czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spodziewać
Wiktionary
forma grzecznościowa używana na zakończenie listu lub w celu uhonorowania czyjejś obecności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozdrawiać.
Wiktionary
IPA: ˌpɔzdraˈvʲjä̃ɲɛ, AS: pozdravʹi ̯ä̃ńe
Wiktionary
czas. pozdrawiać
rzecz. pozdrowienie n.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. pozdrowić)
(1.1) witać
(1.2) przesyłać wyrazy szacunku, życzenia
Wiktionary
(1.2) Muszę również wspomnieć, że nasz pluton składał się jeszcze z pokoju 101, którego skład na łamach tej strony pozdrawiam.
Wiktionary
IPA: pɔˈzdravʲjät͡ɕ, AS: pozdravʹi ̯äć
Wiktionary
rzecz. pozdrowienie n., pozdrawianie n.
Wiktionary
młodzieżowo: pozdrowienia, pozdrawiam
SJP.pl
wykrzyknik
(1.1) posp. slang. pozdrawiam
Wiktionary
(1.1) Hej! Pozdro i narka!
Wiktionary
formułka lub gest podczas powitania lub żegnania kogoś
SJP.pl
formułka lub gest podczas powitania lub żegnania kogoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie
(1.2) odczasownikowy od|pozdrowić.
Wiktionary
IPA: ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pozdrovʹi ̯ė̃ńe
Wiktionary
rzecz. pozdrawianie n.
czas. pozdrawiać ndk., pozdrowić dk.
przym. pozdrowieniowy
Wiktionary
zdrobnienie od: pozdrowienia
SJP.pl
potoczne zdrobnienie od: pozdrowienie
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. pozdrawiać)
(1.1) dokonany od|pozdrawiać.
Wiktionary
(1.1) Bądź pozdrowiona przenajświętsza Maryo, Matko Boska; Królowo niebieska, Pani świata, błogosławiona między niewiastami.
Wiktionary
IPA: pɔˈzdrɔvʲit͡ɕ, AS: pozdrovʹić
Wiktionary
wykrz. zdrówko
rzecz. pozdrowienie n.
Wiktionary
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zajrzeć
Wiktionary
potocznie: pozdrowienia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozdzierać.
Wiktionary
czas. pozdzierać dk.
Wiktionary
człowiek pozujący na kogoś, chcący wydawać się innym niż jest; efekciarz, kabotyn, komediant
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pejor. ktoś nieudolnie charakteryzujący się na coś lub kogoś; imitator wzbudzający zażenowanie
Wiktionary
(1.1) Ten pozer udający gangstera nic ci nie zrobi, nigdy nikogo nie obrabował.
Wiktionary
IPA: ˈpɔzɛr, AS: pozer
Wiktionary
rzecz. pozerstwo n., poza ż., pozowanie n.
:: fż. pozerka ż.
czas. pozować
przym. pozerski
Wiktionary
(1.1) aktor, imitator, zgrywus, efekciarz, komediant
Wiktionary
pejoratywnie:
1. kobieta udająca kogoś innego, niż jest w rzeczywistości;
2. udawanie kogoś innego, niż się jest w rzeczywistości
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pejor. kobieta nieudolnie charakteryzująca się na coś lub kogoś; imitatorka wzbudzająca zażenowanie
Wiktionary
rzecz. pozer mos.
czas. pozować
Wiktionary
udawanie kogoś innego niż się jest w rzeczywistości; sztuczność w sposobie bycia
SJP.pl
zestalić po kolei, wiele razy
SJP.pl
zestrzelić po kolei, wiele razy
SJP.pl
pismo procesowe wszczynające procew cywilny zawierające skonkretyzowane żądanie określonego zachowania wysunięte przez składającego - powoda przeciwko określonej osobie - pozwanemu (Wikipedia)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) praw. pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;
Wiktionary
Pozew – pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające powództwo (skonkretyzowane żądanie określonego zachowania wysunięte przez składającego – powoda przeciwko określonej osobie – pozwanemu) oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa. Pozew nie musi zawierać podstawy prawnej przyszłego rozstrzygnięcia.
Wikipedia
(1.1) Sąd odrzucił pozew bez rozprawy, ponieważ uznał, że droga sądowa jest niedopuszczalna.
Wiktionary
IPA: ˈpɔzɛf, AS: pozef
Wiktionary
rzecz. pozwanie dk., pozywanie ndk., pozwany m., pozwana ż., powództwo n., pozewne n.
czas. nazywać, pozywać ndk., pozwać dk.
Wiktionary
przymiotnik od: Pozezdrze (wieś); pozezdyrski
SJP.pl
1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce
SJP.pl
Pozezdrze (niem. "Possessern", w latach 1938–1945 "Großgarten") – wieś w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Pozezdrze. Pozezdrze z przysiółkiem Zofiówka położone jest przy drodze krajowej numer 63 (Perły – Sławatycze – Domaczewo) i jest siedzibą gminy Pozezdrze.
Wikipedia
przymiotnik od: Pozezdrze (wieś); pozezdrski
SJP.pl
spędzić pewien czas na zgadywaniu
SJP.pl
zgrać po kolei, wiele razy
SJP.pl
zgrzać (połączyć termicznie) wiele czegoś
SJP.pl
czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zielenieć)
(1.1) nabrać zielonej barwy
(1.2) o produktach spożywczych: zepsuć się, nabierając zielonkawego odcienia
(1.3) o ludziach: bardzo zblednąć, aż do zielonkawego odcienia
Wiktionary
(1.1) Pozieleniał bruk na placu wokół fontanny i piski zabytkowy ratusz.
(1.3) Wszyscy pozielenieją z zazdrości na sam zapach tych placekacków!
Wiktionary
IPA: ˌpɔʑɛˈlɛ̃ɲɛ̇t͡ɕ, AS: poźelẽńėć
Wiktionary
rzecz. zielone nmos./n., ziele n., zielsko n., zioło n., zieleń ż., zieleniec mrz., zielonka ż., zielenica ż., zielenina ż., zielenizna ż., zieleniatka ż., zieleniak m., zieloność ż., zielnik ż., Zieleniec m., Zielona ż., Zielone, Zielonki nmos., Zieloni nmos., zielarz mos., zielarka ż., zieleniarstwo n., zielnictwo n., zielenienie n., zazielenienie n., zzielenienie n.
czas. zielenić ndk., zazielenić dk., zielenieć ndk., zazielenieć dk., zzielenieć dk.
przym. zielony, zielonawy, zielonkawy, zielenisty, zielny, zieloniutki, zieloniuchny, zieleniutki, zieleniuchny
przysł. zielono, zielonkawo, zieleniście
temsłow. zielono-
Wiktionary
(1.1) zzielenieć
(1.2) zzielenieć
(1.3) zzielenieć
Wiktionary
roślina o białych kwiatach, rosnąca w przydrożnych zaroślach
SJP.pl
Po
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) bot. mający liście jak poziewnik
Wiktionary
czasownik
(1.1) sporadycznie i raczej dyskretnie ziewać
Wiktionary
(1.1) Póki co zaparzono kawę i rodzina poziewując i drżąc zgromadziła się przy stole.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) śrpol. nazwa systematyczna|Fragaria vesca|L.|ref=tak., poziomka pospolita
(1.2) gw-pl|Biskupizna. przedwiośnie
(1.3) gw-pl|Wielkopolska środkowa. wiosna
Wiktionary
taki, który nastąpił po okresie zimnej wojny; postzimnowojenny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który dzieje się po zimnej wojnie
Wiktionary
(1.1) Napisał książkę o pozimnowojennych relacjach amerykańsko-rosyjskich.
