widział, czego doświadczył, ma za sobą nieraz ponętność prawdy i możeby autobiografię lub pamiętniki czasu swego dobrze napisał, ale jowialności jego są ckliwe, a wymysły nieprzydatne do zbudowania jednolitej całości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nęcenie n.

 czas. nęcić ndk., ponęcić dk.

 przym. ponętny, nęcący

 przysł. ponętnie, nęcąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powab

Wiktionary


ponętny

pociągający;
1. wzbudzający pożądanie;
2. bardzo atrakcyjny; nęcący, kuszący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wzbudzający pożądanie, bardzo atrakcyjny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wdówka jest ponętna, ale tamta ponętniejsza stokroć, jako stworzenie nieobeznane z niczem, czyste jak łza, słodkie, niewinne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponętność ż.

 przysł. ponętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sexy, seksowny, powabny, atrakcyjny, pociągający

Wiktionary


poobcować

obcować przez pewien czas, np. z naturą


SJP.pl


poobdzierany

obedrzeć wiele razy, w wielu miejscach


SJP.pl


poobdzierać

obedrzeć wiele razy, w wielu miejscach


SJP.pl


poobdziergiwać

obdziergać po kolei, wiele razy; poobszywać, poobrębiać


SJP.pl


poobiecywać

obiecać wiele czegoś


SJP.pl


poobiedni

odbywający się po obiedzie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) następujący, odbywający się po obiedzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawołała Julię i pospieszyła do kuchni, by przygotować rodzinie poobiednią porcję teiny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obiad mrz., obiadek mrz.

 czas. obiadować

 przym. obiadowy

Wiktionary


poobkrawać

obkroić po kolei wiele czegoś


SJP.pl


poobkręcać

obkręcić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pooblekać

dawniej, dziś gwarowo: oblec wiele czegoś; poodziewać, pookrywać


SJP.pl


pooblepiać

oblepić coś ze wszystkich stron


SJP.pl


poobmacywać

spędzić pewien czas na obmacywaniu


SJP.pl


poobmywać

obmyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poobrażać

obrazić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poobserwować

czasownik

 (1.1) dokonany od|obserwować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy wszakże wracała, usłyszała głosy Julczynych przyjaciół, dobiegające już z kuchennych rewirów, wobec czego odstawiła paprotkę i podkradła się na palcach, żeby poobserwować tego wspaniałego Tolka.

Wiktionary


poobsiadać

potocznie, o grupie ludzi: zająć kolejno wszystkie miejsca na czymś


SJP.pl


poobstawiać

obstawić wiele czegoś


SJP.pl


poobwieszać

obwiesić coś lub kogoś dużą liczbą czegoś


SJP.pl


pooceniać

ocenić po kolei, wiele razy; spędzić pewien czas na ocenianiu


SJP.pl


poocieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poocierać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poocierać dk.

Wiktionary


poodchudzać

spędzić pewien czas na odchudzaniu


SJP.pl


poodciekać

o wielu rzeczach: utracić ciecz przez jej ściekanie


SJP.pl


poodcinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poodcinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poodcinać dk.

Wiktionary


poodciskiwać

odcisnąć wiele czegoś kolejno, jedno po drugim


SJP.pl


pooddalać

1. oddalić po kolei, wiele razy;
2. pooddalać się - oddalić się jeden po drugim


SJP.pl


pooddychać

oddychać głęboko przez pewien czas


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) przez pewien czas lub kilkakrotnie głęboko oddychać, wdychać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedziemy nad morze, pooddychamy świeżym powietrzem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powdychać

Wiktionary


pooddzierać

1. odedrzeć jedno po drugim;
2. pooddzierać się - odedrzeć się jedno po drugim


SJP.pl


poodganiać

odgonić po kolei kogoś lub coś


SJP.pl


poodkopywać

odkopać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodkrawać

odkroić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodlepiać

odlepić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodlewać

spędzić pewien czas na odlewaniu


SJP.pl


poodmieniać

odmienić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodpierać

odeprzeć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodpinać

odpiąć coś kolejno, jedno po drugim


SJP.pl


poodpisywać

odpisać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodpoczywać

spędzić pewien czas na odpoczywaniu; porelaksować się


SJP.pl


poodpowiadać

odpowiedzieć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodpychać

1. odepchnąć po kolei, wiele razy;
2. zrazić wiele osób


SJP.pl


poodpędzać

odpędzić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodrabiać

spędzić pewien czas na odrabianiu


SJP.pl


poodrapywać

pousuwać wierzchnią warstwę czegoś przez skrobanie, drapanie


SJP.pl


poodstawiać

odstawić po kolei wiele osób lub rzeczy, jedna za drugą


SJP.pl


poodstraszać

odstraszyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodsypywać

odsypać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodszczepiać

rozmnożyć wiele roślin poprzez odłączenie od nich organu i wysadzenie go w ziemi


SJP.pl


poodtruwać

odtruć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodważać

odważyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodwoływać

odwołać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodwzorowywać

odwzorować wiele czegoś


SJP.pl


poodziewać

1. odziać po kolei, wiele razy;
2. poodziewać się - o wielu: ubrać się; poubierać się


SJP.pl


poodznaczać

1. wyróżnić odznaczeniem wiele osób;
2. znacząc, powyodrębniać coś z jakiejś całości;
3. poodznaczać się -
a) powyróżniać się czymś;
b) być gdzieś widocznym przez pewien czas;
c) wyróżnić odznaczeniem siebie nawzajem


SJP.pl


poodzwierciedlać

odzwierciedlić po kolei, wiele razy; pooddawać


SJP.pl


poodłamywać

odłamać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodłączać

odłączyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodświeżać

odświeżyć wiele czegoś


SJP.pl


poofiarowywać

ofiarować po kolei, wiele razy


SJP.pl


poogarniać

spędzić pewien czas na ogarnianiu czegoś


SJP.pl


pooglądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pooglądać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pooglądać dk.

Wiktionary


pooglądać

czasownik

 (1.1) dokonany od|oglądać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A potem… Potem pojedziemy trochę wolniej. Pooglądamy widoki. Zmitrężymy nieco po drodze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pooglądanie n.

Wiktionary


poograniczać

ograniczyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pooklejać

poobklejać, pooblepiać;
1. przykleić dużą ilość czegoś do czegoś innego, ze wszystkich stron lub w wielu miejscach;
2. pokryć ze wszystkich stron dużą ilością czegoś miękkiego i gęstego;
3. pooklejać się - przykleić dużą ilość czegoś do swojego ciała lub ubrania


SJP.pl


pookreślać

określić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pool

[czytaj: pul]
1. porozumienie przedsiębiorstw kapitalistycznych; pul;
2. odmiana bilarda z numerowanymi bilami; pool bilard, poolbilard


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jedna z odmian bilarda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pool – departament Konga
  • Pool – miejscowość w Kornwalii (Anglia)
  • Pool – obszar niemunicypalny w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia Zachodnia
  • Pool – rzeka w Anglii, dopływ Ravensbourne
  • Pool – rzeka w Anglii, dopływ Gilpin
  • Pool-in-Wharfedale – miejscowość w Anglii, w hrabstwie West Yorkshire
    • Pool – civil parish w Leeds, hrabstwie West Yorkshire (Anglia)
  • pool – odmiana bilardu
  • pool – pojęcie z mikroekonomii
  • Pohl
  • Pol

Wikipedia


poolbilard

[czytaj: pulbilard] odmiana bilarda z numerowanymi bilami; pool bilard, pool


SJP.pl


poolejować

naolejować, zaolejować;
1. nasycić materiał olejem w celach konserwacyjnych;
2. nałożyć olej na włosy w celach pielęgnacyjnych


SJP.pl


poolewać

potocznie: zlekceważyć wiele osób lub spraw


SJP.pl


poomawiać

spędzić pewien czas na omawianiu czegoś


SJP.pl


poomijać

ominąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poondulować

poukładać przez jakiś czas lub wielu osobom włosy w loki lub fale


SJP.pl


poopalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poopalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔːpaˈlãɲɛ, AS: p•opalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poopalać, palić

Wiktionary


poopalać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. opalać)

 (1.1) opalić coś w dużej ilości, w wielu miejscach, strawić powierzchnię ogniem

czasownik zwrotny dokonany poopalać się (ndk. opalać się)

 (2.1) o wielu osobach: opalić się na słońcu, spiec się

 (2.2) spędzić jakiś czas na słońcu, opalając się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dookoła widać było poopalane drzewa.

 (2.1) Aleśmy się poopalali podczas tej górskiej wędrówki.

 (2.2) Idziesz z nami na plażaażę poopalać się?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔːˈpalat͡ɕ, AS: p•opalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poopalanie

 czas. palić

Wiktionary


pooparzeniowy

występujący po oparzeniu


SJP.pl


pooperacyjny

przymiotnik

 (1.1) med. następujący po operacji

Wiktionary

Powiązane:

 czas. operować

Wiktionary


poopiekować

poopiekować się - spędzić pewien czas na opiekowaniu się


SJP.pl


poopierdalać

wulgarnie: poopierdalać (się) - spędzić pewien czas na opierdalaniu (się)


SJP.pl


pooplątywać

pooplatać się; pooplątywać się -
1. oplątać się wieloma różnymi przedmiotami;
2. wielokrotnie oplątać się wokół kogoś lub czegoś


SJP.pl


pooprowadzać

oprowadzić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poopryskiwać

opryskać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poopróżniać

opróżnić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poopędzać

1. opędzić wszystkich po kolei;
2. poopędzać się - opędzić się od wielu osób, rzeczy


SJP.pl


poopłacać

opłacić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poopłukiwać

opłukać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poorać

porobić na czymś bruzdy


SJP.pl

czasownik

 (1.1) spowodować pokrycie czegoś bruzdami, nierównościami czy zmarszczkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jego poora­nej przez czas twarzy malo­wał się standardowy uśmiech

Wiktionary


poorbitować

orbitować przez pewien czas


SJP.pl


poorganizować

spędzić pewien czas na organizowaniu


SJP.pl


poosiadać

o grupie ludzi: zamieszkać gdzieś na stałe


SJP.pl


pooskubywać

oskubać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poosuszać

osuszyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pooszczędzać

spędzić pewien czas na oszczędzaniu


SJP.pl


pooszukiwać

1. oszukać po kolei, wiele razy;
2. spędzić pewien czas na oszukiwaniu kogoś


SJP.pl


poosłabiać

osłabić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pootrzymywać

otrzymać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pootulać

otulić dokładnie wiele osób lub rzeczy; pootulać się: otulić się dokładnie


SJP.pl


pootłukać

uderzając, spowodować liczne uszkodzenia; pootłukiwać, poobtłukiwać, poobijać


SJP.pl


poozdabiać

ozdobić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pop

duchowny w Kościele prawosławnym i grekokatolickim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. kapłan Cerkwi prawosławnej lub greckokatolickiej;

 (1.2) przest. pogard. ksiądz

 (1.3) hist. w średniowieczu: ksiądz katolicki

 (1.4) gw-pl|Warszawa. depr. wyższy oficer lub generał LWP w polskim mundurze, noszący się na wzór rosyjski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. odmiana muzyki rozrywkowej, rytmiczna i melodyjna, wykorzystująca zwykle instrumenty elektroniczne

 (2.2) kultura masowa, popularna

 (2.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. klej szewski

przymiotnik relacyjny

 (3.1) muz. dotyczący muzyki pop (2.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kultura pop – kultura popularna (masowa), popkultura
  • Pop – film rosyjski z 2009 roku
  • muzyka pop
  • pop (popping) – technika gry na gitarze basowej
  • Pop – album zespołu U2
  • Pop – album Wolfganga Voigta, wydany pod pseudonimem „Gas”
  • Pop – album Czesława Mozila
  • POP. – album Miuosha
  • Pop (Pap) – miasto w Uzbekistanie
  • Poznański Okręg Przemysłowy
  • Orange POP (dawniej Idea POP) – usługa typu pre-paid w sieci telefonii komórkowej Orange Polska
  • Post Office Protocol

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest on popem w miejscowej cerkwi.

 (1.2) Pop, klecha, przyczajmy się i schowajmy rogi.

 (1.3) Pop ochrzcił w sobotę Emilkę.

 (2.1) W wolnych chwilach słucham popu.

 (3.1) To radio nie jest pop. Nie chcę go słuchać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔp, AS: pop

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. popadia ż., popowic m., popadianka ż., popówka ż., Popadia ż.

 przym. popi, popowy, popowski

 (2.1-2, 3.1)

 rzecz. popularność ż.

 przym. popowy, popularny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. batiuszka, paroch (greckokatolicki)

 (1.2) klecha, katabas

Wiktionary


pop-art

kierunek sztuki współczesnej posługujący się różnorodnymi technikami twórczymi, nawiązujący do życia wielkomiejskiego, reklam, komiksów; popart


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kierunek w sztuce współczesnej nawiązujący do kultury masowej drugiej połowy XX wieku, oddający obraz cywilizacji wielkomiejskiej, tworzący m.in. kompozycje z przedmiotów codziennego użytku;

Wiktionary

Pop-art, popart (z ang. popular art – "sztuka popularna") – prąd artystyczny w sztuce po II wojnie światowej, wywodzący się z ekspresjonizmu abstrakcyjnego. Termin "pop-art" został po raz pierwszy użyty przez angielskiego krytyka sztuki Lawrence’a Allowaya w „Przeglądzie Architektonicznym” („Architectural Digest”) z 1952 roku do opisania tych obrazów, które ilustrowały powojenny konsumpcjonizm i czerpały z dóbr materializmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pop-art jest jednym z przejawów współczesnej sztuki.

Wiktionary


pop-kultura

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kultura popularna, zwykle rozrywkowa, łatwa w odbiorze, przeznaczona dla masowego odbiorcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbrzydszym, najsympatyczniejszym i najmniej udanym potworem pop-kultury okazał się King Kong, gdy po czterdziestoletniej nieobecności na ekranie i ku uciesze (?) kolejnych pokoleń znów wynurzył się z dżungli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popkultura ż., popkulturowość ż.

 przym. popkulturowy

 przysł. popkulturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popkultura, kultura masowa, kultura popularna

Wiktionary


pop-music

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. odmiana muzyki rozrywkowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbyszek kocha pop-music, słucha jej od wczesnej młodości.

Wiktionary


pop-polityk

polityk zdobywający popularność sposobami zbliżonymi do metod używanych przez celebrytów i postaci popkultury


SJP.pl


pop-polityka

polityk zdobywający popularność sposobami zbliżonymi do metod używanych przez celebrytów i postaci popkultury


SJP.pl


pop-rock

[czytaj: pop rok] gatunek muzyczny łączący elementy popu i rocka; pop rock


SJP.pl

Pop-rock – gatunek muzyczny, który łączy w sobie elementy popu i rocka. Piosenki pop-rockowe cechują się prostą budową, „chwytliwą” melodią i powtarzającymi się fragmentami (co jest charakterystyczne dla popu) oraz instrumentarium opartym na gitarach elektrycznych i perkusji (charakterystycznym dla rocka). Terminem pop-rock po raz pierwszy opisano wczesne przeboje zespołu The Beatles.

Wikipedia


pop-up

[czytaj: pop ap] w informatyce: wyskakujące okno, rodzaj funkcji stron internetowych, która powoduje automatyczne otwarcie nowego okna lub karty przeglądarki; popup


SJP.pl


pop3

skrót od: Post Office Protocol 3, w informatyce: protokół pocztowy wykorzystywany do odbioru poczty elektronicznej z serwera pocztowego


SJP.pl

Post Office Protocol (POP) – protokół internetowy z warstwy aplikacji pozwalający na odbiór poczty elektronicznej ze zdalnego serwera do lokalnego komputera poprzez połączenie TCP/IP.

Kiedy użytkownik połączy się z siecią, to korzystając z POP3, może pobrać czekające na niego listy do lokalnego komputera. Jednak protokół ten ma wiele ograniczeń:

Wikipedia


popaciać

popaciać się - potocznie:
1. pobrudzić się w wielu miejscach czymś miękkim, mazistym; pobabrać się, popaćkać się;
2. posmarować się czymś, np. kremem


SJP.pl


popaczkować

czasownik

 (1.1) pakując podzielić całość na paczki

Wiktionary


popaczyć

spowodować wykrzywienie, wygięcie wielu rzeczy lub jednej rzeczy w wielu miejscach; powykrzywiać, pokoślawić, powykręcać


SJP.pl


popadać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. popaść)

 (1.1) znaleźć się w trudnym położeniu

 (1.2) zostać opanowanym przez negatywne uczucia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [..] okrył się mrokiem, brudem i popadł w ruinę.

 (1.2) [...] aby nie popaść w banał.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwikłać się, wpakować się

 (1.2) pogrążyć się

Wiktionary


popadia

żona popa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona popa

Wiktionary

Popadia ( Попадя) – szczyt na Ukrainie, w Gorganach, o wysokości 1740 m n.p.m.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pop m., popowic m., popadianka ż., popówka ż., Popadia ż.

 przym. popi, popowy, popowski

Wiktionary


popadianka

przestarzale: córka popa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka popa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pop m., popowic m., popadia ż., popówka ż., Popadia ż.

 przym. popi, popowy, popowski

Wiktionary


popadnięty

taki, który popadł (zdarzył się); popadły


SJP.pl


popadywać

o śniegu, deszczu: padać słabo, z przerwami


SJP.pl


popadły

znaleźć się w jakiejś sytuacji, wpaść w jakieś położenie


SJP.pl


popajacować

spędzić pewien czas na wygłupianiu się, zachowywaniu się niepoważnie; pobłaznować


SJP.pl


popalać

1. spalać w wielu miejscach;
2. palić w odstępach czasowych


SJP.pl


popalić

spędzić chwilę na paleniu fajki, papierosa itp.


SJP.pl


popamiętanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zachowanie czegoś przykrego w pamięci przez długi czas

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popamiętać dk.

Wiktionary


popamiętać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) zachowywać coś przykrego w pamięci przez długi czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważaj, bo jeszcze mnie popamiętasz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpãˈmʲjɛ̃ntat͡ɕ, AS: popãmʹi ̯ẽntać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pamiętać, zapamiętywać

 rzecz. popamiętanie n., pamięć

Wiktionary


popandemiczny

dziejący się, następujący po pandemii


SJP.pl


popanióny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. upodobniony do pana (lepiej ubrany)

Wiktionary


popapranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popaprać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepopapranie n.

 czas. popaprać dk.

Wiktionary


popapraniec

ktoś, komu nic się nie udaje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) posp. pogard. osoba, której nic się nie udaje w życiu

 (1.2) posp. pogardliwie o mężczyźnie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popaprać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. niedojda, niedorajda, nieudacznik, ciamajda, cielę, ofiara losu, oferma, patafian, safanduła, sierota, trąba, trąba jerychońska; wulg. pierdoła, pipa

 (1.2) posp. zafajdaniec; wulg. zasraniec, pierdolec, pierdoła, pipa

Wiktionary


popaprykować

przyprawić jakąś potrawę wysuszoną i sproszkowaną papryką


SJP.pl


popar

wykrzyknik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. popatrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Popar, już je ponowa! → Popatrz, już jest nów!

Wiktionary


poparcelować

podzielić grunt na mniejsze części, parcele


SJP.pl


poparcie

kierunek sztuki współczesnej posługujący się różnorodnymi technikami twórczymi, nawiązujący do życia wielkomiejskiego, reklam, komiksów; pop-art


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pomoc, akceptacja, wsparcie otrzymywane od kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okru­cień­stwa Impe­rium zostaną upu­blicz­nione i Mon Mothma wraz z Sena­tem na uchodź­stwie zyskają poparcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈparʲt͡ɕɛ, AS: poparʹće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popierać ndk., poprzeć dk.

 rzecz. parcie n., popieranie n.

Wiktionary


popart

kierunek sztuki współczesnej posługujący się różnorodnymi technikami twórczymi, nawiązujący do życia wielkomiejskiego, reklam, komiksów; pop-art


SJP.pl


popartowski

odnoszący się do popartu


SJP.pl


popartowy

→ popart


SJP.pl

Patrz:

popart

popartysta

artysta reprezentujący kierunek w sztuce współczesnej polegający na tworzeniu kompozycji naśladujących styl reklam, komiksów


SJP.pl


popartystka

artystka reprezentująca kierunek w sztuce współczesnej polegający na tworzeniu kompozycji naśladujących styl reklam, komiksów


SJP.pl


poparzenie

1. spowodować oparzenia;
2. połączyć w pary wiele zwierząt w celach rozrodczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. obrażenie skóry wskutek działania wysokiej tempteratury lub substancji żrącej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przedramionach ofiara miała liczne ślady niedawnych poparzeń.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poparzyć dk.

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

 rzecz. parzenie n., oparzenie n.

Wiktionary


poparzeniec

potocznie: człowiek, który uległ poparzeniu; poparzony


SJP.pl


poparzeniowy

→ poparzenie


SJP.pl

Patrz:

poparzenie

poparzony

1. spowodować oparzenia;
2. połączyć w pary wiele zwierząt w celach rozrodczych


SJP.pl


poparzyć

1. spowodować oparzenia;
2. połączyć w pary wiele zwierząt w celach rozrodczych


SJP.pl


popas

przestarzałe:
1. przerwa w podróży w celu nakarmienia koni, dla odpoczynku; postój, przystanek;
2. nakarmienie, napasienie (się);
3. miejsce przeznaczona do pasienia się zwierząt; pastwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. żarłok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. pastwisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypas mrz., wypasacz mos.

Wiktionary


popasać

dawniej:
1. przebywać gdzieś krótko, być gdzieś przejazdem;
2. rzadko: zatrzymywać się na popas


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. popaść)

 (1.1) daw. książk. zatrzymywać się w podróży w celu odpoczynku i nakarmienia zwierząt pociągowych

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) daw. rzad. przebywać gdzieś tymczasowo

czasownik przechodni niedokonany (dk. popaść)

 (3.1) spędzać czas na pasieniu zwierząt

 (3.2) daw. praw. wypasać własne zwierzęta na cudzym gruncie

Wiktionary


popaskudzić

potocznie: zanieczyścić, pobrudzić; zapaskudzić


SJP.pl


popasna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Ukrainie, w obwodzie ługańskim.

Wiktionary

Popasna ( Попасна, Попасная) – miasto na Ukrainie w obwodzie ługańskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈpas.na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popasniański

Wiktionary


popasowy

→ popas


SJP.pl

Patrz:

popas

popastwić

popastwić się - spędzić pewien czas na pastwieniu się


SJP.pl


popatrzeć

spojrzeć, rozejrzeć się; obejrzeć, przyjrzeć się; popatrzyć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. patrzeć)

 (1.1) dokonany od|patrzeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warto także, choć na chwilę, zatrzymać się i popatrzeć na otaczający nas pejzaż.

 (1.1) – Popatrzcie tylko, towarzysze, kto tu przyjechał z nami na obóz i jakie przywiózł z sobą materiały do szkolenia? – wołał na apelu nasz chudy jak patyk kierownik, którego nazywaliśmy Dzierżyńskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpaṭʃɛt͡ɕ, AS: popaṭšeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popatrzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. war. popatrzyć

Wiktionary


popatrzyć

spojrzeć, rozejrzeć się; obejrzeć, przyjrzeć się; popatrzeć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) rzad. war. popatrzeć

czasownik zwrotny dokonany popatrzyć się

 (2.1) rzad. war. popatrzeć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozsiadłem się przy stoliku w cieniu i zapaliłem. […] Popatrzyłem na kiepownicę i ponownie strząsnąłem popiół na pokład.

 (1.1) Kiedy popatrzyłam na Profesora pytającym wzrokiem i wyszeptałam, że tego języka nie znam, usłyszałam, że to dobra okazja, żeby go trochę poznać.

 (2.1) Ewa przywitała mnie słowami: „Pojedziesz do Polskiej Armii”. Popatrzyłam się na nią i prosiłam o wyjaśnienie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opatrzność ż., nieopatrzność ż., zaopatrzenie n., niedopatrzenie n., opatrzenie n., patrzałki nmos., patrzyciel mos.

 czas. napatrzyć dk., napatrzyć się dk., opatrzyć dk., opatrzyć się dk., patrzyć ndk., patrzyć się ndk., dopatrzyć dk., dopatrzyć się dk., patrzeć ndk., patrzeć się ndk., przypatrzyć dk., przypatrzyć się dk., rozpatrzyć dk., rozpatrzyć się dk., upatrzyć dk., przepatrzyć dk., podpatrzyć dk., podpatrzyć się dk., spatrzyć dk., spatrzyć się dk., wpatrzyć się dk., zaopatrzyć dk., zaopatrzyć się dk., napatrzeć dk., napatrzeć się dk., popatrzeć dk., popatrzeć się dk., wypatrzyć dk., wypatrzyć się dk., zapatrzyć się dk., wpatrzeć się dk., opatrzać ndk.

 przym. nieopatrzny, opatrzny, opatrznościowy

 przysł. nieopatrznie, opatrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. popatrzeć

 (2.1) war. popatrzeć się

Wiktionary


popałętać

potocznie: popałętać się - spędzić pewien czas na pałętaniu się; popętać się, poszwendać się, powałęsać się


SJP.pl


popaśnica

dawniej: nałożnica, konkubina, kochanka


SJP.pl


popaść

znaleźć się w jakiejś sytuacji, wpaść w jakieś położenie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. popadać)

 (1.1) dokonany od|popadać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. popasać)

 (2.1) spędzić jakiś czas, pasąc zwierzęta

 (2.2) książk. zatrzymać się gdzieś na pewien czas w trakcie podróży

Wiktionary


popaździernikowy

odbywający się, zachodzący po październiku, zwłaszcza gdy ów październik kojarzony jest z jakimś konkretnym wydarzeniem (czyli np. odbywający się po rewolucji październikowej albo mający miejsce po VII Plenum KC PZPR w 1956 r.)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. taki, który nastąpił po wydarzeniach październikowych 1956 r. w Polsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) mimo pozornego, popaździernikowego rozluźnienia SB rozpracowywała intensywnie paryską „Kulturę” (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. październikowy

Wiktionary


popchnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. popychać)

 (1.1) dokonany od|popychać.

czasownik zwrotny dokonany popchnąć się (ndk. popychać się)

 (2.1) dokonany od|popychać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popchnięcie n., popychanie n., popychadło n., popychle n.

 czas. popychać ndk.

Wiktionary


popcorn

[czytaj: popkorn] prażona kukurydza; popkorn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) prażona kukurydza

Wiktionary

Popcorn ( popcorn), prażona kukurydza – przekąska z prażonych w wysokiej temperaturze ziaren kukurydzy, co powoduje ich „spuchnięcie” i wyrzucenie z wnętrza miękkiej, chrupiącej, białkowo-skrobiowej masy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Arek, idąc do kina, kupuje zawsze największe opakowanie popcornu.

Wiktionary


popcornowy

→ popcorn [czytaj: popkornowy]


SJP.pl


popczyk

nazwisko


SJP.pl


pope

Pope – miejscowość na Łotwie, w centralnej części novadsu Windawa, przy drodze krajowej łączącej Rygę z Windawą, 669 mieszkańców (2004), siedziba władz gminy ("Popes pagasts"). Znajduje się tam pałac z XVII-XIX wieku.

Wikipedia


popecki

nazwisko


SJP.pl


popedałować

1. pojechać gdzieś na rowerze;
2. potocznie: pójść gdzieś szybko


SJP.pl


popeerelowski

odnoszący się do czasów po PRL-u, będący pozostałością po PRL-u


SJP.pl


popegeerowski

[czytaj: popegieerowski] pozostały po PGR-ze, po okresie PGR-ów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący sytuacji i obszarów po zamkniętych PGR-ach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcą przeznaczyć konkretne kwoty dla popegeerowskich gmin na północy kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pegeerowski

 skr. PGR

 rzecz. pegeeryzacja ż., pegeer mrz., pegeerowiec mos., pegeerowskość ż.

 przysł. pegeerowsko

Wiktionary


popek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Popek – polskie nazwisko
  • Anna Popek (ur. 1968) – polska dziennikarka
  • Amadeusz Popek (ur. 1977) – polski malarz i grafik; syn Jana Popka
  • Artur Popek (ur. 1960) – polski malarz i grafik; syn Stanisława Popka
  • Jan Popek (1942–1980) – polski malarz i grafik; ojciec Amadeusza Popka, brat Stanisława Popka
  • Mieczysław Popek (1916–1944) – polski pilot z okresu II wojny światowej
  • Stanisław Popek (ur. 1936) – polski psycholog, malarz, poeta; ojciec Artura Popka, brat Jana Popka
  • Zbigniew Popek (ur. 1946) – polski kontradmirał
  • Paweł „Popek” Mikołajuw (ur. 1978) – polski raper, wokalista i zawodnik MMA

Wikipedia


popelina

1. rodzaj tkaniny o gęstym splocie, zazwyczaj bawełnianej lub jedwabnej
2. potocznie: coś kiepskiego, słabej jakości lub sytuacja, która źle poszła, była rozczarowująca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. rodzaj tkaniny o splocie płóciennym;

 (1.2) pot. pejor. coś tandetnego, małowartościowego

 (1.3) pot. coś czego się wstydzimy

Wiktionary

Popelina – mocna tkanina wełniana, bawełniana lub jedwabna o splocie płóciennym, przypominająca ryps, wykorzystywana w produkcji koszul, sukni i płaszczy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ty, stary, wczoraj spiłem się do nieprzytomności i taka popelina z tego wyszła, że szkoda gadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɛˈlʲĩna, AS: popelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popelinowy, popeliniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) badziewie, kaszana, maniana, tandeta

 (1.3) blamaż, kaszana, kompromitacja, maniana, obciach, wstyd

Wiktionary


poperczyn

Poperczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Żółkiewka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Żółkiewka. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 160 mieszkańców.

Wikipedia


poperfumować

spryskać perfumami; naperfumować, uperfumować


SJP.pl


popers

przedstawiciel subkultury młodzieżowej aktywnej w Polsce w latach 1981-85, noszący długą grzywkę zaczesaną na bok i bardzo eleganckie ubranie; poppers, sajkowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) socjol. zob. poppers.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poppers
  • Popers (album)

Wikipedia


popertraktować

prowadzić przez pewien czas rozmowy mające doprowadzić do zawarcia umowy lub podpisania układów


SJP.pl


popeye

Popeye – fikcyjny bohater komiksów i krótkometrażowych filmów animowanych, stworzony w 1929 roku przez Elziego Crislera Segara, przedstawiany z nieodłączną fajką w ustach.

W latach 1933–1957 powstał seria kinowych filmów animowanych (pierwszy to: "Marynarz Popeye"), a w latach 1960–1962 serial animowany. W 1980 Robert Altman nakręcił film fabularny, z dekoracji stworzonych do niego na Malcie powstał park rozrywki Popeye Village.

Wikipedia


popełnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popełniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popełniać ndk.

 rzecz. popełnienie n.

Wiktionary


popełniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. popełnić)

 (1.1) robić coś nieodpowiedniego czy złego

 (1.2) żart. stawać się twórcą czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Procedura została wprowadzona w celu uniknięcia pretensji ze strony tych gęgających senatorów, którzy twierdzą, że flota popełnia zbrodnie wojenne.

 (1.1) Za każdym razem, gdy Józek popełniał błędy w krokach tańca, Małgosia się śmiała do rozpuku.

 (1.2) Codziennie popełniam vlogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popełnienie n., popełnianie n.

 czas. popełnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czynić, dopuszczać się, robić

 (1.2) tworzyć

Wiktionary


popełnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popełnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: popeu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popełnić dk., popełniać ndk.

 rzecz. popełnianie n.

Wiktionary


popełnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. popełniać)

 (1.1) zrobić coś złego

 (1.2) żart. stworzyć marny utwór (np. literacki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem 1939 roku popełniłem poważny błąd kupując sobie kapelusz zwany „panama”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpɛwʲɲit͡ɕ, AS: popeu̯ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popełnienie n.

 czas. popełniać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dopuścić się

 (1.2) spłodzić

Wiktionary


popełznięty

taki, który gdzieś popełznął; popełźnięty, popełzły


SJP.pl


popełzły

taki, który gdzieś popełzł; popełznięty, popełźnięty


SJP.pl


popełźnięty

taki, który gdzieś popełznął; popełznięty, popełzły


SJP.pl


popi

przymiotnik od: pop (w znaczeniu: duchowny prawosławny)


SJP.pl


popichcić

potocznie: spędzić pewien czas na pichceniu; pogotować


SJP.pl


popicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popić.

Wiktionary


popiec

spędzić pewien okres czasu na pieczeniu; upiec coś jedno po drugim


SJP.pl


popiel

paląc, zamieniać w popiół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitsłow. legendarny władca Polan lub Goplan z IX wieku;

 (1.2) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. wieś w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Piszczac;

 (2.2) geogr. miejscowość w północno-wschodniej Litwie nad rzeką Rowieją;

 (2.3) geogr. toponim, nazwa szeregu wzniesień i wzgórz w Polsce

Wiktionary

Popiel ІІ; "de regno Pumpil (Popel)", imię, rekonstruowane, jako Pąpyl – legendarny władca Polan lub Goplan z IX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według Galla na postrzyżynach u Piasta miał być obecny również sam Popiel, gdyż "książę wcale nie uważał sobie za ujmę zajść do swojego wieśniaka".

 (2.1) Według spisu powszechnego z roku 1921 miejscowość Popiel posiadała 12 domów i 68 mieszkańców.

 (2.2) W pałacu w Popielu urodził się hetman wielki litewski Janusz Radziwiłł.

 (2.3) Wchodząc na Popiel, widzieliśmy żmiję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popiołek mrz., popielatość ż., Popielec mrz., popielica ż., popielice lm nm., popielisko n., popielnik mrz., popiół mrz.

 czas. popielić ndk.

 przym. popielaty

 przysł. popielato

Wiktionary


popiela

nazwisko


SJP.pl


popielarczyk

nazwisko


SJP.pl


popielarski

nazwisko


SJP.pl


popielarz

1. robotnik pracujący przy usuwaniu popiołu i żużlu spod palenisk w kopalni, elektrowni itp.;
2. dawniej: człowiek zajmujący się wypalaniem lub sprzedawaniem popiołu


SJP.pl


popielatka

Popielatka ("Oplosia") – rodzaj chrząszczy z rodziny kózkowatych.

Wikipedia


popielato

przysłówek

 (1.1) w barwie jasnoszarej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popielaty

 rzecz. Popiel mos./mrz./ż.

Wiktionary


popielatobiało

przysłówek sposobu

 (1.1) z użyciem popielatobiałej barwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuchnia, pomalowana przez Romana na popielatobiało, prezentowała się znakomicie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popielatobiały

Wiktionary


popielatobiały

biały o popielatym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) biały o popielatym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludmiła przyszła w popielatobiałej garsonce ze sztruksu.

 (1.1) Zdobysław dostał popielatobiałe skarpety od salowych z trzeciego piętra.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. popielatobiało

Wiktionary


popielatobrunatny

brunatny o popielatym odcieniu


SJP.pl


popielatoczarny

przymiotnik

 (1.1) czarny o popielatym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W popielatoczarnych pelerynach wyskoczyliśmy ratować pranie przed deszczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlatɔˈt͡ʃarnɨ, AS: popʹi ̯elatočarny

Wiktionary


popielatoniebieski

niebieski o odcieniu popielatym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niebieski o popielatym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te popielatoniebieskie spodnie wyblakły, czy takie były oryginalnie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlatɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: popʹi ̯elatõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary


popielatopłowy

płowy o popielatym odcieniu


SJP.pl


popielatosiwy

siwy o odcieniu popielatym


SJP.pl


popielatosrebrzysty

srebrzysty o odcieniu popielatym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) srebrzysty o popielatym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mewy pod słońce wydawały się popielatosrebrzyste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlatɔsrɛˈbʒɨstɨ, AS: popʹi ̯elatosrebžysty

Wiktionary


popielatoszarawy

nieco szary o popielatym odcieniu


SJP.pl


popielatoszary

szary o odcieniu popielatym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szary o popielatym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodaj trochę koloru do tego pokoju, bo w tych popielatoszarych ścianach wszystko wydaje się smutne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlatɔˈʃarɨ, AS: popʹi ̯elatošary

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szaropopielaty

Wiktionary


popielatowłosy

mający popielate włosy


SJP.pl


popielatożółty

żółty o odcieniu popielatym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żółty o popielatym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od czego są te popielatożółte plamaamy na prześcieradle?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlatɔˈʒuwtɨ, AS: popʹi ̯elatožuu̯ty

Wiktionary


popielaty

mający kolor popiołu, szary, jasnoszary


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor jasnoszary, taki jak kolor popiołu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmyjesz te popielate ślady ze szklanki, czy ja mam to zrobić?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: popʹi ̯elaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Popiel mos./mrz./ż., popiół mrz., popielnica ż., popiel ż., popielatość ż.

 przysł. popielato

Wiktionary


popielcowy

przymiotnik

 (1.1) rel. związany z Popielcem, odbywający się w Popielec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlˈt͡sɔvɨ, AS: popʹi ̯elcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiołek mrz., popioły nmos., popielnica ż., Popielec, popiół, popielniczka

Wiktionary


popielec

dzień rozpoczynający okres Wielkiego Postu; środa popielcowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. zob. Środa Popielcowa.

Wiktionary

Środa Popielcowa, Popielec (staropolska nazwa: Wstępna Środa) − w kalendarzu katolickim pierwszy dzień wielkiego postu, przypadający 46 dni (40-dniowy okres postu po wyłączeniu niedziel) przed Wielkanocą, czyli między 4 lutego a 10 marca. Jest to dzień pokuty − obowiązują:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dopiero we wstępną środę, w Popielec, nie szykując nawet śniadania, ogarnęła się, jak mogła najlepiej, dzieci dała pod Weronczyną opiekę i zabierała się do wyjścia.

 (1.1) Na ten popielec zjeżdżali się i schodzili do kościołów wszyscy katolickiego wyznania, panowie nawet najwięksi nigdy go nie opuszczali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲjɛlɛt͡s, AS: popʹi ̯elec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielnica ż., popiół mrz., popielnik mos./mrz.

 przym. popielcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Środa Popielcowa, Wstępna Środa

Wiktionary


popielewicz

nazwisko


SJP.pl


popielewo

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Popielewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Popielewo – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino.
  • Popielewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Konarzyny
  • Popielewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
  • Popielewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
  • Popielewo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, gminie Nowe Warpno
  • Popielewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
  • Popielewo – dawna gromada
  • Popielewo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Suchopol
  • Popielarnia, Popielarze, Popiele, Popioły

Wikipedia


popielewski

przymiotnik od: Popielów (miejscowość)


SJP.pl


popielgrzymkowy

występujący po pielgrzymce


SJP.pl


popielica

1. roślina z rodziny różowatych, o płożących pędach i kwaśnych, pokrytych sinym nalotem owocach, rosnąca dziko w całej Polsce; jeżyna popielicowa;
2. gryzoń nadrzewny z rodziny pilchowatych, żywiący się nasionami, owocami a także owadami i ślimakami, zasypiający na zimę; pilch;
3. potocznie: wyprawiona skóra z tego gryzonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Glis|Brisson|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny popielicowatych, nadrzewny gryzoń o popielatym futrze

 (1.2) zool. gryzoń z rodzaju popielic (1.1)

 (1.3) lm. popielice → futro z popielicy (1.2)

 (1.4) bot. nazwa systematyczna|Rubus caesius|L.|ref=tak., gatunek rośliny z rodziny różowatych;

 (1.5) bot. roślina z gatunku popielic (1.4)

 (1.6) bot. nazwa systematyczna|Pericallis × hybrida|ref=tak., mieszaniec roślin z rodziny astrowatych;

 (1.7) bot. roślina z gatunku popielic (1.6)

Wiktionary

Popielica ("Glis") – rodzaj ssaków z podrodziny popielic (Glirinae) w obrębie rodziny popielicowatych (Gliridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szukając miejsca hibernacji popielice schodzą na ziemię.

 (1.2) Zauważyłem popielicę wspinającą się po pniu drzewa.

 (1.4) Z owoców popielicy robi się wyśmienite koktajle.

 (1.7) Obsadzę rabatę popielicami i studentkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Popielec mrz., popiół mrz., popielicowate nmos., Popiel mos./mrz.

 przym. popielicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popielica szara

 (1.2) daw. pilch

 (1.4) jeżyna popielica, ostrężyna

 (1.6) cyneraria, popielnik

Wiktionary


popielice

1. roślina z rodziny różowatych, o płożących pędach i kwaśnych, pokrytych sinym nalotem owocach, rosnąca dziko w całej Polsce; jeżyna popielicowa;
2. gryzoń nadrzewny z rodziny pilchowatych, żywiący się nasionami, owocami a także owadami i ślimakami, zasypiający na zimę; pilch;
3. potocznie: wyprawiona skóra z tego gryzonia


SJP.pl

Popielice (Glirinae) – podrodzina ssaków z rodziny popielicowatych (Gliridae).

Wikipedia


popielicowate

rodzina ssaków wiewiórkokształtnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Gliridae|Muirhead|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu gryzoni;

Wiktionary

Popielicowate, pilchowate (Gliridae) – rodzina ssaków z podrzędu wiewiórkokształtnych (Sciuromorpha) w rzędzie gryzoni (Rodentia). Obejmuje blisko 30 gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Formy naziemne popielicowatych przypominają myszy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielniczka ż., popielica ż.

Wiktionary


popielicowaty

o cechach popielicowatych (pilchowatych - gryzoni z grupy pośredniej między myszowatymi a wiewiórkowatymi, obejmującej kilkadziesiąt gatunków o puszystym ogonie i cennym futrze); pilchowaty


SJP.pl


popielisko

miejsce po ognisku lub pożarze; pogorzelisko, pożarzysko, zgliszcze, spalenisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) popioły pozostałe po pożarze lub paleniu czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z tymi wskazówkami ikonę znaleziono na popielisku, przykrytą metrową warstwą popiołu i gruzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popiół mrz., popiołek mrz., popielica ż., popielnica ż., popielnik mrz., popielniczka ż., popioły nmos., popielenie n., spopielenie n., Popiel mos., Popielec mrz., popiołka ż.

 czas. popielić ndk., popieleć ndk., spopielić dk.

 przym. popiołowy, popielcowy, popielaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogorzelisko, zgliszcze

Wiktionary


popielić

paląc, zamieniać w popiół


SJP.pl


popielnica

1. naczynie służące do przechowywania prochów zmarłego po spaleniu; urna;
2. rzad. popielniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: popielniczka

 (1.2) przest. naczynie na prochy (popioły) zmarłego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlʲˈɲit͡sa, AS: popʹi ̯elʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popiół m., popiołek m., popioły nmos., popielnik m., Popielec m.

:: zdrobn. popielniczka ż.

 czas. popielić, spopielić

 przym. popielnicowy, popielny, popielcowy, popielaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) urna

Wiktionary


popielniczka

płytkie naczynie na popiół z papierosów i niedopałki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

Wiktionary

Popielniczka – naczynie służące do doraźnego gromadzenia popiołu z wyrobów tytoniowych oraz ich niedopałków i niedopałków zapałek. Większość popielniczek jest zaprojektowana w taki sposób, aby można było o nie opierać tlące się papierosy, cygaretki czy cygara.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kelnerka opróżniła popielniczkę gościom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlʲˈɲit͡ʃka, AS: popʹi ̯elʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiołek mrz., Popielec mrz., popielica ż., popielicowate nmos., popielnica ż., popielnik mrz., popioły nmos., popiół mrz.

 czas. popielić dk., spopielić dk.

 przym. popiołowy, popielcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk aszynbecher

Wiktionary


popielnik

część paleniska w piecu, gdzie gromadzi się popiół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. zbiornik pod komorą paleniskową pieca lub kotła;

 (1.2) bot. cyneraria

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) liter. ktoś zrodzony z popiołów

Wiktionary

Popielnik – występujący w różnego rodzaju piecach lub kotłach zbiornik pod komorą paleniskową, w którym gromadzi się popiół, opadający do niego poprzez ruszt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Wojtusia z popielnika / iskiereczka mruga.

 (1.2) Na rabacie posadzimy popielniki, astry i studentki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiołek mrz., popiół m., popielec m., Popielec m., Popiel m., Popielniki nmos., popielnica ż., popielniczka ż., popioły nmos.

 czas. popielić ndk.

 przym. popielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. popielorz

 (1.2) cyneraria

Wiktionary


popielno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Popielno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida
  • Popielno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Budzyń

Wikipedia


popielność

→ popielny


SJP.pl

Patrz:

popielny

popielorz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. popielnik

Wiktionary


popielowski

przymiotnik od: Popielów


SJP.pl


popielowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Popiela lub z nim związany


SJP.pl


popielski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Popielski (1907-1997) – polski lekarz
  • Kazimierz Popielski (ur. 1935) – polski psycholog
  • Paweł Popielski (ur. 1968) – polski inżynier
  • Zbigniew Popielski (1935-2015) – polski kompozytor

Wikipedia


popieluszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. jeżyna

Wiktionary


popielów

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. wieś na Ukrainie;
3. dzielnica Rybnika


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Popielów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Liw
  • Popielów – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Popielów
  • Popielów – dzielnica Rybnika
  • Popielów – stacja kolejowa w miejscowości Popielów, w województwie opolskim
  • Popielów – dawna gromada w woj. opolskim
  • Popielów (Попелів) – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim na Ukrainie
  • Gmina Popielów

Wikipedia


popielówek

Popielówek (niem. "Hennersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Lubomierz.

Wikipedia


popieprzać

potocznie: szybko się poruszać; zaiwaniać, zapieprzać, zasuwać


SJP.pl


popieprzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popieprzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popieprzyć

 rzecz. pieprzniczka ż.

Wiktionary


popieprzony

1. przyprawić pieprzem;
2. potocznie: pomylić coś; pokręcić, popierniczyć, pochrzanić;
3. potocznie: mówić głupstwa, bzdury przez pewien czas;
4. popieprzyć się:
a) potocznie: stawać się trudnym do odróżnienia; pochrzanić się, poplątać się;
b) nieco wulgarnie: uprawiać seks przez pewien czas


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. szurnięty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprzniczka ż.

 czas. pieprznąć

Wiktionary


popieprzyć

1. przyprawić pieprzem;
2. potocznie: pomylić coś; pokręcić, popierniczyć, pochrzanić;
3. potocznie: mówić głupstwa, bzdury przez pewien czas;
4. popieprzyć się:
a) potocznie: stawać się trudnym do odróżnienia; pochrzanić się, poplątać się;
b) nieco wulgarnie: uprawiać seks przez pewien czas


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) doprawić pieprzem

 (1.2) pot. pomylić

czasownik zwrotny popieprzyć się

 (2.1) pot. o czymś, co uległo pomyłce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Smakuje wspaniale, ale ja bym to jeszcze popieprzył.

 (1.2) Popieprzyłam opakowania i zamiast soli dodałam cukru.

 (2.1) Popieprzyły mi się ulice i skręciłam za wcześnie.

 (2.1) Na klasówce wszystko mi się popieprzyło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: popʹi ̯epšyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprzniczka ż., popieprzenie n.

 czas. pieprzyć

 przym. pieprznięty

Wiktionary


popieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) udzielanie komuś swojego poparcia, pomaganie komuś w osiąganiu czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Belgowie starali się sprawować władzę (…) poprzez popieranie jednych grup etnicznych przeciwko drugim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛˈrãɲɛ, AS: popʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poparcie n.

 czas. popierać ndk., poprzeć dk.

Wiktionary


popierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poprzeć)

 (1.1) udzielić komuś swojego poparcia, pomagać komuś w działaniu, osiąganiu czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako jeden z nielicznych nie wierzył, że wybuchnie trzecia wojna światowa. Zdawał sobie sprawę że ogromna część społeczeństwa jednak komunistów popiera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲjɛrat͡ɕ, AS: popʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poparcie n., popieranie n.

Wiktionary


popierdalać

wulgarnie: poruszać się, biec gdzieś szybko


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wulg. szybko przemieszczać się między miejscami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Życie narażałem, byś mógł popierdalać z tą teczką i brać grubą forsę za przystawienie pieczątki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, zapierdalać

 przym. popierdolony

Wiktionary


popierdasić

potocznie: pomylić coś lub zrobić w czymś nieporządek; popieprzyć, popierdzielić, popierdolić


SJP.pl


popierdoleniec

pojeb, pojebaniec; wulgarnie:
1. człowiek chory umysłowo, wariat;
2. obraźliwe określenie kierowane głównie do mężczyzn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. osoba niespełna rozumu

Wiktionary

Powiązane:

 zob. pierdolić.

Wiktionary


popierdolić

pojebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. oddać się czynności pierdolenia przez jakiś czas;
2. coś się komuś popierdoliło - coś się komuś pomyliło, ktoś się pomylił


SJP.pl


popierdoliło

czasownik niewłaściwy

 (1.1) wulg. …używany w celu stwierdzenia, że zachowanie danej osoby jest nieakceptowalne lub odstaje od normy i świadczy o tym, że nie jest ona zdrowa psychicznie

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. rodz. n. czasu przesz. trybu oznajm. od popierdolić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiedziałam, że masz hopla na punkcie religii, ale ciebie całkowicie popierdoliło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. porąbało, powaliło; wulg. pojebało

Wiktionary


popierdolony

pojebany; wulgarnie:
1. niezrównoważony psychicznie lub zachowujący się w ten sposób;
2. negatywnie odbiegający od obowiązujących norm


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wulg. szalony, zwariowany, nienormalny

forma czasownika.

 (2.1) ims. przym. bierny od: popierdolić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjaźnię się z nim, ale czasami mam wrażenie, że jest kompletnie popierdolony.

 (1.1) Nikt dokładnie nie wie, jak bardzo popierdolony jesteś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ, AS: popʹi ̯erdolõny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popierdolić, popierdalać, pierdolić, zapierdalać

 przym. pierdolnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. stuknięty, walnięty; posp. pieprznięty, popieprzony; wulg. pierdolnięty, pojebany

Wiktionary


popierdywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popierdywać.

Wiktionary


popierdzielać

nieco wulgarnie: szybko się poruszać; zaiwaniać, zapieprzać, zasuwać


SJP.pl


popierdzielić

nieco wulgarnie:
1. pomylić coś z czymś;
2. spędzić pewien czas na mówieniu głupstw albo nieprawdy


SJP.pl


popierdzielony

nieco wulgarnie:
1. pomylić coś z czymś;
2. spędzić pewien czas na mówieniu głupstw albo nieprawdy


SJP.pl


popierdzieć

potocznie: spędzić pewien czas na głośnym wypuszczaniu nagromadzonych w organizmie gazów jelitowych; poprykać, poprukać


SJP.pl


popierdółka

potocznie:
1. osoba mało zaradna; gapa;
2. coś mało ważnego; błahostka


SJP.pl


popierniczać

potocznie: poruszać się bardzo szybko; zapierniczać, zapierdzielać


SJP.pl


popiersie

rzeźba lub płaskorzeźba przedstawiająca górną część postaci; biust


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

Wiktionary

Popiersie – w rzeźbie i malarstwie portretowym półpostać, przedstawienie modelu w ujęciu do ramion.

Model ten najczęściej stosowany jest w odniesieniu do portretu rzeźbiarskiego osadzonego na postumencie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲjɛrʲɕɛ, AS: popʹi ̯erʹśe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierś ż., piersiówka ż.

 przym. popiersiowy, piersiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. biust

Wiktionary


popiełuszko

nazwisko, m.in. Jerzy Popiełuszko (1947-1984) - polski ksiądz, związany z Solidarnością, zamordowany przez funkcjonariuszy SB


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Popiełuszko – polski kapłan zamordowany przez SB, błogosławiony Kościoła katolickiego
  • Marianna Popiełuszko – matka błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki
  • Popiełuszko. Wolność jest w nas – film o ks. Jerzym Popiełuszce z 2009 r.

Wikipedia


popigaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, uchodzi do estuarium Chatangi;

Wiktionary

Popigaj (ros. Попигай) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim. Długość 532 km; powierzchnia dorzecza 50 300 km²; średni przepływ przy ujściu 400 m³/s.

Wypływa z małego jeziora Czonno-Kiuel na Płaskowyżu Anabarskim; płynie szeroką, zabagnioną doliną przez Nizinę Półnosnosyberyjską; uchodzi do estuarium Chatangi; główny dopływ Rassocha (lewy).

Wikipedia


popijacha

spotkanie towarzyskie, na którym pije się dużo alkoholu; popijawa


SJP.pl


popijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popijać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popijać

Wiktionary


popijarski

pozostały po pijarach, należący dawniej do pijarów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który kiedyś należał do pijarów lub pijarek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zniszczonym klasztorze popijarskim w Białej Wodzie internowano zakonnice z terenu Czechosłowacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijar mos., pijarka ż.

 przym. pijarski

Wiktionary


popijawa

spotkanie towarzyskie, na którym pije się dużo alkoholu; popijacha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. impreza suto zakrapiana alkoholem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n., pijany mos., pijus mos., pijak mos./mrz.

 czas. popijać ndk.

 przym. pijany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balanga, biba, bibka, libacja, melanż

Wiktionary


popijać

pić w pewnych odstępach czasu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. popić)

 (1.1) pić małymi łykami, wolno

 (1.2) pić po przełknięciu czegoś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. popić)

 (2.1) pot. pić nierzadko alkohol

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) - Twoje zdrowie, Adi - mówił Kowalski, popijając beczkowy żywiec, który smakował tak samo jak gdzie indziej, ale był pięć razy droższy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popijała mos., popijanie n., popijawa ż., pijany mos.

 czas. pić, pijać, popić dk.

 przym. pijany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zapijać

 (2.1) upijać się

Wiktionary


popikać

pikać przez pewien czas


SJP.pl


popiołeczek

zdrobnienie od: popiołek


SJP.pl


popiołek

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od popiół

 (1.2) niewielka ilość popiołu

 (1.3) miałki popiół

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Popiołek – funkcjonariusz Służby Więziennej
  • Bożena Popiołek (ur. 1962) – polska historyk
  • Edward Popiołek (ur. 1939) – polski inżynier
  • Franciszek Popiołek (1868-1960) – polski historyk
  • Jolanta Popiołek (ur. 1947) – polska polityk
  • Józef Grzegorz Popiołek (ur. 1704) – polska teolog
  • Kazimierz Popiołek (1903-1986) – polski historyk, syn Franciszka
  • Krzysztof Popiołek (ur. 1956) – polski polityk i samorządowiec
  • Wojciech Popiołek (ur. 1951) – polski prawnik
  • Zofia Popiołek (ur. 1952) – polska administratywistka
  • Ryszard Popiołek – jeden z bohaterów serialu Dom

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Lecz na jednym końcu były włosy ludzkie, które skwiercząc w lekki popiołek się zamieniły, i strumieniem powietrza uniesione, w komin się uniosły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiół mrz., popielica ż., popielnica ż., popielnik mrz., popielniczka ż., popioły nmos., popielenie n., spopielenie n., Popiel mos., Popielec mrz., popiołka ż.

 czas. popielić ndk., popieleć ndk., spopielić dk.

 przym. popiołowy, popielcowy, popielaty

Wiktionary


popiołoporyt

sztuczne kruszywo lekkie otrzymywane przez spiekanie popiołów lotnych


SJP.pl


popioły

1. stała pozostałość po spaleniu substancji organicznej, np. paliw stałych lub płynnych, czy masy organizmów żywych;
2. o czymś, co przestało istnieć;
3. zwykle w liczbie mnogiej: szczątki po spaleniu zwłok;
4. obrócić w popiół - zniszczyć coś zupełnie;
5. nie zasypiać gruszek w popiele - nie zaniedbywać czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) szczątki pozostałe po spaleniu zwłok

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B., W. lm. od: popiół

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Popioły – opuszczona wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Wielka Nieszawka
  • Popioły – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Budry
  • Popioły – dawna gmina wiejska
  • Popioły – dawna gromada
  • Popioły – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Hermanowicze.
  • Popioły – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Łomasze.
  • Popioły – powieść Stefana Żeromskiego
  • Popioły – film Andrzeja Wajdy
  • Popiół
  • Popielarnia, Popielarze, Popiele, Popielewo
  • Ulica Popioły w Łodzi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozsypał popioły swojego ojca nad rzeką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲjɔwɨ, AS: popʹi ̯ou̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiołek mrz., popiół mrz., popielnica ż., popielnik mrz., popielniczka ż.

 przym. popiołowy, popielcowy

 czas. popielić ndk., spopielić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prochy

Wiktionary


popiołówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Popiołówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Korycin.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


popis

zaprezentowanie swoich umiejętności, swojej wiedzy, itd. przed publicznością; pokaz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pokaz swoich umiejętności, zdolności lub wiedzy przed publicznością

Wiktionary

Popis (okazowanie) – tryb przeglądu chorągwi pospolitego ruszenia polskiej szlachty danego województwa bądź ziemi.

W wojsku polskim w XV-XVIII wieku był to pisemny spis żołnierzy danego oddziału dokonywany przez pisarza polnego. Spisywano ludzi, konie oraz uzbrojenie, a uzyskane informacje stanowiły podstawę do wypłaty żołdu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Napuszył się cały i tanecznym krokiem ruszył w kierunku samicy, która stała spokojnie, czekając z zainteresowaniem na popis potencjalnego partnera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔpʲis, AS: popʹis

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popisać się, popisywać się

 przym. popisowy

 rzecz. pisanina ż.

Wiktionary


popiskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popiskiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popiskiwać ndk.

 rzecz. pisklę n.

Wiktionary


popiskiwać

czasownik

 (1.1) piszczeć cicho, z przerwami, co pewien czas

 (1.2) pot. mówić cienkim, piskliwym głosem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisklak, który wypadł z gniazda, popiskiwał cichutko w trawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲiˈsʲcivat͡ɕ, AS: popʹisʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popiskiwanie n., pisk m., pisklę n.

Wiktionary


popisowy

taki, którym można się pochwalić


SJP.pl


popisy

zaprezentowanie swoich umiejętności, swojej wiedzy, itd. przed publicznością; pokaz


SJP.pl


popisywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. popisać)

 (1.1) rzad. pisać od czasu do czasu

 (1.2) rzad. pisać przez długi czas

 (1.3) rzad. pisać wiele

czasownik zwrotny niedokonany popisywać się (dk. popisać się)

 (2.1) czynić na pokaz; robić co, żeby zwrócić czyjąś uwagę

Wiktionary


popiszczeć

spędzić pewien czas na piszczeniu


SJP.pl


popisówa

potocznie: popisywanie się; popisówka


SJP.pl


popisówka

potocznie: popisywanie się; popisówa


SJP.pl


popita

wypić trochę płynu po zjedzeniu, połknięciu czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: popitka

Wiktionary


popitalać

młodzieżowo: pędzić dokądś; zapieprzać, zasuwać, zapierniczać, zapitalać


SJP.pl


popitka

potocznie:
1. napój do popijania alkoholu; przepitka, zapojka;
2. płyn do popicia czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. napój używany do przepijania wódki

Wiktionary


popitolić

potocznie:
1. przez pewien czas mówić coś głupiego, nieprawdziwego lub nie na temat;
2. przez pewien czas grać nieumiejętnie na instrumencie muzycznym;
3. pomylić, pomieszać; pokręcić, pochrzanić


SJP.pl


popiwek

nazwa podatku od ponadnormatywnych wypłat wynagrodzeń, obowiązującego w Polsce w latach dziewięćdziesiątych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. podatek od ponadnormatywnych wypłat wynagrodzeń;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲivɛk, AS: popʹivek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popiwkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrótowiec PPWW

Wiktionary


popiół

1. stała pozostałość po spaleniu substancji organicznej, np. paliw stałych lub płynnych, czy masy organizmów żywych;
2. o czymś, co przestało istnieć;
3. zwykle w liczbie mnogiej: szczątki po spaleniu zwłok;
4. obrócić w popiół - zniszczyć coś zupełnie;
5. nie zasypiać gruszek w popiele - nie zaniedbywać czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szary proszek pozostający po spaleniu czegoś

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim rozpaliłem w piecu, musiałem wygarnąć z niego popiół.

 (1.1) Kopciuszku, tobie się udało oddzielić mak od popiołu przez jedną noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔpʲjuw, AS: popʹi ̯uu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielica ż., popielnica ż., popielnik mrz., popielniczka ż., popioły nmos., popielenie n., spopielenie n., Popiel mos., Popielec mrz., popiołka ż.

:: zdrobn. popiołek mrz.

 czas. popielić ndk., popieleć ndk., spopielić dk.

 przym. popiołowy, popielcowy, popielaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żużel; gw. Górny Śląsk asza, haś, hasie

Wiktionary


popić

wypić trochę płynu po zjedzeniu, połknięciu czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|popijać.

czasownik nieprzechodni

 (2.1) pot. dokonany od|popijać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popijać, pić

Wiktionary


popiłować

spędzić czas na piłowaniu


SJP.pl


popiński

nazwisko


SJP.pl


popjazzowy

→ pop jazz [czytaj: popdżezowy]


SJP.pl


popko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Popko – polski nauczyciel i polityk
  • Luke Popko – amerykański hokeista
  • Maciej Popko – polski orientalista, hetytolog
  • Michał Popko – polski duchowny, działacz i publicysta baptystyczny

Wikipedia


popkorn

potocznie: prażona kukurydza; popcorn


SJP.pl


popkowski

nazwisko


SJP.pl


popkultura

kultura masowa - przeznaczona dla masowego odbiorcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kultura popularna, zwykle rozrywkowa, łatwa w odbiorze, przeznaczona dla masowego odbiorcy;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pop-kultura ż., popkulturowość ż.

 przym. popkulturowy

 przysł. popkulturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pop-kultura, kultura masowa, kultura popularna

Wiktionary


popkulturalny

→ popkultura; popkulturowy


SJP.pl


popkulturowy

→ popkultura; popkulturalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z popkulturą, dotyczący popkultury

 (1.2) taki, który ma cechy popkultury, należący do popkultury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pop-kultura ż., popkultura ż., kultura popularna ż.

Wiktionary


poplamiony

zrobić plamy na czymś; zaplamić


SJP.pl


poplamić

zrobić plamy na czymś; zaplamić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. plamić)

 (1.1) dokonany odamić.

czasownik zwrotny dokonany poplamić się (ndk. plamić się)

 (2.1) dokonany odamić się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plama ż.

 przym. plamisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobrudzić, zaplamić

 (2.1) pobrudzić się, zaplamić się; gw. Górny Śląsk ukidać się

Wiktionary


poplanować

spędzić pewien czas na planowaniu


SJP.pl


poplebiscytowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) następujący po plebiscytebiscycie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okresie poplebiscytowym na ulicach wciąż nie było bezpiecznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebiscyt mrz.

 przym. plebiscytowy

Wiktionary


poplecznictwo

1. popieranie kogoś w zamian za jakieś korzyści;
2. przestępstwo polegające na udzielaniu pomocy osobie, która popełniła przestępstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. działania wyrażające poparcie dla kogoś lub czegoś

 (1.2) praw. udzielenie sprawcy przestępstwa pomocy w uniknięciu odpowiedzialności karnej;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiejsza Gagauzja to region bardzo biedny i zacofany, ale na jego korzyść przemawia poplecznictwo Turcji, która będąc lokalną potęgą w basenie Morza Czarnego, jest gwarantem status quo.

 (1.2) Najpierw sąd rozpatrzy sprawę ich dwojga znajomych oskarżonych o poplecznictwo, którzy dobrowolnie chcą się poddać karze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poplecznik m., popleczniczka ż.

Wiktionary


popleczniczka

kobieta popierająca, trzymająca czyjąś stronę, pomocnica, wspierająca czyjeś poczynania


SJP.pl


poplecznik

popierający, trzymający czyjąś stronę, pomocnik, wspierający czyjeś poczynania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto kogoś popiera; zwolennik, stronnik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poplecznictwo n.

:: fż. popleczniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzymierzeniec, zausznik, adherent

Wiktionary


poplewić

spędzić pewien czas na plewieniu


SJP.pl


poplezyrowany

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o skórze poprzecinany

Wiktionary


popleć

1. pleć (plewić) przez jakiś czas;
2. wypleć grządki kolejno, jedną po drugiej


SJP.pl


poplon

rośliny uprawiane między zbiorem a siewem dwóch roślin uprawianych jako plony główne na tym samym polu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rośliny zasiane po zebraniu głównego plonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plon mrz.

Wiktionary


poplony

rośliny uprawiane między zbiorem a siewem dwóch roślin uprawianych jako plony główne na tym samym polu


SJP.pl


poplotka

roślina z rodziny męczennicowatych; paplotka


SJP.pl


poplumkać

potocznie: pograć (zazwyczaj niedbale, nieudolnie) na jakimś instrumencie muzycznym; pobrzdąkać, pobrzdękać, pobrzękać, pobrząkać


SJP.pl


popluć

pokryć śliną w wielu miejscach


SJP.pl


popląsać

spędzić pewien czas na pląsaniu


SJP.pl


poplątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) splątanie całkiem

Wiktionary


popmetalowy

→ pop metal


SJP.pl

Patrz:

pop metal

popochać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zrobić coś szybko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aleś tóm robote gibko popochoł.

Wiktionary


popod

przyimek o znaczeniu podobnym do przyimka "pod", uwydatnia rozległość przedmiotów


SJP.pl


popodbarwiać

podbarwić po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodciągać

podciągnąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodglądać

spędzić pewien czas na podglądaniu


SJP.pl


popodkręcać

1. podkręcić po kolei, wiele razy;
2. podkręcać przez pewien czas


SJP.pl


popodkurczać

podkurczyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodniecać

spędzić pewien czas na podniecaniu


SJP.pl


popodpalać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) celowo spowodować zapalenie się wielu rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale Persowie się nie ukazywali. Chcąc osłabić armię rzymską przed rozstrzygającą walką, popodpalali niwy bogate, złotym jęczmieniem i pszenicą okryte, tudzież śpichrze i stodoły wiejskie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podpalać ndk., podpalić dk.

Wiktionary


popodpinać

podpiąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodpisywać

podpisać po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodrywać

poderwać po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodrzynać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) tnąc od spodu ostrym narzędziem, przeciąć wiele czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech moi Lipkowie, skoro płomień w mieście zobaczą, zaraz na tych żołnierzy, którzy są tu w fortalicji, uderzą i gardła im popodrzynają […]

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poderżnąć dk., podrzynać ndk.

Wiktionary


popodróżować

spędzić pewien czas na podróżach; przepodróżować


SJP.pl


popodsuwać

podsunąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodwyższać

podwyższyć wiele czegoś


SJP.pl


popodziwiać

spędzić pewien czas na podziwianiu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) spędzić pewien czas na podziwianiu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szedł właśnie wtedy jeden taki kłębek, rudozłoty, z przedziałkiem na plecyecach, nawet spojrzał na mnie przelotnie, ja zaś przystanęłam i obróciłam się za siebie[,] aby popodziwiać jego truchcik i błogostan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɔˈd͡ʑivʲjät͡ɕ, AS: popoʒ́ivʹi ̯äć

Wiktionary


popodłączać

podłączyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popoić

1. spoić, napoić wiele osób lub zwierząt;
2. poić przez jakiś czas


SJP.pl


popojutrze

w dniu następującym trzy dni po dniu dzisiejszym


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) za trzy dni, dwa dni po jutrze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) dzień następujący dwa dni po jutrze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutro n., pojutrze n.

 przysł. jutro, pojutrze

Wiktionary


popokładać

popokładać się -
1. położyć się jeden za drugim;
2. przechylić się jedno za drugim


SJP.pl


popolewać

polać po kolei, wiele razy


SJP.pl


popompować

spędzić pewien czas na pompowaniu


SJP.pl


popoprawiać

poprawić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poporcjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poporcjować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poporcjować dk.

Wiktionary


poporcjować

podzielić coś na porcje


SJP.pl


poporodowy

odnoszący się do okresu po urodzeniu przez kobietę dziecka, występujący po porodzie; puerperalny, połogowy, popołogowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fizj. med. wet. następujący po porodzie, związany z okresem po porodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Smutek poporodowy (ang. postpartum blues, baby blues) jest dość powszechną reakcją na nową sytuację, jaką stanowią narodziny dziecka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porodówka ż.

Wiktionary


poporządkować

spędzić pewien czas na porządkowaniu czegoś


SJP.pl


poposiłkowy

następujący, odbywający się po posiłku


SJP.pl


popotopowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pochodzący z czasów po potopie, mający miejsce po potopie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Długość życia człowieka przedpotopowego […] przekraczała wszelkie znane obecnie rekordy dożycia — sięgała 969 lat. Długowieczność popotopowych patriarchów wykazywała wyraźną tendencję spadkową, osiągali oni wiek 200-300 lat […]

Wiktionary


popow

nazwisko, np. Aleksander Popow (1859-1906), fizyk rosyjski, jeden z pionierów łączności radiowej


SJP.pl

Popow (ros., bułg., mac. "Попов") – jedno z najpopularniejszych nazwisk rosyjskich, bułgarskich i macedońskich. Pochodzi od rzeczownika pop. Forma żeńska Popowa. W wielu językach zapisywane jako Popov, w przeszłości także Popoff.

Wikipedia


popowa

→ pop (muzyka rozrywkowa lub pop-art)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dilana Popowa – bułgarska aktorka i fotomodelka
  • Lubow Popowa – rosyjska malarka i projektantka
  • Sofka Popowa – bułgarska lekkoatletka
  • Walentyna Popowa – radziecka lekkoatletka
  • Popowa – szczyt w Paśmie Jaworzyny Krynickiej w Beskidzie Sądeckim

Wikipedia


popowic

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) syn popa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pop m., popadia ż., popadianka ż., popówka ż., Popadia ż.

 przym. popi, popowy, popowski

Wiktionary


popowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Popowice – część miasta Środa Śląska
  • Popowice – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Fabryczna
  • Popowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski
  • Popowice – osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Popowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański
  • Popowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Pątnów
  • Popowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Stary Sącz
  • Popowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Mogielnica
  • Popowice – przysiółek wsi Chwałowice w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem
  • Popowice – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
  • Popowice – część wsi Wilkowiecko w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Opatów
  • Popowice – część wsi Rębielice Królewskie w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Popów

Wikipedia


popowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Popowicz
  • Adam Paweł Popowicz
  • Alosza Popowicz
  • Dariusz Popowicz
  • Eugeniusz Popowicz
  • Popowicz – miejscowość w Bułgarii

Wikipedia


popowieszać

powieszać wiele czegoś


SJP.pl


popowiększać

powiększyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popowlekać

powlec po kolei, wiele razy


SJP.pl


popowość

→ popowy


SJP.pl

Patrz:

popowy

popowski

przymiotnik od: Popów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ante Popowski – macedoński poeta
  • Henryk Popowski – polski nauczyciel, poseł na Sejm
  • Józef Popowski – polski powstaniec, sybirak, działacz i publicysta polityczno-wojskowy
  • Julian Popowski – polski kolarz szosowy
  • Łukasz Popowski – polski szlachcic
  • Maciej Popowski – polski filolog i dyplomata
  • Nikoła Popowski – macedoński polityk, ekonomista
  • Remigiusz Popowski – polski duchowny, językoznawca
  • Sławomir Popowski – polski publicysta
  • Stanisław Popowski – polski pediatra, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
  • Stefan Popowski – polski malarz, rysownik, krytyk sztuki i architekt
  • Tadeusz Popowski – polski inżynier kolejowy, przemysłowiec, senator

Wikipedia


popowy

→ pop (muzyka rozrywkowa lub pop-art)


SJP.pl


popołedni

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. popołudnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Popołedni tak hónym przeleci, że ani nie pomyślisz, a już je wieczór.

Wiktionary


popołogowy

1. w medycynie: występujący po połogu - okresie po porodzie, w którym w organizmie matki ustępują zmiany zachodzące podczas ciąży i porodu;
2. dawniej: odnoszący się do okresu po urodzeniu przez kobietę dziecka, występujący po porodzie; poporodowy, połogowy, puerperalny


SJP.pl


popołudniami

okres w ciągu dnia mierzony zwykle od południa (obiadu) do wieczora (kolacji)


SJP.pl

przysłówek czasu

 (1.1) w każde popołudnie

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lm. od: popołudnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Popołudniami pomagam matce w sklepie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popołudnie n.

 przysł. popołudniem, po południu

Wiktionary


popołudnie

okres w ciągu dnia mierzony zwykle od południa (obiadu) do wieczora (kolacji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres pomiędzy południem a wieczorem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sobotnie popołudnia wychodziłem z matką na spacer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ, AS: popou̯udʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. południe mrz., popołudniówka ż.

 przym. popołudniowy

 przysł. po południu, popołudniem, popołudniami

Wiktionary


popołudniem

okres w ciągu dnia mierzony zwykle od południa (obiadu) do wieczora (kolacji)


SJP.pl

przysłówek czasu

 (1.1) między południem a wieczorem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Popołudniem pójdę na spacer na molo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popołudnie n.

 przysł. popołudniami, po południu

Wiktionary


popołudniowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się po południu, dotyczący popołudnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozwalał on bowiem na opuszczenie jednostki po apelu popołudniowym, umożliwiając w ten sposób kontakt ze światem zewnętrznym.

 (1.1) W strefie tej deszcze padały niemal codziennie w godzinach popołudniowych lub wieczornych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɔwudʲˈɲɔvɨ, AS: popou̯udʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popołudnie n., popołudniówka ż.

 przym. południowy

 przysł. po południu

Wiktionary


popołudniówka

dziennik ukazujący się po południu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pismo codzienne ukazujace się po południu

 (1.2) przedstawienie teatralne odbywające się w godzinach popołudniowych

 (1.3) zmiana popołudniowa w pracy

Wiktionary

Popołudniówka – dziennik (gazeta) wydawany w systemie sprzedaży, w którym gazeta dostępna jest każdego dnia, lecz dopiero w godzinach popołudniowych.

Popołudniówką o najszerszym zasięgu był „Express Wieczorny”; wśród prasy regionalnej można wymienić kieleckie „Echo Dnia”, wrocławski „Wieczór Wrocławia”, czy też bydgoski „Dziennik Wieczorny”. Obecnie na polskim rynku nie ma już popołudniówek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɔwudʲˈɲufka, AS: popou̯udʹńufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popołudnie n.

 przym. popołudniowy

 przysł. po południu

Wiktionary


popołykać

połknąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popper

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • David Popper – czeski wiolonczelista (1843–1913)
  • Ilona Novák-Popper – węgierska pływaczka (ur. 1925)
  • Karl Popper – austriacki filozof (1902–1994)
  • Wolf Popper – żydowski kupiec (zm. 1621)
  • poppers

Wikipedia


poppers

[czytaj: popers] przedstawiciel subkultury młodzieżowej aktywnej w Polsce w latach 1981-85, noszący długą grzywkę zaczesaną na bok i bardzo eleganckie ubranie; popers, sajkowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wziewny afrodyzjak dla mężczyzn zawierający azotyn alkilowy;

Wiktionary

Po

Wikipedia


popping

[czytaj: poping]
1. styl tańca nowoczesnego;
2. technika gry na gitarze basowej polegająca na podrywaniu strun wszystkimi palcami z wyjątkiem kciuka


SJP.pl

Popping (czasami mylony z electric boogie) – taniec uliczny, zaliczany (obok lockingu) jako jeden z oryginalnych „funky styles”. Został stworzony w 1974 we Fresno (stan Kalifornia) w społeczności afroamerykańskiej przez Boogaloo Sama i jego brata

Popin’ Pete’a. Polega on na szybkim spinaniu i rozluźnianiu mięśni (tzw. "pop") w rytm muzyki w połączeniu z różnymi pozami i ruchami. Tancerz poppingu zwany jest popperem. Jako jeden z najwcześniejszych stylów popping jest zaliczany do tańca hip hop.

Wikipedia


poppsychologia

uproszczona, popularna wersja psychologii; często powierzchowna, komercyjna i niespełniająca standardów naukowych


SJP.pl


popr.

skrót od: poprawny, poprawnie


SJP.pl


poprad

rzeka w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północnej Słowacji i w południowo-wschodniej Polsce;

 (1.2) geogr. miasto w północnej Słowacji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poprad – miasto na Słowacji
  • Poprad – powiat na Słowacji
  • Poprad – rzeka na Słowacji i w Polsce
  • Poprad – samobieżny zestaw przeciwlotniczy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Akcję ratunkową przeprowadzono z wykorzystaniem ratowniczego śmigłowca z Popradu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ.prat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popradzki

Wiktionary


popradzki

przymiotnik od: Poprad


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Popradem, dotyczący Popradu (miasta lub rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poprad mrz.

Wiktionary


popraktykować

spędzić pewien czas na praktykowaniu czegoś


SJP.pl


popraskać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. popękać

Wiktionary


poprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uprasowanie dużej ilości czegoś lub wszystkiego

 (1.2) spędzenie pewnego czasu na prasowaniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasówka ż., prasownictwo n., prasownia ż., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., prasa ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanie n., prasowanko n., prasowarka ż., prasownica ż., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasowalność ż.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy

Wiktionary


poprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) uprasować wiele czegoś lub wszystko

 (1.2) spędzić pewien czas na prasowaniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasówka ż., prasownictwo n., prasownia ż., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., prasa ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanie n., prasowanko n., prasowarka ż., prasownica ż., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasowalność ż.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy

Wiktionary


poprawa

1. zmiana na lepsze; polepszenie
2. polepszenie stanu zdrowia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zmiana stanu czegoś na lepszy; ulepszenie, poprawienie

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. podwyżka wynagrodzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z całą pewnością można znaleźć osoby, które odczuwają poprawę po akupunkturze lub homeopatii, ale co z tymi wszystkimi, którzy próbowali podobnych zabiegów bez skutku?

 (1.2) Od piyrszego dostanym poprawe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈprava, AS: poprava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

:: zdrobn. poprawka ż.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korekta

Wiktionary


poprawczak

zamknięty zakład służący resocjalizacji młodocianych przestępców; dom poprawczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. specjalna placówka resocjalizacyjna przeznaczona dla osób w wieku od 13 do 21 lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpraft͡ʃak, AS: poprafčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawianie n., poprawienie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom poprawczy

Wiktionary


poprawczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z poprawą, dotyczący poprawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawność ż., poprawka ż., poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż.

 czas. poprawiać, poprawić

 przysł. poprawnie

 przym. poprawny

Wiktionary


popraweczka

zdrobnienie od: poprawka


SJP.pl


poprawiacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ten kto coś poprawia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawność ż., poprawka ż., poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż.

 czas. poprawiać, poprawić

 przysł. poprawnie

 przym. poprawny

Wiktionary


poprawialny

dający się poprawiać


SJP.pl


poprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poprawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpraˈvʲjä̃ɲɛ, AS: popravʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawienie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawiać

1. przywracać odpowiednią postać
2. czynić lepszym
3. naprawiać, reperować
4. usuwać błędy, np. w tekstach
5. zwracać komuś uwagę na popełniane przez niego błędy
6. powtarzać coś dla osiągnięcia lepszego efektu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. poprawić)

 (1.1) czynić coś lepszym, doskonalszym

 (1.2) usuwać błędy, np. z tekstu

 (1.3) powtarzać wykonanie jakiejś czynności w celu uzyskania lepszych wyników

 (1.4) regulować lub ustawiać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O, pan naczelnik! – wykrzyknęła trochę zbyt głośno pani Małgosia, poprawiając odruchowo nieco zmierzwioną blond grzywkę, do której rozczochrania przyczyniła się przed chwilą wprawna ręka Waldka.

 (1.2) Całą noc poprawiałem twój projekt. Jak mogłeś narobić w nim tyle błędów?

 (1.3) Jeśli nie poprawisz tego sprawdzianu, możesz nie otrzymać promocji do następnej klasy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpravʲjät͡ɕ, AS: popravʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprawić dk.

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polepszać, ulepszać

 (1.2) korygować

Wiktionary


poprawiciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. poprawiacz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawka ż., poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż.

 czas. poprawiać, poprawić

 przysł. poprawnie

 przym. poprawny

Wiktionary


poprawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poprawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpraˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: popravʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawiny

kontynuacja imprezy, przyjęcia w następnym dniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) powtórzenie uroczystości, powtórne przyjęcie po weselu, chrzcinach itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż., poprawka ż., poprawność ż.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawić

1. przywrócić odpowiednią postać
2. uczynić lepszym
3. naprawić, zreperować
4. usunąć błędy, np. w tekstach
5. zwrócić komuś uwagę na popełnione przez niego błędy
6. powtórzyć coś dla osiągnięcia lepszego efektu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. poprawiać)

 (1.1) dokonany od|poprawiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpravʲit͡ɕ, AS: popravʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprawiać ndk.

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawka

1. drobne poprawienie jakiejś rzeczy
2. powtórny egzamin
3. wartość, którą należy dodać algebraicznie do wartości wskazanej przez przyrząd pomiarowy, aby otrzymać rzeczywistą wartość wielkości mierzonej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skorygowanie czegoś

 (1.2) wersja tekstu

 (1.3) praw. formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego

 (1.4) pot. egzamin poprawkowy

 (1.5) wartość, o którą należy skorygować wyniki pomiaru

Wiktionary

Poprawka ( Поправка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie białocerkiewskim, w hromadzie Mała Wilszanka. W 2024 liczyła 439 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) No to Kowalska, spotkamy się na poprawce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiaczka ż., poprawiciel m., poprawicielka ż., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawkowicz

uczeń zdający egzamin poprawkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczeń lub student zdający egzamin poprawkowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawność ż., poprawka ż., poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż.

 czas. poprawiać, poprawić

 przysł. poprawnie

 przym. poprawny

Wiktionary


poprawkowiczka

→ poprawkowicz


SJP.pl

Patrz:

poprawkowicz

poprawkowy

→ poprawka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z poprawką, dotyczący poprawki

Wiktionary

Patrz:

poprawka

Powiązane:

 rzecz. poprawność ż., poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż., poprawka ż.

 czas. poprawiać, poprawić

 przysł. poprawnie

 przym. poprawny

Wiktionary


poprawniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. poprawczak

Wiktionary


poprawnie

przysłówek

 (1.1) w sposób poprawny, zgodny z poprawnością lub określoną zasadą/przepisem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zasadzie po instalacji Linux już powinien być poprawnie skonfigurowany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpravʲɲɛ, AS: popravʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawidłowo, normalnie

Wiktionary


poprawniej

stopień wyższy od przysłówka: poprawnie


SJP.pl


poprawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: poprawny


SJP.pl


poprawnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. górn. cieśla górniczy

Wiktionary


poprawnościowiec

człowiek dbający o poprawność i czystość języka; purysta


SJP.pl


poprawnościowy

1. związany z poprawnością językową; ortoepiczny;
2. związany ze zgodnością z obowiązującymi normami lub obyczajami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z poprawnością językową, dotyczący poprawności językowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawność ż., poprawianie n., poprawienie n., poprawiny nmos., poprawnościowość ż., poprawczak mrz.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawny

 przysł. poprawnie, poprawnościowo

Wiktionary


poprawność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgodność z normami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • poprawność algorytmu
  • poprawność językowa
    • poprawność gramatyczna
  • poprawność polityczna
  • akceptowalność
  • hiperpoprawność
  • preskryptywizm
  • puryzm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poprawność językową oceniamy na podstawie słownika ortograficznego.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprawiać, poprawić

 rzecz. poprawa ż., poprawczak m., poprawiacz m., poprawianie n., poprawienie n., poprawiny lm. nmos., poprawka ż., poprawkowicz m.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawnościowy, poprawny

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawny

1. zgodny z normą, ustaleniami, dobry, odpowiedni
2. pozbawiony błędów; bezbłędny, prawidłowy
3. niewykraczający poza schematy; przeciętny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpravnɨ, AS: popravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawidłowy, słuszny, właściwy, normalny, regularny, normalny, bezbłędny

Wiktionary


poprawski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Poprawski – polski i kanadyjski trener, działacz sportowy, biznesmen
  • Ryszard Poprawski – polski fizyk
  • Zbigniew Poprawski – polski dramatopisarz

Wikipedia


poprać

1. prać przez jakiś czas;
2. uprać wszystkie rzeczy przeznaczone do prania


SJP.pl


popremierowy

następujący po premierze, np. operowej, teatralnej


SJP.pl


poproch

poproch cetyniak - motyl nocny, szkodnik lasów iglastych


SJP.pl


poprockowy

→ pop rock, → pop-rock [czytaj: pop rokowy]


SJP.pl


poprodukować

spędzić pewien czas na produkowaniu


SJP.pl


poprogramować

spędzić pewien czas na programowaniu


SJP.pl


popromienny

będący efektem promieniowania


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który jest efektem działania promieniowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. promień m., promieniowanie n., wypromieniowanie n., promyk m., promyczek m.

 czas. promieniować ndk., wypromieniować dk.

 przym. promienny, promieniowy, promienisty

 przysł. promiennie, promieniście

Wiktionary


popromować

spędzić pewien czas na promowaniu


SJP.pl


poprosić

1. zaprosić, wezwać
2. zwrócić się do kogoś z prośbą


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. prosić)

 (1.1) dokonany od|prosić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy mój syn wezwie cię do siebie, wysłuchaj go uważnie i zrób wszystko, o co poprosi, najlepiej jak potrafisz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈprɔɕit͡ɕ, AS: poprośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopraszanie n., doproszenie n.