Wiktionary
przym. zimnowojenny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który występuje bądź zostaje po zimie
Wiktionary
(1.1) W Elblągu trwa pozimowe oczyszczanie ulic i chodników z piasku.
Wiktionary
rzecz. zima ż.
przym. zimowy
przysł. zimą, zimowo
Wiktionary
1. położenie płaszczyzny prostopadłej w stosunku do pionu;
2. stopień czegoś, faza rozwoju;
3. kondygnacja, piętro;
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
(1.2) stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju
(1.3) stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy
(1.4) wartość jakiejś mierzalnej wielkości
(1.5) kondygnacja budynku
(1.6) etap gry komputerowej
Wiktionary
Poziom (płaszczyzna pozioma) – płaszczyzna prostopadła do kierunku działania siły ciężkości na powierzchni ciała niebieskiego lub w jej pobliżu.
W geofizyce rozróżnia się poziom jako płaszczyznę, a powierzchnia prostopadłą do kierunku pola grawitacyjnego Ziemi nazywa się geoidą.
Wikipedia
(1.3) Człowiek na poziomie nigdy nie da odczuć prostaczkowi swojej przewagi intelektualnej.
(1.4) Według ekonomistów złoty może do końca tygodnia zejść poniżej poziomu 3,86 za euro.
(1.6) Gracz musi doprowadzić bohatera do końca poziomu.
Wiktionary
IPA: ˈpɔʑɔ̃m, AS: poźõm
Wiktionary
rzecz. poziomica ż., poziomnica ż., poziomowanie n., wypoziomowanie n.
czas. poziomować ndk., wypoziomować dk.
przym. poziomy
przysł. poziomo
Wiktionary
(1.1) stopień
(1.5) kondygnacja, piętro
(1.6) etap
Wiktionary
plusknia poziomczak - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych
SJP.pl
zdrobnienie od: poziomka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: poziomka
Wiktionary
IPA: ˌpɔʑɔ̃ˈmɛt͡ʃka, AS: poźõmečka
Wiktionary
rzecz. poziomka
przym. poziomkowy
Wiktionary
1. linia na mapie łącząca punkty o jednakowej wysokości względem przyjętego poziomu odniesienia; izohipsa, warstwica
2. przyrząd wyznaczający poziome położenie płaszczyzn; poziomnica, libella, waserwaga
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. przyrząd do wyznaczania poziomu lub pionu;
(1.2) kartogr. linia na mapie łącząca punkty znajdujące się na tym samym poziomie;
Wiktionary
Poziomica (również poziomnica, waserwaga) utożsamiana czasem niezbyt precyzyjnie z libellą – przyrząd pomiarowy z wbudowanymi jedną lub wieloma (wtedy pod różnymi kątami) libellami rurkowymi, wykorzystujący siłę grawitacji ziemskiej do wyznaczania (z niewielką dokładnością) poziomości lub pionowości płaszczyzn w budownictwie.
Wikipedia
IPA: ˌpɔʑɔ̃ˈmʲit͡sa, AS: poźõmʹica
Wiktionary
rzecz. poziom m., poziomowanie n., wypoziomowanie n., poziomość ż., poziomnica ż.
czas. poziomować ndk., wypoziomować dk.
przym. poziomy, poziomowy
przysł. poziomo
Wiktionary
(1.1) libella, łata; gw. Górny Śląsk waserwoga, waserwaśka, reg. pozn. waserwaga, mądre drzewo
(1.2) warstwica, izohipsa
Wiktionary
roślina z rodziny różowatych występująca w kilku gatunkach o jadalnych, czerwonych owocach; owoc tej rośliny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Fragaria|ref=tak., roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;
(1.2) spoż. kulin. owoc poziomki (1.1)
Wiktionary
Po
Wikipedia
(1.2) Wiem, pamiętam, ty lubiłeś poziomki. / Pełną garścią wybierałeś z koszyka. / W tamtym lesie, gdzie gałęzie się plączą, / gdzie się drzewo z drugim drzewem dotyka.
Wiktionary
IPA: pɔˈʑɔ̃mka, AS: poźõmka
Wiktionary
rzecz. poziomkówka ż.
:: zdrobn. poziomeczka ż.
przym. poziomkowy, poziomkówkowy
Wiktionary
(1.1) lud. czerwona jagoda, podziemka
(1.2) reg-pl|Poznań|czerwone jagody.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący poziomek (krzaków i owoców)
(1.2) przyrządzony z poziomek, z dodatkiem poziomek
(1.3) mający kolor dojrzałego owocu poziomki, czerwony
Wiktionary
IPA: ˌpɔʑɔ̃mˈkɔvɨ, AS: poźõmkovy
Wiktionary
rzecz. poziomka ż., poziomeczka ż.
Wiktionary
krasopani poziomkówka - gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny różowatych
Wiktionary
rzecz. poziomka ż.
Wiktionary
przyrząd wyznaczający poziome położenie płaszczyzn; poziomica, libella, waserwaga
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zob. poziomica.
Wiktionary
IPA: ˌpɔʑɔ̃mʲˈɲit͡sa, AS: poźõmʹńica
Wiktionary
rzecz. poziomica ż., poziom mrz.
przysł. poziomo
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) równolegle do podłoża
(1.2) przen. bez polotu
Wiktionary
(1.1) Napisy zostały umieszczone poziomo na tle błękitnego nieba.
Wiktionary
rzecz. poziom mrz., poziomica ż., poziomnica ż., poziomomierz mrz., poziomość ż., poziomowanie n., poziomowskaz mrz., wypoziomowanie n.
czas. poziomować ndk., wypoziomować dk.
przym. poziomy, poziomowy
Wiktionary
(1.1) książk. horyzontalnie
(1.2) pospolicie
Wiktionary
miernik poziomu z urządzeniem do samoczynnego zapisu poziomu w funkcji częstotliwości; hipsograf
SJP.pl
ustawiać coś poziomo, wyznaczać poziom czegoś
SJP.pl
Poziomowskaz – urządzenie pomiarowe przeznaczone do ciągłego pomiaru lub monitorowania poziomu cieczy lub materiałów sypkich. Spotykanych jest kilkadziesiąt typów rozwiązań poziomowskazów wykorzystujących wiele zjawisk fizycznych jako zasadę działania. Najpopularniejsze metody pomiaru lub sygnalizacji poziomu to:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co poziome
Wiktionary
przym. poziomy
rzecz. poziomica ż.
przysł. poziomo
Wiktionary
1. równoległy do podstawy;
2. przestarzale: przeciętny, pospolity, przyziemny
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) prostopadły do kierunku siły grawitacji
Wiktionary
(1.1) Gdyby podłoga była pozioma, to śrubokręt nie wtoczyłby się pod szafę.