Wiktionary


poprostować

spędzić pewien czas na prostowaniu


SJP.pl


poprotestować

spędzić pewien czas na protestowaniu


SJP.pl


poprowadzić

1. prowadząc kogoś lub coś, dojść do pewnego miejsca;
2. wyznaczyć, narysować;
3. pokierować czymś, zarządzić czymś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) pójść z kimś lub czymś wyznaczając trasę przez lub do jakiegoś miejsca

 (1.2) zająć się przewodniczeniem czegoś

 (1.3) zająć się kierowaniem pojazdem

 (1.4) archit. nakreślić kierunek budowy

 (1.5) geom. narysować linię

czasownik zwrotny dokonany poprowadzić się

 (2.1) poprowadzić (1.1) siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprowadzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaprowadzić

 (1.2) pokierować, przewodniczyć

 (1.3) kierować

 (1.4) nakreślić, narysować, naszkicować, pociągnąć, przeprowadzić, wyznaczyć

 (1.5) nakreślić, narysować, naszkicować, pociągnąć, przeprowadzić, wyznaczyć

Wiktionary


poprowokować

sprowokować po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprucie

1. usunąć przędzę lub szwy z dzianiny;
2. porozrywać coś posługując bronią lub ostrym narzędziem;
3. udać się dokądś bardzo szybko


SJP.pl


poprukać

potocznie: spędzić pewien czas na głośnym wypuszczaniu nagromadzonych w organizmie gazów jelitowych; popierdzieć, poprykać


SJP.pl


popruć

1. usunąć przędzę lub szwy z dzianiny;
2. porozrywać coś posługując bronią lub ostrym narzędziem;
3. udać się dokądś bardzo szybko


SJP.pl


poprykać

potocznie: spędzić pewien czas na głośnym wypuszczaniu nagromadzonych w organizmie gazów jelitowych; popierdzieć, poprukać


SJP.pl


popryszczyć

dawniej:
1. pokryć, obsypać pryszczami;
2. popryszczyć się - dostać pryszczy, okryć się pryszczami


SJP.pl


poprz.

skrót

 (1.1) = poprzednio

 (1.2) = poprzedni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛdʲɲɔ|pɔˈpʃɛdʲɲi, AS: popšedʹńo|popšedʹńi

Wiktionary


poprzebieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poprzebierać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzebierać dk.

Wiktionary


poprzebierać

→ przebierać


SJP.pl

Patrz:

przebierać

poprzebijać

→ przebijać


SJP.pl

Patrz:

przebijać

poprzebywać

spędzić gdzieś dłuższy czas


SJP.pl


poprzeceniać

przecenić wiele czegoś, jedno po drugim


SJP.pl


poprzechadzać

poprzechadzać się - spędzić pewien czas na przechadzaniu się; pospacerować


SJP.pl


poprzechwalać

poprzechwalać się - spędzić pewien czas na przechwalaniu się


SJP.pl


poprzeczesywać

przeczesać jedno po drugim


SJP.pl


poprzeczka

1. belka, rurka ułożona w poprzek czegoś
2. rura, rurka łącząca słupki bramki; także strzał w tę rurkę
3. pręt wyznaczający wysokość do pokonania w skoku wzwyż i o tyczce
4. poziom ambicji, wymagań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) belka albo listwa umocowana w poprzek czegoś

 (1.2) sport. belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce

 (1.3) sport. poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki

Wiktionary

Poprzeczka – część wsi Nawóz w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Nielisz.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zamojskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛt͡ʃka, AS: popšečka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poprzeczny

 przysł. poprzecznie

Wiktionary


poprzeczniak

pas pola, na którym zawraca się końmi przy orce w zagony; zaorywany później dodatkowo; uwrocie


SJP.pl


poprzecznica

1. droga idąca poprzecznie względem innej drogi
2. poprzeczny odcinek jelita grubego; okrężnica poprzeczna
3. belka, rura poprzeczna, krzyżująca się z inną


SJP.pl


poprzecznie

przysłówek

 (1.1) w poprzek, prostopadle do czego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzeczka ż.

 przym. poprzeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszerz

Wiktionary


poprzecznik

w technice: drewniana lub stalowa belka dźwigająca izolatory, przymocowana poprzecznie do słupa


SJP.pl


poprzecznozębne

rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych; ambystomowate, ambystomy


SJP.pl


poprzecznozębny

o cechach poprzecznozębnych (rodzina płazów)


SJP.pl


poprzeczny

ułożony poziomo, prostopadle do czegoś


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ułożony poziomo, prostopadle do czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛt͡ʃnɨ, AS: popšečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzeczka ż.

 przysł. poprzecznie

Wiktionary


poprzedni

taki, który już był; wcześniejszy, dawniejszy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który był uprzednio (w czasie)

 (1.2) taki, który poprzedza (w kolejności)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy poprzedni lokatorzy pozostawiali ten pokój w dobrym stanie, a po tym typku takie zniszczenia!

 (1.2) Cofnij się do poprzedniego rozdziału i przypomnij sobie, skąd przybył ten człowiek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛdʲɲi, AS: popšedʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzednik m., poprzedniczka ż., poprzednica ż., poprzednictwo n., poprzedzanie n., poprzedzenie n.

 czas. poprzedzać ndk., poprzedzić dk.

 przysł. poprzednio

 przym. przedni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wcześniejszy, uprzedni, dawniejszy, skr. poprz.

Wiktionary


poprzednictwo

bycie czymś, co poprzedzało jakąś rzecz i spełniało te same funkcje lub było wcześniejszą postacią czegoś


SJP.pl


poprzedniczka

kobieta zajmująca się czymś przed kimś innym


SJP.pl


poprzednik

ten, kto zajmował się czymś przed kimś innym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, który zajmował się daną sprawą lub był w określonym miejscu poprzednio

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) coś poprzedzającego inną rzecz

 (2.2) jęz. pierwsza, podrzędna część okresu warunkowego

 (2.3) log. pierwsza z części implikacji

Wiktionary

Poprzednik – w rachunku zdań pierwszy (w kolejności zapisu lub odczytywania) argument implikacji, w zapisie typu formula_1 oznaczany symbolem formula_2 Np. w zdaniu „Jeżeli pada deszcz, to na niebie są chmury” poprzednikiem jest zdanie „pada deszcz”. Drugi z argumentów implikacji nazywamy następnikiem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. poprzedniczka ż., poprzedzanie n.

 czas. poprzedzać ndk., poprzedzić dk.

 przym. poprzedni, przedni

 przysł. poprzednio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prekursor

Wiktionary


poprzednio

przysłówek

 (1.1) przed określonym czasem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprzednio nie mieliście tych kafli w kuchni, nieprawdaż?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛdʲɲɔ, AS: popšedʹńo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzednik m., poprzedniczka ż., poprzednica ż., poprzednictwo n., poprzedzanie n., poprzedzenie n.

 czas. poprzedzać ndk., poprzedzić dk.

 przym. poprzedni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedtem

Wiktionary


poprzedstawiać

przedstawić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzedzający

1. być, poruszać się przed kimś, czymś;
2. umieszczać, robić coś przed czymś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. poprzedni (będący przedtem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przybyła tu do naszego miasta nowa trupa aktorów, lepsza od poprzedzającej.

 (1.1) Darujesz mi nieco gorzkie wyrażenia poprzedzającego listu, nadal będe cierpliwszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʃɛd͡zaˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: popšeʒai ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzedzać ndk., poprzedzić dk.

 rzecz. poprzedzanie, poprzedzenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wcześniejszy, dawniejszy; zob. poprzedni.

Wiktionary


poprzedzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poprzedzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʃɛˈd͡zãɲɛ, AS: popšeʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzednik m., poprzedniczka ż., poprzednica ż., poprzednictwo n., poprzedzenie n.

 czas. poprzedzać ndk., poprzedzić dk.

 przym. poprzedni, przedni, poprzedzający

 przysł. poprzednio

Wiktionary


poprzedzać

1. być, poruszać się przed kimś, czymś;
2. umieszczać, robić coś przed czymś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. poprzedzić)

 (1.1) znajdować/przemieszczać się przed kim/czym

 (1.2) występować wcześniej

 (1.3) umieszczać co przed czym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na stół, ku ogólnej radości, wjechała, poprzedzana falą rozkosznego aromatu, micha wieprzowiny duszonej z rodzynkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛd͡zat͡ɕ, AS: popšeʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzednik m., poprzedniczka ż., poprzednica ż., poprzednictwo n., poprzedzanie n., poprzedzenie n.

 czas. wyprzedzać ndk.

 przym. poprzedni, przedni, poprzedzający

 przysł. poprzednio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprzedzać

Wiktionary


poprzedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynność poprzedzania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʃɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: popšeʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poprzedni, poprzedzający, przedni

 przysł. poprzednio

 rzecz. poprzedzanie n.

 czas. poprzedzać

Wiktionary


poprzedzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poprzedzielać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzedzielać dk.

 rzecz. podzielnica ż.

Wiktionary


poprzedziurawiać

przedziurawić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzedzić

1. znaleźć się, odbyć się przed kimś, czymś
2. umieścić, zrobić coś przed czymś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. poprzedzać)

 (1.1) dokonany od|poprzedzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛd͡zit͡ɕ, AS: popšeʒić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poprzedni

 rzecz. poprzednik mos./mrz.

Wiktionary


poprzegrywać

pokopiować dane na jakiś nośnik; pozgrywać


SJP.pl


poprzeistaczać

przeistoczyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzejmować

1. przejąć po kolei, wiele razy;
2. poprzejmować się - spędzić pewien czas na przejmowaniu się


SJP.pl


poprzek

przysłówek

 (1.1) przest. poprzecznie (prostopadle do czego)

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) w poprzek; przest. na poprzek

Wiktionary


poprzekrzywiać

przekrzywić po kolei, wiele razy; powykrzywiać


SJP.pl


poprzelewać

przelać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzeliczać

przeliczyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzemakać

przemoknąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzemawiać

spędzić pewien czas na przemawianiu


SJP.pl


poprzemyśliwać

pozastanawiać się nad czymś; porozważać


SJP.pl


poprzepinać

przepiąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzepisywać

przepisać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzepraszać

przeprosić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzepuszczać

przepuścić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzepychać

1. przepchać po kolei, wiele razy;
2. udrożnić wiele zapchanych przedmiotów; poprzetykać;
3. spędzić pewien czas, przesuwając coś na inne miejsce; poprzesuwać


SJP.pl


poprzerąbywać

przerąbać wiele czegoś


SJP.pl


poprzesiewać

przesiać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzestać

ograniczyć się do czegoś, zadowolić się czymś


SJP.pl


poprzestrzegać

przestrzec po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzestrzeliwać

przestrzelić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzesuwać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) przesunąć większą liczbę czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesunięcie n., suw mrz.

Wiktionary


poprzesypywać

przesypać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzesyłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poprzesyłać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzesyłać dk.

Wiktionary


poprzesyłać

przesłać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzeszkadzać

spędzić pewien czas na przeszkadzaniu


SJP.pl


poprzewijać

przewinąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzewlekać

przewlec po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzewyższać

wielokrotnie przewyższyć kogoś lub coś


SJP.pl


poprzez

przyimek łączący się z biernikiem


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …dołączający obszar, przez który z trudem ktoś/coś przemieszcza się

 (1.2) …dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Droga do tego pensjonatu wiedzie poprzez niebezpieczne tereny.

 (1.2) Poprzez cierpliwość nauczysz się pokory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔpʃɛs, AS: popšes

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) za pośrednictwem, za pomocą, przy pomocy, z pomocą, przez, ustami, przy użyciu

Wiktionary


poprzeziębiany

taki, który się poprzeziębiał


SJP.pl


poprzeć

czasownik przechodni dokonany (ndk. popierać)

 (1.1) dokonany od|popierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔpʃɛt͡ɕ, AS: popšeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeć

 rzecz. poparcie n., popieranie n.

Wiktionary


poprzełączać

przełączyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzeżywać

spędzić pewien czas na przeżywaniu czegoś


SJP.pl


poprzybierać

przybrać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzybliżać

przybliżyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzybywać

przybyć licznie, po kolei


SJP.pl


poprzychylać

przychylić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzyciemniać

przyciemnić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzycinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poprzycinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzycinać dk.

Wiktionary


poprzyciągać

przyciągnąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzydzielać

przydzielić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzygotowywać

1. przygotować po kolei, wiele razy;
2. poprzygotowywać się - spędzić pewien czas, przygotowując się na coś


SJP.pl


poprzygrywać

potowarzyszyć komuś, grając na instrumencie muzycznym


SJP.pl


poprzyimkowy

występujący po przyimku


SJP.pl


poprzyjaźnić

1. dawniej: połączyć przyjaźnią; zaprzyjaźnić;
2. poprzyjaźnić się -
a) przyjaźnić się przez pewien czas;
b) dawniej: zaprzyjaźnić się


SJP.pl


poprzykładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poprzykładać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzykładać dk.

Wiktionary


poprzylepiać

przylepić wiele czegoś


SJP.pl


poprzymilać

poprzymilać się - spędzić pewien czas na przymilaniu się


SJP.pl


poprzymocowywać

przymocować po kolei, wiele razy; poprzytwierdzać


SJP.pl


poprzypalać

przypalić wiele czegoś


SJP.pl


poprzypisywać

przypisać coś wielu osobom, zjawiskom itp.


SJP.pl


poprzyprowadzać

przyprowadzić w dużej liczbie, po kolei


SJP.pl


poprzypływać

przypłynąć kolejno, jeden po drugim


SJP.pl


poprzysiadać

o grupie ludzi: obniżyć pozycję ciała, uginając nogi


SJP.pl


poprzysiąc

postanowić coś pod przysięgą, złożyć przysięgę; poprzysięgnąć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. poprzysięgać)

 (1.1) książk. postanowić pod przysięgą

 (1.2) książk. przen. solennie postanowić lub obiecać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Główna postać lektury poprzysięgła czarnemu charakterowi zemstę za morderstwo swojej ukochanej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔpʃɨˈɕɔ̃nt͡s, AS: popšyśõnc

Wiktionary


poprzysięgnąć

rzadko: postanowić coś pod przysięgą, złożyć przysięgę; poprzysiąc


SJP.pl


poprzystawać

przestarzale: po kolei zatrzymywać się na chwilę


SJP.pl


poprzysychany

taki, który poprzysychał


SJP.pl


poprzytulać

1. przytulić po kolei, wiele razy;
2. spędzić pewien czas na przytulaniu


SJP.pl


poprzytwierdzać

przytwierdzić po kolei, wiele razy; poprzymocowywać


SJP.pl


poprzywierać

przywrzeć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzyznawać

przyznać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzyzywać

przyzwać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzyłączać

przyłączyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popróbować

1. zjeść lub wypić trochę czegoś, aby sprawdzić, jak to smakuje;
2. podjąć próbę czegoś;
3. sprawdzić, czy coś jest takie, jak należy


SJP.pl


popręg

pas podtrzymujący siodło lub kulbakę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zakładany pod brzuchem konia pas przytrzymujący siodło;

Wiktionary

Popręg – element rzędu końskiego. Przebiega on pod brzuchem konia, łącząc obie strony terlicy. Jego głównym zadaniem jest utrzymanie siodła we właściwym położeniu na grzbiecie konia. Występują jeszcze popręgi dodatkowe np. w siodłach typu west, oraz przy niektórych typach sakw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔprɛ̃ŋk, AS: poprẽŋk

Wiktionary


popręgowy

→ popręg


SJP.pl

Patrz:

popręg

poprężniki

Poprężniki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Goszczanów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


popsikać

potocznie: spryskać kogoś lub coś płynem, zwykle w aerozolu; popsiukać


SJP.pl


popsikiwać

potocznie: psikać na coś wielokrotnie


SJP.pl


popsioczyć

potocznie: psioczyć przez pewien czas


SJP.pl


popsiukać

potocznie: spryskać kogoś lub coś płynem, zwykle w aerozolu; popsikać


SJP.pl


popsocić

spędzić pewien czas na psoceniu; pobroić, porozrabiać, połobuzować


SJP.pl


popsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popsować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popsować dk.

Wiktionary


popsować

czasownik przechodni dokonany (ndk. psować)

 (1.1) daw., także. gw-pl|Podhale. popsuć

 (1.2) stpol. zniszczyć

czasownik zwrotny dokonany popsować się (ndk. psować się)

 (2.1) daw. popsuć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do kraju tego, gdzie winą jest dużą / Popsować gniazdo na gruszy bocianie, / Bo wszystkim służą, / Tęskno mi, Panie.

 (1.1) Ale mu powiem: święty Pietruńku! zaklinam cię na ucho Malchusowe, nie czyńże mi wstrętu, boć to poganie tak mi popsowali szatki cielesne…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpsɔvat͡ɕ, AS: popsovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popsowanie n.

 czas. dopsować, napsować, zepsować, nadpsować, wypsować

Wiktionary


popstrucha

popstrucha ibiska - gatunek muchówki z rodziny popstruchowatych


SJP.pl


popsucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popsuć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby „Nord” miała radiostację, to po awarii akumulatorów i popsuciu się wszystkiego, co mogłoby nawalić, szukano by nas już od miesiąca.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popsuć dk.

 rzecz. psujon mzw./mos.

Wiktionary


popsuj

1. osoba psująca wszystko, czego dotknie;
2. majster-popsuj - osoba, która usiłując naprawić lub przerobić coś zawsze to psuje; partacz


SJP.pl


popsuć

1. spowodować, że coś przestaje spełniać swoje funkcje; uszkodzić, zepsuć;
2. zmienić coś na gorsze, np. atmosferę, nastrój, sytuację; pogorszyć;
3. sprowadzić kogoś na złą drogę; zdeprawować, zdemoralizować;
4. popsuć się:
a) nie nadawać się do użytku;
b) zmienić się na gorsze;
c) ulec deprawacji;
d) ulec fermentacji, rozkładowi; zgnić, skwaśnieć, spleśnieć, stęchnąć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. psuć)

 (1.1) sprawić, że coś przestaje spełniać swoją funkcję

 (1.2) zmienić na gorsze

 (1.3) sprawić, że coś przestaje być właściwe

 (1.4) źle wychować

czasownik zwrotny dokonany popsuć się (ndk. psuć się)

 (2.1) ulec uszkodzeniu, przestać spełniać swoją funkcję

 (2.2) stać się gorszym

 (2.3) kulin. stać się niejadalnym w wyniku gnicia, rozkładu, fermentacji

 (2.4) nabrać złych cech, nawyków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popsucie n., psujon mzw./mos.

 czas. psuć

Wiktionary


popudrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posypanie czegoś pudrem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudreza ż., puder m., pudernica ż., puderniczka ż., pudrowanie n., upudrowanie n.

 czas. popudrować dk., pudrować ndk., upudrować dk.

 przym. pudrowy

Wiktionary


popudrować

pokryć pudrem; upudrować, napudrować, zapudrować


SJP.pl


popukać

postukać;
1. pukać wiele razy lub przez pewien czas;
2. popukać się -
a) puknąć się w coś wiele razy;
b) potocznie: odbyć stosunek płciowy kilkakrotnie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|pukać.

czasownik zwrotny popukać się

 (2.1) dokonany od|pukać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ujrzawszy Cesię w oknie wieżyczki wystawiła język i popukała się znacząco w czoło z wybitnie obraźliwą intencją.

Wiktionary


populacja

1. ogół ludzi żyjących w tym samym czasie na danym terenie; zaludnienie;
2. podstawowa jednostka ekologiczna oznaczająca wszystkie osobniki danego gatunku żyjące na danym terenie w tym samym czasie;
3. zbiór będący przedmiotem badań statystycznych; populacja statystyczna, populacja generalna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. ogół ludzi żyjących w tym samym czasie na danym terenie

 (1.2) biol. podstawowa jednostka ekologiczna oznaczająca wszystkie osobniki danego gatunku żyjące na danym terenie w tym samym czasie

 (1.3) stat. zbiór jednostek na temat których wyciągane są wnioski poprzez analizę próby statystycznej

 (1.4) socjol. liczebność populacji (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • populacja (biologia)
  • populacje gwiazdowe
  • populacja statystyczna
    • populacja standardowa
    • populacja nieskończona
    • populacja skończona
  • populacja stacjonarna
  • liczba ludności

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedział, że wszyscy na Hoth są rebeliantami. Nie musiał wyłuskiwać jednej rebelianckiej komórki spośród lojalnej populacji.

 (1.2) Duńskie Towarzystwo Ornitologiczne szacuje, że populacja wróbli zmniejszyła się o połowę od 1976 roku i obecnie liczy około 1,8 miliona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpuˈlat͡sʲja, AS: populacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. populacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludność, ludzie, mieszkańcy, obywatele, społeczeństwo, społeczność, zbiorowość ludzka

 (1.3) populacja statystyczna, populacja generalna, zbiorowość generalna

 (1.4) zaludnienie

Wiktionary


populacjolog

specjalista w zakresie populacjologii


SJP.pl


populacjonizm

koncepcja ekonomiczna, według której siłą państwa jest liczebność zamieszkującego je narodu


SJP.pl


populacyjnie

→ populacyjny


SJP.pl

Patrz:

populacyjny

populacyjny

dotyczący populacji


SJP.pl


popular

członek ugrupowania politycznego w starożytnym Rzymie, działającego w interesie drobnych rolników i plebsu miejskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Popular – singel australijskiego zespołu The Veronicas
  • Popular – singel szwedzkiego piosenkarza Erica Saade
  • Popular – singel kanadyjskiego piosenkarza The Weeknda, amerykańskiego rapera Playboia Cartiego i amerykańskiej piosenkarki Madonny
  • Popular (Asy z klasy) – amerykański serial komediowy
  • Ford Popular – samochód osobowy

Wikipedia


popularniak

potocznie: książka lub czasopismo popularnonaukowe


SJP.pl


popularnie

przysłówek

 (1.1) w sposób powszechnie używany

 (1.2) w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pseudonimy te w gwarze IRC popularnie określa się jako nickname lub krócej nick.

 (1.2) Popularnie rzecz ujmując, typ oleju określają dwa wskaźniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ.puˈlar.ɲɛ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popularny mzw./mrz., popularność

 przym. popularny

Wiktionary


popularniej

stopień wyższy od przysłówka: popularnie


SJP.pl


popularniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: popularny


SJP.pl


popularnoencyklopedyczny

encyklopedyczny w ujęciu popularnym, np. wydawnictwo popularnoencyklopedyczne


SJP.pl


popularnonaukowy

przymiotnik

 (1.1) prezentujący naukę w sposób przystępny dla niespecjalistów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor Abraham opublikował kilka artykułów popularnonaukowych.

Wiktionary


popularność

1. powszechny rozgłos i uznanie społeczne; sława, furora, powodzenie;
2. rzadko: przystępność, zrozumiałość, dostępność; prostota, bezproblemowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta restauracja cieszy się dużą popularnością wśród polityków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpuˈlarnɔɕt͡ɕ, AS: popularność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sława, wzięcie, rozgłos, powodzenie, prestiż, uznanie, renoma

Wiktionary


popularny

1. taki, który zyskał powszechny rozgłos i uznanie, jest znany, lubiany, sławny;
2. taki, który został przedstawiony w sposób przystępny, ogólnie zrozumiały, nieskomplikowany; jasny, prosty, łatwy;
3. taki, który jest powszechnie używany, dostępny, szeroko rozpowszechniony; masowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który jest powszechnie używany; znany ogółowi społeczeństwa, cieszący się uznaniem; ceniony

 (1.2) taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu

 (1.3) taki, którego głównym celem, przeznaczeniem jest dostarczanie rozrywki, przyjemności

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) daw. papieros marki „Popularne”, dostępnej w PRL

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usłyszała ją po miesiącu, w piątkowej, mało popularnej, nudnawej audycji dla dzieci.

 (2.1) A w kioskach sprzedawcy oferowali ostatnio tylko klubowe, radomskie, ekstra mocne bez filtra i popularne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpuˈlarnɨ, AS: popularny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popularyzatorstwo n., popularyzator m., popularyzatorka ż., popularność ż., popularyzacja ż., popularyzowanie n., spopularyzowanie n.

 czas. popularyzować ndk., spopularyzować dk.

 przym. popularyzatorski, popularyzacyjny

 przysł. popularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słynny, sławny, znany

 (1.2) powszechny

Wiktionary


popularyzacja

działalność mająca na celu rozpowszechnienie wiedzy na jakiś temat, uprzystępnienie społeczeństwu osiągnięć nauki, kultury, sztuki; propagowanie, krzewienie, głoszenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) upowszechnianie nauki, sztuki, wiedzy o czymś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨˈzat͡sʲja, AS: popularyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność

 przysł. popularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popularyzowanie, rozpowszechnianie, upowszechnianie

Wiktionary


popularyzacyjny

taki, który ma na celu popularyzację wiedzy na jakiś temat; popularyzatorski, popularyzujący, upowszechniający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z popularyzacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Działania popularyzacyjne, profilaktyczne, a także szeroka działalność informacyjna zapewne w dłuższym okresie zaprocentują w sferze poprawy przestrzegania prawa pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨzaˈt͡sɨjnɨ, AS: popularyzacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popularyzowanie n., spopularyzowanie n., popularyzacja ż., popularyzatorstwo n., popularyzator m., popularyzatorka ż., popularność ż.

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 przym. popularny, popularyzatorski

 przysł. popularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popularyzatorski

Wiktionary


popularyzator

osoba zajmująca się popularyzacją, czyli upowszechnianiem wiedzy na jakiś temat, uprzystępnieniem społeczeństwu osiągnięć nauki, kultury i sztuki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się popularyzowaniem, upowszechnianiem, czynieniem czegoś znanym, popularnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨˈzatɔr, AS: popularyzator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popularyzatorstwo n., popularność ż., popularyzacja ż., popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk.

:: fż. popularyzatorka ż.

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 przysł. popularnie

Wiktionary


popularyzatorka

kobieta zajmująca się popularyzacją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się popularyzowaniem, upowszechnianiem, czynieniem czegoś znanym, popularnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨzaˈtɔrka, AS: popularyzatorka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary


popularyzatorski

1. dotyczący popularyzatora, związany z popularyzatorem;
2. taki, który ma na celu popularyzację wiedzy na jakiś temat; popularyzatorski, popularyzujący, upowszechniający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z popularyzacją lub popularyzatorem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważną rolę w działalności popularyzatorskiej odgrywają różnego rodzaju pozaszkolne konkursy, turnieje i olimpiady wiedzy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨzaˈtɔrsʲci, AS: popularyzatorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popularyzacyjny

Wiktionary


popularyzatorstwo

rzadko: działalność prowadzona przez popularyzatora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. działalność popularyzatorska, czynienie czegoś powszechnie znanym i uznawanym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨzaˈtɔrstfɔ, AS: popularyzatorstfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary


popularyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popularyzować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨzɔˈvãɲɛ, AS: popularyzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary


popularyzować

prowadzić działalność mającą na celu przekazanie społeczeństwu w formie przystępnej i zrozumiałej dla niespecjalistów jakieś dziedziny wiedzy, sztuki, kultury; upowszechniać, rozpowszechniać, propagować, promować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spopularyzować)

 (1.1) czynić coś powszechnie znanym, rozpowszechniać coś, propagować

czasownik zwrotny niedokonany popularyzować się (dk. spopularyzować się)

 (2.1) stawać się znanym, popularnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Popularyzowała mykologię pisząc artykuły popularnonaukowe, w tym o grzybach jadalnych i trujących, występując w radiu i telewizji, aktywnie uczestnicząc w organizacji wystaw grzybów w Polsce oraz nawiązując współpracę z leśnikami i farmaceutami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨˈzɔvat͡ɕ, AS: popularyzovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo n., popularyzator m., popularyzatorka ż., popularność ż., popularyzacja ż.

 przysł. popularnie

Wiktionary


populista

zwolennik lub przedstawiciel populizmu, głoszący chwytliwe, zgodne z oczekiwaniami większości hasła polityczne i ekonomiczne, wysuwający w celu zdobycia poparcia społecznego proste i często demagogiczne propozycje rozwiązywania skomplikowanych problemów; demagog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu, spośród polityków tej partii, to populiści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpuˈlʲista, AS: populʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. populizm m.

:: fż. populistka

 przym. populistyczny

 przysł. populistycznie

Wiktionary


populistka

zwolenniczka lub przedstawicielka populizmu, głosząca chwytliwe, zgodne z oczekiwaniami większości hasła polityczne i ekonomiczne, wysuwająca w celu zdobycia poparcia społecznego proste i często demagogiczne propozycje rozwiązywania skomplikowanych problemów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż.: populista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpuˈlʲistka, AS: populʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. populizm m.

:: fm. populista m.

 przym. populistyczny

 przysł. populistycznie

Wiktionary


populistycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób populistyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba uznać, nie politycznie i nie populistycznie, że ten rok był bardzo dobry dla naszej gminy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpulʲiˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: populʹistyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. populizm mrz., populista mos., populistka ż.

 przym. populistyczny

Wiktionary


populistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co populistyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. populistyczny

Wiktionary


populistyczny

1. książkowo: taki, który głosi chwytliwe, zgodne z oczekiwaniami większości hasła polityczne i ekonomiczne, wysuwa w celu zdobycia poparcia społecznego proste i często demagogiczne propozycje rozwiązywania skomplikowanych problemów; demagogiczny, efekciarski, pokazowy, fasadowy;
2. w literaturoznawstwie: taki, który powstał w nurcie populizmu, bliski naturalizmowi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pejor. związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpulʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: populʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. populistycznie

 rzecz. populista m., populizm m., populistka ż., populistyczność ż.

Wiktionary


populizm

1. książkowo: głoszenie chwytliwych, zgodnych z oczekiwaniami większości haseł politycznych lub ekonomicznych, wysuwanie w celu zdobycia poparcia społecznego prostych i zazwyczaj demagogicznych propozycji rozwiązania skomplikowanych problemów;
2. w literaturoznawstwie: kierunek w literaturze, będący odmianą naturalizmu, postulujący przedstawianie w utworach literackich problemów zwykłych ludzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈpulʲism̥, AS: populʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. populista m., populistka ż.

 przym. populistyczny

 przysł. populistycznie

Wiktionary


popunkcyjny

występujący po punkcji, np. bóle popunkcyjne


SJP.pl


popup

[czytaj: popap] w informatyce: wyskakujące okno, rodzaj funkcji stron internetowych, która powoduje automatyczne otwarcie nowego okna lub karty przeglądarki; pop-up


SJP.pl


popustowy

1. w technice: taki, który wchodzi w skład urządzenia mechanicznego, które umożliwia stopniowe popuszczanie lub podciąganie przewodu wiertniczego;
2. w górnictwie: śruba popustowa - popuszczadło w postaci długiej śruby nakręcanej ręcznie, na której jest zawieszony przyrząd wiertniczy; popuszczadło śrubowe


SJP.pl


popuszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. popuścić)

 (1.1) stopniowo przestawać trzymać

 (1.2) o szwach, uszczelkach stopniowo przestawać trzymać

 (1.3) stopniowo wydzielać coś z siebie

 (1.4) pot. bezwolnie oddawać trochę moczu lub kału

 (1.5) o mrozie, upale stawać się znośniejszym

 (1.6) pot. dawać większą swobodę

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (2.1) stopniowo zwalnić coś z uwięzi

 (2.2) stopniowo pozwolić osobom na oddalenie się, opuszczenie jakiegoś miejsca

 (2.3) o szwach, uszczelkach stopniowo przestać trzymać

 (2.4) bot. potworzyć młode pędy lub korzenie

 (2.5) o plamach stopniowo pozwalić się zmyć lub wyprać

 (2.6) pot. o urządzeniu uruchomić urządzenie na krótką chwilę

 (2.7) pot. odtworzyć jeden po drugim

 (2.8) o lodzie ulec częściowemu roztopieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powinniście trochę delikatniej popuszczać hamulec.

 (1.4) Babka nie trzyma już moczu, wciąż popuszcza.

 (1.5) Śniegu znowu nasypało, zima nie popuszcza.

 (1.6) Pod koniec szkolenia instruktor popuszczał im coraz bardziej.

 (2.1) Byliśmy na wzgórzu i popuszczaliśmy sobie latawce.

 (2.1) Niech maluchy idą nad staw popuszczać kaczki.

 (2.2) W Wigilię kobiety popuszczali wcześniej z fabryki.

 (2.7) Wieczorem popuszczamy płyt i pogadamy.

 (2.8) Czy na stawach lód już popuszczał?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popuszczanie n.

 czas. popuścić dk., puszczać ndk.

Wiktionary


poputczik

okolicznościowy, chwilowy sprzymierzeniec; poputczyk


SJP.pl

Po

Wikipedia


poputczyk

okolicznościowy, chwilowy sprzymierzeniec; poputczik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chwilowy sprzymierzeniec, partner w krótkotrwałym lub okolicznościowym sojuszu

 (1.2) hist. jeden z rosyjskich pisarzy inteligenckich z lat 20., którzy poparli rewolucję październikową i późniejszą politykę bolszewików;

 (1.3) hist. w czasach istnienia ZSRR: orędownik komunizmu nienależący do partii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wystarczało to komunistom i ich „poputczykom”, którzy wywierali w owych latach znaczny wpływ w wielu krajach europejskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. poputczik mos.

 przym. poputczykowy

Wiktionary


popych

potocznie: pchanie, popychanie czegoś; pych


SJP.pl


popychacz

1. urządzenie do popychania, posuwania czegoś;
2. pogardliwie: człowiek mało zaradny, lekceważony i wykorzystywany przez innych; popychle, popychel, popychadło, popychajło, pomiotło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. element mechanizmu (np. silnika, obrabiarki) przenoszący ruch i obciążenia wzdłużne poprzez pchanie innego elementu; zob. popychacz w Wikipedii.

 (1.2) kulin. techn. element sprzętu AGD (np. sokowirówki, szatkownicy) służący do bezpiecznego przesuwania produktów w stronę ostrzy lub elementu roboczego

 (1.3) pot. spoż. napój bezalkoholowy (rzadziej przekąska) spożywany bezpośrednio po wypiciu wódki w celu złagodzenia jej smaku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. osoba wykonująca najprostsze prace fizyczne, chłopiec na posyłki

Wiktionary

Popychacz – rodzaj członu mechanizmu przenoszący obciążenia wzdłużne. Popychacz w przeciwieństwie do cięgna jest członem sztywnym, może więc być także ściskany. Najczęściej popychacz jest częścią mechanizmu krzywkowego. Popychacz jest wykonywany najczęściej z żeliwa lub stali niestopowej. W celu zwiększenia twardości i odporności na zużycie stopa popychacza żeliwnego jest odbielana, a popychacza stalowego nawęglana i hartowana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W silnikach z rozrządem OHV wałek rozrządu steruje zaworami poprzez popychacze i dźwignie zaworowe.

 (1.2) Pamiętaj, aby warzywa do sokowirówki dociskać wyłącznie plastikowym popychaczem, a nie palcami.

 (1.3) Kupiliśmy pół litra wódki, ale zapomnieliśmy o jakimś popychaczu.

 (2.1) Został w firmie zwykłym popychaczem, choć aspirował do stanowiska kierowniczego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popychle n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) popita, przepitka

 (2.1) popychadło, chłopiec na posyłki

Wiktionary


popychadło

pogardliwie: człowiek mało zaradny, lekceważony i wykorzystywany przez innych; popychle, popychel, popychajło, popychacz, pomiotło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. lekcew. osoba wykorzystywana w społeczności lub miejscu pracy

Wiktionary

Popychadło – komedia Jana Szutkiewicza w czterech aktach. Prapremiera odbyła się 27 lutego 1896 w Lublinie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie pozwalaj, by traktowali cię jak popychadło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popychanie n., popchnięcie n., popychle n.

 czas. popychać ndk., popchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomiotło, neptek, tłumok, miernota, nic, zero

Wiktionary


popychajło

pogardliwie: człowiek mało zaradny, lekceważony i wykorzystywany przez innych; popychle, popychel, popychadło, popychacz, pomiotło


SJP.pl


popychać

czasownik przechodni niedokonany (dk. popchnąć)

 (1.1) przemieszczać coś, pchając to

 (1.2) skłaniać kogoś do działania

 (1.3) przyspieszać działania, ukończenie czego

czasownik zwrotny niedokonany popychać się (dk. popchnąć się)

 (2.1) przesuwać siebie nawzajem poprzez pchanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popchnięcie n., popychanie n., popychadło n., popychle n.

 czas. popchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pchać, potrącać

 (1.2) motywować, nakłaniać, namawiać, skłaniać, wieść, zmuszać

 (1.3) posuwać, przyspieszać / przyśpieszać

 (2.1) pchać się, trącać się

Wiktionary


popychel

rzadko, pogardliwie: człowiek mało zaradny, lekceważony i wykorzystywany przez innych; popychle, popychajło, popychadło, popychacz, pomiotło


SJP.pl


popychle

pogardliwie: człowiek mało zaradny, lekceważony i wykorzystywany przez innych; popychle, popychajło, popychadło, popychacz, pomiotło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. ktoś bierny, pogardzany, poniewierany i wykorzystywany przez kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kocmołucha i popychla, przekształciła się w zawsze czystą, coraz bardziej elegancko ubraną i coraz lepiej wykształconą, wychowanicę pana inżyniera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popychadło n., popychanie n., popchanie n., popchanie n., pych m., popychacz m., popychel m., pchacz m., pchanie n., pchnięcie n.

 czas. popychać ndk., popchnąć dk., popchać dk., pchać ndk., pchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popychadło, szturmak, pomiotło, popychel

Wiktionary


popycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od popyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie popyt, lecz tylko mały popycik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popyt m.

Wiktionary


popykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popykać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popykać dk.

Wiktionary


popykać

1. pyknąć wiele razy;
2. popalić przez jakiś czas fajkę


SJP.pl


popylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popylać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popylać ndk.

Wiktionary


popylać

potocznie: pędzić; zaiwaniać, zasuwać, zapylać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. biec

 (1.2) pot. szybko ruszać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpɨlat͡ɕ, AS: popylać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spylać ndk.

 rzecz. popylanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzać, zaiwaniać

 (1.2) grzać, wulg. zapierdalać, zapieprzać

Wiktionary


popyskać

czasownik dokonany (ndk. pyskać)

 (1.1) poryć pyskiem, pokopać

 (1.2) przen. pogrzebać, pogmerać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) a całe to miejsce należy się ogrodzić; bo by bydlę mogło przypadkiem wpaść, albo świnie wniść i gnój popyskać, co mu bardzo szkodzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pysk

 czas. pyskać

 przym. popyskany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poryć, zryć, pokopać

Wiktionary


popyskować

potocznie: spędzić pewien czas na pyskowaniu


SJP.pl


popyt

ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie

Wiktionary

Popyt – zależność między ceną produktu i jego ilością, którą skłonni są zakupić nabywcy. Na tę skłonność składa się chęć (determinowaną preferencjami) oraz ekonomiczna możliwość (determinowaną siłą nabywczą). W funkcji popytu (D) zmienną objaśniającą jest cena produktu (P), podczas gdy zmienną objaśnianą jest wielkość popytu (QD).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔpɨt, AS: popyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popycik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapotrzebowanie

Wiktionary


popytny

rzadko: mający popyt, pokupny


SJP.pl


popów

1. popularna, nieskomplikowana muzyka rozrywkowa, kierowana głównie do młodzieży;
2. środowiskowo: popart (pop-art)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Popów – część wsi Kostrzyca w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Mysłakowice
  • Popów – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol
  • Popów – część wsi Bazar w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Rybczewice
  • Popów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
  • Popów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
  • Popów – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Popów
  • Popów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki
  • Popów – gromada w powiecie kłobuckim
  • Popów – gromada w powiecie łowickim
  • Popów Głowieński, Popów-Kolonia, Popów-Parcela
  • Popowice, Popowizna, Popowo, Popowo Kościelne, Popówka. Popówko

Wikipedia


popówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanie popa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Popówka – część miasta Tomaszów Lubelski
  • Popówka – część wsi Horbów-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Zalesie
  • Popówka – część wsi Chmielek w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Łukowa
  • Popówka – część wsi Babice w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Obsza
  • Popówka – część wsi Lipiny Górne-Lewki w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Potok Górny
  • Popówka – część wsi Luchów Górny w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Tarnogród
  • Popówka – część wsi Różaniec Pierwszy w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Tarnogród
  • Popówka – część wsi Berdyszcze w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dorohusk
  • Popówka – część wsi Kobyle w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec
  • Popówka – przysiółek kolonii Zabitek w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Popówka – część wsi Busówno w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
  • Popówka – część wsi Pniówno w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. popowic mos., popadianka ż., popadia ż.

Wiktionary


popówna

dawniej: córka popa


SJP.pl


popółpaścowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. występujący po półpaścu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nerwobóle popółpaścowe występują u około 30% pacjentów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półpasiec mrz.

 przym. półpaścowy

Wiktionary


popęd

skłonność, chęć nie do opanowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieopanowana potrzeba czegoś, nagła chęć

 (1.2) psych. wewnętrzny mechanizm motywacyjny, uwarunkowany biologicznie, służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb i przetrwaniu organizmu

 (1.3) fiz. wektorowa wielkość fizyczna określająca działanie siły w danym przedziale czasu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „popęd” w biologii to pojęcie blisko związane z instynktem
    • popęd płciowy
  • popęd (fizyka)
  • popęd (psychoanaliza)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. popędliwość ż., pęd mrz.

 przym. popędliwy, popędowy

 przysł. popędliwie

 czas. pędzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) impuls, instynkt, namiętność, pobudka, pociąg, żądza

 (1.2) instynkt, podnieta

 (1.3) impuls, popęd siły, skr. I

Wiktionary


popędliwiec

osoba porywcza, zapalczywa, łatwo wybuchająca gniewem; zapalczywiec


SJP.pl


popędliwiej

stopień wyższy od przysłówka: popędliwie


SJP.pl


popędliwość

→ popędliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co popędliwe

Wiktionary

Patrz:

popędliwy

Powiązane:

 przym. popędliwy

 rzecz. popęd

Wiktionary


popędliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: popędliwy


SJP.pl


popędliwy

łatwo unoszący się gniewem i zbyt szybko podejmujący decyzje; porywczy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) charakteryzujący się popędliwością, porywczością, impulsywnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęd mrz., popęd m., popędliwość ż., popędliwiec m.

 przysł. popędliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choleryczny, gwałtowny, impulsywny, krewki, porywczy

Wiktionary


popędowość

→ popędowy


SJP.pl

Patrz:

popędowy

popędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popędzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pędzić, popędzać

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary


popędzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. popędzić)

 (1.1) zmuszać do ruchu w określonym kierunku

 (1.2) skłaniać do pośpiesznego wykonywania czegoś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. popędzić)

 (2.1) oddalać się pędem

czasownik zwrotny niedokonany popędzać się (dk. popędzić się)

 (3.1) popędzać siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popędzanie n., pęd mrz.

 czas. pędzić ndk., popędzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pilić, ponaglać, przynaglać, brać do galopu; gw. Górny Śląsk dziwoczyć

Wiktionary


popędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popędzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pędzić, popędzić

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary


popędzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. popędzać)

 (1.1) zmusić do poruszania się w określonym kierunku

 (1.2) skłonić do pośpiesznego działania

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. popędzać)

 (2.1) oddalić się pędem

czasownik zwrotny dokonany popędzić się (ndk. popędzać się)

 (3.1) popędzić siebie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Eska­dra popę­dzi ku sta­cji bojo­wej, wypo­sa­żo­nej w broń rodem z koszmarów śnio­nych przez zgorzkniałych star­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popędzenie n., pęd mrz.

 czas. popędzać, pędzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ponaglić, przynaglić, przypilić, wziąć do galopu

 (2.1) pobiec, pognać

Wiktionary


popękany

taki, który ma rysy, pęknięcia w wielu miejscach


SJP.pl


popękać

pęknąć w wielu miejscach lub jedno po drugim


SJP.pl


popłacać

dawać zysk, korzyści; opłacać się


SJP.pl


popłacić

zapłacić coś jedno po drugim


SJP.pl


popłaszczyć

popłaszczyć się - upokarzać się przez dłuższy czas dla uzyskania jakiejś korzyści


SJP.pl


popłatniej

stopień wyższy od przysłówka: popłatnie


SJP.pl


popłatniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: popłatny


SJP.pl


popłatność

cecha czegoś przynoszącego zysk; rentowność, opłacalność, dochodowość, zyskowność


SJP.pl


popłatny

przynoszący zysk; intratny, rentowny, opłacalny, dochodowy, zyskowny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przynoszący zysk, opłacający się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tymczasem kobiety są lepiej wykształcone (…) Jednak wybierają zawody mniej praktyczne i mniej popłatne. Np. wolą studiować kierunek nauczycielski na matematyce, niż pójść na informatykę (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popłatność ż.

 przysł. popłatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opłacalny, lukratywny, dochodowy, przychodowy, intratny, rentowny

Wiktionary


popław

1. unosząca się na wodzie fala, poruszająca się naprzód; bieg, nurt, prąd;
2. podmokła, bagnista łąka; moczar, mokradło


SJP.pl


popławek

1. regionalnie: pławik, spławik;
2. kawałek drewna lub korka przymocowany do krawędzi sieci i utrzymujący się na wodzie; pław


SJP.pl


popławić

1. pozanurzać kogoś w wodzie;
2. popławić się:
a) pozanurzać się w wodzie;
b) popławić się (w czymś) - porozkoszować się czymś


SJP.pl


popławski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Abel (Popławski) – polski duchowny prawosławny, arcybiskup
  • Antoni Popławski – rzymskokatolicki duchowny, ekonomista, pedagog, pisarz polityczny
  • Jan Ludwik Popławski – polski publicysta, polityk
  • Janusz Popławski – polski śpiewak operowy, operetkowy i filmowy
  • Janusz Popławski – polski gitarzysta, kompozytor, aranżer, publicysta i wydawca
  • Jerzy Popławski – ujednoznacznienie
  • Krzysztof Popławski – rzymskokatolicki duchowny, teolog, filozof
  • Marceli Popławski – polski kompozytor
  • Mychajło Popławski – ukraiński piosenkarz, wykładowca akademicki i polityk
  • Nikodem Popławski – polski fizyk
  • Piotr Popławski – polski duchowny prawosławny
  • Stanisław Popławski – polski i sowiecki wojskowy

Wikipedia


popłoch

panika, przerażenie, nagle ogarniający strach oraz zamieszanie z nich wynikające


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nagły strach, który wywołuje nieracjonalne zachowanie, obezwładnia

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Onopordum|ref=tak., rodzaj roślin o długiej kolczastej łodydze, liściach z kolcami i purpurowych kwiatach zebranych w kuliste koszyczki

Wiktionary

Popłoch ("Onopordum") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Liczy ok. 60 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Europę (na tym kontynencie obecnych jest 13 gatunków) i zachodnią Azję (na wschodzie po Pakistan, zachodnie Chiny i Republikę Ałtaju). Rośliny introdukowane z tego rodzaju obecne są w północnej Europie, na Syberii, w Kraju Nadmorskim, w Australii, Ameryce Północnej i Południowej. Rosną w miejscach suchych i słonecznych, często na przydrożach i nieużytkach, niektóre na obszarach górskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ledwo pół wieku po wojnach husyckich na polach bitewnych Europy królowała już artyleria, a popłoch budzili pikinierzy szwajcarscy i formacje lancknechtów Frundsberga – karne, zwarte, po plebejskiebejsku solidarne, wiernie naśladujące husycki styl wojowania.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popłochowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panika, przerażenie

Wiktionary


popłocholistny

dziewięćsił popłocholistny - gatunek rośliny z rodziny astrowatych


SJP.pl


popłuczny

będący pozostałością po płukaniu


SJP.pl


popłuczyna

1. woda, w której coś myto, płukano; popłuczka;
2. to, co jest nieudolnie wykonane na wzór czegoś


SJP.pl


popłukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popłukać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popłukać dk.

 rzecz. płuczka ż.

 przym. płuczkowy

Wiktionary


popłukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|popłukiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popłukiwać ndk.

Wiktionary


popłynąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. płynąć)

 (1.1) oddalić się, płynąc

 (1.2) zostać doprowadzonym gdzieś

 (1.3) zacząć docierać szeroko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popłynięcie n., pływalnia ż.

 czas. płynąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciec

Wiktionary


popłóczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. popłuczyna

Wiktionary


popłód

łożysko wraz z błonami płodowymi, wydalane na koniec porodu


SJP.pl


por

dwuletnia roślina warzywna lub przyprawowa, spokrewniona z cebulą zwyczajną, o małej, podłużnej cebulce i długich zielonych liściach bogatych w sole mineralne, witaminy i olejki eteryczne, uprawiana w Europie i Ameryce Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Allium porrum|L.|ref=tak., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;

 (1.2) kulin. spoż. warzywo z młodych pędów pora (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) bardzo mały otwór

 (2.2) anat. mikroskopijne ujście gruczołu w skórze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • por – gatunek rośliny
  • por (łac. porus, otwór) – mikroskopijny otwór, na przykład ujście gruczołu w skórze
  • por – pusta przestrzeń wewnątrz materiału
    • por – pusta przestrzeń w strukturze skały (w tym gleby)
  • Por – alternatywna nazwa rzeki Pór
  • por. – porucznik
  • por. – porównaj
  • POR – Rajd Press-on-Regardless
  • PoR - Prophets of Rage

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pory kwitną i owocują na pędach drugorocznych.

 (1.2) Nie znoszę gotowanych porów i cebuli.

 (2.2) Kiepskie kosmetyki mogą zatykać pory w skórze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔr, AS: por

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 przym. porowy

 (2.1-2)

 rzecz. porowatość ż.

 przym. porowaty

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

 (1.1) roślina

 (1.2) warzywo < etym|praindoeur|*pr̥so-.

 (2.1) etym|łac|porus. < etym|gr|πόρος. (póros) → przejście, otwór

uwagi.

 (1.1-2) Spotykana niekiedy forma „pora” ma charakter regionalny. Pojawia się np. w Wielkopolsce.

 (1.2) zobacz też: Indeks:Polski - Warzywa

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) leek; (2.1) pore

* arabski: (1.1) كراث m. (kurrāṯ)

* baskijski: (1.1) porru; (2.1) poro

* bułgarski: (1.1) праз m.; (1.2) праз m.; (2.1) пора ż.; (2.2) пора ż.

* chorwacki: (1.1) poriluk m.

* czeski: (1.1) pórek m., pór zahradní m.; (1.2) pórek m.

* duński: (1.1) porre w.; (2.1) pore w.

* esperanto: (1.1) poreo; (2.1) poro

* fiński: (1.2) purjo, purjosipuli

* francuski: (1.1) poireau m., porrée ż., porreau m., poirée ż., poirette ż.; (2.1) pore ż.

* hiszpański: (1.1) puerro m., porro m., poro m.

* islandzki: (1.1) blaðlaukur m.

* jidysz: (1.2) פּאָרע ż. (pore)

* kaszubski: (1.1) pòr m.; (1.2) pòr m.

* łaciński: (2.2) porrum n., porum n., purrum n., ulpicum m.

* łotewski: (2.2) puravs m.

* maltański: (1.2) kurrata ż.

* niderlandzki: (1.1) prei m., porrei m.

* niemiecki: (1.1) Porree m., Lauch m.; (2.1) Pore ż.

* norweski (bokmål): (1.1) purre m.

* nowogrecki: (1.1) πράσο n. (práso), πράσσο n. (prásso); (1.2) πράσο n. (práso), πράσσο n. (prásso); (2.1) πόρος m. (póros)

* portugalski: (1.2) porro m., alho-porro m., alho-francês m., brazport|alho-poró {{m.}}

* rosyjski: (1.1) лу́к-поре́й m. (lúk-poréj), порей m. (porej); (2.2) пора ż. (pora)

* rumuński: (1.1) praz m.; (1.2) praz m.

* starogrecki: (1.1) πράσον n. (práson); (1.2) πράσον n. (práson); (2.2) πόρος m. (póros)

* szwedzki: (1.1) purjolök w.; (2.1) por w.

* turecki: (1.2) pırasa

* ukraiński: (1.2) цибуля-поре́й ż. (cibulâ-poréj), поре́й m. (poréj)

* węgierski: (1.1) póréhagyma, póré; (2.2) pórus

* włoski: (1.1) porro m.; (1.2) porro m.; (2.1) poro m.; (2.2) poro m.

* zachodnioflamandzki: (1.1) pret m.

źródła.

== por (język albański.) ==

wymowa.

 IPA|pɔɹ.

 audio|LL-Q8748 (sqi)-Arianit-por.wav.

znaczenia.

spójnik

 (1.1) ale, zaś

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) megjithatë, mirëpo; war. po

Wiktionary


por.

1. skrót od: porucznik (czytany jako cały, odmienny wyraz);
2. skrót od: porównaj (czytany jako cały wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = porównaj

 (1.2) = wojsk. porucznik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Monday - od Moon's day - „dzień księżyca”; por. łac. (= porównaj łacińskie) dies lunae (Wikisłownik)

 (1.1) (Mt 16,18; por. Ap 21,14) – odniesienie do cytatów z Biblii (Wikipedia)

 (1.2) kmdr por. (= komandor porucznik) Stanisław Hryniewiecki (Wikipedia)

 (1.2) W ataku na Załęże poległ por. Stanisław Paderewski, brat przyrodni Ignacego Paderewskiego, dowódca 3 kompanii 6 batalionu.

 (1.2) Dwóch pilotów wojskowych odwiedziło w tym tygodniu Szkołę Podstawową im. por. pil. Franciszka Surmy w Gołkowicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruvnaj, AS: poruvnai ̯

Wiktionary


pora

1. pewien okres, czas trwania czegoś;
2. stosowny moment, właściwa chwila; termin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pewien okres, czas trwania czegoś

 (1.2) stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność

 (1.3) reg-pl|Poznań. por

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) D. i B. lp. od: por

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O tej porze roku dni przeważnie są słoneczne.

 (1.2) Już pora załatwić stare porachunki.

 (1.2) Pora na dobranoc, bo już księżyc świeci.

 (2.1) Do rosołu warto dodać pora i cebulę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔra, AS: pora

Wiktionary


porachować

1. dokonać obliczeń: policzyć
2. porachować komuś kości - zbić mocno
3. porachować się:
a) rozliczyć się wzajemnie
b) zemścić się, ukarać za wyrządzoną krzywdę


SJP.pl


porachunek

1. dawniej: obliczenie, rachunek;
2. rewanż za krzywdę, stratę


SJP.pl


porachunki

1. dawniej: obliczenie, rachunek;
2. rewanż za krzywdę, stratę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Porachunki (Outfit) – amerykański dreszczowiec z 1973 roku na podstawie powieści Donalda E. Westlake’a
  • Porachunki (Lock, Stock and Two Smoking Barrels) – brytyjska komedia kryminalna z 1998 roku w reżyserii Guya Ritchiego
  • Porachunki (Scrapbook) – amerykański dramat obyczajowy z 1999 roku w reżyserii Kurta Kuenne'a
  • Porachunki (Underbelly) – australijski serial sensacyjny
  • Porachunki (The Family) – francuski film z 2013 roku w reżyserii Luca Bessona

Wikipedia


porachunkowy

→ porachunek


SJP.pl

Patrz:

porachunek

poraczkować

spędzić pewien czas na raczkowaniu


SJP.pl


porada

udzielenie komuś rady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wskazówka, zalecenie komuś czegoś

 (1.2) konsultacja u specjalisty (np. lekarza, prawnika)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakub Porada – polski dziennikarz telewizyjny i radiowy
  • Michał Porada – katolicki duchowny
  • Rajmund Porada – katolicki duchowny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈrada, AS: porada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rada ż., poradzenie n., poradnik m., poradnictwo n., poradnia ż., radzenie n., odradzanie n., odradzenie n.

 czas. poradzić dk., radzić ndk., odradzać ndk., odradzić dk.

 przym. poradniany, poradnikowy, poradniczy, radziecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpowiedź, rada, wskazówka, wytyczna

 (1.2) konsultacja

Wiktionary


poradlić

przeorać glebę radłem (regionalnie: redłem); poredlić (regionalnie)


SJP.pl


poradlne

podatek poradlny - dawny podatek gruntowy; poradlne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. w dawnej Polsce: podatek od rozmiarów ziemi uprawnej;

Wiktionary

Poradlne, "podatek poradlny" – w dawnej Polsce danina prawa książęcego zależna od rozmiarów ziemi uprawnej, od XIV wieku łanowe, a od 1629 coraz częściej zastępowana przez podymne.

Stały podatek od dóbr ziemskich wprowadzony przez Kazimierza Wielkiego, w wysokości 12 groszy w dobrach rycerskich oraz 24 groszy w dobrach klasztornych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈradlnɛ, AS: poradlne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poradlny

Wiktionary


poradlny

podatek poradlny - dawny podatek gruntowy; poradlne


SJP.pl


poradnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) instytucja wyspecjalizowana w udzielaniu porad z określonej dziedziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przebadano go w poradni i stwierdzono, że ma dysleksję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈradʲɲa, AS: poradʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porada, poradnik, poradnictwo, poradzenie

 czas. poradzić się

 przym. poradniany, poradniczy, poradnikowy

Wiktionary


poradniany

→ poradnia; poradniowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący poradni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnia ż., porada ż.

Wiktionary


poradnictwo

działalność polegająca na udzielaniu porad w jakimś zakresie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zorganizowana działalność związana z udzielaniem porad w jakimś zakresie; działalność poradni;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapraszamy organizacje pozarządowe do korzystania z bezpłatnego telefonicznego poradnictwa księgowego i prawnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnia ż., porada ż.

Wiktionary


poradniczek

zdrobnienie od: poradnik


SJP.pl


poradniczy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący porady, dotyczący poradnictwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnia ż., porada ż.

Wiktionary


poradnik

publikacja zawierająca porady z jakiejś dziedziny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) publikacja zawierająca wskazówki lub informacje na temat określonej dziedziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oprócz prasy i poradników ojciec nie brał książek do ręki, ale odnosił się przyjaźnie do zadrukowanego papieru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porada ż., poradnia ż.

 czas. poradzić dk.

 przym. poradny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewodnik, vademecum

Wiktionary


poradnikowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący poradnika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnia ż., porada ż.

Wiktionary


poradniowy

→ poradnia; poradniany


SJP.pl


poradny

przestarzałe: umiejący sobie dobrze radzić; rozumny; zaradny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. zaradny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnik mrz.

Wiktionary


poradowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Michał Poradowski (1913-2003) – teolog katolicki
  • Stefan Bolesław Poradowski (1902-1967) – polski kompozytor
  • Szymon Poradowski (1909-1983) – działacz polityczny, pedagog

Wikipedia


poradzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poradzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔraˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: poraʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poradzić

 rzecz. porada ż., poradnia ż., radca mos.

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary


poradziecki

powstały po rozpadzie Związku Radzieckiego, charakterystyczny dla tego okresu; postradziecki, postsowiecki, posowiecki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który pozostał po Związku Radzieckim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezydent Rosji (…) zadeklarował, że będzie współpracował z każdym, kto zostanie wybrany na prezydenta Ukrainy. Ostrzegł przed zagraniczną ingerencją na Ukrainie i w innych republikach poradzieckich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradzieckość ż.

 przym. radziecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posowiecki, postsowiecki

Wiktionary


poradzić

1. udzielić komuś rady;
2. pokonać trudności, rozwiązać problemy;
3. poradzić się - zasięgnąć czyjejś rady


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. radzić)

 (1.1) udzielić komuś rady, wskazówki

czasownik zwrotny dokonany poradzić sobie (ndk. radzić sobie)

 (2.1) pokonać trudności, rozwiązać problemy

czasownik zwrotny dokonany poradzić się (ndk. radzić się)

 (3.1) zasięgnąć czyjejś rady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziękuję, żeś mi poradził, ale nie wszystko jest takie proste na ciągu narkotykowym, gdy wszyscy się od ciebie odwracają i nie masz z kim porozmawiać.

 (2.1) Gdyby nie ten wentyl bezpieczeństwa, to nie poradziłbym sobie z ciśnieniem wewnętrznym aparatury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrad͡ʑit͡ɕ, AS: poraʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnik mrz., radna ż., porada ż., poradzenie n., radca mos.

 czas. radzić

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doradzić

Wiktionary


poraj

porać się - męczyć się z czymś, trudzić


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • poraj – dziko występujący gatunek chrząszcza, objęty ścisłą ochroną w Polsce
  • Poraj – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Horodło
  • Poraj – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
  • Poraj – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Chorkówka
  • Poraj – osada w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko
  • Poraj – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Poraj
  • Poraj – osada leśna w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Poraj
  • Poraj – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
  • Poraj – część wsi Pętkowice w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bałtów
  • Poraj – przysiółek wsi Czachorowo w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
  • Poraj – gmina wiejska
  • Poraj – dawna gromada

Wikipedia


porajcować

potocznie: spędzić pewien czas na rozprawianiu o czymś z ożywieniem


SJP.pl


porajczyk

mieszkaniec Poraja (miejscowości w Polsce)


SJP.pl


porajdować

pojeździć w rajdzie, pojeździć szybko autem


SJP.pl


porajka

mieszkanka Poraja (miejscowości w Polsce)


SJP.pl


porajmos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. zagłada Cyganów – Romów, Kełderaszy i Sinti – dokonana przez III Rzeszę podczas II wojny światowej;

Wiktionary

Porajmos (z romskiego „pochłonięcie”, również Samudaripen, Kali Traš) – eksterminacja Romów i Sinti przez III Rzeszę. Miała ona podobnie masowy i bezwzględny charakter jak Holokaust.

Wikipedia


porajski

przymiotnik od: Poraj (nazwa kilku wsi w Polsce)


SJP.pl


porajzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porajzować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porajzować dk.

Wiktionary


porajów

wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim


SJP.pl

Porajów (niem. "Großporitsch", Porěč, Veliké Poříčí, Porajov) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Bogatynia.

1920-1945 część miasta Żytawa (niem. "Zittau"), 1959-1972 część osiedla Sieniawka.

Wikipedia


porandkować

spędzić pewien czas na randkowaniu


SJP.pl


poranek

1. początek, wczesna pora dnia; ranek, świt
2. impreza kulturalna, rozrywkowa odbywająca się w godzinach przedpołudniowych, np. poranek filmowy, muzyczny itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pora dnia następująca po nocy

 (1.2) przedpołudniowy seans kinowy dla dzieci

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biegnę na autobus prawie każdego poranka.

 (1.2) W dzieciństwie, co niedzielę tato zabierał mnie i brata na poranki do kina „Brylant”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrãnɛk, AS: porãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ranek m., porannik m., rano n., raniuszek mzw.

 przym. poranny, porankowy, ranny

 przysł. rano

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rano, ranek

Wiktionary


poranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porać ndk.

Wiktionary


poraniona

kobieta ranna


SJP.pl


poraniony

mający rany, pokryty ranami


SJP.pl


porankowy

→ poranek


SJP.pl

Patrz:

poranek

porannik

szlafrok, podomka


SJP.pl


poranny

mający miejsce rano, wiążący się z porankiem; ranny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma miejsce o poranku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojemność dyfuzyjna płuc zmniejsza się w ciągu dnia od godzin porannych do późnych wieczornych.

 (1.1) Resztę dnia spędziłem na pracowitym zapominaniu o porannych klęskach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrãnːɨ, AS: porã•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raniuszek mzw., rano, ranek, poranek

 przym. ranny

 przysł. rano

Wiktionary


porapować

spędzić pewien czas na rapowaniu


SJP.pl


porastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porastać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔraˈstãɲɛ, AS: porastãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porastać

 rzecz. porost mrz.

Wiktionary


porastać

czasownik niedokonany

 (1.1) rosnąc, pokrywać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za to na łąkach wesoło dźwięczały żelaza kosarzy ścinające bujnie porosłą trawę […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrastat͡ɕ, AS: porastać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porost m., porastanie n., porośnięcie n.

 czas. porosnąć dk., rosnąć ndk.

 przym. porostowy

Wiktionary


poratowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poratować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratunek m., ratowanie n., ratownictwo n., uratowanie n., wyratowanie n., odratowanie n., ratownik m., ratowniczka ż.

 czas. ratować ndk., uratować dk., poratować dk., wyratować dk., odratować dk.

 przym. ratowniczy, ratunkowy

 przysł. ratunkowo, ratowniczo

 wykrz. ratunku

Wiktionary


poratować

czasownik przechodni dokonany (ndk. ratować)

 (1.1) wyciągnąć kogoś z kłopotów, tarapatów, przyjść komuś z pomocą

 (1.2) grzecz. dać komuś jałmużnę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Panie Kierowniku, poratuje Pan złotówką?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔraˈtɔvat͡ɕ, AS: poratovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uratować dk., odratować dk., ratować ndk.

 rzecz. poratowanie n., ratownik m., ratowniczka ż., ratunek m., uratowanie n., odratowanie n., poratowanie n.

 przym. ratunkowy

Wiktionary


poraza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. klęska, porażka, pogrom

Wiktionary

Poraza – osada leśna w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Brześć Kujawski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈraza, AS: poraza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porażka ż.

 czas. porazić dk., razić

Wiktionary


poraziński

nazwisko


SJP.pl


porać

porać się - męczyć się z czymś, trudzić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stpol. pruć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrat͡ɕ, AS: porać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poranie n.

Wiktionary


poraźny

drżączka poraźna - choroba centralnego układu nerwowego, objawiająca się m.in. drżeniem kończyn i pochyleniem sylwetki; choroba Parkinsona


SJP.pl


porażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. całkowita utrata funkcji ruchowej

 (1.2) med. zaburzenie pracy układu nerwowego dające liczne objawy ubytkowe

 (1.3) odczasownikowy od|porazić.

Wiktionary

Porażenie, paraliż (łac. "plegia") – stan charakteryzujący się całkowitą niemożnością wykonywania ruchu, na skutek braku dopływu bodźców nerwowych do mięśni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Chłopiec zdjął izolację i doznał porażenia prądem elektrycznym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porażanie n.

 czas. razić, porażać ndk., porazić dk.

 przym. porażający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezwład, paraliż

Wiktionary


porażka

1. przegrana bitwa; klęska;
2. poważne niepowodzenie; przegrana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przegrana bitwa

 (1.2) poważne niepowodzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwsze derby sezonu zakończyły się porażką 3:0.

 (1.2) To kolejna porażka, bo znowu muszę odwołać mój sobotni wyjazd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈraʃka, AS: poraška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poraza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. fiasko, pot. klapa, klęska, niepowodzenie, plajta, przegrana, strata

Wiktionary


porażkowy

→ porażka


SJP.pl

Patrz:

porażka

porcelaine

[czytaj: PORselen] rasa psów gończych pochodząca z Francji


SJP.pl

Porcelaine – rasa psa, należąca do grupy psów gończych, i posokowców, zaklasyfikowana do sekcji psów gończych. Podlega próbom pracy.

Wikipedia


porcelana

ceramiczna masa z mieszaniny kwarcu, kaolinu i skalenia, wypalana w wysokiej temperaturze, zwykle pokrywana szkliwem, stosowana do produkcji delikatnych naczyń stołowych, izolatorów elektrycznych, sprzętu laboratoryjnego; wyroby z tej masy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) materiał ceramiczny służący do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

 (1.2) wyroby z porcelany (1.1) w ogólności

 (1.3) med. materiał stomatologiczny do wypełniania ubytków i wykonywania protez zębów

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W prezencie ślubnym dostaliśmy serwis obiadowy z porcelany.

 (1.2) Mysz leżała bez drgnienia wśród pięknej porcelany i apetycznych kawałków tortu orzechowego, a żonkile w kobaltowym wazonie skłaniały nad nią żałobnie swe anemiczne główki.

 (1.2) Powinieneś obchodzić się delikatnie z tą porcelaną, gdyż jest bardzo stara i cenna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrt͡sɛˈlãna, AS: porcelãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcelit m., porcelarnia ż., porcelanki nmos., porcelanowiec m., porcelannik m., porcelanówka ż.

:: zdrobn. porcelanka ż.

 przym. porcelanowy, porcelitowy, porcelankowy

Wiktionary


porcelanka

ślimak żyjący w ciepłych wodach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: porcelana

 (1.2) zool. nazwa systematyczna|Cypraeidae|ref=tak., ślimak morski z rodziny porcelanek;

 (1.3) nagrobna fotografia wykonana na porcelanowej płytce

 (1.4) bot. zob. porcelanka Menziesa.

Wiktionary

Po

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔrt͡sɛˈlãnka, AS: porcelãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcelana ż., porcelit m., porcelanki nmos.

 przym. porcelanowy

Wiktionary


porcelanki

ślimak żyjący w ciepłych wodach


SJP.pl

Porcelanki (Cypraeidae) (ang. "cowrie, cowry") (hindi "kauri") (sanskryt "koparda") – rodzina ślimaków morskich z rzędu Littorinimorpha. Liczy ponad 250 żyjących gatunków, opisano też ponad 350 gatunków kopalnych. Dawniej wszystkie gatunki z tej rodziny zaliczano do jednego rodzaju "Cypraea".

Wikipedia


porcelankowate

rodzina ślimaków morskich; porcelanki


SJP.pl


porcelankowaty

o cechach porcelankowatych (rodzina ślimaków)


SJP.pl


porcelano

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: porcelana

Wiktionary


porcelanowość

cecha porcelanowej cery (gładkiej jak porcelana)


SJP.pl


porcelanowy

zrobiony z porcelany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z porcelany

 (1.2) o cerze: gładki, biały, jasny; blady, lecz w atrakcyjny sposób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tymczasem na stołach ostały się jeno porcelanowe talerze i kute z olkuskiego srebra sztućce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrt͡sɛlãˈnɔvɨ, AS: porcelãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcelana ż., porcelanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) alabastrowy

Wiktionary


porcelit

masa ceramiczna w typie fajansu, służąca głównie do wyrobu trwałych naczyń kuchennych; półporcelana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) materiał ceramiczny wytwarzany jak porcelana, lecz zwykle z surowców o gorszej jakości – kaolinu, skalenia, kwarcu;

Wiktionary

Porcelit – rodzaj białej do kremowej, szkliwionej, nieprześwitującej ceramiki, wytwarzany podobnie jak porcelana, lecz najczęściej z surowców (kaolin, skaleń, kwarc) o gorszej jakości. Uformowane wyroby poddaje się wypalaniu w temp. ~1325 °C w celu osiągnięcia zamierzonej nieprzesiąkliwości, wytrzymałości i twardości.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. porcelanka ż., porcelana ż.

Wiktionary


porcik

zdrobnienie od: port


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od port

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie port, lecz tylko mały porcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. port m.

 przym. portowy

Wiktionary


porcięta

potocznie: zniszczone, liche spodnie; portczęta


SJP.pl


porcja

1. ilość płynu, pokarmu, żywności lub leku przeznaczona dla jednej osoby do spożycia jednorazowo lub w określonym czasie;
2. określona ilość czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Porcja (księżyc) – księżyc krążący wokół planety Uran
  • Porcja (postać) – bohaterka sztuki Kupiec wenecki Williama Shakespeare'a
  • Porcja (wojsko) – jednostka obrachunkowa żołdu w armii Polski przedrozbiorowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ułatwiało to życie roznoszącym chleb kalifaktorom, bo tak przygotowane porcje nie rozlatywały się na drobne kawałki, a i nikt z więźniów nie mógł mieć pretensji, że dostał mniej skibek od innego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrt͡sʲja, AS: porcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcyjka

 przym. porcjowany, porcjowy

 czas. porcjować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) racja, działka

Wiktionary


porcjami

1. ilość płynu, pokarmu, żywności lub leku przeznaczona dla jednej osoby do spożycia jednorazowo lub w określonym czasie;
2. określona ilość czegoś


SJP.pl


porcjoner

1. łyżka do nabierania lodów; gałkownica;
2. element blachy do podziału wypieków na równe porcje


SJP.pl


porcjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porcjować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porcjować ndk.

Wiktionary


porcjowany

dzielić coś na porcje


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podzielony na porcje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcja ż.

 czas. porcjować

Wiktionary


porcjować

dzielić coś na porcje


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dzielić coś na porcje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karma porcjowana jest na poszczególne klatki (lub na klatki w jednym poziomie) za pomocą komputera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrt͡sʲjɔvat͡ɕ, AS: porcʹi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcja ż., porcyjka ż., porcjowanie n.

 przym. porcjowany

Wiktionary


porcyjka

zdrobnienie od: porcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: porcja

 (1.2) mała porcja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcja ż.

 czas. porcjować ndk.

Wiktionary


porcyjny

rzadko: stanowiący jedną porcję, mający wagę jednej porcji; porcjowy


SJP.pl


porcynela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Kresy. porcelana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śliczna fajka. Czy pan wie, ile ona kosztuje? Czysta porcynela, zagraniczny kawałek towaru.

Wiktionary


porczyk

nazwisko


SJP.pl


porczyński

nazwisko


SJP.pl


pordenowo

Pordenowo ( Pordenau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Lichnowy. Leży na obszarze Wielkich Żuław Malborskich. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


pordzewiacz

rodzaj roztocza z rodziny szpecielowatych


SJP.pl


pordzewieć

czasownik dokonany

 (1.1) pokryć się rdzą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rdza ż.

 czas. rdzewieć, zardzewieć dk.

Wiktionary


poreakcyjny

pozostały po reakcji chemicznej


SJP.pl


porealizacyjny

dotyczący okresu po zakończeniu realizacji czegoś


SJP.pl


porechotać

spędzić pewien czas na rechotaniu


SJP.pl


poreda

nazwisko


SJP.pl


poredlić

regionalnie: poradlić - przeorać glebę radłem (regionalnie: redłem)


SJP.pl


poregulować

spędzić pewien czas na regulowaniu


SJP.pl


porejestrować

zarejestrować po kolei, wiele razy


SJP.pl


porek

rodzaj grzybów z rodziny pniarkowatych; białoporek


SJP.pl


porelaksować

porelaksować się - spędzić pewien czas na relaksowaniu się; poodpoczywać


SJP.pl


porembica

porembica stalnica - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych, występujący w Europie Środkowej


SJP.pl

Porembica ("Zicrona") – rodzaj pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny tarczówkowatych.

Pluskwiaki o ciele długości poniżej 10 mm. Ich przedplecze ma gładkie, pozbawione ząbków i kolców krawędzie boczne oraz niewystające poza nasady półpokryw kąty boczne (rogi). Przednia para odnóża ma uda pozbawione zębów.

Wikipedia


poremontować

spędzić pewien czas na remontowaniu


SJP.pl


porenut

bóstwo słowiańskie


SJP.pl

Porenut – bóg o nieznanych funkcjach wymieniony tylko w dwóch źródłach: "Gesta Danorum" oraz w "Knýtlinga sadze". Jedyną informacją historyczną na temat tego boga jest opis posągu go przedstawiającego, który posiadał cztery twarze na głowie, oraz piątą na piersiach, która była podtrzymywana za brodę prawą ręką, a za czoło lewą ręką.

Wikipedia


poreparować

dawniej: poreperować - naprawić w wielu miejscach lub wiele czegoś


SJP.pl


poreperować

naprawić w wielu miejscach lub wiele czegoś


SJP.pl


porewit

bóstwo słowiańskie


SJP.pl

Porewit lub Borewit ( Poreuit, Perevithus, Poreuith, Porevithum, Poreuithũ, Borveit) – bóg o nieznanych funkcjach wymieniony tylko w dwóch źródłach: "Gesta Danorum" oraz w "Knýtlinga sadze". Jedyną informacją historyczną na temat tego boga jest opis posągu go przedstawiającego, który posiadał pięć twarzy i nie posiadał broni.

Wikipedia


porewolucyjny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) następujący po rewolucji; dziejący się po rewolucji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolucja ż.

Wiktionary


porfina

barwnik pirolowy o skomplikowanej budowie, część składowa hemoglobiny i bilirubiny


SJP.pl

Porfina – makrocykliczny związek chemiczny stanowiący szkielet porfiryn. Jest heterocyklicznym związkiem aromatycznym. Zbudowana jest z czterech pierścieni pirolowych połączonych grupami metinowymi (=CH−).

Wikipedia


porfir

magmowa skała wylewna lub żyłowa, w której tkwią kryształy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. wulkaniczna lub żyłowa skała magmowa zawierająca prakryształy;

Wiktionary

Porfir ( πορφύρα, „purpura”) – potoczna nazwa stosowana do określania magmowych skał wulkanicznych lub żyłowych, posiadających strukturę porfirową. Wewnętrzna struktura tych skał składa się z kwarcu i skaleni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔrfʲir, AS: porfʹir

Wiktionary

Powiązane:

 przym. porfirowy

Wiktionary


porfira

glon morski z typu krasnorostów; szkarłatnica


SJP.pl


porfiria

choroba dziedziczna, charakteryzująca się zaburzeniami neurologicznymi i autonomicznymi


SJP.pl


porfirion

 "Zobacz też: Porfyrion."

Porfirion – imię męskie pochodzenia greckiego.

Porfirion imieniny obchodzi: 16 lutego, 10 marca.

Wikipedia


porfiriusz

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Porfiriusz – imię męskie
  • Porfiriusz – wieloryb żyjący w czasach cesarza Justyniana I
  • Porfiriusz (232–305) – filozof grecki
  • Porfiriusz z Gazy (347–420) – biskup Gazy
  • Porfiriusz (IV/V w.) – patriarcha Antiochii
  • Porfiriusz Kulczycki (zm. 1716) duchowny greckokatolicki
  • Porfiriusz Skarbek-Ważyński (1730/1732–1804) – greckokatolicki biskup chełmski
  • Porfiriusz (1804–1885) prawosławny biskup czehryński, historyk, biblista, archeolog, bizantynista
  • Porfiriusz Rubanowicz (1883–1943) – kapłan prawosławny, nowomęczennik
  • Porfiriusz (ur. 1940) – grecki duchowny prawosławny
  • Porfiriusz (ur. 1965) – rosyjski biskup prawosławny
  • Porfiriusz (ur. 1961) – patriarcha Serbii

Wikipedia


porfiriuszek

zdrobnienie od: Porfiriusz (imię męskie)


SJP.pl


porfiriuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Porfiriuszka lub z nim związany


SJP.pl


porfiriuszostwo

Porfiriusz z żoną; Porfiriuszowie


SJP.pl


porfiriuszowie

imię męskie


SJP.pl


porfiriuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Porfiriusza lub z nim związany


SJP.pl


porfirogeneta

przydomek nadawany władcy bizantyjskiemu urodzonemu po wstąpieniu jego ojca na tron


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) dziecko, syn urodzony po wstąpieniu swojego ojca na tron (dosł. „urodzony w purpurze”)

Wiktionary

Porfirogeneta (gr. Πορφυρογέννητος, dosłownie "zrodzony w purpurze") – tytuł nadawany niektórym synom lub córkom panującego cesarza wschodniorzymskiego (bizantyńskiego). Istniały ściśle określone warunki, który musiały zaistnieć, zanim można było się nim posługiwać. Kluczowe było urodzenie dziecka w Porfirowej Komnacie Wielkiego Pałacu w Konstantynopolu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔrfʲirɔɡɛ̃ˈnɛta, AS: porfʹirogẽneta

Wiktionary


porfirogenetka

tytuł córki cesarza wschodniorzymskiego (bizantyńskiego)


SJP.pl


porfiroid

Porfiroid – ogólne określenie skał metamorficznych o wyraźnej teksturze łupkowatej, które powstały ze skał wylewnych takich jak: ryolity, dacyty, czy trachity.

Podczas przeobrażenia dochodziło do granulacji fenokryształów oraz wyprasowania i ukierunkowania tła skalnego.

Wikipedia


porfirowy

1. → porfir;
2. → porfira


SJP.pl

Patrz:

porfir;
2. → porfira

porfiryk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. med. osoba chorująca na porfirię

Wiktionary


porfiryna

organiczny, aromatyczny związek chemiczny zawierający pierścień porfirynowy


SJP.pl


porfiryt

skała wulkaniczna używana w kamieniarstwie dekoracyjnym i do budowy dróg


SJP.pl


pori

miasto w Finlandii


SJP.pl

Pori ( Björneborg) – miasto położone w południowo-zachodniej Finlandii, u ujścia rzeki Kokemäenjoki do Zatoki Botnickiej. Położone w prowincji Finlandia Zachodnia. Główne miasto regionu Satakunta. Port morski. Miejsce corocznego międzynarodowego festiwalu jazzowego "Pori Jazz".

Wikipedia


poriomania

patologiczny popęd do wędrowania; dromomania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. popęd do włóczęgi i podróży, często przy ograniczonej świadomości swoich czynów;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dromomania

Wiktionary


porniak

1. potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornol, pornos, pornus, pornuch;
2. dawniej: rodzaj wonnej żywicy, używanej do kadzenia


SJP.pl


porno

potocznie:
1. pornografia;
2. pornograficzny;
3. film, magazyn, powieść itp. o charakterze pornograficznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. pornografia

 (1.2) pot. materiał pornograficzny

przymiotnik

 (2.1) pot. pornograficzny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Co prawda mężczyzna jeszcze nie spał i nawet nie zamierzał się kłaść, bo rozłożony na tapczanie oglądał film porno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrnɔ, AS: porno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornografia ż., pornol m., pornograf m., postporno n., pornograficzność ż.

 przym. pornolski, pornograficzny

 przysł. pornograficznie

 temsłow. porno-

Wiktionary


porno-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający ich związek z pornografią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrnɔ, AS: porno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porno m., pornol m., pornografia ż.

 przym. porno

Wiktionary


porno-biznes

wszystkie komercyjne działania związane z produkcją i sprzedażą filmów, magazynów i gadżetów o charakterze pornograficznym; pornobiznes, porno biznes, seksbiznes, seksprzemysł


SJP.pl


porno-dyskietka

dyskietka z materiałami o treści pornograficznej; porno dyskietka, pornodyskietka


SJP.pl


porno-film

film o treści erotycznej; porno film, pornofilm


SJP.pl


porno-gwiazda

gwiazda branży pornograficznej; porno gwiazda, pornogwiazda


SJP.pl


porno-shop

[czytaj: porno szop] sklep z artykułami urozmaicającymi życie seksualne; sex-shop, sex shop, seks-shop, porno shop


SJP.pl


pornobiznes

wszystkie komercyjne działania związane z produkcją i sprzedażą filmów, magazynów i gadżetów o charakterze pornograficznym; porno biznes, porno-biznes, seksbiznes, seksprzemysł


SJP.pl


pornochanchada

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. gatunek brazylijskich filmów niskobudżetowych popularnych w latach 60. i 70. łączących ze sobą erotykę i komedię, często z podtekstem społeczno-politycznym

Wiktionary


pornofilm

film o treści erotycznej; porno-film, porno film


SJP.pl


pornograf

amator pornografii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) amator pornografii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pornograf – album
  • Pornograf – powieść
  • Pornograf – film

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pornol mzw., porno n., pornografia ż.

 przym. porno, pornograficzny

Wiktionary


pornografia

zdjęcia, filmy, pokazy itp. przedstawiające sceny kopulacji ludzi, mające wywoływać podniecenie seksualne u odbiorcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

Wiktionary

Pornografia, potocznie porno (od gr. "γραφός, graphos" „piszący”; "πόρνη, porne" „nierządnica”; "pornográphos" „piszący o nierządnicach”) – wizerunek osób lub przedmiotów o cechach jednoznacznie seksualnych utworzony z zamiarem wywołania pobudzenia seksualnego lub podniecenia u osób oglądających. Pokazy emitowane na żywo np. w internecie, również stanowią formę pornografii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W internecie bardzo łatwo znaleźć pornografię.

 (1.1) Dzisiejsza kinematografia pełna jest obscenicznych scen, przepełnionych pornografią i wulgaryzmami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrnɔˈɡrafʲja, AS: pornografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornol mrz., pornograficzność ż., pornograf m., porno n., pornos m.

 przym. pornograficzny, porno

 przysł. pornograficznie

 temsłow. porno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porno

Wiktionary


pornograficznie

przysłówek

 (1.1) w sposób pornograficzny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornol mzw., porno n., pornografia ż.

 przym. porno, pornograficzny

Wiktionary


pornograficzny

związany z pornografią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pornografią, dotyczący pornografii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaczęłam pisać, dla zysku, po francusku, opowieści pornograficzne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrnɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: pornografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornol mrz., porno n., pornografia ż., pornograf m.

 przysł. pornograficznie

 przym. porno

Wiktionary


pornogwiazda

gwiazda branży pornograficznej; porno gwiazda, porno-gwiazda


SJP.pl


pornokaseta

pot. kaseta wideo z filmem, filmami pornograficznymi


SJP.pl


pornokracja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. polit. określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

Wiktionary

Pornokracja (gr. "porne" ‘prostytutka’ i "kratein" ‘rządzić’), zwane także "saeculum obscurum" – neologizm określający sposób sprawowania władzy, w którym duży wpływ na osobę rządzącego mają prostytutki. Historycznie określenie to dotyczy okresu w pierwszej połowie X wieku, który rozpoczął się od pontyfikatu papieża Sergiusza III (od 904), a skończył się wraz ze śmiercią papieża Jana XII (w 964), w którym silny wpływ na papiestwo miała rodzina Teofilaktów, a szczególnie Teodora i jej córka Marozja.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pornokrata ż., pornokratka ż.

 przym. pornokratyczny

Wiktionary


pornol

potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornos, pornus, pornuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. film pornograficzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rafał, czy ty znowu walisz sobie konia przy pornolu? Znajdź sobie lepiej dziewczynę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornografia ż., pornograf m., porno n., postporno n., pornograficzność ż.

 przym. pornolski, pornograficzny, porno

 przysł. pornograficznie

 temsłow. porno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pornos

Wiktionary


pornolek

zdrobnienie od: pornol


SJP.pl


pornomagazyn

pot.
1. czasopismo przedstawiające materiały o charakterze pornograficznym;
2. magazyn będący miejscem nagrywania filmów porno


SJP.pl


pornos

potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornus, pornol, pornuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. film pornograficzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) wiele osób zbyt często wypchniętych z łóżka w imię czystości kieruje się ku masturbacji, pornosom lub odlatuje w świat fantazji.

 (1.1) Rafał, czy ty znowu walisz sobie konia przy pornosie? Znajdź sobie lepiej dziewczynę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrnɔs, AS: pornos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornografia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pornol

Wiktionary


pornosek

zdrobnienie od: pornos; pornosik


SJP.pl


pornoshop

[czytaj: pornoszop] sklep z artykułami urozmaicającymi życie seksualne; sex-shop, sex shop, seks-shop, porno shop, porno-shop


SJP.pl


pornosik

zdrobnienie od: pornos; pornosek


SJP.pl


pornostrona

potocznie: strona internetowa z materiałami pornograficznymi


SJP.pl


pornozdjęcie

zdjęcie przedstawiające scenę o charakterze pornograficznym


SJP.pl


pornozemsta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozpowszechniane intymnych zdjęć lub filmów bez zgody osoby, którą przedstawiają, zwykle, aby ukarać ją za nieudany związek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu ostatnich kilku lat świat obiegło kilka głośnych przypadków samobójstw młodych kobiet spowodowanych pornozemstą.

Wiktionary


pornuch

potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornos, pornol, pornus


SJP.pl


pornus

potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornos, pornol, pornuch


SJP.pl


porny

przymiotnik

 (1.1) daw. o silnym, odurzającym zapachu lub woni datadef|1613 r..

 (1.2) daw., gw-pl|Podhale. o mocnym i wyrazistym smaku

 (1.3) gw-pl|Spisz. pikantny, wysoce ostry w smaku

 (1.4) gw-pl|Rogi (powiat krośnieński). pikantny, mocno doprawiony

Wiktionary


poroblaszek

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych


SJP.pl


porobnica

porobnica włochatka - gatunek pszczoły z rodziny porobnicowatych; porobnica miodunkowa


SJP.pl


porobnicowate

rodzina pszczół


SJP.pl


porobnicowaty

o cechach porobnicowatych (rodzina pszczół)


SJP.pl


porocefaloza

choroba pasożytnicza wywoływana przez wrzęchę z rodzaju Porocephalus; wrzęchowica


SJP.pl


porocyt

komórka zewnętrznej warstwy gąbek, z kanalikiem prowadzącym do jamy ciała


SJP.pl


porodowy

przymiotnik

 (1.1) przym. od poród

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔˈdɔvɨ, AS: porodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poród, porodówka

 czas. porodzić

Wiktionary


porodówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. med. szpitalny oddział położniczy lub izba porodowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • porodówka – placówka, w której przyjmuje się poród
  • Porodówka – polski film krótkometrażowy z 2006 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔˈdufka, AS: porodufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poród m., porodzenie n., rodzenie n., urodzenie n.

 czas. rodzić ndk., porodzić dk., urodzić dk.

 przym. porodowy, poporodowy, przedporodowy

Wiktionary


porofor

środek porotwórczy; w wyższej temperaturze porofor rozkłada się z wydzieleniem gazu powodującego powstawanie porów w mieszance gumowej lub innym tworzywie, podczas ich przeróbki


SJP.pl

Porofor – substancja służąca do wytwarzania płynnych lub stałych pian. Stosowane są zarówno do wytwarzania spienionych tworzyw sztucznych i gum, jak i produktów spożywczych (np. chleb i ciasta – produkowane z użyciem proszku do pieczenia – lub bita śmietana).

Wikipedia


poroh

próg skalny w łożysku, korycie rzeki, powstały wskutek różnej odporności skał na erozję, utrudniający spływ i powodujący nagły spadek wód; katarakta


SJP.pl


porolny

rzadko o gruncie: taki, który kiedyś był uprawiany


SJP.pl


poromantyczny

występujący po epoce romantyzmu


SJP.pl


porometr

przyrząd do pomiaru objętości wolnych przestworów w ciałach porowatych


SJP.pl


poroniarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. rzad. kobieta specjalizująca się w wywoływaniu i czuwaniu nad prawidłowym przebiegiem poronień

 (1.2) daw. rzad. kobieta, która roni lub poroniła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) dodajmy kwitnący przemysł poroniarek, fabrykantek aniołków, a będziemy mieli obraz tego, co nam przynosi „błogosławieństwo“ nieograniczonej płodności.

 (1.1) Jadzia krwawiła i skręcała się z bólu, ale poroniarka dała jej pić zioła i zasnęła (…).

 (1.2) Doktór utrzymuje, na podstawie zeznań swych pacjentek, że takie zabijanie dzieci nienarodzonych, to największa tragedia kobiety współczesnej. Nie mówiąc o rozlicznych; tak zwanych chorobach kobiecych; które poroniarka nabywa po przerwaniu ciąży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poronienie n.

 czas. ronić, poronić

Wiktionary


poroniański

regionalnie: poroniński (przymiotnik od: Poronin)


SJP.pl


poroniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitsłow. złośliwy i wrogi ludziom demon wywodzący się z duszy poronionego dziecka lub spędzonego płodu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poroniec – demon w słowiańskich wierzeniach
  • Poroniec – potok, dopływ Białego Dunajca
  • Poroniec – polana na Wierchu Poroniec w Tatrach
  • Poroniec – potoczna nazwa szczytu Wierchporoniec w Tatrach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wierzenia rosyjskie wskazują na to, że nieochrzczone dziecko może zamienić się w domownika albo kikimorę, w Polsce mówiło się natomiast o porońcach.

Wiktionary


poronienie

urodzić przedwcześnie niedostatecznie ukształtowany lub martwy płód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fizj. przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

Wiktionary

Poronienie (łac. "abortus") – wydalenie jaja płodowego przed 22. tygodniem ciąży (od 23. tyg. mówi się o porodzie przedwczesnym) wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po trzecim poronieniu Agata całkowicie straciła nadzieję na donoszenie ciąży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: porõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poronić dk., ronić ndk.

 przym. poronny, poroniony

 rzecz. poroniarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abort

Wiktionary


poronin

wieś podhalańska w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim;

Wiktionary

Poronin – wieś podhalańska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin. Leży 7 km od Zakopanego. Przez miejscowość przechodzi łącząca Kraków z Zakopanem droga krajowa nr 47, będąca częścią zakopianki.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa "Poronin" i "Stasikówkę".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poronin leży przy linii kolejowej i szosie Kraków-Zakopane.

 (1.1) Już w początkach XIX w. Poronin był letniskiem, znanym bardziej niż Zakopane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poroniec m., poroninianin mos., poroninianka ż.

 przym. poroniński

Wiktionary


poroninianin

mieszkaniec Poronina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Poronina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dyskusji włączyli się poroninianie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poronin mrz.

:: fż. poroninianka ż.

 przym. poroniński

Wiktionary


poroninianka

mieszkanka Poronina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Poronina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna z poroninianek zabrała głos.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poronin mrz.

:: fm. poroninianin mos.

 przym. poroniński

Wiktionary


poroniony

urodzić przedwcześnie niedostatecznie ukształtowany lub martwy płód


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. o pomyśle nieprzemyślany, bezsensowny, nieudany, niewydarzony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poronienie n.

Wiktionary


poronić

urodzić przedwcześnie niedostatecznie ukształtowany lub martwy płód


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ronić)

 (1.1) med. urodzić przedwcześnie martwy płód

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poronienie n., poroniarka ż.

 czas. ronić ndk.

Wiktionary


poroniński

przymiotnik od: Poronin; poroniański (regionalnie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Poronina, związany z Poroninem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbyszek pracuje przy poronińskim wyciągu narciarskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poronin mrz., poroninianin mos., poroninianka ż.

Wiktionary


poronność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest poronne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poronny

 przysł. poronnie

Wiktionary


poronny

poronna postać choroby - postać choroby przebiegająca bez wystąpienia niektórych objawów lub z objawami słabszymi niż przeciętne


SJP.pl


poroplast

tworzywo sztuczne o strukturze zawierającej liczne pory, zamknięte lub otwarte; tworzywo porowate


SJP.pl


poroskopia

dział daktyloskopii, metoda ustalania tożsamości człowieka na podstawie drobnych porów skóry znajdujących się w obrębie linii papilarnych


SJP.pl


porosnąć

1. pokryć się warstwą czegoś rosnącego; obrosnąć, zarosnąć;
2. o nasionach, zwłaszcza o zbożu: skiełkować przed wysianiem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. porastać)

 (1.1) pokryć się czymś rosnącym

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. porastać)

 (2.1) rosnąc, pokryć coś

 (2.2) stać się wyższym, dojrzalszym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedy­nym towa­rzy­szą­cym mu dźwiękiem było buczenie oczyszczaczy powie­trza, które dzielnie wal­czyły z bez­względną wil­got­no­ścią poro­śnię­tego dżun­glą księżyca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porośnięcie n., porost mrz.

 czas. porastać, rosnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. poróść

 (2.1) wykiełkować; war. poróść

Wiktionary


porost

1. rodzaj grzyba żyjącego w symbiozie z bakteriami lub sinicami, porastającego korę drzew, kamienie, ubogie gleby;
2. wzmożenie wzrostu (najczęściej o włosach)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. biol. symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;

 (1.2) zjawisko rośnięcia, porastania czegoś

Wiktionary

Porost – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice.

Wieś leży na Pojezierzu Drawskim, nad południowym brzegiem jeziora Chlewo (kąpielisko). Przez miejscowość biegnie droga krajowa nr 25.

Stara osada pomorska, zachowało się wczesnośredniowieczne grodzisko wyżynne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bujne porosty na korze drzew świadczą o czystym powietrzu w okolicy.

 (1.2) Uważam, że żadna maść na porost włosów nie jest naprawdę skuteczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrɔst, AS: porost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porastanie n.

 czas. porastać ndk., porosnąć dk., rosnąć ndk.

 przym. porostowy

 przysł. porostowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) porastanie

Wiktionary


porostnica

roślina z klasy wątrobowców


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • porostnica (Marchantia) – rodzaj wątrobowców z podklasy prostnic
  • porostnica – człon rodzajowy polskich nazw gatunkowych niektórych motyli z rodziny sówkowatych i podrodziny Bryophilinae:
    • porostnica glonówka (Cryphia algae)
    • porostnica oszustka (Cryphia fraudatricula)
    • porostnica podomka (Bryophila domestica)
    • porostnica powrotka (Bryophila raptricula)
    • porostnica rabunka (Bryophila ereptricula)
  • porostnica – człon rodzajowy polskich nazw gatunkowych niektórych motyli z rodziny mrocznicowatych i podrodziny niedźwiedziówkowatych:
    • porostnica czterokropka (Lithosia quadra)
    • porostnica krasnoszyjka (Atolmis rubricollis)
    • porostnica różowa (Miltochrista miniata)
    • porostnica szeroka (Cybosia mesomella)

Wikipedia


porostnicowate

o cechach porostnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


porostnicowaty

o cechach porostnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


porostnicowce

rząd mszaków z klasy wątrobowców


SJP.pl

Porostnicowce ("Marchantiales") – rząd w obrębie klasy wątrobowców.

Wikipedia


porostnicowiec

przedstawiciel rzędu mszaków z klasy wątrobowców


SJP.pl


porosty

1. rodzaj grzyba żyjącego w symbiozie z bakteriami lub sinicami, porastającego korę drzew, kamienie, ubogie gleby;
2. wzmożenie wzrostu (najczęściej o włosach)


SJP.pl

Po

Wikipedia


porostówka

fałdówka porostówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


porosyjski

stanowiący pozostałość po dawnej Rosji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który pozostał po Rosji, Rosjanach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pamiętam doskonale porosyjski styl koszarowy tych ponurych budynków.

 (1.1) Pierwsze mundury jednostek Schutzmannschaften były mundurami porosyjskimi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rosyjski

 rzecz. rosyjski mrz.

Wiktionary


poroszenko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Petro Poroszenko − ukraiński ekonomista, przedsiębiorca i polityk, minister spraw zagranicznych oraz rozwoju gospodarczego i handlu, prezydent Ukrainy
  • Ołeksij Poroszenko − ukraiński polityk, poseł do Rady Najwyższej

Wikipedia


porosły

1. obrośnięty, pokryty warstwą czegoś rosnącego; obrośnięty, porośnięty;
2. porośnięte nasiona - nasiona, które skiełkowały przed wysianiem, zwłaszcza zboże


SJP.pl

Porosły – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Choroszcz.

Wikipedia


porowacieć

stawać się porowatym


SJP.pl


porowatość

wyrażony w procentach stosunek całkowitej, sumarycznej objętości próżni w skale (lub luźnym osadzie) do całkowitej objętości tej skały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest porowate, co ma pory

Wiktionary

Porowatość materiału – właściwość ciał stałych określająca wielkość i ilość pustych przestrzeni wewnątrz materiału. Puste przestrzenie są obszarami, w których nie ma materiału stałego, ewentualnie tylko płyn – najczęściej woda lub powietrze. Porowatość określa się liczbowo jako stosunek sumarycznej objętości tych pustych przestrzeni formula_1 (porów) do objętości całego ciała formula_2

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. por m.

 przym. porowaty

Wiktionary


porowaty

1. posiadający liczne pory i szczeliny, o nieścisłej, gąbczastej strukturze i szorstkiej powierzchni;
2. o skórze, cerze: mający powiększone, widoczne pory


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający małe otwory (pory) na powierzchni

 (1.2) o ciele stałym mający pory wewnątrz swojej struktury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sromotnik bezwstydny ma wysokość od 10 do 30 cm, jest walcowaty, górą wąski, porowaty, łamliwy i pusty w środku; wydziela nieprzyjemny, przypominający padlinę zapach.

 (1.1) Do wystroju użyto różnokolorowych marmurów, porowatego trawertynu i betonu o zróżnicowanej fakturze, kawiarnię ozdobiła abstrakcyjna mozaika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porowatość ż., por m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gąbczasty

Wiktionary


porowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Porowski – kanadyjski aktor, model, kucharz i osobowość telewizyjna polskiego pochodzenia
  • Grzegorz Porowski – polski wokalista Rotary oraz Loka (zespół muzyczny)
  • Marceli Porowski – polski samorządowiec, działacz konspiracyjny, trzydziesty pierwszy prezydent Warszawy.
  • Mieczysław Porowski – polski działacz społeczny i polityczny z Mińska, działający na początku XX wieku.
  • Mykoła Porowski – ukraiński polityk, publicysta i pisarz, poseł do Rady Najwyższej I, II i IV kadencji.
  • Sylwester Porowski – polski fizyk, profesor nauk fizycznych, specjalista w zakresie fizyki ciała stałego oraz fizyki wysokich ciśnień, były dyrektor Instytutu Wysokich Ciśnień PAN.

Wikipedia


porowy

1. mający smak, zapach pora;
2. o potrawie: zrobiony z porów


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zrobiony z porów, zawierający pory

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z porami, odnoszący się do porów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zupkę porową można skropić śmietanką i posypać szczypiorkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. por mzw./mrz.

Wiktionary


porozbierać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) zdjąć ubranie z wielu osób

 (1.2) rozłożyć wiele rzeczy na części

 (1.3) pozbyć się wielu urządzeń lub konstrukcji, usuwając części jedna po drugiej

czasownik zwrotny dokonany porozbierać się (ndk. brak)

 (2.1) o wielu osobach: zdjąć z siebie ubranie

 (2.2) zdjąć z siebie wiele ubrań

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Auta niemieckiego koncernu porozbierano co do śrubki, sprawdzając zalety i wady niemieckich wozów, badając jak i gdzie można udoskonalić niemieckie patenty.

 (1.3) Ludzie pobudowali na rzece nielegalnie mostki, które teraz blokują przepływ. Dlaczego gmina nie każe tych mostków porozbierać?

Wiktionary


porozbiorowy

mający miejsce po rozbiorach lub rozbiorze Polski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. mający miejsce po rozbiorach Polski, pochodzący z tego okresu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "W ten sposób pogłębiliśmy znajomość historii porozbiorowej, którą oficjalny program gimnazjów austriackich albo pomijał, albo przekręcał" - wspominał po latach w "Niepodległości".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔzbʲjɔˈrɔvɨ, AS: porozbʹi ̯orovy

Wiktionary


porozbryzgiwany

o cieczach: taki, który rozprysnął się na wszystkie strony


SJP.pl


porozchodzony

taki, który porozchodził się w różne strony


SJP.pl


porozchylać

rozchylić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozczulać

1. rozczulić wiele osób;
2. porozczulać się - spędzić pewien czas na rozczulaniu się


SJP.pl


porozgałęziany

taki, który się porozgałęział


SJP.pl


porozgniatać

rozgnieść po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozgryzać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) gryząć, zmiażdżyć zębami i rozciąć na części wiele rzeczy lub jedną w wielu miejscach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaledwie chłopiec spojrzał w głąb łodzi, rzucił się, jak oszalały z radości, na leżącego i nie szukając noża, porozgryzał zębami więzy.

Wiktionary


porozkminiać

spędzić pewien czas na rozkminianiu


SJP.pl


porozkoszować

porozkoszować się - spędzić pewien czas na rozkoszowaniu się


SJP.pl


porozkradanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porozkradać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozkradanie n.

 czas. porozkradać dk.

Wiktionary


porozkrawać

rozkroić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozkruszać

rozkruszyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozlepiać

nalepić wiele czegoś w wielu miejscach


SJP.pl


porozliczać

1. rozliczyć wiele osób;
2. porozliczać się - spędzić pewien czas na rozliczaniu się


SJP.pl


porozluźniać

rozluźnić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozmawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porozmawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porozmawiać dk.

 rzecz. rozmowy nmos., rozmównica ż., rozmowa ż.

 przym. rozmowny

Wiktionary


porozmawiać

czasownik dokonany

 (1.1) przeprowadzić rozmowę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chciałbym porozmawiać z pana synem.

 (1.1) No bo owszem, jak trzeba, można i pięścią w stół przygrzać, ale można też sympatycznie porozmawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔzˈmavʲjät͡ɕ, AS: porozmavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozmawiać

 rzecz. rozmowy nmos., rozmównica ż., rozmowność ż., porozmawianie n., rozmówka ż., rozmowa

 przym. rozmowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogadać

Wiktionary


porozmnażać

rozmnożyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozpaczać

spędzić pewien czas na rozpaczaniu


SJP.pl


porozpierdalać

wulgaryzm, zwykle w znaczeniu: porozwalać (coś), poniszczyć


SJP.pl


porozpieszczać

1. rozpieszczać przez pewien czas;
2. rozpieścić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozpościerać

porozpościerać się - rozciągnąć się na dużej przestrzeni; poroztaczać się, porozciągać się


SJP.pl


porozpychać

rozepchnąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozrabiać

spędzić pewien czas na rozrabianiu; popsocić


SJP.pl


porozrastany

taki, który się porozrastał


SJP.pl


porozsiadać

o grupie ludzi: zająć miejsce do siedzenia


SJP.pl


porozstrajać

rozstroić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozstrzeliwać

pozabijać z broni palnej


SJP.pl


porozszarpywać

rozszarpać po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozszerzać

rozszerzyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poroztaczać

poroztaczać się - rozciągnąć się na dużej przestrzeni; porozpościerać się, porozciągać się


SJP.pl


porozumienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uzgodnienie, zgoda

 (1.2) dokument potwierdzający uzgodnione warunki

 (1.3) wzajemne zrozumienie

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I co, udało wam się osiągnąć porozumienie?

 (1.2) To porozumienie otwiera nową erę w stosunkach między naszymi narodami.

 (1.3) Porozumienie się z nim jest trudne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: porozũmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porozumieć się, porozumieć się

 przym. porozumiewawczy, porozumieniowy

 przysł. porozumiewawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgoda, uzgodnienie, kompromis, ustępstwo

 (1.2) układ, umowa, uzgodnienie, traktat

 (1.3) zrozumienie

Wiktionary


porozumiewawczy

przymiotnik

 (1.1) mający na celu coś zasugerować

 (1.2) służący porozumieniu się w danej kwestii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tereska przesłała mi porozumiewawczy uśmiech i obie panie odeszły do wdowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porozumienie n.

 czas. porozumieć się dk., porozumiewać się ndk.

 przym. porozumieniowy

 przysł. porozumiewawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymowny

Wiktionary


porozwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porozwalać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porozwalać dk.

Wiktionary


porozważać

rozważyć wiele możliwości


SJP.pl


porozwiercać

rozwiercić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozwieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porozwieszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porozwieszać dk.

Wiktionary


porozwieszać

rozwiesić wiele rzeczy


SJP.pl


porozwiewać

o wietrze: wiejąc, porozrzucać coś na wszystkie strony


SJP.pl


porozwodowy

dotyczący życia, okresu po rozwodzie


SJP.pl


porozwodzić

porozwodzić się - spędzić pewien czas na rozwodzeniu się nad czymś


SJP.pl


porozłamywać

rozłamać po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozłażony

taki, który się porozłaził


SJP.pl


porozłączać

rozłączyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozświecać

1. rozświecić po kolei, wiele razy; pozapalać, pozaświecać;
2. porozświecać się - zacząć intensywnie świecić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porośl

dawniej: zarośnięte miejsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Porośl-Głuchy
  • Porośl-Kije
  • Porośl-Wojsławy
  • Porośl-Grzywy – przysiółek

Wikipedia


porośla

samożywna roślina żyjąca na ciele innej rośliny; epifit


SJP.pl


porośle

samożywna roślina żyjąca na ciele innej rośliny; epifit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. zob. epifit.

Wiktionary

Porośle ( Пораслі, "Porasli"; Поросли, "Porosli") – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim, w sielsowiecie Trzeciakowce.

Wieś z trzech stron otoczona jest przez Dokudowski Rezerwat Biologiczny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. półporośle n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epifit

Wiktionary


porośnięty

porosnąć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pokryty czymś na powierzchni

Wiktionary


poroże

rozgałęzione rogi występujące u samców ssaków z rodziny jeleniowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) łow. oba rogi samca jeleniowatych

Wiktionary

Poroże

Poroże (rosochy, wieniec, tyki) – twardy, kostny twór wyrastający z kości czołowej możdżeni na głowie samców jeleniowatych. Wyjątkiem jest renifer, u którego poroże wyrasta również u samic oraz jelonek błotny, u którego poroże nie występuje. Poroże zrzucane i nakładane jest corocznie. Stanowi ono oręż niezbędny bykowi do obrony i w walce o samice podczas godów. Jest trofeum myśliwskim i cenionym[] surowcem w zdobnictwie i meblarstwie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. narożnik mrz., rożek mrz., róg mrz., różek mrz.

 przym. rogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieniec

Wiktionary


porpezyt

minerał, stop rodzimy złota z palladem


SJP.pl


porsanit

wyrób sanitarny porcelitowy


SJP.pl


porsche

[czytaj: porsze] marka samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. samochód marki Porsche

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłem córce nowe porsche pod kolor oczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrʃɛ, AS: porše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porszak m., Porsche mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porszak

Wiktionary


porszak

potocznie: samochód marki Porsche


SJP.pl


porszewice

Porszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Pabianice.

Wikipedia


port

1. miejsce postoju i obsługi statków;
2. miasto portowe;
3. złącze umożliwiające podłączenie do komputera innego urządzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;

 (1.2) port lotniczy: port (1.1) przeznaczony dla samolotów, helikopterów i innych statków powietrznych

 (1.3) pot. miasto z portem (1.1)

 (1.4) inform. miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • port lądowy – obszar na styku torów o różnej szerokości
  • port lotniczy – lotnisko pasażerskie wraz z zabudowaniami i urządzeniami
  • port wodny – obszar na styku lądu i wody wyposażony w zespół urządzeń
    • port morski, np. port morski Gdańsk, port morski Gdynia
    • port rzeczny, np. port Gliwice, port Gorzów
    • port jachtowy
    • port wojenny – rodzaj portu wodnego użytkowanego przez wojsko
  • port macierzysty
  • suchy port
  • Port – mikropowieść autorstwa Antuna Šoljana
  • port – gniazdo w komputerze służące do podłączania urządzeń peryferyjnych i przesyłania danych między nimi a komputerem
  • port – wersja programu dla innej platformy, zazwyczaj procesora lub systemu operacyjnego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim statek wpłynie do portu, musi otrzymać zgodę.

 (1.3) Do jakiego portu płyniecie? Do Gdańska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔrt, AS: port

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portowiec mos., przedporcie mrz.

:: zdrobn. porcik mrz.

 przym. portowy, wewnątrzportowy, wokółportowy, przedportowy, przyportowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przystań, nadbrzeże

 (1.2) lotnisko

 (1.4) złącze

Wiktionary


port-au-prince

stolica i główny port Haiti


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Haiti;

Wiktionary

Port-au-Prince (haitański "Pòtoprens") – stolica i główny port Haiti, ośrodek administracyjny departamentu Ouest, położony nad zatoką Gonâve (Morze Karaibskie). W 2012 roku w mieście mieszkało 942 194 osób. Największe miasto Haiti, centrum polityczno-gospodarcze i kulturalne kraju. Port-au-Prince jest dużym węzłem komunikacyjnym na Haiti. Znajduje się tutaj port lotniczy obsługujący połączenia międzynarodowe, w przeszłości w okolicach miasta funkcjonował dodatkowo port lotniczy Bowen.

Wikipedia


port-of-spain

[czytaj: port-of-spejn] stolica Trynidadu i Tobago; Port of Spain


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Trynidadu i Tobago

Wiktionary

Port-of-Spain (również Port of Spain) – stolica Trynidadu i Tobago, na zachodnim wybrzeżu wyspy Trynidad, port nad zatoką Paria (Morze Karaibskie); 49 tys. mieszkańców (2000), zespół miejski ok. 128 tys. (1990 – wyliczenia nieoficjalne). Czwarte co do wielkości miasto kraju.

Wikipedia


port.

skrót od: portugalski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = portugalski

Wiktionary


porta

1. dawniej: brama, wrota;
2. żeglarstwo:
a) duże drzwi w kadłubie statku umożliwiające załadunek towarów, paliwa, pasażerów;
b) porta sztormowa - duży otwór w nadburciu umożliwiający spływanie wody z pokładu, zabezpieczony stalową kratą i pokrywą; sztormszpigat


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Porta – francuska gmina w regionie Korsyka
  • Porta – francuska gmina w regionie Langwedocja-Roussillon
  • Wysoka Porta, Porta Ottomańska – dwór, rząd, również państwo tureckie za panowania sułtanów.
  • Porta – raper hiszpański
  • Porta Westfalica

Wikipedia


portable

przymiotnik

 (1.1) inform. o programie: przeznaczony dla przenośnych pamięci masowych, nie wymagający instalowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele instalowanych aplikacji ma swoje wersje portable.

Wiktionary


portal

1. ozdobne obramowanie otworu wejściowego jakiejś budowli;
2. wejście, brama mające takie obramienie;
3. część budowli, urządzenia przypominająca bramę; wlot;
4. serwis internetowy udostępniający usługi lub treści o różnej tematyce;
5. przejście do innego wymiaru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. ozdobne obramowanie otworu drzwiowego;

 (1.2) inform. rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce;

 (1.3) sf. fant. ezot. bezpośrednie przejście do innego świata, rzeczywistości, wymiaru lub miejsca

Wiktionary

Po

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtal, AS: portal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. portalik m.

 przym. portalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) portal internetowy

Wiktionary


portalik

zdrobnienie od: portal


SJP.pl


portalski

nazwisko


SJP.pl


portamento

płynne przechodzenie z jednego dźwięku w dźwięk o innej wysokości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. płynne przejście z jednego dźwięku na inny (w śpiewie, grze na gitarze hawajskiej, puzonie lub instrumentach smyczkowych)

Wiktionary

Portamento (di voce), "wł". przenosząc (głos), skrót używany w partyturach: "port." – technika wykonawcza, polegająca na połączeniu odległych dźwięków za pomocą bardzo dyskretnego "glissando". Jest to ozdobnik, który właściwie użyty i nienadużywany jest pełnym ekspresji środkiem wykonawczym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtãˈmɛ̃ntɔ, AS: portãmẽnto

Wiktionary


portaski

żartobliwie: spodnie; portasy


SJP.pl


portasy

żartobliwie: spodnie; portaski


SJP.pl


portato

artykulacja muzyczna polegająca na wyraźnym, lecz nieostrym oddzielaniu kolejnych dźwięków


SJP.pl

Po

Wikipedia


portatyl

1. mały przenośny ołtarzyk, najczęściej z metalu lub kości słoniowej;
2. kwadratowa płytka kamienna z wydrążeniem na relikwie, na której podczas mszy ustawiano kielich, jeśli stół ołtarzowy nie miał kamiennej mensy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. przenośny ołtarzyk tablicowy;

Wiktionary

Po

Wikipedia


portatyw

niewielkie przenośne organy


SJP.pl

Portatyw ( portare „nieść”) – małe, przenośne organy piszczałkowe używane od średniowiecza.

Składały się z jednego rzędu piszczałek labialnych. Zakres instrumentu to około dwie i pół oktawy.

Miał metalowe piszczałki o jednakowej średnicy, różnej długości. Trzymano go prostopadle do torsu grającego, który grał na nim jedną ręką, druga poruszała trójkątnym mieszkiem.

Wikipedia


portatywny

przymiotnik

 (1.1) książk. daw. przenośny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Ja rozumiem — powiada Tata — że chcesz suwenir od lubego mieć dzień i noc przy sobie, ale czy nie mogłabyś napisać o coś portatywniejszego?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtaˈtɨvnɨ, AS: portatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portatyw

Wiktionary


portcygar

przestarzale: papierośnica; portcygarnica; cygarnica


SJP.pl


portcygarnica

przestarzale: papierośnica; portcygar; cygarnica


SJP.pl


portczęta

potocznie, rzadko: zniszczone, liche spodnie; porcięta


SJP.pl


porte-fenêtre

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. wysokie okno (od poziomu podłogi), zabezpieczone od zewnątrz balustradą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porte-fenêtre zapewnia dobre doświetlenie wnętrza.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) portfenetr, okno francuskie

Wiktionary


porte-parole

[czytaj: portpaROL] z francuskiego:
1. osoba przemawiająca z czyjegoś upoważnienia, w imieniu innych;
2. w utworach literackich: narrator lub postać wyrażająca osobiste poglądy autora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) liter. w utworach literackich: narrator lub postać, która wyraża punkt widzenia autora;

 (1.2) książk. osoba przemawiająca w imieniu innych

Wiktionary

(wym. uproszczona: "portparol") – pochodzący z francuskiego termin oznaczający osobę, która wypowiada się w czyimś imieniu. W epice i dramacie mianem tym określa się postać, która przedstawia punkt widzenia autora, np. postać Juliana w "Kwiatach polskich" wyraża przekonania Juliana Tuwima. Często, choć nie zawsze, podmiot liryczny jest porte-parole autora.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oczywiście, miło się dowiedzieć, że Michał Witkowski – lub porte-parole Michała Witkowskiego – rzuca dartami w portret Jelinek, niemniej – skoro zależy Panu głównie na tym, by sprzedać jak najwięcej egzemplarzy, nie boi się Pan, że Polacy nie będą mieli ochoty czytać o, nawet zmyślonych, przygodach kryminalno-erotycznych Michała Witkowskiego?

Wiktionary


porter

1. gatunek mocnego, ciemnego piwa;
2. porcja tego piwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. styl piwa charakteryzujący się ciemną barwą i wysoką zawartością ekstraktu oraz alkoholu;

 (1.2) porcja, butelka porteru (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • porter – gatunek ciemnego piwa
  • Charles Porter – amerykański polityk, prawnik
  • Cole Porter – amerykański kompozytor i autor piosenek
  • Edwin Porter – amerykański reżyser
  • Eleanor H. Porter – amerykańska pisarka
  • George Porter – brytyjski chemik
  • John Porter – walijski muzyk rockowy
  • Michael Porter – amerykański ekonomista
  • Otto Porter – amerykański koszykarz
  • Quincy Porter – amerykański kompozytor
  • Porter – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Porter
  • Porter – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Oxford

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Porter angielski jest słabszy od porteru bałtyckiego

 (1.2) Poproszę cztery małe portery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtɛr, AS: porter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porterówka ż.

 przym. porterowy

Wiktionary


porterek

mały porter


SJP.pl


porterowy

dotyczący porteru


SJP.pl


porterówka

słodka wódka gatunkowa zaprawiana porterem


SJP.pl


portfel

1. kieszonkowa torebka z przegródkami, służąca do przechowywania pieniędzy i dokumentów; pulares; pugilares;
2. ogół papierów wartościowych i innych aktywów inwestora; portfolio;
3. część pieniędzy przeznaczona w budżecie na określony cel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)

 (1.2) przen. finanse osobiste

 (1.3) finans. ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną

 (1.4) inform. program przechowujący klucz prywatny kryptowaluty

Wiktionary

Portfel (przest. pugilares) – rodzaj pojemnika na pieniądze, najczęściej skórzanego, tekstylnego lub z innego podobnego materiału.

Portfele służą przede wszystkim do przechowywania banknotów, mogą posiadać również kieszonkę na monety. Współcześnie portfel wykorzystywany jest także do przechowywania dokumentów tożsamości (dowód osobisty, prawo jazdy) oraz kart płatniczych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Złodziej ukradł jej portfel i dokumenty.

 (1.2) Gdy zabolą cię zęby, wkrótce zaboli cię też portfel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtfɛl, AS: portfel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. portfelowy

 rzecz. zdrobn. portfelik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) portmonetka, przest. pugilares, pulares, gw. Górny Śląsk bojtlik, briftasza, potmanyj, portmanyj

Wiktionary


portfelik

zdrobnienie od: portfel


SJP.pl


portfenetr

okno sięgające do podłogi, zabezpieczone zewnętrzną balustradą lub niską kratą, charakterystyczne dla architektury pałacowej; balkon francuski, rzygownik


SJP.pl


portfenetrowy

→ portfenetr


SJP.pl

Patrz:

portfenetr

portfolio

1. dość duży zbiór zdjęć z przezroczystymi kieszonkami, koszulkami na fotografie, wycinkami z czasopism itp., dokumentujący pracę modelki, projektanta, fotografa;
2. w ekonomii: zestaw papierów wartościowych danego inwestora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. teczka z dokumentacją działalności artystycznej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • portfolio – teczka z pracami artysty, w szerszym znaczeniu prezentacja dokonań osoby bądź firmy
  • portfolio – zbiór finansowych i realnych aktywów inwestora
  • Portfolio – album Grace Jones
  • e-portfolio – sposób prezentacji własnej kariery w formie elektronicznej
  • Atari Portfolio
  • Tribute Portfolio

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To już druga komercyjna skórka blogowa w moim portfolio.

Wiktionary


portier

osoba pełniąca służbę przy wejściu do jakiejś instytucji, hotelu, urzędu itp.; odźwierny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) urz. osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.)

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Portier otworzył nam drzwi do hotelu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtʲjɛr, AS: portʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portiernia ż.

:: fż. portierka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. odźwierny, przest. szwajcar, konsjerż

Wiktionary


portiera

gruba, ciężka zasłona uszyta z grubej tkaniny, zazwyczaj nieprzepuszczającej światła; kotara, kurtyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zasłona u drzwi lub okna z grubego, ciężkiego materiału

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: portier

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔrˈtʲjɛra, AS: portʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portier mos., portierka ż., portiernia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotara

Wiktionary


portierka

1. kobieta pełniąca służbę przy wejściu do jakiejś instytucji, hotelu, urzędu itp.; odźwierna;
2. potocznie: pomieszczenie przy wejściu do jakiejś instytucji, służące do sprawowania nadzoru nad tym wejściem; portiernia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta stróżująca u wejścia

 (1.2) pot. portiernia

 (1.3) zdrobn. od: portiera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zostawię klucze u pani portierki.

 (1.2) Klucze niech zostawią w portierce.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. portier mos., portiernia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) portiernia

Wiktionary


portiernia

pomieszczenie lub mały budynek przy wejściu do jakiejś instytucji, służące do sprawowania nadzoru nad tym wejściem; portierka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce pracy portiera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portier mos., portiera ż.

Wiktionary


portierski

dotyczący portiera, związany z portierem - osobą, która nadzoruje wejście do jakiejś instytucji


SJP.pl


portierstwo

nadzorowanie wejścia do jakiejś instytucji, np. szkoły, szpitala, przedsiębiorstwa itp.


SJP.pl


portka

nazwisko


SJP.pl


portki

1. potocznie: spodnie;
2. określenie stosowane w kynologii na oznaczenie dłuższej sierści na tylnych łapach psa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. spodnie, szczególnie zniszczone lub kiepskiej jakości

 (1.2) kynol. wydłużone owłosienie tylnych kończyn u psów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • portki – w kynologii określenie dłuższej sierści u psa
  • portki – w wielu polskich gwarach regionalnych: spodnie, element stroju regionalnego
  • Portki – część miasta Koluszki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ubieraj portki i wyłaź stąd w końcu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtʲci, AS: portʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pory nmos., zdrobn. porteczki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spodnie, gacie

Wiktionary


portkowy

1. potocznie: służący do wyrobu spodni roboczych;
2. o mięsie: pochodzące z nisko umięśnionego podudzia świni


SJP.pl


portland

[czytaj: portlend]
1. nazwa wielu miast i gmin w USA;
2. miasto w Australii;
3. półwysep w Wielkiej Brytanii;
4. region Jamajki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. największe miasto stanu Oregon w Stanach Zjednoczonych;

 (1.2) geogr. niewielki półwysep przyrostkowy u południowych wybrzeży Wielkiej Brytanii znany z wydobywanego tam wapienia portlandzkiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Portland – miasto w stanie Nowa Południowa Walia
  • Portland – miasto w australijskim stanie Wiktoria
  • Portland – region Jamajki
  • Portland – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Ashley
  • Portland – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Middlesex
  • Portland – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Ouray
  • Portland – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Jay
  • Portland – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Cerro Gordo
  • Portland – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  • Portland – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Ionia
  • Portland – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chautauqua
  • Portland – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Traill

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyrastałam w Portlandzie w Oregonie i zakładałam, że spędzę tam resztę życia.

 (1.2) Wynalazcą cementu portlandzkiego był w r. 1824 mularz Aspdin z półwyspu Portland w Dorsetshire […]

Wiktionary

Powiązane:

 przym. portlandzki

Wiktionary


portlandyt

minerał, wodorotlenek wapnia


SJP.pl

Portlandyt – rzadki minerał z gromady wodorotlenków.

Wikipedia


portlandzki

przymiotnik od: Portland


SJP.pl


portman

nazwisko


SJP.pl


portmanyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. portfel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bojtlik, briftasza, potmanyj

Wiktionary


portmonetka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przechodzień wyjął z portmonetki kilka monet.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monetyzacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pularyszka

Wiktionary


porto

1. mocne, deserowe wino portugalskie; portwein; portwajn
2. dawna opłata za przesyłki pocztowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) enol. wzmacniane wino portugalskie;

 (1.2) hand. koszt opłaty za przewóz, przesyłkę towaru

Wiktionary

Porto (,) – miasto położone w północnej części Portugalii, nad Oceanem Atlantyckim, u ujścia rzeki Duero ( Douro). Druga co do wielkości metropolia w państwie, po Lizbonie. W gminie ("município") Porto mieszkało (2021 r.) 231,800 mieszkańców, zespół miejski ("cidade") zamieszkiwało w 2014 roku 1,496,000 mieszkańców, natomiast w całej metropolii ("Área Metropolitana do Porto") mieszka 1,762,524 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtɔ, AS: porto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) portwajn

Wiktionary


porto-franco

[czytaj: porto franko]
1. port, w którym nie ma opłat celnych od posiadanych towarów;
2. warunki nadania listu lub przesyłki bez opłacenia kosztów pocztowych przez odbiorcę


SJP.pl


porto-franko

1. warunki nadania przesyłki lub listu bez opłacenia kosztów pocztowych przez adresata;
2. klauzula handlowa, gdzie w części dotyczącej ceny stwierdza się, że koszt dostawy do ustalonego miejsca i ryzyko transportu ponosi sprzedający;
3. port lub wolnocłowa strefa ekonomiczna, gdzie nie są pobierane opłaty celne od przeładowywanych lub składowanych towarów


SJP.pl


porto-novo

miasto w Republice Zielonego Przylądka


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Beninu;

Wiktionary

Porto-Novo – miasto w południowo-wschodnim Beninie, konstytucyjna stolica tego państwa oraz ośrodek administracyjny departamentu Ouémé. Położone jest nad laguną Porto-Novo przy Zatoce Gwinejskiej, około 20 km na północny wschód od Kotonu, największego miasta kraju. W spisie ludności z 11 maja 2013 roku liczyło 264 320 mieszkańców[].

Wikipedia


portobello

gatunek pieczarki (nazwa handlowo-gastronomiczna); pieczarka dwuzarodnikowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. określenie dużej pieczarki dwuzarodnikowej

Wiktionary


portofino

miejscowość we Włoszech


SJP.pl

Portofino – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Liguria, w mieście metropolitalnym Genua, około 25 km na południowy wschód od centrum Genui. Jedna z najbardziej ekskluzywnych małych miejscowości wypoczynkowych we Włoszech. W miasteczku znajduje się niewielki port jachtowy, a przy nim butiki słynnych domów mody. Duża popularność wśród celebrytów sprawiła, że tutejsze hotele i restauracje należą do najdroższych na Riwierze Włoskiej.

Wikipedia


portolan

rodzaj mapy tworzonej dla żeglarzy, opisującej wybrzeże, wzdłuż którego płynęło się do danego celu


SJP.pl

Portolan, ew. mapa portolanowa (wł. "portolano" z łac. "portus" – port) – rodzaj mapy morskiej, używanej w żegludze w okresie 1300–1700.

Wikipedia


portoria

dawniej: porto (dawna opłata za przesyłki pocztowe)


SJP.pl


portorykanin

obywatel Portoryko (Puerto Rico); Portorykańczyk, Puertorykańczyk


SJP.pl


portorykanka

obywatelka Portoryko (Puerto Rico); Puertorykanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Portoryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Portoryko n.

:: fm. Portorykańczyk mos.

 przym. portorykański

Wiktionary


portorykańczyk

obywatel Portoryko (Puerto Rico); Portorykanin, Puertorykańczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Portoryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Portoryko n.

:: fż. Portorykanka ż.

 przym. portorykański, antyportorykański

Wiktionary


portorykański

przymiotnik od: Portoryko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Portorykiem (państwem lub wyspą) albo Portorykańczykami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Portoryko n., Portorykańczyk mos., Portorykanka ż.

 przym. proportorykański, antyportorykański

Wiktionary


portoryko

państwo w Ameryce Środkowej, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi; Puerto Rico; Porto Rico; Stowarzyszone Wolne Państwo Portoryko; Wspólnota Portoryka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa na Oceanie Atlantyckim w archipelagu Wielkich Antyli

 (1.2) geogr. polit. terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych Ameryki w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Wiktionary

Portoryko (hiszp. i ang. Puerto Rico – w j. pol. „bogaty port”), oficjalnie Wspólnota Portoryka, Wolne Stowarzyszone Państwo Portoryko ( Estado Libre Asociado de Puerto Rico, Commonwealth of Puerto Rico) – terytorium zorganizowane nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych o statusie „wspólnoty” (ang. "commonwealth"), leżące na wyspie o tej samej nazwie i kilku mniejszych w Ameryce Środkowej, na Morzu Karaibskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Średnia roczna temperatura na Portoryko wynosi 26°C.

 (1.2) Portoryko znajduje się pod zwierzchnictwem Stanów Zjednoczonych Ameryki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtɔˈrɨkɔ, AS: portoryko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Portorykańczyk mos., Portorykanka ż.

 przym. portorykański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Wspólnota Portoryka, Wolne Stowarzyszone Państwo Portoryko

Wiktionary


portos

Po

Wikipedia


portować

w informatyce: przenosić wersję programu komputerowego na inną platformę sprzętową lub programistyczną; konwertować


SJP.pl


portowe

opłata uiszczana przy wejściu statku do portu


SJP.pl

Patrz:

port

portowiec

1. specjalista w zakresie spraw dotyczących portu;
2. pracownik portowy; doker


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie pracy portu

 (1.2) zaw. pracownik portu

Wiktionary

Portowiec – wrak statku żaglowego pochodzący z XIX w. znaleziony w pobliżu wejścia do Portu Gdańskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. port mrz.

 przym. portowy

Wiktionary


portowy

→ port


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z portem, dotyczący portu

Wiktionary

Patrz:

port

Przykłady

 (1.1) Jego dziekanem jest tradycyjnie biskup Ostii, miasteczka portowego, które stanowi dziś de facto dzielnicę Rzymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔrˈtɔvɨ, AS: portovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. port mrz., porcik mrz., portowiec mos., przedporcie n.

 przym. przedportowy, przyportowy

Wiktionary


portreciarstwo

1. wykonywanie portretów;
2. zawód portrecisty


SJP.pl


portreciarz

artysta malujący, rzeźbiący lub fotografujący przedstawienia twarzy lub całej sylwetki człowieka; portrecista


SJP.pl


portreciczek

zdrobnienie od: portrecik


SJP.pl


portrecik

zdrobnienie od: portret


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od portret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie portret, lecz tylko mały portrecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portret m., portrecista mos., portretowanie n.

 czas. portretować

 przym. portretowy

Wiktionary


portrecista

artysta malujący, rzeźbiący lub fotografujący przedstawienia twarzy lub całej sylwetki człowieka; portreciarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) artysta (malarz, rysownik, fotografik) wykonujący portrety

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtrɛˈt͡ɕista, AS: portrećista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portret m., portrecik m., portreciarstwo n., portreciarz m., portretówka ż., portretowanie n., sportretowanie n.

:: fż. portrecistka ż.

 czas. portretować ndk., sportretować dk.

 przym. portretowy, portreciarski

 przysł. portretowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. środ. portreciarz

Wiktionary


portrecistka

→ portrecista


SJP.pl

Patrz:

portrecista

portret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. dzieło plastycznyastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób

 (1.2) przen. charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)

Wiktionary

Portret, podobizna, konterfekt (fr. "portrait", łac. "protrahere" – wydobyć na światło dzienne, wyjawiać, pokazać, "contrafacere" – naśladować) – artystyczny wizerunek (malarski, rzeźbiarski, graficzny, rysunkowy, fotograficzny) konkretnej osoby lub grupy osób, ukazujący zewnętrzne podobieństwo oraz niekiedy cechy charakteru portretowanych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na swojej ostatniej wystawie Jan pokazał portrety mieszkańców afrykańskiej wioski.

 (1.2) Książka zawiera szczegółowy portret przeciętnego pracownika fabryki z początku XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtrɛt, AS: portret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portreciarstwo n., portrecista m., portrecistka ż., portretówka ż., portretowanie n., sportretowanie n.

:: zdrobn. portrecik m.

 czas. portretować ndk., sportretować dk.

 przym. portretowy, portreciarski

 przysł. portretowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podobizna, wizerunek

 (1.2) charakterystyka, opis

Wiktionary


portretomania

1. przesadna skłonność do wykonywania portretów;
2. przesadna skłonność do kolekcjonowania portretów


SJP.pl


portretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonywanie portretu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtrɛtɔˈvãɲɛ, AS: portretovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portret m., portrecik m., portretówka ż., portrecista m., portrecistka ż., portreciarstwo n., sportretowanie n.

 czas. portretować ndk., sportretować dk.

 przym. portretowy, portreciarski

 przysł. portretowo

Wiktionary


portretować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) sporządzać portret (plastyczny lub literacki) osoby lub grupy osób

czasownik zwrotny niedokonany portretować się

 (2.1) pozować do portretu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Malarz portretował zamożne Toskanki w czepcach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtrɛˈtɔvat͡ɕ, AS: portretovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portret m., portrecik m., portreciarstwo n., portrecista m., portrecistka ż., portretowanie n.

 czas. sportretować dk.

 przym. portretowy

Wiktionary


portretowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący portretu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portret m., portrecik m., portrecista m., portrecistka ż., portretowanie n.

 czas. portretować ndk.

Wiktionary


portsmouth

[czytaj: portsmyf]
1. nazwa kilku miast w USA;
2. miasto w Wielkiej Brytanii;
3. miasto portowe na Dominice


SJP.pl

Portsmouth – miasto i dystrykt ("unitary authority") na południowym wybrzeżu Anglii w hrabstwie ceremonialnym Hampshire. Portsmouth znajduje się w odległości 103 km na południowy zachód od Londynu oraz 31 km na wschód od miasta Southampton. W 2021 roku miasto liczyło 223 305 mieszkańców.

Wikipedia


portu

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od: zob. port.

Wiktionary


portugal

złota moneta wartości 10 lub 5 dukatów, bita w XVI i XVII wieku w północnej i środkowej Europie, na wzór złotych monet portugalskich; portugał


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Portugal – Portugalia
  • João de Almeida Portugal – portugalski polityk, urzędnik i dyplomata
  • Marcos Portugal – portugalski kompozytor
  • Miguel Ángel Portugal – hiszpański piłkarz i trener piłkarski
  • (3933) Portugal – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia


portugalczyk

obywatel Portugalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Portugalczycy nie są największą nacją mówiącą po portugalsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalt͡ʃɨk, AS: portugalčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portugalski mrz., Portugalia ż.

:: fż. Portugalka ż.

 przym. portugalski

 przysł. po portugalsku

Wiktionary


portugalia

państwo w Europie ze stolicą w Lizbonie; Republika Portugalska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stolicą Portugalii jest Lizbona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalʲja, AS: portugalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Portugalczyk mos., Portugalka ż., portugalski mrz.

 przym. portugalski

 przysł. portugalsko, po portugalsku

Wiktionary


portugalka

obywatelka Portugalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta narodowości portugalskiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalka, AS: portugalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portugalski mrz., Portugalia ż.

:: fm. Portugalczyk mos.

 przym. portugalski

 przysł. po portugalsku

Wiktionary


portugalski

związany z Portugalią, dotyczący Portugalii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Portugalia lub Portugalczyków, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią lub Portugalczykami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Portugalii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brazylia była kiedyś kolonią portugalską.

 (2.1) Portugalski jest językiem urzędowym w 9 państwach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalsʲci, AS: portugalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portugalskość ż., Portugalia ż., Portugalczyk mos., Portugalka ż., portugalszczyzna ż.

 przym. antyportugalski

 przysł. portugalsko, po portugalsku

Wiktionary


portugalsko

przysłówek

 (1.1) na sposób portugalski, po portugalsku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spiker wymienił portugalsko brzmiący tytuł.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. portugalski

 rzecz. Portugalia ż., portugalski mrz., portugalskość ż.

Wiktionary


portugalskojęzyczny

1. posługujący się językiem portugalskim;
2. napisany w języku portugalskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem portugalskim


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem portugalskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem portugalskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku portugalskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: portugalskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


portugalskość

→ portugalski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) typowo portugalski charakter czegoś, kogoś

Wiktionary

Patrz:

portugalski

Przykłady

 (1.1) O portugalskości wyspy świadczą portugalskie nazwy wiosek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. portugalski

 przysł. portugalsko

 rzecz. portugalski mrz., portugalszczyzna ż.

Wiktionary


portugalszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język portugalski

 (1.2) to, co portugalskie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. portugalski

 rzecz. portugalski mrz., portugalskość ż.

Wiktionary


portugał

złota moneta wartości 10 lub 5 dukatów, bita w XVI i XVII wieku w północnej i środkowej Europie, na wzór złotych monet portugalskich; portugal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. numizm. potoczna nazwa złotej monety wielodukatowej, używanej w handlu europejskim w XVI-XVII wieku, bitej na wzór monet portugalskich także w Polsce;

Wiktionary

Portugał (port. "portuguez", niem. "Portugalöser") – potoczna nazwa złotej monety wielodukatowej, obiegającej w Europie w XVI i XVII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przecież tam masz… leżące złoto, osobno holenderskie, osobno portugały…

 (1.1) Podczaszy wydobył sakwę spod poły, wysunął z niej dwa świecące, ogromne portugały i położył je przed nim.

Wiktionary


portulak

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: portulaka

Wiktionary


portulaka

roślina warzywna


SJP.pl

Po

Wikipedia


portulakowate

o cechach portulakowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Portulakowate ("Portulacaceae" Juss.) – rodzina roślin z rzędu goździkowców ("Caryophyllales"). W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych (np. Cronquista z 1981, Reveala z 1993–1999) zaliczano tu wiele rodzajów czyniących z rodziny takson parafiletyczny. W nowych ujęciach (Angiosperm Phylogeny Website, system APG III z 2009 i APG IV z 2016) pozostawiono tu tylko rodzaj portulaka ("Portulaca"), resztę przenosząc do zdrojkowatych ("Montiaceae") i innych rodzin goździkowców.

Wikipedia


portulakowaty

o cechach portulakowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


portwajn

mocne, deserowe wino portugalskie; portwein; porto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) enol. wzmacniane wino portugalskie wytwarzane w dolinie rzeki Douro

 (1.2) enol. tanie amerykańskie wino wzmacniane destylatem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mock nie miał jednak apetytu i nie było to spowodowane portwajnem, który naruszył wczoraj w dużym stopniu równowagę płynów w jego żołądku, lecz obecnością dyrektora kryminalnego Mühlhausa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porto

Wiktionary


portwein

[czytaj: portwajn] mocne, deserowe wino portugalskie; porto, portwajn


SJP.pl


portyczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: portyk

 (1.2) mały portyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W elewacji frontowej pałacu znajduje się portyczek filarowy o odcinkowych arkadach z tarasem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portyk mrz.

 przym. portykowy

Wiktionary


portyk

1. frontowa część budowli przed głównym wejściem, zwykle wysunięta ku przodowi, z rzędem kolumn
2. w starożytnej architekturze greckiej: osobny budynek przed głównym wejściem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. przednia część budowli przed wejściem głównym, z rzędem kolumn;

Wiktionary

Portyk ( porticus „kolumnada, kryte przejście”) – część budynku na planie prostokąta z jednym lub kilkoma rzędami kolumn, które wspierają dach, otwarta co najmniej z jednej strony, najczęściej jedno- lub dwukondygnacyjna, czasami zwieńczony frontonem.

Portyk był bardzo często stosowany w architekturze rzymskiej. W ogólnym założeniu przypominał on greckie stoy i podobnie jak one miał za zadanie chronić części drewniane budowli oraz ludzi przed wpływami atmosferycznymi (np. deszczem).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jezus przechadzał się w świątyni, w portyku Salomona.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. portyczek mrz.

 przym. portykowy

Wiktionary


portykowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z portykiem, dotyczący portyku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Perystyl portykowy odrestaurowaliśmy na podstawie rycin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portyk mrz., portyczek mrz.

Wiktionary


porubstwo

rozwiązłość seksualna; poróbstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. rozwiązłość seksualna

Wiktionary


porucha

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp., przysz. od: wulg. poruchać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten to se porucha w życiu. – Za dwóch!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruxa, AS: poruχa

Wiktionary


poruchać

wulgarnie, zwykle o mężczyźnie: spędzić trochę czasu na współżyciu seksualnym; pobzykać, podmuchać, pociupciać, podupczyć


SJP.pl


poruczać

1. powierzać komuś w zaufaniu jakąś sprawę;
2. dawniej: oddawać kogoś pod czyjąś opiekę lub władzę


SJP.pl


poruczenie

1. powierzyć komuś w zaufaniu jakąś sprawę;
2. dawniej: oddać kogoś pod czyjąś opiekę lub władzę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poruczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poruczyć

Wiktionary


poruczniczka

kobieta w stopniu porucznika


SJP.pl


poruczniczyna

lekceważąco: porucznik


SJP.pl


porucznik

1. stopień oficerski;
2. żołnierz w stopniu porucznika;
3. dawniej oficer w chorągwi autoramentu polskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. jeden z oficerskich stopni wojskowych;

 (1.2) wojsk. oficer mający stopień wojskowy porucznika (1.1)

Wiktionary

Porucznik (por.) – oficerski stopień wojskowy występujący w większości armii świata. W Wojsku Polskim zaliczany jest do korpusu oficerów młodszych. Niższym stopniem jest podporucznik, a wyższym kapitan. Polski oficer w stopniu porucznika na naramiennikach nosi trzy gwiazdki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Porucznik momentalnie poczerwieniał na twarzy. Nic nie odpowiedział, bo najwyraźniej go zamurowało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrut͡ʃʲɲik, AS: poručʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poruczyć

 przym. porucznikowski

Wiktionary


porucznikostwo

porucznik z żoną


SJP.pl


poruczyć

1. powierzyć komuś w zaufaniu jakąś sprawę;
2. dawniej: oddać kogoś pod czyjąś opiekę lub władzę


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. poruczać)

 (1.1) powierzyć, polecić, oddać z zaufaniem komuś swoje sprawy lub cenną rzecz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co usłyszałeś ode mnie, porucz to innym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrut͡ʃɨt͡ɕ, AS: poručyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poruczenie n., porucznik m.

Wiktionary


poruszający

→ poruszać


SJP.pl

Patrz:

poruszać

poruszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poruszać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poruszanie takich tematów przy dzieciach musiało się źle skończyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔruˈʃãɲɛ, AS: porušãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poruszać ndk., poruszyć dk.

 rzecz. poruszenie n.

 przym. poruszony

Wiktionary


poruszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poruszyć)

 (1.1) wprawiać coś w ruch

 (1.2) przen. wzruszać

 (1.3) przen. mówić, omawiać

czasownik zwrotny poruszać się

 (2.1) zmieniać miejsce przebywania, przenosić się z jednego miejsca na drugie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Frezując musimy trzymać frezarkę pewnie i poruszać ją zdecydowanie (…).

 (1.1) Porusz anteną, znowu obraz śnieży!

 (1.2) Filmy o holokauście zawsze bardzo mnie poruszały.

 (1.3) Tydzień temu poruszaliśmy tematy związane z polską polityką.

 (2.1) Poruszał się za pomocą wózka inwalidzkiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruʃat͡ɕ, AS: porušać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poruszony

 rzecz. ruch mrz., poruszanie, poruszenie

 czas. poruszyć dk., ruszać ndk., ruszyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przemieszczać się

Wiktionary


poruszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poruszyć.

 (1.2) książk. stan wzburzenia spowodowany jakimiś wydarzeniami, informacją itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym zdjęciu widoczne jest poruszenie.

 (1.2) Wiadomość o ciąży mamy wywołała poruszenie w całej rodzinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔruˈʃɛ̃ɲɛ, AS: porušẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ruszać, poruszyć dk., poruszać ndk.

 rzecz. nieporuszenie n., poruszanie

 przym. poruszony

 przysł. nieporuszenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sensacja, emocje

Wiktionary


poruszony

taki, który bardzo się czymś przejął, wzruszył; niespokojny


SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) odczuwający uniesienie emocjonalne

forma czasownika.

 (3.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: poruszyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poruszenie n., poruszanie n.

 czas. poruszać, poruszyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejęty, wzruszony

Wiktionary


poruszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. poruszać)

 (1.1) dokonany od|poruszać.

czasownik zwrotny poruszyć się

 (2.1) dokonany od|poruszać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoro jesteśmy przy Sarze, poruszmy jeszcze zabawną sprawę jej urody.

 (2.1) Fred niespokojnie poruszył się na krześle dostawionym do stołu konferencyjnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruʃɨt͡ɕ, AS: porušyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poruszanie n., poruszenie n., ruch mrz.

 czas. poruszać, ruszać

 przym. poruszony

Wiktionary


poruta

1. potocznie: wstyd, kompromitacja;
2. potocznie: nieprzyjemna, przykra sytuacja, w której następiły nieprzewidziane komplikacje; kłopot;
3. w gwarze złodziejskiej:
a) hałas wszczęty wokół jakiejś sprawy;
b) ujawnienie się, wykrycie przestępstwa; wsypa, wpadka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. wstyd, kompromitacja

 (1.2) pot. skandal, awantura

 (1.3) gwara. przestępcza podejrzenie, poszlaki

 (1.4) daw. gwara. więz. wpadnięcie w ręce policji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy to była kompletna poruta, orkiestra była niezgrana, ja nie byłem zgrany z orkiestrą i do tego nie znałem tekstu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruta, AS: poruta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstyd, kompromitacja, hańba, pot. obciach

 (1.2) skandal, awantura

Wiktionary


porwak

1. fragment obcej skały występujący w obrębie skały magmowej; ksenolit
2. blok skalny oderwany od podłoża i przesunięty przez nasuwającą się płaszczowinę


SJP.pl

Porwak – fragment skalny odrębny od skał, wśród których się znajduje, pochodzący z innego kompleksu skalnego.

Niekiedy porwaki nazywane są od swojego składu, np. "porwak piaskowcowy" w skałach magmowych – to fragment piaskowca wtopiony w skały magmowe (porwak wulkaniczny).

Wikipedia


porwanie

1. uprowadzić siłą;
2. złapać coś szybko, gwałtownie;
3. porozrywać na drobne części; podrzeć;
4. porwać się - zająć się nagle czymś; zerwać się, ruszyć nagle; rzucić się, napaść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)

 (1.2) odczasownikowy od|porwać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Porwanie – przestępstwo
  • Porwanie – amerykański film z 1979 roku, znany też pod alternatywnym tytułem Ashanti
  • Porwanie – amerykański film z 2011 roku
  • Porwanie – duński film z 2012 roku (oryg. Kapringen)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Porwanie Heleny stało się bezpośrednią przyczyną dziesięcioletniej wojny trojańskiej.

 (1.1) Przed porwaniem Georgij był śledzony przez dwa miesiące przez oficerów elitarnego zarządu wywiadu śledczego MSW, służącego do walki z przestępczością zorganizowaną.

 (1.2) Pierwszy raz w życiu jechała wspaniałym automobilem, toteż, mimo wstrząśnień nieuniknionych na obmurowaniach ścieków bocznej ulicy, miała złudzenie, iż uległa porwaniu do nieba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrvãɲɛ, AS: porvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porwać dk., porywać ndk.

 rzecz. porywacz m., porywaczka ż., porywanie n.

 przym. porywczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprowadzenie

Wiktionary


porwać

1. uprowadzić siłą;
2. złapać coś szybko, gwałtownie;
3. porozrywać na drobne części; podrzeć;
4. porwać się - zająć się nagle czymś; zerwać się, ruszyć nagle; rzucić się, napaść


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|porywać.

 (1.2) dokonany od|rwać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzydzieści lat temu uciekło z tej groty kilku niewolników skazanych za bunt na ukrzyżowanie. Rzymianie nie odnaleźli przejścia, a kapłani wyjaśnili, że porwał ich Pluton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrvat͡ɕ, AS: porvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porwanie n., porywacz m., porywaczka ż.

 przym. porywczy, porywisty

Wiktionary


porwit

nazwisko


SJP.pl


pory

1. pewien okres, czas trwania czegoś;
2. stosowny moment, właściwa chwila; termin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zgrub. od portki

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) plural|por.

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (3.1) D. lp. od pora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portki nmos., porcięta nmos., porteczki nmos.

Wiktionary


poryblin

rodzaj roślin z gromady widłaków


SJP.pl

Po

Wikipedia


poryblinowate

o cechach poryblinowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


poryblinowaty

o cechach poryblinowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


poryblinowce

rząd roślin z klasy widłaków różnozarodnikowych


SJP.pl


poryblinowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy widłaków różnozarodnikowych


SJP.pl


porycki

nazwisko


SJP.pl


poryk

w gwarze łowieckiej: jednorazowy, donośny ryk byka jelenia


SJP.pl

Poryk ( Порик) – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie chmielnickim, w hromadzie Chmielnik, nad Bohem. W 2022 roku liczyła 843 mieszkańców.

Wikipedia


poryki

w gwarze łowieckiej: jednorazowy, donośny ryk byka jelenia


SJP.pl


porykiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porykiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ryczeć, porykiwać ndk.

 rzecz. ryk mrz.

Wiktionary


porykiwać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. poryczeć)

 (1.1) o zwierzętach: wydawać ryk w pewnych odstępach czasu

 (1.2) pot. o ludziach: wydawać z siebie donośne, zbliżone do ryku dźwięki w trakcie mowy, śpiewu bądź krzyku

 (1.3) pot. emitować głośne i nieprzyjemne hałasy w trakcie działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głodne krowy w oborach zaczynały porykiwać.

 (1.1) Stał nad kotłem jaru dokładnie na granicy kosówki. Skubał trochę trawę, a od czasu do czasu porykiwał.

 (1.1) Mieszczuchowi krowa kojarzy się ze stworzeniem przechadzającym się leniwie po uroczych pastwiskach, wcinającym miodowe kwiatki i porykującym lirycznie w chwilach zadumy.

 (1.2) — Tu chodzi o Polskę! — porykuje parlamentarzysta do słuchawki.

 (1.2) Blada w brzmieniu orkiestra ponadto sypała się, dziewczęta piszczały i detonowały, chłopcy porykiwali ze zduszonych gardeł, że niech Bóg broni!

 (1.2) Chyba nie przeczytałaś uważnie — gostek sam się przyznał, że jego koledzy porykiwali ze śmiechu, jak im to czytał.

 (1.3) Czołg porykiwał, wlokąc za sobą tuman kurzu.

 (1.3) W każdym razie wóz był na chodzie, porykiwał silnikiem i od czasu do czasu strzelał z armaty.

 (1.3) Gdy patrol doczołgał się zdezelowanym polonezem, zamaskowany motocyklista porykiwał bezradnym policjantom radośnie silnikiem coraz z innego miejsca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porykiwanie n., ryk mrz.

 czas. ryczeć ndk., porykać dk., poryczeć dk., wyrykiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryczeć

Wiktionary


porykowiskowy

mający miejsce, następujący po rykowisku


SJP.pl


porymować

spędzić pewien czas na rymowaniu


SJP.pl


porysowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porysować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɨsɔˈvãɲɛ, AS: porysovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porysować, rysować

Wiktionary


porysować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rysować)

 (1.1) dokonany od|rysować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɨˈsɔvat͡ɕ, AS: porysovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rysować

 rzecz. porysowanie n.

Wiktionary


porytyd

jeden z głównych koralowców tworzących dzisiejsze rafy koralowe


SJP.pl


poryw

1. gwałtowny podmuch wiatru, zamieci;
2. nagłe, gwałtowne uczucie, bez zastanowienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury

 (1.2) gwałtowne uczucie lub zapał

 (1.3) pot. niespodziewana, krótka sytuacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) impuls, przypływ, spazm, wybuch

Wiktionary


porywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś

 (1.2) człowiek, który uprowadził środek transportu z pasażerami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrɨvat͡ʃ, AS: poryvač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porywanie n., porwanie n., porywczość ż.

:: fż. porywaczka ż.

 czas. porywać ndk., porwać dk.

 przym. porywczy

Wiktionary


porywaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która dokonała porwania, uprowadziła (porwała) kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porwanie n., porywacz mos.

 czas. porwać

 przym. porywczy

Wiktionary


porywający

wzbudzający zachwyt, entuzjazm; zachwycający, wspaniały


SJP.pl


porywalizować

rywalizować z kimś przez pewien czas


SJP.pl


porywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɨˈvãɲɛ, AS: poryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porywać

 rzecz. porwanie n., porywacz m.

 przym. porywisty

Wiktionary


porywać

uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. porwać)

 (1.1) uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrɨvat͡ɕ, AS: poryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porwanie n., porywanie n., porywacz mos.

 przym. porywczy, porywisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprowadzać

Wiktionary


porywczość

→ porywczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha kogoś, kto jest porywczy

Wiktionary

Patrz:

porywczy

Powiązane:

 rzecz. porywacz mos.

 przym. porywczy

Wiktionary


porywczy

łatwo unoszący się gniewem, skłonny do gwałtownych reakcji; popędliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, którego reakcje lub zachowanie jest gwałtowne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz naturę ambitną, porywczą, a ja jestem w stanie dać ci wszystko, co zechcesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrɨft͡ʃɨ, AS: poryfčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porywacz m., porywaczka ż., porwanie n., porywczość ż.

 czas. porywać ndk., porwać dk.

 przysł. porywczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwałtowny, impulsywny, popędliwy; gw. Śląsk Cieszyński strzelóny

Wiktionary


porywistość

cecha wiatru, wskazująca na występowanie porywów


SJP.pl


porywistszy

stopień wyższy od przymiotnika: porywisty; bardziej porywisty


SJP.pl


porywisty

1. o wietrze: nasilający się w porywach, raptownie przybierający na sile;
2. odbywający się lub wykonywany w bardzo szybkim tempie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o wietrze silny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Altana padła łupem porywistego wiatru.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porywać ndk., porwać dk.

 rzecz. porywanie n.

Wiktionary


porywiściej

stopień wyższy od przysłówków: porywiście, porywisto


SJP.pl


poryzować

powyrzynać ostrym narzędziem motywy zdobnicze; porzeźbić


SJP.pl


poryć

1. ryjąc porobić bruzdy, otwory w wielu miejscach;
2. spędzić pewien czas ryjąc


SJP.pl


porzecze

obszar zalewowy rzeki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) teren położony nad rzeką

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Porzecze – część wsi Bobrowniki woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
  • Porzecze – część wsi Lipnica Górna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
  • Porzecze – część wsi Lipnica Murowana w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
  • Porzecze – osada w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń
  • Porzecze – część wsi Tłuczewo w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Linia
  • Porzecze – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Miedziana Góra
  • Porzecze – przysiółek wsi Wólka Kłucka w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów
  • Porzecze – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Boleszkowice
  • Porzecze – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo
  • Porzecze – dawna gmina wiejska
  • Porzecze – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. poleskim (obecnie na Białorusi)
  • Porzecze – wieś w obwodzie brzeskim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rzeka ż., porzeczka ż.

Wiktionary


porzeczka

1. krzew o jadalnych owocach zebranych w grona; rosnący dziko lub uprawiany w ogrodach;
2. owoc takiego krzewu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Ribes|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;

 (1.2) spoż. owoc porzeczki (1.1)

 (1.3) tylko w lm. uczn. grono pedagogiczne

Wiktionary

Porzeczka ("Ribes" L.) – rodzaj krzewów z monotypowej rodziny agrestowatych "Grossulariaceae". Należy tu co najmniej 191 gatunków. Występują one na obszarach o klimacie umiarkowanym i subpolarnym na półkuli północnej oraz w strefie międzyzwrotnikowej na obszarach górskich. W Polsce rośnie dziko 6 gatunków. Porzeczki to krzewy rosnące w różnych siedliskach – od mokradeł poprzez lasy różnego typu i tereny skaliste na obszarach o suchym klimacie i w górach. Rzadko rosną też jako epifity.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogrodzie rosło kilka krzewów porzeczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒɛt͡ʃka, AS: požečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porzecze n.

 przym. porzeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. pozn. kujawy, świętojanka

 (1.3) winogron

Wiktionary


porzeczkoagrest

krzew będący krzyżówką agrestu i porzeczki czarnej


SJP.pl


porzeczkowiec

1. ciasto z porzeczkami;
2. przeziernik porzeczkowiec - gatunek motyla, szkodnik porzeczek


SJP.pl


porzeczkowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący porzeczek, ich wzrostu, uprawy, zbioru

 (1.2) zrobiony z porzeczek, z dodatkiem porzeczek, mający ich smak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam to, niżej, obok ścieżki wysadzonej agrestowymi i porzeczkowymi krzewy, których tylko najwyższe czubki wyglądały ku słońcu, tuliły się pomiędzy sobą i gile, i szczygły, mocno cienkimi łapkami obejmując zimne pręty. (S. Żeromski: Wszystko i nic)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɛt͡ʃˈkɔvɨ, AS: požečkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porzeczka ż.

Wiktionary


porzeczkówka

knieżyca porzeczkówka - gatunek pluskwiaka z rodziny puklicowatych


SJP.pl


porzeczniak

napój alkoholowy uzyskiwany przez fermentację miodu pszczelego rozcieńczonego wodą z dodatkiem soku porzeczkowego


SJP.pl


porzekadło

utarte powiedzenie; rodzaj przysłowia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) utarte powiedzenie, powiedzonko

Wiktionary

Porzekadło – krótkie i utrwalone wyrażenie językowe, zawierające myśl ogólną o charakterze wskazówki, ostrzeżenia lub komentarza w odniesieniu do danej sytuacji. Porzekadło jest zaliczane do paremii. Pokrewne znaczeniowo i czasem utożsamiane terminy to m.in. „przysłowie” i „powiedzenie”.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. rzec dk.

Wiktionary


porzewnica

Porzewnica – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mrozy, nad Witówką.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha w Jeruzalu.

Wikipedia


porzezanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. porżnięcie, pozarzynanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzez mrz., rzeź ż., rzeźnia ż., rzeźnik mos., rzezaniec mos., rzezak mrz./mos., rzezacz mos., rzezactwo n., rzezanie n., obrzezek mrz., obrzezaniec mos., obrzezanie n., obrzezywanie n., wyrzezanie n., zarzezanie n.

 czas. rzezać ndk., obrzezać dk., obrzezywać ndk., porzezać dk., wyrzezać dk., zarzezać dk.

Wiktionary


porzezać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) daw. porżnąć, pozarzynać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzez mrz., rzeź ż., rzeźnia ż., rzeźnik mos., rzezaniec mos., rzezak mrz./mos., rzezacz mos., rzezactwo n., rzezanie n., obrzezek mrz., obrzezaniec mos., obrzezanie n., obrzezywanie n., porzezanie n., wyrzezanie n., zarzezanie n.

 czas. rzezać ndk., obrzezać dk., obrzezywać ndk., wyrzezać dk., zarzezać dk.

Wiktionary


porzowo

Porzowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Gzy. Ma status sołectwa.

Wieś duchowna położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku "Porzewo" wchodziło w skład klucza czarnostowskiego biskupstwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


porzucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porzucać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porzucać ndk.

 rzecz. porzucenie n.

Wiktionary


porzucać

czasownik przechodni niedokonany (dk. porzucić)

 (1.1) opuszczać kogoś lub coś; zostawiać, odchodzić od kogoś lub czegoś

 (1.2) przestawać coś wykonywać, przestawać zajmować się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wlokąc ciężary po bruku, zgięci, oglądali się z obawą na boki, porzucali towar pod murem i biegli z powrotem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒut͡sat͡ɕ, AS: požucać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porzucić dk.

 rzecz. porzucanie n., porzucenie

 ims. porzucony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zostawiać, opuszczać, odchodzić

Wiktionary


porzucek

nazwisko


SJP.pl


porzucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zrezygnowanie z czegoś

 (1.2) rozstanie się z czymś lub kimś

 (1.3) zaprzestanie robienia czegoś

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Porzucenie – w polskim prawie przestępstwo polegające na pozostawieniu własnemu losowi małoletniego poniżej lat 15, albo innej osoby nieporadnej ze względu na swój stan psychiczny lub fizyczny wbrew obowiązkowi troszczenia się o nią.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. porzucić dk., porzucać ndk.

 rzecz. porzucanie n.

Wiktionary


porzucić

czasownik przechodni dokonany (ndk. porzucać)

 (1.1) dokonany od|porzucać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chociaż był dobrym uczniem, porzucił szkołę w wieku trzynastu lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒut͡ɕit͡ɕ, AS: požućić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porzucać

 rzecz. porzucenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. zaniechać

Wiktionary


porzycki

nazwisko


SJP.pl


porzyganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porzygać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porzygać dk.

Wiktionary


porzygać

zwymiotować, zwrócić zjedzony uprzednio pokarm


SJP.pl


porzygiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porzygiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porzygiwać ndk.

Wiktionary


porzygiwać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wymiotować przez jakiś okres lub kilkukrotnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɨˈɟivat͡ɕ, AS: požyǵivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzygi nmos., rzygowiny nmos., rzyganie n., rzygnięcie n., rzygacz m., porzygiwanie n.

 czas. rzygać dk., rzygnąć ndk., wyrzygać dk., obrzygać dk., orzygać dk., narzygać dk., zarzygać dk., urzygać dk., zrzygać się dk.

Wiktionary


porzymski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. mający miejsce po upadku Cesarstwa Rzymskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Późniejsza odbudowa grodu miała zapewne związek z irlandzkimi osadnikami w okresie porzymskim.

Wiktionary


porządeczek

zdrobnienie od: porządek


SJP.pl


porządek

1. ład, regularny układ;
2. następowanie czegoś po sobie w ustalonej kolejności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu

 (1.2) czynność sprzątania, porządkowania

 (1.3) kolejność czegoś

 (1.4) mat. uogólnienie pojęć „mniejszy-większy” na zbiory niekoniecznie złożone z liczb;

 (1.5) archit. wywodzący się z antyku styl konstrukcyjny i kompozycyjny budowli;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobrze, że w twoim pokoju jest porządek.

 (1.2) Przed Świętami zawsze robimy porządki w domu.

 (1.3) Wszystkie nazwiska na tej liście są w porządku alfabetycznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒɔ̃ndɛk, AS: požõndek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządki nmos., porządność ż., podporządkowywanie n., porządkowy mos., uporządkowanie n.

:: zdrobn. porządeczek m.

 czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

 przym. porządny, porządkowy

 przysł. porządnie, porządkowo, za porządkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ład, czystość, schludność

 (1.2) porządkowanie, sprzątanie

 (1.3) kolejność, ustawienie

Wiktionary


porządki

sprzątanie domu, mieszkania itp.; robienie porządku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) sprzątanie

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: porządek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały ranek robiłam porządki w altanie i szopie.

 (1.1) Nie miałeś przypadkiem zrobić porządków na strychu?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

 przym. porządkowy

 rzecz. porządek mrz., porządkowy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzątanie

Wiktionary


porządkowa

kobieta wyznaczona do pilnowania porządku; dyżurna


SJP.pl


porządkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porządkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɔ̃ntkɔˈvãɲɛ, AS: požõntkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porządkować, uporządkowywać

 przysł. porządnie

 rzecz. podporządkowywanie n., porządność ż.

Wiktionary


porządkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. uporządkować)

 (1.1) doprowadzać do ładu

 (1.2) układać według określonego planu, np. w określonej kolejności

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Magda porządkowała wczoraj książki według autora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvat͡ɕ, AS: požõntkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządki nmos., porządność ż., porządkowanie n., porządek mrz., porządkowy

 przym. porządkowy, porządny

 czas. uporządkować, uporządkowywać

 przysł. porządnie

Wiktionary


porządkowy

osoba wyznaczona do pilnowania porządku; dyżurny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący robienia lub zaprowadzania porządku

 (1.2) znajdujący się w jakimś porządku, kolejności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba, która zajmuje się zaprowadzaniem porządku

Wiktionary

Porządkowy (marshal) – przeszkolona osoba z obsługi toru, pomaga kierowcom wyjść z samochodu i ewentualnie gasi niewielkie pożary.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Organizatorzy nie zadbali o odpowiednią liczbę służb porządkowych i doszło do tragedii.

 (1.2) Proszę podać odnośną liczbę porządkową.

 (2.1) Pijanego kibica wyprowadziło dwóch porządkowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: požõntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządek, porządeczek

:: fż. porządkowa

 czas. porządkować, uporządkowywać

 przym. porządny

 przysł. porządnie

Wiktionary


porządnicka

kobieta mająca zamiłowanie do porządku; pedantka


SJP.pl


porządnicki

człowiek mający zamiłowanie do porządku


SJP.pl


porządnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób porządny, przyzwoity

 (1.2) bardzo, mocno, silnie

 (1.3) dokładnie, należycie, starannie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Elisabeth Pflüger rozbierała się powoli, układając porządnie na krześle garderobę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒɔ̃ndʲɲɛ, AS: požõndʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządek mrz., porządność ż., porządkowanie n., uporządkowanie n., sporządnienie n., porządkowy mos., podporządkowywanie n.

 czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk., sporządnieć dk.

 przym. porządny, porządkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) przyzwoicie

 (1.3) akuratnie

Wiktionary


porządniej

stopień wyższy od przysłówka: porządnie


SJP.pl


porządniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: porządny


SJP.pl


porządnisia

kobieta mająca zamiłowanie do porządku; porządnicka


SJP.pl


porządniś

człowiek mający zamiłowanie do porządku; porządnicki


SJP.pl


porządność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest porządne; cecha tych, którzy są porządni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządek m., porządeczek m., porządkowanie n., uporządkowanie n.

 czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

 przym. porządny, porządkowy

 przysł. porządnie, porządkowo

Wiktionary


porządny

1. schludny, zadbany;
2. uczciwy, sprawiedliwy;
3. silny, trwały, dobrej jakości


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) dobrze urządzony, wykonany; solidny

 (1.2) uczciwy, dobry, szlachetny, prawy, czysty

 (1.3) mocny, duży, intensywny

 (1.4) lubiący porządek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym razem kup jakieś porządne radio; poprzednie zepsuło się po miesiącu.

 (1.2) Marzę o porządnej dziewczynie, która nigdy mnie nie zawiedzie.

 (1.3) Spuścili mu porządne manto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒɔ̃ndnɨ, AS: požõndny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządkowy mos., porządek mrz., porządność ż., podporządkowywanie n.

 przym. porządkowy

 przysł. porządnie

 czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

Wiktionary


porząsio

tylko w wyrażeniu: w porząsiu - potocznie: w porządku, dobrze (w znaczeniu zgody na coś, przyzwolenia)


SJP.pl


porzępolić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) lekcew. zagrać wielokrotnie lub przez dłuższy czas na instrumencie, zwłaszcza strunowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Górale są wszędzie, w każdym mieście, wystarczy porzępolić na skrzypkach i gotowe.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rzępolić ndk.

Wiktionary


poróbstwo

rozwiązłość seksualna; porubstwo


SJP.pl


poród

wydalenie dojrzałego płodu z organizmu matki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. gin. zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

Wiktionary

Poród (również rozwiązanie, narodziny) – u samic ssaków łożyskowych oraz torbaczy wydalenie płodu i łożyska z macicy samicy kończące ciążę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla szczeniąt konieczne jest rozpoczęcie pobierania mleka jak najszybciej po porodzie.

 (1.1) Mąż Anny koniecznie chciał być obecny przy porodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrut, AS: porut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ród mrz., porodówka ż., porodzenie n.

 czas. rodzić ndk., porodzić dk.

 przym. porodowy, okołoporodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urodzenie

Wiktionary


porównanie

znaleźć różnice i cechy wspólne dwóch lub więcej rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porównać.

 (1.2) konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Skompromitowany przez Gabrysię przed całą żeńską drużyną koszykarską, której uczestniczki – jak się okazało – wszystkie miały okazję słuchać tych samych komplementów i romantycznych porównań do kwiatu jabłoni, mówi jej, że jest prozaiczna jak kalafior.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔruvˈnãɲɛ, AS: poruvnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porównywanie n., nieporównanie n.

 czas. porównać ndk., porównywać dk.

 przym. porównawczy, porównywalny, nieporównywalny

 przysł. nieporównanie

Wiktionary


porównawczo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób porównawczy; uwzględniając porównanie czegoś z czymś innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowy lek działa porównawczo lepiej niż poprzedni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. porównawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w porównaniu

Wiktionary


porównawczy

przymiotnik

 (1.1) opierający się na porównaniu

 (1.2) służący do porównywania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor Jensen rozpoczął swoją karierę akademicką na Uniwersytecie w Aalborgu, gdzie studiował języki nordyckie, a później wykładał językoznawstwo porównawcze.

 (1.1) Z porównawczego punktu widzenia fakt, że płód ssaka jest zaopatrywany przez krew mieszaną, wydaje się całkiem naturalny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porównanie n., porównywanie n.

 czas. porównać dk., porównywać ndk.

 przym. porównywalny

 przysł. porównawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komparatywny, komparatystyczny, kontrastywny

Wiktionary


porównać

znaleźć różnice i cechy wspólne dwóch lub więcej rzeczy


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. porównywać)

 (1.1) dokonany od|porównywać.

 (1.2) stpol. ułagodzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamówiłem katalogi sprzętu komputerowego i porównałem ceny dwóch firm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruvnat͡ɕ, AS: poruvnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porównywarka ż., porównanie n., porównywanie n.

 czas. równać, porównywać ndk.

 przym. porównawczy, porównywalny, nieporównywalny

Wiktionary


porównywalny

przymiotnik

 (1.1) na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] w Argentynie nie działa jak dotąd system zabezpieczenia społecznego porównywalny z tymi, jakie funkcjonują w Europie […]

 (1.1) Niestety ma ona sporo konkurencji, gdyż pojawiły się znacznie tańsze firmy dalekowschodnie, które oferują towar o porównywalnej jakości wykonania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porównywalność ż., porównanie n.

 przysł. porównywalnie

 przym. porównawczy

 czas. porównać, porównywać

Wiktionary


porównywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porównywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔruvnɨˈvãɲɛ, AS: poruvnyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porównywać, porównać

 rzecz. porównanie n.

 przym. porównawczy, nieporównywalny

Wiktionary


porównywarka

serwis internetowy lub program umożliwiający porównywanie produktów, usług i ich cen


SJP.pl


porównywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. porównać)

 (1.1) zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie można porównywać jabłek i bananów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔruvˈnɨvat͡ɕ, AS: poruvnyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porównywarka ż., porównywanie ndk., porównanie dk.

 czas. równać, porównać dk.

 przym. porównawczy, porównywalny, nieporównywalny

Wiktionary


poróść

porosnąć


SJP.pl


poróżniony

1. wywołać nieporozumienie między kimś a kimś, doprowadzić do niezgody; skłócić;
2. poróżnić się - pokłócić się, zwaśnić się


SJP.pl


poróżnić

1. wywołać nieporozumienie między kimś a kimś, doprowadzić do niezgody; skłócić;
2. poróżnić się - pokłócić się, zwaśnić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rzad. poróżniać)

 (1.1) przywieść do niezgody, wywołać między kimś nieporozumienie

czasownik zwrotny dokonany poróżnić się (ndk. brak)

 (2.1) pokłócić się, powaśnić się

Wiktionary

Powiązane:

 czas. różnić, wyróżniać

 przym. różny

 rzecz. wyróżnik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokłócić, powaśnić, skłócić, zantagonizować; przest. dziś książk. zwaśnić; daw. powadzić

Wiktionary


poróżowiały

1. stać się różowym; zróżowieć, zróżowić się, zaróżowić się, zaróżowieć;
2. dostać lekkich rumieńców


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) z odcieniem różu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poróżowieć

 rzecz. poróżowienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaróżowiony

Wiktionary


poróżowieć

1. stać się różowym; zróżowieć, zróżowić się, zaróżowić się, zaróżowieć;
2. dostać lekkich rumieńców


SJP.pl


porąb

dawniej:
1. karb, cios, cięcie;
2. obszar w lesie, z którego wycięto drzewa; poręba, wyręba


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Porąb − wieś w woj. mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Stanisławów
  • Porąb − kolonia w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Krokowa

Wikipedia


porąbanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|porąbać.

 (1.2) bycie porąbanym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porąbać dk.

 rzecz. zarąbanie n., rąbanka ż.

Wiktionary


porąbaniec

ktoś porąbany; świr, wariat


SJP.pl


porąbać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rąbać)

 (1.1) pociąć, przerąbać na kawałki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Edyta chciała napalić w piecu, ale wtedy okazało się, że skończyły się zapasy węgla. Bez namysłu porąbała taboret, na którym stała miednica.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rąbanka ż., Poręba ż., zarąbanie n., przerębla ż., przerębel mrz., porąbanie n., porąb mrz., poręba ż.

 czas. odrąbać, rozrąbać, rąbać ndk.