Wiktionary
IPA: pɔˈʑɔ̃mɨ, AS: poźõmy
Wiktionary
rzecz. poziom mrz., poziomica ż., poziomość ż.
czas. poziomować ndk., wypoziomować dk.
przysł. poziomo
Wiktionary
(1.1) horyzontalny
Wiktionary
występujący po zjednoczeniu, wywołany przez zjednoczenie
SJP.pl
zlepić wiele rzeczy lub zlepić coś w wielu miejscach
SJP.pl
wykonać sumowanie
SJP.pl
pozmagać się - powalczyć z jakimiś przeciwnościami
SJP.pl
1. zmarznąć jeden po drugim;
2. pozamieniać się w lód
SJP.pl
skrót od: poznański
SJP.pl
skrót
(1.1) = poznański
Wiktionary
rzecz. Poznań mrz.
przysł. poznańsko
przym. poznański
Wiktionary
1. dawniej: znak, objaw, oznaka;
2. w związku frazeologicznym: zmienić się nie do poznaki - zmienić się całkowicie, zmienić się tak, że trudno coś czy kogoś poznać
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od poznaniak
Wiktionary
rzecz. poznaniak m.
Wiktionary
Poznanka; potocznie:
1. Poznanianka (mieszkanka Poznania);
2. Poznanianka (mieszkanka Poznańskiego)
SJP.pl
potocznie: Poznanianin (mieszkaniec Poznania); Poznańczyk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. mieszkaniec Poznania
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: pɔˈznãɲak, AS: poznãńak
Wiktionary
rzecz. Poznań m., Poznańskie n., poznańskość ż., poznanianin m., poznańczyk m.
:: zdrobn. poznaniaczek m.
:: fż. poznaniaczka ż., poznanianka ż.
przym. poznański, podpoznański
Wiktionary
(1.1) poznanianin, poznańczyk; pot. pyra
Wiktionary
mieszkaniec Poznania; potocznie: Poznaniak, Poznańczyk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Poznania
(1.2) osoba pochodząca z Poznania, urodzona w Poznaniu
Wiktionary
IPA: ˌpɔznãˈɲä̃ɲĩn, AS: poznãńä̃ńĩn
Wiktionary
rzecz. Poznań m., Poznańskie n., Poznanianin m., Poznanianka ż., poznańczyk mos., poznaniak mos., poznańskość ż.
:: fż. poznanianka ż.
przym. poznański
Wiktionary
(1.1) pot. poznaniak, pyra; rzad. poznańczyk
Wiktionary
mieszkanka Poznania; Poznanka (potocznie)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Poznania
(1.2) kobieta pochodząca z Poznania, urodzona w Poznaniu
Wiktionary
IPA: ˌpɔznãˈɲãnka, AS: poznãńãnka
Wiktionary
rzecz. Poznań m., Poznaniak m., poznaniak m., Poznanianin m., Poznanianka m., poznańczyk m., Poznańskie n., posnaniana nmos., poznańskość ż.
:: fm. poznanianin m.
przym. poznański, podpoznański
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|poznać.
(1.2) zrozumienie istoty
Wiktionary
Poznanie – termin filozoficzny oznaczający odkrywanie (przedmiotu czy zagadnienia). Poznanie najczęściej dotyczy bytu, zjawiska lub konkretnych zagadnień filozoficznych.
Teoria poznania jako zagadnienie filozoficzne jest dziś rozwijana przez filozofów w ramach działu filozofii o nazwie epistemologia.
Wikipedia
(1.2) Niewiele jest istot, które tak dalece umykają poznaniu przyrodników, jak pustynny piaskowy ślimak.
Wiktionary
czas. poznać
rzecz. znawstwo n., zapoznanie n.
przysł. poznawczo
przym. poznawczy
Wiktionary
potocznie: Poznanianka (mieszkanka Poznania); Poznaniaczka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) możliwość zrozumienia, poznania czegoś lub kogoś
Wiktionary
dający się poznać
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|poznawać.
Wiktionary
czas. poznawać ndk.
rzecz. znawstwo n.
przysł. poznawczo
przym. poznawczy
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) dowiadywać się w wyniku doświadczenia lub obserwacji
(1.2) przekonywać się o czymś lub doświadczać czegoś
(1.3) nauczyć się czegoś
(1.4) domyślać się lub zauważać coś
(1.5) rozpoznawać coś po konkretnych cechach lub właściwościach
(1.6) rozpoczynać z kimś znajomość
(1.7) umożliwiać komuś znajomość z kimś drugim
Wiktionary
(1.1) W lipcu adepci taternictwa poznawali rozmaite warianty wejść na Świnicę.
(1.2) Poznawali, czym są jej humory, spędzając z nią odrobinę czasu każdego dnia.
(1.3) Poznawałem grę na akordeonie, gdy miałem osiem lat.
(1.4) Poznawał jej pragnienia, bo uwidoczniały się one na jej obolałej twarzy.
(1.5) Poznawała go zawsze po tym jego charakterystycznym stąpaniu.
(1.6) Morderca poznawał swoje ofiary przypadkowo.
(1.7) Będę poznawał cię z nimi jeden po drugim, gdy tylko zaczną przychodzić.
Wiktionary
czas. uznawać, znać, rozpoznawać, zaznajomić
rzecz. znajomość ż., poznawanie n., znawstwo n., zapoznanie n.
przysł. poznawczo
przym. poznawczy
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób poznawczy
Wiktionary
rzecz. poznanie n., poznawanie n.
czas. poznać dk., poznawać ndk.
przym. poznawczy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co poznawcze
Wiktionary
przym. poznawczy
Wiktionary
związany ze zdobywaniem wiadomości o czymś
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący poznania, zdobywania wiedzy o czymś
Wiktionary
(1.1) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).
(1.1) Geografia poznawcza próbuje odpowiedzieć na pytania typu: Dlaczego w Danii Kopenhaga jest postrzegana jako centrum, skoro miasto jest fizycznie i geograficznie położone na peryferiach?