Wiktionary


porąbczanin

mieszkaniec Porąbki (wsi w Polsce)


SJP.pl


porąbczanka

mieszkanka Porąbki (wsi w Polsce)


SJP.pl


porąbecki

→ Porąbka; porąbkowski


SJP.pl


porąbka

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. część Łodzi;
3. część Nowej Rudy;
4. część Sosnowca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Porąbka – część miasta Łódź
  • Porąbka – część miasta Nowa Ruda
  • Porąbka – dzielnica i część miasta Sosnowiec
  • Porąbka – część wsi Siedliska w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wojcieszków
  • Porąbka – osada leśna wsi Rojewo w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
  • Porąbka – część wsi Szczepanowice w woj. łódzkim, w pow. piotrkowski, w gminie Gorzkowice
  • Porąbka – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Dobra
  • Porąbka – część wsi Miłkowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Korzenna
  • Porąbka – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Trzyciąż
  • Porąbka – część wsi Jaroszówka w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
  • Porąbka – część wsi Wrocanka w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
  • Porąbka – część wsi Mała w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce

Wikipedia


porąbkowski

→ Porąbka; porąbecki


SJP.pl


poręb

obszar w lesie, z którego wycięto drzewa; wyręba


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poręb – część wsi Lipinki
  • Poręb – część wsi Roztoka
  • Poręba

Wikipedia


poręba

obszar w lesie, z którego wycięto drzewa; wyręba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) leśn. obszar lasu, na którym zostały wycięte drzewa

Wiktionary

Zobacz też: Poręba w innych znaczeniach tej nazwy.

Poręba – miasto w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, nad Czarną Przemszą. Pomimo administracyjnej przynależności do województwa śląskiego od 1999 r., kulturowo, historycznie i geograficznie jest częścią Małopolski i dawnej ziemi krakowskiej.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. porąbać dk.

 rzecz. rąbanka ż., Poręba ż., zarąbanie n., przerębel mrz., przerębla ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karczunek, karczowisko, poręb, trzebież, wyrąb, wyręba, zrąb

Wiktionary


porębianin

mieszkaniec Poręby (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Poręby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sobotę jaworznianie pokonali porębian 3:0.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poręba ż.

:: fż. porębianka ż.

 przym. porębski

Wiktionary


porębianka

mieszkanka Poręby (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Poręby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Porębianka – potok, dopływ Mszanki
  • Porębianka – potok, dopływ Udorki
  • Porębianka (Kamieniczanka) – potok, dopływ Trzemeśnianki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W niedzielę porębianki powalczą z cieszyniankami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poręba ż.

:: fm. porębianin mos.

 przym. porębski

Wiktionary


porębowy

→ poręba


SJP.pl

Patrz:

poręba

porębski

przymiotnik od: Poręba


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Porębą, dotyczący Poręby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Porębski (1898–1967) – duchowny rzymskokatolicki
  • Baltazar Porębski (zm. 1617) – poseł, wojski krakowski, uczestnik rokoszu sandomierskiego
  • Czesław Porębski (ur. 1945) – profesor, wykładowca akademicki
  • Jerzy Porębski (1939-2021) – polski pieśniarz, animator ruchu szantowego w Polsce
  • Jerzy Porębski (1934–2016) – polski reportażysta
  • Jerzy Porębski (ur. 1956) – polski reżyser
  • Kazimierz Porębski (1872–1933) – wiceadmirał, dowódca Marynarki Wojennej RP
  • Łukasz Porębski (1594–1637) – malarz krakowski, uczeń Tomasza Dolabelli
  • Marian Porębski (1910–2008) – śpiewak operowy, tenor wagnerowski
  • Mieczysław Porębski (ur. 1921) – krytyk, teoretyk i historyk sztuki
  • Olgierd Porebski (1922–1995) – brytyjski szermierz
  • Przemysław Porębski (ur. 1998) – polski piłkarz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Poręba ż., porębianin mos., porębianka ż.

Wiktionary


poręcz

1. część balustrady stosowana m.in. dla bezpieczeństwa;
2. oparcie boczne krzesła, fotela itp.;
3. przyrząd gimnastyczny zbudowany z dwóch równoległych, ustawionych poziomo drążków opartych na słupkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uchwyt biegnący wzdłuż schodów

 (1.2) balustrada balkonu

 (1.3) boczny uchwyt ławki, niekiedy krzesła lub fotela

 (1.4) poręcze sport. przyrząd gimnastyczny z dwóch równoległych żerdzi;

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od poręczyć

Wiktionary

Poręcz – pochwyt przyścienny. Podstawowa funkcja, jaką powinny spełniać poręcze, to ułatwienie poruszania się po schodach, a także ochrona przed upadkiem z wysokości.

Poręcze powinny zapewniać wygodę użytkowania oraz być w solidny sposób zamocowane do balustrady lub ściany.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzymaj się poręczy, bo na schodach jest ślisko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrɛ̃n͇t͡ʃ, AS: porẽṇč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poręczność ż., poręczówka ż., poręczenie n., poręczanie n., ręczny m., ręka ż., poręka ż.

 czas. poręczyć dk., poręczać ndk.

 przym. poręczny, ręczny, poręczeniowy, poręczowy

 przysł. poręcznie, ręcznie

Wiktionary


poręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poręczać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poręka ż., poręcz ż., poręczyciel mos.

 czas. poręczać

Wiktionary


poręczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poręczyć)

 (1.1) dawać urzędowe potwierdzenie czyjejś wypłacalności

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. poręczyć)

 (2.1) brać na siebie odpowiedzialność za kogoś lub za coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rączęta nmos., ręka ż., poręka ż., poręcz ż., poręczanie n., poręczyciel mos., poręczycielka ż.

 przym. poręczny

 czas. ręczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwarantować, żyrować

 (2.1) ręczyć

Wiktionary


poręczenie

1. pisemne zobowiązanie wobec wierzyciela do wykonania zobowiązania dłużnika, w przypadku gdyby ten go nie wykonał;
2. poręczenie majątkowe - pieniądze, papiery wartościowe itp., złożone jako gwarancja, że oskarżony, pozostający na wolności, stawi się na każde wezwanie sądu i nie będzie utrudniał postępowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poręczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rączęta nmos., poręka ż., ręczniczek mrz., poręcz ż., rączka ż., ręka ż., poręczyciel mos., poręczycielka ż.

 przym. poręczny

 przysł. ręcznie

 czas. poręczyć

Wiktionary


poręczeniowy

→ poręczenie


SJP.pl

Patrz:

poręczenie

poręcznie

przysłówek

 (1.1) w sposób poręczny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poręczny

 rzecz. poręczność ż., poręcz ż.

Wiktionary


poręczniej

stopień wyższy od przysłówka: poręcznie


SJP.pl


poręczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: poręczny


SJP.pl


poręczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest poręczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poręczny

 przysł. poręcznie

 rzecz. poręcz ż.

Wiktionary


poręczny

1. wygodny w użyciu;
2. dostosowany do kształtu ręki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dostosowany do kształtu ręki i wygodny w użyciu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: porẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rączęta nmos., poręcz ż., poręczenie n., poręczność ż., poręczówka ż., poręczyciel m., poręka ż., ręka ż., ręczny mrz.

 przym. poręczowy, ręczny

 przysł. poręcznie

 czas. poręczać, poręczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygodny, funkcjonalny

Wiktionary


poręczować

we wspinaczce i nurkowaniu: zakładać linę poręczową dla zabezpieczenia trasy


SJP.pl


poręczowy

→ poręcz


SJP.pl

Patrz:

poręcz

poręczyciel

osoba poręczająca za kogoś; żyrant; gwarant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. ktoś, kto poręcza czyjeś wierzytelności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poręczanie n., poręczenie n., poręczycielka ż., poręczycielstwo n., poręka ż.

 czas. ręczyć, poręczać ndk., poręczyć dk.

 przym. poręczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwarant, żyrant

Wiktionary


poręczycielka

kobieta poręczająca za kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. kobieta, która poręcza czyjeś wierzytelności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poręczenie n., poręka ż., poręczycielstwo n.

:: fm. poręczyciel

 czas. poręczać ndk., poręczyć dk.

Wiktionary


poręczycielski

→ poręczyciel


SJP.pl

Patrz:

poręczyciel

poręczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. poręczać)

 (1.1) dać urzędowe potwierdzenie czyjejś wypłacalności

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. poręczać)

 (2.1) wziąć na siebie odpowiedzialność za kogoś lub za coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ręczniczek mrz., rączka ż., poręka ż., poręczycielka ż., poręczyciel mos., poręczenie n., poręcz ż.

 przym. poręczny

 przysł. ręcznie

 czas. ręczyć

Wiktionary


poręka

poręczenie lub zapewnienie; rękojmia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poręczenie; zapewnienie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rączęta nmos., poręcz ż., poręczycielka ż., poręczyciel mos., poręczenie n., poręczanie n., ręka ż.

 czas. poręczyć dk., poręczać ndk.

 przym. poręczny

Wiktionary


porękawiczne

dawniej: podarunek darowany przez nabywcę żonie lub innemu członkowi rodziny sprzedającego


SJP.pl


pos

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pos Abao – miejscowość (plaats) w strefie Pos Abao/Cunucu Abao, w regionie Oranjestad-West, w kraju autonomicznym Aruba
  • Pos Abao/Cunucu Abao – strefa (zone) w regionie Oranjestad-West, w kraju autonomicznym Aruba
  • Pos Cabai – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Pos Chiquito – miejscowość (plaats) w regionie Savaneta, w kraju autonomicznym Aruba
  • Alette Pos – holenderska hokeistka
  • Hans Pos – holenderski producent filmowy
  • POS
  • Poos
  • Poss

Wikipedia


pos.

skrót od: poseł (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = poseł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po posiedzeniu komisji pos. Byrka udał się do marszałka sejmu Daszyńskiego, któremu przedstawił uchwały komisji budżetowej.

Wiktionary


posacki

nazwisko


SJP.pl


posada

1. zajęcie w jakiejś instytucji; stałe zatrudnienie;
2. dawniej: podstawa czegoś, fundament


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce pracy dające stały dochód

 (1.2) rodzaj osady służebnej w dawnej Rusi,

 (1.3) daw. fundament, podstawa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • posada – rodzaj osady służebnej w dawnej Rusi
  • Posada – dzielnica miasta Sanok
  • Posada – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Bogatynia
  • Posada – część wsi Wygnanka w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Sosnówka
  • Posada – część wsi Wronowice w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Łask
  • Posada – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Brójce
  • Posada – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
  • Posada – część wsi Łęki Małe w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Lututów
  • Posada – osada leśna w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Bolesław
  • Posada – część wsi Sokołowo Włościańskie w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Obryte
  • Posada – przysiółek wsi Słupica w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlnia-Letnisko
  • Posada – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Przytyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ukończeniu studiów objął posadę nauczyciela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsada, AS: posada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. posadka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stanowisko, zajęcie

Wiktionary


posadawiać

usadawiać;
1. umieszczać, sadzać kogoś wygodnie; usadzać;
2. umieszczać, umiejscawiać coś gdzieś;
3. umieszczać kogoś na wysokim stanowisku w firmie


SJP.pl


posadka

zdrobnienie od: posada


SJP.pl


posadowice

Posadowice (niem. "Postelwitz")– wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Bierutów.

Wikipedia


posadowy

→ posada


SJP.pl

Patrz:

posada

posady

1. zajęcie w jakiejś instytucji; stałe zatrudnienie;
2. dawniej: podstawa czegoś, fundament


SJP.pl

Zobacz też: Posady w innych znaczeniach tej nazwy.

Posady – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Pieniężno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


posadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posadzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posadzić

 rzecz. sad mrz., sadownik mos./mrz.

Wiktionary


posadzić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) umieścić sadzonki w ziemi

 (1.2) umiejscowić na czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy posadziłeś te krzaki?

 (1.1) Złodzieje mają niezły tupet i wyobraźnię, kradną świeżo posadzone rośliny przed kamerami monitoringu.

 (1.2) Posadźcie swoje zadki na tamtych taboretach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsad͡ʑit͡ɕ, AS: posaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sadownik mos./mrz., sadzonka ż., sadzoneczka ż., posadzka ż., sad mrz., posadzenie n.

 czas. sadzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasadzić

 (1.2) umiejscowić, umieścić, usadowić

Wiktionary


posadzka

wierzchnia warstwa podłogi, zwykle betonowa lub kamienna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wierzchnia warstwa podłogi;

 (1.2) niepokryta niczym betonowa lub kamienna podłoga

 (1.3) stpol. płyta do wykładania podłogi lub ściany

Wiktionary

Posadzka – zewnętrzna, wierzchnia, ostatnia warstwa podłogi, będąca jej wykończeniem, często o charakterze dekoracyjnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto wpadł na pomysł, by przy wejściu kłaść śliską posadzkę? Przecież w zimę tu jest lodowisko!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsat͡ska, AS: posacka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. daw. posadzkarstwo n., posadzkarz m., posadzkarka ż., posadzkowanie n.

 przym. posadzkowy, posadzkarski

 czas. daw. posadzkować ndk., stpol. posadzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3) gwara. posiadzka

Wiktionary


posadzkarski

przymiotnik od: posadzkarz


SJP.pl


posadzkowy

→ posadzka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z posadzką, dotyczący posadzki

Wiktionary

Patrz:

posadzka

Powiązane:

 rzecz. posadzka ż.

Wiktionary


posadówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Posadówka w innych znaczeniach tej nazwy.

Posadówka – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


posag

wiano, majątek wnoszony przez pannę młodą do małżeńskiej wspólnoty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

Wiktionary

Posag – kapitał, majątek wnoszony mężowi przez żonę przy zawieraniu małżeństwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hela była ładna, ale bez posagu nie miała szans na znalezienie oblubieńca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔsak, AS: posak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doposażenie n., doposażanie n., powyposażanie n., uposażenie n., uposażanie n., wyposażenie n., wyposażanie n.

 czas. doposażyć dk., doposażać ndk., powyposażać dk., uposażyć dk., uposażać ndk., wyposażyć dk., wyposażać ndk.

 przym. posagowy, posażny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiano

Wiktionary


posanie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. obszar na północ od dolnego biegu Sanu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkańców Posania stanowili w większości grekokatolicy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Nadsanie

Wiktionary


posaunować

potocznie: spędzić pewien czas na korzystaniu z sauny


SJP.pl


posawie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina położona w dolinie rzeki Sawy, na obszarze Słowenii, Chorwacji, Bośni i Serbii

Wiktionary

Posawie (bośn., chorw., serb., słoweń. "Posavina") – kraina geograficzna w Bośni i Hercegowinie, Chorwacji, Serbii i Słowenii. Rozpościera się wzdłuż środkowego i dolnego biegu rzeki Sawa na długości ok. 400 km, zajmując powierzchnię 10 000 km².

Wikipedia

Powiązane:

 przym. posawski, sawski

 rzecz. Sawa mos./ż.

Wiktionary


posawski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Posawiem, położony na Posawiu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Posawie n., Sawa ż.

 przym. sawski

Wiktionary


posażek

zdrobnienie od: posag


SJP.pl


posażniej

stopień wyższy od przysłówka: posażnie


SJP.pl


posażniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: posażny


SJP.pl


posażny

1. o kobiecie niezamężnej: mająca duży posag;
2. dawniej: dotyczący posagu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o kobiecie niezamężnej: mająca duży posag

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący posagu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posag mrz., doposażenie n., doposażanie n., powyposażanie n., uposażenie n., uposażanie n., wyposażenie n., wyposażanie n.

 czas. doposażyć dk., doposażać ndk., powyposażać dk., uposażyć dk., uposażać ndk., wyposażyć dk., wyposażać ndk.

 przym. posagowy

Wiktionary


posca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. hist. rodzaj lemoniady z octu winnego, wody i miodu przyprawionego kolendrą; pospolity, codzienny napój w starożytnym Rzymie

Wiktionary


poscalać

scalić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poschnięty

taki, który zwiądł, usechł; poschły


SJP.pl


poschły

taki, który zwiądł, usechł; poschnięty


SJP.pl


poscrollować

[czytaj: poskrolować] spędzić pewien czas na przewijaniu wyświetlanej zawartości na urządzeniu elektronicznym


SJP.pl


posegmentować

podzielić coś na elementy składowe


SJP.pl


posegmentyzować

podzielić coś na segmenty


SJP.pl


posegregowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) podzielenie czegoś na grupy według przyjętego kryterium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. segregacja ż., segregator m., segregacjonizm m., segregacjonista m., segregowanie n.

 czas. posegregować dk., segregować ndk.

 przym. segregacjonistyczny

Wiktionary


posejdon

mit. gr. bóg morza, opiekun żeglarzy i rybaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posejdon uchodził za syna Kronosa i Rei oraz męża Amfitryty.

 (1.1) Atrybutem Posejdona był trójząb, którym wzburzał morze i wstrząsał ziemią.

 (1.1) Posejdonowi podlegały razem z morzem wyspy, nadbrzeża, przystanie.

 (1.1) Posejdonowi poświęcona była bajeczna wyspa Atlantyda, którą władali jego potomkowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɛjdɔ̃n, AS: posei ̯dõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Posejdonowy

 rzecz. Posydończyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Neptun

Wiktionary


posejdonowy

taki jak u Posejdona, charakterystyczny dla Posejdona


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Posejdona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grecy czcili Posejdonowy ołtarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Posejdon mos., Posydończyk mos.

Wiktionary


poseksić

potocznie: poseksić się - spędzić pewien czas na uprawianiu seksu; pobzykać się, pociupciać się, podmuchać się


SJP.pl


poselekcjonować

spędzić pewien czas na selekcjonowaniu; powybierać


SJP.pl


poselski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący posłów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opinie o immunitecie poselskim są jasne. Z ostatnich badań CBOS-u wynika, że 57% ankietowanych opowiada się za jego zniesieniem w myśl zasady, że nie ma równych i równiejszych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poselstwo n., poseł m., posłanka ż., Poseł mos./ż.

 czas. posłować ndk.

Wiktionary


poselstwo

misja, posłannictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) misja dyplomatyczna

 (1.2) siedziba misji dyplomatycznej

 (1.3) urząd posła

 (1.4) sprawowanie urzędu posła

 (1.5) misja powierzona posłowi lub grupie posłów

 (1.6) daw. ogół posłów w sejmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecność młodego kniazia nadała królewskiemu poselstwu cechę nadzwyczaj uroczystą, wbrew życzeniom Zbigniewa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poselski

 przysł. poselsko

 rzecz. posłaniec mos., posłanka ż., poseł mos., posyłka ż.

Wiktionary


poserduszkować

potocznie: oznaczyć coś symbolem serduszka, polubić; zaserduszkować


SJP.pl


poserfować

spędzić pewien czas na serfowaniu; posurfować


SJP.pl


poserwisowy

taki, który był naprawiany w serwisie


SJP.pl


posesja

1. wydzielony teren, nieruchomość;
2. dawniej: dzierżawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teren stanowiący czyjąś własność

 (1.2) daw. dzierżawa

 (1.3) daw. posiadanie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę nie parkować przed moją posesją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posesor mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) działka

Wiktionary


posesjonat

dawniej: właściciel posiadłości ziemskiej lub nieruchomości miejskiej


SJP.pl

Posesjonat (z łac. "possessio", "posiadanie") – w dawnym prawie polskim posiadacz (domyślnie: nieruchomego majątku).

Określenie to dotyczyło szlachciców posiadających dobra ziemskie oraz mieszczan posiadających nieruchomość na terenie miasta. Prawo nadane mieszczanom w Konstytucji 3 maja (w ustawie "Prawo o miastach") umożliwiało im także nabycie prawa własności na dobrach ziemskich.

Wikipedia


posesjonatka

→ posesjonat


SJP.pl

Patrz:

posesjonat

posesor

1. dawniej: posiadacz; właściciel;
2. dzierżawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. właściciel, posiadacz

 (1.2) daw. dzierżawca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɛsɔr, AS: posesor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posesja, posesjonat, posesywność

 przym. posesorski, posesywny

Wiktionary


posesorka

dawniej: posiadaczka, właścicielka


SJP.pl


posesoryjny

dotyczący posiadania (np. nieruchomości)


SJP.pl


posesyjka

zdrobnienie od: posesja


SJP.pl


posesyjny

następujący, odbywający się po sesji (egzaminacyjnej itp.)


SJP.pl


posesywny

dzierżawczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. dzierżawczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsɛˈsɨvnɨ, AS: posesyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posesywność, posesor

 przym. posesorski

Wiktionary


posewastopolski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. dotyczący okresu po klęsce Cesarstwa Rosyjskiego w wojnie krymskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wziął też z miejsca czynny udział w życiu politycznym tamtych burzliwych lat wiosny posewastopolskiej i manifestacji patriotycznych.

Wiktionary


poseł

1. deputowany, członek parlamentu bądź jego niższej izby;
2. dyplomata reprezentujący państwo, wysyłany w misji stałej lub specjalnej;
3. pot. osoba wysłana celem załatwienia jakiejś sprawy, oznajmienia czegoś itp.; wysłannik, posłaniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. członek Sejmu lub innego parlamentu;

 (1.2) osoba wysłana dokądś w określonym celu

 (1.3) adm. urz. dyplomata wysłany do innego państwa z oficjalną misją

 (1.4) hist. wojsk. żołnierz wysłany do wojska przeciwnika mający ustalić warunki bitwy lub jej zakończenia

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Poseł (także: posłanka w odniesieniu do kobiet) – osoba będąca członkiem parlamentu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szybko piął się w górę po nowej drabinie partyjnej, został znanym działaczem lokalnym - i posłem RP. Zamierza być nim do emerytury. - To świetny zawód - przekonuje.

 (1.3) Czy przybył już poseł z Lechistanu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔsɛw, AS: poseu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poselstwo n., posyłka ż.

:: fż. posłanka ż.

 czas. posłować ndk., posłać dk., posyłać ndk.

 przym. poselski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) posłaniec, wysłannik

 (1.3) emisariusz

Wiktionary


posiad

1. wspólne spędzanie czasu w większej grupie, zwykle na imprezie związanej z góralską kulturą ludową;
2. dawniej: wizyta, odwiedzenie


SJP.pl


posiadacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto coś ma, posiada

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • posiadacz samoistny
  • posiadacz zależny
  • posiadanie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mógł sobie pozwolić na taki luksus, ponieważ był szczęśliwym posiadaczem magnetowidu i kilku kaset z filmami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕadat͡ʃ, AS: pośadač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadanie n.

:: fż. posiadaczka ż.

 czas. posiadać ndk., posiąść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) właściciel, posesor

Wiktionary


posiadaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która coś ma, posiada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzeczywiście stopy miała drobniutkie, ostro zakończone, jak kopytka, gdyż nogi były od dzieciństwa pokaleczone. W Chinach służy to za dowód wysokiego pochodzenia lub bogactwa i jest najwięcej cenione. Lecz podróżnik, zwiedzający kraj, ukryty przed światem za wielkim murem, omyliłby się niezawodnie, gdyby wszystkie posiadaczki „złotych lilij“ uważał za arystokratki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕaˈdat͡ʃka, AS: pośadačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadacz m., posiadanie n., posiadłość ż.

 czas. posiadać

Wiktionary


posiadający

książkowo:
1. być właścicielem czegoś;
2. charakteryzować się czymś;
3. mieć jakąś wiedzę, umiejętności;
4. dysponować czymś;
5. być w coś wyposażonym


SJP.pl


posiadanie

o grupie osób: usiąść kolejno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posiadać.

 (1.2) praw. faktyczne władztwo nad rzeczą;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posiadanie jednego kota prowadzi do posiadania następnego.

 (1.2) Posiadanie podlega ochronie prawnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕaˈdãɲɛ, AS: pośadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadacz mos., posiadaczka ż., posiadłość ż., siad mrz.

 czas. siadać, posiadać ndk.

 wykrz. siad

Wiktionary


posiadać

książkowo:
1. być właścicielem czegoś;
2. charakteryzować się czymś;
3. mieć jakąś wiedzę, umiejętności;
4. dysponować czymś;
5. być w coś wyposażonym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. posiąść)

 (1.1) książk. o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości

 (1.2) opanować jakąś umiejętność, wiedzę w jakiejś dziedzinie

czasownik nieprzechodni dokonany

 (2.1) dokonany od|siadać., tylko w lm.

czasownik zwrotny dokonany posiadać się

 (3.1) tylko we fraz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swoim księgozbiorze posiadam wiele starych książek.

 (1.2) Ona posiada ogromną wiedzę na temat sztuki gotyku.

 (1.2) Nasza firma posiada doświadczenie w przygotowywaniu projektów budowlanych i wykonawczych.

 (2.1) Ptaki odleciały, ale niedaleko posiadały na bliskich drzewach, jakby oczekując, kiedy będę łaskaw się wynieść, ażeby mogły wrócić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕadat͡ɕ, AS: pośadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadacz m., posiadaczka ż., posiadanie n., posiadłość ż., siad mrz.

 czas. siadać, posiąść dk.

 wykrz. siad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mieć, dysponować

Wiktionary


posiadówa

potocznie: spotkanie towarzyskie, na którym zwykle pije się dużo alkoholu; popijacha, popijawa, posiadówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. spotkanie towarzyskie, na którym zwykle pije się dużo alkoholu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. posiadówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popijawa, posiadówka

Wiktionary


posiadówka

potocznie: spotkanie towarzyskie, na którym zwykle pije się dużo alkoholu; popijacha, popijawa, posiadówa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od posiadówa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popijawa, posiadówa

Wiktionary


posiadłości

książkowo: tereny należące do jakiegoś państwa


SJP.pl


posiadłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teren i zabudowania należące do kogoś

 (1.2) daw. posiadanie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posiadłość mojego pradziadka obejmowała dworek i 100 hektarów lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕadwɔɕt͡ɕ, AS: pośadu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadanie n., posiadaczka ż., posiadłości

 czas. posiadać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieruchomość, posesja, majątek

Wiktionary


posiać

umieścić nasiona w ziemi


SJP.pl


posiec

1. poranić lub zabić, machając energicznie (np. batem, szablą);
2. pokosić; pociąć


SJP.pl


posiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posiedzieć.

 (1.2) zebranie jakiegoś gremium

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ojciec opowiadał, że mówił po włosku wyśmienicie. Ale w różnych okolicznościach, po przedłużających się ceremoniach czy przeciągających się posiedzeniach naukowych, akcent jego włoszczyzny twardniał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pośeʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiedziciel m., posiedzicielka ż., posiadywanie n.

:: zdrobn. posiedzonko n.

 czas. siedzieć, siadać, posiadywać ndk.

 przym. posiedzeniowy

 wykrz. siad

Wiktionary


posiedzonko

zdrobnienie od: posiedzenie


SJP.pl


posiekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posiekać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕɛˈkãɲɛ, AS: pośekãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posiekać, siekać

 rzecz. sieczka ż., siekacz mrz.

Wiktionary


posiekać

czasownik

 (1.1) dokonany od|siekać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maryla posiekała cebulę i wrzuciła ją do zupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕɛkat͡ɕ, AS: pośekać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiekanie n., sieczka ż., siekacz mrz.

 czas. siekać

Wiktionary


posiew

przenoszenie na pożywki określonych drobnoustrojów w celach naukowych lub diagnostycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. med. rodzaj badania mikrobiologicznego;

 (1.2) biol. med. substancja poddawana badaniu mikrobiologicznemu

 (1.3) roln. wysianie nasion

 (1.4) roln. wysiane ziarna

 (1.5) książk. propagowanie idei

 (1.6) książk. rezultat, owoce propagowania idei

Wiktionary

Posiew, badanie mikrobiologiczne – podstawowa metoda diagnostyki mikrobiologicznej polegająca na przeniesieniu pobranego materiału biologicznego (od pacjenta, ze środowiska z przedmiotu) na odpowiednie podłoże hodowlane umożliwiające wzrost drobnoustrojów w taki sposób, aby ostatecznie uzyskać pojedyncze, odizolowane kolonie bakterii lub grzybów. Posiew jest podstawą do identyfikacji drobnoustrojów, określenia ich ilości w wyjściowej zawiesinie oraz lekooporności (antybiogram, mykogram).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pobieranie krwi na posiew musi odbywać się zawsze z nowego nakłucia, nigdy zaś ze stale założonych cewników.

 (1.5) Lecz chociaż serca starszych zostały wzmocnione, jednakże zgubny posiew owego sprzedawczyka wydał zatrute owoce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiewanie n., siemię n., siewca mos., siewnik mrz.

 czas. posiać dk., posiewać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) obsiew, siew, wysiew, zasiew

 (1.4) zasiew

Wiktionary


posiewać

rzadko:
1. rzucać nasiona roślin w ziemię dla otrzymania plonów;
2. wywoływać coś negatywnego;
3. potocznie: gubić coś;
4. w biologii: umieszczać bakterie na pożywce w celu przeprowadzenia badań naukowych;
5. posiewać się - zostać posianym; zasiewać się


SJP.pl


posiewnica

duży ptak wodny z rodziny kaczkowatych, rzędu blaszkodziobych, o upierzeniu szarobrązowym, występujący w północno-wschodniej Eurazji, Grenlandii i Islandii, w Polsce sporadycznie (na przelotach); gęś zbożowa, zbożówka


SJP.pl


posikać

1. oddając mocz, zmoczyć coś;
2. wypuszczając z czegoś (np. z węża gumowego, sikawki) strumień wody lub jakiegoś płynu, oblać kogoś lub coś


SJP.pl


posilanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posilać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiłek m., posilenie n., posiłki nmos.

 czas. posilać ndk., posilić dk.

 przym. posiłkowy

Wiktionary


posilać

czasownik przechodni niedokonany (dk. posilić)

 (1.1) wzmacniać, dostarczając pokarmu

 (1.2) daw. dodawać sił

czasownik zwrotny niedokonany posilać się (dk. posilić się)

 (2.1) przyjmować pokarm, aby się wzmocnić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobre słowo posila ducha.

 (2.1) W czasie przerwy posilałem się kanapką z jajkiem i polędwicą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posilanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karmić, odżywiać, żywić

 (1.2) pokrzepiać

 (2.1) jeść, karmić się, odżywiać się, spożywać

Wiktionary


posilniej

stopień wyższy od przysłówka: posilnie


SJP.pl


posilniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: posilny


SJP.pl


posilny

dodający sił; pożywny


SJP.pl


posin-tang

zupa z psiego mięsa - tradycyjne danie kuchni koreańskiej


SJP.pl


posiniaczony

przymiotnik

 (1.1) pokryty siniakami (zwykle po upadku albo pobiciu)

Wiktionary


posiniaczyć

czasownik przechodni

 (1.1) uderzyć, pobić kogoś do wystąpienia siniaków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z pewnością Vader zaraz rozluźni chwyt i Ozzel padnie na pokład, posiniaczony i przywołany do porządku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siniak m., posiniaczenie n., siniec mzw./mrz.

 przym. siny

Wiktionary


posinić

rzadko: uczynić sinym, pomalować na sino; zasinić


SJP.pl


posiorbać

spędzić pewien czas na siorbaniu


SJP.pl


positif

nazwa jednego z manuałów w organach


SJP.pl

Positif – francuskie czasopismo o tematyce filmowej założone w Lyonie w 1952 roku przez Bernarda Chardère’a. Jest to drugi najstarszy filmowy periodyk francuskojęzyczny po „Cahiers du cinéma”.

W 1954 roku siedzibę redakcji miesięcznika przeniesiono do Paryża. Przez lata zespół redakcyjny zachował swoją autonomię i jest jedynym niezależnym finansowo czasopismem kinowym we Francji. Martin Scorsese stwierdził, że „Positif” to najlepsze kinowe czasopismo na świecie.

Wikipedia


posiąść

1. nabyć jakąś wiedzę lub umiejętności;
2. zdobyć coś wartościowego i dysponować tym;
3. odbyć stosunek seksualny


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) książk. stać się właścicielem czegoś o dużej wartości

 (1.2) książk. opanować jakąś umiejętność, wiedzę w jakiejś dziedzinie

 (1.3) książk. odbyć stosunek seksualny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siadać, posiadać ndk.

 rzecz. posiądnięcie n., nieposiądnięcie n., posiadacz mos., siad mrz.

 wykrz. siad

Wiktionary


posiłek

książkowo:
1. pożywienie jedzone dla zaspokojenia głodu, posilenia się;
2. jedzenie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. coś do zjedzenia, pożywienia się

 (1.2) czynność jedzenia czegoś

 (1.3) zob. posiłki.

Wiktionary

Zobacz też: Posiłek w innych znaczeniach tego słowa.

Posiłek – zestaw potraw lub produktów żywnościowych spożywanych stosownie do określonej pory dnia.

Główne posiłki w Polsce to: śniadanie, obiad, podwieczorek i kolacja. W innych strefach kulturowych może to być np. lunch, brunch lub iftar. Uroczystą formą posiłku jest przyjęcie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śniadanie to najważniejszy posiłek w ciągu dnia.

 (1.1) Wydawaniem posiłków rządziła klika najsilniejszych pacjentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕiwɛk, AS: pośiu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posilanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strawa

Wiktionary


posiłki

grupa ludzi (zwykle wojska) przysłana dla pomocy komuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) wojsk. wsparcie

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: posiłek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posiłki przysłano za późno, armia dawno już została pokonana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕiwʲci, AS: pośiu̯ʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posilanie n.

Wiktionary


posiłkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posiłkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posiłkować ndk.

Wiktionary


posiłkować

czasownik

 (1.1) stpol. zasilać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕiwˈkɔvat͡ɕ, AS: pośiu̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiłkowanie n.

Wiktionary


posiłkowy

→ posiłek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) służący jako pomoc

 (1.2) rzad. związany z posiłkiem

Wiktionary

Patrz:

posiłek

Powiązane:

 przysł. posiłkowo

 rzecz. posilanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomocniczy, pomocny

Wiktionary


posiłować

posiłować się - spędzić pewien czas na siłowaniu się


SJP.pl


poskakiwać

wykonywać podskoki co pewien czas


SJP.pl


poskanować

zeskanować wiele czegoś, jedno po drugim


SJP.pl


poskarp

rodzaj ryb z rzędu flądrokształtnych o spłaszczonym, asymetrycznym ciele


SJP.pl


poskazywać

skazać wiele osób


SJP.pl


poskocz

poskocz krasny - pająk z rodziny poskoczowatych, prowadzący podziemny tryb życia


SJP.pl

Poskocz ("Eresus") – rodzaj pająków z rodziny poskoczowatych. Obejmuje 21 opisanych gatunków. Zamieszkują krainę palearktyczną.

Wikipedia


poskoczek

ryba akwariowa z rzędu okoniokształtnych, która większą część życia spędza na lądzie, zagrzebana w mule; za pomocą płetw piersiowych potrafi wspinać się po pochyłych konarach drzew; skoczek mułowy


SJP.pl


poskoczkowate

rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych; poskoczki mułowe, skoczki mułowe


SJP.pl


poskoczkowaty

o cechach poskoczkowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


poskoczowate

rodzina pająków


SJP.pl

Poskoczowate (Eresidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae. Obejmuje 9 rodzajów i ponad 100 opisanych gatunków. Większość z nich występuje w Afryce, ale niektóre spotykane są w Europie, Azji i Ameryce Południowej.

Wikipedia


poskoczowaty

o cechach poskoczowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


poskok

stały odstęp (mierzony liczbą żłobków lub wycinków komutatora) między bokami tej samej zwojnicy w uzwojeniu maszyny elektrycznej


SJP.pl


poskradać

poskradać się - spędzić pewien czas na skradaniu się


SJP.pl


poskramiacz

1. treser dzikich zwierząt; poskromiciel, pogromca;
2. w fantastyce: osoba potrafiąca zabić lub unieszkodliwić potężne, magiczne stworzenie;
3. osoba lub rzecz powściągająca czyjeś działania, uczucia itp. uważane za szkodliwe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) treser dzikich zwierząt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poskramiać

Wiktionary


poskramiaczka

1. zwyciężczyni, pogromczyni;
2. kobieta tresująca dzikie zwierzęta; treserka


SJP.pl


poskramianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poskramiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poskromienie n.

 czas. poskramiać ndk., poskromić dk.

Wiktionary


poskramiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poskromić)

 (1.1) czynić uległym, łagodnym, pohamowanym

 (1.2) ograniczać lub wytłumiać nadmierne odczucia albo uczucia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Poskramiam chęć, by rozmasować skronie – Anakin zawsze się ze mnie śmiał, gdy tak robiłem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poskramiacz mos., poskramianie n., poskromiciel mos., poskromienie n.

 czas. poskromić dk.

 przysł. poskramiająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiełzać, kiełznać, okiełznywać, tresować, ujarzmiać

 (1.2) kiełzać, kiełznać, okiełznywać, opanowywać, powściągać, ujarzmiać

Wiktionary


poskrom

urządzenie w lecznicy weterynaryjnej do unieruchamiania zwierzęcia w czasie zabiegu


SJP.pl

Poskrom – urządzenie zbudowane z materiału o dużej wytrzymałości, dawniej z drewna, a współcześnie z kształtowników metalowych, zwykle wyposażone w uchwyty i pasy umożliwiające skrępowanie oraz unieruchomienie dużego zwierzęcia w celu wykonania zabiegu weterynaryjnego lub operacji.

Wikipedia


poskromiciel

dawniej: treser dzikich zwierząt; poskramiacz, pogromca


SJP.pl


poskromicielka

kobieta poskramiająca dzikie zwierzęta


SJP.pl


poskromienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczynienie posłusznym dzikiego zwierzęcia

 (1.2) przymuszenie osoby do posłuszeństwa

 (1.3) powściągnięcie uczuć lub dążeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Margrabiowie brandenburscy dla poskromienia buty polskiej zamordowali w niem skrytobójczo króla polskiego Przemysława, który od nich odzyskał Pomorze dla Polski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poskramianie n.

 czas. poskramiać ndk., poskromić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okiełznanie, ujarzmienie

Wiktionary


poskromić

1. uczynić uległym dzikie zwierzę;
2. zmusić kogoś do posłuszeństwa;
3. powstrzymać, powściągnąć czyjeś pragnienia, dążenia itp. uważane za szkodliwe; pohamować, okiełznać, ujarzmić


SJP.pl


poskrzypka

niewielki chrząszcz z rodziny stonkowatych


SJP.pl


poskręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poskręcać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poskręcać dk.

Wiktionary


poskupiać

zgromadzić jedno po drugim, w wielu miejscach


SJP.pl


poskupywać

skupić wiele rzeczy, od wielu osób


SJP.pl


poskuwać

skuć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poskąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) udzielenie nikłego wsparcia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poskąpić dk., poskąpić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pożydzenie

Wiktionary


posmacz

posmacz indyjski - gatunek drzewa z rodziny nanerczowatych; mango indyjskie, mangusodrzew


SJP.pl


posmaczek

zdrobnienie od: posmak


SJP.pl


posmagać

pouderzać batem, biczem, rzemieniem itp.; zesmagać, osmagać, wysmagać


SJP.pl


posmak

1. utrzymujący się dłużej w ustach nieprzyjemny smak po danej potrawie, napoju;
2. zabarwienie lub charakter czegoś, odczuwane wrażenie, np. posmak skandalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mało intensywny smak czegoś

 (1.2) wrażenie dziwności smaku pokarmu lub napoju

 (1.3) charakter czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Generalna zasada mówi, że im dłużej palone są ziarna, tym kawa staje się mocniejsza i ma coraz bardziej gorzkawy posmak.

 (1.2) Ten tort ma posmak wędliny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak mrz.

:: zdrobn. posmaczek mrz.

 czas. posmakować ndk.

 przysł. smakowicie, smakowo

Wiktionary


posmakować

1. skosztować;
2. spróbować czegoś i stwierdzić że sprawia przyjemność


SJP.pl


posmarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posmarować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsmarɔˈvãɲɛ, AS: posmarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posmarować dk., smarować ndk., wysmarować dk.

 rzecz. smar m., smarowidło n.

Wiktionary


posmarować

czasownik przechodni dokonany (ndk. smarować)

 (1.1) dokonany od|smarować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posmarowała bułkę dżemem.

 (1.1) Chleb posmarowany czekoladą jest zapewne kaloryczny, ale o poranku stawia na nogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsmaˈrɔvat͡ɕ, AS: posmarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obsmarowanie n., posmarowanie n., smarowanie n., wysmarowanie n., smarowidło n.

 czas. smarować

Wiktionary


posmażalniczy

olej posmażalniczy - zużyty olej


SJP.pl


posmażyć

spędzić pewien czas na smażeniu


SJP.pl


posmoleński

odnoszący się do czasów po tragedii w Smoleńsku


SJP.pl


posmyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Posmyk – dzielnica Lublińca
  • Posmyk – osada w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Perzów

Wikipedia


posmyrać

potocznie: spędzić pewien czas na delikatnym dotykaniu wrażliwych miejsc na czyimś ciele; połaskotać, pogilgotać, pogilgać


SJP.pl


posmętniały

stać się smutnym, melancholijnym


SJP.pl


posmętnieć

stać się smutnym, melancholijnym


SJP.pl


posnaniana

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) druk. księg. wydawnictwa związane z Poznaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Liczne posnaniana udostępnia książnica przy ul. Święty Marcin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poznań ż., poznaniak mos., poznanianka ż., Poznański mos., Poznańska ż.

 przym. poznański

Wiktionary


posnapować

środowiskowo: korzystać przez pewien czas z aplikacji mobilnej Snapchat


SJP.pl


posner

nazwisko


SJP.pl

Posner – niemieckie nazwisko od miejscowości Posen.

Wikipedia


posnuć

posnuć się - pochodzić bez wyraźnego celu


SJP.pl


posny

dawniej, dziś gwarowo: postny; pośny


SJP.pl


posnąć

1. zasnąć;
2. pozdychać (np. o rybach)


SJP.pl


posoba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. - zob. posowa.

Wiktionary


posobnik

rezystor załączany szeregowo z odbiornikiem energii elektrycznej; stosowany głównie do rozszerzania zakresu pomiarowego woltomierza; rezystor szeregowy


SJP.pl

Posobnik ("opornik dodatkowy") – przetwornik napięcia na prąd. Jest to bardzo dokładny rezystor. Włączony szeregowo z miernikiem, którego wskazania są funkcją prądu, służy do rozszerzenia napięciowego zakresu pomiarowego takiego miernika.

Wartość rezystancji formula_1 posobnika, który zwiększa wartość zakresu miernika z napięcia formula_2 do napięcia formula_3 (gdzie formula_4 – rezystancja wewnętrzna miernika) wynosi:

Wikipedia


posobny

występujący w szeregu


SJP.pl


posoborowy

mający miejsce po zakończeniu soboru; dotyczący okresu po soborze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kośc. odnoszący się do Kościoła katolickiego i sytuacji w nim po soborze watykańskim II

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobór mrz., soborność ż.

 przym. soborowy

Wiktionary


posoch

dawniej:
1. laska z zakrzywioną rękojeścią, zwłaszcza biskupia; pastorał;
2. berło dawnych książąt ruskich, mające kształt długiej laski z krzyżykiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. kij, kostur, laga lub pałka

 (1.2) rel. ozdobna laska będąca symbolem władzy jurysdykcyjnej biskupa lub przełożonego wspólnoty zakonnej; pastorał

 (1.3) hist. insygnium władzy monarszej, najczęściej w postaci laski zwieńczonej krzyżem (charakterystyczne dla dawnych władców ruskich)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potoch, kij, laska, pałka, palcat, kostur, laga

 (1.2) potoch, pastorał, laska biskupia, krzywula, żezł

 (1.3) potoch, berło, sceptrum

Wiktionary


posocjalistyczny

powstały po upadku socjalizmu, charakterystyczny dla tego okresu


SJP.pl


posocznica

ostre zakażenie organizmu wywołane obecnością drobnoustrojów we krwi; sepsis, sepsa, endotoksemia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. ciężka choroba bakteryjna z obecnością bakterii i ich toksyn we krwi,

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posoka ż.

 przym. posoczniczy

Wiktionary


posocznicowaty

mający niektóre właściwości posocznicy


SJP.pl


posoczniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z posocznicą, dotyczący posocznicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posocznica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) septyczny

Wiktionary


posoczyć

o rannym zwierzęciu, rzadziej człowieku: brodzić krwią, krwawić


SJP.pl


posoka

krew rannej, grubej zwierzyny; jucha; farba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. krew w posocznicy

 (1.2) łow. krew rannego zwierzęcia

 (1.3) przest. krew

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Posoka − wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Stare Miasto
  • Posoka − wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Przykona
  • posoka − krew rannego zwierzęcia
  • posoka – płyn wypełniający miejsce zgorzeli w ciele człowieka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. posocznica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jucha, farba, barwa

Wiktionary


posokowaty

o zapaleniu, wysięku, wycieku: taki, przy którym gromadzi się w ranach posoka


SJP.pl


posokowiec

pies myśliwski z grupy psów gończych, który dzięki doskonałemu zmysłowi węchu, wyczulonemu na zapach krwi zwierzęcej zwanej posoką, potrafi tropić postrzeloną zwierzynę i doprowadzić do niej myśliwego


SJP.pl

Posokowiec – wyspecjalizowany pies myśliwski z grupy psów gończych, który dzięki zmysłowi węchu, wyczulonemu na zapach krwi zwierzęcej zwanej posoką, potrafi tropić postrzeloną zwierzynę i doprowadzić do niej myśliwego (ma nie dopuścić do ucieczki ranionego np. dzika czy jelenia).

Wikipedia


posolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posolić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: posolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posolić, solić, przesalać

 przym. solny, solankowy

 rzecz. solanka ż., sól ż.

Wiktionary


posolić

dodać sól do danej potrawy


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) dodać soli do potrawy, najczęściej posypując

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posól trochę zupę, bo ma słaby smak.

 (1.1) I prawdziwek został uroczyście pokrojony na plasterekasterki, podsmażony na złoto na maśle i lekko posolony zgodnie ze wszystkimi zasadami sztuki kulinarnej. Smakował naprawdę królewsko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɔlʲit͡ɕ, AS: posolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solanka ż., sól ż., solniczka ż., posolenie

 czas. przesalać, ndk. solić

 przym. solny, solankowy

 przysł. słono

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osolić

Wiktionary


posortownik

w recyklingu: urządzenie, na które podawane są odrzuty z turboseparatorów


SJP.pl


posowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw., przest. gw-pl|Poznań. sufit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugiego dnia wlazł na poddasze i zrobiwszy wprzód dziurę w posowie, chciał się przekonać, co się w izbie dziać będzie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posoba

Wiktionary


posowiecki

powstały, pozostały po rozpadzie Związku Sowieckiego, wchodzący w skład byłego Związku Sowieckiego; posowiecki, poradziecki, postradziecki, postsowiecki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. hist. następujący po epoce sowieckiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po II wojnie światowej rozpoczęła się sowiecka okupacja Estonii, na tereny tego kraju przywieziono wtedy wielu Rosjan, Ukraińców i Białorusinów którzy, w większości, pozostali tam do dziś. (…) Podobny problem z posowiecką mniejszością rosyjską występuje także na Łotwie oraz Litwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: posovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postradziecki, poradziecki, postsowiecki

Wiktionary


posp.

skrót od: pospolity, pospolicie (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pospolity

Wiktionary


pospacerować

spędzić pewien czas na spacerowaniu; poprzechadzać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spacerować)

 (1.1) dokonany od|spacerować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer mrz., spacerowanie n., pospacerowanie n., spacerowiczka ż., spacerówka ż., spacerniak mrz., spacerowicz mos., spacerek mrz.

 czas. spacerować ndk.

 przym. spacerowy

 przysł. spacerowo, spacerkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejść się

Wiktionary


pospalać

1. spalić po kolei, wiele razy; popalić;
2. przemienić po kolei części zjedzonego pokarmu na energię i ciepło


SJP.pl


pospalinowy

wywołany przez spaliny


SJP.pl


pospamować

spędzić pewien czas na spamowaniu


SJP.pl


pospanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pospać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pospać dk.

Wiktionary


pospać

spędzić pewien czas śpiąc; zażyć trochę snu;
2. pospać się - o pewnej liczbie ludzi lub zwierząt: zapaść w sen, pogrążyć się we śnie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) spać przez pewien czas, zażyć trochę snu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pośpij jeszcze, dziś sobota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔspat͡ɕ, AS: pospać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pospanie n., śpiący mos.

 czas. spać

 ims. śpiący

 przym. śpiący

Wiktionary


pospekulować

spędzić pewien czas na spekulowaniu


SJP.pl


pospełniać

spełnić wiele czegoś


SJP.pl


pospierać

1. sprać z czegoś wiele plam;
2. pospierać się:
a) pokłócić się z kimś;
b) zniknąć lub wyblaknąć na skutek prania;
c) spędzić pewien czas na kłóceniu się


SJP.pl


pospieszająco

w sposób nakłaniający do pośpiechu; pośpieszająco, ponaglająco, przynaglająco


SJP.pl


pospieszalski

nazwisko


SJP.pl

Pospieszalski (forma żeńska: Pospieszalska, liczba mnoga: Pospieszalscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia


pospieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pospieszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pospieszać, śpieszyć

 przym. pospieszny

 rzecz. pospieszny mrz.

Wiktionary


pospieszać

czasownik

 (1.1) inna pisownia słowa pośpieszać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈspʲjɛʃat͡ɕ, AS: pospʹi ̯ešać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pospiech

 czas. pospieszyć, spieszyć

Wiktionary


pospieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pospieszyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pospieszyć, śpieszyć

 przym. pospieszny

 rzecz. pospieszny mrz., spieszność ż.

Wiktionary


pospieszniak

potocznie o pospiesznym autobusie, tramwaju lub pociągu; pośpieszniak


SJP.pl


pospiesznie

przysłówek

 (1.1) w sposób pospieszny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieszność ż., pospieszny mrz., pośpiech mrz., pospieszność ż.

 przym. pospieszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pośpiesznie; w pośpiechu, z pośpiechem, prędko, szybko

Wiktionary


pospieszniej

stopień wyższy od przysłówka: pospiesznie


SJP.pl


pospieszność

wykonywanie czegoś w pośpiechu; pośpieszność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pospieszne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pospieszny

 przysł. pospiesznie

 rzecz. pospieszny mrz.

Wiktionary


pospieszny

pośpieszny;
1. dziejący się lub wykonywany w pośpiechu; żwawy, szybki;
2. poruszający się lub działający szybciej od innych;
3. podejmowany zbyt szybko lub nieprzemyślany; gorączkowy, pochopny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący lub czyniony w pośpiechu, tj. szybko

 (1.2) działający lub przemieszczający się szybciej od innych

 (1.3) odbywający się lub dokonywany zbyt prędko, przedwcześnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) autobus lub pociąg pospieszny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pospieszanie n., pospieszenie n., pośpiech mrz., pośpieszanie n., pospieszność ż., spieszność ż.

 czas. śpieszyć, pospieszać ndk., pospieszyć dk.

 przysł. pospiesznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prędki, szybki

 (1.2) przyspieszony

 (1.3) gwałtowny, nieprzemyślany, pochopny, przedwczesny, przyspieszony

 (2.1) autobus pospieszny, pociąg pospieszny

Wiktionary


pospieszyć

czasownik

 (1.1) inna pisownia słowa pośpieszyć

czasownik zwrotny pospieszyć się

 (2.1) inna pisownia słowa pośpieszyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król polecił natychmiast zatrąbić do odwrotu, by pospieszyć miastu na odsiecz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈspʲjɛʃɨt͡ɕ, AS: pospʹi ̯ešyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieszność ż., pospiech

 czas. pospieszać, spieszyć

Wiktionary


pospijać

spić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pospolicie

przysłówek

 (1.1) powszechnie, ogólnie

 (1.2) zwyczajnie, zwykle

 (1.3) rzad. prostacko, gminnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W teraźniejszych czasach ponieważ światłe duchowieństwo i właściciele usiłowali wykorzenić zwyczaj połączony z zabobonnémi praktykami, i zbytkiem częstokroć nagannym; pospólstwo więc święci Dziady tajemnie w kaplicach lub pustych domach niedaleko cmentarza. Zastawia się tam pospolicie uczta z rozmaitego jadła, trunków, owoców, i wywołują się dusze nieboszczyków.

 (1.1) Słowa tego używa się pospolicie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pospolitość ż., pospolitak m., niepospolitość ż.

 czas. pospolicieć ndk.

 przym. pospolity

Wiktionary


pospoliciej

stopień wyższy od przysłówka: pospolicie


SJP.pl


pospolicieć

stawać się pospolitym, zwyczajnym; powszednieć


SJP.pl


pospolitacki

→ pospolitak


SJP.pl

Patrz:

pospolitak

pospolitak

1. żołnierz pospolitego ruszenia w dawnym wojsku polskim;
2. dawniej:
a) osoba prosta, nieokrzesana; prostak;
b) osoba z pospólstwa, gminu; plebejusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. żołnierz pospolitego ruszenia w dawnym wojsku polskim

 (1.2) przest. człowiek prosty, nieokrzesany; dawniej również człowiek z pospólstwa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pospolity

 przysł. pospolicie

Wiktionary


pospolitość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co pospolite

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pospolity

 przysł. pospolicie

Wiktionary


pospolitszy

stopień wyższy od przymiotnika: pospolity; bardziej pospolity


SJP.pl


pospolity

1. często się zdarzający, powszechnie występujący;
2. dostępny dla wszystkich, bez cech ekskluzywności;
3. prostacki, chamski, wulgarny;
4. dawniej: wchodzący w skład ogółu lub służący wszystkim; publiczny, wspólny;
5. część nazw systematycznych wielu roślin i zwierząt, np. krwawnik pospolity, foka pospolita;
6. rzeczownik pospolity - rzeczownik, który nie jest imieniem własnym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany

 (1.2) jeden z wielu, zwyczajny

 (1.3) cechujący się odrobiną wulgarności, ordynarności

 (1.4) książk. będący częścią ogółu, stanowiący ogół

 (1.6) gw-pl|Warmia. wspólny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednym z najpospolitszych ptaków w Polsce jest wróbel zwyczajny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔspɔˈlʲitɨ, AS: pospolʹity

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pospolitacki, pospolitowanie

 czas. pospolicieć, przest. pospolicić, stpol. pospolito

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) przest. pospólny

 (1.1-2) powszechny, powszedni, zwykły, zwyczajny, normalny

 (1.2) przeciętny, szablonowy, tuzinkowy, banalny, prosty, potoczny, utarty, oklepany, konwencjonalny, płaski

 (1.3) trywialny, prostacki, ordynarny, wulgarny, niewybredny, niewykwintny

Wiktionary


pospornica

krzew z rodziny pospornicowatych, mający skórzaste liście i kwiaty oraz zapach pomarańczy


SJP.pl

Po

Wikipedia


pospornicowate

o cechach pospornicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Po

Wikipedia


pospornicowaty

o cechach pospornicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


pospotykać

spotkać kolejno wiele osób lub spotykać się z nimi przez pewien czas


SJP.pl


pospołem

dawniej: wspólnie, razem, wespół; pospołu


SJP.pl


pospołu

dawniej: wspólnie, razem, wespół; pospołem


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. razem, wspólnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzymianie nigdy nie zaliczali Greków do barbarzyńców, lecz uważali siebie pospołu z Grekami za przeciwieństwo barbarzyńców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współka ż., pospółka ż., zespół mrz.

 przym. pospolity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) razem, wspólnie, wespół, wraz, społem

Wiktionary


posprowadzać

sprowadzić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pospryskiwać

spryskać po kolei, wiele razy


SJP.pl


posprzeczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posprzeczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posprzeczać dk.

Wiktionary


posprzedaż

świadczenie wsparcia po sprzedaży czegoś, np. samochodu


SJP.pl


posprzedażowy

związany z usługą świadczoną po sprzedaży czegoś


SJP.pl


posprzątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posprzątać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posprzątać dk.

Wiktionary


posprzątać

uporządkować, wyczyścić


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|sprzątać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjeżdżała do jego domu na przedmieściu raz w miesiącu, żeby posprzątać, uprać i ugotować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈspʃɔ̃ntat͡ɕ, AS: pospšõntać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posprzątanie n.

 czas. zaprzątać

Wiktionary


pospychać

pchając, zrzucić wiele osób lub rzeczy


SJP.pl


pospólność

1. → pospólny;
2. dawniej: społeczność, gmin


SJP.pl


pospólny

przestarzałe: należący do ogółu, przeznaczony dla wszystkich; wspólny, powszechny


SJP.pl


pospólstwo

1. ubogie mieszczaństwo; plebs;
2. dawniej: pogardliwie o tłumie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ludzie prości, biedni, bez przywilejów

 (1.2) pogard. ludzie ciemni, zachowujący się ordynarnie

Wiktionary

Pospólstwo – warstwa społeczna zamieszkująca miasta w okresie średniowiecza, średniozamożni rzemieślnicy, drobni kupcy i kramarze. Pospólstwo posiadało prawo miejskie, jednak patrycjat nie dopuszczał go do piastowania urzędów w mieście. Pospólstwo walczyło o wpływy w radach miejskich i w XV–XVI wieku w niektórych miastach uzyskało reprezentacje.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pospolity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gmin, plebs, lud

 (1.2) hołota, motłoch, tłuszcza

Wiktionary


pospółka

materiał sypki lub kawałkowy niesortowany (np. węgiel, kruszywo budowlane)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. geol. sypkie lub kawałkowe, niesortowane kruszywo kopalne lub rzeczne (np. materiał budowlany, węgiel itp.);

 (1.2) daw. spoż. cienka słonina poprzerastana mięsem

 (1.3) daw. hist. wspólnota

Wiktionary

Pospółka – materiał sypki lub kawałkowy niesortowany (np. węgiel, kruszywo budowlane). Pospółka to jednocześnie grunt rodzimy mineralny zbliżony do piasku i żwiru.

Materiał ten określony jest normą PN-B-02480:1986 i charakteryzuje się zawartością sumy frakcji żwirowej i kamienistej pomiędzy 10 a 50%

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na skalę lokalnych potrzeb eksploatowane są występujące tu pokłady piasku, żwiru i pospółki, a także granitu.

 (1.3) Spoistość patriarchalnego ustroju umacniały nadto rolnicze pospółki siabrowskie o udziałowym sposobie gospodarowania przez członków związanych pokrewieństwem zarówno naturalnym, jak i sztucznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈspuwka, AS: pospuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spółka ż., spóła ż.

 przym. pospólny, wspólny

 przysł. społem, pospołu

Wiktionary


posraniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. nieprzyjemny mężczyzna

Wiktionary


posrany

wulgarnie:
1. taki, który się posrał (ubrudził się kałem);
2. nienormalny, odbiegający od normy; pojebany, porąbany, popieprzony


SJP.pl


posrać

posrać się - wulgarnie:
1. wypróżnić się mimowolnie; zesrać się;
2. zepsuć się; schrzanić się, skopać się


SJP.pl


posrebrzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posrebrzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsrɛˈbʒãɲɛ, AS: posrebžãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posrebrzać

Wiktionary


posrebrzać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pokrywać coś warstwą srebra

 (1.2) sprawiać, że coś nabiera srebrnego koloru lub połysku

czasownik zwrotny niedokonany posrebrzać się

 (2.1) zostawać pokrytym warstwą srebra

 (2.2) nabierać srebrnego koloru lub połysku

 (2.3) przen. siwieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsrɛbʒat͡ɕ, AS: posrebžać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posrebrzyć dk.

 rzecz. posrebrzenie n., posrebrzanie n., srebro n.

 przym. srebrzysty

Wiktionary


posrywać

wulgarnie: posrywać się - wypróżniać się mimowolnie; zesrywać się


SJP.pl


possa

lekki, wesoły utwór sceniczny; farsa, krotochwila


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. daw. lekki utwór sceniczny o błahej treści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farsa, krotochwila

Wiktionary


possać

ssać przez jakiś czas


SJP.pl


posset

[czytaj: posit]
1. dawniej: napój z mleka, podgrzanego i zakwaszonego np. winem;
2. deser na bazie śmietanki kremówki z dodatkiem cukru i soku z owoców cytrusowych


SJP.pl


possibile

określenie wykonawcze: możliwie; występuje razem z innymi określeniami tempa i charakteru utworu, np. pianissimo possibile


SJP.pl


post

1. praktyka pokutna polegająca na powstrzymywaniu się od spożywania pewnych potraw, najczęściej mięsa;
2. okres, w którym wierni poszczą; dzień bezmięsny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;

 (1.2) czas obowiązywania postu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) inform. wiadomość w grupie dyskusyjnej, blogu lub na forum internetowym

Wiktionary

Post – dobrowolne całkowite powstrzymanie się od jedzenia lub od spożywania pewnych rodzajów pokarmów (np. mięsa) przez określony czas. Pości się przede wszystkim z przyczyn religijnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trapiłem siebie postem, / a spotkały mnie za to zniewagi.

 (1.1) Podczas ramadanu muzułmanów obowiązuje post.

 (1.2) Okres adwentu nie jest czasem postu.

 (2.1) Twój post ma bardzo dużo błędów ortograficznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔst, AS: post

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. postnik m., poszczenie n., postnica ż., postność ż., wyposzczenie n.

 czas. pościć ndk., wypościć dk.

 przym. postny

 (2.1)

 rzecz. poczta ż., poster m., postowanie n., repostowanie n.

 czas. postować ndk., repostować ndk.

 przym. postowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wypowiedź, wiadomość

Wiktionary


post-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający występowanie po czymś lub bycie późniejszą formą czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) postmodernizm, postnicejski, postsynchronizacja, postdatować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔst, AS: post

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po-

Wiktionary


post-doc

[czytaj: postdok] środowiskowo: staż podoktorski; postdoc, postdok


SJP.pl


post-grunge

[czytaj: post grandż] wersja stylu muzycznego grunge, która pojawiła się w latach 90. XX wieku, charakteryzująca się łagodniejszym brzmieniem niż typowy grunge


SJP.pl


post.

skrót od:
1. posterunkowy;
2. postanowienie


SJP.pl

skrót

 (1.1) = posterunkowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) St. sierż. Wiktor Szmorłowski i post. Katarzyna Krawczyk musieli dostać się do wnętrza pojazdu, ponieważ kobieta nie reagowała na sygnały.

Wiktionary


postaborcyjny

występujący po zabiegu przerwania ciąży; poaborcyjny


SJP.pl


postadopcyjny

dotyczący okresu po adopcji, występujący po adopcji; poadopcyjny


SJP.pl


postaidsowy

[czytaj: postejtsowy lub postejcsowy] taki, w którym zwalczono AIDS


SJP.pl


postanawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|postanawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postanawiać

 rzecz. postanowienie n.

Wiktionary


postanawiać

czasownik

 (1.1) decydować, planować coś, podejmować konkretny plan, postanowienie; zdecydować się na coś (zadecydować o czymś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Postanowił zmienić swoje nastawienie do sąsiadów.

 (1.1) Postanowił przemeblować pokój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstãˈnavʲjät͡ɕ, AS: postãnavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postanowienie n., stanowczość ż., postanawianie n.

 czas. postanowić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) planować, chcieć zmienić, decydować się

Wiktionary


postanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|postać.

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. przysz. od: postać

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Moja noga nigdy tam nie postanie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, postać dk.

 rzecz. postać ż., postój mrz.

Wiktionary


postanisławowski

odnoszący się do czasów po Stanisławie Auguście Poniatowskim


SJP.pl


postanowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś, co zostało postanowione; decyzja, konkretny zamiar

 (1.2) praw. orzeczenie proceduralne wydawane przez sądy lub organy administracji, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty;

Wiktionary

Postanowienie – w obecnym systemie prawnym Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie sądowe wydawane przez sąd, Trybunał Stanu, Trybunał Konstytucyjny lub akt prokuratora, innego organu postępowania przygotowawczego, komornika bądź akt administracyjny podjęty przez organ administracji publicznej w sprawach dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku konkretnego postępowania (postępowanie administracyjne, cywilne, karne) oraz Prezydenta RP, Marszałka Sejmu RP i Marszałka Senatu RP.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kiedy w decyzji administracyjnej zostanie zrobiona literówka, to organ wydaje postanowienie o sprostowaniu oczywistego błędu pisarskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: postãnovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postanawianie n.

 czas. stanowić, postanowić dk., postanawiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rezolucja, uchwała, zamiar, plan

Wiktionary


postanowić

czasownik przechodni dokonany (ndk. postanawiać)

 (1.1) dokonany od|postanawiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Postanowiono więc wysłać naprzód poselstwo, któremu przewodniczył Pinchas, syn arcykapłana Eleazara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstãˈnɔvʲit͡ɕ, AS: postãnovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postanowienie n.

 przym. stanowczy

 czas. postanawiać

Wiktionary


postapiać

stopić po kolei, wiele razy


SJP.pl


postapo

[czytaj: post-apo] fantastyka postapokaliptyczna; postapokalipsa


SJP.pl


postapokalipsa

[czytaj: post-apokalipsa] fantastyka postapokaliptyczna; postapo


SJP.pl


postapokaliptyczny

[czytaj: post-apokaliptyczny] dotyczący wydarzeń bezpośrednio po kataklizmie, apokalipsie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który nastąpił po apokalipsie, wydarzeniu katastroficznym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postapokalipsa ż.

Wiktionary


postapokaliptyka

gatunek literacki, filmowy, komiksowy itp. ukazujący świat po globalnym kataklizmie


SJP.pl


postartować

wystartować kilka razy w zawodach


SJP.pl


postarzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. postarzyć)

 (1.1) nadawać starszego wyglądu

 (1.2) dodawać komuś wieku

czasownik zwrotny niedokonany postarzać się (dk. postarzyć się)

 (2.1) nadawać sobie starszego wyglądu

 (2.2) dodawać sobie wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta zmiana fryzury postarza Monikę o kilka lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postarzanie n., staroć mrz./ż.

 czas. postarzeć

 przysł. staro

Wiktionary


postarzały

postarzeć (się) -
1. stać się starym lub starszym;
2. stracić nieco jędrność, sprawność, sprężystość;
3. stracić nieco wartość użytkową; podstarzeć się;
4. stać się nieco nieaktualnym; podstarzeć się


SJP.pl


postarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|postarzeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: postažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postarzeć

 rzecz. staroć ż./mrz.

Wiktionary


postarzeć

postarzeć (się) -
1. stać się starym lub starszym;
2. stracić nieco jędrność, sprawność, sprężystość;
3. stracić nieco wartość użytkową; podstarzeć się;
4. stać się nieco nieaktualnym; podstarzeć się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) stać się starym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Impe­ra­tor przyj­mie ją w sali tro­no­wej nie po to, by ją przesłuchać (choć Mon sły­szała, że niektórych prze­słu­chuje osobiście), lecz by spojrzeć na nią i wykrzywić posta­rzałą, wosko­watą twarz w jadowitym uśmiechu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstaʒɛt͡ɕ, AS: postažeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postarzać ndk.

 przym. postarzały

 rzecz. postarzenie n., starka ż.

Wiktionary


postarzyć

1. nadać wygląd kogoś lub czegoś starszego;
2. dodać komuś dni, miesięcy, lat;
3. postarzyć się -
a) sprawić, że się wygląda starzej;
b) dodać sobie dni, miesięcy, lat


SJP.pl


postaw

dawna jednostka miary tkanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. jednostka miary sukna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) D. lm. zob. postawa.

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. zob. postawić.

Wiktionary

Postaw – staropolska jednostka miary tkanin, głównie sukna.

W różnych regionach postaw miała różną wielkość – długość wahała się od 27 do 62 łokci. W XIX wieku – nawet od 12 do 64 łokci, średnio 32. Szerokość postawu zależała od techniki lub organizacji produkcji danego materiału (w danym regionie), a także od jego przeznaczenia i jakości (im wyższa jakość materiału, tym większe były rozmiary postawu). Bela sukna często liczyła 10–12 postawów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔstaf, AS: postaf

Wiktionary


postawa

1. układ, budowa ciała;
2. poglądy człowieka na pewne zjawiska, zdarzenia lub inne osoby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czyjaś budowa ciała

 (1.2) każda pozycja ciała

 (1.3) odruchowo przyjmowana pozycja stojąca;

 (1.4) typowy dla danego człowieka stosunek do czegoś;

 (1.5) sposób zachowania

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co ja tu państwu mogę najlepszego powiedzieć, pokazać, objawić? / Nieuczony, niepiękny, niedomyty, postawy mizernej.

 (1.2) Prawidłowa postawa strzelecka charakteryzuje się takim ułożeniem ciała i broni, aby nie występowało zbędne napinanie mięśni.

 (1.3) We wrześniu w ramach profilaktyki badaniami postawy ciała objęci zostali uczniowie klas szóstych.

 (1.4) Postawa wobec leczenia odgrywa ważną rolę w przebiegu choroby psychicznej.

 (1.5) Gracze tak ŁKS, jak i Widzewa swoją mizerną postawą rozczarowali sponsorów i kibiców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstava, AS: postava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postawność ż.

 czas. stawiać, postawić dk.

 przym. postawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postura, sylwetka

 (1.2) poza

 (1.4) nastawienie, podejście

Wiktionary


postawangarda

ogół tendencji w sztuce występujących po okresie awangardy


SJP.pl


postawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|postawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: postavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić dk., stawiać ndk., zastawiać ndk., zastawić dk.

 rzecz. stawianie, zastawienie, zastawianie

Wiktionary


postawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) stawiając, umieścić coś lub kogoś na czymś

 (1.2) podnieść do góry, przywrócić lub nadać komuś lub czemuś postawę stojącą

 (2.2) zachować się zuchwale względem kogoś

 (2.3) zrobić coś na pokaz, w sposób dostojny, okazały; popisać się

 (2.4) pot. postawić (1.3) sobie dom

 (2.5) daw. stanąć, ustawić się

 (2.6) daw. stać się kimś, znaleźć sobie miejsce w jakimś środowisku, wśród kogoś

 (2.7) daw. stawić się, zgłosić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dżentelmen czekał cierpliwie przy wejściu do trezoru, aż pracownica banku powoli wyciągnie z jednej ze skrzynek pudełko i postawi ostrożnie na stole. Otworzył je dopiero, gdy był już zupełnie sam.

 (1.3) Postawili przekaźnik radiowy na ziemi Marka.

 (1.5) Zatrzymywano go kilkakrotnie, ale nigdy nie postawiono mu konkretnych zarzutów.

 (1.6) Chcę postawić na jedenastkę.

 (1.7) Czy mogę postawić ci piwo?

 (1.18) Marynarze postawili żagle i odpłynęli.

 (1.19) Mój syn postawił swe pierwsze kroki w (wieku) roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstavʲit͡ɕ, AS: postavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dorastanie n., dostanie n., dostawanie n., dostawianie n., dostawienie n., nadostawanie n., nadstawianie n., nadstawienie n., nastanie n., nastawanie n., nastawianie n., nastawienie n., naustawianie n., obstanie n., obstawanie n., obstawianie n., obstawienie n., odstanie n., odstawanie n., odstawianie n., odstawienie n., ostanie n., ostawanie n., ostawianie n., ostawienie n., podostawanie n., podostawianie n., podstanie n., podstawianie n., podstawienie n., ponastawianie n., poobstawianie n., popostawianie n., popowstawanie n., popozostawianie n., poprzedstawianie n., poprzestawanie n., poprzestawianie n., poprzystawianie n., porozstawianie n., postanie n., postawianie n., poustawianie n., powstanie n., powstawanie n., powstawianie n., powydostawanie n., powystawianie n., pozastawianie n., pozestawianie n., pozostanie n., pozostawanie n., pozostawianie n., pozostawienie n., przeciwstawianie n., przeciwstawienie n., przedostanie n., przedostawanie n., przedstawianie n., przedstawienie n., przestanie n., przestawanie n., przestawianie n., przestawienie n., przystanie n., przystawanie n., przystawianie n., przystawienie n., przyzostanie n., rozstanie n., rozstawanie n., rozstawianie n., rozstawienie n., stanie n., stawanie n., stawianie n., stawienie n., ustanie n., ustawanie n., ustawianie n., ustawienie n., wstanie n., wstawanie n., wstawianie n., wstawienie n., wydostanie n., wydostawanie n., wystanie n., wystawanie n., wystawianie n., wystawienie n., zaprzestanie n., zaprzestawanie n., zastanie n., zastawanie n., zastawianie n., zastawienie n., zestawianie n., zestawienie n., zostanie n., zostawanie n., zostawianie n., zostawienie n.

 czas. dorastać ndk., dostać dk., dostawać ndk., dostawiać ndk., dostawić dk., nadostawać dk., nadstawiać ndk., nadstawić dk., nastać dk., nastawać ndk., nastawiać ndk., nastawić dk., naustawiać dk., obstać dk., obstawać ndk., obstawiać ndk., obstawić dk., odstać dk., odstawać ndk., odstawiać ndk., odstawić dk., ostać dk., ostawać ndk., ostawiać ndk., ostawić dk., podostawać dk., podostawiać dk., podstać dk., podstawiać ndk., podstawić dk., ponastawiać dk., poobstawiać dk., popostawiać dk., popowstawać dk., popozostawiać dk., poprzedstawiać dk., poprzestawać dk., poprzestawiać dk., poprzystawiać dk., porozstawiać dk., postać dk., postawiać dk./ndk., poustawiać dk., powstać dk., powstawać dk., powstawiać dk., powydostawać dk., powystawiać dk., pozastawiać dk., pozestawiać dk., pozostać dk., pozostawać ndk., pozostawiać dk./ndk., pozostawić dk., przeciwstawiać ndk., przeciwstawić dk., przedostać dk., przedostawać ndk., przedstawiać ndk., przedstawić dk., przestać dk./ndk., przestawać ndk., przestawiać ndk., przestawić dk., przystać dk., przystawać ndk., przystawiać ndk., przystawić dk., przyzostać dk., rozstać dk., rozstawać ndk., rozstawiać ndk., rozstawić dk., stać ndk., stawać ndk., stawiać ndk., stawić dk./ndk., ustać dk., ustawać ndk., ustawiać ndk., ustawić dk., wstać dk., wstawać ndk., wstawiać ndk., wstawić dk., wydostać dk., wydostawać ndk., wystać dk., wystawać ndk., wystawiać ndk., wystawić dk., zaprzestać dk., zaprzestawać ndk., zastać dk., zastawać ndk., zastawiać ndk., zastawić dk., zestawiać ndk., zestawić dk., zostać dk., zostawać ndk., zostawiać ndk., zostawić dk.

Wiktionary


postawniej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: postawnie


SJP.pl


postawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: postawny


SJP.pl


postawny

wysoki i o kształtnej sylwetce, dobrze zbudowany; przystojny, dorodny, rosły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muskularny i wysoki, budzący respekt posturą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U wejścia właściciel dyskoteki stawia postawnych facetów, żeby pilnowali.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postawa ż., postawność ż.

 przysł. postawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na schwał, mężny, okazały, rosły, słusznej postury, dobrze zbudowany

Wiktionary


postawotwórczy

wpływający na tworzenie się sposobów zachowania i myślenia


SJP.pl


postawski

→ Postawy (miasto na Białorusi)


SJP.pl


postawy

1. układ, budowa ciała;
2. poglądy człowieka na pewne zjawiska, zdarzenia lub inne osoby


SJP.pl

Postawy, Pastawy (biał. Паставы, "Pastawy", ros. Поставы) – miasto na Białorusi, centrum administracyjne rejonu postawskiego obwodu witebskiego. Położone w północnej części kraju na Pojezierzu Białoruskim, nad rzeką Miadziołką – dopływem Dzisny, 20 km od granicy z Litwą. Od zachodu graniczy z jeziorem Zadziewskim. Leży na historycznej Wileńszczyźnie. Liczba mieszkańców wynosi 19 881 (2018 r.). W mieście krzyżują się drogi R27 i R110.

Wikipedia


postać

1. osoba, osobistość;
2. bohater utworu literackiego; kreacja;
3. figura, sylwetka, wygląd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zewnętrzna forma, kształt czegoś

 (1.2) określenie istoty, wyglądu, sylwetki

 (1.3) liter. bohater utworu literackiego, filmu

 (1.4) mat. sposób zapisu jakiegoś wyrażenia, funkcji lub liczby, spełniający zadane warunki

czasownik nieprzechodni dokonany

 (2.1) stojąc być gdzieś przez pewien czas

 (2.2) archit. bud. przetrwać jakiś czas

 (2.3) bot. nie zwiędnąć przez jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Diament to węgiel w postaci krystalicznej.

 (1.2) Wciąż noszę w pamięci młodą postać mojej matki.

 (1.3) Bohater powieści to postać nieszczęśliwa.

 (2.1) Postałem trochę w tej kolejce, ale zrezygnowałem zanim doszedłem do kasy.

 (2.1) Kolega musiał postać pięć godzin, żeby kupić bilety na koncert.

 (2.2) Ta rudera postoi może jeszcze z dziesięć lat.

 (2.3) Wstaw kwiaty do świeżej wody, a postoją jeszcze kilka dni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstat͡ɕ, AS: postać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postój mrz., postanie n.

 czas. postawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kształt, stan, szata zewnętrzna

 (1.2) sylwetka, człowiek, osoba

 (1.3) bohater literacki, kreacja

 (2.1) odstać, wyczekać, wystać

Wiktionary


postbiblijny

przymiotnik

 (1.1) związany z okresem po powstaniu Biblii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świadectwa te pochodzą z czasów postbiblijnych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. biblijny

Wiktionary


postbiotyczny

→ postbiotyk


SJP.pl

Patrz:

postbiotyk

postbiotyk

preparat zawierający nieżywe mikroorganizmy lub substancje przez nie produkowane, mające pozytywny wpływ na zdrowie konsumenta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mieszanina metabolitów bakterii probiotycznych lub fragmenty ich komórek o korzystnym wpływie na zdrowie

Wiktionary

Postbiotyk – związek uwalniany ze składników żywności lub składników mikroorganizmów, który podawany w odpowiednich ilościach promuje zdrowie i dobre samopoczucie gospodarza; metabolit szczepów probiotycznych.

Postbiotyki stymulują mikrobiom jelitowy i zawierają cząsteczki sygnałowe, które wykazują działanie przeciwzapalne i immunomodulujące, przeciwhipertensyjne, antyproliferacyjne, przeciwutleniające i przeciwhipercholesterolemiczne.

Wikipedia


postbolszewicki

mający bolszewicki rodowód


SJP.pl


postbrexitowy

przymiotnik

 (1.1) polit. taki, który ma miejsce po opuszczeniu Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez dokładnego dopracowania wszystkich procedur i załatania wszelkich luk informacyjnych i prawnych miasta portowe w Wielkiej Brytanii czeka postbrexitowy chaos, który wzmocni jeszcze problemy gospodarcze wynikające z epidemii koronawirusa, z jakimi boryka się kraj.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobrexitowy

Wiktionary


postcovidowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany okresem po pandemii koronawirusa, dotyczący okresu po pandemii koronawirusa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaki będzie postcovidowy rynek pracy?.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. covidowy

Wiktionary


postdemokratyczny

→ postdemokracja


SJP.pl

Patrz:

postdemokracja

postdoc

[czytaj: postdok] środowiskowo: staż podoktorski; post-doc, postdok


SJP.pl


postdok

środowiskowo: staż podoktorski; postdoc, post-doc


SJP.pl


postdyscyplinarność

wzajemne przenikanie się kierunków badań i modeli teoretycznych w obrębie humanistyki


SJP.pl


postdyscyplinarny

związany z wzajemnym przenikaniem się kierunków badań i modeli teoretycznych w obrębie humanistyki


SJP.pl


postek

nazwisko


SJP.pl


postenketta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. obozowa: linia posterunków straży, która otaczała obóz lub miejsce pracy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postenkieta

Wiktionary


postenkieta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. obozowa: linia posterunków straży, która otaczała obóz lub miejsce pracy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃ŋʲˈcɛta, AS: postẽŋʹḱeta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postenketta

Wiktionary


postepować

potańczyć, uderzając rytmicznie podkutymi obcasami i czubkami butów o podłogę


SJP.pl


poster

plakat reklamowy posiadający walory artystyczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) plakat, afisz, zwłaszcza reklamowy lub muzyczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstɛr, AS: poster

Wiktionary

Powiązane:

 przym. posterowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plakat, afisz

Wiktionary


posterczeć

sterczeć przez pewien czas


SJP.pl


posterować

spędzić pewien czas na sterowaniu


SJP.pl


posterowy

→ poster


SJP.pl

Patrz:

poster

posterunek

1. żołnierz lub grupa żołnierzy pełniący wartę;
2. miejsce, stanowisko, w którym żołnierz pełni wartę;
3. siedziba jednostki policji, żandarmerii itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce pełnienia straży lub służby

 (1.2) siedziba policji lub żandarmerii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kapral zabronił im opuszczania posterunku.

 (1.2) Milicja zabrała Zbycha na posterunek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛˈrũnɛk, AS: posterũnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. posterunkowy

 rzecz. posterunkowy mos.

Wiktionary


posterunkowa

→ posterunek


SJP.pl

Patrz:

posterunek

posterunkowy

→ posterunek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) policjant mający najniższy rangą stopień w policji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) najniższy stopień w policji

przymiotnik relacyjny

 (3.1) rzad. związany z posterunkiem

Wiktionary

Posterunkowy (post.) – najniższy stopień w polskiej Policji. Odpowiednik szeregowego w Wojsku Polskim i strażaka w Państwowej Straży Pożarnej. Wyższy stopień to starszy posterunkowy.

Stopień posterunkowego nadawany jest rozkazem personalnym z dniem przyjęcia policjanta do służby. Na stopień ten mianuje komendant wojewódzki Policji. Nie można mówić o odmiennych obowiązkach funkcjonariuszy Policji zależnych od stopnia. Można bowiem mieć niższy stopień zaś ważniejszą funkcję.

Wikipedia

Patrz:

posterunek

Przykłady

 (1.1) Posterunkowe stłukli Jaśka, tak że kilka tygodni nie mógł z chałupy wychodzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posterunek mrz.

Wiktionary


posteryzacja

zanik przestrzeni kolorów w grafice komputerowej


SJP.pl

Posteryzacja – zjawisko występowania niewystarczającej liczby kolorów dostępnych w obrazie grafiki komputerowej, które uniemożliwia zachowanie ciągłości tonalnej. W efekcie może to prowadzić do zjawiska bandingu, czyli utraty płynnych przejść tonalnych i powstania fałszywych konturów.

Wikipedia


postfaszysta

członek lub sympatyk ugrupowań nawiązujących programowo do idei faszyzmu


SJP.pl


postfaszystka

→ postfaszysta


SJP.pl

Patrz:

postfaszysta

postfaszyzm

ruchy i ugrupowania polityczne nawiązujące programowo do faszyzmu


SJP.pl


postfeminizm

Postfeminizm (przedstawiany również jako post-feminizm) – termin używany do opisania reakcji na sprzeczności w feminizmie, zwłaszcza feminizmie drugiej i trzeciej fali. Termin postfeminizm jest czasem mylony z kolejnymi feminizmami, takimi jak feminizm czwartej fali i „kolorowy feminizm” (ang. "women of color feminism") (np. haki, 1996; Spivak, 1999).

Wikipedia


postfeudalny

następujący po okresie dominowania feudalizmu; pofeudalny


SJP.pl


postfiks

rodzaj afiksu występujący po rdzeniu wyrazowym, mogący być sufiksem słowotwórczym lub końcówką fleksyjną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) afiks występujący po wyrazie;

Wiktionary

Postfiks ( post „po” i fixus „umocowany”) – rodzaj afiksu występujący po rdzeniu wyrazowym. Postfiksy mogą być sufiksami słowotwórczymi lub końcówkami fleksyjnymi. Np. w formie "pracownikom" po rdzeniu "prac-" wyróżnia się postfiksy "-ow-", "-nik-" oraz "-om", z których dwa pierwsze to sufiksy słowotwórcze, a ostatni to końcówka fleksyjna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W języku polskim postfiksem jest wyraz „się”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstfʲiks, AS: postfʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. afiksacja ż., fiksacja ż., fiksat m., fiksum n., fiks mrz.

Wiktionary


postfiksowy

→ postfiks


SJP.pl

Patrz:

postfiks

postfordyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. system organizacji wytwarzania dóbr polegający na produkowaniu wyrobów w krótkich seriach przeznaczanych dla konkretnych odbiorców;

Wiktionary

Postfordyzm – w historii ekonomii, system produkcji, konsumpcji i innych zjawisk społeczno-ekonomicznych, który cechował się elastyczną specjalizacją, w której łatwo jest uzyskać zróżnicowanie produktu po tym, jak okazało się, że w społeczeństwach zamożnych seryjna produkcja nie jest ani wystarczająca ani satysfakcjonująca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈstfɔrdɨsm̥, AS: postfordysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fordyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elastyczna specjalizacja

Wiktionary


postglacjalny

następujący po okresie lodowcowym, właściwy temu okresowi; polodowcowy, poglacjalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) istniejący/dziejący się po nastaniu epoki lodowcowej lub pochodzący z tego okresu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzdɡlaˈt͡sʲjalnɨ, AS: pozdglacʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postglacjał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polodowcowy

Wiktionary


postglacjał

okres następujący po zlodowaceniu; okres polodowcowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okres, który nastąpił po epoce lodowcowej, okres polodowcowy

Wiktionary

Postglacjał – okres po zlodowaceniu. Termin ten używany jest głównie w odniesieniu do ostatniego zlodowacenia. Niektóre słowniki specjalistyczne synonimizują go z holocenem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈzdɡlat͡sʲjaw, AS: pozdglacʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postglacjalny

Wiktionary


postglosator

włoski uczony w dziedzinie prawa, zajmujący się dostosowaniem zasad prawa rzymskiego do potrzeb współczesnej praktyki, działający w XIII wieku


SJP.pl


posthipisowski

powstały po wygaśnięciu ruchów hipisowskich


SJP.pl


posthumanizm

nurt myślowy kwestionujący centralną rolę człowieka, uwzględniający technologie, zwierzęta i środowisko jako równie istotne


SJP.pl


postimpresjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. artysta czerpiący z dokonań impresjonizmu, który jednak wypracował indywidualne style w malarstwie końca XIX wieku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postimpresjonistyczność ż.

 przym. postimpresjonistyczny

Wiktionary


postimpresjonistka

→ postimpresjonista


SJP.pl

Patrz:

postimpresjonista

postimpresjonistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co postimpresjonistyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postimpresjonizm m., postimpresjonista m., postimpresjonistka ż.

 przym. postimpresjonistyczny

 przysł. postimpresjonistycznie

Wiktionary


postimpresjonistyczny

→ postimpresjonizm


SJP.pl

Patrz:

postimpresjonizm

postimpresjonizm

Postimpresjonizm (tzn. sztuka po impresjonizmie) – terminem tym określa się różne zjawiska w sztuce francuskiej na przełomie XIX i XX wieku, wywodzące się z impresjonizmu, ale w dużej mierze odrzucające go. Ramy czasowe określa się też bardziej precyzyjnie jako czas od ostatniej wystawy impresjonistów w 1886 roku do pierwszej wystawy fowistów w 1905 roku.

Wikipedia


postindustrialność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest postindustrialne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postindustrialny, industrialny

 przysł. postindustrialnie

Wiktionary


postindustrialny

dotyczący wydarzeń po erze przemysłowej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do epoki/czasów/społeczeństwa następującego po epoce przemysłowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstʲĩnduˈstrʲjalnɨ, AS: postʹĩndustrʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. industrialny

 rzecz. postindustrialność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poprzemysłowy

Wiktionary


posting

[czytaj: połsting] w informatyce: wysyłanie wiadomości na grupie dyskusyjnej lub forum; wysyłanie postów


SJP.pl


postiw

skrót od: Powiatowy Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku


SJP.pl


postkapitalizm

Po

Wikipedia


postklerykalizm

nurt w Kościele dążący do pomniejszenia dotychczasowej pozycji kleru


SJP.pl


postkoitalny

dotyczący czasu po stosunku seksualnym


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) po stosunku seksualnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczególnym przykładem tej autentycznej kobiecej jouissance jest w powieści Madame Riccoboni słynny list postkoitalny, wyznanie miłości tuż po akcie, złożone sobie jednocześnie przez obydwoje kochanków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstkɔjiˈtalnɨ, AS: postkoi ̯italny

Wiktionary


postkolonializm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czas po zakończeniu dominacji kolonialnej

 (1.2) nauk. nurt badań, teorii i refleksji krytycznej zajmujący się analizą następstw kolonializmu w kulturze, polityce, gospodarce i tożsamości narodowej społeczeństw po okresie kolonialnym

Wiktionary

Po

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔstkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥, AS: postkolõńalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postkolonialny, kolonialny

 rzecz. postkolonialność ż.

Wiktionary


postkolonialność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest postkolonialne; cecha tych, którzy są postkolonialni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postkolonializm m.

 przym. postkolonialny, kolonialny

Wiktionary


postkolonialny

występujący po okresie kolonialnym


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z postkolonializmem, dotyczący postkolonializmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postkolonializm m., kolonializm m., kolonia ż., kolonista m., postkolonialność ż.

 przym. kolonialny, kolonizacyjny, kolonialistyczny

Wiktionary


postkomuch

pogardliwie: postkomunista


SJP.pl


postkomuna

1. postkomunizm;
2. zbiorowo o postkomunistach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. postkomunizm.

 (1.2) pot. ogół postkomunistów lub ugrupowań postkomunistycznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzeba tylko dać sobie szansę - wykorzenić raz na zawsze postkomunę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postkomunizm m.

 przym. postkomunistyczny

Wiktionary


postkomunistka

→ postkomunista


SJP.pl

Patrz:

postkomunista

postkomunistyczny

→ postkomunizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie

Wiktionary

Patrz:

postkomunizm

Przykłady

 (1.1) Z perspektywy kategoryzacji trzeba więc podkreślić, że mentalność postkomunistyczna wpływa na większy segment społeczeństwa, niż „tylko" na sferę gospodarki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postkomunizm m., postkomuna ż., postkomunista m., postkomunistka ż.

 przysł. postkomunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokomunistyczny

Wiktionary


postkomunizm

1. ideologia będąca zmodyfikowaną formą komunizmu;
2. okres po upadku komunizmu w byłych państwach komunistycznych; postkomuna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. okres po upadku komunizmu w państwach bloku komunistycznego;

 (1.2) polit. ideologia stanowiąca zmodyfikowaną formę komunizmu

Wiktionary

Postkomunizm – okres transformacji politycznej i gospodarczej w byłych państwach komunistycznych po upadku bloku wschodniego, w których nowe rządy dążyły do demokratyzacji, stworzenia społeczeństwa obywatelskiego i odbudowy wolnego rynku (zob. Jesień Ludów, rozpad ZSRR, transformacja systemowa w Polsce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postkomunizm w tym rozumieniu jest hybrydą, w której są równi i równiejsi, skomplikowane, często sprzeczne, szybko zmieniające się przepisy służą poszczególnym grupom interesów, a klientelizm, nepotyzm, konformizm i korupcja są na porządku dziennym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postkomuna ż., postkomunista m., postkomunistka ż.

 przym. postkomunistyczny

 przysł. postkomunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postkomuna

Wiktionary


postkubistka

→ postkubista


SJP.pl

Patrz:

postkubista

postkubistyczny

→ postkubizm


SJP.pl

Patrz:

postkubizm

postludium

Postludium – utwór odgrywany po zakończeniu nabożeństwa, zwykle organowy i improwizowany.

W suicie fortepianowej "Ludus tonalis" Paula Hindemitha z 1942, zawierającej 12 fug i 11 interludiów ostatnia część została nazwana "postludium".

Wikipedia


postludzki

dotyczący stanu lub rzeczywistości po erze człowieka


SJP.pl


postmodernista

→ postmodernizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba związana z postmodernizmem, działająca w nurcie postmodernizmu; współtwórca postmodernizmu

Wiktionary

Patrz:

postmodernizm

Przykłady

 (1.1) Baudrillard woli, aby nie nazywać go postmodernistą, to jednak przynajmniej w części nim jest .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstmɔdɛrʲˈɲista, AS: postmoderʹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postmodernizm m.

:: fż. postmodernistka ż.

 przym. postmodernistyczny

 przysł. postmodernistycznie

Wiktionary


postmodernistka

→ postmodernista


SJP.pl

Patrz:

postmodernista

postmodernistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest postmodernistyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postmodernizm m., postmodernista m., postmodernistka ż.

 przym. postmodernistyczny

 przysł. postmodernistycznie

Wiktionary


postmodernistyczny

→ postmodernizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z postmodernizmem, dotyczący postmodernizmu

Wiktionary

Patrz:

postmodernizm

Przykłady

 (1.1) Przedmiotem rozprawy jest dyskurs filozofii postmodernistycznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postmodernistyczność ż., postmodernizm mrz., postmodernista mos.

Wiktionary


postmodernizm

1. nurt w sztuce odrzucający XX-wieczny modernizm i awangardę, nawiązujący do technik i stylów historycznych; transawangarda; neoekspresjonizm;
2. w filozofii: prąd myślowy odwołujący się do poczucia końca wielkich narracji i historii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. filoz. hist. XX-wieczny ruch artystyczny, kulturowy i filozoficzny odrzucający modernistyczny sposób myślenia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • postmodernizm (filozofia)
  • postmodernizm (architektura)
  • postmodernizm (muzyka)
  • postmodernizm (literatura)
  • postmodernizm (sztuka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postmodernizm to kierunek artystyczny, który stawia pod znakiem zapytania podstawowe zasady i idee modernizmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstmɔˈdɛrʲɲism̥, AS: postmoderʹńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postmodernistyczność ż., postmodernista m., postmodernistka ż.

 przym. postmodernistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponowoczesność

Wiktionary


postnarodowy

dotyczący sytuacji, w której państwo narodowe i tożsamość narodowa tracą na znaczeniu na rzecz podmiotów międzynarodowych


SJP.pl


postnatalny

dotyczący okresu po urodzeniu się dziecka; poporodowy, pourodzeniowy


SJP.pl


postnicejski

przymiotnik

 (1.1) hist. rel. dotyczący okresu po soborze nicejskim

 (1.2) polit. dotyczący okresu po zawarciu traktatu nicejskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nicea ż., nicejczyk mos., nicejka ż.

 przym. nicejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponicejski

Wiktionary


postnik

dawniej: postne danie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. osoba, która przestrzega postu

Wiktionary

Postnik ( Постник) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Kyrdżali, w gminie Momcziłgrad. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 grudnia 2018 roku miejscowość liczyła 214 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔstʲɲik, AS: postʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszczenie n., post

 czas. pościć

 przym. postny

Wiktionary


postnowoczesność

ponowoczesność;
1. okres w dziejach, który nastąpił po nowoczesności;
2. prąd filozoficzny powstały w drugiej połowie XX wieku; postmodernizm


SJP.pl


postnowoczesny

→ postnowoczesność; ponowoczesny, postmodernistyczny


SJP.pl


postny

1. związany z postem - nakazem religijnym;
2. niezawierający mięsa ani tłuszczów zwierzęcych;
3. charakteryzujący się ograniczeniem elementów określonego rodzaju


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z postem

 (1.2) niezawierający mięsa

 (1.3) przen. smutny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jedzenie było postne, mniej lub bardziej obfite, ale nie mogło zabraknąć takich potraw, jak kutia czy kompot z suszonych owoców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. post m., poszczenie n., postnik mos.

 czas. pościć ndk.

Wiktionary


postoczniowy

dotyczący czasu lub terenu po stoczni


SJP.pl


postojak

postojak wiesiołkowiec - gatunek motyla z rodziny zawisakowatych


SJP.pl


postojna

1. jaskinia krasowa w Słowenii;
2. miasto w Słowenii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Postojna (jaskinia)
  • Postojna (miasto)
  • Gmina Postojna
  • Port lotniczy Postojna
  • Postojna – stacja kolejowa w Postojnej

Wikipedia


postojniański

przymiotnik od: Postojna, miasto lub jaskinia krasowa w Słowenii


SJP.pl


postojówka

potocznie: światło postojowe


SJP.pl


postokrągłostołowy

dotyczący rzeczywistości społeczno-politycznej w Polsce po obradach okrągłego stołu w 1989 r.


SJP.pl


postolice

Postolice ( Poselwitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Wądroże Wielkie.

Wikipedia


postolin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Postolin – wieś w pow. milickim, w gminie Milicz
  • Postolin – wieś w pow. sztumskim, w gminie Sztum
  • Postolin – osada w powiecie sztumskim, w gminie Sztum.
  • Postolin – gromada w powiecie milickim
  • Postolin – gromada w powiecie sztumskim
  • Postolin – przystanek kolejowy

Wikipedia


postolski

nazwisko


SJP.pl


postomino

wieś w Polsce


SJP.pl

Postomino ( Pustamin) – wieś w północnej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Postomino przy drodze wojewódzkiej nr 203.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Postomino. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


postomiński

przymiotnik od: Postomino


SJP.pl


postosować

spędzić pewien czas na stosowaniu


SJP.pl


postować

potocznie: pisać posty w internecie


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) neol. zamieszczać post w Internecie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cierpieli bez netu, dopalaczy i innych rzeczy, i trudno było im wytrzymać, nie mogli już brać, pić, tłitować, postować i robić tego, co się stało sensem ich życia.

 (1.1) Zamiast postować zdjęcia zasranych bobasów, lepiej zastanówcie się czy warto się rozmnażać. Serio.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postowanie n., post m.

Wiktionary


postowy

→ post (wpis w internecie)


SJP.pl


postoł

but noszony przez wieśniaków nadbużańskich; łapeć z kory, łyka lub skóry, wiązany sznurkiem


SJP.pl


postołowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Postołowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Hajnówka
  • Postołowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie
  • Postołowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie bereskim, w sielsowiecie Malecz
  • Postołowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Mokre

Wikipedia


postpalatalny

spółgłoska postpalatalna - spółgłoska wymawiana przy zbliżeniu środkowej części języka do tylnej części podniebienia twardego


SJP.pl


postpamięciowy

związany z pamięcią potomków generacji, która doznała ciężkich przeżyć


SJP.pl


postpamięć

pamięć potomków generacji, która doznała ciężkich przeżyć; pamięć drugiego pokolenia


SJP.pl

Postpamięć – termin odnoszący się do tej formy pamięci, która nie powstała w wyniku własnego doświadczenia, a została zaczerpnięta od poprzednich pokoleń.

Wikipedia


postpandemiczny

występujący po pandemii


SJP.pl


postpeerelowski

taki, który nastąpił (miał miejsce) po upadku PRL-u


SJP.pl


postponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|postponować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postponować ndk.

Wiktionary


postponowany

okazywać brak szacunku, lekceważyć; pomiatać, pogardzać


SJP.pl


postponować

okazywać brak szacunku, lekceważyć; pomiatać, pogardzać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spostponować)

 (1.1) książk. okazywać brak szacunku, traktować z góry, wzgardliwie, z lekceważeniem, mieć za nic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Należało, czy też nie należało działać w przestrzeni politycznej, skoro zaczęło się jej postponowanie i opaskudzanie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: postpõnovać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekceważyć

Wiktionary


postpozycyjny

dotyczący postpozycji


SJP.pl


postprawda

1. interpretacja świata oparta na myśleniu życzeniowym i skrajnych emocjach;
2. w polityce: sytuacja, gdzie manipulacja opinią publiczną jest bardziej istotna niż fakty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. polit. sytuacja, zjawisko społeczne, w którym fakty są mniej istotne w kształtowaniu opinii publicznej niż odwołania do emocji i osobistych przekonań;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. prawda ż., prawdziwość ż.

 przym. prawdziwy

 przysł. prawdziwie

 formsłow. prawdo-

 wykrz. prawda

Wiktionary


postprocesor

narzędzie do przetwarzania danych lub kodu do postaci końcowej


SJP.pl


postprodukcja

w filmoznawstwie: czynności po zakończeniu zdjęć, mające na celu przygotowanie kopii ekranowej filmu kinowego lub wersji emisyjnej programu telewizyjnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. etap produkcji filmu między filmowaniem a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.

Wiktionary

Postprodukcja – końcowy etap prac nad realizacją utworu audiowizualnego (np. filmu, programu telewizyjnego), następujący po etapie produkcji, a poprzedzający etap dystrybucji. Jest to zazwyczaj najdłuższy etap prac nad filmem. Głównymi pracami wykonywanymi w okresie postprodukcji są: montaż obrazu, praca nad efektami specjalnymi, korekcja barwna, tworzenie muzyki oraz udźwiękowienie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednakże wygląd postaci był wielokrotnie zmieniany, nawet po zakończeniu zdjęć i na etapie postprodukcji - niektórzy z twórców rozważali uczynienie z niej kobiety.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. produkcyjny

Wiktionary


postprodukcyjny

→ postprodukcja


SJP.pl

Patrz:

postprodukcja

postpunk

całość awangardowych zjawisk kulturowych i artystycznych powszechnych pod koniex XX wieku, odwołujących się do punku


SJP.pl


postpunkowy

→ postpunk


SJP.pl

Patrz:

postpunk

postrach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stan ogarniającego strachu, wzbudzanego przez kontakt z czymś lub kimś nieprzyjemnym lub niosącym zagrożenie

 (1.2) obiekt lub zjawisko budzące strach

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postrachać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) groza

 (1.2) straszak, widmo

Wiktionary


postradać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) stracić pewną niematerialną własność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tego dnia rozpoczęła się ich działalność podziemna, za którą w każdej chwili mogli postradać życie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stracić, utracić, zagubić

Wiktionary


postradziecki

powstały po rozpadzie Związku Radzieckiego, charakterystyczny dla tego okresu; poradziecki, postsowiecki, posowiecki


SJP.pl


postrajkować

spędzić pewien czas na strajkowaniu


SJP.pl


postraszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|postraszyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstraˈʃɛ̃ɲɛ, AS: postrašẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postraszyć

 rzecz. strach mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nastraszenie, pogrożenie

Wiktionary


postrealistka

→ postrealista


SJP.pl

Patrz:

postrealista

postreamować

[czytaj: postrimować] spędzić jakiś czas na streamowaniu


SJP.pl


postresować

spędzić pewien czas na stresowaniu


SJP.pl


postrobić

czasownik

 (1.1) stpol. umocnić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔbʲit͡ɕ, AS: postrobʹić

Wiktionary


postrock

[czytaj: postrok] instrumentalny, atmosferyczny rock z rozbudowanymi strukturami i ambientowymi elementami; post rock


SJP.pl


postrockowy

→ postrock


SJP.pl

Patrz:

postrock

postromantyczny

występujący po epoce romantyzmu, nawiązujący do romantyzmu


SJP.pl


postroneczek

zdrobnienie od: postronek


SJP.pl


postronek

mocny, grubo skręcony sznur; powróz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mocny, grubo skręcony sznur

 (1.2) daw. środ. polit. szubienica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔ̃nɛk, AS: postrõnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postronkowe n.

 przym. postronkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powróz

Wiktionary


postronność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest postronne; cecha tych, którzy są postronni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postronny

 przysł. postronnie

Wiktionary


postronny

1. nienależący do jakiegoś grona, obcy dla danego środowiska;
2. niezaangażowany w coś, niezwiązany z którąś ze stron; zewnętrzny;
3. poboczny, znajdujący się obok, sąsiadujący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niezależny od jakiejś grupy osób i niezaangażowany w jej sprawy; także. niebiorący w czymś bezpośredniego udziału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak mógł twierdzić, że on, osoba postronna, lepiej od niej wie, jak było naprawdę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔ̃nːɨ, AS: postrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strona ż., postronność ż.

Wiktionary


postrosyjski

przymiotnik

 (1.1) rzad. taki, który należał kiedyś do Rosji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Postrosyjski kapitał nie płynie na GPW

Wiktionary


postrugać

spędzić pewien czas na struganiu


SJP.pl


postrzał

1. postrzelenie kogoś lub czegoś
2. rana od postrzelenia
3. silny ból w okolicy lędźwiowej; heksenszus, lumbago


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) trafienie kogoś kulą lub strzałą

 (1.2) rana od kuli lub od strzały

 (1.3) lumbago

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rana postrzałowa
  • lumbago – nagły, silny ból pleców

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. strzelnica ż., strzelec mos., postrzelenie n., strzał m., strzelanie n., strzelanina ż.

 rzecz. postrzelić dk., strzelić dk.

 przym. postrzałowy, strzelecki, strzelnicowy

 czas. strzelić, postrzelić, strzelać

Wiktionary


postrzałek

w łowiectwie: zwierzę zranione przez postrzelenie


SJP.pl


postrzałka

w łowiectwie: zwierzę zranione przez postrzelenie


SJP.pl

Postrzałka ("Pedetes") – rodzaj ssaków z rodziny postrzałkowatych (Pedetidae).

Wikipedia


postrzałki

w łowiectwie: zwierzę zranione przez postrzelenie


SJP.pl


postrzałowy

→ postrzał


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który powstał na skutek postrzału

Wiktionary

Patrz:

postrzał

Przykłady

 (1.1) Każdy lekarz miał obowiązek natychmiastowego zgłaszania milicji wszystkich ran postrzałowych, a on wcale nie miał ochoty tłumaczyć jakiemuś milicjantowi, skąd się wzięła kula w jego łapie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃaˈwɔvɨ, AS: posṭšau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzał mrz., strzelec mos., strzelanie n., strzelanina ż.

 przym. strzelecki

Wiktionary


postrzec

czasownik przechodni dokonany (ndk. postrzegać)

 (1.1) dokonany od|postrzegać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔsṭʃɛt͡s, AS: posṭšec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzeżenie n.

 przym. postrzeżeniowy

Wiktionary


postrzegalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. psych. cecha tego, co jest postrzegalne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɛˈɡalnɔɕt͡ɕ, AS: posṭšegalność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postrzegalny

Wiktionary


postrzegalny

mogący zostać postrzeżonym za pomocą zmysłów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. możliwy do postrzegania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɛˈɡalnɨ, AS: posṭšegalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzegalność ż., niepostrzegalność ż.

 przysł. postrzegalnie, niepostrzegalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostrzegalny, obserwowalny, odczuwalny, zauważalny

Wiktionary


postrzeganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|postrzegać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patchworkowe rodziny wymykają się standardom i naszemu postrzeganiu podstawowej jednostki społecznej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postrzegać ndk.

 rzecz. spostrzeżenie n., postrzeżenie n.

 przym. postrzeżeniowy

Wiktionary


postrzegać

czasownik przechodni niedokonany (dk. postrzec)

 (1.1) widzieć coś w dany sposób, mieć na jakiś temat określone zdanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedsiębiorstwo, którego kierownik używa pieczątki „zarządca komisaryczny”, jest postrzegane jako bankrut

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsṭʃɛɡat͡ɕ, AS: posṭšegać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzeganie n., spostrzeżenie n., postrzeżenie n.

 czas. spostrzec

 przym. postrzeżeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widzieć, uważać

Wiktionary


postrzelać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) pot. strzelając, zranić w wielu miejscach; także. poranić/pozabijać jeden po drugim

 (1.2) pot. strzelać przez jakiś czas

czasownik zwrotny dokonany postrzelać się (ndk. brak)

 (2.1) pot. strzelając, poranić się/pozabijać się nawzajem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsṭʃɛlat͡ɕ, AS: posṭšelać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelec mos., strzelanie n., strzelanina ż.

Wiktionary


postrzeleniec

potocznie: człowiek postrzelony; narwaniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek nieobliczalny, porywczy, zbyt spontaniczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɛˈlɛ̃ɲɛt͡s, AS: posṭšelẽńec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postrzelony, strzelnicowy

 rzecz. strzelanie n., strzelec mos., strzelnica ż., strzelanina ż.

 czas. postrzelić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narwaniec, wariat, pędziwiatr; gwara. szplin

Wiktionary


postrzeliny

ślady lub uszkodzenia powstałe wskutek trafienia pociskiem


SJP.pl


postrzelić

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) zranić, strzelając z broni palnej

czasownik zwrotny dokonany postrzelić się (ndk. brak)

 (2.1) zranić siebie samego pociskiem z broni palnej

 (2.2) o dwóch lub więcej osobach: zranić siebie nawzajem strzałem z broni palnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelnica ż., strzelec mos., postrzał m., postrzeleniec m., strzał mrz., strzelanie n., strzelanina ż.

 przym. postrzelony, strzelecki, strzelnicowy

 czas. strzelać

Wiktionary


postrzelony

potocznie: postępujący w sposób niezrównoważony, porywczy; niepoczytalny, zbzikowany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. szurnięty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelec mos., postrzeleniec mos., strzał mrz., strzelanina ż.

 czas. postrzelić, strzelać

Wiktionary


postrzeżenie

złożony proces poznawczy, który prowadzi do odebrania przez człowieka jakichś zjawisk lub procesów, zachodzący wskutek działania określonych bodźców na narządy zmysłowe; percepcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uświadomienie sobie wrażenia wywołanego działaniem bodźca zewnętrznego na zmysły

Wiktionary

Postrzeżenie – bezpośrednie odbicie przedmiotów, zjawisk realnego świata, które oddziałuje na nasze narządy zmysłowe. Podstawę do postrzeżenia stanowi obiektywne i niezależne od świadomości i postrzegania ludzkiego, istnienie przedmiotów.

W przeciwieństwie do wrażenia, które odzwierciedla poszczególne własności, jakości przedmiotu. Rolą postrzeżenia jest odbijanie przedmiotu jego cech i przymiotów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spostrzeżenie n., postrzeganie n.

 czas. postrzec dk., postrzegać ndk.

 przym. postrzeżeniowy

Wiktionary


postrzeżeniowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący postrzeżenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spostrzeżenie n., postrzeganie n., postrzeżenie n.

 czas. postrzec dk., postrzegać ndk.

Wiktionary


postrzyc

czasownik przechodni dokonany (ndk. postrzygać)

 (1.1) daw. przyciąć nożycami

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (2.1) ostrzyc wiele osób/zwierząt

 (2.2) spędzić pewien czas na strzyżeniu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzyc ndk.

Wiktionary


postrzygacz

1. mężczyzna strzygący owce;
2. rzemieślnik postrzygający sukno;
3. dawniej: mężczyzna strzygący włosy podczas postrzyżyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) robotnik strzygący owce

Wiktionary


postrzygaczka

kobieta zatrudniona przy strzyżeniu owiec


SJP.pl


postrzygalnia

1. dział fabryki włókienniczej, gdzie odbywa się strzyżenie tkanin (usuwanie meszku);
2. dawniej: warsztat, w którym strzyżono sukno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. miejsce postrzygania

Wiktionary

Postrzygalnia – urządzenie do wykańczania sukna, używane od późnego średniowiecza. Z tego urządzenia musieli korzystać wszyscy producenci sukna. Miasto, które posiadało postrzygalnie, czerpało duże zyski. Na budowę postrzygalni musiał zgodzić się król, nadając miastu odpowiedni przywilej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɨˈɡalʲɲa, AS: posṭšygalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzyganie

 czas. postrzygać

Wiktionary


postrzygarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. maszyna, która strzyże wykańczane tkaniny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzyżenie polega na usunięciu meszku z powierzchni tkanin za pomocą maszyn, zwanych postrzygarkami.

Wiktionary


postrzygać

czasownik przechodni niedokonany (dk. postrzyc)

 (1.1) niedokonany od|postrzyc.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzyc

 rzecz. postrzygalnia ż.

Wiktionary


postrzyżynowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z postrzyżynami, dotyczący postrzyżyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzyżyny nmos.

 czas. strzyc

Wiktionary


postrzyżyny

dawny obrządek strzyżenia włosów chłopcu w ramach inicjacji; podstrzyżyny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rel. obrzęd starosłowiański uznania chłopca za mężczyznę poprzez przycięcie jego włosów i nadanie nowego imienia;

Wiktionary

Postrzyżyny – w kulturze dawnych Słowian obrzęd polegający na rytualnym obcięciu włosów dziecku płci męskiej, zazwyczaj kończącemu 7 lat, połączony z nadaniem imienia. Rytuału postrzyżyn dokonywał ojciec lub osoba obca, wchodząca w ten sposób w sztuczne pokrewieństwo z dzieckiem. Od obcięcia włosów syn stawał się pełnoprawnym członkiem rodziny i przechodził spod opieki matki pod zwierzchnictwo ojca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do postrzyżyn przystępowali zwykle siedmioletni chłopcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɨˈʒɨ̃nɨ, AS: posṭšyžỹny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzyc, ostrzyc

 przym. postrzyżynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) por. barmicwa, bierzmowanie

Wiktionary


postrzępiony

przymiotnik

 (1.1) mający nierówne i poszarpane brzegi

forma czasownika.

 (2.1) zob. postrzępić#pl|postrzępić (się).

Wiktionary


postrzępić

czasownik przechodni dokonany (ndk. strzępić)

 (1.1) dokonany od|strzępić.

czasownik zwrotny dokonanypostrzępić się (ndk. strzępić się)

 (2.1) dokonany od|strzępić się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsṭʃɛ̃mpʲit͡ɕ, AS: posṭšẽmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. strzępiasty

Wiktionary


postscript

język opisu strony drukowanego dokumentu, pozwalający na otrzymanie druku wysokiej jakości; PostScript


SJP.pl

PostScript – język opisu strony opracowany przez firmę Adobe Systems, będący obecnie standardem w zastosowaniach poligraficznych.

Jest to równocześnie kompletny język programowania, oparty na architekturze stosu oraz notacji postfixowej – odwrotnej notacji polskiej (RPN). Pozwala on więc nie tylko opisać precyzyjnie wygląd strony, ale także wykonywać złożone operacje na dostarczonych danych (np. wykonywanie separacji kolorów czy też wyliczenie zbioru Mandelbrota).

Wikipedia


postscriptum

[czytaj: post-skriptum] dopisek do listu, artykułu itp., umieszczany na końcu po podpisie autora (skrót: PS, rzadziej P.S.)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dodatek do listu, umieszczony po podpisie autora;

Wiktionary

Postscriptum, PS (łac. "post scriptum, P.S.") – dopisek do listu, artykułu itp., umieszczony na końcu, po podpisie autora.

Oznaczany jest skrótowcem „PS”, przy którym w języku polskim (w przeciwieństwie do języka łacińskiego) nie stawia się kropek. Zwyczajowo po dopisku umieszcza się inicjał imienia lub nazwiska.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) skr. PS, skr. P.S.

Wiktionary


postsekularyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. dziedzina filozofii, która zajmuje się badaniem relacji między religią a nowoczesną filozofią, kulturą i społeczeństwem;

Wiktionary

Postsekularyzm – dziedzina zajmująca się badaniem relacji między religią a nowoczesną filozofią, kulturą i społeczeństwem.

Myśl postsekularna jest multidyscyplinarna, znajduje się na pograniczu wielu dziedzin takich jak filozofia, kulturoznawstwo, politologia, religioznawstwo, socjologia, teologia czy nawet teoria literatury.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. postsekularny

Wiktionary


postsocjalistyczny

przymiotnik

 (1.1) pozostawiony po socjalistach lub socjalizmie; będący dziedzictwem socjalizmu

 (1.2) polit. taki, w którym kiedyś panował socjalizm

 (1.3) nauk. polit. związany z postsocjalizmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyżby została w nim jeszcze postsocjalistyczna wiara w robotnika?

 (1.1) Żaden Niemiec, Francuz czy Kanadyjczyk nie rozumie tak jak my tajników rosyjskiej duszy, nie potrafi wczuć się w meandry postsocjalistycznego myślenia.

 (1.1) To postsocjalistyczny moloch, którego przystosowywanie do gospodarki rynkowej zaczęło się dopiero dwa lata temu.

 (1.2) Kraje postsocjalistyczne przeżywają te same problemy, wynikające z konsekwencji transformacji politycznej i gospodarczej.

 (1.2) Dekada procesów transformacyjnych aż nazbyt dobrze to potwierdza, gdy wyniki działań transformacyjnych w poszczególnych krajów postsocjalistycznych nie są konwergentne, lecz rozbieżne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postsocjalizm mrz.

 przysł. postsocjalistycznie

Wiktionary


postsokratyczny

odnoszący się do czasów po Sokratesie


SJP.pl


postsolidarnościowiec

polityk wywodzący się z "Solidarności"


SJP.pl


postsolidarnościowy

wywodzący się ze związku zawodowego "Solidarność"


SJP.pl


postsowiecki

powstały, pozostały po rozpadzie Związku Sowieckiego, wchodzący w skład byłego Związku Sowieckiego; posowiecki, poradziecki, postradziecki, posowiecki


SJP.pl


poststalinowski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący okresu po upadku stalinizmu

 (1.2) właściwy ideologii będącej modyfikacją stalinizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Komunizm leninowski, stalinowski i poststalinowski zawsze składał hołd Marksowi i Engelsowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔststalʲĩˈnɔfsʲci, AS: poststalʹĩnofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poststalinizm m.

Wiktionary


poststrukturalizm

Po

Wikipedia


postsync

[czytaj: połstsynk] synchronizacja dźwięku z obrazem w przypadku, gdy dźwięk nie został nagrany na planie zdjęciowym; postsynchronizacja


SJP.pl


postsynchron

podłożenie dźwięku pod uprzednio nakręcony obraz filmowy


SJP.pl


postsynchronizacja

synchronizacja dźwięku z obrazem w przypadku, gdy dźwięk nie został nagrany na planie zdjęciowym; postsync


SJP.pl

Postsynchronizacja – technika polegająca na dogrywaniu ścieżki dźwiękowej (dialogów, efektów dźwiękowych, muzyki) do nagranego uprzednio materiału filmowego. Stosowana wtedy, gdy z przyczyn technicznych nie jest możliwe jednoczesne nagranie materiału filmowego i dźwięku, np. w sytuacji gdy przeszkadza szum wiatru czy odgłos samochodów. Szczególnym rodzajem postsynchronizacji jest dubbing.

Wikipedia


postsynchronizacyjny

dotyczący postsynchronizacji


SJP.pl


postteatralny

charakteryzujący się odejściem od formy przedstawienia teatralnego


SJP.pl


posttest

pomiar wyników eksperymentu realizowany po poddaniu osoby określonemu bodźcowi eksperymentalnemu


SJP.pl


posttotalitarny

taki, który nastąpił po upadku ustroju totalitarnego


SJP.pl


posttraumatyczny

występujący po urazie lub traumie


SJP.pl


postudniówkowy

następujący po studniówce


SJP.pl


postukać

popukać;
1. stukać wiele razy lub przez pewien czas;
2. postukać się -
a) stuknąć się w coś wiele razy;
b) potocznie: odbyć stosunek płciowy kilkakrotnie


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) ukończyć stukanie

Wiktionary


postulacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od postulat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie postulat, lecz tylko mały postulacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postulat m.

Wiktionary


postulant

kandydat do zakonu w okresie postulatu, przed rozpoczęciem nowicjatu, mogący opuścić zakon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. kandydat do zakonu, odbywający w nim okres próbny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstulãnt, AS: postulãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postulat mrz.

:: fż. postulantka ż.

Wiktionary


postulantka

→ postulant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kandydatka do zakonu, odbywająca w nim okres próbny

Wiktionary

Patrz:

postulant

Wymowa:

IPA: ˌpɔstuˈlãntka, AS: postulãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postulat mrz.

:: fm. postulant mos.

Wiktionary


postulat

1. żądanie wysunięte przez jakąś grupę ludzi; dezyderat
2. w filozofii: teza, która nie wymaga dowodu, przyjmowana jako aksjomat;
3. okres życia w zakonie przed złożeniem przyrzeczeń, poprzedzający nowicjat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ofic. żądanie, wniosek, propozycja, życzenie

 (1.2) log. mat. teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;

 (1.3) rel. poprzedzający nowicjat okres próbny w zakonach służący do poznania zakonu i wciągnięcia się do życia zakonnego;

 (1.4) wypowiedź, która wyraża jakąś normę postępowania, zapewniając zachowanie określonych wartości etycznych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • postulat – inna nazwa aksjomatu w matematyce
  • postulat – okres wstępnej formacji w zakonie
  • postulat – wniosek składany do władzy wykonawczej przez przedstawicieli władzy ustawodawczej w Szwajcarii
  • Postulat – złoty gulden biskupstwa utrechckiego
  • Postulat Abbego, Postulat Bertranda, Postulat Euklidesa, Postulat Keplera
  • Postulaty Bohra, Postulaty Evansa, Postulaty Kocha

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈstulat, AS: postulat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postulowanie n., postulant mos., postulantka ż.

:: zdrobn. postulacik mrz.

 czas. postulować

 przym. postulatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dezyderat

 (1.2) aksjomat

Wiktionary


postulator

duchowny postulujący uznanie kogoś za błogosławionego lub świętego w procesie beatyfikacyjnym lub kanonizacyjnym


SJP.pl

Postulator – osoba odpowiedzialna za przygotowanie i prowadzenie procesu beatyfikacyjnego Sługi Bożego. Według prawa kanonicznego,

postulatora ustanawia właściwy biskup diecezjalny, jednocześnie udzielając koniecznego pełnomocnictwa.

Głównym zadaniem postulatora jest zebranie informacji o życiu Sługi Bożego i opinii o jego świętości.

Wikipedia


postulatorka

→ postulator


SJP.pl

Patrz:

postulator

postulatorski

→ postulator


SJP.pl

Patrz:

postulator

postulatywizm

postawa polegająca na formułowaniu wniosków, postulatów


SJP.pl


postulać

1. stulić po kolei, wiele razy; potulić;
2. o wielu: stulić coś; potulić;
3. postulać się - o wielu kwiatach: zbliżyć do siebie płatki


SJP.pl


postulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|postulować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postulować ndk.

 rzecz. postulat mrz.

Wiktionary


postulować

domagać się czegoś, proponować coś, wysuwać coś jako postulat


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) proponować lub domagać się czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Istotne zmiany, jakie widzimy w tym zakresie, lub jakie są postulowane, wywodzą się często z bardzo słusznych przesłanek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstuˈlɔvat͡ɕ, AS: postulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postulat m., postulowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgłaszać, żądać, stypulować

Wiktionary


postumencik

zdrobnienie od: postument


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od postument

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie postument, lecz tylko mały postumencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postument m.

Wiktionary


postument

podstawa rzeźby lub pomnika; cokół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podstawa pod niewielkie elementy architektoniczne, dekoracyjne lub użytkowe;

Wiktionary

Postument – piedestał, podstawa, element małej formy architektonicznej, służący do umieszczenia na nim innego (właściwego) elementu dekoracyjnego. Postument często mylony jest z cokołem, który ma szersze znaczenie pojęciowe.

W porządkach architektonicznych architektury klasycznej jego proporcje były ściśle określone, składał się z własnego cokołu, korpusu i gzymsu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈstũmɛ̃nt, AS: postũmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postumencik mrz.

Wiktionary


postura

wygląd zewnętrzny, kształt, sylwetka człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. wygląd zewnętrzny

 (1.2) daw. przyjęta poza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na klatce stał mężczyzna o raczej rachitycznej posturze i palił.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figura, postawa, prezencja, sylwetka

Wiktionary


posturalny

związany z posturą (sylwetką) człowieka


SJP.pl


posturka

zdrobnienie od: postura


SJP.pl


postwarzać

stworzyć po kolei, wiele razy; potworzyć


SJP.pl


postwencja

działania wspierające osoby po śmierci samobójczej bliskiej osoby


SJP.pl


postyczniowy

wynikły z powstania styczniowego


SJP.pl


postylla

zbiór kazań tłumaczących fragmenty z Biblii


SJP.pl

Postylla – komentarz do Pisma Św. o charakterze egzegezy, a od połowy XIV wieku także termin oznaczający zbiór kazań w przystępny sposób komentujący fragmenty Biblii. Postylle szczególnie rozpowszechnione były w czasach reformacji. Pisali je zarówno autorzy protestanccy (np. Marcin Luter – "Postylla Domowa", Mikołaj Rej – "Postylla", "Postylla Toruńska"), jak i rzymskokatoliccy (np. Jakub Wujek – "Postylla katoliczna", "Postylla mniejsza").

Wikipedia


postymulować

spędzić pewien czas na stymulowaniu


SJP.pl


postzimnowojenny

taki, który nastąpił po okresie zimnej wojny; pozimnowojenny


SJP.pl


postój

1. przerwa w podróży, zatrzymanie się na pewien czas;
2. miejsce, gdzie stale zatrzymują się określone pojazdy; przystanek; stacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przerwa podczas jazdy, podróży

 (1.2) wyznaczone miejsce, gdzie mogą zatrzymywać się pojazdy

 (1.3) praw. unieruchomienie pojazdu nie wynikające z warunków lub przepisów ruchu drogowego, które trwa ponad jedną minutę;

forma czasownika.

 (2.1) rozk. 2. os. lp. od: postać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy kierowca powinien robić dłuższy postój co cztery godziny.

 (1.2) Czekam na postoju taksówek już kwadrans i nie ma żadnej.

 (1.3) Całkowity zakaz zatrzymywania i postoju obowiązuje na mostach i wiaduktach.

 (2.1) Ty sobie tu postój, a my tymczasem pójdziemy do sklepu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstuj, AS: postui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postojówka ż., postojowe n., postanie n., stanie n., postać ż., stojanka ż., stójka ż.

 czas. stać ndk., postać dk.

 przym. postojowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerwa

 (1.2) przystanek, stacja

 (1.3) postój pojazdu

Wiktionary


postąpić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. postępować)

 (1.1) dokonany od|postępować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp mrz., postępek mrz., postępowanie n., postępowość ż.

 czas. postępować

 przym. postępowy

Wiktionary


postękalice

Zobacz też: Postękalice (kolonia).

Postękalice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Bełchatów. Według stanu z 28 lipca 2011 roku wieś zamieszkiwało 441 osób.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


postęp

1. zmiany zmierzające do polepszenia stanu; rozwój;
2. osiągnięcie kolejnego stopnia w rozwoju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

Wiktionary

Postęp – rozwój, udoskonalenie, przejście od niższego do wyższego etapu. Pojęcie postępu pochodzi z filozofii. Wiara w postęp była jedną z podstawowych zasad światopoglądu encyklopedystów francuskich, myślicieli oświecenia oraz XIX-wiecznych pozytywistów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli przez całe stulecia zmaganie człowieka z przyrodą oznaczało postęp cywilizacji, to współcześnie potrzebny jest ogromny wysiłek dla ratowania zniekształconego środowiska cywilizowanego człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstɛ̃mp, AS: postẽmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postępactwo n., postępak mos.

 czas. postępować ndk., postąpić dk.

 przym. postępowy

 przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) progres, progresja

Wiktionary


postępactwo

ironicznie: postępowość


SJP.pl


postępak

ironicznie: postępowiec


SJP.pl


postępek

zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób; czyn; uczynek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pejor. czyn pociągający za sobą negatywne konsekwencje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten postępek zaważył na jego dalszych losach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstɛ̃mpɛk, AS: postẽmpek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

 czas. postępować ndk., postąpić dk.

 przym. postępowy

 przysł. postępowo

Wiktionary


postępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

 (1.2) odczasownikowy od|postępować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • postępowanie administracyjne (procedura administracyjna)
  • postępowanie apelacyjne
  • postępowanie beatyfikacyjne
  • postępowanie cywilne (procedura cywilna, proces cywilny)
  • postępowanie dowodowe
  • postępowanie dwuinstancyjne
  • postępowanie dyscyplinarne
  • postępowanie egzekucyjne
  • postępowanie kanonizacyjne
  • postępowanie karne (procedura karna, proces karny)
  • postępowanie karno-skarbowe
  • postępowanie kasacyjne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sąd przyjął w postępowaniu za dowód testament zmarłego.

 (1.1) Burmistrz wszczął postępowanie administracyjne w zakresie ustalenia warunków zabudowy.

 (1.2) Jego postępowanie jest karygodne.

 (1.2) Postępowanie dyrektora wobec mnie było niesprawiedliwe. Nie powinien dawać mi nagany za krytykę przełożonego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: postẽmpovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postąpienie n.

 czas. postępować ndk., postąpić dk.

 przym. postępowy

 przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) procedura, proces

Wiktionary


postępować

czasownik niedokonany (dk. postąpić)

 (1.1) działać, czynić coś; wykonywać postępowanie

 (1.2) dokonywać postępu

 (1.3) zachowywać się

 (1.4) obchodzić się z kimś w jakiś sposób

 (1.5) pójść w jakimś kierunek, albo za kimś

 (1.6) jeźdz. pojeździć stępem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas instalacji oprogramowania postępowałem zgodnie z instrukcjami pojawiającymi się na ekranie.

 (1.2) Jego choroba postępuje. Jest coraz gorzej.

 (1.3) Postąpię jak mi poradzi lekarz.

 (1.4) Proszę ostrożnie postępować ze skondensowanym roztworem chlorowodoru — jego opary są niebezpieczne.

 (1.6) Postępujcie trochę, żeby konie się rozgrzały, a potem zaczynamy skoki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: postẽmpovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie

 czas. postąpić dk.

 przym. postępowy

 przysł. postępowo

Wiktionary


postępowicz

potocznie: osoba mające progresywne poglądy, zwolennik postępu; postępowiec, progresista, progresywista


SJP.pl


postępowiec

potocznie: osoba mające progresywne poglądy, zwolennik postępu; postępowicz, progresista, progresywista


SJP.pl


postępowo

przysłówek

 (1.1) w sposób postępowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępowanie n., postępek m., postępowość ż.

 czas. postępować

 przym. postępowy

Wiktionary


postępowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co postępowe; cecha tych, którzy są postępowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

 czas. postępować ndk., postąpić dk.

 przym. postępowy

 przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) progresizm, progresywizm, progresywność

Wiktionary


postępowszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: postępowy; bardziej postępowy


SJP.pl


postępowy

1. o kimś: opowiadający się za nowoczesnymi sposobami myślenia i działania, będący zwolennikiem postępu;
2. o czymś: związany z dążeniem do rozwoju, wyrażający postęp;
3. rzadko: stopniowo wzrastający, nasilający się;
4. w fizyce: ruch postępowy - ruch ciała, podczas którego wszystkie jego punkty przemieszczają się w ten sam sposób;
5. paraliż postępowy - porażenie układu nerwowego występujące w zaawansowanej kile; porażenie postępujące


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyrażający postęp; też: będący zwolennikiem postępu

 (1.2) postępujący, narastający

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ, AS: postẽmpovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

 czas. postępować ndk., postąpić dk.

 przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awangardowy, innowacyjny, modernistyczny, nowoczesny, prekursorski, progresywny

Wiktionary


postępy

1. zmiany zmierzające do polepszenia stanu; rozwój;
2. osiągnięcie kolejnego stopnia w rozwoju


SJP.pl


postępówa

potocznie, ironicznie: kobieta postępowa


SJP.pl


posucha

1. długotrwały brak deszczu i utrzymujące się przez dłuższy czas upały; susza
2. przenośnie: brak kogoś lub czegoś; zastój


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) susza

 (1.2) przen. niedobór

Wiktionary


posucice

Posucice ( Posutice, Posnice, Poßnitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Branice, na Płaskowyżu Prudnicko-Głubczyckim.

Wikipedia


posunięcie

1. w niektórych grach: ruch figurą, pionkiem itp. zgodny z regułami gry
2. czyn; krok (taktyczny lub dyplomatyczny)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posunąć.

 (1.2) czyn, zachowanie, akt

 (1.3) szach. ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Japonia potraktowała embargo na dostawę ropy jako bardzo wrogie posunięcie Stanów Zjednoczonych.

 (1.3) Dobry szachista nie liczy dziesięciu posunięć do przodu, wystarczy, że przewiduje o jedno posunięcie więcej niż przeciwnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsũˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: posũńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posunąć dk.

 rzecz. posuwadło n., posuwanie n., posuwanko n., posuwka ż., posuw mrz., suw mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ruch

Wiktionary


posunąć

1. przenieść coś do przodu przez sunięcie
2. przenośnie: spotęgować jakieś uczucie, stan psychiczny
3. posunąć się:
a) przejść, przejechać jakąś drogę
b) przenośnie: ośmielić się coś zrobić
c) zrobić miejsce


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. posuwać)

 (1.1) dokonany od|posuwać.

czasownik zwrotny dokonany posunąć się (ndk. posuwać się)

 (2.1) dokonany od|posuwać się.

 (2.2) wykonać działanie skutkujące postępem jakiegoś procesu

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Pokazać wam, jak daleko się posunę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posunięcie n., posuw mrz., posuwadło n., posuwanie n., posuwanko n., posuwka ż., suw mrz.

 czas. posuwać, sunąć

Wiktionary


posurfować

[czytaj: poserfować] spędzić pewien czas na surfowaniu; poserfować


SJP.pl


posusz

obumarłe drzewo w lesie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. martwe lub obumierające drzewa stojące;

Wiktionary

Posusz – martwe lub obumierające drzewa stojące.

Wikipedia


posuszyć

1. wysuszyć wiele czegoś; wysuszyć coś jedno po drugim
2. spędzić pewien czas na suszeniu czegoś


SJP.pl


posuw

w technice: przesuwanie się części maszyny, urządzenia w pewnym określonym kierunku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. masz. w maszynach, urządzeniach technicznych itp.: przesuwanie się poszczególnych części danej maszyny lub urządzenia mechanicznego w pewnym określonym kierunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strugarka (…) wyposażona jest w posuw mechaniczny realizowany za pomocą napędu łańcuchowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posuwanie n., posunięcie n., posuwanko n., posuwadło n., posuwka ż.

 czas. posuwać ndk., posunąć dk.

 przym. posuwisty

Wiktionary


posuwadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. wulg. puszczalska kobieta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvadwɔ, AS: posuvadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posuwać ndk., posunąć dk.

 rzecz. posuw mrz., posuwanie ndk., posunięcie dk., posuwka, posuwanko

Wiktionary


posuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posuwać.

 (1.2) wulg. o mężczyźnie uprawianie seksu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvãɲɛ, AS: posuvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posuwać ndk., posunąć dk.

 rzecz. posunięcie n., posuwadło n., posuwanko n., posuwka ż., posuw mrz., suw mrz.

 przym. posuwisty

 przysł. posuwiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesuwanie

Wiktionary


posuwanko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. wulg. stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvãŋkɔ, AS: posuvãŋko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posuwanie n., posunięcie n., posuwadło n., posuwka ż., posuw mrz.

 czas. posuwać ndk., posunąć dk.

Wiktionary


posuwać

1. sunąc, przenosić coś do przodu
2. przenośnie: potęgować jakieś uczucie, stan psychiczny
3. posuwać się:
a) przechodzić, przejeżdżać jakąś drogę
b) przenośnie: ośmielać się coś robić
c) robić miejsce


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. posunąć)

 (1.1) przemieszczać coś do przodu sunąc to

 (1.2) znacznie zwiększać nasilenie jakiegoś stanu lub czynu

 (1.3) daw. awansować, przenosić kogoś na wyższy status, poziom

 (1.4) wulg. odbywać stosunek seksualny jako osobnik aktywny

 (1.5) środ. szybko jechać lub iść posuwistym krokiem

czasownik zwrotny niedokonany posuwać się (dk. posunąć się)

 (2.1) zmieniać wolno swoje położenie

 (2.2) odsuwać się, aby zrobić miejsce komu

 (2.3) osiągać wyższy poziom

 (2.4) stawać się śmiałym, by coś zrobić

 (2.5) ulegać starości w stopniu zauważalnym

 (2.6) wulg. uprawiać aktywnie seks ze sobą nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Za powstańcze zasługi włościanin ten został posunięty na stopień oficera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posuw mrz., posuwanko n., posuwistość ż., posuwadło n., posuwanie n., posuwka ż., suw mrz.

 czas. sunąć, posunąć dk.

 przym. posuwisty

 przysł. posuwiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popychać, przemieszczać, przesuwać

 (1.2) potęgować, rozwijać

 (1.4) bzykać, chędożyć, dymać, pieprzyć, pierdolić, ruchać

 (2.1) przeciskać się, przemieszczać się, przesuwać się

 (2.2) przesuwać się

 (2.3) rozwijać się

 (2.4) ośmielać się

 (2.5) starzeć się

 (2.6) bzykać się, chędożyć się, pieprzyć się, pierdolić się, ruchać się

Wiktionary


posuwisty

1. o chodzie, tańcu: polegający na płynnym posuwaniu się dużymi krokami
2. w technice: posuwający się; również służący do posuwania czegoś; posuwowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o ruchu, kroku, tańcu: taki, który odznacza się płynnością, brakiem zahamowań i wydłużeniem

 (1.2) techn. odbywający się wzdłuż linii prostej; służący do przesuwania lub posuwania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Don Angelo wysunął się zza stołu z posuwistą gracją podchmielonego czarnego lamparta.

 (1.1) Z krzaków wychynęła szczupła postać, zbliżyła się do niej posuwistym, tanecznym krokiem.

 (1.2) Działanie mechanizmu jest bardzo proste. Element przesuwny wykonuje ruch posuwisty w prowadnicy Ostoi…

 (1.2) Początki multituberkulatów sięgają zapewne końca triasu (Haramiya), kiedy uformował się sposób rozdrabniania pokarmu przez posuwiste, a nie poprzeczne ruchy żuchwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suw mrz., posuwanie n., posuw mrz., posuwnica ż., posuwistość ż.

 czas. sunąć, suwać ndk., posuwać dk.

 przym. posuwowy

 przysł. posuwiście, posuwisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płynny, powłóczysty, koci, zgrabny, powolny; daw. mkły, smarowny

 (1.2) posuwowy

Wiktionary


posuwiściej

stopień wyższy od przysłówków: posuwisto, posuwiście


SJP.pl


posuwka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsufka, AS: posufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posuwać ndk., posunąć dk.

 rzecz. posuw mrz., posuwanie ndk., posunięcie dk., posuwadło, posuwanko

Wiktionary


posułt

duży młot używany w górnictwie do rozbijania brył soli


SJP.pl

Posułt – drewniany młot górniczy. Wykorzystywany przez wielickich górników do wbijania klinów w celu oderwania od ściany (calizny) bloku solnego.

Współcześnie posułt jest elementem herbu Wieliczki oraz logo Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka i Kopalni soli „Wieliczka”.

Wikipedia


poswarek

dawniej: kłótnia, sprzeczka, spór; poswarka


SJP.pl


poswarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. sprzeczka, kłótnia, spór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Często przychodziło między nimi do różnych poswarek, a nawet czasami poszturchali się nawzajem.

Wiktionary


poswawolić

pobawić się beztrosko, radośnie; popsocić, pofiglować, powygłupiać się


SJP.pl


poswingować

spędzić pewien czas na swingowaniu


SJP.pl


poswol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu poniewieskim.

Wiktionary

Poswol (również Pozwoł, Pozwol, lit. "Pasvalys") – miasto na Litwie w okręgu poniewieskim, założone p.n.e. Liczba ludności wynosi około 8700 mieszkańców, powierzchnia 129 tys. ha, a ludność całego okręgu 34 900 ludzi.

Kościół katolicki, eklektyczny, zbudowany w 1787, powiększony w 1886. Pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Obok znajduje się dzwonnica z 1907.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. poswolski

Wiktionary


posybilistyczny

→ posybilizm


SJP.pl

Patrz:

posybilizm

posybilizm

1. kierunek w ruchu robotniczym na przełomie XIX i XX w. zakładający dążenie do tego, co w danych warunkach jest możliwe do osiągnięcia;
2. posybilizm geograficzny - pogląd filozoficzno-naukowy zakładający równowagę i wzajemną zależność między człowiekiem a środowiskiem przyrodniczym


SJP.pl


posyczeć

syczeć przez pewien czas


SJP.pl


posydonia

rodzaj roślin z monotypowej rodziny posydoniowatych, obejmujący 9 gatunków


SJP.pl

Po

Wikipedia


posydoniowate

o cechach posydoniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


posydoniowaty

o cechach posydoniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


posydończyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. mężczyzna lub chłopiec z greckiego ludu zamieszkującego starożytną grecką kolonię w Italii w miejscu współczesnego miasta Paestum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mowę grecką Posydończycy zatracili po tylu wiekach mieszania się z Tyrreńczykami, z Latynami i innymi cudzoziemcami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posydonia ż., Posejdon m., Posejdonia ż., Posejdończyk m.

 przym. posydoński, posejdoński, Posejdonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Posejdończyk

Wiktionary


posylwestrowy

mający miejsce po sylwestrze, pozostały po sylwestrze itp.


SJP.pl


posymulować

spędzić pewien czas na symulowaniu


SJP.pl


posynodalny

występujący po synodzie


SJP.pl


posyp

1. pokryć coś czymś sypkim; osypać;
2. nasypać, sypnąć czegoś;
3. posypać się:
a) o czymś sypkim, drobnym: pospadać, rozsypać się;
b) przenośnie: pojawić się w dużej ilości;
c) nie udać się


SJP.pl

Po

Wikipedia


posypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posypać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posypać dk.

 rzecz. posypka ż.

Wiktionary


posypać

1. pokryć coś czymś sypkim; osypać;
2. nasypać, sypnąć czegoś;
3. posypać się:
a) o czymś sypkim, drobnym: pospadać, rozsypać się;
b) przenośnie: pojawić się w dużej ilości;
c) nie udać się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. posypywać)

 (1.1) dokonany od|posypywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɨpat͡ɕ, AS: posypać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posypywać

 rzecz. posypanie n., posypka ż.

Wiktionary


posypka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to, czym się coś posypuje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sypanie n., posypanie n., posypywanie n.

 czas. posypywać ndk., posypać dk.

Wiktionary


posypowy

→ posyp


SJP.pl

Patrz:

posyp

posypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posypywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posypywać ndk.

 rzecz. posypka ż.

Wiktionary


posypywać

1. pokrywać coś czymś sypkim; osypywać
2. nasypywać, sypać czymś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. posypać)

 (1.1) rzucając nakładać na coś warstwę czegoś sypkiego, miałkiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ugotowanego pęczaku dodajemy ugotowaną soczewicę oraz pieczarki z cebulą. Wszystko mieszamy i posypujemy natką pietruszki albo kiełkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsɨˈpɨvat͡ɕ, AS: posypyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posypywanie n., posypka ż.

 czas. sypać ndk., posypać dk.

Wiktionary


posysać

1. ssać od czasu do czasu;
2. młodzieżowo: być kiepskim, nie nadawać się


SJP.pl


posyłać

czasownik przechodni niedokonany (dk. posłać)

 (1.1) polecać komuś udanie się gdzieś dla załatwienia czegoś

 (1.2) przekazywać za pośrednictwem

 (1.3) kierować coś dokądś szybkim ruchem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłaniec mos., posłanie n., posyłanie n., posyłka ż., poseł mos., posłanka ż., wysłannik mos.

 czas. posłać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprawiać, wysyłać

 (1.2) przekazywać, słać, wysyłać

 (1.3) kopać, rzucać, strzelać

Wiktionary


posyłka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. przesyłka, paczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poselstwo n., poseł mos., posłaniec mos., posłanka ż.

 czas. posyłać

Wiktionary


poszalały

taki, który poszalał (stracił panowanie nad sobą)


SJP.pl


poszamać

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, wszamać


SJP.pl


poszanowanie

szacunek; także: nienaruszanie czegoś przez szacunek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szacunek skierowany do kogoś lub czegoś; poważanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam poszanowanie u moich uczniów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃãnɔˈvãɲɛ, AS: pošãnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szacunek

 czas. szanować, poszanować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) respekt, poważanie

Wiktionary


poszanować

1. przestarzale: uszanować;
2. dawniej: utrzymać w porządku


SJP.pl


poszantażować

szantażować przez pewien czas


SJP.pl


poszarpać

podrzeć, rozerwać coś w wielu miejscach


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. poszarpywać)

 (1.1) uszkodzić przez rozdzieranie w wielu miejscach

 (1.2) szarpać kilka razy

czasownik zwrotny dokonany poszarpać się (ndk. poszarpywać się)

 (2.1) ulec rozdarciu w wielu miejscach

 (2.2) pot. stoczyć bójkę między sobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Heniek poszarpał swoją koszulę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszarpanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) pobić się

Wiktionary


poszarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poszarzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszarzać ndk.

Wiktionary


poszarzony

pokryty czymś szarym, pomalowany na szaro


SJP.pl


poszarżować

spędzić pewien czas na szarżowaniu


SJP.pl


poszatkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poszatkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszatkować dk.

Wiktionary


poszczególność

→ poszczególny


SJP.pl

Patrz:

poszczególny

poszczególny

przymiotnik

 (1.1) postrzegany indywidualnie (a nie jako członek swojej grupy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poszczególni żołnierze wcale nie musieli czuć nienawiści do wroga, jednak musieli wykonywać rozkazy.

 (1.1) W czasie rajdu zawodnicy zaliczają poszczególne próby czasowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczegół mrz.

 przym. szczególny

 przysł. szczególnie

Wiktionary


poszczegółowie

→ poszczegółowy; poszczegółowo


SJP.pl


poszczegółowo

→ poszczegółowy


SJP.pl

Patrz:

poszczegółowy

poszczegółowy

dawniej: poszczególny


SJP.pl


poszczekiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poszczekiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieposzczekiwanie n.

 czas. poszczekiwać ndk.

Wiktionary


poszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pościć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pościć ndk.

 rzecz. post m., postnik m.

 przym. postny

Wiktionary


poszczepienny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z okresem po zaszczepieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łagodny niepożądany odczyn poszczepienny nie ma szczególnego nasilenia i związany jest z miejscowym obrzękiem kończyny, silnym miejscowym zaczerwienieniem i gorączką.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szczepienny, szczepionkowy

 rzecz. szczep mrz., szczepionka ż.

Wiktionary


poszczepić

zaszczepić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poszczerzyć

szczerzyć przez pewien czas


SJP.pl


poszczotkować

spędzić pewien czas na szczotkowaniu


SJP.pl


poszczuplać

czynić szczupłym lub szczuplejszym; wyszczuplać, wysmuklać


SJP.pl


poszczuplały

czynić szczupłym lub szczuplejszym; wyszczuplać, wysmuklać


SJP.pl


poszczuplić

uczynić szczupłym lub szczuplejszym; wyszczuplić, wysmuklić


SJP.pl


poszczęk

dawniej: szczękanie, poszczękiwanie; szczęk


SJP.pl


poszedł

1. udać się gdzieś
2. skierować się w jakąś stronę, idąc
3. rozpocząć naukę gdzieś lub na jakimś etapie
4. potocznie:
a) udać się
b) zostać wykorzystanym na coś
c) zgodzić się na coś
d) zepsuć się
e) zostać sprzedanym


SJP.pl


poszerszeniały

taki, który poszerszeniał


SJP.pl


poszerzacz

przyrząd do poszerzania


SJP.pl


poszerzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poszerzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃɛˈʒãɲɛ, AS: pošežãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszerzać ndk., poszerzyć dk.

 rzecz. poszerzenie

Wiktionary


poszerzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poszerzyć)

 (1.1) robić coś szerszym, obszerniejszym

 (1.2) przen. zwiększać zakres czegoś, uzupełniać o coś lub kogoś

czasownik zwrotny niedokonany poszerzać się (dk. poszerzyć się)

 (2.1) robić się szerszym samemu

 (2.2) rozprzestrzeniać się

 (2.3) uzupełniać swój skład

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Posiadanie własnego terytorium poszerza i potwierdza osobowość, usuwa potrzebę czujności, wyzwala poczucie niezagrożenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʃɛʒat͡ɕ, AS: pošežać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szerokość ż., poszerzanie n., poszerzenie n.

 czas. szerzyć ndk.

 przym. szeroki

 przysł. szeroko

Wiktionary


poszerzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poszerzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: pošežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszerzać ndk., poszerzyć dk.

 rzecz. poszerzanie

Wiktionary


poszerzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. poszerzać)

 (1.1) dokonany od|poszerzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszerzanie n., poszerzenie n., szerokość ż.

 czas. szerzyć

Wiktionary


poszeszupie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim;

Wiktionary

Poszeszupie – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Rutka-Tartak.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. poszeszupski

Wiktionary


poszetka

ozdobna chusteczka noszona w górnej kieszonce marynarki (brustaszy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chustka wkładana do górnej kieszeni marynarki (brustaszy);

Wiktionary

Poszetka (fr. "pochette") – ozdobna chusteczka wkładana do górnej kieszonki w marynarce (brustaszy), zwykle o wymiarach 35 × 35 cm.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈʃɛtka, AS: pošetka

Wiktionary


poszetkowy

→ poszetka


SJP.pl

Patrz:

poszetka

poszetować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) kulin. podgrzewać bez doprowadzania do wrzenia, tak by białko mięsa lub jajek nie ścięło się do końca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja najpierw przygotowuję sos, a dopiero pod koniec gotowania poszetuję w nim piersi kurczaka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszetowanie n.

Wiktionary


poszetowy

jajka poszetowe - jajka w koszulce


SJP.pl


poszeweczka

zdrobnienie od: poszewka; jasiek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: poszewka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃɛˈvɛt͡ʃka, AS: poševečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszwa, poszewka

 przym. poszewkowy

Wiktionary


poszewka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. wymienialne pokrycie na pościel

Wiktionary

Poszewka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Miedzna, nad rzeką Miedzanką. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą gromady Poszewka, po jej likwidacji w gromadzie Miedzna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. poszeweczka ż., poszwa ż.

 przym. poszewkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powłoczka

Wiktionary


poszkalować

spędzić pewien czas na szkalowaniu


SJP.pl


poszkapić

1. źle załatwić, pokpić (sprawę);
2. poszkapić się - pomylić się, zrobić głupstwo


SJP.pl


poszkicować

spędzić pewien czas na szkicowaniu


SJP.pl


poszklić

rzadko: powstawiać szyby; wyszklić


SJP.pl


poszkodowany

człowiek poszkodowany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która ucierpiała w wyniku wypadku lub innego nieszczęśliwego zdarzenia

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: poszkodować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poszkodowany w wypadku otrzymał wysokie odszkodowanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃkɔdɔˈvãnɨ, AS: poškodovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszkodowanie n., szkoda ż.

:: fż. poszkodowana ż.

 czas. szkoda, poszkodować dk.

 wykrz. szkoda

 przysł. szkoda

Wiktionary


poszkolić

spędzić pewien czas na szkoleniu kogoś


SJP.pl


poszlachecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. wcześniej będący własnością szlachty lub w jej władaniu

 (1.2) hist. powstały wskutek zaniku szlachty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szlachta ż., szlacheckość ż.

 przym. szlachecki

Wiktionary


poszlagować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Kresy, Galicja. poobrażać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Oto frajla (panna) — mówi jeden z tych ulicznych rycerzy, — poszlagowała ludzi, a teraz myśli, że będziemy z nią kunirować…
 — Feca jedna! — dodaje drugi, szarpiąc odzież Kaśki
.

Wiktionary


poszlaka

1. fakt, przemawiający za interpretacją jakiejś sytuacji w określony sposób;
2. niebezpośredni dowód winy, okoliczność przemawiająca na niekorzyść oskarżonego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fakt nieudowodniony, który jednak przemawia za określoną interpretacją czegoś

 (1.2) niebezpośredni dowód na uwikłanie, winę, itp.

Wiktionary

Zobacz też: dowód pośredni.

Poszlaka (ang. "Get a Clue") – amerykański film należący do kategorii Disney Channel Original Movies.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po obu stronach szeregu domów stały garaże, więc do ogrodów można się było dostać tylko przez domy. To jeszcze nie był dowód, ale silna poszlaka.

 (1.1) Tak też uważał Sąd Apelacyjny, do którego odwołał się mecenas Paschalski. Uznano, że poszlaki były wątłe i niepewne, zwłaszcza podobieństwo papieru i sznurka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʃlaka, AS: pošlaka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poszlakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesłanka, ślad, objaw, oznaka, przejaw, symptom

Wiktionary


poszlakować

dawniej:
1. obwinić, posądzić;
2. dojść do czegoś po śladach, znakach; odkryć, wykryć


SJP.pl


poszlakowość

cecha czegoś opartego na poszlakach


SJP.pl


poszlakowy

oparty na poszlakach, bez dowodów


SJP.pl


poszlifować

spędzić pewien czas na szlifowaniu


SJP.pl


poszlochać

spędzić pewien czas na szlochaniu


SJP.pl


poszpachlować

spędzić pewien czas na szpachlowaniu


SJP.pl


poszpanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poszpanować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszpanować dk.

Wiktionary


poszpiegować

spędzić pewien czas na szpiegowaniu


SJP.pl


poszpitalny

1. następujący po okresie pobytu w szpitalu;
2. pozostały po dawnym szpitalu


SJP.pl


poszprechać

potocznie: mówić przez jakiś czas po niemiecku; poszwargolić, poszwargotać


SJP.pl


posztopować

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zatrzymać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zacerować, pocerować

Wiktionary


poszukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poszukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuˈkãɲɛ, AS: pošukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwacz mos., poszukiwany mos.

 czas. szukać

 przym. poszukiwany

Wiktionary


poszukać

czasownik przechodni dokonany (ndk. poszukiwać)

 (1.1) dokonany od|poszukiwać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Akurat wygasał kontrakt i Waits musiał poszukać innego mecenasa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʃukat͡ɕ, AS: pošukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwacz mos., poszukiwany mos., poszukiwana ż.

 czas. szukać

 przym. poszukiwany

Wiktionary


poszukiwacz

1. osoba prowadząca działania w celu odnalezienia lub pozyskania kogoś lub czegoś;
2. naukowiec prowadzący badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. osoba starająca się zdobyć jakieś informacje;
4. osoba prowadząca burzliwe życie, awanturnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która czegoś poszukuje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zagraniczni poszukiwacze żon wolą dziewczyny mające wyższe wykształcenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuˈcivat͡ʃ, AS: pošuḱivač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwanie n., poszukanie n., szukanie n., poszukiwany mos., poszukiwana ż., poszukiwania lm nm., przeszukiwanie n., przeszukanie n., szukacz mos./mrz., szukaczka ż.

:: fż. poszukiwaczka ż.

 czas. poszukiwać ndk., poszukać dk., szukać ndk., przeszukać dk., przeszukiwać ndk.

 przym. poszukiwawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksplorator; gw. Górny Śląsk sznupok

Wiktionary


poszukiwaczka

1. kobieta prowadząca działania w celu odnalezienia lub pozyskania kogoś lub czegoś;
2. kobieta - naukowiec prowadząca badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. kobieta starająca się zdobyć jakieś informacje;
4. kobieta prowadząca burzliwe życie, awanturnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: poszukiwacz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuciˈvat͡ʃka, AS: pošuḱivačka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szukać, poszukiwać ndk.

 rzecz. poszukiwanie n., poszukiwacz m., poszukiwania nmos., poszukiwany mos.

 przym. poszukiwany

Wiktionary


poszukiwana

1. prowadzić działania w celu odnaleźienia lub pozyskać kogoś lub czegoś;
2. prowadzić badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. starać się zdobyć jakieś informacje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, której szuka policja

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: poszukiwany

forma czasownika.

 (3.1) fż. ims. przymiotnikowego biernego od: poszukiwać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zdołano ująć poszukiwanej, która zapewne czmychnęła na drugą stronę Alp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwania lm nm., poszukiwanie n.

:: fm. poszukiwany mos.

 czas. szukać, poszukać dk., poszukiwać ndk.

 przym. poszukujący, poszukiwany

 ims. poszukujący

Wiktionary


poszukiwania

1. prowadzić działania w celu odnaleźienia lub pozyskać kogoś lub czegoś;
2. prowadzić badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. starać się zdobyć jakieś informacje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) działania prowadzące do odnalezienia osób lub rzeczy

 (1.2) działania prowadzące do odkrycia lub wynalezienia

 (1.3) szt. nowatorskie działania artystyczne

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: poszukiwanie

Wiktionary

Poszukiwania (oryg. "The Search") – amerykański film wojenny z 1948 roku w reżyserii Freda Zinnemanna. W rolach głównych wystąpili Montgomery Clift, Ivan Jandl, Jarmila Novotná i Aline MacMahon.

Zdjęcia do filmu zostały nakręcone w niemieckich miastach zniszczonych przez wojnę: Ingolstadt, Norymberga i Würzburg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W godzinach wieczornych przerwano poszukiwania na terenie cegielni.

 (1.2) Przedsiębiorstwo nie zaprzestało poszukiwań złóż w Afryce.

 (1.3) Inspirację do swych artystycznych poszukiwań czerpał przede wszystkim z Biblii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwana ż., poszukiwany mos., poszukiwacz mos., poszukiwaczka ż., poszukiwanie n.

 czas. poszukiwać ndk.

 przym. poszukiwany

Wiktionary


poszukiwanie

1. prowadzić działania w celu odnaleźienia lub pozyskać kogoś lub czegoś;
2. prowadzić badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. starać się zdobyć jakieś informacje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poszukiwać.

 (1.2) podejmowanie działań w celu odszukania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdej nocy włóczęga błąkał się ulicami w poszukiwaniu schronienia.

 (1.2) Używanie Mocy w celu wpływania na świecki wszechświat nieuchronnie korumpuje, więc wszyscy użytkownicy jasnej strony albo stają się drobiazgowymi żandarmami, albo uciekają się do taoistycznej medytacji w poszukiwaniu absolutnej prawdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuciˈvãɲɛ, AS: pošuḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszukiwać, szukać

 rzecz. poszukiwana ż., poszukiwany mos., poszukiwania nmos., szukanie n., poszukiwacz mos., poszukiwaczka ż.

 przym. poszukiwany

Wiktionary


poszukiwany

człowiek poszukiwany (zwykle przez policję)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, której poszukuje policja

przymiotnik

 (2.1) cieszący się dużym popytem

 (2.2) mający dobrą opinię

forma czasownika.

 (3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: poszukiwać

Wiktionary

Poszukiwany (ang. "Most Wanted") – amerykański thriller z 1997 roku napisany przez Keenena Ivory'ego Wayansa oraz wyreżyserowany przez Davida Hogana. Wyprodukowany przez New Line Cinema.

Premiera filmu miała miejsce 10 października 1997 roku w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Udało nam się ująć poszukiwanego w hoteliku w Nowym Targu.

 (2.1) Banany w czasach PRL-u należały do poszukiwanych towarów.

 (2.2) Jeździł z grupami do Ziemi Świętej, będąc poszukiwanym przewodnikiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwana ż., poszukiwaczka ż., poszukiwacz mos., poszukanie n., poszukiwania lm nm., poszukiwanie n.

 czas. szukać, poszukać dk., poszukiwać ndk.

 przym. poszukujący

 ims. poszukujący

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) wzięty

Wiktionary


poszukiwać

1. prowadzić działania w celu odnaleźienia lub pozyskać kogoś lub czegoś;
2. prowadzić badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. starać się zdobyć jakieś informacje


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. poszukać)

 (1.1) starać się znaleźć coś ukrytego lub zgubionego

 (1.2) starać się coś osiągnąć, zdobyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) prowadzić badania w celu poznania czegoś, odkrycia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słyszałam, że policja poszukiwała kiedyś ojca Marcina.

 (1.2) Wybrałem odosobnienie, by poszukiwać sensu życia.

 (2.1) Naukowcy od wielu lat poszukują bozonu Higgsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuˈcivat͡ɕ, AS: pošuḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poszukiwany

 rzecz. poszukiwana ż., poszukiwany mos., poszukiwania nmos., poszukiwanie n., poszukiwacz m., poszukiwaczka ż.

 czas. szukać

Wiktionary

Synonimy:

 (1) szukać

Wiktionary


poszukujący

1. prowadzić działania w celu odnaleźienia lub pozyskać kogoś lub czegoś;
2. prowadzić badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. starać się zdobyć jakieś informacje


SJP.pl

Patrz:

poszukiwać

poszum

przytłumiony, jednostajny szum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. stały, cichy szum

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaszumić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szelest

Wiktionary


poszur

podwodna część budowli wodnej, piętrzącej lub upustowej, położona poniżej progu wodnego, chroniąca dno cieku wodnego przed rozmywaniem


SJP.pl

Po

Wikipedia


poszuwaksować

dawniej: natrzeć buty szuwaksem (czarną pastą); naszuwaksować, wyszuwaksować, naszwarcować, wyszwarcować, poszwarcować


SJP.pl


poszwa

duża poszewka, np. na poduszkę czy kołdrę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. element pościeli, którym powleka się pierzynę, kołdrę lub poduszkę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔʃfa, AS: pošfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochwa ż.

:: zdrobn. poszewka ż., poszeweczka ż.

 czas. poszyć dk.

 przym. poszewkowy

Wiktionary


poszwargolić

potocznie: mówić przez jakiś czas po niemiecku; poszprechać, poszwargotać


SJP.pl


poszwargotać

1. mówić przez jakiś czas w niezrozumiałym języku;
2. mówić przez jakiś czas po niemiecku; poszwargolić, poszprechać


SJP.pl


poszwowy

→ poszwa


SJP.pl

Patrz:

poszwa

poszycie

1. szyć przez jakiś czas;
2. uszyć wiele rzeczy;
3. pokryć, wykonać wierzchnią warstwę czegoś;
4. założyć szwy w wielu miejscach; pozszywać;
5. środowiskowo: pokryć dach słomą;
6. pokryć materiałem szkielet konstrukcyjny pojazdu;
7. o roślinach: rosnąc, pokryć jakąś powierzchnię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. zewnętrzna okładzina rozpięta na szkieletowej konstrukcji, np. statku, samolotu, dachu, namiotu itp.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • poszycie statku wodnego
  • poszycie statku powietrznego
  • Podszyt (podszycie) – warstwa ekosystemu leśnego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Luke uświadamia sobie, że poszycie maszyny kroczącej jest zbyt wytrzymałe, by przebiły je lasery, co oznacza, że będą musieli podlecieć przerażająco blisko, by owinąć nogi maszyn linkami harpunów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poszyty

 czas. szyć

Wiktionary


poszydełkować

1. spędzić pewien czas na wytwarzaniu ubrania przy pomocy szydełka; poszydłować;
2. środowiskowo: poprawić wygląd dredów przy pomocy szydełka fryzjerskiego


SJP.pl


poszydłować

spędzić pewien czas na wytwarzaniu ubrania przy pomocy szydełka; poszydełkować


SJP.pl


poszyjki

rzeczownik, liczba mnoga

 (1.1) śrpol. bicie w kark i szyję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plwali i poszyjki ciężkiemi bili jego naśliczniejsze oblicze. → Pluli i mocnymi ciosami w kark bili go (jego najśliczniejsze oblicze).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʃɨjci, AS: pošyi ̯ḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. środ. karczycho

Wiktionary


poszyt

dawniej: zszyte i oprawione w okładkę arkusze papieru


SJP.pl

Poszyt ("libell, libellus, volumen, wolumen") - grupa składek, bifoliów lub kart, zszyta i oprawna zazwyczaj w półsztywny karton, stanowiąca najczęściej jednostkę inwentarzową lub jej część.

Wikipedia


poszyty

przymiotnik

 (1.1) pszcz. zasklepiony, zamknięty w komórkach plasterastra woskowym wieczkiem (plaster miodu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszycie n.

 czas. poszyć

Wiktionary


poszyć

1. szyć przez jakiś czas;
2. uszyć wiele rzeczy;
3. pokryć, wykonać wierzchnią warstwę czegoś;
4. założyć szwy w wielu miejscach; pozszywać;
5. środowiskowo: pokryć dach słomą;
6. pokryć materiałem szkielet konstrukcyjny pojazdu;
7. o roślinach: rosnąc, pokryć jakąś powierzchnię


SJP.pl


posączyć

spędzić pewien czas na sączeniu czegoś, np. drinka


SJP.pl


posądzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posądzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sądzić, posądzać ndk.

 rzecz. neosędzia mos.

Wiktionary


posądzać

czasownik

 (1.1) zarzucać komuś coś, obwiniać kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikogo z przemawiających na ekranie podczas tej kampanii nie posądzam bowiem o to, ze smaruje chleb z obu stron margaryną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɔ̃nd͡zat͡ɕ, AS: posõnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posądzenie n., posądzanie n., neosędzia mos.

 czas. sądzić, posądzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podejrzewać

Wiktionary


posądzić

czasownik

 (1.1) zarzucić coś komuś, obwinić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znisz­cze­nie Alde­ra­ana – miłu­ją­cego pokój, uko­cha­nego świata, zamiesz­ka­łego przez miliardy istot – prze­kona zwykłych obywateli Impe­rium, że nie mogą sobie pozwolić, by ktoś ich posą­dził o współudział w zbrodniach rebeliantów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posądzać, sądzić

Wiktionary


posąg

rzeźba przedstawiająca człowieka lub (rzadziej) zwierzę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. rzeźba przedstawiająca człowieka lub zwierzę

Wiktionary

Posąg (także statua, figura) – pełnoplastyczna rzeźba przedstawiająca postać ludzką (czasem na koniu), rzadziej zwierzęcia.

Rzeźba ta może być wykonana z kamienia, drewna, ceramiki itp. Zwykle jest ustawiana na postumencie, czasem w niszy. W odniesieniu do figur ludzkich najczęściej stosuje się terminy "posąg" lub "statua". Przy niewielkich rozmiarach rzeźb kultowych lub dekoracyjnych właściwszy jest termin "figurka".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Filipiakówna stała wciąż bez ruchu, jak blady posąg marmurowy z gapiowato otwartymi ustami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔsɔ̃ŋk, AS: posõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. posążek m.

 przym. posągowy

 przysł. posągowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figura, statua

Wiktionary


posągowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób majestatyczny, niczym posąg

 (1.2) stojąc mocno jak posąg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posąg mrz., posągowość ż.

:: zdrobn. posążek mrz.

 przym. posągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojnie, majestatycznie, wspaniale, wyniośle

 (1.2) nieruchomo

Wiktionary


posągowość

→ posągowy


SJP.pl

Patrz:

posągowy

posągowy

1. o doskonałym kształcie, piękny, mogący być modelem dla posągu;
2. wyniosły, majestatyczny, monumentalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy posągu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posąg mrz., posążek mrz.

 przysł. posągowo

Wiktionary


posążek

zdrobnienie od: posąg; statuetka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: posąg

 (1.2) mały posąg, rzeźba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɔ̃w̃ʒɛk, AS: posõũ̯žek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posąg m.

 przym. posągowy

 przysł. posągowo

Wiktionary


posędziować

spędzić pewien czas na sędziowaniu


SJP.pl


posępnica

rzadko, gwarowo: melancholia, żal, smutek


SJP.pl


posępnie

przysłówek

 (1.1) smutno, przygnębiająco

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od śmierci babci, dziadek wygląda raczej posępnie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posępnieć ndk.

 przym. posępny

 rzecz. posępność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponuro

Wiktionary


posępniej

stopień wyższy od przysłówka: posępnie


SJP.pl


posępniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: posępny


SJP.pl


posępność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, kto posępny; cecha tego, co posępne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posępnienie n., sposępnienie n.

 czas. posępnieć ndk., sposępnieć dk.

 przym. posępny

 przysł. posępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponurość

Wiktionary


posępny

1. okazujący swoim wyglądem i zachowaniem przygnębienie i smutek;
2. budzący przykre uczucia lub smutny nastrój


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) okazujący smutek lub przygnębienie

 (1.2) wywołujący przykre uczucia: smutek, przybicie, itp.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posępnieć, zasępić się

 rzecz. posępność ż.

 przysł. posępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochmurny, ponury, poważny, przygnębiony, smutny

 (1.2) przygnębiający, grobowy, odpychający, srogi

Wiktionary


posł.

skrót od: posłowie (używany w opisach bibliograficznych książek)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = posłowie

Wiktionary


posłaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: posłanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłanka ż.

Wiktionary


posłanie

1. miejsce do spania z rozesłaną pościelą;
2. nauka płynąca z dzieła sztuki;
3. uroczyste pismo, skierowane do kogoś przez wybitną osobistość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|posłać. (pościelić)

 (1.2) odczasownikowy od|posłać. (wysyłać)

 (1.3) miejsce do spania z przygotowaną pościelą

 (1.4) nauka, przekaz ideowy zawarty w dziele sztuki

 (1.5) uroczysty tekst zawierający podniosły przekaz

Wiktionary

Posłanie − przedmioty umożliwiające wypoczynek i sen w łóżku. Termin "posłanie" używany jest współcześnie naprzemiennie z terminem "pościel", choć mianem pościeli oznaczało się zazwyczaj wierzchnie elementy posłania − w tym dawniej pierzyny (rodzaj kołdry).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. posłanko n., wysłannik mos., posłaniec mos.

 czas. posyłać, słać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pościelenie, rozesłanie, wyścielenie

 (1.2) wysyłanie, posyłka

 (1.4) przesłanie

 (1.5) przesłanie

Wiktionary


posłaniec

1. człowiek posłany w celu załatwienia jakiegoś polecenia, dostarczenia czegoś;
2. człowiek zawodowo zajmujący się dostarczaniem przesyłek; goniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. albo podn. osoba posłana przez kogoś w celu przekazania wiadomości albo wykonania jakiejś misji

 (1.2) urz. pracownik, który ma powierzony obowiązek doręczania dokumentów i przesyłek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kurier
  • Posłaniec (film 1971)
  • Posłaniec Niedzielny – polskie czasopismo religijne wydawane w latach 1905–1939

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hermes był posłańcem bogów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈswãɲɛt͡s, AS: posu̯ãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poseł m., posłanka ż., poselstwo n., posłannictwo n., posyłka ż., posyłanie n., posłanie n.

 czas. posyłać ndk., posłać dk.

 przym. poselski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wysłannik, poseł

 (1.2) kurier; przest. umyślny

Wiktionary


posłanka

1. członkini parlamentu;
2. przedstawicielka dyplomatyczna państwa wysłana w jakiejś misji;
3. kobieta wysłana w celu załatwienia jakiejś sprawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. członkini izby niższej parlamentu

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. i B., W. lm. od: posłanko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈswãnka, AS: posu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłaniec mos., posłaneczka ż., poseł, poselstwo, posyłka

 przym. poselski

 czas. posłować, posłać, posyłać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posełka

Wiktionary


posłanko

1. członkini parlamentu;
2. przedstawicielka dyplomatyczna państwa wysłana w jakiejś misji;
3. kobieta wysłana w celu załatwienia jakiejś sprawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: posłanie

 (1.2) małe posłanie

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: posłanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłanie n.

 czas. posłać dk.

 przym. posłaniowy

Wiktionary


posłannictwo

misja, ważne zadanie podejmowane dla dobra innych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wzniosłe zadanie, apostolstwo

Wiktionary

Posłannictwo – starokatolickie pismo (organ) wydawane przez Polski Narodowy Kościół Katolicki, który od 1951 roku nosi nazwę: Kościół Polskokatolicki, w którym prezentowane były artykuły, reportaże i wiadomości z życia tegoż Kościoła.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. posłaniec mos.

Wiktionary


posłanniczka

dawniej: kobieta posłana w celu załatwienia jakiegoś polecenia, dostarczenia czegoś, przekazania informacji; wysłanniczka


SJP.pl


posłannik

dawniej: człowiek posłany w celu załatwienia jakiegoś polecenia, dostarczenia czegoś, przekazania informacji; posłaniec, wysłannik


SJP.pl


posłać

ułożyć pościel, przygotować łóżko do spania


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|posyłać. (np. paczkę, coś gdzieś)

 (1.2) dokonany od|słać. (łóżko)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poczwórne działo frach­towca wypa­liło i zdjęło przeciwników – dwóch obró­ciło w pył, a trzeciego, tego zmo­dy­fi­ko­wa­nego, posłało po spi­rali w otwartą przestrzeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔswat͡ɕ, AS: posu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłaniec m., wysłannik mos., poseł mos., posłanka ż., posłanko n.

 czas. posyłać, słać

Wiktionary


posłodzić

czasownik

 (1.1) dodać cukru do pożywienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodzenie n., słodzik mrz.

 przym. słodziaśny

 czas. słodzić, osłodzić

Wiktionary


posłoneczny

wynikający z działania słońca


SJP.pl


posłonek

krzew, krzewinka lub roślina zielna z rodziny posłonkowatych


SJP.pl

Po

Wikipedia


posłonkowate

o cechach posłonkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


posłonkowaty

o cechach posłonkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


posłować

1. być posłem w parlamencie;
2. zostać wysłanym w celu załatwienia jakiejś sprawy


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) sprawować poselstwo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poselski

 rzecz. poseł mos., posłanka ż.