Wiktionary
rzecz. poznanie n., poznawanie n., poznawczość ż.
czas. poznać dk., poznawać ndk.
przysł. poznawczo
Wiktionary
(1.1) kognitywny
Wiktionary
1. zdobyć wiadomości o czymś;
2. doświadczyć czegoś, przekonać się o czymś;
3. rozpoznać kogoś, coś po indywidualnych cechach;
4. zawrzeć znajomość z kimś; przedstawić kogoś komuś
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. poznawać)
(1.1) zdobyć wiedzę o czymś zwłaszcza poprzez bezpośrednie doświadczenie
(1.2) nawiązać znajomość z kimś
(1.3) rozpoznać kogoś lub coś
(1.4) domyślić się czegoś, przejrzeć kogoś
(1.5) zapoznać kogoś z kimś
czasownik zwrotny dokonany poznać się (ndk. poznawać się)
(2.1) zawrzeć znajomość
(2.2) dojść do dogłębnej wzajemnej znajomości
(2.3) właściwie kogoś lub coś ocenić
(2.4) rozpoznać się wzajemnie
Wiktionary
(2.3) — Co mnie jednak dziwi najmocniej, — prawiła — to okoliczność, że na podobnych lalkach nie poznają się mężczyźni. Dla żadnej kobiety, począwszy od Wąsowskiej, kończąc na mojej pokojówce, nie jest to sekret, że w Ewelinie nie zbudził się jeszcze ani rozum, ani serce; wszystko w niej śpi…
Wiktionary
IPA: ˈpɔznat͡ɕ, AS: poznać
Wiktionary
czas. znać, rozpoznawać, zaznajomić, odpoznać
rzecz. poznanie n., znajomość ż., znawstwo n., zapoznanie n.
przysł. poznawczo
przym. poznawczy
Wiktionary
1. zdobyć wiadomości o czymś;
2. doświadczyć czegoś, przekonać się o czymś;
3. rozpoznać kogoś, coś po indywidualnych cechach;
4. zawrzeć znajomość z kimś; przedstawić kogoś komuś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;
Wiktionary
Poznań ( Posen, Posnania) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad rzeką Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego.
Wikipedia
(1.1) Dwa lata temu przeprowadziłem się z Warszawy do Poznania.
(1.1) Teraz jego detektywi wysłali do CBŚ i Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu dokumenty, które według detektywa Waldemara Czerwińskiego dowodzą, że Jurkiewicz został zamordowany na zlecenie.
(1.1) Początkowo przedstawiciele kurii w Poznaniu uważali, że zgoda Watykanu będzie tylko formalnością.
(1.1) W styczniu i lutym 1945 Łazarz (wraz z Wildą) był pierwszą dzielnicą Poznania, z której wyparto Niemców.
Wiktionary
IPA: ˈpɔznãɲ, AS: poznãń
Wiktionary
rzecz. Poznanianin mos., Poznaniak mos., Poznański mos., poznaniak m., poznanianin mos., poznanianka ż., poznańczyk mos., Poznańskie n., poznańskość ż., posnaniana nmos.
przym. poznański, podpoznański
skr. pozn.
przysł. poznańsko
Wiktionary
(1.1) peryfr. gród Przemysła
Wiktionary
potocznie: Poznanianin (mieszkaniec Poznania); Poznaniak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzad. mieszkaniec Poznania
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: pɔˈznãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: poznãĩ ̯ṇčyk
Wiktionary
rzecz. Poznanianin mos., Poznaniak mos., poznanianin m., poznanianka ż., poznaniak m., poznaniaczka ż., Poznań m., poznańskość ż.
przym. poznański
Wiktionary
(1.1) poznanianin; pot. poznaniak, pyra
Wiktionary
przymiotnik od: Poznań, Poznańskie
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Poznaniem, dotyczący Poznania
przymiotnik jakościowy
(2.1) charakterystyczny dla Poznania lub poznaniaków, mający cechy lub właściwości przypisywane Poznaniowi lub poznaniakom
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Kornel przywiózł poznańskie smakołyki.
Wiktionary
IPA: pɔˈznãj̃sʲci, AS: poznãĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Poznanianin mos., Poznaniak mos., poznańskość ż., poznaniak m., poznanianka ż., poznanianin m., poznańczyk m., Poznań m., Poznańskie n., posnaniana nmos.
przym. podpoznański
przysł. poznańsko
skr. pozn.
Wiktionary
(1.1) skr. pozn.
(2.1) skr. pozn.
Wiktionary
przymiotnik od: Poznań, Poznańskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) województwo poznańskie, region poznański
Wiktionary
Poznańskie – region etnograficzny w zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej i dolnej Warty; zachodnia część Wielkopolski właściwej, na wschodzie granicząca z Kaliskiem.
Wikipedia
(1.1) Nasi rozbili w Poznańskiem sto czołgów, siedemdziesiąt samolotów strącono.
Wiktionary
IPA: pɔˈznãj̃sʲcɛ, AS: poznãĩ ̯sʹḱe
Wiktionary
rzecz. poznanianin mos., poznaniak mos., poznańskość ż., poznanianka ż., Poznań mrz., Poznanianin mos., Poznanianka ż., Poznaniak mos., Poznańczyk mos., Poznański mos., Poznańska ż.
przym. poznański
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) na sposób poznański, po poznańsku
Wiktionary
(1.1) Zaszlochała na widok poznańsko wyglądających dachów kamieniczek.
Wiktionary
rzecz. Poznań mrz.
przym. poznański
skr. pozn.
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ogół cech charakterystycznych dla Poznania i poznaniaków
Wiktionary
IPA: pɔˈznãj̃skɔɕt͡ɕ, AS: poznãĩ ̯skość
Wiktionary
rzecz. Poznań, Poznaniak, poznaniak, Poznanianin, poznanianin, Poznanianka, poznanianka, poznańczyk, Poznańskie
przym. poznański, podpoznański
Wiktionary
poniknąć; o wielu osobach, rzeczach:
1. stać się niewidocznym, przestać istnieć;
2. podziać się nie wiadomo gdzie
SJP.pl
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. poubierać
Wiktionary
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. poubierać buty
Wiktionary
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nakarmić wszystkie zwierzęta
Wiktionary
stwarzanie złudzenia, pozorów czegoś
SJP.pl
człowiek, który udaje, symuluje; symulant, udawacz, pozer
SJP.pl
przysłówek
(1.1) sprawiając wrażenie prawdziwego
Wiktionary
rzecz. pozornik mzw., pozoranctwo n., pozorant mos., pozorantka ż., pozorowanie n., pozór mrz., upozorowanie n.
czas. pozorować ndk., upozorować dk.
przym. pozorancki, pozorny
Wiktionary
(1.1) na pierwszy rzut oka, na pozór, niby, niczym, podobno, ponoć, rzekomo, widać, z pozoru
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: pozornie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ent. nazwa systematyczna|Trachys|Fabricius|ref=tak., chrząszcz z rodziny bogatkowatych
Wiktionary
Pozornik ("Trachys") – rodzaj chrząszczy z rodziny bogatkowatych i podrodziny Agrilinae. Obejmuje około 640 opisanych gatunków.
Wikipedia
(1.1) Spod liścia wygramolił się błyszczący pozornik i zaczął czyścić swe czułki.