Wiktionary


posłowie

uwagi wydawcy lub autora umieszczane na końcu książki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uwagi od wydawcy lub autora umieszczane na końcu książki;

forma rzeczownika.

 (2.1) M. i W. lm. od: poseł

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Motywy wydania swojej książki, autor zawarł w posłowiu.

 (2.1) W spotkaniu przedwyborczym wzięli udział dwaj posłowie i trzy posłanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈswɔvʲjɛ, AS: posu̯ovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowo n., przysłowie n.

 przysł. bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. posł.

Wiktionary


posłuch

podporządkowanie się dyscyplinie, subordynacja, karność, uległość, posłuszeństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poddawanie się czyimś wymaganiom

 (1.2) uznawanie czyjego autorytetu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuchanie n., posłuszeństwo n.

 czas. posłuchać

 przym. posłuchalny

 przysł. posłusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłuszeństwo

 (1.2) podległość

Wiktionary


posłuchaj

zwrot używany w celu podkreślenia tego, co chce się powiedzieć; słuchaj


SJP.pl


posłuchanie

dawniej:
1. audiencja;
2. uznawanie czyjegoś autorytetu; posłuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odebranie dźwięku za pośrednictwem narządu słuchu

 (1.2) przyjęcie kogoś (zwykle niższego stopniem) w celu wysłuchania jego próśb, życzeń itp.

 (1.3) wykonanie prośby lub rozkazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim został wynaleziony gramofon, jedyną możliwością posłuchania muzyki było chodzenie na koncerty.

 (1.2) Obaj inżynierowie wyjechali nazajutrz na noc do Kairu, gdzie mieli odwiedzić rezydenta angielskiego i być na posłuchaniu u wicekróla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuch mrz.

 czas. posłuchać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) audiencja

Wiktionary


posłuchać

czasownik przechodni dokonany (ndk. słuchać)

 (1.1) słuchać czegoś przez pewien czas

 (1.2) poddać się czyjejś decyzji; wypełnić czyjeś polecenie

czasownik zwrotny dokonany posłuchać się (ndk. słuchać się)

 (2.1) poddać się czyjejś decyzji; wypełnić czyjeś polecenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posłuchaj pan, panie podróżny, co się zdarzyło na Próżnej: / mieszkała tam Jagna dobra i czysta i chodził do niej Jan kancelista.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuchanka ż., posłuch mrz., posłuchalność ż., posłuchanie n.

 czas. słuchać ndk.

 przym. posłuchalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) posłuchać się

 (2.1) posłuchać

Wiktionary


posługa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. wykonanie jakiejś czynności w służbie dla kogoś, okazanie pomocy, obsłużenie kogoś

 (1.2) daw. osoba usłużna, pomocna komuś dla jakiegoś dzieła

 (1.3) daw. zrobienie czegoś wartościowego dla sprawy, dla idei

 (1.4) kośc. w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią;

Wiktionary

Posługa (łac. "ministerium"; dawniej święcenia niższe, w tradycji wschodniej chirotesja, gr. "χειροθεσία") – w chrześcijaństwie jest to urząd powierzany przez biskupa (rzadziej też przez prezbitera) wiernemu, który ma pełnić określone zadania w Kościele (w liturgii i poza nią).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeznaczali ją do najgorszych posług, ale się nie poddawała.

 (1.2) Wnuczka stała się jej niezbędną posługą, robiła sprawunki i przynosiła węgiel.

 (1.3) Siedząc w młodości nad książkami, oddał posługę swoim obecnym pacjentom.

 (1.4) Klerycy przyjęli posługę akolitatu z rąk prowincjała.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posługiwać ndk., posłużyć dk.

 rzecz. posługiwanie n., posługacz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomoc

 (1.3) przysługa

Wiktionary


posługacz

dawniej: osoba wykonująca ciężkie prace pomocnicze; posługujący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna, którego zadaniem jest wykonywanie cięższych prace pomocniczych, np. w szpitalu lub pensjonacie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posługa ż., posługiwacz m., posługiwaczka ż., posługiwanie n., posłużenie n.

:: fż. posługaczka

 czas. posługiwać ndk., posłużyć dk.

 przym. posłużny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posługiwacz

Wiktionary


posługaczka

dawniej: kobieta wykonująca ciężkie prace pomocnicze; posługująca


SJP.pl


posługiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyręczanie kogoś w pracach, zwłaszcza domowych

 (1.2) sprawowanie posługi duszpasterskiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔswuɟiˈvãɲɛ, AS: posu̯uǵivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posługa ż., służąca ż., posługacz mos.

 czas. posługiwać ndk.

Wiktionary


posługiwać

czasownik

 (1.1) wykonywać za kogoś pracę

czasownik zwrotny

 (2.1) książk. używać czegoś przy wykonywaniu jakiejś czynności lub do osiągania jakiegoś celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] Sługa to człowiek, który chce posługiwać swojemu Panu i uznaje to za zaszczyt, bez względu na trudności zewnętrzne i wewnętrzne, których doznaje. [...]

 (2.1) „Kobieta doskonale opanowała milczenie, może dlatego, że tym właśnie językiem posługuje się precyzyjnie od wieków.”

 (2.1) Członkowie tego zespołu posługują się różnymi pseudonimami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔswuˈɟivat͡ɕ, AS: posu̯uǵivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posługa ż., posługiwanie n., służka ż./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) służyć, usługiwać

 (2.1) stosować, używać

Wiktionary


posługowo

Posługowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 187 mieszkańców. Jest piętnastą co do wielkości miejscowością gminy Janowiec Wielkopolski.

Wikipedia


posługująca

dawniej: kobieta wykonująca ciężkie prace pomocnicze; posługaczka


SJP.pl


posługujący

dawniej: osoba wykonująca ciężkie prace pomocnicze; posługacz


SJP.pl


posłupiały

taki, który posłupiał; osłupiały


SJP.pl


posłuszeństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

Wiktionary

Posłuszeństwo – w ludzkim zachowaniu, forma społecznego wpływu, w której osoba podporządkowuje się wyraźnym wskazówkom czy poleceniom od osoby obdarzonej władzą czy autorytetem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samotność, milczenie, modlitwa i okazałość nabożeństwa podziałały skutecznie na duszę młodziuchnego Placyda. Z jak największą więc ochotą i skwapliwością pełnił wszystkie obowiązki i posługi, jakie mu nakazywało posłuszeństwo, każdemu starał się przysłużyć, każdego zobowiązać serdeczną życzliwością i uprzejmością.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuch m., posłuszność ż.

 przym. posłuszny

 przysł. posłusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłuch; przest. powolność

Wiktionary


posłusznica

dawniej: kobieta wykonująca prace pomocnicze w klasztorze prawosławnym


SJP.pl


posłusznie

przysłówek

 (1.1) w sposób posłuszny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Milicjant posłusznie przecisnął się między pierwszym fotelem a ławą i zajął wskazane przez partyjnego bonzę miejsce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuszeństwo n., posłuszność ż., posłuch m.

 przym. posłuszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulegle

Wiktionary


posłuszniej

stopień wyższy od przysłówka: posłusznie


SJP.pl


posłuszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: posłuszny


SJP.pl


posłusznik

dawniej: osoba wykonująca prace pomocnicze w klasztorze prawosławnym


SJP.pl

Posłusznik ("nowicjusz") – osoba przygotowująca się do życia monastycznego. Przebywa on w monasterze razem z innymi braćmi, ale nie jest jeszcze mnichem.

Okres nowicjatu ("cs. posłuszanije") trwa trzy lata. Po tym czasie posłusznik (odpowiednik żeński: "posłusznica") podejmuje decyzję w sprawie dalszego życia monastycznego.

Wikipedia


posłuszność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co posłuszne; cecha tych, którzy są posłuszni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuszeństwo n., posłusznik m., posłusznica ż.

 przym. posłuszny

 przysł. posłusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uległość

Wiktionary


posłuszny

przymiotnik

 (1.1) spełniający bez protestu polecenia

 (1.2) poddający się działaniom lub woli innej osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) I wtedy Gierek, człowiek układny, z natury posłuszny, po raz pierwszy stanowczo powiedział "nie" centrali warszawskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈswuʃnɨ, AS: posu̯ušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuszeństwo n., posłuszność ż.

 przysł. posłusznie

Wiktionary


posłużyć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. posługiwać)

 (1.1) przest. rzad. wyświadczyć usługę, wyręczyć kogoś w pracy (często domowej), obsłużyć kogoś

 (1.2) śrpol. wykonać czynności związane z kultem religijnym, takie jak udział w mszy lub (w odniesieniu do kapłana) udzielenie posługi (np. pogrzebu, chrztu)

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. służyć, posługiwać)

 (2.1) stać się użytecznym w celu realizacji określonego zadania, osiągnięcia celu lub wykonania czynności; zostać wykorzystanym jako środek lub narzędzie

 (2.2) oddziałać na kogoś lub na coś w sposób pozytywny, przynieść pożytek, poprawić stan zdrowia lub samopoczucie

 (2.5) o okolicznościach losowych, pogodzie lub szczęściu: ułożyć się pomyślnie dla kogoś

 (3.2) użyć innej osoby do realizacji własnych celów (często wyręczając się nią lub manipulując), zamiast wykonać zadanie samodzielnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieczorami chodziła na Stary Serbinów, gdzie u Mielzackich to darła pierze, to posłużyła w sklepie.

 (1.2) śrpol. [...] to tzo możemy miſtrzowi naſſemu milemu teráz poſlużemy / bo mámy odpuſſcżenié od ſtaroſty/ abychmy go ſięli ij pochowali.

 (2.1) Pewnego razu rozkazał diabłu przynieść ogromny kamień, który miał posłużyć do budowy grobli przez jezioro.

 (2.1) Mój przypadek niech posłuży za lekcję moralną – oto jak trwały jest wizerunek poety, któremu i tu źle, i tam źle.

 (2.2) Ostatni łyk nie posłużył mi! Czerwienieję, krztuszę się i duszę, jak od uroku złych oczu.

 (2.3) Tramwaje zostaną zmodernizowane [...] i posłużą nam jeszcze wiele lat.

 (2.4) Pracownicy działu posłużą pomocą i radą stowarzyszeniom i organizacjom z terenu gminy.

 (2.5) Jeżeli pogoda posłuży, w sobotę trzeba stóg złożyć.

 (2.6) śrpol. […] posłużę tobie ſiedm lath dla Rachele corki twoiey młodſzey.

 (3.1) Postanowiłem, że jeśli nie zauważę niczego podejrzanego, na chwilę posłużę się latarką.

 (3.1) Dla lepszego zobrazowania tego mechanizmu posłużmy się przykładem.

 (3.2) Gotowi byli, owszem, posłużyć się Polakami, ale tylko jako narzędziem dywersji czy prowokacji, dla szachowania Austrii lub Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służąca ż., posługacz mos., posługa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przydać się, nadać się, zostać użytym

 (2.2) pomóc, poskutkować, wyjść na zdrowie

 (3.1) użyć, zastosować, wykorzystać

 (3.2) wyręczyć się

Wiktionary


pot

1. wydzielina gruczołu potowego,
2. książkowe określenie trudu, wysiłku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. wydzielina gruczołów potowych;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ten upał pot lał się ze mnie strumieniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔt, AS: pot

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potnieć, pocić się ndk., spocić się dk., wypocić dk.

 rzecz. pocenie n., potówka ż., wypocenie n., spocenie n., potliwość ż., pocik mrz.

 przym. potny, potowy, napotny, przeciwpotowy, potliwy

 przysł. potowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. znój

Wiktionary


pot.

skrót od: potoczny, potocznie (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót w funkcji rzeczownika

 (1.1) = geogr. potok

skrót w funkcji przymiotnika

 (2.1) = jęz. potoczny

skrót w funkcji przysłówka

 (3.1) = jęz. potocznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po 5 min. asfalt kończy się, a droga łukiem w prawo obniża się do pot. Lipnik.

Wiktionary


potaczek

nazwisko


SJP.pl


potagować

oznaczyć tagami


SJP.pl


potajemnie

przysłówek

 (1.1) ukrywając coś przed kimś, bez wiedzy innych, w tajemnicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inni porównywają te dni do apokryfów, wsuniętych potajemnie między rozdziały wielkiej księgi roku, do palimpsestów, skrycie włączonych pomiędzy jej stronice, albo do tych białych nie zadrukowanych kartek, na których oczy, naczytane do syta i pełne treści, broczyć mogą obrazami i gubić kolory na tych pustych stronicach, coraz bladziej i bladziej, ażeby wypocząć na ich nicości, zanim wciągnięte zostaną w labirynty nowych przygód i rozdziałów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtaˈjɛ̃mʲɲɛ, AS: potai ̯ẽmʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajemnica ż., tajność ż.

 przym. potajemny, tajemniczy

 przysł. tajemniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukradkiem

Wiktionary


potajemniej

stopień wyższy od przysłówka: potajemnie


SJP.pl


potajemność

cecha czegoś utrzymywanego w tajemnicy; poufność, tajność, ukradkowość


SJP.pl


potajemny

przymiotnik

 (1.1) trzymany bądź wykonywany w tajemnicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] była na tropie potajemnych, więc tym samym zakazanych stosunków najmłodszej siostry z panem Albinem […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtaˈjɛ̃mnɨ, AS: potai ̯ẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. potajemnie, tajemniczo

 rzecz. tajemnica ż., tajność ż.

 przym. tajemniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skryty, ukradkowy, sekretny

Wiktionary


potakiewicz

osoba, która stale przyznaje komuś rację, niemająca własnego zdania; przytakiwacz, przytakiewicz, potakiwacz


SJP.pl


potakiewiczka

→ potakiewicz


SJP.pl

Patrz:

potakiewicz

potakiwacz

osoba, która stale przyznaje komuś rację, niemająca własnego zdania; przytakiwacz, przytakiewicz, potakiewicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekcew. o kimś, kto nie wychyla się z własnym zdaniem i wszystkim potakuje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bądź takim potakiwaczem, postaw się czasem.

 (1.1) Nawet jeśli pomysł szefa jest głupi, to grono potakiwaczy uzna go za rewelacyjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtaˈcivat͡ʃ, AS: potaḱivač

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potakiwać, przytaknąć

 przysł. tak

 partyk. tak

 rzecz. przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potakiewicz, konformista, oportunista

Wiktionary


potakiwaczka

→ potakiwacz; konformistka, oportunistka, klakierka


SJP.pl


potakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od| potakiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtaciˈvãɲɛ, AS: potaḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przytaknąć, potakiwać ndk.

 przysł. tak

 partyk. tak

 rzecz. przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

Wiktionary


potakiwać

czasownik niedokonany

 (1.1) zgadzać się gestem albo słowem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tak n., potakiwacz mos., potakiwanie n., przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

 czas. przytaknąć

 przysł. tak

 partyk. tak

 wykrz. tak

Wiktionary


potakowski

nazwisko


SJP.pl


potakówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Potakówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Tarnowiec. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Tarnowcu, w dekanacie Jasło Wschód, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia


potalkować

posypać coś białym pudrem (talkiem); natalkować


SJP.pl


potamolog

specjalista w zakresie potamologii


SJP.pl


potamologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. geogr. hydrol. nauka o rzekach, strumieniach i potokach;

Wiktionary

Potamologia (z пοταμός, "potamós" – rzeka), hydrologia rzek – dział geografii, konkretniej hydrologii, badający rzeki. Dzieli się na następujące nauki:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔtãmɔˈlɔɟja, AS: potãmoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potamolog m.

 przym. potamologiczny

Wiktionary


potamonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna rzeki, strumyka lub innego cieku

Wiktionary


potamoplankton

plankton rzeczny składający się z organizmów roślinnych i drobnych organizmów zwierzęcych, głównie z gromady wrotków i okrzemek


SJP.pl

Potamoplankton (z gr. "potamós"=rzeka+ "planktó"s= błąkający się) – plankton wód bieżących, plankton rzeczny.

Jest on uboższy od planktonu jeziornego. Przeważają w nim drobne organizmy, takie jak bakterie, okrzemki czy wrotki. Potamoplankton jest nietrwałym zgrupowaniem, może jednak pełnić dużą rolę w sieci troficznej całego ekosystemu rzecznego. Wielkość potamoplanktonu jest wprost proporcjonalna do długości rzeki i odwrotnie proporcjonalna do szybkości prądu.

Wikipedia


potaniać

obniżać cenę lub koszt czegoś


SJP.pl


potaniały

stać się tańszym


SJP.pl


potanieć

stać się tańszym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. tanieć)

 (1.1) stać się tańszym; obniżyć swoją cenę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potanienie n.

 czas. tanieć ndk.

 przym. tani

 przysł. tanio

Wiktionary


potanić

obniżyć cenę lub koszt czegoś


SJP.pl


potapiński

nazwisko


SJP.pl


potapowicz

nazwisko


SJP.pl


potarcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przesunięcie po powierzchni z naciskiem

 (1.2) zetknięcie się z powierzchnią w czasie ruchu

 (1.3) rozdrobnienie na tarce

 (1.4) porozcinanie za pomocą piły na mniejsze fragmenty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dżin reagował na potarcie lampy ręką.

 (1.2) Dała się słyszeć klątwa, potarcie zapałki i w pracowni zabłysło żółte światło.

 (1.3) Mogę cię prosić o potarcie kilku jabłek do surówki?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocieranie n., potarka ż.

 czas. pocierać ndk., pocierać się ndk., potrzeć dk., potrzeć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przetarcie

 (1.2) otarcie się

 (1.3) starcie, utarcie

Wiktionary


potarganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potargać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potargać dk.

 rzecz. starganie n., wytarganie n.

Wiktionary


potarganiec

potocznie: człowiek o rozczochranych, potarganych włosach; rozczochraniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba z potarganymi włosami

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potargać

Wiktionary


potargać

1. zburzyć, zwichrzyć komuś włosy na głowie; poczochrać, zmierzwić;
2. splątać coś, skołtunić;
3. podrzeć, porozrywać, wymiętosić, sponiewierać;
4. zakłócić ład, zaburzyć spójność, wprowadzić nieporządek;
5. ponieść coś ciężkiego, ciągnąc lub dźwigając z trudem;
6. targać, szarpać przez jakiś czas;
7. potargać się:
a) zostać poplątanym; skołtunionym;
b) zwichrzyć sobie włosy, zburzyć fryzurę; poczochrać;
c) zburzyć sobie włosy nawzajem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. targać)

 (1.1) uczynić coś splątanym, zwichrzonym

 (1.2) spowodować rozpad na części, nadwyrężenie albo zniszczenie czegoś poprzez rwanie lub szarpanie

 (1.3) ponieść z trudem coś ciężkiego

 (1.4) targać przez pewien czas

czasownik zwrotny dokonany potargać się (ndk. targać się)

 (2.1) zostać potarganym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potarganie n., potarganiec mos., wytarganie n., starganie n.

 przym. potargany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poczochrać, pokudłać, rozczochrać, rozmierzwić, roztargać, rozwichrzyć

Wiktionary


potarka

siarkowana część pudełka, o którą pociera się zapałkę, lont itp. przy zapalaniu; draska, pocierka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pokryty warstwą fosforową bok pudełka zapałek, o który pociera się zapałką, żeby ją zapalić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapalaj, pocierając łebkiem o potarkę, zawsze w kierunku od siebie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzeć dk., pocierać ndk.

 rzecz. potarcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) draska

Wiktionary


potarmosić

potocznie: poszarpać kogoś lub siebie nawzajem


SJP.pl


potarzyca

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potarzyca – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Krobia
  • Potarzyca – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jarocin
  • Potarzyca – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jarocin

Wikipedia


potas

pierwiastek chemiczny o symbolu K


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

Wiktionary

Potas (K, kalium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali alkalicznych o liczbie atomowej 19.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Węglany są dość rozpowszechnione w przyrodzie, odgrywają również dużą rolę w gospodarce, np. w przemyśle chemicznym czy w budownictwie.

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma potas?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtas, AS: potas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potasowiec mrz., potaż

 przym. potasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. K

Wiktionary


potasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) karc. odczasownikowy od|potasować.

 (1.2) chem. odczasownikowy od|potasować.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. tas m.

 czas. potasować dk., tasować ndk.

 (1.2)

 rzecz. potas m.

 czas. potasować ndk.

Wiktionary


potasowce

grupa pierwiastków chemicznych z 1 grupy układu okresowego oprócz oprócz litu i sodu (potas, rubid, cez, frans), lekkie, miękkie, białe lub srebrzystobiałe metale, bardzo aktywne chemicznie, w przyrodzie występujące w związkach


SJP.pl


potasowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek należący do pierwszej grupy głównej układu okresowego pierwiastków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potas mrz.

 przym. potasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) litowiec, metal alkaliczny

Wiktionary


potasowy

przymiotnik od: potas


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący potasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potas m., potasowiec mrz.

Wiktionary


potasz

węglan potasu, bezbarwna substancja krystaliczna używana m.in. przy wyrobie szkła, mydła i farb; potaż


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potasz – wieś w obwodzie czerkaskim, w rejonie humańskim, w hromadzie Mańkiwka
  • Potasz – wieś w obwodzie czerkaskim, w rejonie zwinogródzkim
  • Potasz – stacja kolejowa w miejscowości Potasz, w obwodzie czerkaskim

Wikipedia


potasznik

nazwisko


SJP.pl


potaszniki

nazwisko


SJP.pl

Potaszniki – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Górzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Górznie.

Wikipedia


potańc

żartobliwie: potańcówka - zabawa taneczna


SJP.pl


potańcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potańcować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potańcować dk.

Wiktionary


potańcować

spędzić pewien czas na tańcowaniu; potańczyć


SJP.pl


potańcowywać

przestarzale: spędzać pewien czas na tańczeniu


SJP.pl


potańcówa

zgrubienie od: potańcówka


SJP.pl


potańcówka

potocznie: zebranie towarzyskie z tańcami; wieczorek taneczny, tańce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zebranie towarzyskie z tańcami, wieczorek taneczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 16 kwietnia odbyła się pożegnalna potańcówka dla pilotów, na którą zaproszono dziewczęta z pobliskiej jednostki łączności.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potańczyć dk.

 rzecz. potańc mrz., taniec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński muzyka

Wiktionary


potaś

nazwisko


SJP.pl


potaż

węglan potasu, bezbarwna substancja krystaliczna używana m.in. przy wyrobie szkła, mydła i farb; potasz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. węglan potasu, (K2CO3);

 (1.2) gw-pl|Bukowina. soda oczyszczona

Wiktionary

Potaż (regionalna[], historyczna, rzadsza pisownia: "potasz") – zanieczyszczona postać węglanu potasu K2CO3, rozpuszczalna w wodzie część popiołu pochodzącego ze spalania węgla drzewnego, zawierająca również zmienne ilości innych związków potasu.

Nazwa "potaż" bywa używana na określenie dowolnego minerału zawierającego potas, zwłaszcza w krajach anglojęzycznych ( potash).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z potażu uzyskiwano potas, stąd nazwa tego pierwiastka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtaʃ, AS: potaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potas

 przym. potażowy

Wiktionary


potażarnia

dawniej: wytwórnia potażu otrzymywanego z popiołu drzewnego


SJP.pl


potebnia

nazwisko


SJP.pl


potek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ojciec chrzestny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potka ż.

Wiktionary


potelepać

1. potrząść;
2. potelepać się - spędzić pewien czas na telepaniu się


SJP.pl


potem

w chwili następującej po czymś, o czym była mowa; po jakimś czasie, później, następnie


SJP.pl

przysłówek czasu

 (1.1) później, w chwili następnej

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) N. lp. od pot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszelkie karcenie na razie nie wydaje się radosne, ale smutne, potem jednak przynosi tym, którzy go doświadczyli, błogi plon sprawiedliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtɛ̃m, AS: potẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) później, po, następnie, wówczas, wtedy, dalej, od tego miejsca

Wiktionary


potemkin

nazwisko


SJP.pl


potemkowski

nazwisko


SJP.pl


potempa

nazwisko


SJP.pl


potencja

1. siła umożliwiająca działanie, zdolność do działania, zwłaszcza do odbycia stosunku płciowego;
2. w filozofii Arystotelesa: to, co możliwe, możliwość zaistnienia lub przemiany;
3. dawniej: potęga, siła, mocarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność do uczynienia czegoś

 (1.2) filoz. to, co jest potencjalnie możliwe

 (1.3) seks. możność odbycia stosunku płciowego przez mężczyznę

 (1.4) fizj. płodność mężczyzny

 (1.5) daw. moc, potęga

 (1.6) przest. przen. mocarstwo, potężny kraj

 (1.7) przest. przen. siła wojsk mocarstwa

 (1.8) przest. przen. osoba sprawująca władzę, władca

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potencja seksualna – potocznie: zdolność mężczyzny do osiągnięcia erekcji
  • Potencja (filozofia) – w filozofii Arystotelesa i scholastycznej przeciwieństwo energii
  • Potencja (homeopatia) – określenie rozcieńczenia leku homeopatycznego

Wikipedia

Powiązane:

 przym. potencjalny

 przysł. potencjalnie

 rzecz. potencjalizacja ż., potencjalność ż., potencjał mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreatywność

 (1.3) męskość

Wiktionary


potencjalizacja

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • potencjalizacja – termin z dziedziny farmakologii
  • potencjalizacja – inaczej: potencjowanie; etap wytwarzania preparatów homeopatycznych

Wikipedia


potencjalizm

w językoznawstwie: wyraz możliwy do skonstruowania z punktu widzenia systemu leksykalnego i derywacyjnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. słowo, którego istnienie nie jest znane leksykografii, ale z punktu widzenia systemu leksykalnego i derywacyjnego jest możliwe do skonstruowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potencjalność ż.

 przym. potencjalny

 przysł. potencjalnie

Wiktionary


potencjalizować

o leku: wzmacniać działanie innego leku


SJP.pl


potencjalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób potencjalny, mogąc wystąpić lub pojawić się w określonych warunkach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród duńskich norek wykryto szczególną mutację koronawirusa, co potencjalnie może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potencjał mrz., potencjalizm mrz., potencjalność ż., potencja ż.

 przym. potencjalny

Wiktionary


potencjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co potencjalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potencjalizm m., potencja ż.

 przym. potencjalny

 przysł. potencjalnie

Wiktionary


potencjalny

1. mogący zdarzyć się w odpowiednich warunkach, jest możliwy, przewidywany; przypuszczalny, teoretyczny, hipotetyczny, potencjonalny;
2. energia potencjalna - energia układu mechanicznego, która zależy od wzajemnego rozmieszczenia części układu oraz od ich położenia w zewnętrznym polu sił


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Równanie to wyraża następującą własność pola potencjalnego: dywergencja (rozbieżność) wektorowego pola potencjalnego (czyli gradientu potencjału), pod nieobecność źródła jest równa zeru.

 (1.1) Mogę być potencjalnym dawcą organów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃nˈt͡sʲjalnɨ, AS: potẽncʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potencjalizm mrz., potencja, potencjał, potencjalność

 przysł. potencjalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwy, ewentualny, niewykluczony, prawdopodobny

Wiktionary


potencjał

1. tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości, zdolności;
2. ogół elementów, środków ekonomicznych, pozostających do wykorzystania w jakimś celu;
3. w fizyce: wielkość charakteryzująca stan pola elektrycznego, magnetycznego lub grawitacyjnego w danym punkcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości

 (1.2) fiz. miara energii potrzebnej do przeniesienia jednostkowego ładunku (np. ładunku elektrycznego lub masy) z nieskończoności do danego punktu

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Taktyczny potencjał zeppelinów testowali Niemcy w pierwszych miesiącach I wojny światowej, bombardując m.in. Antwerpię i Liege, ale ponieśli duże straty, bo stosunkowo łatwo było je zestrzelić.

 (1.2) Literą fi oznaczamy potencjał elektryczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃nt͡sʲjaw, AS: potẽncʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potencjalny

 rzecz. potencja ż.

 przysł. potencjalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwości, zdolność

Wiktionary


potencjometr

dzielnik napięcia elektrycznego, służący do utrzymania płynności napięcia w obwodzie elektrycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;

Wiktionary

Potencjometr, rezystor nastawny – występujący w postaci pojedynczego elementu, regulowany dzielnik napięcia. Potencjometr posiada trzy wyprowadzenia, odpowiadające wyprowadzeniom dzielnika napięcia. Dwa z nich połączone są ścieżką o stałym oporze. Trzeci połączony jest ze ślizgaczem, którego położenie na ścieżce można regulować. Ścieżkę oporową wykonuje się z węgla, cermetu, tworzyw sztucznych lub zwojów drutu oporowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uszkodziłam w gramofonie potencjometr i płyt mogę słuchać tylko bardzo głośno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃nˈt͡sʲjɔ̃mɛtr̥, AS: potẽncʹi ̯õmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potencjometria ż.

 przym. potencjometryczny

 przysł. potencjometrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. regulator, gałka, pokrętło; reg. śl. karpyntel

Wiktionary


potencjometria

dział elektrochemii zajmujący się pomiarami siły elektromotorycznej ogniw elektrycznych i potencjałów elektrod


SJP.pl

Potencjometria – zespół pomiarowych metod elektrochemicznych, polegających na wyznaczaniu wartości potencjału elektrody wskaźnikowej (roboczej) względem elektrody porównawczej (odniesienia) w funkcji logarytmu stężenia jonów elektroaktywnych. Pomiary są wykonywane w warunkach bezprądowych (w stanie równowagi), dzięki czemu może być stosowane równanie Nernsta:

Wikipedia


potencjonalnie

→ potencjonalny


SJP.pl

Patrz:

potencjonalny

potencjonalny

rzadko: mogący zdarzyć się w odpowiednich warunkach, jest możliwy, przewidywany; przypuszczalny, teoretyczny, hipotetyczny, potencjalny


SJP.pl


potentat

1. książkowo: osoba na wysokim stanowisku, mająca duży wpływ na coś lub wyłączność na produkcję czegoś;
2. dawniej: możny, majętny pan, posiadacz ziemski; magnat, arystokrata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekon. osoba lub instytucja o wysokiej pozycji i znaczeniu

 (1.2) daw. możny pan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fabryczkę kupił austriacki potentat stalowy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magnat

 (1.2) możnowładca, oligarcha, magnat

Wiktionary


potentatka

→ potentat


SJP.pl

Patrz:

potentat

potenza

[czytaj: potenca] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Apeninie Lukańskim, stolica regionu Basilicata i prowincji Potenza (1.2);

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Basilicata

Wiktionary

– miasto i gmina w południowych Włoszech, w Apeninie Lukańskim. Stolica regionu Basilicata i prowincji Potenza. Według danych z 31 grudnia 2022 gminę zamieszkiwało 64 470 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potenza jest brzydkim miastem. Ciekawe, że we Włoszech miasta średniej wielkości są albo bardzo piękne, albo bardzo brzydkie, jak gdyby natura włoskiej urody uznawała tylko ekstrema.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Potencja

Wiktionary


poterna

rodzaj podziemnego przejścia w dawnych twierdzach i fortach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. podziemny chodnik komunikacyjny w twierdzy

Wiktionary

Poterna (potajnik) – podziemne przejście umożliwiające komunikację wewnątrz twierdzy bądź fortu pomiędzy poszczególnymi stanowiskami w dziele fortyfikacyjnym bez narażenia się na bezpośredni ostrzał lub prowadzące z wnętrza fortyfikacji na przedpole (co umożliwiało np. dokonanie wypadu)

Wikipedia


potestować

spędzić pewien czas na testowaniu


SJP.pl


poti

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;

Wiktionary

Poti ( ფოთი, dawniej gr. Fasis) – miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia.

Położone jest nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Rioni, na Nizinie Kolchidzkiej. Obok Batumi, port w Poti jest najważniejszym portem morskim Gruzji.

Na wschód od miasta znajduje się Kolchidzki Park Narodowy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. potijski

Wiktionary


potijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Poti, dotyczący Poti

Wiktionary

Przykłady

 (1.1)  Podstawowym dla potijskich umów było „Tymczasowe porozumienie o ustanowieniu między Niemcami i Gruzją preliminaryjnych stosunków wzajemnych", oznaczające uznanie de facto republiki przez Berlin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poti n.

Wiktionary


potiomkin

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Potiomkin” – rosyjski pancernik, jeden z symboli rewolucji 1905 roku w Rosji;
  • „Potiomkin” – rosyjski, radziecki, a następnie niemiecki statek;
  • Pancernik Potiomkin – radziecki film niemy z 1925 w reżyserii Siergieja Eisensteina.
  • Potiomkinowska wioska - określenie pochodzące od Grigorija Potiomkina
  • Grigorij Potiomkin (1739–1791) – książę, rosyjski polityk;
  • Pawieł Potiomkin (1743–1796) – rosyjski generał, hrabia, poeta i dramaturg;
  • Hiob, Jakow Pietrowicz Potiomkin (1752–1823) – rosyjski biskup prawosławny;
  • Władimir Potiomkin (1874–1946) – radziecki dyplomata.

Wikipedia


potiomkinowski

sztuczny, propagandowy, maskujący rzeczywistą sytuację


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. związany z Grigorijem Potiomkinem

Wiktionary


potir

w liturgii prawosławnej: naczynie w kształcie kielicha do udzielania komunii


SJP.pl


potka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. matka chrzestna

 (1.2) stpol. potyczka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtka, AS: potka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potek mos.

Wiktionary


potkać

1. spędzić jakiś czas na tkaniu;
2. tkając, utkać kolejno jedną rzecz po drugiej;
3. wetknąć gdzieś wiele czegoś; powtykać


SJP.pl


potkański

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Potkański – polski urzędnik staropolski
  • Antoni Potkański – polski urzędnik staropolski
  • Józef Potkański – polski urzędnik staropolski
  • Karol Potkański – polski historyk i etnograf

Wikipedia


potkowski

nazwisko


SJP.pl


potlacz

ceremonia niektórych plemion indiańskich w Ameryce Północnej, w której uczestnicy niszczyli lub oddawali swoje mienie, by podnieść lub zachować swój status społeczny


SJP.pl

Po

Wikipedia


potliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co potliwe; cecha tych, którzy są potliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pot m., pocenie n., potówka ż.

 czas. pocić się

 przym. potliwy, potowy

Wiktionary


potliwy

skłonny do nadmiernego pocenia się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający skłonność do nadmiernego pocenia się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadmiernie potliwe w lecie stopy traktujemy podczas kąpieli szczoteczką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potliwość ż., pot m., pocenie n.

 czas. pocić się, spocić się

Wiktionary


potmanyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. portfel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajtlik, bojtlik, briftasza

Wiktionary


potnica

choroba skóry


SJP.pl


potnicowy

→ potnica


SJP.pl

Patrz:

potnica

potnieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spotnieć)

 (1.1) fizj. wydzielać pot, pokrywać się potem

 (1.2) fiz. pokrywać się parą na powierzchni, skroploną na skutek różnicy temperatur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pot mrz., potnienie n.

 czas. pocić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pocić się

 (1.2) pocić się, zaparowywać

Wiktionary


potnik

podkład pod siodło zakładany w celu ochrony skóry konia przed odparzeniami


SJP.pl


potny

przymiotnik od: pot


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fizj. związany z wydzielaniem potu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. potowy, spocony

Wiktionary


potocki

przymiotnik od: Potok Górny, Potok Wielki


SJP.pl


potocyzacja

o języku - stawanie się coraz bardziej potocznym; upotocznianie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nasilenie potoczności, sankcjonowanie form potocznych w języku oficjalnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mediach w ostatnich latach następuje potocyzacja języka.

 (1.1) Właśnie tę nieprawdopodobnie postępującą potocyzację języka w prasie, w radiu, w telewizji wykazują liczne prace habilitacyjne i doktorskie. (J. Miodek)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɔt͡sɨˈzat͡sʲja, AS: potocyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potoczność, upotocznianie, upotocznienie

 przym. potoczny

 przysł. potocznie

 czas. upotoczniać ndk., upotocznić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upotocznianie, upotocznienie

Wiktionary


potocyzm

wyraz lub wyrażenie potoczne, używane tylko w swobodnej rozmowie; kolokwializm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. słowo potoczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potoczność ż.

 przym. potoczny

 przysł. potocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolokwializm

Wiktionary


potoczek

zdrobnienie od: potok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: potok

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potoczek – część wsi Rościszów w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim gminie Pieszyce
  • Potoczek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Jerzmanowa
  • Potoczek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
  • Potoczek – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Potok Wielki
  • Potoczek – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Adamów
  • Potoczek – część wsi Czułów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
  • Potoczek – przysiółek wsi Łapsze Niżne w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne
  • Potoczek – część wsi Stryszów w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Stryszków
  • Potoczek – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
  • Potoczek – część wsi Wilkowice w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilkowice
  • Potoczek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Tarłów
  • Potoczek – gromada w powiecie janowskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W księżycowym świetle płytki górski potoczek błyszczał jak srebrna wstęga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potok mrz., potoczność ż.

Wiktionary


potocznie

przysłówek

 (1.1) jęz. w sposób codzienny, powszechny, nieformalny, swobodny

 (1.2) książk. w sposób codzienny, popularny, obiegowy, niefachowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bezpieczniki instalacji elektrycznej w mieszkaniu potocznie nazywa się korkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɔt͡ʃʲɲɛ, AS: potočʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potoczny

 rzecz. potocyzacja ż., potoczność ż., potocyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prosto, pospolicie, gwarowo, w sposób codzienny, powszechny / nieformalny / swobodny, skrót pot.

Wiktionary


potoczniej

stopień wyższy od przysłówka: potocznie


SJP.pl


potoczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: potoczny


SJP.pl


potoczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co potoczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potok m., potoczek m., potoczystość ż., potoczenie n., potocyzacja ż., potocyzm mrz.

 czas. potoczyć dk.

 przym. potoczny, potoczysty

 przysł. potocznie, potoczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolokwialność, kolokwializm

Wiktionary


potoczny

używany powszechnie, na co dzień


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) jęz. liter. taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;

 (1.2) książk. zwykły, codzienny, pospolity, powszechny, popularny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej język jest wykwintny, zdania mają zapach minionej epoki, przesiane wyrazami już dziś zapomnianymi w potocznym języku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɔt͡ʃnɨ, AS: potočny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potocyzm mrz., potoczność, potocyzacja, upotocznianie, upotocznienie

 czas. upotoczniać ndk., upotocznić dk.

 przysł. potocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1) skr. pot.

 (1.1) kolokwialny, nieliteracki, nieoficjalny, nieformalny, swobodny

 (1.2) obiegowy

Wiktionary


potoczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. cecha tego, co potoczyste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potok m., potoczność ż.

 przym. potoczysty

 przysł. potoczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płynność

Wiktionary


potoczysty

1. o stylu mowy lub tekstu: gładki, barwny, płynny;
2. o rzece, nurcie itp.: płynący szybko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. o mowie itp.: będący płynnym

 (1.2) przest. o rzece itp.: poruszający się, przechodzący, ukształtowany płynnie

 (1.3) śrpol. łatwo obracający się, toczący się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po prostu [Stefan] Żeromski, jako największy w literaturze naszej stylista, fascynował się i rozkoszował zdaniami rytmicznymi, bowiem zawsze są one płynne, wręcz potoczyste, a tworzące je słowa następują po sobie lekko, bez żadnych zderzeń spółgłoskowych, zgrzytów i zahamowań.

 (1.2) W Terespolu zaraz za Brześciem przejeżdżało się granicę, dzielącą Państwo Rosyjskie od Królestwa… szosa rozpoczynająca się od Brześcia, równa, twarda, potoczysta […] przyśpieszyła nam drogę: […].

 (1.3) uwsp. I wszystko ciáło ich [Cherubinów], i szyje, i ręce, i skrzydłá, i obrączki, pełne były oczu, około czterech kół. ¶ A te kołá názwał potoczyste [etym2n|łac|volubilis|volūbilēs.], gdym ja słyszał. → Ich całe ciało — plecy, ręce, skrzydła i koła u wszystkich czterech — było wypełnione dokoła oczami. ¶ Słyszałem, że kołom została nadana nazwa galgal.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. potoczyście

 rzecz. potok mrz., potoczność ż., potoczystość ż.

Wiktionary


potoczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Potoczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Mońki.

Wieś królewska w starostwie knyszyńskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


potoczyściej

stopień wyższy od przysłówków: potoczysto, potoczyście


SJP.pl


potok

niewielki ciek wodny o wartkim nurcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. hydrol. ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;

 (1.2) duża ilość szybko płynącej cieczy

 (1.3) duża ilość czegoś w ruchu lub natężenie jakiegoś zjawiska o określonym kierunku

 (1.4) inform. sposób połączenia procesów, tak że wyjście jednego jest wejściem drugiego;

 (1.5) daw. środ. więz. wóz jadący na jarmark

 (1.6) techn. metoda pracy zespołowej, zachowywanie ścisłej kolejności i rytmu zadań

Wiktionary

Zobacz też: Potok w innych znaczeniach tej nazwy.

Potok (ritral, rhitral) – niewielki ciek o wartkim nurcie, płynący w terenie o znacznych deniwelacjach. Należy do wód płynących w korycie, które zwykle wyerodowało w skałach. W Polsce potokami nazywa się przeważnie cieki płynące na terenach gór i wyżyn. Na terenach nizinnych i pojeziernych w odniesieniu do niewielkich cieków stosuje się raczej termin strumień.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aszszur przybył z gór, od północy, przyszedł z miriadami swoich sił zbrojnych, mnóstwo ich obsadziło potoki, a konnica ich okryła wzgórza.

 (1.3) Słońce na dobre wylazło zza chmur i potok blasku wpadł do pokoju przez zakopcone szyby.

 (1.4) Jeżeli w potoku nie ma tyle informacji, ile chce odczytać proces-odbiorca, to jest on wstrzymywany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtɔk, AS: potok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potokowość ż., potoczystość ż.

:: zdrobn. potoczek mrz.

 przym. potokowy, potoczysty

 przysł. potokowo, potoczyście

Wiktionary


potoka

Potoka ( Патока) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Michałowo.

Wieś jest siedzibą sołectwa Potoka w skład którego wchodzą: Potoka, Hoźna i Krukowszczyzna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


potoknąć

regionalizm mazowiecki: opłukać, przepłukać


SJP.pl


potokowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący potoku, związany z potokiem

 (1.2) ciągły, szeregowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) 30 sierpnia 1972 w FSM rozpoczęto systemem potokowym montaż i produkcję tego typu samochodu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potok mrz.

Wiktionary


potomac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Stanach Zjednoczonych przepływająca przez Waszyngton;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potomac – plemię indiańskie
  • Potomak – rzeka w USA
  • Armia Potomaku – główna armia Unii podczas wojny secesyjnej
  • (1345) Potomac – jedna z planetoid
  • Potomac – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Vermilion
  • Potomac – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Montgomery

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siedzieliśmy nad Potomakiem, wspominając dawne dzieje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Potomak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Potomak

Wiktionary


potomacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Potomakiem, dotyczący Potomaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kompania Potomacka — jak nazwano to przedsięwzięcie — miała ujednolicić cło, handel i walutę.

 (1.1) Skręcamy w lewo, czas jakiś jedziemy wzdłuż kanału, który wymija potomackie porohy, potem dajemy nura pod most, paręset metrów straszliwej gruntowej drogi i otośmy na miejscu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Potomak mrz.

Wiktionary


potomak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w USA przepływająca przez Waszyngton;

Wiktionary

Potomak (ang. "Potomac River") – rzeka we wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Długość 665 km, powierzchnia dorzecza 38 tys. km². Uchodzi do zatoki Chesapeake.

Nad rzeką leży Dystrykt Kolumbii i miasto Waszyngton. Przepływa też przez stany Wirginia i Wirginia Zachodnia. Chociaż Potomak oddziela stany Maryland i Wirginia, to granica między nimi leży nie pośrodku rzeki, ale na zachodnim jej brzegu. W ten sposób na tym odcinku Potomak leży całkowicie w obrębie stanu Maryland.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w Potomaku występują raki?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Potomac mrz.

 przym. potomacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Potomac

Wiktionary


potomek

dziecko w stosunku do swoich rodziców, następca w linii prostej w stosunku do swojego przodka; zstępny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język, który w wyniku powolnych zmian, zastąpił język wcześniejszy, bez naruszania przekonania społeczeństwa, że mówi ciągle tym samym językiem

 (2.2) jęz. słowo, forma lub fraza w jednym języku, która wywodzi się z odpowiednika w języku przodkowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król martwił się brakiem męskiego potomka.

 (2.1) Obecnie istnieje jeszcze prawdopodobny potomek języka albano-kaukaskiego – język udi, którym posługuje się ok. 8 tys. ludzi, głównie w Azerbejdżanie.

 (2.1) Mówimy, że języki romańskie są potomkami języka łacińskiego, a jednocześnie przyjmujemy, że istnieje jeden tylko język helleński, tj. greka (współczesna).

 (2.2) Potomkami tego prasłowiańskiego przymiotnika są czasowniki LUBOWAĆ SIĘ (w czymś) i oczywiście LUBIĆ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɔ̃mɛk, AS: potõmek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potomstwo n., potomność ż.

:: fż. potomkini ż.

 przym. potomny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. ablegierek, praw. zstępny, descendent

 (2.1) kontynuant

 (2.2) kontynuant

Wiktionary


potometr

urządzenie do pomiaru transpiracji - służy do pomiaru objętości wody jaką roślina może odparować w danym czasie badawczym


SJP.pl


potomkini

żeński potomek


SJP.pl


potomni

1. w biologii: pochodzący z organizmu macierzystego, powstały z niego
2. przestarzałe: taki, który nastąpił lub w przyszłości nastąpi po kimś lub po czymś


SJP.pl


potomność

przyszłe pokolenia; potomni, potomkowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest potomne; cecha tych, którzy są potomni

 (1.2) ogół potomków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potomek m., potomstwo n.

 przym. potomny

 przysł. potomnie

Wiktionary


potomny

1. w biologii: pochodzący z organizmu macierzystego, powstały z niego
2. przestarzałe: taki, który nastąpił lub w przyszłości nastąpi po kimś lub po czymś


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który jest potomkiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potomek m., potomność ż., potomstwo n.

Wiktionary


potomstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. dzieci w stosunku do rodziców

 (1.2) książk. młode osobniki u zwierząt

Wiktionary

Potomstwo - są to organizmy, które posiadają część materiału genetycznego swoich rodziców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czy zebra i osioł lub zebra i koń mogą się sparować i uzyskać potomstwo?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɔ̃mstfɔ, AS: potõmstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potomek ż., potomność ż.

 przym. potomny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) progenitura, przychówek, dzieci, przest. dziatki

 (1.2) młode

Wiktionary


potop

powódź obejmująca bardzo wielki obszar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6–8), jako kara zesłana przez Boga;

 (1.2) hydrol. powódź powstała na rozległych terenach

 (1.3) przen. duże ilości czegoś

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: potopić

Wiktionary

Potop – występująca w wielu dawno powstałych wierzeniach wielka powódź zesłana przez Boga lub bogów i obejmująca całą Ziemię. Najbardziej znana w Europie opowieść o potopie pochodzi z Biblii. Istnieje wiele podań o potopie znajdujących się w tradycji ludów ze wszystkich stale zamieszkanych kontynentów. Opowieści te niejednokrotnie różnią się od siebie w opisie kataklizmu, ale mają i elementy wspólne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Noe miał sześćset lat, gdy nastał potop na ziemi.

 (1.2) Nad ranem kilka wsi ogarnął potop.

 (1.3) Usypiam pod skrzydłami ciszy i ciemnoty; / Wtém budzą mię rażące meteoru błyski, / Niebo, ziemię i góry oblał potop złoty!

 (1.3) Mieliśmy nad ranem w łazience istny potop!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtɔp, AS: potop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potopienie n.

 czas. potopić dk., potopić się dk.

 przym. potopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) powódź

 (1.3) morze, powódź, zalew

Wiktionary


potorfie

wykop powstały na obszarze torfowiska w wyniku niewłaściwej eksploatacji torfu


SJP.pl

Potorfie – wyrobisko powstałe w wyniku wydobywania torfu wraz ze zdegradowaną przy tym glebą. Rekultywacja potorfia polega na przekształceniu go w zbiornik wodny lub łąkę.

Wikipedia


potorocze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reg. pogard. ofiara losu, życiowy niedojda; istota niewydarzona, zaniedbana, godna politowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zośka wykrzywia się jak potorocze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieudacznik, niemota, niedorajda, popapraniec

Wiktionary


potorturować

spędzić pewien czas na torturowaniu


SJP.pl


potowarzyszyć

towarzyszyć komuś przez jakiś czas; poasystować


SJP.pl


potowy

przymiotnik od: pot, np. gruczoł potowy, wełna potowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fizj. dotyczący potu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pot m., potówka ż., potliwość ż., pocenie n.

 czas. pocić się ndk., spocić się dk.

 przym. napotny

 przysł. napotnie

Wiktionary


potołówek

Potołówek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie włocławskim.

Wikipedia


potoślin

rodzaj drzew z rodziny rutowatych


SJP.pl


potpourri

wiązanka instrumentalna z różnych melodii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kompozycja zapachowa z suchych i aromatycznych kwiatów, nasion, liści umieszczana w specjalnym ażurowym pojemniczku

 (1.2) muz. wiązanka znanych melodii, kompozycja muzyczna z fragmentów popularnych utworów

Wiktionary

Potpourri (wymowa: "popuri"; fr. bigos) – mieszanina różnych, niezbliżonych do siebie charakterem rzeczy. W szczególności oznacza:

Wikipedia


potrafić

1. zdołać (być w stanie) zrobić coś, dokonać czegoś; umieć;
2. posunąć się (posuwać się) do pewnych granic w swoim postępowaniu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) umieć coś zrobić, wiedzieć, jak coś zrobić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie potrafił nawet naprawić cieknącego kranu.

 (1.1) Ty po prostu nie potrafisz kłamać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtrafʲit͡ɕ, AS: potrafʹić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umieć

Wiktionary


potrajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zwiększanie czegoś trzykrotnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trzeci mos./mrz., trzy n., potrojenie n., trojenie n., trójca ż., trójka ż., trójeczka ż., trojka ż., trójniak m., Trójnia ż.

 czas. potrajać ndk., potroić dk., troić ndk.

 przym. potrójny, trzeci

 przysł. potrójnie, w trójnasób

 licz. trzy

 formsłow. trój-

 temsłow. trzecio-

Wiktionary


potrajać

1. powiększać, powtarzać coś trzykrotnie;
2. potrajać się - ulegać trzykrotnemu zwiększeniu


SJP.pl


potraktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potraktować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. traktowanie n.

 czas. potraktować dk., traktować ndk.

Wiktionary


potraktować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|traktować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Carski urzędnik potraktował nas okropnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtrakˈtɔvat͡ɕ, AS: potraktovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. traktować dk.

 rzecz. potraktowanie n.

Wiktionary


potransformacyjny

taki, który przeszedł transformację, mający miejsce po transformacji, pozostały po transformacji itp.


SJP.pl


potrapić

potrapić się - spędzić pewien czas, odczuwając niepokój; pomartwić się, pognębić się


SJP.pl


potraw

otawa; trawa odrastająca po skoszeniu, drugi lub kolejny pokos danego roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) trawa wyrastająca powtórnie po skoszeniu

 (1.2) pokos trawy powtórnie wyrosłej

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: potrawa

Wiktionary

Potraw (otawa) – odrost trawy na łące po wcześniejszym skoszeniu lub ostatni (zwykle drugi) pokos siana pozyskiwany na początku jesieni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zbiór siana i potrawów, lubo w tym roku nie największy, jednak (…) żyzny dla koni i bydła pokarm przyniesie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trawa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otawa, obojętka

Wiktionary


potrawa

danie;
1. odpowiednio przyrządzone pożywienie, stanowiące samodzielny składnik posiłków;
2. jedna z części obiadu, kolacji itp. podawana kolejno na stół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posiłek stworzony z jadalnych składników

Wiktionary

Potrawa – jedzenie (żywność, pokarm) przyrządzone w określony sposób, gotowe do spożycia i stanowiące zwykle składnik posiłku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej restauracji serwuje się potrawy dla wegetarian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtrava, AS: potrava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strawa ż.

:: zdrobn. potrawka ż.

 czas. trawić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) danie, posiłek, jedzenie

Wiktionary


potrawka

gotowane mięso, podawane we własnym sosie, przyprawionym i zabielonym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: potrawa

 (1.2) kulin. pokrojone i ugotowane w sosie mięso

Wiktionary

Potrawka – danie z mięsa ugotowanego w niewielkiej ilości wody z dodatkiem warzyw i podanego w tym wywarze, czasem podprawionym zasmażką i śmietaną lub żółtkiem z odrobiną soku z cytryny. Znacznie rzadziej terminu „potrawka” używa się na określenie samego sosu powstałego podczas gotowania mięsa z warzywami. Dania potrawkowe to: potrawka z królika, z kurczaka, potrawka cielęca i kura w potrawce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Może weźmiemy tę potrawkę z kurczaka z surówkami?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trawa ż., potrawa ż.

Wiktionary


potrawkowy

→ potrawka


SJP.pl

Patrz:

potrawka

potreningowy

odbywający się po treningu


SJP.pl


potreningówka

środowiskowo: suplement diety brany po wysiłku fizycznym w celu przyspieszenia regeneracji organizmu


SJP.pl


potroić

1. powiększyć, powtórzyć coś trzykrotnie;
2. potroić się - ulec trzykrotnemu zwiększeniu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. potrajać)

 (1.1) zwiększyć ilość, liczbę, wymiar lub nasilenie czegoś trzy razy; uczynić trzykrotnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skusiła go gra na giełdzie: w jednej chwili potroił swój kapitał.

 (1.1) W krótkim czasie potroiliśmy produkcję samolotów i dział.

 (1.1) Jął się różnych matactw, aby tylko podwoić, potroić posiadaną fortunę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtrɔit͡ɕ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trójca ż., trzy n., troistość ż., potrajanie n., potrojenie n., trójka ż.

 czas. potrajać ndk., potroić się dk., troić ndk.

 przym. potrójny, troisty

 licz. trzy

 przysł. troiście

Wiktionary


potrollować

[czytaj: potrolować] spędzić pewien czas na prowokowaniu, podpuszczaniu i denerwowaniu kogoś w internecie


SJP.pl


potrostek

rodzaj roślin z rodziny storczykowatych


SJP.pl


potruć

otruć wiele osób lub zwierząt


SJP.pl


potrwonić

spędzić pewien czas na trwonieniu czegoś


SJP.pl


potrydencki

dotyczący okresu po soborze trydenckim (odbywającego się w latach 1545-1563), czyli okresu kontrreformacji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kościoła katolickiego i sytuacji w nim po soborze trydenckim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Trydent mrz.

 przym. trydencki

Wiktionary


potrykus

nazwisko


SJP.pl


potrzanowo

Potrzanowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Skoki.

Wikipedia


potrzask

1. pułapka do chwytania zwierząt w postaci automatycznie zatrzaskujących się szczęk; paść;
2. w przenośni: sytuacja lub miejsce bez wyjścia; pułapka, matnia, zasadzka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łow. rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu;

 (1.2) wojsk. być okrążonym przez nieprzyjaciela

 (1.3) książk. przen. być w sytuacji bez wyjścia

 (1.4) daw. gwara. więz. więzienie

Wiktionary

Potrzask, samotrzask – przenośna, samozatrzaskująca się pułapka kłusownicza lub traperska służąca do chwytania zwierząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Niech stół ich stanie się dla nich pułapką, / potrzaskiem – ich biesiada ofiarna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔṭʃask, AS: poṭšask

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrzaskanie n., trzask mrz.

 czas. trzaskać ndk., potrzaskać dk.

 przym. potrzaskowy, trzaśnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samotrzask

 (1.3) matnia, pułapka, sak

 (1.4) młyn, mykwa

Wiktionary


potrzaskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potrzaskać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzaskać dk.

 rzecz. potrzask mrz.

Wiktionary


potrzeba

1. stan przeżywany przez człowieka, odznaczający się niespełnieniem określonych warunków; subiektywne odczuwanie braku
2. trudna sytuacja materialna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

 (1.2) cel jakiegoś działania

 (1.3) daw. bitwa

 (1.4) stpol. wojna

czasownik

 (2.1) tylko jako orzecznik wymagać czegoś, potrzebować czegoś

partykuła

 (3.1) = trzeba

Wiktionary

Potrzeba psychiczna, motyw – stan osoby doznającej poczucia niespełnienia (napięcie motywacyjne), czyli frustracji potrzeb, działając jako czynnik skłaniający jednostkę do podejmowania aktywności, które mogą tę potrzebę zaspokoić. Inaczej jest to odczuwalny brak czegoś, który powoduje, że podejmuje się działania zmierzające do likwidacji tego braku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czuję potrzebę redagowania Wikisłownika.

 (1.2) Nie ma potrzeby tego robić.

 (1.3) Któryś z moich praszczurów, za tak zwane zasługi w potrzebie wiedeńskiej, dostał taki nadział, dwadzieścia włók królewskich.

 (2.1) Nie potrzeba nam tego robić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈṭʃɛba, AS: poṭšeba

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2) czas. potrzebować; przym. potrzebny

 (3.1) partykuła trzeba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imperatyw

 (3.1) trzeba

Wiktionary


potrzebizna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. potrzeba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃɛˈbʲizna, AS: poṭšebʹizna

Wiktionary


potrzebizno

czasownik niewłaściwy

 (1.1) stpol. …tworzący wyrażenia wskazujące na jakąś konieczność lub wymaganie; trzeba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktorykole chce zbawion być, przede wszym potrzebizno jest, aby dzierżał krześcijańską wierę.

Wiktionary


potrzebnicka

żartobliwie: kobieta będąca w potrzebie, mająca wiele potrzeb; potrzebowska


SJP.pl


potrzebnicki

człowiek będący w potrzebie, mający wiele potrzeb; potrzebowski


SJP.pl


potrzebniej

stopień wyższy od przysłówka: potrzebnie


SJP.pl


potrzebniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: potrzebny


SJP.pl


potrzebność

rzadko: konieczność istnienia czegoś; przydatność, bycie potrzebnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co potrzebne; cecha tych, którzy są potrzebni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potrzebny

Wiktionary


potrzebny

brakujący, pożądany, niezbędny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

 (1.2) stpol. taki, który jest w potrzebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klimatyzację włączam tylko wtedy, gdy jest potrzebna.

 (1.1) Żeby rozwiązać to zadanie, potrzebna jest znajomość rachunku całkowego.

 (1.1) Czy słowniki papierowe są jeszcze potrzebne?

 (1.1) Potrzebny mi ktoś, komu mogę zaufać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈṭʃɛbnɨ, AS: poṭšebny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrzeba ż., potrzebność ż.

 czas. potrzebować, trzeba

 partyk. trzeba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konieczny, niezbędny, nieodzowny, niezastąpiony

Wiktionary


potrzebowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potrzebować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃɛbɔˈvãɲɛ, AS: poṭšebovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzebować, trzeba

 partyk. trzeba

Wiktionary


potrzebować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

 (1.2) stpol. żądać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potrzebuję cię, aby ukończyć tę pracę.

 (1.1) W miarę, jak go ktoś potrzebował, w miarę gdy trzeba było coś załatwić, brali go do roboty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃɛˈbɔvat͡ɕ, AS: poṭšebovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrzebowanie n., potrzeba ż., potrzebujący mos.

 przym. potrzebny

 partyk. trzeba

 czas. trzeba

Wiktionary


potrzebowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potrzebowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Wijewo
  • Potrzebowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Bojanowo

Wikipedia


potrzebowska

żartobliwie: kobieta będąca w potrzebie, mająca wiele potrzeb; potrzebnicka


SJP.pl


potrzebowski

człowiek będący w potrzebie, mający wiele potrzeb; potrzebnicki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osoby noszące nazwisko Potrzebowski:
    • Edmund Potrzebowski – polski lekkoatleta średniodystansowiec i trener lekkoatletyczny
    • Jerzy Potrzebowski – polski malarz
    • Stanisław Potrzebowski – polski historyk, założyciel i naczelnik związku wyznaniowego Rodzima Wiara

Wikipedia


potrzebująca

kobieta będąca w potrzebie


SJP.pl


potrzebujący

człowiek będący w potrzebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek potrzebujący pomocy, będący w potrzebie, żyjący w niedostatku

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzebować

Wiktionary


potrzeby

1. stan przeżywany przez człowieka, odznaczający się niespełnieniem określonych warunków; subiektywne odczuwanie braku
2. trudna sytuacja materialna


SJP.pl


potrzepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potrzepać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzepać dk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


potrzepywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potrzepywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzepywać ndk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


potrzeszcz

ptak z rodziny łuszczaków, chroniony w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Emberiza calandra|ref=tak., mały ptak z rodziny trznadlowatych o niepozornym szarym upierzeniu;

Wiktionary

Potrzeszcz ("Emberiza calandra") – gatunek małego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔṭʃɛʃt͡ʃ, AS: poṭšešč

Wiktionary


potrzeszczeć

trzeszczeć przez pewien czas


SJP.pl


potrzeć

naciskając pociągnąć czymś po czymś, powodując tarcie


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|pocierać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmieszał się i potarł dłonią kark.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potracie n., pocieranie n., tarcie n., potarcie n., potarka ż.

 czas. wycierać, pocierać ndk.

Wiktionary


potrzos

ptak z rodziny łuszczaków, w Polsce chroniony; wróbel trzcinowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Emberiza schoeniclus|ref=tak., ptak z rodziny trznadlowatych;

Wiktionary


potrzymowo

Potrzymowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


potrząsalny

1. taki, którym można potrząsać;
2. rynna potrząsalna - urządzenie do transportu urobku; przenośnik wstrząsowy


SJP.pl


potrząsać

czasownik przechodni niedokonany (dk. potrząsnąć)

 (1.1) wstrząsać czymś wiele razy, poruszać gwałtownie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna potrząsnęła głową i roześmiała się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrząsanie n., potrząska ż.

 czas. potrząsnąć dk.

 przym. wstrząsający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trząść; gw. Górny Śląsk szelontać

Wiktionary


potrząska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. roln. rozsypana na uprawach warstwa nawozu lub resztek roślinnych, użyźniająca glebę i chroniąca rośliny przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi

 (1.2) gw-pl|Nienadówka. przeszukanie, rewizja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do zasilania pastwiska może służyć dobry kompost, lub nawozy sztuczne, a także potrząska z gnoju.

 (1.1) Zarówno teorja i praktyka rolnicza są zgodne, że stosowanie na łąki i pastwiska potrząski w postaci łętów ziemniaczanych (…) wpływa korzystnie na rozwój roślinności i wydajność użytków zielonych.

 (1.1) Obornik, mający służyć w formie potrząski jako nawóz na pastwiska, musi być dojrzały i o krótkiej słomie, bo tylko wtenczas przyswaja go sobie ruń pastwiskowa prawie w zupełności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrząs mrz., potrząsek mrz.

 czas. potrząsać ndk., potrząsnąć dk., trząść ndk.

Wiktionary


potrząsnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. potrząsać)

 (1.1) dokonany od|potrząsać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy puszka pęcznieje, należy złapać ją i w sekundzie, zanim zacznie parzyć, potrząsnąć mieszając zawartość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈṭʃɔ̃w̃snɔ̃ɲt͡ɕ, AS: poṭšõũ̯snõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrząśnięcie n., potrząska ż.

 czas. potrząsać ndk., potrząść dk., trząść ndk.

 przym. wstrząsający

Wiktionary


potrójność

bycie potrójnym lub cecha charakterystyczna tego, co potrójne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co potrójne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potrójny

 przysł. potrójnie

 licz. trzy

 rzecz. trzy n.

Wiktionary


potrójny

przymiotnik

 (1.1) składający się z trzech jednakowych lub podobnych części

 (1.2) powtórzony trzy razy

 (1.3) większy trzy razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtrujnɨ, AS: potrui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trzeci mos./mrz., trzy n., trojak mrz., trójka ż., potrojenie n., potrajanie n., trójeczka ż., trojenie n., potrójność ż., trojaczki nmos.

 czas. potroić dk., potrajać ndk.

 przym. trzeci

 licz. trzy, troje

 przysł. potrójnie

 temsłow. trój-, trzecio-

Wiktionary


potrąbić

spędzić pewien czas na trąbieniu


SJP.pl


potrącalność

możliwość odliczania pewnych kwot od jakichś należności


SJP.pl


potrącalny

dający się odliczyć od jakiejś należności


SJP.pl


potrącanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potrącać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrącenie n.

 czas. potrącać ndk., potrącić dk.

Wiktionary


potrącenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) finans. część odjęta od należności

 (1.2) dotknięcie lub lekkie uderzenie zwykle przez nieostrożność

 (1.3) mot. krym. uderzenie kogoś lub czegoś w czasie jazdy

Wiktionary

Potrącenie (łac. "compensatio"; kompensacja, kompensata) – w prawie cywilnym umorzenie dwóch przeciwstawnych sobie wierzytelności poprzez złożenie oświadczenia woli przez jednego wierzyciela drugiemu wierzycielowi lub w drodze dwustronnej umowy.

W języku potocznym o potrąceniu mówi się również w razie pomniejszenia wysokości należnego świadczenia z innych przyczyn.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. potrącić dk.

 rzecz. trącenie n., potrącanie n.

Wiktionary


potrącić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|potrącać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nietrzeźwa działdowianka potrąciła policjanta na służbie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trącać

 rzecz. potrącanie n., potrącenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sztuchnonć

Wiktionary


potrądzikowy

występujący po trądziku


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. powstały w miejsce trądziku

 (1.2) med. kosmet. przeznaczony do stosowania po ustąpieniu trądziku

Wiktionary


potrębywać

grać od czasu do czasu na trąbie; lekko, niegłośno trąbić


SJP.pl


potter

popularne nazwisko angielskie, m.in.: Beatrix Potter, ilustratorka i pisarka książek dla dzieci


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potter – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Yates
  • Potter – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Cheyenne
  • Potter – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Calumet
  • Potter (ang. Potter Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Polk
  • Potter (ang. Potter Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Yates
  • Potter (ang. Potter Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Barnes
  • Potter (ang. Potter Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Beaver
  • Potter (ang. Potter Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre
  • hrabstwo Potter (ang. Potter County) – w stanie Pensylwania
  • hrabstwo Potter (ang. Potter County) – w stanie Dakota Południowa
  • hrabstwo Potter (ang. Potter County) – w stanie Teksas
  • Harry Potter (seria powieści)

Wikipedia


potteromania

mania na punkcie Harry’ego Pottera i związanego z nim świata


SJP.pl


potteromaniak

[czytaj: poteroMAniak] miłośnik serii powieści, filmów i gier komputerowych o Harrym Potterze


SJP.pl


potterowy

związany z Harrym Potterem lub światem przedstawionym w tej serii


SJP.pl


pottier

nazwisko


SJP.pl


potulice

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potulice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
  • Potulice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec
  • Potulice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka
  • Nowe Potulice

Wikipedia


potulicki

przymiotnik od: Potulice


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potuliccy herbu Grzymała – polski ród arystokratyczny
  • Aleksander Hilary Potulicki (zm. po 1783) – starosta borzechowski i nowosielski, generał major wojska koronnego
  • Bonawentura Michał Potulicki (1756–1805) – przyrodnik
  • Jan Potulicki (ok. 1596–ok. 1626) – ziemianin
  • Jan Jakub Potulicki (1652–1726) – poseł na sejmy, wojewoda brzeski i kujawski
  • Jerzy Potulicki (1894–1950) – wojskowy, dyplomata i bobsleista
  • Józef Remigian Potulicki (ok. 1695–1734) – wojewoda czernihowski
  • Karol Potulicki (1861–1931) – ziemianin, publicysta, działacz społeczno-polityczny, dyplomata
  • Przecław Potulicki (zm. 1485) – kasztelan rogoziński

Wikipedia


potulin

Potulin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Gołańcz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


potulić

potulić się - poprzytulać się przez pewien czas


SJP.pl


potulnie

przysłówek

 (1.1) łagodnie, grzecznie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potulny

 czas. potulnieć ndk., spotulnieć dk.

 rzecz. potulność ż.

Wiktionary


potulniej

stopień wyższy od przysłówka: potulnie


SJP.pl


potulniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: potulny


SJP.pl


potulniś

potocznie: osoba potulna, łagodna, zgodna; grzeczniś, grzeczniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. (często iron.) osoba potulna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtulʲɲiɕ, AS: potulʹńiś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potulny

 rzecz. potulność ż.

Wiktionary


potulność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co potulne; cecha tych, którzy są potulni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potulniś m., potulnienie n., spotulnienie n.

 czas. potulnieć ndk., spotulnieć dk.

 przym. potulny

 przysł. potulnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uległość, miękkość, pokora, spolegliwość, uniżoność, ustępliwość

Wiktionary


potulny

grzeczny, ułożony, dostosowujący się do innych i ich wymagań


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) łagodny, ustępliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stara nauczycielka wyszukiwała potulne ofiary wśród swoich uczniów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potulniś mos., potulność ż.

 przysł. potulnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uległy

Wiktionary


potulski

nazwisko


SJP.pl


potupajka

młodzieżowo: dyskoteka


SJP.pl


potupać

spędzić pewien czas na tupaniu


SJP.pl


potuptać

potocznie: podreptać


SJP.pl


potupywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potupywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potupanie n., potupajka ż.

 czas. potupywać ndk., potupać dk.

Wiktionary


poturbować

czasownik

 (1.1) (człowieka) pobić, zranić

 (1.2) (przedmiot) potłuc, uszkodzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wpełzła pod konsolę od sterburty i zawołała: – No i te odłamki nieźle poturbowały antenę!

Wiktionary


poturczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|poturczyć.

 (1.2) hist. uczynienie kogoś Turkiem, zmuszenie do przyjęcia islamu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To nie poturczenie Czajkowskiego wywołało jego niechęć do Koscioła rzymskiego, lecz przekonanie o destrukcyjnej roli tego Kościoła w dziejach Rzeczypospolitej ułatwiło poturczenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. turecki mrz., Turek m., Turczynka ż., turas m., tureckość ż., sturczenie n., turkizacja ż., poturczeniec m.

 czas. poturczyć, turczyć

 przym. turecki

Wiktionary


poturczeniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. człowiek, który przeszedł na wiarę mahometańską, człowiek sturczony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poturczenie n., Turcja ż., Turek mos.

 czas. turczyć ndk.

Wiktionary


poturczony

taki, który stał się Turkiem, przyjął wiarę mahometańską


SJP.pl


poturczyć

1. skłonić kogoś do przyjęcia islamu (zrobić go Turkiem); sturczyć wielu; sturczyć;
2. poturczyć się - stać się Turkiem, przyjąć wiarę mahometańską; sturczyć się, sturczeć


SJP.pl


poturkotać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) turkocząc, udać się w jakieś miejsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok dwóch kolejarzy ciągnęło za zakończony rozdwojonym uchwytem dyszel małej platformaatformy, z którą poturkotali do wagonu pocztowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. turkot m.

 czas. doturkotać dk., odturkotać dk., rozturkotać dk., turkotać ndk., zaturkotać dk.

 przym. turkotliwy

Wiktionary


poturniejowy

mający miejsce po turnieju


SJP.pl


poturzyn

Poturzyn – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 852 Józefówka - Nowosiółki - Witków.

Wieś tenuty poturzyńskiej w XVIII wieku. Do 1954 istniała gmina Poturzyn. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie zamojskim.

Wikipedia


potuszować

pomalować tuszem; utuszować


SJP.pl


potwal

największy z wielorybów należący do podrzędu waleni zębowców; kaszalot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Physeter macrocephalus|Linnaeus|ref=tak., duży morski ssak z rodziny kaszalotowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest rzeczą ogólnie wiadomą, że zabity potwal nie tonie.

 (1.1) Morze wyrzuciło na brzeg dużego potwala.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaszalot, kaszalot spermacetowy

Wiktionary


potwarca

oszczerca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba rzucająca oszczerstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potwarca ubliża sobie samemu / i znienawidzą go sąsiedzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwarz ż.

:: fż. potwarczyni ż.

 czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

 przym. potwarczy

 przysł. potwarczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerca

Wiktionary


potwarczo

→ potwarczy


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w sposób potwarczy

Wiktionary

Patrz:

potwarczy

Powiązane:

 rzecz. potwarca mos., potwarczyni ż., potwarz ż.

 czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

 przym. potwarczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerczo

Wiktionary


potwarczy

będący potwarzą, pomówieniem, zniesławieniem; oszczerczy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. stanowiący potwarz lub zawierający potwarze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opublikował potwarczy artykuł, myśląc, że ujdzie mu to na sucho.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwarca mos., potwarczyni ż., potwarz ż.

 czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

 przysł. potwarczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerczy

Wiktionary


potwarczyni

→ potwarca; oszczerczyni, insynuatorka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. kobieta rzucająca oszczerstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwarz ż.

:: fm. potwarca mos.

 czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

 przym. potwarczy

 przysł. potwarczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerczyni

Wiktionary


potwarliwy

dawniej: oszczerczy; potwarczy


SJP.pl


potwarz

oszczerstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oszczerstwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwarczyni ż., potwarca mos., twarz ż.

 przym. potwarczy, potwarliwy, twarzowy

 przysł. potwarczo

Wiktionary


potwarzać

dawniej: spotwarzać, szkalować, obmawiać


SJP.pl


potwarzyć

dawniej: spotwarzyć, oszkalować, obmówić


SJP.pl


potwierdzający

uznający, aprobujący coś; pozytywny, afirmatywny


SJP.pl


potwierdzalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co potwierdzalne, możliwe do potwierdzenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwierdzanie n., potwierdzenie n.

 czas. potwierdzać ndk., potwierdzić dk.

 przym. potwierdzalny

 przysł. potwierdzalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) weryfikowalność

Wiktionary


potwierdzalny

dający się potwierdzić


SJP.pl


potwierdzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potwierdzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtfʲjɛrˈd͡zãɲɛ, AS: potfʹi ̯erʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potwierdzać ndk., potwierdzić dk.

 rzecz. potwierdzenie n., potwierdzalność ż.

 przym. potwierdzalny

 przysł. potwierdzalnie

Wiktionary


potwierdzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. potwierdzić)

 (1.1) niedokonany od|potwierdzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wyjątek, który potwierdza regułę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtfʲjɛrd͡zat͡ɕ, AS: potfʹi ̯erʒać

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt dokonany potwierdzić

 rzecz. potwierdzanie n., potwierdzenie n., potwierdzalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świadczyć, poświadczać, konfirmować

Wiktionary


potwierdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potwierdzić.

 (1.2) pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtfʲjɛrˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: potfʹi ̯erʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwierdzanie n., potwierdzalność ż.

 czas. potwierdzać ndk., potwierdzić dk.

 przym. potwierdzalny, potwierdzeniowy

 przysł. potwierdzalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zgoda, afirmacja, legitymacja

Wiktionary


potwierdzeniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z potwierdzeniem, dotyczący potwierdzenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwierdzenie n.

Wiktionary


potwierdzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. potwierdzać)

 (1.1) stwierdzić prawdziwość (autentyczność, istnienie) czegoś, dać potwierdzenie

 (1.2) przytaknąć komuś; zgodzić się z kimś, przyznając mu rację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyniki eksperymentu potwierdziły teorię naukowca.

 (1.2) Zgadza się, wszystko się zgadza – potwierdził mechanicznie Florczak, zaraz jednak spojrzał z niedowierzaniem na milicjanta. – Że niby jak?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtfʲjɛrʲd͡ʑit͡ɕ, AS: potfʹi ̯erʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwierdzenie n., potwierdzanie n., potwierdzalność ż.

 czas. potwierdzać ndk.

 przym. potwierdzalny

 przysł. potwierdzalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poświadczyć

Wiktionary


potwora

1. istota brzydka, o kształtach odmiennych od powszechnie spotykanych w naturze, odrażająca; monstrum; straszydło;
2. człowiek pozbawiony ludzkich uczuć; okrutnik


SJP.pl

Po

Wikipedia


potworek

zdrobnienie od: potwór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od potwór

 (1.2) pot. żart. niewielki stwór o zadziwiającym wyglądzie

 (1.3) pot. iron. coś budzącego dezaprobatę ze względu na formę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale się mój potworek umorusał!

 (1.2) Gra polegała na trafianiu do potworków wystawiających pyszczki z otworów.

 (1.3) Doskonałymi przykładami potworków językowych są najróżniejsze feminatywy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwór mzw./mrz., potworność ż., potworniak mrz., potwora ż., Potworów mrz.

 czas. potwornieć ndk., spotwornieć dk.

 przym. potworny, potworowaty, potworowski

 przysł. potwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) koszmarek

Wiktionary


potworkowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co potworkowate, nienormalne, dziwaczne lub odrażające

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwór m., potworek m., potwora ż., potworność ż., potworniak m., potworniactwo n., potwornienie n., spotwornienie n.

 czas. potwornieć ndk.

 przym. potworkowaty, potworowaty, potworny

 przysł. potwornie

Wiktionary


potworkowaty

mający nienormalny, dziwaczny kształt


SJP.pl


potworniak

nowotwór przeważnie w postaci torbieli, zbudowany z bezładnie ułożonych tkanek i fragmentów narządów; teratoma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. nowotwór zawierający elementy tkanek z różnych narządów;

Wiktionary

Po

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. potworkowatość ż., potwór m., potworek m., potworność ż.

 przym. potworny

 przysł. potwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teratoma

Wiktionary


potwornie

przysłówek

 (1.1) w sposób budzący przerażenie

 (1.2) w sposób wywołujący odrazę

 (1.3) niezwykle intensywnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potworniak mrz., potworek mzw., potworność ż., potwór mzw., potworkowatość ż.

 przym. potworkowaty, potworny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszmarnie, okrutnie, przerażająco, strasznie

 (1.2) koszmarnie, odrażająco, okropnie, paskudnie, wstrętnie

 (1.3) bardzo, horrendalnie, mocno, nienormalnie, ogromnie, strasznie, straszliwie, znacznie

Wiktionary


potworniej

stopień wyższy od przysłówka: potwornie


SJP.pl


potworniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: potworny


SJP.pl


potworność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha bycia potwornym

 (1.2) rzecz odrażająca, przerażające zjawisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potworek mzw., potworniak mrz., potwór mzw., potworkowatość ż.

 przym. potworny

 przysł. potwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ohyda, okropność

Wiktionary


potworny

przymiotnik

 (1.1) taki, który budzi przerażenie, strach

 (1.2) bardzo brzydki

 (1.3) o negatywnym zjawisku: występujący w dużym nasileniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem trzeci szereg — bud zielonych, czerwonych i żółtych, gdzie przy wejściu jaśniały potworne malowidła, a na dachu ukazywali się jaskrawo odziani pajace, albo olbrzymie lalki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwór m., potworek m., potwora ż., potworność ż., potworniak m., Potworowski m., Potworów m., potworkowatość ż.

 czas. potwornieć ndk., spotwornieć dk.

 przym. potworowaty

 przysł. potwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odrażający, okropny

Wiktionary


potworowaty

przypominający potwora, podobny do potwora


SJP.pl


potworowski

przymiotnik od: Potworów


SJP.pl


potworzysko

zgrubienie od: potwór


SJP.pl


potworów

1. istota brzydka, o kształtach odmiennych od powszechnie spotykanych w naturze, odrażająca; monstrum; straszydło;
2. człowiek pozbawiony ludzkich uczuć; okrutnik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potworów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo
  • Potworów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
  • Potworów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra
  • Potworów – dawna gromada

Wikipedia


potwór

1. istota brzydka, o kształtach odmiennych od powszechnie spotykanych w naturze, odrażająca; monstrum; straszydło;
2. człowiek pozbawiony ludzkich uczuć; okrutnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) fantastyczny straszny stwór z baśni, snów, legend, filmów lub utworów literackich;

 (1.2) przen. określenie osoby wzbudzającej szczególną odrazę, obwinianej o brak cech ludzkich

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od potwora

Wiktionary

Potwór, monstrum, bestia (łac. zły omen, cud) – określenie szerokiej grupy fikcyjnych stworzeń występujących w mitologii, legendach, wierzeniach ludowych oraz literaturze grozy. Stworzenia takie zwykle cechują się przerażającym wyglądem, a także agresywnym zachowaniem, często utożsamianym z wcieleniem zła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamusiu! Potwór do mnie przyszedł!

 (1.2) Zawsze wiedziałem, że on jest potworem dla swoich bliskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtfur, AS: potfur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potworność ż., potworniak m., potwora ż., Potworów m., potwornienie n., spotwornienie n.

:: zdrobn. potworek m.

 czas. potwornieć ndk., spotwornieć dk.

 przym. potworny, potworowaty, potworowski

 przysł. potwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maszkara, stwór, bestia, monstrum, pokraka; żart. paskuda

 (1.2) zwierzę

Wiktionary


poty

1. wydzielina gruczołu potowego,
2. książkowe określenie trudu, wysiłku


SJP.pl


potyczka

1. zbrojne starcie małych oddziałów wojskowych;
2. sprzeczka, spór, kłótnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielkie starcie, walka drobnych oddziałów zbrojnych

 (1.2) spór, sprzeczka, utarczka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • potyczka – walka z udziałem małych oddziałów, zwykle o małym znaczeniu operacyjnym (w odróżnieniu od bitwy),
  • Potyczka − gra planszowa,
  • potyczka – tryb rozgrywki w grach komputerowych.
  • Potyczka – batalistyczny obraz olejny namalowany przez polskiego malarza Józefa Męcinę-Krzesza w 1881

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈtɨt͡ʃka, AS: potyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potknięcie n.

 czas. potykać się ndk., potknąć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starcie, pojedynek

 (1.2) utarczka

Wiktionary


potykacz

dwustronna tablica reklamowa w formie stojaka ustawiana na chodnikach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stojak reklamowy w kształcie litery A

 (1.2) drut umieszczony tuż nad ziemią w celu przewrócenia wroga

Wiktionary


potykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potykać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zetknąć, wytykać, wytknąć, stykać, potykać ndk.

 rzecz. tknięcie n., przetykacz mrz., zestyk mrz.

Wiktionary


potykać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) stpol. raczyć (kogoś czymś)

czasownik zwrotny niedokonany potykać się (dk. potknąć się)

 (2.1) zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się

 (2.2) przen. popełniać błąd, postępować niesłusznie

 (2.3) daw. walczyć, pojedynkować się

Wiktionary

Przykłady

 (2.3) (…) wydało się przed ludźmi dopiero po przyjeździe Krzyżaka Rotgiera, z którym Zbyszko, pozwawszy go na sąd Boży, potykał się wobec całego mazowieckiego dworu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɨkat͡ɕ, AS: potykać

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1-2) rzecz. potykanie n., potknięcie n.

 (2.3) rzecz. potyczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) pomylić się

Wiktionary


potylica

tylna, dolna część czaszki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;

Wiktionary

Potylica (łac. "occiput") – tylna część głowy różnych zwierząt.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɨˈlʲit͡sa, AS: potylʹica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potyliczny, potylicowy

Wiktionary


potyliczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. dotyczący potylicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potylica ż.

Wiktionary


potym

przysłówek czasu

 (1.1) przest. potem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potym wszędy rozlicżne kwiecia rozsadzono, • Wszytko równiucżko rostąc pięknie przystroiono. • Nuż ony Rozmaryny, ony Maierany, • Drugie ieszcze wonnyejsze co ich tu nie znamy. sic.

Wiktionary


potyrać

potocznie:
1. popracować ciężko, z trudem;
2. zmęczyć ciężką pracą; przetyrać


SJP.pl


potyrała

potocznie:
1. popracować ciężko, z trudem;
2. zmęczyć ciężką pracą; przetyrać


SJP.pl


potyński

nazwisko


SJP.pl


potówka

zwykle w liczbie mnogiej - zmiana skórna powstająca na skutek przegrzania lub nadmiernego pocenia się, zwłaszcza u dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. mały, przezroczysty pęcherzyk na skórze, powstały w wyniku nadmiernej potliwości

 (1.2) kolar. element garderoby kolarskiej, którego zadaniem jest sprawne odprowadzanie wilgoci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocenie n., pot m., potliwość ż.

 czas. pocić się

 przym. potowy

Wiktionary


potąd

1. do danego miejsca; dotąd;
2. przestarzałe: do danej chwili, do dziś; dopóty


SJP.pl

zaimek przysłowny

 (1.1) do tego miejsca

 (1.2) daw. do danej chwili, do tego momentu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dotąd

 (1.2) dopóty, dotąd

Wiktionary


potęga

1. siła i skuteczność oddziaływania na coś;
2. coś potężnego;
3. wynik pomnożenia danej liczby przez siebie wskazaną liczbę razy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przeważająca siła i skuteczność

 (1.2) coś potężnego

 (1.3) mat. wynik potęgowania;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich potęga militarna zmiażdżyła opór przeciwnika.

 (1.2) W tym kamiennym grobowcu drzemią złowrogie siły zdolne obalać potęgi tego świata.

 (1.3) Drugą potęgę nazywamy kwadratem, a trzecią sześcianem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃ŋɡa, AS: potẽŋga

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potęgować

 rzecz. potęgowanie

 przym. potężny

 przysł. potężnie

Wiktionary


potęgowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mat. działanie dwuargumentowe x^y\;, które dla y\; będącego liczbą naturalną, jest równoważne pomnożeniu y\; liczb (elementów) x\; przez siebie;

Wiktionary

Potęgowanie – typ funkcji dwóch zmiennych, różnie definiowanych w różnych kontekstach; w najprostszych przypadkach – kiedy drugim argumentem tej funkcji jest liczba naturalna – potęgowanie to wielokrotne mnożenie elementu przez siebie. Podstawowe pojęcia związane z tą operacją to:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potęgowanie jest działaniem niełącznym, nieprzemiennym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃ŋɡɔˈvãɲɛ, AS: potẽŋgovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potęga ż.

 czas. potęgować

 przysł. potężnie

Wiktionary


potęgować

1. w matematyce: podnosić do potęgi, mnożyć liczbę przez samą siebie;
2. wzmagać coś, zwiększać intensywność lub wyrazistość; nasilać, intensyfikować;
3. potęgować się - nabierać intensywności; narastać, wzmagać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wzmacniać, wzmagać

 (1.2) mat. podnosić do potęgi;

czasownik zwrotny potęgować się

 (2.1) nabierać intensywności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały krajobraz, o barwach żółtych i białych, miał charakter strasznej martwoty, którą potęgowały gorąco i cisza.

 (2.1) Wraz z wiekiem potęguje się nieruchomość stawów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃ŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: potẽŋgovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potęga ż., potęgowanie n.

 czas. spotęgować dk.

 przysł. potężnie

Wiktionary


potęgowo

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Potęgowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Potęgowo
  • Potęgowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Linia
  • Potęgowo – gmina wiejska w województwie pomorskim, w powiecie słupskim
  • Potęgowo – dawna gromada
  • Potęgowo – stacja kolejowa w Potęgowie, w województwie pomorskim

Wikipedia


potęgowski

przymiotnik od: Potęgowo


SJP.pl


potęgująco

w sposób czyniący coś bardziej intensywnym, odczuwalnym lub wyrazistszym; podniecająco, podsycająco


SJP.pl


potępa

nazwisko


SJP.pl

Potępa ( Potempa) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Krupski Młyn.

Wikipedia


potępiacz

dawniej: ten, co ocenia negatywnie, gani, piętnuje; krytykant, potępiciel


SJP.pl


potępianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potępiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potępiać ndk.

Wiktionary


potępiać

czasownik

 (1.1) nie pochwalać, ganić kogoś, uznawać kogoś winnym

 (1.2) rel. skazywać na potępienie, skazywać na piekło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Społeczność międzynarodowa potępia wszelkie formy interwencji z wyjątkiem działań podjętych pod auspicjami ONZ przeciwko państwu ustawicznie łamiącemu prawo międzynarodowe i naruszającemu zasady pokojowego współistnienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃mpʲjät͡ɕ, AS: potẽmpʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potępienie n., potępianie n.

 czas. potępić

 przym. potępieńczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrzucać

 (1.2) skazywać

Wiktionary


potępiciel

dawniej: ten, co ocenia negatywnie, gani, piętnuje; krytykant, potępiacz


SJP.pl


potępienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|potępić.

 (1.2) wyrok potępiający, wyrażenie silnej dezaprobaty, ostra krytyka

 (1.3) rel. w chrześcijaństwie: odrzucenie człowieka przez Boga, brak zbawienia, utrata zbawienia

Wiktionary

Potępienie – według religii chrześcijańskich okres pośmiertny, antagonistyczny do zbawienia. Potępienie jest uważane za wieczną karę dla tych, którzy złamią przykazania nadane przez Boga i zejdą na drogę zła. Lecz gdy w chwili śmierci osoba umierająca będzie żałować za swoje grzechy, zostanie zbawiona, ale żal musi być szczery.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. potępić dk., potępiać ndk.

 rzecz. potępieniec m.

 przym. potępieńczy

Wiktionary


potępieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. grzesznik skazany na wieczne potępienie

Wiktionary

Potępieniec (tytuł oryginalny "The Informer") – amerykański film fabularny (dramat) z 1935 roku w reżyserii Johna Forda.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zauważyła na moim palcu złotą obrączkę, unikalną wśród nas potępieńców.

 (1.1) Cierpiałem jak potępieniec w siódmym kręgu piekła. Cierpiałem i nie rozumiałem, dlaczego tak bardzo cierpię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potępienie n.

 przym. potępieńczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potępiony

Wiktionary


potępieńczy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. przywodzący na myśl skazanych na wieczne cierpienie w piekle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobno służba po jego śmierci słyszała potępieńcze wycie dobiegające z pałacowych piwnic i z pustelni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potępienie n., potępieniec m.

 czas. potępiać ndk., potępić dk.

 przysł. potępieńczo

Wiktionary


potępiona

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dusza kobiety cierpiąca w piekle, skazana na wieczne potępienie

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. M. lub W. lp. od potępiony

Wiktionary


potępiony

skazany na potępienie; grzeszny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skazany na piekło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) potępieniec, człowiek cierpiący w piekle, skazany na wieczne potępienie

 (2.2) daw. skazaniec

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jakby za danym hasłem potępieni / Zaczęli z tajnych wychodzić kryjówek.

 (2.1) O, bodaj został wyklęty, / Kto staje pośród biesiady, / Jak potępionego mara, / I do spólnego puchara / Własnych łez przylewa jady!

 (2.2) [...] królowi została tylko władza ułaskawiania potępionych.

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1-2) potępiona ż.

Wiktionary


potępić

czasownik przechodni dokonany (ndk. potępiać)

 (1.1) dokonany od|potępiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Litwini wznosili groźne okrzyki i wymachiwali transparentami z napisem: "Papieżu! Przywróć nam Dziady!" Chodziło, jak wyjaśniła dziewczyna, o pradawny pogański obrzęd wywoływania duchów, potępiony przez głowę katolickiego kościoła i ścigany przez Święte Oficjum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃mpʲit͡ɕ, AS: potẽmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potępiać

 rzecz. potępienie n.

 przym. potępieńczy

Wiktionary


potężnie

przysłówek

 (1.1) w sposób potężny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pokładzie zagranicznego statku, w mocnej klatce, spoczywał ów zwierz nieznany. Wyglądał groźnie i pięknie. Miał ogromną, płową grzywę, a ryk jego brzmiał potężnie jak grzmot.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potęga ż., potęgowanie n.

 czas. potężnieć ndk., potęgować ndk.

 przym. potężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocno, silnie

Wiktionary


potężniej

stopień wyższy od przysłówka: potężnie


SJP.pl


potężniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: potężny


SJP.pl


potężny

1. okazały pod względem rozmiarów; ogromny, masywny;
2. mający dużą przewagę nad innymi;
3. świadczący o dużej sile fizycznej;
4. bardzo intensywny, silnie działający;
5. bardzo donośny, głośny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o wielkiej mocy

 (1.2) znacznych rozmiarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tamtych czasach Persja była potężnym państwem.

 (1.1) To potężna siła, która może zniszczyć Europę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ, AS: potẽũ̯žny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potęga ż.

 przysł. potężnie

 czas. potężnieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocarny, możny, silny

 (1.2) bardzo duży, gigantyczny, masywny, ogromny, wielki

Wiktionary


potłuc

1. zniszczyć coś kruchego na skutek uderzenia tym o twardą powierzchnię; rozbić na kawałki;
2. spowodować obrażenia ciała przez bicie, upadek, itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. tłuc)

 (1.1) rozbić na kawałek albo uszkodzić w licznych miejscach

 (1.2) wyrządzić obrażenia swojego ciała w wyniku upadku lub uderzenia o coś

 (1.3) pot. pobić kogoś

czasownik zwrotny dokonany potłuc się (ndk. tłuc się)

 (2.1) rozlecieć się na kawałki

 (2.2) ulec obrażeniom wskutek upadku lub uderzenia o coś

 (2.3) pobić się nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potłuczenie n., tłuczenie n., tłuczeń mrz., stłuczka ż.

 czas. tłuc

Wiktionary


potłuczenie

1. zniszczyć coś kruchego na skutek uderzenia tym o twardą powierzchnię; rozbić na kawałki;
2. spowodować obrażenia ciała przez bicie, upadek, itp.


SJP.pl


potłuczony

1. zniszczyć coś kruchego na skutek uderzenia tym o twardą powierzchnię; rozbić na kawałki;
2. spowodować obrażenia ciała przez bicie, upadek, itp.


SJP.pl


potłuściały

stać się tłustym lub tłustszym; otłuścieć, stłuścieć


SJP.pl


potłuścieć

stać się tłustym lub tłustszym; otłuścieć, stłuścieć


SJP.pl


poubijać

ubić wiele czegoś


SJP.pl


poubliżać

spędzić pewien czas na ubliżaniu


SJP.pl


poubolewać

spędzić pewien czas na ubolewaniu


SJP.pl


pouciskać

ucisnąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouczający

przymiotnik

 (1.1) mogący być wzorem; taki, który kształtuje zachowania

 (1.2) pejor. chcący na siłę być wzorem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pouczanie n., pouczenie n.

 czas. pouczać ndk., pouczyć dk.

 przysł. pouczająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budujący, dydaktyczny, informatywny, instruktywny, kształcący, umoralniający

 (1.2) moralizatorski, upominający

Wiktionary


pouczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pouczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pouczać ndk., pouczyć dk.

 przym. pouczający

Wiktionary


pouczać

czasownik

 (1.1) dawać komuś pouczenie, informować kogoś jak należy się zachowywać (jak postępować)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze ciekawszy jest zbiór pouczających sentencji egipskiego mędrca Amenemope, pochodzący z XVI w. p.n.e.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈwut͡ʃat͡ɕ, AS: pou̯učać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pouczenie n., pouczanie n.

 czas. pouczyć, nauczać

 przym. pouczający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upominać

Wiktionary


pouczestniczyć

spędzić pewien czas na uczestniczeniu w czymś


SJP.pl


poudarowy

powstały wskutek udaru


SJP.pl


pouderzać

uderzyć po kolei, wiele razy; spędzić pewien czas na uderzaniu


SJP.pl


poudostępniać

udostępnić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poudowadniać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) wielokrotnie wykazać prawdziwość czegoś lub wykazać prawdziwość wielu rzeczy, za każdym razem przedstawiając na nią dowody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego Marek tyle pracuje? […] Może czuje, że jak jeszcze trochę poudowadnia swoją przydatność, to mu dadzą awans.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udowadniać ndk., udowodnić dk.

Wiktionary


poudrażniać

udrożnić po kolei, wiele razy; poudrożniać


SJP.pl


poudrożniać

udrożnić po kolei, wiele razy; poudrażniać


SJP.pl


pouduszać

udusić wiele osób lub wiele czegoś


SJP.pl


poudzielać

1. udzielić wiele czegoś;
2. poudzielać się - udzielać się przez pewien czas


SJP.pl


pouf.

skrót od: poufały, poufale


SJP.pl


poufale

przysłówek

 (1.1) w sposób poufały

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufalec mos., poufałość ż.

 przym. poufały, spoufalony

 czas. poufalić

Wiktionary


poufalec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. człowiek spoufalony z kimś, posiadający czyjeś zaufanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufałość ż., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

 czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

 przym. poufały, spoufalony

 przysł. poufale

Wiktionary


poufalej

stopień wyższy od przysłówka: poufale


SJP.pl


poufalić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) rzad. czynić kogoś poufałym, ośmielać kogoś do poufałości względem siebie

czasownik zwrotny niedokonany poufalić się (dk. brak)

 (2.1) stawać się poufałym, pozwalać sobie na poufałość względem kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufałość ż., poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

 czas. spoufalić dk., spoufalać ndk.

 przym. poufały, spoufalony

 przysł. poufale

Wiktionary


poufalszy

stopień wyższy od przymiotnika: poufały


SJP.pl


poufałość

zażyłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bardzo bliskie stosunki między ludźmi

 (1.2) poufałe słowo, gest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

 czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

 przym. poufały, spoufalony

 przysł. poufale

Wiktionary


poufały

1. zbyt bezpośredni, zbyt śmiały;
2. będący wyrazem zażyłości, komitywy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który jest wyrazem zażyłości, bliskich stosunków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufałość ż., poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

 czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

 przym. spoufalony

 przysł. poufale

Wiktionary


poufnie

przysłówek

 (1.1) w sposób poufny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poufny

 rzecz. poufność ż.

Wiktionary


poufniej

stopień wyższy od przysłówka: poufnie


SJP.pl


poufniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: poufny


SJP.pl


poufność

1. wyraz zażyłości;
2. dyskrecja, udostępnianie czegoś tylko niewielu osobom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co poufne; cecha tych, którzy są poufni

Wiktionary

Poufność ( confidentiality) – funkcja bezpieczeństwa wskazująca obszar, w którym dane nie powinny być udostępniane lub ujawniane nieuprawnionym osobom, procesom lub innym podmiotom.

W bezpieczeństwie teleinformatycznym poufność realizowana jest zwykle przy pomocy szyfrowania oraz kontroli dostępu. W praktyce funkcji poufności towarzyszy niemal zawsze funkcja integralności.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. poufny

 przysł. poufnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tajność, konfidencjonalność

Wiktionary


poufny

tajny, powierzony w sekrecie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) tajny, powierzony w sekrecie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo mi przykro, ale to jest poufna informacja, więc nie mogę nic powiedzieć na ten temat.

 (1.1) Jednocześnie na poufnej naradzie z szefami partii królewskiej ambasador żąda od króla, aby odłączył się ze swym obozem od konfederacji sejmowej i zawiązał konfederację odrębną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈwufnɨ, AS: pou̯ufny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufność ż.

 przysł. poufnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfidencjonalny, niejawny, potajemny, prywatny, sekretny, tajny, ukryty

Wiktionary


pouganiać

pouganiać się - spędzić pewien czas na uganianiu się


SJP.pl


pouginać

ugiąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pougniatać

ugnieść po kolei, wiele razy


SJP.pl


poujadać

1. ujeść po kolei, wiele razy;
2. o psie: spędzić pewien czas na głośnym i zajadłym szczekaniu;
3. potocznie: spędzić pewien czas na kłóceniu się;
4. potocznie: spędzić pewien czas na złośliwym, napastliwym krytykowaniu


SJP.pl


poujawniać

ujawnić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poukraiński

przymiotnik

 (1.1) taki, który pozostał po Ukrainie, Ukraińcach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władze starały się zagospodarować tereny poukraińskie przez osadnictwo polskie. Zamierzano na gospodarstwach poukraińskich osiedlić około 10 tys. rodzin.

Wiktionary


poukładać

1. poskładać porządnie po kolei; uporządkować
2. rzad. skomponować wiele czegoś; potworzyć
3. poukładać się:
a) o wielu: ułożyć się, położyć się
b) wejść w układy z wieloma osobami


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|układać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za dawnych dni było inaczej. Teraz już nie obcinacie nam głów, a my nie robimy bębnów z waszej skóry. Wszystko jest poukładane.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. układny

Wiktionary


poulepszać

ulepszyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poulewać

ulać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poumartwiać

spędzić pewien czas na umartwianiu się


SJP.pl


poumożliwiać

umożliwić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pound

[czytaj: pałnd] funt;
1. jednostka wagi, używana powszechnie w Europie (także w Polsce) do XIX wieku, w różnym czasie i na różnych obszarach równa wadze od 350 do 560 gramów, obecnie używana w krajach anglosaskich, o wadze 453 gramów (skrót: lb.);
2. jednostka monetarna niektórych państw, m.in. Wielkiej Brytanii i Egiptu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pound, Ezra, poeta i eseista
  • Pound, Roscoe (1870-1964), amerykański badacz prawa, twórca socjologicznej jurysprudencji
  • angielska nazwa funta
  • Pound – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Wise
  • Pound – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette
  • Pound – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette
  • Pound (ang. Pound Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette

Wikipedia


pounieważniać

unieważnić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poupalać

upalić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poupominać

upomnieć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouprawiać

spędzić pewien czas na uprawianiu


SJP.pl


poupychać

upchnąć po kolei, wiele razy; naupychać


SJP.pl


pourastać

o wielu: kolejno urosnąć


SJP.pl


pourazowy

powstały wskutek urazu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. powstały wskutek urazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obrażenia spowodowały u niego szok pourazowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔwuraˈzɔvɨ, AS: pou̯urazovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uraza ż., uraz

Wiktionary


pourodzeniowy

dotyczący okresu po urodzeniu się dziecka; poporodowy, postnatalny


SJP.pl


pourozmaicać

urozmaicić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pourpoint

[czytaj: purpłę] obcisły kaftan męski do bioder, noszony w XV i XVI wieku


SJP.pl


pouruchamiać

uruchomić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pousiadać

posiadać, nasiadać;
1. pozajmować miejsca siedzące;
2. o ptakach lub owadach: zatrzymać się gdzieś, zaprzestając lotu


SJP.pl


poussin

[czytaj: puSĘ] nazwisko


SJP.pl


poustanawiać

ustanowić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pousypywać

usypać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouszczelniać

uszczelnić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouszczuplać

uszczuplić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouszkadzać

uszkodzić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poutine

[czytaj: putin] kanadyjskie danie z frytek i sosu pieczeniowego


SJP.pl

Poutine – kanadyjska przekąska z prowincji Quebec. Składa się z frytek, charakterystycznego rodzaju sera ( cheese curds, powstaje m.in. przy wytwarzaniu sera typu cheddar) i sosu pieczeniowego. Spożywana jest głównie w prowincji, choć coraz częściej spotyka się ją za granicą.

Wikipedia


poutrudniać

spędzić pewien czas na stwarzaniu komuś przeszkód


SJP.pl


poutrwalać

utrwalić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poutyskiwać

spędzić pewien czas na uskarżaniu się, użalaniu się


SJP.pl


pouwalniać

uwolnić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouwijać

potocznie: pouwijać się - pokończyć szybko jakieś czynności, prace


SJP.pl


pouzupełniać

uzupełnić po kolei, wiele razy


SJP.pl

czasownik

 (1.1) uzupełniając uczynić obiekt kompletnym w wielu aspektach

 (1.2) uzupełniając uczynić wiele obiektów kompletnymi

czasownik zwrotny pouzupełniać się

 (2.1) uzupełniając się uczynić się kompletnym lub kompletnymi w wielu aspektach

Wiktionary


pouśmiercać

uśmiercić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poużalać

poużalać się -
1. użalać się przez pewien czas;
2. litować się przez pewien czas


SJP.pl


poużerać

potocznie: poużerać się - spędzić pewien czas na użeraniu się z czymś lub z kimś


SJP.pl


poużytkować

spędzić pewien czas na użytkowaniu czegoś


SJP.pl


poużytkowy

1. o substancjach, materiałach i urządzeniach: nienadający się do dalszej eksploatacji i zakwalifikowany do odpadów;
2. dotyczący gospodarowania substancjami, materiałami i urządzeniami po okresie ich użytkowania


SJP.pl


poverello

z włoskiego: biedaczyna; tak sam siebie nazwał św. Franciszek w "Testamencie" z 1226 roku


SJP.pl


pow

Polska Organizacja Wojskowa, tajna organizacja wojskowa powstała z inicjatywy Józefa Piłsudskiego X 1914 w Warszawie


SJP.pl

skrótowiec, rodzaj żeński

 (1.1) = hist. Polska Organizacja Wojskowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polska Organizacja Wojskowa
    • Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska
    • Polska Organizacja Wojskowa Zaboru Pruskiego
  • Pomorski Okręg Wojskowy
  • Południowa Obwodnica Warszawy
  • Placówka Opiekuńczo Wychowawcza
  • Jeniec wojenny (ang. prisoner of war)
  • POW – kod IATA portu lotniczego Portorož

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ‿ɔ‿ˈvu, AS: pe‿o‿vu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peowiak m.

 przym. peowiacki

Wiktionary


pow.

skrót od: powierzchnia (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = powiat

 (1.2) = powierzchnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu było najczęstszą przyczyną wypadków drogowych na terenie pow. mławskiego w roku 2019.

 (1.2) Kupię dom o pow. do 100 m kw.

Wiktionary


powab

1. ogół cech sprawiających miłe wrażenie; urok, czar, nadobność;
2. dawniej:
a) dodatkowa robocizna pańszczyźniana w Polsce przedrozbiorowej; powaba;
b) pociąg, skłonność do czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogół cech wywołujący miłe wrażenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powab – cechy wywołujących miłe wrażenie: urok, czar, wdzięk, pociągające właściwości zobacz: Gracja
  • Powab, C (charm) – jedna z liczb kwantowych charakteryzująca hadrony zobacz: Kwark powabny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyszedłem do jej sadu i ujrzałem cały powab tych japońskich drzewek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvap, AS: povap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powabność ż., powabnica ż., powabnia ż.

 czas. wabić ndk., zwabić dk.

 przym. powabny

 przysł. powabnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czar, urok, wdzięk

Wiktionary


powaba

dawniej: dodatkowa robocizna pańszczyźniana w Polsce przedrozbiorowej; powab


SJP.pl

Powaba – zwana także "gwałtami", "tłokami" – dodatkowa forma pańszczyzny w dawnej Polsce; dodatkowa robocizna chłopów poddanych od XV wieku do pierwszej połowy XIX wieku.

Nie była wliczana do zasadniczego wymiaru pańszczyzny. Chłop świadczył ją na wezwanie dworu, zazwyczaj w wymiarze od 5 do 10 dni w roku na wiosnę – "powaba wiosenna" i na zimę – "powaba zimowa".

Wikipedia


powabnia

zapach i barwne części kwiatów wabiące owady


SJP.pl


powabnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. powabnica piaskowa.

 (1.2) przest. ta, która powabia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powab m., powabność ż., powaba ż., powabianie n., powabienie n., powabiciel m.

:: zdrobn. powabniczka ż.

:: fm. powabnik m.

 czas. powabiać ndk., powabić dk.

 przym. powabny

 przysł. powabnie

Wiktionary


powabnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób powabny; mając pełno uroku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powabnica ż., powab mrz., powabność ż.

 przym. powabny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarująco, ponętnie, uroczo, wdzięcznie, atrakcyjnie

Wiktionary


powabniej

stopień wyższy od przysłówka: powabnie


SJP.pl


powabniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: powabny


SJP.pl


powabność

ponętność, urokliwość, seksowność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co powabne; cecha tych, którzy są powabni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powab m., powabnia ż., powabnica ż.

 przym. powabny

 przysł. powabnie

 czas. zwabić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponętność

Wiktionary


powabny

czarujący, pociągający, ponętny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) czarujący, pociągający, ponętny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marynarze, zwabiani przez powabne dziewczęta, pojeni byli w spelunkach mieszankami preparowanymi z samogonu i soku tytoniowego, a następnie ograbiani przez rzezimieszków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvabnɨ, AS: povabny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powabność ż., powabnica ż., powabnia ż., powab mrz.

 czas. zwabić dk., wabić ndk.

 przysł. powabnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuszący, nadobny, nęcący, pociągający, ponętny, ujmujący, uroczy, urodziwy, seksowny, sexy

Wiktionary


powadzić

pokłócić się z kimś lub skłócić kogoś


SJP.pl


powaga

1. opanowany, zrównoważony sposób bycia;
2. dostojny, poważny wygląd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zrównoważony, opanowany sposób bycia, nieuleganie emocjom

 (1.2) znaczenie, ważność jakichś spraw lub wydarzeń

 (1.3) autorytet, poważanie, prestiż

 (1.4) osoba ciesząca się poważaniem, uznaniem, autorytetem

partykuła

 (2.1) pot. …potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej twarz oblewał wyraz determinacji i powagi, oczy były zagadkowo zamglone.

 (2.1) – Widziałeś UFO?! – Powaga, tak jak ciebie teraz widzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvaɡa, AS: povaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poważność ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

 czas. wyważyć, poważać ndk., poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

 przym. poważny, spoważniały

 przysł. poważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) poważnie, naprawdę

Wiktionary


powakacje

potocznie: okres następujący bezpośrednio po wakacjach


SJP.pl


powakacyjnie

→ powakacyjny


SJP.pl

Patrz:

powakacyjny

powakacyjny

mający miejsce po wakacjach


SJP.pl


powalający

→ powalać


SJP.pl

Patrz:

powalać

powalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powalać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powalić, powalać ndk.

Wiktionary


powalać

czasownik

 (1.1) przewracać kogoś lub coś na ziemię

 (1.2) przen. pot. być świetnym, imponującym lub rozbrajającym; zob. powalać z nóg.

 (1.3) przest. zabrudzić czymś coś lub kogoś, umazać czymś, poplamić

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Moglibyście piękną salopę waszą powalać w tej brudnej, ubogiej izdebce… tu nie miejsce dla was…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvalat͡ɕ, AS: povalać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powalić, walać

 rzecz. powalenie n., powalanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozbrajać

Wiktionary


powalczyć

czasownik

 (1.1) wziąć udział w zawodach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świetne informacje dla Huberta Hurkacza. W środę polski tenisista powalczy o półfinał Australian Open z rozstawionym z numerem trzy Daniiłem Miedwiediewem, jednak już teraz może być pewny jednej rzeczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walka ż.

Wiktionary


powaletować

potocznie: spędzić pewien czas na mieszkaniu bez meldunku w domu akademickim


SJP.pl


powalice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powalice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Ińsko
  • Powalice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Sławoborze

Wikipedia


powalić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|powalać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powalanie n., powalenie n.

 czas. powalać ndk.

Wiktionary


powalnik

sklepienie nad sceną teatralną


SJP.pl


powarkiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powarkiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepowarkiwanie n.

 czas. powarkiwać ndk.

Wiktionary


powaski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z rzeką Wagiem, dotyczący rzeki Wag

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poważe n., Wag m.

 przym. waski, dolnowaski

Wiktionary


pował

1. zwalone drzewo w lesie lub cały stos powalonych drzew;
2. wywrócenie się drzew w lesie


SJP.pl


powała

drewniany strop; pułap; sufit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. drewniany sufit

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powała – herb szlachecki
  • powała – w budownictwie warstwa desek, ułożona na belkach stropowych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powałka ż.

Wiktionary


powałczyn

Powałczyn (dawniej "Powalczin", w latach 1938–1945 "Schönhöhe") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


powałka

płaska płyta z pogrubionymi krawędziami i kilkoma otworami służącymi do wentylacji lub podawania pokarmu pszczołom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pszcz. wewnętrzny daszek w ulu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powała ż.

Wiktionary


powałkowy

→ powałka


SJP.pl

Patrz:

powałka

powaśnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) przest. dziś książk. pokłócić, poróżnić kogoś z kimś

czasownik zwrotny dokonany powaśnić się (ndk. brak)

 (2.1) pokłócić się z kimś, znaleźć się w stanie waśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waśń ż., waśnienie n., zwaśnienie n.

 czas. waśnić ndk., zwaśnić dk.

 przym. waśniwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokłócić, poróżnić, skłócić, zantagonizować; przest. dziś książk. zwaśnić; daw. powadzić

Wiktionary


poważanie

mieć wielkie uznanie dla kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) poszanowanie, szacunek, uznanie, którym darzy się kogoś lub coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvaˈʒãɲɛ, AS: považãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powaga ż., poważność ż.

 czas. poważać ndk.

 przym. poważny

 przysł. poważnie

 partyk. powaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) respekt, szacunek, poszanowanie

Wiktionary


poważać

mieć wielkie uznanie dla kogoś


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. brak)

 (1.1) darzyć szacunkiem, uznaniem

czasownik zwrotny niedokonany poważać się (dk. poważyć się)

 (2.1) wzajemnie darzyć się szacunkiem, uznaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W odrodzonej Polsce był poważanym senatorem i działaczem społecznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvaʒat͡ɕ, AS: považać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poważność ż., powaga ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

 czas. wyważyć, poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

 przym. poważny, spoważniały

 przysł. poważnie

 partyk. powaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szanować

 (1.1) szanować się

Wiktionary


poważka

potocznie: poważnie, na serio, naprawdę


SJP.pl


poważniak

potocznie: osoba przesadnie poważna, mało skłonna do żartów


SJP.pl


poważnie

przysłówek

 (1.1) w sposób poważny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żądam od Kościoła, by zaczął nas traktować na poważnie, by spojrzał nam w oczy, jak czynił z każdym człowiekiem Pan Jezus.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvaʒʲɲɛ, AS: považʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poważność ż., powaga ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

 czas. poważać ndk., poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

 przym. poważny, spoważniały

 partyk. powaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na serio; gw. Śląsk Cieszyński słósznie

Wiktionary


poważniej

stopień wyższy od przysłówka: poważnie


SJP.pl


poważniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: poważny


SJP.pl


poważność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co poważne; cecha tych, którzy są poważni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upoważnienie n., powaga ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

 czas. wyważyć, poważać ndk., poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

 przym. poważny, spoważniały

 przysł. poważnie

 partyk. powaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powaga

Wiktionary


poważny

1. pełen powagi; dostojny, majestatyczny;
2. świadczący o czyjejś powadze;
3. mający autorytet, uznanie; wybitny, szanowany;
4. mający duże znaczenie; istotny, znaczny, ważny;
5. groźny dla życia, obarczony ryzykiem; niebezpieczny, ciężki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą

 (1.2) odpowiedzialny, godny zaufania

 (1.3) mający uznanie u innych osób

 (1.4) budzący obawy, groźny dla życia; także. skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem

 (1.5) mający zasadnicze znaczenie

 (1.6) o literaturze, filmie poruszający trudny temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anastazja jest zbyt poważna jak na swój młody wiek.

 (1.1) Sprawa jest poważna, bo dotyczy ponad pięciuset pracowników, klientów firm oraz mieszkańców.

 (1.4) Nadwaga może wywoływać poważne konsekwencje zdrowotne.

 (1.5) Czeka mnie bardzo poważna rozmowa z moją żoną o przyszłości naszych dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvaʒnɨ, AS: považny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powaga ż., poważanie n., poważność ż.

 czas. wyważyć, poważać ndk., poważnieć

 przysł. poważnie

 partyk. powaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) godny, na serio, patetyczny, podniosły, stateczny, stosowny

 (1.2) autorytatywny, miarodajny, wiarygodny

 (1.3) poważany, szanowany

 (1.4) ciężki, groźny, krytyczny, niebezpieczny

 (1.5) doniosły, istotny, kluczowy, newralgiczny, nie byle jaki, niebagatelny, ważny, ważki, węzłowy, zasadniczy, żywotny

Wiktionary


poważyć

1. zważyć wiele osób, zwierząt, rzeczy jedno po drugim;
2. poważyć się - odważyć się, ośmielić się


SJP.pl


powchłaniać

wchłonąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powcierać

spędzić pewien czas na wcieraniu


SJP.pl


poweekendowy

występujący po weekendzie


SJP.pl


powegetować

żyć przez pewien czas w biedzie, niedostatku; pogłodować, pobiedować


SJP.pl


powell

[czytaj: pałel] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powell – jezioro w USA
  • Powell Island – wyspa w archipelagu Orkadów Południowych
  • Powell – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie DeKalb
  • Powell – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Delaware
  • Powell – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Navarro
  • Powell – miasto w stanie Wyoming, w hrabstwie Park
  • Powell (ang. Powell Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Craighead
  • Powell (ang. Powell Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Comanche
  • Powell (ang. Powell Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Marquette
  • Powell (ang. Powell Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Edmunds
  • hrabstwo Powell (ang. Powell County) – w stanie Kentucky
  • hrabstwo Powell (ang. Powell County) – w stanie Montana

Wikipedia


powellit

minerał, molibdenian wapnia


SJP.pl

Powellit – minerał z gromady molibdenianów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, spotykany w niektórych rejonach ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiego geologa Johna Wesleya Powella (1834-1902).

Wikipedia


power

[czytaj: pałer] potocznie: energia, siła, witalność


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Power – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Teton
  • hrabstwo Power (ang. Power County) – w stanie Idaho
  • Power – singel Helloween z albumu The Time of the Oath
  • Power – singel Fields of the Nephilim
  • Power – singel Shauna Bakera
  • Power – singel B.A.P
  • Power – singel Kanye Westa
  • Power – singel Little Mix
  • Power – singel Exo
  • Power – singel Ellie Goulding
  • Power – singel Dilji
  • Power – album studyjny zespołu Kansas

Wikipedia


powerbank

[czytaj: pałerbank] przenośne urządzenie do przechowywania energii i ładowania telefonów komórkowych, tabletów itp.; bank energii, power bank


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. przenośny magazyn energii elektrycznej; mobilny akumulator, którym można ładować urządzenia bez dostępu do gniazdka sieciowego;

Wiktionary

Powerbank (inaczej: bank energii, mobilna ładowarka, zewnętrzna bateria) – przenośne urządzenie do ładowania urządzeń mobilnych za pomocą portu USB lub bezprzewodowo. Są wyposażone w akumulatory litowo-jonowe lub litowo-polimerowe, które można wielokrotnie ładować. Posiadają one bardzo dobre parametry magazynowania energii i trwałości ogniw.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) akumulator przenośny

Wiktionary


powerbook

[czytaj: pałerbuk] linia laptopów firmy Apple, produkowanych w latach 1991-2006


SJP.pl

Po

Wikipedia


powerek

gwarowo: drąg do noszenia wiader na ramionach; nosidło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. rzad. drąg tragarski

 (1.2) gwara. drążek do noszenia wiader na ramionach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W małych drzwiach wybitych w bocznej ścianie domostwa ukazywała się czasem służba w barwie książęcej – i z wiadrami lub cebrami na powerkach biegła po wodę do studzien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɛrɛk, AS: poverek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nosidła, gwara. powyrek, gwara. powyrko, gwara. powyrka, gwara. siudy, gwara. sządy

Wiktionary


powerkiting

[czytaj: pałerkajting] wykonywanie skoków i ewolucji przy wykorzystaniu siły nośnej latawca


SJP.pl


powerpc

Po

Wikipedia


powerpoint

komercyjny program komputerowy do tworzenia, wyświetlania prezentacji


SJP.pl


powers

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powers – nazwa irlandzkiej whiskey
  • Powers – amerykańska seria komiksowa
  • Powers – brytyjski serial fantastyczny z 2004, adaptacja komiksu
  • Powers – amerykański superbohaterski serial dramatyczny z 2015, adaptacja komiksu
  • Powers – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Menominee
  • Powers – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Coos
  • Powers (ang. Powers Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Cass
  • Powers (ang. Powers Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail

Wikipedia


powersalski

będący następstwem ustaleń konferencji w Wersalu w 1919 roku


SJP.pl


poweselały

stać się wesołym lub weselszym


SJP.pl


poweseleć

stać się wesołym lub weselszym


SJP.pl


poweselny

następujący po weselu


SJP.pl


powetować

wynagrodzić sobie poniesione krzywdy, straty


SJP.pl


powginać

wgiąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powgrywać

wgrać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powiacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od powiat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polska powinna pójść za tym przykładem i nie dzielić swojego terytorium na maleńkie powiaciki.

 (1.1) Od początku wiadomo, że powiatów w Polsce jest za wiele, a szczególnie tych małych, zabiedzonych, rolniczych powiacików.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiat m.

Wiktionary


powiadaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przypowiastka, przysłowie

Wiktionary


powiadamianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dawanie komuś znać o czymś, przekazywanie wiadomości, przekazywanie do informacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiadomienie n., wiadomość ż., zawiadomienie n., zawiadamianie n.

 czas. powiadomić dk., powiadamiać ndk., wiadomo, zawiadomić dk., zawiadamiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informowanie, zawiadamianie

Wiktionary


powiadamiać

dawać komuś o czymś znać, przekazywać wiadomości


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. powiadomić)

 (1.1) dawać komuś o czymś znać, przekazywać wiadomości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiadamianie n., powiadomienie n.

 czas. powiadomić dk.

Wiktionary


powiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powiadać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiedzieć, powiadać ndk.

Wiktionary


powiadać

mówić, oznajmiać coś, informować o czymś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. powiedzieć)

 (1.1) liter. mówić; mówiąc informować, oznajmiać; opowiadać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opowiadać, powiedzieć, spowiadać

 rzecz. powiedzenie n., powiadanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawić

Wiktionary


powiadomienie

dać komuś o czymś znać, przekazać wiadomości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) danie komuś znać o czymś, przekazanie wiadomości, przekazanie do informacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiadamianie n., wiadomość ż., zawiadomienie n., zawiadamianie n.

 czas. powiadomić dk., powiadamiać ndk., wiadomo, zawiadomić dk., zawiadamiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poinformowanie, zawiadomienie

Wiktionary


powiadomić

dać komuś o czymś znać, przekazać wiadomości


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. powiadamiać)

 (1.1) dokonany od|powiadamiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Gdybyś dowiedział się czegoś, co ma znaczenie dla sprawy, oczywiście mnie powiadomisz – usiłował zobowiązać mnie do współpracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjaˈdɔ̃mʲit͡ɕ, AS: povʹi ̯adõmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiadamiać

 rzecz. powiadomienie n., powiadamianie n.

Wiktionary


powianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiewać, powiać ndk.

 rzecz. powiew mrz., powiewanie n., powiewność ż., wiew mrz.

Wiktionary


powiastka

krótkie opowiadanie o treści moralistycznej; opowiastka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krótkie opowiadanie, historyjka, nowelka (zwykle zawierająca morał)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieść ż.

 czas. powieść

Wiktionary


powiat

jednostka administracyjna samorządu terytorialnego w Rzeczpospolitej Polskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) adm. jednostka podziału administracyjnego w Polsce, wchodząca w skład województwa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • powiat – jednostka administracyjna Austrii
  • powiat – jednostka administracyjna Czech
  • powiat – jednostka administracyjna Niemiec
  • powiat – jednostka administracyjna Polski
    • lista powiatów w Polsce
  • powiat – jednostka administracyjna Słowacji
  • powiat – jednostka administracyjna Węgier

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie masz teraz prawdziwej przyjaźni na świecie. • Ostatni znam jej przykład w Oszmiańskim powiecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjat, AS: povʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powiatowy, wewnątrzpowiatowy

 rzecz. powiacik mrz.

Wiktionary


powiatowy

związany z powiatem, dotyczący powiatu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z powiatem, dotyczący powiatu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiatowy urząd pracy organizuje zajęcia aktywizacyjne dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjaˈtɔvɨ, AS: povʹi ̯atovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiat m.

Wiktionary


powiać

1. o powietrzu: poruszyć się; zawiać, zadąć;
2. o powietrzu: wiać przez jakiś okres czasu;
3. o chłodzie, zapachu itp.: rozprzestrzenić się;
4. książkowo, przenośnie o jakimś zjawisku, nastroju, uczuciu: dać się odczuć, np. "Powiało grozą.";
5. bardzo rzadko: poruszyć się pod wpływem ruchów powietrza, np. "Chorągiew powiała na wietrze.";
6. bardzo rzadko: machnąć, potrząsnąć, poruszyć czymś, np. "Powiać ręką, ogonem."


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. powiewać)

 (1.1) dokonany od|powiewać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjät͡ɕ, AS: povʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wiać, powiewać ndk.

 rzecz. powiew m., powiewność ż., powiewanie n., powianie n., wiew mrz.

 przym. powiewny

 przysł. powiewnie

Wiktionary


powichrowski

nazwisko


SJP.pl


powicie

dawniej: to, w co spowijano niemowlę; powijaki


SJP.pl

Powicie (biał. Павіцце, "Pawiccie") – wieś (do 2011 roku była agromiasteczkiem) na Białorusi, w rejonie kobryńskim obwodu brzeskiego. Miejscowość wchodzi w skład sielsowietu Powicie.

Wikipedia


powidlak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. szeroki, emaliowany ganek z grubym dnem i pokrywą przeznaczony do smażenia powideł

 (1.2) cuk. ciasto w formie placekacka przekładane powidłami, lub z powidłami zmieszanymi z ciastem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powidła nmos., powidełka nmos., powidło n.

 przym. powidłowy

Wiktionary


powidlnik

powidlnik indyjski - gatunek tropikalnego drzewa z rodziny bobowatych; tamarynd indyjski, tamaryndowiec indyjski


SJP.pl


powidok

wrażenie wzrokowe trwające jakiś czas po zakończeniu działania bodźca zewnętrznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kontrast następczy, wrażenie wzrokowe utrzymujące się po ustaniu bodźca (np. po patrzeniu na słońce);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok mrz.

Wiktionary


powidz

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powidz – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Powidz
  • Powidz – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
  • Powidz – dawna gromada
  • Powidz – stacja kolei wąskotorowej w Powidzu
  • Gmina Powidz
  • Powidz-Osiedle

Wikipedia


powidzki

przymiotnik od: Powidz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Powidza, związany z Powidzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Powidz m., powidzanin m., powidzanka ż.

Wiktionary


powidła

gęsta masa z owoców, zwłaszcza śliwek, długo smażonych z dodatkiem cukru; powidło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) spoż. gęsty przetwór wykonywany z mocno wysmażonych owoców, najczęściej śliwek, czasem z dodatkiem cukru;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: powidło

Wiktionary

Powidła – przetwór owocowy zwykle wykonywany ze śliwek. Tradycyjnie na powidła używa się węgierek prażonych w kotłach przez wiele dni aż do uzyskania koloru od bordowego do brązowego. Prażenie powoduje odparowanie wody, co zwiększa gęstość, poprawia smak powideł oraz przedłuża okres przechowywania. Obecnie częściej produkuje się je z pulp owocowych, gdzie także przez obróbkę termiczną zagęszcza się produkt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest beczułka śliwek jesienią i worek jabłek, kupiony na galarach nad Wisłą. Dom pachnie powidłami. Chleb z powidłami na drugie śniadanie do szkoły, zamiast chleba ze smalcem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲidwa, AS: povʹidu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powidlak mrz., powidło n., powidlanka ż.

:: zdrobn. powidełka nmos.

 przym. powidłowy

Wiktionary


powidło

gęsta masa z owoców, zwłaszcza śliwek, długo smażonych z dodatkiem cukru; powidła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. lub gwara. powidła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu i ówdzie robią powidło ze śliwek, którego używają do chleba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powidlak m., powidła nmos., powidełka nmos.

 przym. powidłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powidła

Wiktionary


powidłowy

→ powidła, → powidło


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. dotyczący powideł

Wiktionary

Patrz:

powidła, → powidło

Powiązane:

 rzecz. powidlak mrz., powidła nmos., powidło n.

Wiktionary


powieczerzać

dawniej, dziś gwarowo: zjeść wieczerzę (kolację); powieczerzować


SJP.pl


powieczerze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kośc. modlitwa odprawiana po wieczerni w kościołach prawosławnych

Wiktionary


powieczerzować

żartobliwie: zjeść wieczerzę (kolację); powieczerzać


SJP.pl


powieczka

zdrobnienie od: powieka


SJP.pl


powiedać

czasownik

 (1.1) stpol., dziś gw-pl|Mazowsze, Mazury, Podlasie, księstwo łowickie, Suwalszczyzna, ziemia lubelska, ziemia malborska.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gwara warszawska: A tu jak raz przychodzi mój koleżka niejaki Pikulski Antoni, któren zawsze był bezrobotny i powieda, że posadę dostał.

 (1.1) gwara księżacka: To nadchodzi tyn Zyd i powiedo: „panowie, co wy mocie do tego cłowieka, łun w nijakum polityke sie nie wdaje”.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spowiadać

Wiktionary


powiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powiedzieć.

 (1.2) przysłowie, maksyma, popularne zdanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedzenie mu tego nie było dobrym pomysłem.

 (1.2) Powiedzenie leśników mówi, że starych drzew się nie przesadza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: povʹi ̯eʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiedzieć dk., powiadać ndk.

 rzecz. zdrobn. powiedzonko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powiedzonko, proverbium

Wiktionary


powiedzieć

czasownik przechodni dokonany (ndk. powiadać)

 (1.1) wyrazić coś słowami, oznajmić

 (1.2) wyrazić w jakikolwiek sposób komunikatywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedziałem ci, że to nie ma sensu.

 (1.2) Co chcesz przez to powiedzieć?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: povʹi ̯ėʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiedzonko n., powiedzenie n., opowieść ż., opowiastka ż., podpowiedź ż., przepowiednia ż., spowiedź ż., wypowiedź ż., zapowiedź ż., dopowiedzenie n., dopowiadanie n., naopowiadanie n., odpowiedzenie n., odpowiadanie n., opowiedzenie n., opowiadanie n., podpowiedzenie n., podpowiadanie n., ponaopowiadanie n., poopowiadanie n., porozpowiadanie n., powiadanie n., powypowiadanie n., pozapowiadanie n., przepowiedzenie n., przepowiadanie n., rozpowiedzenie n., rozpowiadanie n., spowiadanie n., wypowiedzenie n., wypowiadanie n., wyspowiadanie n., zapowiedzenie n., zapowiadanie n.

 czas. dopowiedzieć dk., dopowiadać ndk., naopowiadać dk., odpowiedzieć dk., odpowiadać ndk., opowiedzieć dk., opowiadać ndk., podpowiedzieć dk., podpowiadać ndk., ponaopowiadać dk., poopowiadać dk., porozpowiadać dk., powiadać ndk., powypowiadać dk., pozapowiadać dk., przepowiedzieć dk., przepowiadać ndk., rozpowiedzieć dk., rozpowiadać ndk., spowiadać ndk., wypowiedzieć dk., wypowiadać ndk., wyspowiadać dk., zapowiedzieć dk., zapowiadać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oświadczyć, orzec, oznajmić, rzec, stwierdzić, skonstatować, wyrazić przekonanie, przedstawić, sformułować, reg. śl. pedzieć

 (1.2) reg. śl. prawić

Wiktionary


powiedzmy

1. dajmy na to, na przykład, przykładowo (np. "Zadzwonię, powiedzmy o dziewiątej.");
2. umówmy się (np. "Jego intencje nie zawsze, powiedzmy, są czyste.")


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) rozk. 1. os. lm. od powiedzieć

wykrzyknik

 (2.1) wyrażenie względnej aprobaty lub zgody z rozmówcą

partykuła

 (3.1) wyrażenie wprowadzające do wypowiedzi jakieś założenie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Czy jeśli zrobię porządek w pokoju, to będę mógł iść na dwór? // Powiedzmy…

 (3.1) Powiedzmy, że masz rację… W takim razie kto zjadł ten tort?

Wiktionary


powiedzonko

krótkie powiedzenie o treści najczęściej aforystycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: powiedzenie

Wiktionary

Powiedzonko – słowo lub wyrażenie łatwe do zapamiętania, często powtarzane i wskutek tego kojarzone z określoną osobą, grupą, organizacją, produktem lub ideą. Powiedzonka mogą pełnić funkcję charakterystycznych określeń lub znaków rozpoznawczych osób i grup. W języku potocznym termin ten może również oznaczać krótkie, dowcipne lub złośliwe powiedzenie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powiedzenie n.

 czas. powiedzieć dk.

Wiktionary


powieka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. kosmet. kawałek skóry zakrywający oko;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „powieki”. Zobacz też: Powieki (zespół muzyczny).

Powieka ( palpebra) – występujący u kręgowców ruchomy, umięśniony fałd skórny okrywający i chroniący oko.

Do powieki górnej przyczepia się ścięgno mięśnia dźwigacza powieki górnej, który odpowiada za jej ruchy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odwlekał ten moment jak najdłużej, ale wreszcie z powrotem wysunął głowę ponad krawędź koca i podniósł powieki.

 (1.1) Kobieta w płaszczu zapiętym pod szyję poinformowała później krewnych matematyka, iż już w pozycji leżącej, z powiekami zamkniętymi, wciąż ściskając parasol w kurczowo zaciśniętej dłoni, profesor wyszeptał sinymi wargami słowa, które mogły znaczyć "O, Polsko!" lub "Oj, Polacy!", ale sprawa pozostała nie wyjaśniona.

 (1.1) Na koniec, po godzinie pisania podniósł twarz znad bibuły, spojrzał na szyby zalane deszczem i końcem długiego, kościstego palca powiódł po brzegu zaczerwienionej powieki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛka, AS: povʹi ̯eka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powiekowy

Wiktionary


powielacz

techn. urządzenie do powielania maszynopisów, rękopisów, rysunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poligr. dawne proste urządzenie drukarskie do wykonywania wielokrotnych kopii;

 (1.2) techn. urządzenie które zwielokrotnia coś

Wiktionary

Powielacz – urządzenie do kopiowania dokumentów, używane od XIX wieku do końca lat osiemdziesiątych XX wieku. Obecnie wyparte już niemal całkowicie przez wygodniejsze urządzenia wykorzystujące skanery i drukarki laserowe, bądź przez kserokopiarki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛlat͡ʃ, AS: povʹi ̯elač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powielanie n., powielenie n., powielarka ż., powielarnia ż., powielator m., powielatorka ż.

 czas. powielać ndk., powielić dk.

 przym. powielaczowy

 przysł. wielce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powielarka

Wiktionary


powielaczowy

→ powielacz


SJP.pl

Patrz:

powielacz

powielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. mechaniczne i najczęściej masowe tworzenie odbitek, kopii itp.

 (1.2) przen. kopiowanie, powtarzanie czegoś według jakiegoś wzorca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛˈlãɲɛ, AS: povʹi ̯elãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powielenie n., powielacz m., powielarka ż., powielarnia ż., powielator m., powielatorka ż.

 czas. powielać ndk., powielić dk.

 przym. powielaczowy

 przysł. wielce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odbijanie

Wiktionary


powielarnia

pomieszczenie z urządzeniami do powielania


SJP.pl


powielać

1. wykonywać kopie tekstów lub rysunków w wielu egzemplarzach;
2. powtarzać lub wykonywać coś zgodnie z jakimiś wzorcami


SJP.pl


powielekroć

wiele razy, wielokrotnie; wielekroć, wielokroć, po wielekroć, po wielokroć, powielokroć


SJP.pl


powielin

Powielin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Winnica. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


powielić

1. wykonać kopie tekstów lub rysunków w wielu egzemplarzach;
2. powtórzyć lub wykonać coś zgodnie z jakimiś wzorcami


SJP.pl


powielokrotny

dawniej: wielokrotny, wielorazowy


SJP.pl


powielokroć

wiele razy, wielokrotnie; wielekroć, wielokroć, po wielekroć, po wielokroć, powielekroć


SJP.pl


powiercić

1. spędzić pewien czas na wierceniu;
2. powiercić się - spędzić pewien czas na wierceniu się


SJP.pl


powiernica

1. kobieta zaufana, przyjaciółka;
2. w prawie: kobieta upoważniona przez kogoś do reprezentowania jego interesów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zaufana, kobieta której ktoś się zwierza ze swoich spraw osobistych czy tajemnic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernik mos.

 czas. powierzyć

Wiktionary


powiernictwo

1. powierzenie majątku lub prowadzenia spraw osobie lub instytucji;
2. nadzór sprawowany prze jakieś państwo nad pewnym terytorium, ustanowiony poprzez umowy międzynarodowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przekazanie nadzoru nad czymś innej osobie lub instytucji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernik mos.

 czas. powierzyć

Wiktionary


powierniczka

1. osoba zaufana, przyjaciółka;
2. kobieta upoważniona przez kogoś do reprezentowania jej interesów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przyjaciółka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernik mos.

 czas. powierzyć

Wiktionary


powierniczy

1. taki, który został powierzony komuś w zarządzanie;
2. terytorium powiernicze - niesuwerenne terytorium zarządzane przez obce państwo lub międzynarodową organizację na mocy umów;
3. fundusz powierniczy - fundusz zbiorowego inwestowania, instytucja finansowa zarządzająca majątkiem wielu osób poprzez lokowanie go w ustalone rodzaje aktywów; fundusz inwestycyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący powiernictwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernik mos.

 czas. powierzyć

Wiktionary


powiernik

1. osoba zaufana, przyjaciel;
2. w prawie: osoba upoważniona przez kogoś do reprezentowania jej interesów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zaufany, któremu ktoś się zwierza ze swoich spraw osobistych czy tajemnic

 (1.2) osoba upoważniona przez kogoś do reprezentowania go w sprawach prawnych, sądowych, urzędowych itd.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powiernik (bankowość)
  • Frodo Baggins – Powiernik Pierścienia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛrʲɲik, AS: povʹi ̯erʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernictwo n., powierzanie n., powierzenie n.

:: fż. powiernica ż., powierniczka ż.

 czas. powierzać ndk., powierzyć dk.

 przym. powierniczy, powierny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zausznik

Wiktionary


powierny

przymiotnik

 (1.1) daw. zaufany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernik mos.

 czas. powierzyć

Wiktionary


powierzać

1. zlecać komuś wykonanie czegoś;
2. zlecać komuś objęcie jakiejś funkcji, władzy, jakiegoś stanowiska; nominować, desygnować, obwoływać, powoływać;
3. oddawać kogoś lub coś pod czyjąś opiekę; zawierzać, przekazywać;
4. wyznawać komuś jakąś tajemnicę, licząc na dyskrecję; zdradzać sekret, przekazywać tajemnicę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. powierzyć)

 (1.1) zlecać komu sprawowanie określonej funkcji lub zrobienie czegoś

 (1.2) poddawać czyjejś opiece

 (1.3) wyznawać komuś coś w zaufaniu

czasownik zwrotny niedokonany powierzać się (dk. powierzyć się)

 (2.1) podn. poddawać się komuś lub czemuś z ufnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewnego dnia podczas przesłuchania aktorów poznaje urodziwego młodzieńca, któremu powierza jedną z głównych ról.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powierzanie n., powierzenie n., powiernik mos., zwierzenie n.

 czas. powierzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zlecać

 (1.2) poddawać, zawierzać

 (1.3) wyznawać

 (2.1) ofiarować się, zdawać się

Wiktionary


powierzchnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zewnętrzna strona

 (1.2) określony obszar, o ograniczonych rozmiarach

 (1.3) wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy

 (1.4) geom. dwuwymiarowy odpowiednik krzywej

 (1.5) pot. miara wielkości zbioru na płaszczyźnie, pole powierzchni

 (1.6) daw. powierzchowność, wygląd zewnętrzny

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. M. lp. od: powierzchni

Wiktionary

Powierzchnia – zbiór punktów (miejsce geometryczne) o tej własności, iż można wokół każdego jej punktu zbudować (niewielką) sferę, która w przecięciu z tym zbiorem daje jedynie obiekty jednowymiarowe (krzywe). Jest to trójwymiarowy odpowiednik pojęcia krzywej. Powierzchnia jest także potocznym określeniem pola powierzchni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Górna powierzchnia dachu jest falista.

 (1.2) Jaka jest powierzchnia tego mieszkania?

 (1.3) Korek pływa na powierzchni wody.

 (1.4) Sfera to powierzchnia kuli.

 (1.5) Powierzchnia kwadratu o boku a wyraża się wzorem a².

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛʃxʲɲa, AS: povʹi ̯ešχʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powierzchowność ż.

 przym. powierzchniowy, powierzchowny, powierzchni, podpowierzchniowy

 przysł. powierzchniowo, powierzchownie, podpowierzchniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pole powierzchni

 (1.6) powierzchowność

Wiktionary


powierzchniowy

przymiotnik

 (1.1) pojawiający się/występujący na powierzchni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyniki badań naukowych dowodzą, że fermy przemysłowe mają niszczący wpływ na środowisko i zasoby naturalne (wody powierzchniowe i podziemne), ekonomię lokalną obszarów wiejskich i jakość życia ich mieszkańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powierzchnia ż., powierzchowność ż.

 przym. powierzchowny, podpowierzchniowy

Wiktionary


powierzchownie

przysłówek

 (1.1) w sposób powierzchowny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rezultacie duchowość tekstów mszalnych jest zaznaczona w cyklu dość powierzchownie, zaledwie formalnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛʃˈxɔvʲɲɛ, AS: povʹi ̯ešχovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powierzchowny

 rzecz. powierzchnia ż., powierzchowność ż.

Wiktionary


powierzchowniej

stopień wyższy od przysłówka: powierzchownie


SJP.pl


powierzchowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: powierzchowny


SJP.pl


powierzchowność

1. zewnętrzny wygląd czegoś;
2. pobieżne, płytkie traktowanie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co powierzchowne; cecha tych, którzy są powierzchowni

 (1.2) wygląd zewnętrzny człowieka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Prawda, że my obydwa tylko z teorji znamy kobiety, przecież ja zacząłem nie ufać tym wszystkim powierzchownościom, któremi ta panienka potrafi obudzać i utrzymać pasją. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powierzchnia ż.

 przym. powierzchowny, powierzchniowy

 przysł. powierzchownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobieżność, zdawkowość, niedokładność

 (1.2) aparycja, prezencja, wygląd

Wiktionary


powierzchowny

1. mało dokładny, niegruntowny; pobieżny;
2. znajdujący się na powierzchni lub tuż pod powierzchnią;
3. mało wnikliwy, poprzestający na obserwacjach zewnętrznych, traktujący wszystko lekko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy

 (1.2) o uszkodzeniu: który znajduje się na powierzchni

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. powierzchownie

 przym. powierzchniowy

 rzecz. powierzchowność ż., powierzchnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobieżny, płaski, płytki

Wiktionary


powierzgać

pofikać, pobrykać; potocznie:
1. pomachać gwałtownie nogami;
2. o zwierzęciu: spędzić pewien czas na wyrzucaniu do tyłu obu tylnych nóg podczas biegu


SJP.pl


powierzyć

1. zlecić komuś wykonanie czegoś;
2. zlecić komuś objęcie jakiejś funkcji, władzy, jakiegoś stanowiska; nominować, desygnować, obwołać, powołać;
3. oddać kogoś lub coś pod czyjąś opiekę; zawierzyć, przekazać;
4. wyznać komuś jakąś tajemnicę, licząc na dyskrecję; zdradzić sekret, przekazać tajemnicę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. powierzać)

 (1.1) dokonany od|powierzać.

czasownik zwrotny dokonany powierzyć się (ndk. powierzać się)

 (2.1) dokonany od|powierzać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwierzenie n., powiernik m., powiernica ż., powierniczka ż., powierzyciel m., powierzycielka ż., powiernictwo n., powierzanie n., powierzenie n.

 czas. powierzać ndk.

 przym. powierniczy, powierny

Wiktionary


powiesić

stracić poprzez powieszenie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wieszać)

 (1.1) umieścić coś zawieszając

 (1.2) uśmiercić kogoś wieszając na stryczek

czasownik zwrotny dokonany powiesić się (ndk. wieszać się)

 (2.1) zadać sobie śmierć wieszając się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieszak w przedpokoju stoi po to, abyś mógł powiesić sobie płaszcz i kapelusz.

 (1.2) W Polsce nie wykonuje się już kary śmierci, a ostatni raz kat powiesił skazanego w 1988 roku.

 (2.1) Sąsiad Tomka powiesił się w ubiegłym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̇ɕit͡ɕ, AS: povʹi ̯ėśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieszony m., powieszona ż., zawieszka ż., wieszak m., wisielec m., powieszenie n.

 czas. wieszać ndk., zawiesić dk., zawieszać ndk., wisieć ndk., zwisać ndk., odwieszać ndk., odwiesić dk., zwieszać ndk., zwiesić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) rzucić się na sznur

Wiktionary


powiestka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Białystok, Wilno, Warszawa. wezwanie urzędowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — No dobrze, a powiestki, nakazy zgłaszania się do badań okresowych czy na szczepienia? // — To wszystko, pani Tereso, szło przez nasze biuro.

 (1.1) Do pokoju wszedł żandarm. // — Jan Twinko? — wygłosił na progu. // — Jestem — odezwał się Jan. // — Do pana powiestka. // Wręczył kartkę i wyszedł. // Powiestka zawiera wezwanie do stawienia się w kancelarji Płutowa na trzeci dzień.

 (1.1) — Byłem dzisiaj w kancelarji i la wszystkich przywiozłem powiestki, kupą całą pojedziecie, ale dwór winowaty, to niech płaci.

Wiktionary


powieszać

stracić wiele osób przez powieszenie


SJP.pl


powieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jeden ze sposobów wykonywania kary śmierci;

 (1.2) odczasownikowy od|powiesić.

Wiktionary

Powieszenie (łac. "suspensio") – kara śmierci wykonywana poprzez uśmiercenie skazańca pętlą zawiązaną na jego szyi, która zaciska się pod jego własnym ciężarem, podczas zwisania z wysokości. Jedna z najstarszych metod egzekucji, wykonywana najczęściej na szubienicy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kara śmierci przez powieszenie polega na założeniu skazanemu na szyję specjalnej pętli zaciskającej się pod ciężarem ciała.

 (1.2) Czy mogę cię prosić o powieszenie płaszcza?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: povʹi ̯ešẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wisielec m., wieszak mrz.

 czas. wieszać, powiesić dk.

 przym. wisielczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przen. szubienica, przen. stryczek

Wiktionary


powieszli

dawniej: czasownik "powiedzieć" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li" (= czy); czy powiesz


SJP.pl


powieszona

stracić poprzez powieszenie


SJP.pl


powieszony

stracić poprzez powieszenie


SJP.pl


powietrze

1. mieszanina gazów tworząca atmosferę;
2. dawniej: zaraza, epidemia; morowe powietrze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;

 (1.2) w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią

 (1.3) przest. zaraza, zobacz. morowe powietrze

Wiktionary

Powietrze ( aer) – mieszanina gazów i aerozoli składająca się na atmosferę ziemską. Pojęcie jest stosowane przede wszystkim w odniesieniu do tej części powłoki gazowej, której chemiczny skład jest wyrównany wskutek cyrkulacji gazów w troposferze (zob. homosfera, warstwa o grubości do 100 km), bywa jednak odnoszone również do wszystkich sfer ziemskiej atmosfery, o różnym składzie chemicznym i właściwościach fizycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otwórz okno i wpuść trochę świeżego powietrza.

 (1.1) Powietrze składa się głównie z azotu.

 (1.2) Helikopter uniósł się w powietrze.

 (1.3) Od powietrza, głodu, ognia i wojny zachowaj nas, Panie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛṭʃɛ, AS: povʹi ̯eṭše

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapowietrzać ndk., odpowietrzać ndk.

 przym. powietrzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atmosfera

Wiktionary


powietrznodesantowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wojsk. związany z desantem z powietrza, dotyczący desantu z powietrza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aktualnie jednostka stacjonuje w garnizonie Bielsko-Biała i wchodzi w skład 6. Brygady Powietrznodesantowej im. gen. Stanisława Sosabowskiego.

Wiktionary


powietrznoszczelność

→ powietrznoszczelny


SJP.pl

Patrz:

powietrznoszczelny

powietrzność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co powietrzne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powietrzny

Wiktionary


powietrzny

przymiotnik

 (1.1) związany z powietrzem, dotyczący powietrza

 (1.2) taki, który odbywa się w powietrzu, na pewnej wysokości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛṭʃnɨ, AS: povʹi ̯eṭšny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powietrze n., powietrznik m., powietrzność ż.

Wiktionary


powietrzyć

spędzić pewien czas na wietrzeniu czegoś, np. pokoju


SJP.pl


powiew

wiew, podmuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łagodny ruch powietrza;

 (1.2) przen. objaw zmian w (na ogół pozytywnym) kierunku

Wiktionary

Powiew - bardzo słaby wiatr. Jego prędkość nie przekracza 2 m/s, powoduje on zmarszczki na wodzie, jest on słabo odczuwalny, dymy z kominów lekko się przechylają pod jego podmuchem. Na morzu powoduje maksymalnie 10 cm fale. Jest on traktowany jako pierwszy stopień w skali Beauforta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na twarzy poczułem lekki powiew wiatru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjɛf, AS: povʹi ̯ef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiewność ż., powiewanie n., powianie n., wiew mrz.

 czas. powiewać ndk., powiać dk.

 przym. powiewny

 przysł. powiewnie

Wiktionary


powiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stan łagodnego ruchu powietrza

 (1.2) poruszanie się przedmiotu pod wpływem wiatru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wianie n., powiew m., powiewność ż., powianie n., wiew mrz.

 czas. powiewać ndk., powiać dk.

 przym. powiewny

 przysł. powiewnie

Wiktionary


powiewać

1. o powietrzu: poruszać się; zawiewać;
2. o chłodzie, zapachu itp.: rozprzestrzeniać się;
3. książkowo, przenośnie o jakimś zjawisku, nastroju, uczuciu: dawać się odczuć;
4. poruszać się pod wpływem ruchów powietrza, np. "Chorągiew powiewała na wietrze.";
5. machać, potrząsać, poruszać czymś, np. "Powiewać ręką, ogonem."


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. powiać)

 (1.1) poruszać się na wietrze, falować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na maszcie powiewały biało-czerwono-niebieskie flagi Francji i Czech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛvat͡ɕ, AS: povʹi ̯evać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiew m., powiewność ż., powiewanie n., powianie n., wiew mrz.

 czas. wiać, powiać dk.

 przym. powiewny

 przysł. powiewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łopotać, trzepotać

Wiktionary


powiewniej

stopień wyższy od przysłówka: powiewnie


SJP.pl


powiewniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: powiewny


SJP.pl


powiewność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co powiewne, lekkie i delikatne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiew m., powiewanie n., powianie n.

 czas. powiewać ndk., powiać dk.

 przym. powiewny

 przysł. powiewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwiewność

Wiktionary


powiewny

poruszający się w powietrzu za lada powiewem


SJP.pl


powieścidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. pogard. płytka powieść, bez wartości artystycznej

 (1.2) zgrub. żart. wielotomowa czy obszerna powieść

 (1.3) zgrub. pieszcz. ulubiona powieść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieściopisarstwo n., powieść ż., powieściowość ż.

 przym. powieściowy

 czas. powieść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kicz literacki

Wiktionary


powieściopisarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. kobieta, która pisze powieści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z fryzury powieściopisarki żartowano w noworocznej szopce telewizyjnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̇ɕt͡ɕɔpʲiˈsarka, AS: povʹi ̯ėśćopʹisarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieściopisarstwo n.

:: fm. powieściopisarz mos.

 przym. powieściopisarski

Wiktionary


powieściopisarski

dotyczący powieściopisarza, powieściopisarstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z pisaniem powieści, dotyczący pisania powieści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego talent powieściopisarski odkryto dopiero na emigracji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieściopisarstwo n., powieściopisarz mos., powieściopisarka ż.

Wiktionary


powieściopisarstwo

1. sztuka pisania powieści;
2. ogół powieści danego pisarza, danej epoki itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pisanie powieści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakład prowadzi badania nad powieściopisarstwem powojennych literatów związanych z przemysłowym Śląskiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieścidło n., powieściopisarz mos., powieściopisarka ż.

 przym. powieściopisarski

Wiktionary


powieściopisarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. autor powieści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na egzaminie ustnym musiałem wymienić pięciu powieściopisarzy epoki pozytywizmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕɔˈpʲisaʃ, AS: povʹi ̯ėśćopʹisaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieściopisarstwo n.

:: fż. powieściopisarka ż.

 przym. powieściopisarski

Wiktionary


powieściowo

przysłówek

 (1.1) tak jak w powieści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieść ż., powieściowość ż.

 przym. powieściowy

 czas. powieść

Wiktionary


powieściowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co powieściowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieść ż., powieścidło n.

 przym. powieściowy

 przysł. powieściowo

Wiktionary


powieściowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z powieścią, dotyczący powieści, występujący w powieści

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla powieści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieść ż., powieścidło n., powieściowość ż.

 czas. opowiadać ndk., opowiedzieć dk., powieść dk.

 przysł. powieściowo

Wiktionary


powieścić

przepowiedzieć, zapowiedzieć, wyprorokować


SJP.pl


powieść

dłuższy utwór epicki pisany prozą, o wielowątkowej fabule


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

 (1.2) stpol. przypowieść

 (1.3) stpol. przysłowie

czasownik dokonany

 (2.1) poprowadzić (kogoś)

 (2.2) przemieścić, przesunąć (coś)

Wiktionary

Powieść – gatunek literacki, rozbudowany utwór narracyjno-fabularny prozą, o swobodnej kompozycji i rozbudowanej fabule.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cały nakład nowej powieści o nastoletnim czarodzieju sprzedał się w dwa tygodnie po premierze.

 (2.1) Powiodłabym cię i wprowadziła / w dom matki mej, która mię wychowała; / napoiłabym cię winem korzennym, / moszczem z granatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: povʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiastka ż.

:: zgrub. powieścidło n.

 przym. powieściowy

 przysł. powieściowo

Wiktionary


powigilijny

mający miejsce po Wigilii, pozostały po Wigilii itp.


SJP.pl


powijaczek

zdrobnienie od: powijak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od powijak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powijak m.

Wiktionary


powijak

dawniej: wąski pas płótna używany do owijania niemowląt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. pas płócienny do owijania niemowlęcia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powijacz m.

:: zdrobn. powijaczek m.

 czas. powijać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pielucha, powicie; reg. śl. facz

Wiktionary


powijaki

dawniej: wąski pas płótna używany do owijania niemowląt


SJP.pl


powijać

dawniej:
1. owijać, zawijać, otulać;
2. wywijać, machać


SJP.pl


powikłanie

zawile, niejasno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. schorzenie stanowiące następstwo jakiejś innej choroby, operacji lub sytuacji wymagającej interwencji medycznej

 (1.2) skomplikowany splot określonych rzeczy, spraw

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Częstość występowania cukrzycy ciężarnych rośnie na całym świecie i jest to najczęściej spotykane powikłanie ciąży.

 (1.1) Powikłania przeszczepu kostnego nieunaczynionego są podobne do opisywanych w przypadku dekompresji kości.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powikłać dk.

 przym. powikłany

Wiktionary


powikłany

zawiły, niejasny, pogmatwany


SJP.pl


powindować

1. znacznie zwiększyć ilość, jakość lub wartość czegoś;
2. zwiększyć się pod względem ilości, jakości lub wartości;
3. zostać umieszczonym wyżej niż poprzednio;
4. znaleźć się wyżej w rankingu lub jakiejś hierarchii


SJP.pl


powinien

czasownik modalny występujący w zdaniach wyłącznie w użyciu orzeczeniowym i tylko w połączeniu z bezokolicznikiem;
1. jest pożądane, żeby ktoś coś zrobił, wykonał, np.: Powinien zapłacić czynsz.;
2. jest spodziewane, że coś się wydarzy, np. Niedługo powinno się rozjaśnić.;
3. jest wskazane, żeby ktoś lub coś spełniało określone warunki, np.: Uczeń powinien być grzeczny.


SJP.pl

czasownik modalny, ułomny, nieprzechodni

 (1.1) wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił

 (1.2) musieć

 (1.3) wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli chcesz zdążyć na pociąg, to powinieneś już wyjść.

 (1.1) Powinien ci to jutro powiedzieć.

 (1.1) Powinien ci to teraz powiedzieć.

 (1.1) Powinien ci to wczoraj powiedzieć.

 (1.1) Powinien był ci to wczoraj powiedzieć.

 (1.2) Każdy powinien płacić podatki.

 (1.3) Jutro nie powinno padać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲĩɲɛ̃n, AS: povʹĩńẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powinność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warto, żeby…; musieć; należy

 (1.2) musieć, należy

 (1.3) być

Wiktionary


powinno

czasownik modalny

 (1.1) zob. powinien.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Między nami mówiąc, powinno się udać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲĩnːɔ, AS: povʹĩ•no

Wiktionary


powinnościowy

→ powinność


SJP.pl

Patrz:

powinność

powinność

1. świadomy obowiązek wynikający z pełnionej funkcji lub z poczucia odpowiedzialności moralnej; konieczność, obowiązek;
2. w dawniej Polsce: zobowiązania ekonomiczne poddanych wobec rządzących; danina, opłata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obowiązek wynikający z pełnionej funkcji lub z nakazu moralnego

Wiktionary

Powinność – nakaz, obowiązek, konieczność natury moralnej. Występuje także jak: powinność obywatelska, powinność obrony ojczyzny (samoobrona powszechna), powinność moralna, powinność zawodowa.

Etyka, jako filozoficzno-normatywna teoria ma za przedmiot "powinność moralną" ludzkiego działania. Karpiński pisze: "Etyka jest to dział filozofii zajmujący się problemami moralności […] Określa istotę powinności moralnej człowieka i ostatecznie faktu moralnego działania".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1561 r. król Zygmunt August ustanowił w Mohylewie wójta i czterech setników oraz określił powinności, ilość i rodzaj podatków, pozostawiając też niektóre wolności mieszkańców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲĩnːɔɕt͡ɕ, AS: povʹĩ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powinien

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obowiązek

Wiktionary


powinowactwo

1. stosunek rodzinny między małżonkiem a krewnym współmałżonka;
2. przenośnie: zgodność, wspólność pewnych cech dwu albo więcej osób, przedmiotów itp.; prawie jednakowy wygląd, podobieństwo, bliskość, zbieżność;
3. w chemii: skłonność jednych pierwiastków do wchodzenia w reakcje z innymi pierwiastkami; tendencja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. stosunek rodzinny, który zachodzi między jednym z małżonków a krewnymi drugiego małżonka

 (1.2) pot. podobieństwo

 (1.3) fiz. chem. zdolność pierwiastków do wchodzenia ze sobą w reakcje

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • powinowactwo w prawie
  • powinowactwo w geometrii
    • powinowactwo osiowe
  • powinowactwo chemiczne
  • powinowactwo elektronowe
  • powinowactwo procesorów
  • Powinowactwo – polski horror z 1984 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Między dziewierzem a bratową zachodzi stosunek powinowactwa.

 (1.3) Powinowactwo elektronowe to wielkość charakteryzująca zdolność atomu do przyłączania elektronu i tworzenia anionu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲĩnɔˈvat͡stfɔ, AS: povʹĩnovactfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powinowaty m., powinowata ż.

 czas. spowinowacać ndk., spowinowacić dk.

 przym. powinowaty

Wiktionary


powinowata

kobieta będąca w stosunku rodzinnym z krewnymi współmałżonka, ale niepowiązana z nimi więzami krwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta będący w stosunku powinowactwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powinowactwo n.

 przym. powinowaty

Wiktionary


powinowaty

taki, który jest w stosunku powinowactwa, czyli jest krewnym współmałżonka; spowinowacony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w stosunku rodzinnym łączącym z krewnymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był powinowatym cesarza Aleksandra II; stryjeczna siostra Julia Hauke ks. Battenberg była morganatyczną żoną Aleksandra von Hessen-Darmstadt, brata cesarzowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powinowactwo n., powinowata ż.

 przysł. powinowato

 czas. spowinowacać ndk., spowinowacić dk.

Wiktionary


powinszowania

1. złożyć komuś okolicznościowe życzenia; pożyczyć;
2. złożyć komuś gratulacje; pogratulować


SJP.pl


powinszowanie

1. złożyć komuś okolicznościowe życzenia; pożyczyć;
2. złożyć komuś gratulacje; pogratulować


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powinszować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powinszować dk.

Wiktionary


powinszowanko

zdrobnienie od: powinszowanie


SJP.pl


powinszować

1. złożyć komuś okolicznościowe życzenia; pożyczyć;
2. złożyć komuś gratulacje; pogratulować


SJP.pl


powinąć

w wyrażeniu: powinęła się komuś noga - coś komuś nie wyszło


SJP.pl


powiosenny

przymiotnik

 (1.1) taki, który występuje bądź zostaje po wiośnie

Wiktionary


powisieć

wisieć przez pewien czas


SJP.pl


powitalny

wyrażający powitanie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący powitania, składający się na powitanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powitanie n., witanie n., witacz mrz., witaczka ż.

 czas. zawitać, powitać dk., witać ndk.

 przysł. powitalnie

 wykrz. powitać, witam

Wiktionary


powitanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) forma zwrotu grzecznościowego lub gest wykonywany podczas witania się z inną osobą;

 (1.2) ceremonia związana z witaniem gości

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powitanie wyszło bardzo niezręcznie, gdyż zapomniałam imienia gościa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲiˈtãɲɛ, AS: povʹitãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. witać ndk., powitać dk.

 przym. powitalny

 przysł. powitalnie

 wykrz. powitać

Wiktionary


powitać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|witać.

czasownik zwrotny dokonany powitać się

 (2.1) dokonany od|witać się.

wykrzyknik

 (3.1) wyraz używany w formie lekkiego lub żartobliwego powitania kogo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powitanie n., witacz mrz., witaczka ż.

 przym. powitalny

 przysł. powitalnie

 wykrz. witaj, witam

 czas. zawitać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywitać

 (3.1) witaj, witajcie

Wiktionary


powizytacyjny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z odbytą wizytacją, dotyczący odbytej wizytacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sprawozdaniu powizytacyjnym nie wspomniano o sprawie ani jednym słowem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytacja ż.

 przym. wizytacyjny, wizytatorski

Wiktionary


powiązanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powiązać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiązać dk., wiązać ndk.

 przym. powiązany, niepowiązany

Wiktionary


powiązany

przymiotnik

 (1.1) mający związek z czymś; zależny od czegoś

 (1.2) mający związek z kimś; będący w kontakcie z kimś; zależny od kogoś

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od powiązać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celem spółki było inwestowanie w nieruchomości i inna powiązana z tym działalność.

 (1.1) Wszystkie akty przemocy są ze sobą powiązane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiązanie n., wiązanie n.

 czas. powiązać dk.

 przym. niepowiązany, wiążący

Wiktionary


powiązać

czasownik przechodni dokonany (ndk. wiązać)

 (1.1) połączyć jedno z drugim za pomocą węzła

 (1.2) połączyć wiele elementów, faktów w całość

 (1.3) związać pętami poszczególne jednostki

 (1.4) wprowadzić więź

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiązanie n., wiązanie n., wiązar m., wiązalnia ż., wiązacz m., wiązaczka ż.

 czas. wiązać ndk.

 przym. powiązany, niepowiązany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połączyć, spiąć, złączyć, związać

 (1.2) połączyć, skojarzyć, zespolić, złączyć

 (1.3) połączyć, przymocować, skrępować, spętać, spiąć, spleść

Wiktionary


powić

urodzić dziecko


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) książk. przest. wydać potomka na świat

 (1.2) daw. okręcić czym

czasownik zwrotny dokonany powić się

 (2.1) książk. przest. zostać wydanym na świat

 (2.2) daw. posunąć się wijąc się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczurzyca Kasi powiła 5 szczurząt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powicie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narodzić, urodzić

 (1.2) owinąć, spowić

 (2.1) narodzić się, urodzić się

Wiktionary


powiększalnik

urządzenie do wykonywania odbitek fotograficznych


SJP.pl

Powiększalnik – przyrząd optyczny służący do rzutowania obrazu (zazwyczaj negatywowego) na materiał światłoczuły (najczęściej papier fotograficzny) w celu otrzymania odbitki. Najczęściej służy do rzutowania obrazów w powiększonej skali (i regulowanym stopniu), aczkolwiek może służyć również do rzutowania obrazów pomniejszonych oraz jako samo źródło światła do naświetlania stykowego (1:1).

Wikipedia


powiększalnikowy

przymiotnik od: powiększalnik


SJP.pl


powiększalność

cecha czegoś dającego się powiększać; skalowalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co powiększalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powiększalny

Wiktionary


powiększalny

dający się powiększać; skalowalny


SJP.pl


powiększanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powiększać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛ̃ŋˈkʃãɲɛ, AS: povʹi ̯ẽŋkšãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiększenie n., powiększalnik m.

 czas. powiększać ndk., powiększyć dk.

 przym. powiększalnikowy

Wiktionary


powiększać

czasownik przechodni niedokonany (dk. powiększyć)

 (1.1) powodować, że coś staje się większe pod względem rozmiarów, ilości

 (1.2) powodować, że obraz czegoś staje się większy pod względem rozmiarów

czasownik zwrotny niedokonany powiększać się (dk. powiększyć się)

 (2.1) stawać się większym pod względem rozmiarów, ilości, intensyfikować się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̃ŋkʃat͡ɕ, AS: povʹi ̯ẽŋkšać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiększanie n., powiększenie n., powiększalnik m., większość ż.

 czas. zwiększać ndk., powiększyć dk.

 przym. powiększalnikowy, wielgachny, wielki

Wiktionary


powiększenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powiększyć.

 (1.2) fot. opt. odczasownikowy od|powiększyć.

Wiktionary

Po

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛ̃ŋˈkʃɛ̃ɲɛ, AS: povʹi ̯ẽŋkšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiększyć, powiększać, zwiększać

 przym. wielki

 rzecz. powiększanie n.

Wiktionary


powiększyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. powiększać)

 (1.1) zob. powiększać.

czasownik zwrotny dokonany powiększyć się (ndk. powiększać się)

 (2.1) zob. powiększać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wysoki Sądzie, na swoją obronę mam tylko to, że rodzina się powiększyła, a mieszkanie wręcz przeciwnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̃ŋkʃɨt͡ɕ, AS: povʹi ̯ẽŋkšyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiększanie n., powiększenie n., powiększalnik m., większość ż.

 czas. powiększać ndk.

 przym. powiększalnikowy, wielgachny, wielki

Wiktionary


powięzie

1. mocna, elastyczna błona zbudowana z tkanki łącznej, otaczająca poszczególne mięśnie szkieletowe, grupy mięśni oraz całą mięśniówkę ciała; rozcięgno
2. przestarzale: więź, pęto, wiązka


SJP.pl


powięziowy

→ powięź


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z powięzią

Wiktionary

Patrz:

powięź

Powiązane:

 rzecz. powięź ż.

Wiktionary


powięź

1. mocna, elastyczna błona zbudowana z tkanki łącznej, otaczająca poszczególne mięśnie szkieletowe, grupy mięśni oraz całą mięśniówkę ciała; rozcięgno
2. przestarzale: więź, pęto, wiązka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. błona z tkanki łącznej, która otacza poszczególne elementy ludzkiego ciała;

Wiktionary

Powięź (łac. "fascia") – błona zbudowana z tkanki łącznej włóknistej zbitej, której zadaniem jest zewnętrzna osłona poszczególnych mięśni, grup mięśniowych i całej warstwy. Powięzi utrzymują w jedności całe ciało tworząc sieć otulającą i napinającą poszczególne jego elementy. Powięzi to wszystkie włókna kolagenowe tkanki łącznej, szczególnie torebki stawowe czy torebki organów, rozcięgna (podeszwowe), przegrody grup mięśniowych, ścięgna i więzadła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powięź tworzy złącza międzymięśniowe, jednocześnie dzieląc każdy mięsień na mniejsze elementy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powięziowy

Wiktionary


powiślacki

dotyczący powiślaka, właściwy powiślakowi


SJP.pl


powiślak

mieszkaniec Powiśla (dzielnicy Warszawy)


SJP.pl


powiślanka

mieszkanka Powiśla (dzielnicy Warszawy)


SJP.pl


powiślański

przymiotnik od: Powiśle, dzielnica Warszawy


SJP.pl


powiśle

nisko położony teren wiejski lub miejski, który stanowi pobrzeże Wisły


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powiśle (Dolne Powiśle) – region geograficzno-etnograficzny leżący na wschód od dolnej Wisły, w województwach pomorskim i warmińsko-mazurskim
  • Powiśle Lubelskie – region kulturowy w powiecie opolskim województwa lubelskiego
  • Powiśle Maciejowickie – region kulturowy w powiecie garwolińskim województwa mazowieckiego
  • Powiśle Dąbrowskie – region kulturowy w okolicach Dąbrowy Tarnowskiej w województwie małopolskim
  • Powiśle Sandomierskie – region kulturowy w okolicach Sandomierza w województwie świętokrzyskim
  • Powiśle – osiedle w dzielnicy Warszawa Śródmieście
  • Powiśle – nazwa dawnej gromady (1933-1954) w gminie Wilga w powiecie garwolińskim, obejmująca miejscowości Holendry, Kępa Celejowska, Kępa Gruszczyńska, Olszak, Wilga-Kolonia i Wólka Gruszczyńska.
  • ulica Powiśle w Krakowie
  • ulica Powiśle w Sandomierzu
  • ulica Powiśle w Stężycy
  • Powiśle – robocza nazwa stacji metra Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
  • Warszawa Powiśle – przystanek kolejowy w Warszawie

Wikipedia


powkurwiać

wulgarnie: spędzić pewien czas na wkurwianiu


SJP.pl


powkurzać

wkurzyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powkuwać

1. wkuć po kolei, wiele razy;
2. spędzić pewien czas na wkuwaniu


SJP.pl


powlec

1. wlokąc pociągnąć coś; poprowadzić kogoś lub coś;
2. pokryć coś warstwą czegoś;
3. naciągnąć bieliznę pościelową na poduszki, kołdry, koce;
4. powlec się - ciężko, z trudem udać się gdzieś; pójść gdzieś wlokąc się; zasnuć się, pokryć się czymś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. powlekać lub wlec)

 (1.1) dokonany od|powlekać.

 (1.2) dokonany od|wlec.

czasownik zwrotny dokonany powlec się (ndk. powlekać się lub wlec się)

 (2.1) dokonany od|powlekać się.

 (2.2) dokonany od|wlec się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powlekanie n., powłoka ż.

 czas. wlec

Wiktionary


powleczenie

1. wlokąc pociągnąć coś; poprowadzić kogoś lub coś;
2. pokryć coś warstwą czegoś;
3. naciągnąć bieliznę pościelową na poduszki, kołdry, koce;
4. powlec się - ciężko, z trudem udać się gdzieś; pójść gdzieś wlokąc się; zasnuć się, pokryć się czymś


SJP.pl


powleczka

poszewka na poduszkę lub pierzynę


SJP.pl


powlekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powlekać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powlekać ndk., powlec dk.

 rzecz. powleczenie n., powleczka ż.

Wiktionary


powlekać

czasownik przechodni niedokonany (dk. powlec)

 (1.1) nakładać powłokę

 (1.2) nakładać poszwy, poszewki na pościel

czasownik zwrotny niedokonany powlekać się (dk. powlec się)

 (2.1) okrywać się czym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powleczenie n., powlekanie n., powłoka ż.

:: zdrobn. powłoczka ż.

 czas. wlec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pociągać, pokrywać, wykładać, zaciągać

 (1.2) oblekać, powłóczyć

 (2.1) pokrywać się, zachodzić, zaciągać się, zasnuwać się

Wiktionary


powlepiać

wlepić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powlewać

wlać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powmawiać

wmówić wiele różnych rzeczy


SJP.pl


pownerwiać

spędzić pewien czas na wnerwianiu


SJP.pl


powodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powodować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔdɔˈvãɲɛ, AS: povodovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powodować

 rzecz. powód mos./mrz.

Wiktionary


powodować

czasownik niedokonany

 (1.1) być powodem czegoś, przyczyną

 (1.2) przest. kierować kimś

czasownik zwrotny niedokonany powodować się

 (2.1) książk. kierować się czymś w podejmowaniu decyzji, w swoim postępowaniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pijany kierowca często powodował wypadki.

 (1.2) Dowódcą rzadko powoduje dbałość o swoich podwładnych.

 (2.1) Kupując dom, powodował się dawnymi sentymentami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈdɔvat͡ɕ, AS: povodovać

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt dokonany spowodować

 rzecz. powodowanie n., powód m., powódka ż.

 przym. powodowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawiać, wywoływać, rodzić, prowokować, wzniecać

 (1.1) wpływać

Wiktionary


powodowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powodowo – wieś w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn
    • Powodowo – nieczynny przystanek kolejowy w Powodowie
  • Powodowo – wieś w Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki

Wikipedia


powodzenia

wykrzyknik

 (1.1) wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś masz test z matematyki? W takim razie powodzenia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈd͡zɛ̃ɲa, AS: povoʒẽńa

Wiktionary


powodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powodzić.