Wiktionary
rzecz. pozór mrz., pozorność ż., pozorowanie n.
czas. pozorować ndk., upozorować dk., zapozorować dk.
przym. pozorny
przysł. pozornie
Wiktionary
cecha czegoś sprawiającego wrażenie prawdziwego; złudność, iluzoryczność, ułudność
SJP.pl
niebędący tym, czym się wydaje
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego
(1.2) stpol. okazały
(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ostrożny
Wiktionary
(1.1) Jako specjalista w zakresie pozornych przeżyć idol zachęca innych do utożsamienia się z życiem pozornym i płytkim.
Wiktionary
IPA: pɔˈzɔrnɨ, AS: pozorny
Wiktionary
rzecz. pozornik mzw., pozór m., pozorność ż., pozoracja ż., pozoranctwo n., pozorant m., pozorantka ż., pozorowanie n., upozorowanie n.
czas. pozorować ndk., upozorować dk.
przym. pozoracyjny
przysł. pozornie, pozoracyjnie
Wiktionary
(1.1) fałszywy, iluzoryczny, nierealny, nierzeczywisty, rzekomy, sztuczny, trefny, złudny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozorować.
Wiktionary
rzecz. pozornik mzw., upozorowanie n., pozór m., pozorność ż., pozoracja ż., pozoranctwo n., pozorant m., pozorantka ż.
czas. pozorować ndk., upozorować dk.
przym. pozorny, pozoracyjny
przysł. pozornie, pozoracyjnie
Wiktionary
(1.1) markowanie, fingowanie
Wiktionary
tworzyć pozory czegoś
SJP.pl
tworzyć pozory czegoś
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. zapozorować, upozorować)
(1.1) wywoływać złudne przeświadczenie o istnieniu określonego stanu, zjawiska lub wykonywaniu czynności
czasownik
(2.1) reg. śl. śledzić, pilnować lub uważnie obserwować kogoś
Wiktionary
(1.1) Chciał pozorować nieobecność w domu i zamknął się na klucz.
(1.1) Władze najczęściej przedstawiały to później jako nieszczęśliwy wypadek. Chyba że same mordowały kogoś niewygodnego, wtedy pozorowano samobójstwo.
(1.1) Kiedy się czegoś podejmiesz, działasz z pełną determinacją i do końca. [...] Usychasz w miejscach, gdzie pozoruje się pracę przerzucając papierki z jednego stosu na drugi.
Wiktionary
rzecz. pozorowanie n., pozornik mzw., pozór mrz., pozoracja ż., pozorant mos.
czas. zapozorować dk., upozorować dk., upozorowywać ndk.
przym. pozorny, pozoracyjny
przysł. pozornie
Wiktionary
(1.1) fingować, inscenizować, kamuflować, markować, maskować (się), pozować, reżyserować, symulować, ściemniać, udawać, zgrywać (się); książk. drapować się; pot. walić głupa
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
zewnętrzny, mylący wygląd czegoś, powierzchowne, łudzące wrażenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozostać.
Wiktionary
(1.1) Tego dnia stosunkiem głosów 17 378 581 do 8 4707 073 Brytyjczycy zadecydowali o pozostaniu w strukturach wolnego rynku europejskiego.
Wiktionary
czas. postawić, pozostać dk.
przym. pozostały
rzecz. pozostałość ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozostawać.
Wiktionary
IPA: ˌpɔzɔstaˈvãɲɛ, AS: pozostavãńe
Wiktionary
rzecz. pozostałość
czas. postawić, pozostawać ndk.
przym. pozostały
Wiktionary
o wielu osobach: zostać w jakimś miejscu
SJP.pl
czasownik (dk. pozostać)
(1.1) zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś
(1.2) być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się
(1.3) być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś
(1.4) być rozważanym po wyeliminowaniu pozostałych możliwości
Wiktionary
(1.1) Jeśli na ciało nie działa żadna siła lub siły działające równoważą się, to ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym.
(1.2) Planeta jednak pozostawała aktywna geologicznie, więc domniemywaliśmy, że ekosystem musi bazować na energii geotermalnej, a te rzekome duże organizmy zamieszkują siedliska podziemne.
(1.3) Na Yavinie 4 Sojuszowi pozostała zbieranina myśliwców i lekkich krążowników – starcia nad Scarifem nie przetrwały niemal żadne jednostki flagowe.
(1.4) Pozostawał zatem Han Solo. Corwi słyszała, że przemytnik i nieformalny rebeliant bywa mrukliwy, i nie była zachwycona, że Han został jej jako jedyna opcja, ale musiała spróbować.
Wiktionary
IPA: ˌpɔzɔˈstavat͡ɕ, AS: pozostavać
Wiktionary
rzecz. pozostawanie n., pozostałość
czas. zostawać, postawić
przym. pozostały
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozostawiać.
Wiktionary
czas. postawić, pozostawić, pozostawiać ndk.
rzecz. pozostawienie n.
Wiktionary
zostawić wiele czegoś
SJP.pl
czasownik
(1.1) zostawiać tak jak jest; nie zmieniać
Wiktionary
(1.1) Po godzinie prowadzimy bezapelacyjnie, pozostawiając konkurentów poza rufą.
(1.1) Gdziekolwiek ów człowiek szedł, pozostawiał podwójne ślady stóp.
Wiktionary
IPA: ˌpɔzɔˈstavʲjät͡ɕ, AS: pozostavʹi ̯äć
Wiktionary
rzecz. pozostawianie n., pozostawienie
czas. pozostawić, zostawiać, postawić
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. pozostawiać)
(1.1) zob. pozostawiać.
Wiktionary
(1.1) …mój Romeo tak naprawdę był niedojrzały emocjonalnie. Zamiast prawdziwej, szczerej miłości pozostawił po sobie maszynkę do golenia, parę zdjęć i zamęt w mojej głowie.
Wiktionary
rzecz. pozostawianie n., pozostawienie n.
czas. postawić, pozostawiać ndk.
Wiktionary
czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pozostawać)
(1.1) dokonany od|pozostawać.
Wiktionary
(1.1) Rodzice Adrianny dobrze o tym wiedzą, bo pozostają z nim w kontakcie.
Wiktionary
IPA: pɔˈzɔstat͡ɕ, AS: pozostać
Wiktionary
rzecz. pozostanie n., pozostałość
przym. pozostały
czas. postawić
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) coś, co zostało w danym miejscu po czymś
Wiktionary
(1.1) Pomimo dysponowania najnowocześniejszymi przyrządami, przez dłuższy czas nie mogli znaleźć pozostałości po wraku.
Wiktionary
IPA: ˌpɔzɔˈstawɔɕt͡ɕ, AS: pozostau̯ość
Wiktionary
rzecz. pozostawanie n., pozostanie n., pozostałek m., pozostałka ż.
czas. pozostawać ndk., pozostać dk.
przym. pozostały, pozostałościowy
Wiktionary
(1.1) resztka
Wiktionary
forma czasownika.
(1.1) ims. od pozostać; taki, który pozostał
przymiotnik relacyjny
(2.1) taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę
Wiktionary
(2.1) Ten mały egoista sam zjadł wszystkie ciastka nie myśląc o pozostałych dzieciach.
(2.1) Okolicę dworca oświetlała wieczorem tylko jedna latarnia, wszystkie pozostałe były zepsute.
Wiktionary
IPA: ˌpɔzɔˈstawɨ, AS: pozostau̯y
Wiktionary
rzecz. pozostałość ż., pozostałek m., pozostałka ż., pozostanie n., pozostawanie n.
czas. pozostać dk., pozostawać ndk.
przym. pozostałościowy
Wiktionary
(2.1) inny
Wiktionary
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pootwierać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozować.
Wiktionary
IPA: ˌpɔzɔˈvãɲɛ, AS: pozovãńe
Wiktionary
czas. pozować
rzecz. pozer mos.
Wiktionary
zdjęcie pozowane, fotografia pozowana - zdjęcie, fotografia, do których ktoś przybrał odpowiednią pozę
SJP.pl
1. słuzyć jako model malarzowi, fotografowi, rzeźbiarzowi itp.;
2. udawać kogoś, coś, zachowywać się sztucznie
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) przyjmować nieruchomą pozycję do zdjęcia lub obrazu
(1.2) udawać kogoś, kim się nie jest
Wiktionary
IPA: pɔˈzɔvat͡ɕ, AS: pozovać
Wiktionary
rzecz. pozowanie n., pozer m., pozerka ż., pozerstwo n., poza ż.
czas. upozować dk.
przym. pozerski, pozowany
Wiktionary
Po
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) reg-pl|Częstochowa. słodycze
(1.2) daw. gw-pl|Biecz. prezenty
Wiktionary
rzecz. war. pożołdy lm nm.
Wiktionary
1. taki, który się pozrastał;
2. łysostopek pozrastany - gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców
SJP.pl
zrosić po kolei, wiele razy
SJP.pl
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zrobić kilka rzeczy
Wiktionary
o grupie osób: zejść z konia, motoru lub innego pojazdu
SJP.pl
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o wielu ludziach poumierać
Wiktionary
(1.1) Ci starzi pozumiyrali, a młodzi tego nie pamiyntajóm. → Starzy poumierali, a młodzi nie pamiętają.
Wiktionary
zużyć po kolei, wiele razy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozwalać.
Wiktionary
IPA: ˌpɔzvaˈlãɲɛ, AS: pozvalãńe
Wiktionary
czas. pozwalać ndk., pozwolić dk.
rzecz. pozwolenie n.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. pozwolić)
(1.1) zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić
(1.2) umożliwiać, sprawiać, że coś staje się możliwe, wykonalne
Wiktionary
(1.1) Mama nie pozwala mi wracać tak późno.
(1.2) (…) rynek pozwalał budować mało, źle i tanio, a potem wynajmować drogo.
(1.2) Ten kurs pozwala nabrać biegłości w obsłudze komputera.
(1.2) Jestem wrogiem takiej ulubionej w Polsce filozofii, która pozwala wygrywać wojny na papierze. Jerzy Łojek wygrał na papierze powstanie listopadowe, Leszek Moczulski wygrał kampanię wrześniową 1939 roku.
Wiktionary
IPA: pɔˈzvalat͡ɕ, AS: pozvalać
Wiktionary
rzecz. pozwolenie n., pozwalanie n.
Wiktionary
(1.1) zezwalać, przyzwalać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozwalniać.
Wiktionary
czas. wolnieć, pozwalniać dk.
temsłow. wolno-
przym. wolny
Wiktionary
1. wezwać kogoś do stawienia się na procesie w charakterze oskarżonego lub świadka;
2. wnieść do sądu skargę przeciwko komuś
SJP.pl
1. wezwać kogoś do stawienia się na procesie w charakterze oskarżonego lub świadka;
2. wnieść do sądu skargę przeciwko komuś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozwać.
Wiktionary
rzecz. pozywanie n., pozew m., pozwany m., pozewne n.
czas. pozwać dk., pozywać ndk.
Wiktionary
1. wezwać kogoś do stawienia się na procesie w charakterze oskarżonego lub świadka;
2. wnieść do sądu skargę przeciwko komuś
SJP.pl
forma czasownika.
(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: pozwać
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) praw. osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo
Wiktionary
Pozwany (łac. "reus)" — strona bierna procesu cywilnego, przeciwko której skierowane zostało powództwo.
Wikipedia
(2.1) Pozwany zeznał, że powódka umyślnie go sprowokowała.
Wiktionary
IPA: pɔˈzvãnɨ, AS: pozvãny
Wiktionary
rzecz. pozew mrz.
:: fż. pozwana ż.
czas. pozwać dk., pozywać ndk.
Wiktionary
1. wezwać kogoś do stawienia się na procesie w charakterze oskarżonego lub świadka;
2. wnieść do sądu skargę przeciwko komuś
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. pozywać)
(1.1) zob. pozywać.
czasownik przechodni dokonany
(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaprosić
Wiktionary
(1.1) Uznała, że zaniżyli jej wyniki z matury i pozwała komisję.
Wiktionary
IPA: ˈpɔzvat͡ɕ, AS: pozvać
Wiktionary
rzecz. pozwany m., pozew mrz., pozwanie n., pozywanie n.
czas. pozywać ndk., przypozwać dk., przypozywać ndk., dopozwać dk.
Wiktionary
pozwierzać się - poopowiadać komuś swoje tajemnice
SJP.pl
poopuszczać ku dołowi
SJP.pl
1. zwiać po kolei, wiele razy;
2. potocznie: szybko uciekać przez pewien czas
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zgoda na coś lub uprawnienie dotyczące jakiejś czynności lub rzeczy
Wiktionary
Pozwolenie w sensie prawnym zwane niekiedy również zezwoleniem to możliwość indywidualnego uchylenia generalnego zakazu podejmowania danej działalności. Uznaje się bowiem, że pewne działalności nie mogą być, z różnych względów, powszechnie dostępne dla wszystkich podmiotów, wymagają one reglamentowania przez państwo (np. pozwolenie na budowę, pozwolenie na broń).
Wikipedia
(1.1) Otrzymałem pozwolenie na broń.
Wiktionary
IPA: ˌpɔzvɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: pozvolẽńe
Wiktionary
czas. pozwalać ndk., zezwalać ndk.
rzecz. pozwalanie n.
Wiktionary
(1.1) zezwolenie
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. pozwalać)
(1.1) zob. pozwalać.
Wiktionary
(1.1) – Nie możemy pozwolić na dalszą sowietyzację – oświadczyła któregoś dnia.
Wiktionary
IPA: pɔˈzvɔlʲit͡ɕ, AS: pozvolʹić
Wiktionary
rzecz. pozwalanie n.