 (1.2) sukces

 (1.3) atrakcyjność w oczach innych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W wyniku referendum został odwołany - prawo demokracji. Ale paradoksalnie wójt miał przestać pracować dla gminy w czasie, gdy z powodzeniem finalizował kilka najważniejszych inwestycji.

 (1.2) Polska reprezentacja od lat z powodzeniem uczestniczy w mistrzostwach świata w siatkówce.

 (1.2) Uczę się gruzińskiego bez powodzenia od roku.

 (1.2) Jego/jej największą aspiracją jest mieć powodzenie w życiu.

 (1.3) Franek miał powodzenie u kobiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: povoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powodzić się, powodzić

Wiktionary


powodzianin

ofiara powodzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto został poszkodowany podczas powodzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powódź

:: fż. powodzianka

 przym. powodziowy

Wiktionary


powodzianka

kobieta dotknięta klęską powodzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która została poszkodowana podczas powodzi

Wiktionary

Po

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powódź ż.

:: fm. powodzianin mos.

 przym. powodziowy

Wiktionary


powodzik

rzadkie zdrobnienie od: powód


SJP.pl


powodziowy

przymiotnik

 (1.1) związany z powodzią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Około godziny 13:00 przewidywane jest nadejście fali powodziowej na rzece Odrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈd͡ʑɔvɨ, AS: povoʒ́ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powodzianka ż., powódź ż., powodzianin mos.

Wiktionary


powodziówka

potocznie: pomoc finansowa dla powodzian


SJP.pl


powodzić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) daw. poprowadzić jakieś zwierzę za wodze

czasownik zwrotny niedokonany powodzić się (dk. powieść się)

 (2.1) w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I swoie konie lub woły powodzić maią. sic.

 (2.1) Jankowi nieźle się powodzi, ostatnio kupił nową willę z basenem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔd͡ʑit͡ɕ, AS: povoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powodzenie n.

 czas. wodzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodzić

Wiktionary


powodzonka

potocznie: powodzenia (życzenie odniesienia sukcesu)


SJP.pl


powojenny

przymiotnik

 (1.1) taki, który dzieje się po wojnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas sesji zostały określone podstawy powojennego federacyjnego państwa jugosłowiańskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powojnie n., wojennik mos., wojna ż.

 czas. wojować

 przym. wojowniczy

Wiktionary


powojnie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres następujący po wojnie, okres powojenny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatecznym rozrachunku przedwojnie i powojnie to czasy kontrastowo odmienne nie tylko pod względem ustrojowym, gospodarczym czy społecznym, ale także aksjologicznym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powojenny

Wiktionary


powojnik

roślina pnąca z rodziny jaskrowatych, o drewniejących łodygach i dużych, barwnych kwiatach, dorastająca do 8 metrów długości; klematis, clematis


SJP.pl

Po

Wikipedia


powojnikowy

→ powojnik


SJP.pl

Patrz:

powojnik

powojowate

o cechach powojowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Po

Wikipedia


powojowaty

o cechach powojowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. mający cechy powoju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powój, powojowate

Wiktionary


powojowiec

zawisak powojowiec - motyl z rodziny zawisakowatych


SJP.pl


powojskowy

pozostały po stacjonowaniu wojska, np. tereny powojskowe


SJP.pl


powoli

1. flegmatycznie, wolno;
2. stopniowo


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) wolno, z małą prędkością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najpierw powoli, jak żółw ociężale, ruszyła maszyna po szynach ospale.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔlʲi, AS: povolʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wolno

:: zdrobn. powolutku, powoluteńku

 rzecz. powolniak mzw./mos., powolność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomału, wolno (nieco szybciej), powolutku (żart.); gw. Górny Śląsk poleku

Wiktionary


powolniak

polski taniec ludowy wykonywany w parach do muzyki instrumentalnej bez śpiewu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) ktoś posądzany o to, że wszystko wykonuje powoli

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) choreogr. etn. taniec ludowy z rejonu Kurpi

Wiktionary

Powolniak – polski taniec ludowy należący do tańców regionalnych kurpiowskich.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Ten najlepiej tańczy powolniaka, kto podczas tańca potrafi utrzymać na głowie szklankę z wodą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolność ż., powolność ż., spowalnianie n., spowolnienie n., zwalnianie n., zwolnienie n.

 czas. wolno, spowaniać ndk., spowolnić dk., zwalniać ndk., zwolnić dk.

 przym. wolny, wolniutki, wolniuteńki, powolny, powolniutki, powolusieński

 przysł. powoli, powolnie, wolno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guzdrała, grzebała, guzdrała, lelum polelum, maruder, ślamazara, grzebuła, maruda

Wiktionary


powolnie

przysłówek

 (1.1) w sposób powolny, wolno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaskra jest schorzeniem podstępnym, przebiegającym powolnie, ale w sposób absolutnie nieodwracalny.

 (1.1) - Dziękuję pani za ratunek - poszukałem jej dłoni, lecz ona powolnie, ale stanowczo cofnęła rękę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powolniak mzw./mos., powolność ż.

 przym. powolny

 przysł. powoli, powolutko, powoluteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ociężale, leniwie

Wiktionary


powolniej

stopień wyższy od przysłówka: powolnie


SJP.pl


powolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: powolny


SJP.pl


powolność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie

Wiktionary

Powolność – powieść Milana Kundery, po raz pierwszy opublikowana w 1993 roku (pierwsze polskie wydanie: 1995). Została napisana w języku francuskim. W tym utworze Kundera łączy wiele elementów fabuły, postaci i tematów na około 150 stronach. Narrator (którego można utożsamić z autorem) przedstawia swój punkt widzenia na nowoczesność, technologię, pamięć i zmysłowość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W powolności Eli można było przyuważyć pierwiastek poczucia humoru.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powolniutki, powolny

 przysł. powoli, powolnie, powolutku

 rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ociężałość, ospałość

Wiktionary


powolny

1. przebiegający, wykonywany wolno, stopniowo;
2. o człowieku: poruszający się bardzo wolno; ociężały, opieszały;
3. przestarzale: posłuszny, uległy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli

 (1.2) ociężały w ruchach, mało ruchliwy, denerwująco wolny

 (1.3) przest. uległy, posłuszny, dający sobą kierować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ogrodem rozległ się powolny turkot bryczki po bitej drodze i - ciężki stęp koni.

 (1.3) Za służbą idąc nie mogę być rozkazom jego mości pana powolny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔlnɨ, AS: povolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powolniak mzw./mos., powolność ż.

 przysł. wolno, powolnie, wolniutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolny

 (1.2) rozlazły, ociężały, niemrawy

 (1.3) posłuszny, uległy

Wiktionary


powolusieńko

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powoluśku, powolusiu, powolusieńku, powoluteńku, powoluteńko


SJP.pl


powolusieńku

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powoluśku, powolusiu, powoluteńku, powolusieńko, powoluteńko


SJP.pl


powolusiu

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powoluśku, powolusieńku, powoluteńku, powolusieńko, powoluteńko


SJP.pl


powoluteńko

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powoluśku, powolusiu, powolusieńku, powoluteńku, powolusieńko


SJP.pl


powoluteńku

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powoluśku, powolusiu, powolusieńku, powolusieńko, powoluteńko


SJP.pl


powolutku

zdrobnienie od: powoli; powolusiu, powoluśku, powolusieńku, powoluteńku, powolusieńko, powoluteńko


SJP.pl


powoluśku

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powolusiu, powolusieńku, powoluteńku, powolusieńko, powoluteńko


SJP.pl


powonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) węch, zmysł pozwalający czuć zapachy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: povõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woń ż., wonność ż.

 przym. wonny

 czas. wonieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węch

Wiktionary


powozik

zdrobnienie od: powóz


SJP.pl


powozić

czasownik

 (1.1) kierować zaprzęgiem

 (1.2) wozić kogoś lub coś jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopczyk w słonecznie żółtej tunice powoził, machając do tłumu zieloną gałązką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔʑit͡ɕ, AS: povoźić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powoźnik mos., powóz m., woźnica m., powożenie n., powozownia ż.

Wiktionary


powozownia

budynek, w którym przechowywane są powozy; wozownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. budynek przeznaczony do przechowywania pojazdów zaprzęgowych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W łańcuckiej powozowni widzieliśmy piękną kolebkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powóz m.

 czas. powozić dk./ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wozownia

Wiktionary


powołanie

1. zdolność i zamiłowanie do robienia czegoś pożytecznego;
2. przeświadczenie o tym, że wybrany zawód, droga życiowa są dla niej najwłaściwsze;
3. wezwanie do służby wojskowej; karta powołania;
4. powołanie kapłańskie, zakonne - przyjęcie święceń kapłańskich, wstąpienie do zakonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powołać.

 (1.2) zamiłowanie, uwielbienie czegoś

Wiktionary

Powołanie – potocznie: posiadanie określonego daru do wykonywania danej czynności przez większą część życia. Czynność tę wykonuje się bardziej z pobudek altruistycznych niż finansowych, choć te drugie mogą mieć również znaczenie.

Można również mieć powołanie do pracy, którą się wykonuje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ona ma powołanie do zawodu księgowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈwãɲɛ, AS: povou̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powołać dk., powoływać ndk.

 przym. powołaniowy

Wiktionary


powołaniowy

→ powołanie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do powołania, związany z powołaniem

Wiktionary

Patrz:

powołanie

Przykłady

 (1.1) Klerycy pojechali na kongres powołaniowy do Katowic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powołanie n.

Wiktionary


powołaniówka

środowiskowo: rekolekcje, podczas których wierni poznają zasady funkcjonowania określonego zgromadzenia i są zachęcani do wstąpienia do zakonu; rekolekcje powołaniowe


SJP.pl


powołać

czasownik przechodni dokonany (ndk. powoływać)

 (1.1) dokonany od|powoływać.

czasownik zwrotny dokonany powołać się (ndk. powoływać się)

 (2.1) dokonany od|powoływać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak już wspominano, człowiek jest istotą złożoną: cielesną i duchową jednocześnie, zaś Ahura Mazda stworzył nas jako najdoskonalszy ze wszystkich powołanych przez siebie do istnienia bytów - byt "wyższy od aniołów".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔwat͡ɕ, AS: povou̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powołanie n.

 czas. powoływać

Wiktionary


powołowczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. danina w postaci wołu lub równowartości pieniężnej składana na rzecz pana od gospodarstwa chłopskiego

 (1.2) daw. przen. pieniądze za sprzedane bydło

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bierze kozły, barany i co się nawinie: bierze bydło rogate, bierze karmne świnie (…) Na targu nieznajomym towaru odbywa; ceni na poły darmo, a wziąwszy iściznę, mknie precz, przelichmaniwszy swą powołowczyznę.

Wiktionary


powołowe

we wczesnym średniowieczu danina prawa książęcego


SJP.pl

Powołowe – danina pobierana na ziemiach polskich przez władcę od chłopów w naturze. Był to główny podatek składany przez ludność wsi. Na wysokość powołowego wpływ miała ilość sprzężaju przypadającego na gospodarstwo. A ponieważ siłą pociągową były wówczas głównie woły – stąd nazwa daniny. Od XIII w. zamiast powołowego było pobierane poradlne.

Wikipedia


powoływać

czasownik przechodni niedokonany (dk. powołać)

 (1.1) wyznaczać do roli, stanowiska

 (1.2) przyczyniać się do powstania, początku czego

 (1.3) wzywać do służby

czasownik zwrotny niedokonany powoływać się (dk. powołać się)

 (2.1) wskazywać na autorytety lub zdarzenia celem przekonania do własnej wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Tak bardzo lubiliście powoływać się na ten akt prawny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powoływanie n., powołanie n.

 czas. powołać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) desygnować, mianować, nominować

 (1.2) organizować, ustanawiać, tworzyć, zakładać

 (1.3) mobilizować

 (2.1) odwoływać się

Wiktionary


powołżański

przymiotnik od: Powołże


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Powołżem, dotyczący Powołża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Powołże n.

Wiktionary


powołże

obszar wzdłuż Wołgi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna we wschodniej części Rosji europejskiej, rozciągająca się po obu stronach Wołgi w jej środkowym i dolnym biegu;

Wiktionary

Powołże (ros. "Поволжье") – kraina historyczna we wschodniej części Rosji europejskiej.

Powołże rozciąga się po obu stronach Wołgi w jej środkowym i dolnym biegu. Dzieli się na część prawobrzeżną – Wyżynę Nadwołżańską oraz lewobrzeżną – Zawołże, składające się z wyżynnego Wysokiego Zawołża i nizinnego Niskiego Zawołża.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wołga ż.

 przym. powołżański

Wiktionary


powoźnictwo

produkcja powozów


SJP.pl


powoźnik

dawniej:
1. woźnica;
2. wytwórca powozów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. wytwórca powozów

 (1.2) daw. woźnica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powoźnictwo n., powóz mrz.

 czas. powozić ndk.

Wiktionary


powożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powozić.

Wiktionary

Powożenie – jedna z najstarszych konkurencji jeździeckich, obecnie jest jedną z 7 dyscyplin wspieranych przez Międzynarodową Federację Jeździecką (FEI). W dyscyplinie tej powożący siedzi w pojeździe zaprzęgowym i kieruje koniem, parą lub czwórką koni.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. powozić

 przym. wózkowy

 rzecz. wózkowy mos., powóz mrz.

Wiktionary


powpatrywać

powpatrywać się - spędzić pewien czas na wpatrywaniu się


SJP.pl


powpisywać

wpisać wiele czegoś


SJP.pl


powpychać

nawpychać;
1. wepchnąć po kolei, wiele razy;
2. powpychać się - o wielu: wejść dokądś siłą


SJP.pl


powpędzać

wpędzić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powpłacać

wpłacić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powrabiać

wrobić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powracanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powracać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powracać ndk.

 rzecz. powrót mrz.

 przym. powrotny

Wiktionary


powracać

czasownik niedokonany (dk. powrócić)

 (1.1) książk. wracać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy powracaliśmy z seminarium, Adam złamał nogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvrat͡sat͡ɕ, AS: povracać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrót mrz., powracanie n.

 czas. wracać

 przym. powrotny

Wiktionary


powrastany

taki, który powrastał


SJP.pl


powrocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od powrot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrot m.

Wiktionary


powrotne

taki, który jest przeznaczony na powrót


SJP.pl


powrotnik

urządzenie do sprowokowania powrotu broni do położenia wyjściowego i utrzymania go w tym położeniu przy różnych kątach podniesienia lufy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto powrócił lub powraca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) mit. etn. upiór powracający z zaświatów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) wojsk. element broni palnej zapewniający po strzale powrót mechanizmu do pozycji wyjściowej;

Wiktionary

Powrotnik – zespół oporopowrotnika służący do spowodowania powrotu broni do położenia wyjściowego i utrzymania go w tym położeniu przy różnych kątach podniesienia lufy.

Powrotnik uczestniczy również w hamowaniu odrzutu gromadząc energię, która po zakończeniu odrzutu wykorzystywana jest do przesunięcia zespołu odrzutowego w położenie wyjściowe. Biorąc pod uwagę rodzaj czynnika roboczego gromadzącego energię wyróżnia się powrotniki sprężynowe i pneumatyczne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powracanie n., powrócenie n., powrót m., wracanie n., wrócenie n., zwracanie n., zwrócenie n., zwrotnik m., zwrot m., zwrotka ż., zwrotnica ż., zwrotnicowy m.

:: (1.1) fż. powrotniczka ż.

 czas. powracać ndk., powrócić dk., wracać ndk., wrócić dk., zwracać ndk., zwrócić dk.

 przym. powrotny, wrotny, powrotowy, zwrotowy, zwrotnikowy, podzwrotnikowy, zwrotny, powrotnikowy, zwrotnicowy, bezpowrotny

 przysł. powrotnie, zwrotnie, bezpowrotnie

Wiktionary


powrotność

w prawie karnym: ponowne popełnienie przestępstwa po wcześniejszym skazaniu; recydywa


SJP.pl


powrotny

taki, który jest przeznaczony na powrót


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący powrotu, związany z powrotem

 (1.2) taki, któremu towarzyszą nawroty czegoś, związany z powrotem do poprzedniego stanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy kupiłeś bilet powrotny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrót m., powracanie n., powrócenie n.

 czas. powracać ndk., powrócić dk.

Wiktionary


powrotowy

→ powrót


SJP.pl

Patrz:

powrót

powrozek

zdrobnienie od: powróz; powrózek, powrozik


SJP.pl


powrozik

zdrobnienie od: powróz; powrozek, powrózek


SJP.pl


powroźnictwo

wyrób sznurów i lin włókiennych


SJP.pl

Powroźnictwo – rzemiosło wykonywane przez powroźnika, polegające na produkcji lin i powrozów poprzez splatanie lub skręcanie kilku oddzielnych sznurów; najczęściej z pasów skóry lub włókien konopi, sizalu, manili, juty i innych.

Wikipedia


powroźniczka

→ powroźnik


SJP.pl

Patrz:

powroźnik

powroźniczy

dotyczący powroźnictwa albo powrozu


SJP.pl


powroźnik

rzemieślnik wyrabiający powrozy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wytwarzający liny i powrozy

Wiktionary

Powroźnik (j. łemkowski Поворозник) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Muszyna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Powroźnik znajduje się pomiędzy Krynicą-Zdrojem a Muszyną w Paśmie Leluchowskim będącym częścią Pogórza Popradzkiego. Miejscowość znajduje się nad potokiem Młynne i na lewym brzegu rzeki Muszynka.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powróz mrz., powroźnictwo n.

Wiktionary


powrócić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. powracać)

 (1.1) dokonany od|powracać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludzie wysłani przez nas powrócili po dwóch tygodniach z ośmioma dromaderami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvrut͡ɕit͡ɕ, AS: povrućić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrót mrz.

 przym. powrotny

Wiktionary


powrósło

pasmo słomy rozdzielone na dwie części i skręcone kłosami, służące zwykle do przewiązywania snopków zboża; przewiąsło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roln. rodzaj powrozu z wiązki źdźbeł zżętego zboża albo słomy, także kory wiklinowej itp., służący do związania snopów zboża lub innych luźnych, podłużnych elementów

Wiktionary

Powrósło (przewiąsło) – wiązka skręconych źdźbeł trawy lub zboża (wraz z kłosami, ewentualnie słomy), służący do związania snopów zboża lub luźnych, podłużnych przedmiotów (np. polana drewna, chrust). Do przewiązywania chrustu powrósło wyrabiano z kory, najczęściej wikliny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powrósła z pszenicy skręcano kłosami, a wiązkę źdźbeł rozdzielano na dwie części.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvruswɔ, AS: povrusu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrósełko n., powróz mrz., powrózek mrz.

Wiktionary


powrót

przybycie do miejsca, w którym się już kiedyś było


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ponowne przybycie do tego samego miejsca

 (1.2) ponowne osiągnięcie tego samego stanu, sytuacji

 (1.3) wznowienie wykonywania czegoś po przerwie

 (1.4) droga powrotna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • powrót (orosienie) – proces fizykochemiczny
  • Powrót – polski komiks z serii Tajemnica złotej maczety autorstwa Jerzego Wróblewskiego
  • Powrót – album zespołu Hołd, wyd. 2009
  • Powrót – album Krzysztofa Kiljańskiego, wyd. 2013
  • Powrót – polski film z 1947 roku, reż. Bořivoj Zeman
  • Powrót – amerykański film z 1948 roku, reż. Mervyn LeRoy
  • Powrót – polski film psychologiczny z 1960 roku, reż. Jerzy Passendorfer
  • Powrót – polski film obyczajowy z 1976 roku, reż. Filip Bajon
  • Powrót – rosyjski film fabularny z 2003 roku, reż. Andriej Zwiagincew
  • Powrót – polski film fabularny, krótkometrażowy z 2013 roku, reż. Ewa Bukowska
  • Powrót – australijski film fabularny z 2015 roku, reż. Simon Stone
  • Powrót (inny tytuł: Chajtarma) – krymsko-tatarski film z 2013 roku, reż. Achtem Sejtablajew

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stęsknieni czekaliśmy na jej powrót do domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvrut, AS: povrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrotnik m., powracanie n., powrócenie n.

 czas. powracać ndk., powrócić dk.

 przym. powrotny

 przysł. powrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) powrócenie

Wiktionary


powróz

mocny, grubo skręcony sznur; postronek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gruby, mocny sznur z plecionyecionego włókna

 (1.2) daw. środ. polit. szubienica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrósło n., powrózek mrz., powroźnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postronek

Wiktionary


powrózek

zdrobnienie od: powróz; powrozek, powrozik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cienki powróz

Wiktionary

Powrózek, funikulus ( funiculus) − struktura anatomiczna obecna u wszystkich mszywiołów.

Powrózek ma postać wyodrębnionego od ściany ciała pasma nabłonka perytonealnego. Rozciągnięty jest od dna żołądka do somatopleury dolnej części ściany tułowia. Funikulus może również przechodzić przez pory komunikacyjne w ścianie ciała, łącząc zooidy w obrębie kolonii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powrósło n., powróz mrz.

Wiktionary


powrózka

zdrobnienie od: powróz; powrozek, powrozik


SJP.pl


powrózkowaty

przypominający powrózek, podobny do powrózka


SJP.pl


powręczać

wręczyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powsiadać

o grupie ludzi: zająć miejsce w środku lokomocji


SJP.pl


powsiewać

wsiać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powsin

osiedle w Warszawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. osiedle w Warszawie, znajdujące się w administracyjnych granicach dzielnicy Wilanów około 4 km na południe od właściwego Wilanowa;

Wiktionary

Powsin – obszar Miejskiego Systemu Informacji i osiedle w dzielnicy Wilanów w Warszawie.

Wikipedia


powsinoga

potocznie: kobieta lubiąca się włóczyć; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym); łazęga, włóczęga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskozwierzęcy

 (1.1) ktoś, kto nie lubi przebywać w domu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieśniaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) latawiec, łapikura, biegus

Wiktionary


powsiński

przymiotnik od: Powsin


SJP.pl


powspinać

powspinać się - spędzić pewien czas na wspinaniu się


SJP.pl


powspółczuć

współczuć komuś przez pewien czas


SJP.pl


powspółpracować

spędzić pewien czas na współpracy z kimś


SJP.pl


powstanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

 (1.2) odczasownikowy od|powstać.

Wiktionary

Powstanie, rebelia (dawniej "insurekcja") – zbrojne wystąpienie dużej grupy ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, toczone w celu uzyskania lub obronienia wolności, z reguły skierowane przeciw władzy zaborczej lub okupacyjnej.

Powstania często dążyły do uzyskania niepodległości państwa, autonomii obszaru lub przyłączenia obszaru do innego państwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najbardziej interesują go dzieła poświęcone polskim powstaniom.

 (1.1) Według niemieckiego raportu w powstaniu w getcie warszawskim ginęła cywilna ludność getta.

 (1.2) Powstanie wszechświata to bardzo interesujące zagadnienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfstãɲɛ, AS: pofstãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstaniec m., powstawanie n.

 czas. postawić, powstawać ndk., powstać dk.

 przym. powstaniowy, powstańczy, powstały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) insurekcja, rebelia

Wiktionary


powstaniec

uczestnik powstania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczestnik powstania zbrojnego, insurekcji

 (1.2) daw. gwara więz. chłopiec-żebrak

 (1.3) daw. gwara więz. nowicjusz w rzemiośle złodziejskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomnik „Mały powstaniec” to symbol udziału dzieci i młodzieży walczących w powstaniu warszawskim.

 (1.1) Był powstańcem styczniowym i w ramach represji odebrano mu majątek i zesłano na Syberię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfstãɲɛt͡s, AS: pofstãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstanie n., powstawanie n.

 czas. powstawać ndk., powstać dk.

 przym. powstańczy, powstaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) insurgent

 (1.2) pętak

 (1.3) pętak

Wiktionary


powstaniowy

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do powstania (zbrojnego zrywu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstanie n., powstaniec mos.

 przym. powstańczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. powstańczy

Wiktionary


powstanka

uczestniczka powstania; powstańczyni


SJP.pl


powstawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powstawać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfstaˈvãɲɛ, AS: pofstavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, powstawać ndk., powstać dk.

 rzecz. powstanie n., powstaniec m.

 przym. powstańczy

Wiktionary


powstawać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. powstać)

 (1.1) zaczynać istnieć, być utworzonym, rozpoczętym

 (1.2) wzniecać powstanie, rozpoczynać walkę zbrojną

 (1.3) wstawać, podnosić się, stawać na nogi

 (1.4) wynikać z czegoś, być konsekwencją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już dziś jest pełna jachtów, a przecież żeglarstwo w Japonii dopiero powstaje.

 (1.2) Potem znów trach - osiemnasty rok - Niemcy rozbite, Polska powstaje!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfstavat͡ɕ, AS: pofstavać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powstać, postawić

 rzecz. powstanie n., powstawanie n., powstaniec m.

 przym. powstańczy, powstały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tworzyć się, formować się

 (1.4) wynikać, pojawiać się

Wiktionary


powstać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. powstawać)

 (1.1) dokonany od|powstawać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bernard powstał, pchnął nogą taburet do pianina i zaczął ze wściekłą brawurą grać trzecią figurę kadryla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔfstat͡ɕ, AS: pofstać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstanie n., powstaniec m., powstawanie n.

 czas. powstawać, postawić

 przym. powstańczy, powstały

Wiktionary


powstały

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który zaczął istnieć

 (1.2) taki, który zmienił pozycję na stojącą

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oznajm. od powstać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo ciekawym przykładem miasta powstałego na podłożu przypuszczalnej osady targowej jest, leżący nad Prosną, Bolesławiec.

 (1.2) Nie wierzyła w opowieści o powstałych z grobu, na wpół zgniłych nieboszczykach, przychodzących nie wiadomo dlaczego o dwunastej w nocy, żeby straszyć śpiących.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstanie n.

 czas. powstać dk., powstawać ndk.

Wiktionary


powstańczy

przymiotnik

 (1.1) związany z powstaniem, dotyczący powstania

 (1.2) związany z powstańcami, dotyczący powstańców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstanie n., powstawanie n., powstaniec mos.

 czas. powstać dk., powstawać ndk.

 przym. powstaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powstaniowy, insurekcyjny

Wiktionary


powstańczyni

uczestniczka powstania; powstanka


SJP.pl


powstrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powstrzymać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmãɲɛ, AS: pofsṭšỹmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powstrzymać, powstrzymywać, trzymać

 rzecz. powstrzymywanie n.

Wiktionary


powstrzymać

czasownik przechodni dokonany (ndk. powstrzymywać)

 (1.1) dokonany od|powstrzymywać.

czasownik zwrotny dokonany powstrzymać się (ndk. powstrzymywać się)

 (2.1) dokonany od|powstrzymywać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powstrzymywać, trzymać

 rzecz. powstrzymanie n., powstrzymywanie n.

Wiktionary


powstrzymujący

→ powstrzymywać


SJP.pl

Patrz:

powstrzymywać

powstrzymywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powstrzymywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfsṭʃɨ̃mɨˈvãɲɛ, AS: pofsṭšỹmyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powstrzymać, powstrzymywać, trzymać

 rzecz. powstrzymanie n.

Wiktionary


powstrzymywać

czasownik niedokonany (dk. powstrzymać)

 (1.1) zatrzymywać coś lub kogoś w miejscu

 (1.2) pohamowywać kogoś lub coś zapobiegając czemuś

 (1.3) przerywać jakieś działanie

czasownik zwrotny niedokonany powstrzymywać się (dk. powstrzymać się)

 (2.1) rezygnować ze zrobienia czegoś, nie pozwalać sobie na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Często bywa tak, że jakiś drobiazg może stać się tą kroplą, która przepełnia czarę i powstrzymywane przez kogoś uczucia dają swój wyraz w sposób wybuchowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvat͡ɕ, AS: pofsṭšỹmyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstrzymanie, powstrzymywanie

 czas. powstrzymać, trzymać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatrzymywać, wstrzymywać, hamować, blokować

 (1.2) zapobiegać, tłumić, dusić, dławić

 (1.3) wstrzymywać

 (2.1) pohamowywać się

Wiktionary


powstrząsać

wstrząsnąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powsuwać

wsunąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powszechniak

potocznie: szkoła podstawowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. szkoła powszechna (szkoła najniższego szczebla)

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. powszechnie

 rzecz. powszechność ż.

 przym. powszechny

Wiktionary


powszechnianka

miniarka powszechnianka - gatunek muchówki z rodziny miniarkowatych


SJP.pl


powszechnie

przysłówek

 (1.1) w sposób powszechny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] wdychany przez użytkowników e-papierosów aerozol nie jest, jak się powszechnie uważa, całkowicie neutralny dla zdrowia – może zawierać szkodliwe, rakotwórcze związki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfʃɛxʲɲɛ, AS: pofšeχʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powszechność ż., powszechniak m., powszechnik m., powszechnia ż., powszechnienie n.

 czas. powszechnieć

 przym. powszechny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) generalnie

Wiktionary


powszechniej

stopień wyższy od przysłówka: powszechnie


SJP.pl


powszechniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: powszechny


SJP.pl


powszechnik

"uniwersale", to, do czego odnosi się dana nazwa ogólna lub dane pojęcie ogólne


SJP.pl

Powszechnik (łac. "universale", l.mn. "universalia") – w metafizyce to, co jest (realnie lub w jakimś możliwym świecie) posiadane przez wiele różnych jednostkowych rzeczy. Uniwersalia podzielić można na rodzaje/gatunki (np. ssak, człowiek), cechy (np. czerwony, krótki) i relacje (np. znajdowanie się obok, bycie dłuższym).

Wikipedia


powszechność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co powszechne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • powszechność wyborów
  • Kościół powszechny
  • równość
  • uniwersalizm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strefa intramarginalna lodowca Haakena, a więc obszar pomiędzy morenami końcowymi a czołem lodowca, odznacza się powszechnością osadów i rzeźby powstałej w wyniku akumulacji glacjalnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powszechniak m., powszechnik m., powszechnia ż., powszechnienie n.

 czas. powszechnieć

 przym. powszechny

 przysł. powszechnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uniwersalność

Wiktionary


powszechny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący większości osób, spraw; publiczny, ogólny

 (1.2) ogólnie stosowany, często używany; codzienny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W powszechnym użyciu były krosna, a przędzalnictwo i tkactwo osiągnęły taki poziom, że gobeliny i ubiory, jakie oglądali hiszpańscy przybysze, przewyższały wszystko, co można było wówczas zobaczyć w Europie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfʃɛxnɨ, AS: pofšeχny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powszechność ż., powszechniak m., powszechnik m., powszechnia ż., powszechnienie n.

 czas. powszechnieć

 przysł. powszechnie

Wiktionary


powszedni

przymiotnik

 (1.1) codzienny, pospolity, zwykły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfʃɛdʲɲi, AS: pofšedʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powszedniość ż.

 przysł. powszednio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) codzienny, pospolity, zwykły

Wiktionary


powszednieć

stawać się zwykłym, codziennym; pospolicieć


SJP.pl


powszedniość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co powszednie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powszedni

 przysł. powszednie

Wiktionary


powszelatek

rodzaj motyla dziennego z rodziny powszelatkowatych


SJP.pl


powszelatkowate

rodzina motyli dziennych; warcabnikowate, karłątkowate


SJP.pl

Powszelatkowate, warcabnikowate, karłątkowate (Hesperiidae) – rodzina owadów z rzędu motyli.

Wikipedia


powszelatkowaty

o cechach powszelatkowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


powszywać

wszyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powt.

skrót od: powtórka


SJP.pl


powtajemniczać

wtajemniczyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powtarzaczka

→ powtarzacz


SJP.pl

Patrz:

powtarzacz

powtarzalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co powtarzalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtórka ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

 czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

 przym. powtarzalny, powtórny, powtórkowy

 przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary


powtarzalny

mogący być powtórzonym; powtarzający się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który się powtarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtarzalność ż., powtórka ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

 czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

 przym. powtórny, powtórkowy

 przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary


powtarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ponowne wykonywanie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtórzenie n., powtórka ż., powtarzalność n.

 czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

 przym. powtórny, powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

 przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponawianie, dublowanie

Wiktionary


powtarzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. powtórzyć)

 (1.1) mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

 (1.2) dziać się, zdarzać się po raz kolejny

 (1.3) ponownie przyswajać jakiś materiał, wiedzę; uczyć się do sprawdzianu, testu, egzaminu

 (1.4) mówić to samo, co przed chwilą się usłyszało

czasownik zwrotny powtarzać się

 (2.1) mówić lub robić po raz kolejny to samo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Możesz powtórzyć? Nie zrozumiałam co powiedziałeś.

 (1.1) Ile razy mam ci powtarzać, żebyś mył ręce przed jedzeniem?

 (1.4) Kochanie, po prostu powtarzaj po mnie: "Moja żona jest wspaniała!"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈftaʒat͡ɕ, AS: poftažać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtórzenie n., powtarzanie n., powtórka ż., powtarzalność ż.

 czas. powtórzyć dk.

 przym. powtarzalny, powtórzeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) repetować, ponawiać

Wiktionary


powtórka

1. ponowne pokazanie lub wykonanie czegoś;
2. przypomnienie sobie materiału już przerobionego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ponowne wykonanie lub wydarzenie się czegoś

 (1.2) pot. eduk. przypomnienie sobie materiału edukacyjnego już przerobionego

Wiktionary

Powtórka – zbiór dzieł Stanisława Lema. Po raz pierwszy wydany nakładem wydawnictwa „Iskry” w roku 1979 w ramach serii „Fantastyka-Przygoda”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

 rzecz. powtarzalność ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

 czas. powtarzać, powtórzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nawrót, powtórzenie

Wiktionary


powtórnie

przysłówek sposobu

 (1.1) ponownie, znowu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „A psik!“ — kichnęła Mańcia, wschodząc na ostatni szczebel drabiny, która w chacie starej Tomaszowej z sionki na strych wiodła: — „A psik!“ — kichnęła powtórnie, tym razem już z żartów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtórnik mrz., wtórność ż., powtarzalność ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

 czas. powtórzyć

 przym. powtórny, wtórny, powtarzalny, wtóry

 przysł. wtórnie

 licz. wtóry

Wiktionary


powtórny

przymiotnik

 (1.1) będący lub zrobiony po raz drugi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. powtórnie

 rzecz. wtórnik mrz., powtórzenie n., powtarzanie n., powtarzalność ż.

 przym. powtarzalny, wtóry

 czas. powtórzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponowny, powtórzony

Wiktionary


powtórzenie

zrobić lub powiedzieć coś ponownie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonanie czegoś powtórnie

 (1.2) program telewizyjny, audycja radiowa lub film emitowane po raz drugi

 (1.3) powtarzający się fragment tekstu, wypowiedzi

 (1.4) liter. figura retoryczna, zabieg stylistyczny polegający na dwu- lub wielokrotnym użyciu tego samego elementu językowego (wyrazu, grupy wyrazów, wersów lub strof) w celu nadania wypowiedzi mocniejszego zabarwienia emocjonalnego, podkreślenia znaczenia jakiegoś motywu, uzyskania rytmizacji

 (1.5) ponowne przejrzenie materiału do nauki

 (1.6) wypowiedzenie tego samego tekstu, który się właśnie usłyszało

Wiktionary

Powtórzenie (łac. "repetitio") – figura retoryczna, zabieg stylistyczny polegający na wielokrotnym użyciu tego samego elementu językowego (wyrazu, zespołu wyrazów, wersów lub zwrotek) celem uzyskania rytmizacji, podkreślenia znaczenia, zwiększenia ekspresji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sąd nakazał powtórzenie wyborów w części gminy Olsztyn.

 (1.2) W wakacje w telewizji są same powtórzenia.

 (1.3) Przmówienie trwało 10 minut, ale tylko dlatego, że było w nim mnóstwo powtórzeń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtarzanie n., powtarzalność ż., powtórka ż.

 czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

 przym. powtórny, powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

 przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powtórka

 (1.3) powtórka, reduplikacja

 (1.4) repetycja

Wiktionary


powtórzeniowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest powtórzeniem czegoś lub umożliwia powtórzenie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtórka ż., powtórzenie n., powtarzanie n.

 czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

Wiktionary


powtórzyć

zrobić lub powiedzieć coś ponownie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. powtarzać)

 (1.1) dokonany od|powtarzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈftuʒɨt͡ɕ, AS: poftužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtórzenie n., powtarzanie n., powtarzalność ż., powtórka ż.

 czas. powtarzać ndk.

 przym. powtórny, powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

 przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary


powtłaczać

wtłoczyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powybieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powybierać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powybierać dk.

Wiktionary


powybijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powybijać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powybijać dk.

Wiktionary


powyborczy

dotyczący okresu po wyborach, odbywający się po wyborach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się, odbywający się po wyborach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy umiarkowani politycy Prawa i Sprawiedliwości, którzy odpowiadali za kampanię prezydencką Jarosława Kaczyńskiego, zobaczyli powyborczy wywiad swojego szefa dla „Gazety Polskiej”, byli załamani. (Onet.pl)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɨˈbɔrt͡ʃɨ, AS: povyborčy

Wiktionary


powybuchowy

odnoszący się do okresu po wybuchu, mający miejsce po wybuchu


SJP.pl


powychwytywać

wychwycić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powycinać

1. tnąc porobić cięcia lub otwory;
2. wykroić lub pousuwać jakieś elementy


SJP.pl


powyciosywać

wyciosać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powyciszać

wyciszyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powydalać

wydalić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powydobywczy

pozostały po eksploatacji złoża, czyli po wydobyciu surowców naturalnych z danego miejsca


SJP.pl


powydurniać

powydurniać się - spędzić pewien czas na wydurnianiu się


SJP.pl


powyglądać

spędzić pewien czas na wyglądaniu (spoglądaniu zza czegoś)


SJP.pl


powykonawczy

sporządzony po wykonaniu, wyprodukowaniu czegoś


SJP.pl


powykręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powykręcać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powykręcać dk.

Wiktionary


powykupować

wykupić wiele czegoś kolejno, jedno po drugim; powykupywać


SJP.pl


powykładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powykładać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powykładać dk.

Wiktionary


powylegiwać

1. pospłaszczać coś przez długie leżenie na czymś;
2. powylegiwać się - spędzić pewien czas na wylegiwaniu się


SJP.pl


powylepiać

wylepić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powylewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powylewać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lać, olać, powylewać dk.

Wiktionary


powymachiwać

spędzić pewien czas na wymachiwaniu


SJP.pl


powyorywać

porobić wgłębienia


SJP.pl


powypieprzać

wulgarnie: wypieprzyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powypinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powypinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powypinać dk.

Wiktionary


powypoczywać

spędzić pewien czas na wypoczywaniu


SJP.pl


powypominać

wypomnieć wiele razy


SJP.pl


powyrażać

1. wyrazić po kolei, wiele razy;
2. powyrażać się - wyrazić się jeden po drugim


SJP.pl


powyrysowywać

wyrysować po kolei, wiele razy


SJP.pl


powyrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powyrywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powyrywać dk.

Wiktionary


powyrzynać

1. tnąc porobić cięcia lub otwory;
2. wykroić lub pousuwać jakieś elementy;
3. potocznie: pozbawić życia wiele osób lub zwierząt


SJP.pl


powysiadać

o grupie osób: opuścić miejsce zajmowane w środku lokomocji


SJP.pl


powysiewać

wysiać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powysilać

powysilać się - wysilać się przez pewien czas


SJP.pl


powystawowy

pozostały po wystawie, następujący po wystawie


SJP.pl


powyszczerbiać

1. wyszczerbić w wielu miejscach lub wiele czegoś;
2. powyszczerbiać się - wyszczerbić się w wielu miejscach lub wielokrotnie


SJP.pl


powyszywać

spędzić pewien czas na wyszywaniu


SJP.pl


powytłukać

potocznie: powytłukać się - zabić się wzajemnie w czasie walki; wytłuc się, powytłukiwać się


SJP.pl


powytłukiwać

1. wytłuc, wybić po kolei, wiele razy;
2. powytłukiwać się - zabić się wzajemnie w czasie walki; wytłuc się, powytłukać się


SJP.pl


powywalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powywalać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powywalać dk.

Wiktionary


powywieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powywieszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powywieszać dk.

Wiktionary


powywieszać

wieszając, poumieszczać wiele czegoś na zewnątrz


SJP.pl


powywijać

wywinąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powywłóczyć

dawniej: powywlekać


SJP.pl


powyzywać

wyzwać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powyć

1. wyć przez pewien czas;
2. potocznie: płakać przez pewien czas; poryczeć


SJP.pl


powyłamywać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) wyłamać wiele czegoś lub wyłamać coś w wielu miejscach

czasownik zwrotny dokonany powyłamywać się (ndk. brak)

 (2.1) wyłamać się bądź powypadać, wyłamawszy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod koniec kwietnia wandale powyłamywali barierki chroniące wchodzących na schody ludzi przed upadkiem z wysokiej skarpy.

Wiktionary


powyławiać

spędzić pewien czas na wyławianiu; wyłowić dużo czegoś


SJP.pl


powyśledzać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) rzad. znaleźć wiele kogoś lub czegoś albo uzyskać informacje o wielu ludziach, zwierzętach, zjawiskach itp., uważnie i potajemnie obserwując

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O! raczéj pchnij się tam w odległe światy, / Tam ujrzysz słońca, przemierzysz ich jazdę, / Tam nocnych tajni powyśledzasz czaty, / Tam promyk światła każdą wyda gwiazdę!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyśledzać ndk., wyśledzić dk.

Wiktionary


powyśmiewać

spędzić pewien czas na wyśmiewaniu; ponaśmiewać się, ponabijać się


SJP.pl


powyżej

przyimek

 (1.1) znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś

 (1.2) więcej niż określona wartość liczbowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zadziwiający przypadek braku kompetencji miał miejsce w Hiszpanii, gdzie budowniczowie 47-piętrowego drapacza chmur zapomnieli zaprojektować windy działające powyżej dolnych 20 pięter.

 (1.2) Dieta z wystarczającą zawartością witaminy D i wapnia zmniejsza ryzyko złamań osteoporotycznych u osób w wieku powyżej 60 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɨʒɛj, AS: povyžei ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponad

Wiktionary


powyższe

to, o czym dopiero co mówiono lub pisano


SJP.pl


powyższy

przymiotnik

 (1.1) podn. dopiero co wskazany; wcześniej przytoczony

 (1.2) znajdujący się wyżej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak dzieci przychodzące do przedszkola często różnią się pod względem dojrzałości przedszkolnej, co wynika z systemu wychowawczego w rodzinie. Dlatego też do realizacji powyższych wymagań i kształtowania umiejętności konieczna jest ścisła współpraca pomiędzy środowiskiem rodzinnym i przedszkolnym.

Wiktionary


powyżywać

powyżywać się - spędzić pewien czas na wyżywaniu się


SJP.pl


powziąć

zdecydować o czymś


SJP.pl


powzorować

powzorować się - brać kogoś, coś za wzór przez pewien czas


SJP.pl


powzywać

wezwać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powód

strona pokrzywdzona w postępowaniu cywilnym; osoba dochodząca roszczeń przed sądem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego

 (1.2) jeźdz. rzemień lub sznur przymocowany do tręzli, służący do prowadzenia konia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) praw. ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;

Wiktionary

Powód (rodzaj żeński powódka; łac. "actor") – jedna ze stron w postępowaniu cywilnym (w Polsce przed 1 lipca 2015 r. także w postępowaniu karnym jako powód cywilny) z powództwem w poszukiwaniu ochrony prawnej.

Powodem może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lekarz zapewniał, że nie ma powodu do niepokoju.

 (1.1) Zagrożenie powodzią jest powodem budowania wałów wzdłuż rzeki.

 (1.1) Powodem zawalenia się budynku były wady konstrukcyjne.

 (2.1) Ponieważ powód przedstawił zaświadczenie lekarskie, rozprawa została przełożona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvut, AS: povut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powództwo n., powodowanie n., spowodowanie n.

:: fż. powódka ż.

 czas. powodować ndk., spowodować dk.

 przym. powodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyczyna, pobudka

 (1.2) wodza

 (2.1) pozywający

Wiktionary


powódka

kobieta wnosząca sprawę do sądu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. kobieta wnosząca pozew do sądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozwany zeznał, że powódka umyślnie go sprowokowała.

 (1.1) Wystudiowany szloch powódki ani przez chwilę nie zwiódł doświadczonej sędziny.

 (1.1) Zeznająca powódka bez zahamowań wypluła z siebie całą frustrację, rozczarowanie i złość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvutka, AS: povutka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powodowanie n., powód mrz., powództwo n.

:: fm. powód mos.

 czas. powodować ndk.

Wiktionary


powództwo

wniesienie do sądu wniosku o przeprowadzenie postępowania w jakiejś sprawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. wniosek wniesiony do sądu o rozpoczęcie postępowania w jakiejś sprawie; wniesienie sprawy do sądu

Wiktionary

Po

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powód mos., pozew mrz., powódka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozew

Wiktionary


powódź

przejściowe zjawisko hydrologiczne polegające na wezbraniu wód rzecznych lub morskich w ciekach wodnych, zbiornikach lub na morzu powodujące po przekroczeniu przez wodę stanu brzegowego zatopienie znacznych obszarów lądu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. hydrol. zalanie wodą pewnego obszaru;

 (1.2) przen. potok (np. słów), mnogość

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tego lata powódź nawiedziła południowe tereny Polski.

 (1.2) Po wykładzie został zalany powodzią pytań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvut͡ɕ, AS: povuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powodzianin m., powodzianka ż., powodziowość ż.

 przym. powodziowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potop

 (1.2) mnogość, potok

Wiktionary


powój

gatunek rośliny pnącej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Convolvulus|ref=tak., liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny powojowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju powój (1.1)

Wiktionary

Po

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔvuj, AS: povui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powojowate lm. nmos.

 przym. powojowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kielisznik, wilec

Wiktionary


powóz

czterokołowy pojazd ciągnięty przez konie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pojazd ciągnięty przez konie, służący do przewozu osób

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • powóz (pojazd) – dwu- lub czterokołowy pojazd konny.
  • powóz (posługa komunikacyjna) – świadczenie wynikające ze średniowiecznego prawa książęcego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔvus, AS: povus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powozownia ż., powożenie n.

:: zdrobn. powozik m.

 czas. powozić dk./ndk.

 przym. powozowy

Wiktionary


powąchać

wciągnąć nosem zapach czegoś; rozpoznać zapach węchem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wąchać)

 (1.1) dokonany od|wąchać.

czasownik zwrotny dokonany powąchać się (ndk. wąchać się)

 (2.1) dokonany od|wąchać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔ̃w̃xat͡ɕ, AS: povõũ̯χać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wąchać, zwąchać

Wiktionary


powątkować

1. w informatyce:
a) powiązać wiadomości w wątki - grupy dyskusyjne; zwątkować;
b) utworzyć wątki - części wykonywane współbieżnie w obrębie jednego procesu; zwątkować;
2. środowiskowo:
a) popisać na forum internetowym w ramach jednego wątku - grupy dyskusyjnej;
b) popisać z kimś naprzemienne na blogu lub forum krótkie historie dziejące się w wybranym świecie przedstawionym


SJP.pl


powątpiewający

krytycznie ustosunkowujący się do czegoś, nie dowierzający; sceptyczny


SJP.pl


powątpiewalny

rzadko: budzący podejrzenia co do prawdziwości; wątpliwy


SJP.pl


powątpiewanie

1. wątpliwość, niedowierzanie;
2. słowa wyrażające niedowierzanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|powątpiewać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powątpiewać ndk.

 rzecz. wątpliwość ż.

Wiktionary


powątpiewać

nie dowierzać czemuś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) mieć drobne wątpliwości, nie dowierzać czemuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie spytałam, w czyją żelazną konsekwencję powątpiewa, moją czy polityków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔ̃ntˈpʲjɛvat͡ɕ, AS: povõntpʹi ̯evać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wątpić, zwątpić

 rzecz. wątpliwość ż., wątpienie, powątpiewanie

 przym. wątpliwy

Wiktionary


powązka

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kawałek płótna do cedzenia mleka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔ̃w̃ska, AS: povõũ̯ska

Wiktionary


powązki

1. część Warszawy;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powązki – część miasta Warszawa, w dzielnicach Wola i Żoliborz
  • Powązki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Leszno
  • Powązki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
  • Powązki (gmina)
  • Cmentarz Powązkowski – warszawska nekropolia, tzw. Stare Powązki
  • Cmentarz Wojskowy – warszawska nekropolia, cmentarz komunalny
  • Cmentarz Ewangelicko-Augsburski (luterański) – cmentarz ewangelicko-augsburski na Powązkach
  • Cmentarz Ewangelicko-Reformowany (kalwiński) – cmentarz ewangelicko-reformowany na Powązkach
  • Cmentarz Żydowski – cmentarz żydowski na Powązkach
  • Muzułmański Cmentarz Kaukaski – cmentarz muzułmański kaukaski na Powązkach
  • Muzułmański Cmentarz Tatarski – cmentarz muzułmański tatarski na Powązkach

Wikipedia


powązkowski

przymiotnik od: Powązki


SJP.pl


powędrować

czasownik

 (1.1) dokonany od|wędrować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po chwili na milicyjnej twarzy pojawił się znaczący uśmiech, a zaraz potem dłoń powędrowała w górę i ustawiła na blacie pełną butelkę grodziskiego.

Wiktionary


powędzić

spędzić pewien czas na wędzeniu


SJP.pl


powęgierski

przymiotnik

 (1.1) taki, który pozostał po Węgrzech, Węgrach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Układ ten przydzielał poaustriackie bądź też powęgierskie terytoria wymienionym czterem państwom sukcesyjnym, ale także wyznaczał pewien obszar osobny pod nazwą Galicja Wschodnia.

Wiktionary


powęski

nazwisko


SJP.pl


powęźlony

mający zgrubienia, odciski na kształt węzłów


SJP.pl


powłoka

1. to, co okrywa, powleka jakiś przedmiot, np. powłoka balonu;
2. warstwa tkanek między powierzchnią ciała a narządami wewnętrznymi, np. powłoka brzuszna;
3. powłoka elektronowa - przynależne do atomu elektrony krążące dokoła jądra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to, co okrywa, powleka jakiś przedmiot

 (1.2) anat. warstwa tkanek między powierzchnią ciała a narządami wewnętrznymi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • powłoka konstrukcyjna (łupina) – w mechanice konstrukcji,
  • powłoka – warstwa naturalnie lub sztucznie wytworzona na powierzchni materiału,
  • powłoka galwaniczna – powłoka wykonana z metalu lub stopu, nałożona na inny metal lub stop,
  • powłoka liniowa – w algebrze liniowej, dziale matematyki,
  • powłoka elektronowa – w chemii i fizyce,
  • powłoka systemowa – w informatyce,
  • Powłoka – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈvwɔka, AS: povu̯oka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. powłoczka

 czas. powlekać, powlec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osłonka, skórka, warstewka

Wiktionary


powłokotwórczy

sprzyjający powstawaniu powłoki na powierzchni emalii, lakierów lub innych rodzajów farb; błonkotwórczy


SJP.pl


powłóczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co powłóczyste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powłóczenie n.

 czas. powłóczyć się

 przym. powłóczysty

 przysł. powłóczyście, powłóczysto

Wiktionary


powłóczysty

1. taki długi, że ciągnie się po ziemi;
2. o ruchach: powolny, miękki, posuwisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. o odzieniu: wlekący się po ziemi

 (1.2) książk. o poruszaniu się: miękki i dostojnie powolny

 (1.3) książk. o spojrzeniu: przeciągły i jednocześnie znaczący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do korytarza wparowała druga grupa szturmowców, eskortująca wysoką, ciemną postać w powłóczystej pelerynie i lśniącym czarnym hełmie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powłóczystość ż.

Wiktionary


powłóczyć

1. wyrównać pole uprawne włóką;
2. potocznie: poprowadzić kogoś w wiele miejsc; pociągać;
3. powłóczyć się - potocznie: spędzić pewien czas na włóczeniu się; powałęsać się


SJP.pl


powłączać

włączyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powściekać

powściekać się - spędzić pewien czas na wściekaniu się


SJP.pl


powściąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) umiejętność panowania nad sobą

Wiktionary


powściągać

1. wstrzymywać bieg konia poprzez ściągnięcie cugli;
2. powstrzymywać, hamować kogoś przed czymś, nie dopuszczać do czegoś;
3. powściągać się - hamować się, nie pozwalać sobie na coś


SJP.pl


powściągliwiej

stopień wyższy od przysłówka: powściągliwie


SJP.pl


powściągliwość

powstrzymywanie się od jakiegoś działania lub okazywania uczuć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umiejętność panowania nad sobą

 (1.2) stonowanie, umiarkowanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • powściągliwość – umiejętność panowania nad sobą, zob. samokontrola i umiarkowanie
  • Powściągliwość – karta tarota

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chyba po raz pierwszy Anglicy wyzbyli się snobistycznej powściągliwości i oto pokazywali Londyn nowoczesny, pogodny, barwny, hej, niemalże parysko roześmiany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfʲɕt͡ɕɔ̃ŋɡˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: pofʹśćõŋglʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powściągliwy

 przysł. powściągliwie

 czas. powściągnąć dk., powściągać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ascetyzm, wstrzemięźliwość, samokontrola, stoickość

 (1.2) rezerwa, spokój, umiar

Wiktionary


powściągliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: powściągliwy


SJP.pl


powściągliwy

panujący nad swoimi emocjami i zachowaniami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) potrafiący zachować opanowanie, mający umiar

 (1.2) świadczący o powściągliwości, dokonany z rozwagą

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powściągać, powściągnąć

 rzecz. powściągliwość

 przysł. powściągliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyplomatyczny, oględny, opanowany, ostrożny, rozważny, wstrzemięźliwy, wyważony

 (1.2) dyplomatyczny, ostrożny, skromny, stonowany, umiarkowany, wyważony

Wiktionary


powściągnąć

1. wstrzymać bieg konia poprzez ściągnięcie lejcy;
2. powstrzymać, pohamować kogoś od czegoś, nie dopuścić do czegoś;
3. powściągnąć się - pohamować się, nie pozwolić sobie na coś


SJP.pl


poz.

skrót od pozycja, pozycje


SJP.pl

skrót

 (1.1) = poznański

 (1.2) = pozycja

Wiktionary


poza

1. postawa, układ postaci, ułożenie ciała;
2. sztuczne zachowanie, przesada w zachowaniu, maniera, nienaturalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) postawa, stan ciała w danej chwili

 (1.2) przen. stanowisko lub zachowanie w danej sytuacji, zwykle mające na celu demonstracyjne okazanie niechęci lub niezadowolenia

przyimek

 (2.1) oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz

 (2.2) zob. oprócz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czemu przy jedzeniu zawsze przyjmujesz takie dziwne pozy?

 (1.2) Premiera zaskoczyła butna poza lidera opozycji.

 (2.1) Dziś zjem obiad poza domem.

 (2.2) Wszystkie dzieci odrobiły pracę domową, poza Markiem i Dorotą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔza, AS: poza

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. pozycja ż., pozycjonowanie n., wypozycjonowanie n., pozer m., pozerka ż.

 czas. pozować ndk., upozować dk., pozycjonować ndk., wypozycjonować dk.

 przym. pozerski, pozycyjny

 przysł. pozersko, pozycyjnie

 (2.1-2)

 formsłow. poza-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postawa, sylwetka, wygląd

 (1.2) postawa, zachowanie

 (2.1) na zewnątrz

 (2.2) oprócz, prócz daw. krom

Wiktionary


poza-

przedrostek

 (1.1) na zewnątrz czegoś, bez związku z czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) poza- + maciczny — pozamaciczny

Wiktionary


pozaabstrakcyjny

wykraczający poza granice abstrakcji, daleki od abstrakcji, także: abstrakcyjnego myślenia, pojęć odległych od rzeczywistości (np. byt pozaabstrakcyjny)


SJP.pl


pozaafrykański

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do obszarów poza Afryką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Badania porównawcze DNA sugerują, że wszystkie pozaafrykańskie populacje człowieka to potomkowie jednej grupy, która opuściła Czarny Ląd.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. afrykański

Wiktionary


pozaakademicki

nieobjęty działaniami akademii (szczególnie w znaczeniu uczelni wyższej), lecz związany z nią w jakiś sposób, nieprowadzony przez żaden z organów akademickich (np. oddział pozaakademicki)


SJP.pl


pozaartystyczny

taki, do którego nie stosują się jakiekolwiek kryteria artystyczne, inny, odmienny od pojęć związanych ze sztuką, tworzeniem


SJP.pl


pozaatmosferyczny

wykraczający poza atmosferę lub związany w jakiś sposób z przestrzenią znajdującą się nad górną powłoką atmosfery (np. czynnik pozaatmosferyczny)


SJP.pl


pozaawangardowy

malarstwo pozaawangardowe - ekspresjonistyczne malarstwo w latach 70. i 80. XX wieku, odrzucające eksperymentatorskie postawy w sztuce i korzystające z tradycji kulturowej; transawangarda


SJP.pl


pozabankowy

odbywający się poza systemem bankowym, niedotyczący systemu bankowego


SJP.pl


pozabawiać

spędzić pewien czas na zabawianiu


SJP.pl


pozabijać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) zabić wielu ludzi lub wiele zwierząt

 (1.2) zabić (np. deskami i gwoździami) wiele otworów

czasownik zwrotny dokonany pozabijać się (ndk. brak)

 (2.1) pot. o grupie osób: zabić siebie nawzajem

 (2.2) pot. o grupie osób: zginąć lub odebrać sobie życie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas domowej awantury groził domownikom, że ich pozabija.

 (1.2) Okna ktoś pozabijał deskami i musiał zapalić zapałkę.

 (2.1) Najlepiej byłoby dla nas, gdyby pozabijali się wzajemnie.

 (2.2) O ile drogowcy nie wezmą się natychmiast do roboty, kolarze pozabijają się zanim dojadą do mety.

Wiktionary

Powiązane:

 ims. zabity

 rzecz. zabity mos., zabójczyni ż.

Wiktionary


pozabilansowo

→ pozabilansowy


SJP.pl

Patrz:

pozabilansowy

pozabilansowy

odnotowany poza bilansem, nieumieszczony w zestawieniu pasywów i aktywów


SJP.pl


pozabiurowy

odbywający się poza zajęciami biurowymi, niewchodzący w zakres zajęć biurowych; ekstrabiurowy


SJP.pl


pozabiznesowy

dotyczący spraw niezwiązanych z biznesem


SJP.pl


pozabudżetowy

przymiotnik

 (1.1) ekon. nieobjęty budżetem, nieprzewidziany w budżecie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzabuḍʒɛˈtɔvɨ, AS: pozabuḍžetovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec m.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


pozacenowy

niezwiązany z ceną, dotyczący czynników innych niż cena


SJP.pl


pozachwalać

spędzić pewien czas na zachwalaniu


SJP.pl


pozaciekany

taki, który pozaciekał


SJP.pl


pozacieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozacierać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozacierać dk.

Wiktionary


pozaczasowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co pozaczasowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pozaczasowy

Wiktionary


pozaczasowy

przymiotnik

 (1.1) nieograniczony czasem, istniejący poza czasem, niezależny od czasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozaczasowość ż.

Wiktionary


pozaczaszkowy

znajdujący się poza czaszką


SJP.pl


pozadyplomatyczny

przymiotnik od: poza dyplomacją


SJP.pl


pozadyskusyjny

przymiotnik

 (1.1) niepodlegający dyskusji

Wiktionary


pozadzieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozadzierać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozadzierać dk.

Wiktionary


pozadźwiękowy

przymiotnik od: poza dźwiękiem


SJP.pl


pozaekonomicznie

przysłówek

 (1.1) tak, że nie ma to związku z czynnikami ekonomicznymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczywiście, nie ma mowy o powrocie do każdego kiosku, który w poprzednim ustroju był usytuowany pozaekonomicznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzaɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃʲɲɛ, AS: pozaekõnõmʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pozaekonomiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozagospodarczo

Wiktionary


pozaekonomiczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który nie jest związany z czynnikami ekonomicznymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Często te czynniki pozaekonomiczne, psychologiczne, kulturowe mają większą wagę i są bardziej dotkliwe niż te materialne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzaɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: pozaekõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pozaekonomicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozagospodarczy

Wiktionary


pozaestetyczny

1. niewchodzący w zakres estetyki jako nauki;
2. niepodlegający kryteriom estetycznym


SJP.pl


pozaetyczny

niewchodzący w zakres etyki, niebiorący pod uwagę zasad etyki


SJP.pl


pozaeuropejski

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do obszarów lub państw poza Europą, leżący poza Europą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podział na starożytność, średniowiecze i nowożytność znajduje zastosowanie przede wszystkim w historii Europy, choć jest wykorzystywany także w badaniach nad krajami pozaeuropejskimi, szczególnie w opracowaniach syntetycznych.

 (1.1) Cesarz zamierza odwiedzić szereg krajów pozaeuropejskich.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. europejski

Wiktionary


pozafinansowy

niezwiązany z finansami lub wynagrodzeniem


SJP.pl


pozafioletowy

przestarzałe: nadfioletowy, ultrafioletowy


SJP.pl


pozafiskalny

niezwiązany ze skarbem państwa; nieskarbowy, niepodatkowy


SJP.pl


pozaformalny

odbywający się poza oficjalnymi strukturami lub procedurami


SJP.pl


pozagabarytowy

środowiskowo: mający nietypowe wymiary, nietypowy rozmiar; pozawymiarowy


SJP.pl


pozagalaktyczny

taki, który znajduje się poza galaktyką; ekstragalaktyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) astr. pochodzący z / położony poza galaktyką lub w innej galaktyce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozagalaktyczność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekstragalaktyczny

Wiktionary


pozagałkowo

→ pozagałkowy


SJP.pl

Patrz:

pozagałkowy

pozagiełdowy

będący, odbywający się poza giełdą, niedotyczący giełdy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) finans. odbywający się bez pośrednictwa giełdy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eksperci OECD postulują rozszerzanie możliwości pozagiełdowego obrotu akcjami firm, co ułatwi szybszą koncentrację własności i pojawienie się nowych inwestorów.

Wiktionary


pozagimnazjalny

taki, który nie dotyczy gimnazjum, ma miejsce poza gimnazjum


SJP.pl


pozagraniczny

taki, który znajduje się poza granicami państwa


SJP.pl


pozagrobowy

przymiotnik

 (1.1) rel. istniejący po śmierci, w zaświatach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grób mrz., grobowiec mrz., nagrobek mrz., pogrobowiec mos., grobowniki nmos.

 czas. grzebać

 przym. grobowy, nagrobkowy, nagrobny

 przysł. grobowo

Wiktionary


pozagważdżać

zagwoździć wiele czegoś; pozagwożdżać, pozatykać


SJP.pl


pozagwożdżać

zagwoździć wiele czegoś; pozagważdżać, pozatykać


SJP.pl


pozajelitowo

przysłówek sposobu

 (1.1) farm. z pominięciem przewodu pokarmowego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pozajelitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parenteralnie

Wiktionary


pozajelitowy

przymiotnik

 (1.1) med. taki, który pomija jelita, zachodzi poza nimi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parenteralny

Wiktionary


pozajutrze

dawniej: pojutrze (następnego dnia po dniu jutrzejszym)


SJP.pl


pozajączkować

potocznie: pozajączkować się - pomieszać się, pomylić się, pogmatwać się; pokiełbasić się, pokręcić się


SJP.pl


pozajęzykowy

przymiotnik

 (1.1) jęz. taki, który nie dotyczy języka, istnieje poza nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mediach pojawiają się formy perswazyjne, które przekształcają się w manipulację, zniekształcającą obraz prawdy o rzeczywistości pozajęzykowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzajɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: pozai ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary


pozakarny

niebędący karą


SJP.pl


pozakartkowy

taki, który jest sprzedawany poza systemem reglamentacji


SJP.pl


pozakańczać

zakończyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pozaklinać

spędzić pewien czas na zaklinaniu


SJP.pl


pozakliniczny

niezwiązany bezpośrednio z leczeniem szpitalnym


SJP.pl


pozakodeksowy

dotyczący spraw nieobjętych przez kodeks


SJP.pl


pozakomórkowy

znajdujący się poza obrębem komórki


SJP.pl


pozakoniunkturalny

niezależny od koniunktury; nonkonformistyczny


SJP.pl


pozakonkursowy

odbywający się, wykonywany poza konkursem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się poza konkursem

Wiktionary


pozakonny

przymiotnik

 (1.1) taki, który kiedyś należał do zakonników lub zakonnic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za rzeką zobaczyliśmy zabudowania pozakonne i kilka starych drzew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakon m., zakonnik m., zakonnica ż., zakonność ż.

 przym. zakonny

Wiktionary


pozakonstytucyjny

dotyczący spraw nieobjętych przez konstytucję


SJP.pl


pozakontraktowy

nieobjęty kontraktem, ponadkontraktowy


SJP.pl


pozakostny

umiejscowiony poza kością


SJP.pl


pozakościelny

niezwiązany z Kościołem


SJP.pl


pozakredytowy

niezwiązany z kredytem i jego spłatą


SJP.pl


pozaksięgowy

taki, który nie jest wpisany do księgi rachunkowej, nie istnieje w dokumentacji księgowej


SJP.pl


pozakupowy

dziejący się po zakupie


SJP.pl


pozakwitać

zakwitnąć w większej liczbie, w wielu miejscach


SJP.pl


pozakładać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) utworzyć, ufundować lub zainicjować powstanie wielu obiektów, instytucji, przedsiębiorstw czy bytów wirtualnych

 (1.2) zamontować, wstawić lub umocować elementy w wielu miejscach

 (1.3) ubrać w wiele sztuk odzieży bądź nałożyć wiele fizycznych elementów na kogoś lub coś

 (1.4) pokryć, zastawić lub wypełnić powierzchnię wieloma przedmiotami

 (1.5) zaprząc do pojazdów wiele zwierząt

 (1.6) opłacić należności w imieniu wielu osób ze środków własnych

 (1.8) przest. rozpalić ogień w wielu miejscach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy okazało się, że z państwowego wiktu nie można wyżyć, pozakładaliśmy własne firmy.

 (1.1) Chodzi o 17 kierowców, którym w 1999 roku kazano pozakładać jednoosobowe firmy.

 (1.1) Już w czasie trwania kursu trzy osoby zdecydowały się kupić własny komputer. Skończyliśmy na tym, że państwo pozakładali sobie skrzynki e-mailowe, mają swoje numery Gadu-Gadu, korzystają z Wikipedii.

 (1.1) Po gwałtownej tegorocznej zwyżce cen wielu rolników pozakłada znowu plantacjaantacje truskawek licząc na powrót truskawkowego boomu, a za dwa lata zaczną je znowu wyorywać.

 (1.1) Bolesław Chrobry, zamierzywszy powściągnąć napaści pogan ościennych, niepokojących Polskę, pozakładał liczne na pograniczach grody i silnemi je załogami poobsadzał.

 (1.2) Trzeba byłoby monitorować teren. Kamery pozakładać, a kogo na to stać?

 (1.2) W niedzielę 6 kwietnia i poniedziałek 7 kwietnia rano drogowcy nie zdążyli ponownie pozakładać piaskarek.

 (1.2) Żeby się ustrzec od nieproszonych wizyt [...] na parterze są zabezpieczone w mocne okiennice, przytrzymywane potężnemi żelaznemi sztabami, które niedawno pozakładał Podbereski.

 (1.2) Za prąd też płaciłoby się mniej, gdyby pozakładać energooszczędne żarówki.

 (1.3) Dzieci mogły potrzymać policyjną pałkę, pozakładać kajdanki i przymierzać kamizelkę kuloodporną.

 (1.3) – Japończycy byli w Bobrku (dzielnicy Bytomia), jak wyjeżdżali, to maski pozakładali.

 (1.3) Jak później zeznała poszkodowana, napastnik najpierw zdjął z siebie ubranie, pozakładał na siebie duże worki foliowe, które oklejał na sobie taśmą, aby utworzyły rodzaj przeźroczystego kombinezonu.

 (1.3) Wina ojca idzie w syna;
niegodnych synowie niegodni;
ten przeklina, ów przeklina —
ród pamięta, brat pamięta,
kto te pozakładał pęta…

 (1.4) Stołki były pozakładane książkami, ponarzucane ścierkami, a i przejść było trudno pomiędzy flaszkami i garnkami, które drogę zalegały.

 (1.4) Wszystkie książki pozakładane liśćmi figowymi, których tu mnóstwo, nawet w naszym ogrodzie.

 (1.4) Przed sennemi jego oczyma zwijały się, mijając jak w tańcu, Elsa i Stasia. W pokoju pełno było podarków otrzymanych dnia tego… pozakładane niemi stoliki, pozarzucane kanapki, a wszystko tak śliczne…

 (1.5) Słońce już było nad zachodem, gdy Chariton dźwignął się z ziemi, konie pozakładał i pomalutku pociągnął ku wsi drogą…

 (1.7) Na jesionowej nowiutkiej komodzie ogromna księga w skórę oprawna o tęczowych brzegach; otworzyłem — „Zbiór Praw,” pozakładany w kilku miejscach kawałkami szarego papieru.

 (1.7) Art Fry [...] Jego śpiewnik cały był pozakładany papierowymi zakładkami, które miały pomóc w znalezieniu potrzebnych utworów.

 (1.7) Wśród tych świecideł i błyskotek… tu i owdzie leżały książki poprzewracane, pozakładane, rozpoczęte i niedoczytane…

 (1.8) Przez noc strudzone wojsko królewskie wśród kup umieconego śniegu pozakładało ognie i ogrzewało swe pokostniałe członki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozakładanie n., zakład mrz., zakładka ż., zakładnik mos.

 przym. zakładowy

 czas. zakładać ndk., założyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) założyć, utworzyć, stworzyć, pootwierać, otworzyć, zorganizować, uruchomić, rozkręcić, zbudować, pozawiązywać, zawiązać, powołać do życia, postanowić, ufundować

 (1.2) zainstalować, założyć, powstawiać, wstawić, umocować, powprawiać, wprawić, osadzić

 (1.3) ponakładać, powkładać, nałożyć, włożyć, założyć, wsunąć, nasunąć, ponaciągać, powciągać, wciągnąć, ponadziewać, nadziać

 (1.4) pozarzucać, pozapełniać, pokryć, przykryć, poobkładać, poobrzucać

 (1.7) pozaznaczać

Wiktionary


pozalecać

1. zalecić po kolei, wiele razy;
2. pozalecać się - spędzić jakiś czas na zalecaniu się


SJP.pl


pozalegać

zalec po kolei, w wielu miejscach


SJP.pl


pozalepiać

zalepić wiele czegoś lub zalepić coś w wielu miejscach


SJP.pl


pozaliniowy

leżący, znajdujący się poza linią


SJP.pl


pozaliteracki

inny niż literacki, niewchodzący w zakres literatury


SJP.pl


pozamaciczny

przymiotnik

 (1.1) med. dziejący się/mający miejsce poza macicą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzãmaˈt͡ɕit͡ʃnɨ, AS: pozãmaćičny

Wiktionary


pozamartwiać

pozamartwiać się - spędzić pewien czas na zamartwianiu się


SJP.pl


pozamarzać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) na skutek mrozu stwardnieć w dużej ilości lub w wielu miejscach

 (1.2) o wielu ludziach lub zwierzętach: umrzeć z powodu wychłodzenia organizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W bruzdach woda pozamarzała, ale kiedy się po nich stąpało, nogi grzęzły w lodowatej mazi.

 (1.2) Na palcach wylicza kolegów, którzy pozamarzali zeszłej zimy, większość z nich była pod wpływem alkoholu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamarzać ndk., zamarznąć ndk.

 przym. pozamarzany, zamarznięty

Wiktionary


pozamaterialny

1. będący poza sferą dóbr materialnych;
2. będący poza materią; duchowy


SJP.pl


pozamałżeński

przymiotnik

 (1.1) odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, także. będący rezultatem takiego działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Główną składową Przejścia była przemiana wzorca płodności (spadek liczby dzieci, szczególnie drugiej i następnych kolejności, opóźnienie momentu posiadania dzieci i wzrost przeciętnego wieku macierzyństwa oraz przesunięcie dominanty wieku rodzenia dzieci ku starszym rocznikom, zwiększenie częstości występowania intencjonalnej bezdzietności) oraz przekształcenia w procesie tworzenia i rozpadu rodzin (malejąca skłonność do zawierania małżeństw i pojawianie się nowego typu związków, takich jak kohabitacja, radykalny wzrost odsetka urodzeń pozamałżeńskich, rosnąca częstość rozwodów).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci, AS: pozãmau̯žẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


pozamiatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozamiatać.

Wiktionary


pozamiejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się poza miastem, wywodzący się spoza miasta

Wiktionary


pozamienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozamieniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozamieniać dk.

Wiktionary


pozamieszczać

zamieścić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pozamieszkiwać

o wielu: zacząć gdzieś mieszkać kolejno, jeden po drugim


SJP.pl


pozamykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozamykać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozamykać dk.

 rzecz. zamek mrz.

Wiktionary


pozamykać

czasownik dokonany

 (1.1) zamknąć wiele otwartych rzeczy

 (1.2) zamknąć, zagrodzić wiele przejść, ulic

 (1.3) zamknąć wiele osób (np. w więzieniu)

 (1.4) przerwać działalność wielu placówkaacówek

 (1.5) wyłączyć dopływ z wielu źródeł (jak gaz, woda, itp.)

 (1.6) inform. zakończyć pracę wielu programów

czasownik zwrotny

 (2.1) pozamykać się → zamknąć się na wiele zamków

 (2.2) pozamykać się → o wielu osobach: zamknąć się gdzieś

 (2.3) pozamykać się → o wielu rzeczach: stać się zamkniętymi, zatrzaśniętymi, złożonymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozamykaj wszystkie okna i jedziemy do cioci na grilla.

 (1.3) Szeryf ogłosił, że pozamyka wszystkich bandytów na Dzikim Zachodzie.

 (1.4) W roku 1939 okupanci natychmiast pozamykali polskie szkoły wyższe, w tym także Uniwersytet Poznański.

 (1.6) Przed wyjściem pozamykał wszystkie programy i wyłączył komputer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzãˈmɨkat͡ɕ, AS: pozãmykać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozamykanie n., zamek mrz.

Wiktionary


pozamęczać

zamęczyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pozanaczyniowo

→ pozanaczyniowy


SJP.pl

Patrz:

pozanaczyniowy

pozanaczyniowy

znajdujący się poza naczyniami krwionośnymi


SJP.pl


pozanatowski

przymiotnik

 (1.1) odbywający się, dokonywany poza NATO

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzãnaˈtɔfsʲci, AS: pozãnatofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 skr. NATO

Wiktionary


pozaniżać

zaniżyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pozaodsetkowy

nieobejmujący odsetek, dotyczący innych form opłat lub zysków


SJP.pl


pozaoficjalny

niemający oficjalnego charakteru


SJP.pl


pozaorywać

orząc, poprzewracać warstwy ziemi na drugą stronę


SJP.pl


pozapalny

będący następstwem zapalenia


SJP.pl


pozaparlamentarny

istniejący, działający poza parlamentem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. dziejący się, działający poza parlamentem

Wiktionary


pozapierać

1. poopierać coś o coś i silnie nacisnąć;
2. pozapierać się -
a) poodpychać się od jakiegoś punktu oparcia;
b) wielokrotnie nie przyznać się do czegoś


SJP.pl


pozapierdalać

wulgarnie: spędzić pewien czas na zapierdalaniu


SJP.pl


pozapinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozapinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozapinać dk.

Wiktionary


pozaplanowy

wykraczający poza plan; nadplanowy


SJP.pl


pozapodatkowy

dotyczący obciążeń lub dochodów innych niż podatki


SJP.pl


pozapolicyjny

niebędący częścią policji


SJP.pl


pozapolityczny

niezwiązany z polityką


SJP.pl


pozapominanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozapominać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozapominać dk.

Wiktionary


pozaprogramowy

taki, który nie został ujęty w programie, odbywający się poza programem; nadobowiązkowy, fakultatywny, pozaplanowy


SJP.pl


pozaprzyrodniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekol. pochodzący spoza przyrody, istniejący poza nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdający formułuje problemy wynikające z eksploatowania zasobów odnawialnych i nieodnawialnych; potrafi przewidzieć przyrodnicze i pozaprzyrodnicze przyczyny i skutki zakłóceń równowagi ekologicznej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyrodniczy

 rzecz. przyroda ż.

Wiktionary


pozaracjonalny

niedający się racjonalnie uzasadnić


SJP.pl


pozarażać

1. zarazić wiele osób lub zwierząt; zarazić jednego po drugim;
2. wywołać u wielu osób poglądy, zainteresowania itp. podobne do własnych


SJP.pl


pozaredakcyjny

niedotyczący redakcji, znajdujący się poza obrębem redakcji itp.


SJP.pl


pozaregulaminowo

przysłówek

 (1.1) w sposób nieopisany w regulaminie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dajcie spokój z tym regulaminem. Tu możemy się zachowywać pozaregulaminowo.

Wiktionary


pozarejestracyjny

dotyczący użycia produktu poza zakresem jego urzędowej rejestracji


SJP.pl


pozaroboczy

nieobejmujący czasu pracy; wolny, nieroboczy


SJP.pl


pozarolniczy

niemający związku z rolnictwem


SJP.pl


pozarozumowy

nieoparty na rozumie, irracjonalny, intuicyjny


SJP.pl


pozarywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozarywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozarywać dk.

Wiktionary


pozarzyn

Pozarzyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Wyszogród.

Wieś szlachecka "Pożarzyno" położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi wyszogrodzkiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


pozarzynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozarzynać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przerżnąć, przerzynać, dorżnąć, pozarzynać dk.

 rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary


pozarządowy

przymiotnik

 (1.1) działający poza rządem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjęto założenie, że sektor niezależny – organizacje pozarządowe (NGO = Non-Governmental Organization) będzie prowadził w Brazylii niezależną konferencję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔvɨ, AS: pozažõndovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) społeczny

Wiktionary


pozarządówka

potocznie: organizacja pozarządowa


SJP.pl


pozasejmowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) istniejący, mający miejsce lub pracujący poza Sejmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyglądając się pozasejmowej aktywności posłów można dostrzec kilka prawidłowości.

Wiktionary


pozasesyjny

odbywający się lub wykonywany poza oficjalną sesją, np. handel pozasesyjny


SJP.pl


pozasiadać

o grupie osób: usiąść kolejno, jeden po drugim


SJP.pl


pozasklepiać

spowodować zabliźnienie wielu ran


SJP.pl


pozastanawiać

pozastanawiać się - spędzić pewien czas na zastanawianiu się


SJP.pl


pozastygany

taki, który pozastygał


SJP.pl


pozasychany

taki, który pozasychał


SJP.pl


pozasystemowy

odbywający się poza jakimś systemem, niedotyczący jakiegoś systemu


SJP.pl


pozaszczytowy

dotyczący czasu poza szczytem


SJP.pl


pozaszkolny

przymiotnik

 (1.1) odbywający się poza szkołą

 (1.2) odbywający się nie w ramach nauki szkolnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkoła ż.

 przym. szkolny

 czas. przeszkalać, przeszkolić

Wiktionary


pozaszpitalny

mający miejsce lub funkcjonujący poza szpitalem


SJP.pl


pozasądownie

bez udziału sądu


SJP.pl


pozasądowo

→ pozasądowy


SJP.pl

Patrz:

pozasądowy

pozasądowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odbywający się bez udziału sądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Możliwość żądania świadczenia od wybranego przez siebie dłużnika przysługuje wierzycielowi zarówno w toku postępowania pozasądowego jak i sądowego, nie wyłączając etapu egzekucji.

Wiktionary


pozasłoneczny

znajdujący się poza Układem Słonecznym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) astr. znajdujący się poza Układem Słonecznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzynaście lat temu prof. Aleksander Wolszczan znalazł pierwszy pozasłoneczny układ planetarny.

Wiktionary


pozasłowny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) psych. wyrażony innymi środkami niż słowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownikarz mos.

 przysł. bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewerbalny

Wiktionary


pozateatralny

1. odbywający się poza teatrem, wykraczający poza działania teatru;
2. niezwiązany z teatrem - formą działalności artystycznej


SJP.pl


pozatraktatowo

→ pozatraktatowy


SJP.pl

Patrz:

pozatraktatowy

pozaukładowy

znajdujący się poza układem, np. jednostka pozaukładowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który funkcjonuje poza standardowym układem jednostek, miar

 (1.2) taki, który istnieje na zewnątrz określonego układu

Wiktionary


pozawczora

przysłówek

 (1.1) kresy. zob. pozawczoraj.

Wiktionary


pozawczoraj

dawniej: przedwczoraj, onegdaj


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) daw. dziś kresy. przedwczoraj

rzeczownik

 (2.1) daw. dzień przedwczorajszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzafˈt͡ʃɔraj, AS: pozafčorai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pozawczorajszy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) reg. pozawczorzu

Wiktionary


pozawerbalny

wyrażony za pomocą innych środków niż słowo


SJP.pl


pozawieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozawieszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozawieszać dk.

Wiktionary


pozawieszać

zawiesić wiele czegoś


SJP.pl


pozawiewać

o wietrze: wiejąc, pokryć czymś wiele czegoś lub coś w wielu miejscach


SJP.pl


pozawirtualny

istniejący poza rzeczywistością wirtualną


SJP.pl


pozawymiarowy

środowiskowo: mający nietypowe wymiary, nietypowy rozmiar; pozagabarytowy


SJP.pl


pozawyżać

zawyżyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pozazawodowy

niezwiązany z zawodem


SJP.pl


pozazdaniowy

niewchodzący w zakres zdania


SJP.pl


pozazdrościć

poczuć zazdrość


SJP.pl


pozaziemski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pochodzący spoza Ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego zdaniem naukowcy związani z SETI wystawili ludzkość na łaskę i niełaskę istot pozaziemskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ziemianin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosmiczny

Wiktionary


pozazmysłowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pozazmysłowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pozazmysłowy

 przysł. pozazmysłowo

Wiktionary


pozazmysłowy

niedający się poznać zmysłami; nadzmysłowy, ponadzmysłowy


SJP.pl


pozaświatowy

przymiotnik

 (1.1) sf. pochodzący spoza świata, w którym przebywa mówiący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ściągasz nas z roboty – w pełni bezpiecznej roboty – i sprzedajesz nam ściemę, żebyśmy zdjęli jakichś naprawdę przesadnie ubranych idiotów na targowisku, a potem wszyscy zaczynają do nas strzelać, łapią i wysyłają do jakiejś pozaświatowej rafinerii.

Wiktionary


pozbadnąć

regionalnie:
1. dopaść, dorwać się do czegoś;
2. pojąć, zrozumieć;
3. stracić do kogoś szacunek


SJP.pl


pozbawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pozbawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzbaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: pozbavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozbawienie dk.

 czas. pozbawić dk., pozbawiać ndk.

Wiktionary


pozbawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pozbawić)

 (1.1) niedokonany od|pozbawić.

czasownik zwrotny niedokonany pozbawiać się (dk. pozbawić się)

 (2.1) niedokonany od|pozbawić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozmowa z profesorem pozbawiła Adama pewności siebie.

 (1.1) Krach na giełdzie pozbawił go wszystkich oszczędności.

 (1.1) Z rynku wycofano zabawki pozbawione atestów.

 (1.1) Pustynia to obszar pozbawiony roślinności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈzbavʲjät͡ɕ, AS: pozbavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozbawienie n., pozbawianie n.

 czas. pozbawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odbierać, zabierać

Wiktionary


pozbawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sprawienie, że ktoś lub coś nie posiada danej rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowotarżanin aresztowany za stalking, groźby i pozbawienie wolności kobiety

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzbaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pozbavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozbawianie n.

 czas. pozbawić dk., pozbawiać ndk.

Wiktionary


pozbawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. pozbawiać)

 (1.1) sprawić, że ktoś lub coś nie posiada danej rzeczy

czasownik zwrotny dokonany pozbawić się (ndk. pozbawiać się)

 (2.1) stracić z własnej winy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈzbavʲit͡ɕ, AS: pozbavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozbawienie n., pozbawianie n.

 czas. pozbawiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odebrać, zabrać

Wiktionary


pozbierany

potocznie o człowieku: uporządkowany, zorganizowany


SJP.pl


pozbierać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) zgromadzić znaczne ilości czegoś, zbierając z wielu miejsc, jedno po drugim

 (1.2) usunąć skądś pewne przedmioty

czasownik zwrotny dokonany pozbierać się

 (2.1) o osobie powrócić do poprawnego funkcjonowania po trudnym okresie lub zdarzeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pozbieraj wszystkie swoje zabawki i schowaj je do szafy.

 (2.1) Ku uciesze współtowarzyszy frant puścił stróżowi taką finfę, że ów długo się po niej pozbierać nie mógł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈzbʲjɛrat͡ɕ, AS: pozbʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zbierać ndk.

 rzecz. zbieractwo n.

 przym. zbieracki

Wiktionary


pozbiorczy

związany z czasem po zbiorze (głównie owoców)


SJP.pl


pozbycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. odczasownikowy od|pozbyć.; zob. pozbycie się.

Wiktionary


pozbywalność

→ pozbywalny


SJP.pl

Patrz:

pozbywalny

pozbywalny

taki, którego można się pozbyć


SJP.pl


pozbywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pozbyć)

 (1.1) daw. uwalniać się od czego lub kogo (współcześnie stosowane w formie zwrotnej)

 (1.2) daw. być pozbawionym

czasownik zwrotny pozbywać się (dk. pozbyć się)

 (2.1) odsuwać od siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozbywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozbywać się

 (2.1) gubić, rozstawać się, usuwać, uwalniać się, wyzwalać się, wyzbywać się, daw. pozbywać

Wiktionary


pozbyć

pozbyć się - uwolnić się od czegoś; wyzbyć się czegoś, opuścić to, oddać itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pozbywać)

 (1.1) (daw.) dokonany od|pozbywać.

czasownik zwrotny dokonany pozbyć się (ndk. pozbywać się)

 (2.1) dokonany od|pozbywać się.

Wiktionary