Wiktionary
(1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie niechać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) konkretne ułożenie ludzkiego ciała
(1.2) położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów
(1.3) o urządzeniu: odpowiednie ustawienie działania, tryb działania
(1.4) miejsce w jakimś spisie
(1.5) sport. miejsce zawodnika
(1.6) ranga kogoś w stosunku do innych osób w grupie
(1.7) pot. film, książka
(1.8) ekon. stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych
(1.9) w warcabach i szach. ułożenie bierek na szachownicy w danym momencie gry
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Siedzenie w pozycji wyprostowanej pozwala nam swobodniej oddychać.
(1.2) Radar pokazuje pozycję samolotu względem lotniska.
(1.3) To urządzenie musi pracować w pozycji poziomej lub pod kątem maksymalnie 5° (= pięć stopni) do poziomu.
(1.3) Przed włączeniem urządzenia należy sprawdzić, czy włącznik jest w pozycji „0” (= zero).
(1.4) Twoje nazwisko jest na pierwszej pozycji.
(1.4) Niektóre pozycje w tym wykazie są błędne.
(1.5) Ten piłkarz gra na pozycji obrońcy.
(1.5) Jeden z zawodników grający na pozycji skrzydłowego ma ponad 210 cm (= centymetrów) wzrostu.
(1.6) Umacniamy na rynku naszą pozycję lidera.
(1.6) Tomek zastąpi Krzysztofa na pozycji kierownika naszej firmy.
(1.7) Internetowy katalog naszej biblioteki zawiera ponad 10 000 pozycji.
(1.8) Inwestor przeczuwając spadki na jutrzejszej sesji zajął krótką pozycję.
Wiktionary
IPA: pɔˈzɨt͡sʲja, AS: pozycʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. apozycja ż., pozycjonowanie n., opozycja ż.
czas. pozycjonować ndk.
przym. pozycyjny
Wiktionary
(1.1) poza, postawa
(1.2) usytuowanie, umiejscowienie, położenie, ustawienie
(1.6) ranga, znaczenie, status
Wiktionary
dobra pozycjonalne - produkty lub usługi, których wartość jest oceniana w stosunku do innych
SJP.pl
1. urządzenie do ułożenia kogoś lub czegoś we właściwej pozycji;
2. nadajnik w pojeździe monitorujący jego pozycję
SJP.pl
pozycjonowanie produktu - działania mające na celu wytworzenie u konsumentów pożądanego przez przedsiębiorstwo wizerunku produktu; plasowanie produktu
SJP.pl
Po
Wikipedia
1. w informatyce: poprawiać pozycję strony internetowej w wynikach wyszukiwania;
2. w informatyce: rozmieszczać elementy graficzne na stronie internetowej;
3. określać miejsce, w którym znajduje się jakiś obiekt;
4. ustawiać w określonej pozycji;
5. ustalać pozycję firmy lub towaru na rynku w stosunku do konkurencji
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) środ. inform. poprawiać pozycję strony internetowej na listach wyników wyszukiwarek internetowych
Wiktionary
rzecz. opozycja ż., pozycjonowanie n., wypozycjonowanie n., pozycja ż.
czas. wypozycjonować dk.
przym. pozycyjny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co pozycyjne
Wiktionary
przym. pozycyjny
Wiktionary
przymiotnik od: pozycja
SJP.pl
środowiskowo: pozyskiwanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozyskać.
Wiktionary
czas. pozyskiwać, pozyskać dk.
Wiktionary
związany z pozyskaniem
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. pozyskiwać)
(1.1) dokonany od|pozyskiwać.
Wiktionary
(1.1) Dniami i nocami głowiła się, jak odwrócić nieszczęście i pokierować sprawą w ten sposób, by pozyskać dla Jakuba prawo pierworództwa.
(1.1) Możesz radzić się, konsultować lub pozyskać informacje i wyjaśnienia, które ułatwią Ci twórcze rozwiązanie problemu.
Wiktionary
IPA: pɔˈzɨskat͡ɕ, AS: pozyskać
Wiktionary
rzecz. pozyskanie n., zysk
czas. pozyskiwać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozyskiwać.
Wiktionary
(1.1) Mój wujek i ciocia uważają, że pozyskiwanie wełny z owiec to prymitywne barbarzyństwo; dlatego noszą wyłącznie ubrania z bawełny.
Wiktionary
czas. pozyskiwać ndk.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. pozyskać)
(1.1) przekonywać do siebie
(1.2) stawać się posiadaczem czego
Wiktionary
(1.2) Nasz organizm nie jest w stanie samodzielnie wytwarzać aminokwasów egzogennych, dlatego ważne jest, abyśmy pozyskiwali je poprzez dietę lub suplementy diety takie jak odżywka białkowa.
Wiktionary
rzecz. pozyskanie n., pozyskiwanie n.
czas. pozyskać dk.
Wiktionary
(1.1) zjednywać, werbować
(1.2) zdobywać, uzyskiwać
Wiktionary
rezystor półprzewodnikowy, którego rezystencja wzrasta wraz ze wzrostem temperatury
SJP.pl
Pozystor – rodzaj termistora, który zwiększa swą rezystancję (oporność) pod wpływem wzrostu temperatury; termistor typu PTC (Positive Temperature Coefficient).
Wikipedia
krótko trwająca cząstka elementarna, elektron o ładunku elektrycznym dodatnim; antyelektron; pozytron
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. cząstka elementarna będąca antycząstką elektronu;
Wiktionary
Pozyton, antyelektron (nazywany też pozytronem wskutek kalkowania ang. nazwy "positron") – elementarna cząstka antymaterii oznaczana symbolem e+, będąca antycząstką elektronu. Należy do grupy leptonów.
Jej ładunek elektryczny jest równy +1 (jednostce ładunku elementarnego), masa jest równa masie elektronu. Spin pozytonu jest połówkowy.
Wikipedia
(1.1) antyelektron
Wiktionary
Pozytonium (pozyt, pozytronium, symbol Ps) – quasi-stabilny atom egzotyczny złożony z elektronu #PATRZ i jego antycząstki – pozytonu #PATRZ. Orbity obu cząstek i dostępne poziomy energetyczne są podobne jak dla atomu wodoru (czyli elektronu i protonu).
Ze względu na mniejszą masę zredukowaną, poziomy energii mają mniejszą wartość, co za tym idzie częstotliwości emitowanego światła odpowiadające liniom widmowym jest około dwa razy mniejsza niż w odpowiednie w atomie wodoru.
Wikipedia
krótko trwająca cząstka elementarna, elektron o ładunku elektrycznym dodatnim; antyelektron; pozyton
SJP.pl
przestarzałe: postawa, poza
SJP.pl
1. dodatnia strona czegoś;
2. odbitka fotograficzna otrzymywana z negatywu;
3. dawny rodzaj małych organów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fot. otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu
(1.2) poligr. w rotograwiurze i offsecie: nie odwrócona kopia obrazu służąca do dalszej reprodukcji
(1.3) poligr. w autotypii: kopia uzyskana na płycie metalowej przez naświetlanie negatywu
Wiktionary
Pozytyw – odwrotność negatywu. W filmie, pozytywowa kopia pokazowa filmu na błonie fotograficznej do wyświetlania w kinie.
W fotografii, pozytyw jest obrazem fotograficznym odwzorowującym prawidłowo (zgodnie z rzeczywistością) obraz istniejący w naturze, a mówiąc dokładniej: odzwierciedla wprost proporcjonalnie różnice pomiędzy jasnością i barwą poszczególnych miejsc w fotografowanym obrazie.
Wikipedia
rzecz. pozytywność ż., pozytywka ż.
przym. pozytywny, pozytywowy, pozytywkowy
przysł. pozytywnie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) artysta tworzący dzieła oparte na filozofii pozytywizmu
(1.2) zwolennik pozytywizmu
Wiktionary
(1.2) Romantycy za źródło odrodzenia uważali uczucie, a pozytywiści rozum i wiedzę.
Wiktionary
przym. pozytywistyczny
rzecz. pozytywizm mrz., pozytywność ż.
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) artystka tworząca dzieła oparte na filozofii pozytywizmu
Wiktionary
przym. pozytywistyczny
rzecz. pozytywizm mrz., pozytywność ż.
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z pozytywizmem, właściwy pozytywizmowi
Wiktionary
rzecz. pozytywizm m., pozytywista m., pozytywistka ż., pozytywność ż.
Wiktionary
nurt literacki występujący w okresie od powstania styczniowego do lat dziewiećdziesiątych XIX w , głoszący wiarę w postęp, zdobycze nauki, postulujący kulturalną i gospodarczą odbudowę państwa przez pracę u podstaw
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) filoz. kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego
(1.2) liter. socjol. prąd umysłowy, literacki i społeczny w Polsce w latach 1863–1890, krytykujący romantyzm, propagujący zdobycze nauki i kult pracy
Wiktionary
Pozytywizm – kierunek w filozofii i literaturze zainicjowany przez Augusta Comte'a w drugiej połowie XIX wieku ("Kurs filozofii pozytywnej").
Wikipedia
rzecz. pozytywność ż., pozytywista mos., pozytywistka
przym. pozytywistyczny, pozytywny
Wiktionary
urządzenie mechaniczne grające po nakręceniu jakąś melodię, umieszczane w zegarach, puzderkach, zabawkach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. pudełko lub skrzynka z nakręcanym, mechanicznym instrumentem muzycznym odtwarzającym dźwięki dzięki wypustkom na obrotowym elemencie szarpiącym o zęby metalowego grzebienia;
Wiktionary
Pozytywka – mechaniczny instrument muzyczny, z grupy idiofonów wydający dźwięki wskutek zaczepiania metalowymi wypustkami umieszczonymi na obrotowym wałku o zęby odpowiednio nastrojonego metalowego grzebienia. Wałek, który mógł być wymienny, wprowadzano w ruch głównie za pomocą sprężynowego mechanizmu napędowego. Układ wypustek definiuje melodię.
Wikipedia
rzecz. pozytyw m., pozytywność ż.
przym. pozytywkowy, pozytywowy, pozytywny
przysł. pozytywnie
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z pozytywką, dotyczący pozytywki
Wiktionary
rzecz. pozytyw mrz., pozytywka ż.
Wiktionary
środowiskowo: człowiek zasługujący na pozytywną opinię; człowiek pozytywny
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób pozytywny
Wiktionary
rzecz. pozytywka ż., pozytyw m., pozytywność ż.
przym. pozytywny
Wiktionary
(1.1) dobrze
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: pozytywnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: pozytywny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co pozytywne; cecha tych, którzy są pozytywni
Wiktionary
rzecz. pozytywka ż., pozytyw m., pozytywista ż., pozytywistka ż., pozytywistyczność ż., pozytywizm m.
przym. pozytywny, pozytywistyczny
przysł. pozytywnie, pozytywistycznie
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) przynoszący korzyści
(1.2) przychylnie nastawiony
(1.3) kierujący się wartościami budzącymi szacunek; o wysokich walorach
(1.4) z potwierdzoną obecnością w badaniu
Wiktionary
Pozytywny – utwór zespołu IRA pochodzący z szóstej płyty "Ogrody". Piosenka została zamieszczona na dziewiątym miejscu na krążku, trwa 4 minuty i 36 sekund i należy do jednego z dłuższych utworów znajdujących się na płycie.
Tekst utworu opowiada o przezwyciężeniu strachu. Autorem tekstu, jak i kompozytorem utworu jest gitarzysta Piotr Łukaszewski.
Wikipedia
(1.1) Kraje Ameryki Środkowej zdały sobie sprawę, że program rozwoju zielonej turystyki w Świecie Majów przyniesie pozytywne skutki i korzyści.
(1.2) Na podstawie pozytywnej opinii KSUS gen. bryg. T. Kasprzycki 29.04.1935 r. zatwierdził aparat centralny typu PZO-Lev dla artylerii przeciwlotniczej (załącznik 4).
Wiktionary
IPA: ˌpɔzɨˈtɨvnɨ, AS: pozytyvny
Wiktionary
rzecz. pozytywka ż., pozytywność ż., pozytyw m., pozytywizm m.
przysł. pozytywnie
Wiktionary
(1.1) dobry, konstruktywny, korzystny, owocny
(1.2) aprobujący, optymistyczny, przychylny
(1.3) chwalebny, godny pochwały, godny polecenia, przykładny, wartościowy, wzorowy
(1.4) dodatni
Wiktionary
→ pozytyw
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z pozytywem, dotyczący pozytywu
Wiktionary
rzecz. pozytyw m., pozytywka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozywać.
Wiktionary
rzecz. pozwanie n., pozew m., pozwany m., pozewne n.
czas. pozywać ndk., pozwać dk.
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) wzywać kogoś do stawienia się na procesie jako oskarżony lub świadek
(1.2) wnosić przeciwko komuś skargę do sądu
(1.3) daw. wołać, przyzywać, wzywać
Wiktionary
(1.2) Asia wbiła wzrok w podłogę i usłyszała tym razem już wyraźnie: Twój ojciec i twój wujek tego nie darują, pozywamy, kurde!
Wiktionary
rzecz. pozwany m., pozew m., pozwanie n., pozywanie n.
czas. nazywać, pozwać dk.
Wiktionary
zzuć po kolei, wiele razy
SJP.pl
zewnętrzny, mylący wygląd czegoś, powierzchowne, łudzące wrażenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) to, co jest widoczne na zewnątrz, nierzadko udane
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. uwaga
(1.3) stpol. wygląd
Wiktionary
(1.1) Kaśka wydaje się być radosna, ale to tylko pozory. Śmierć przyjaciela bardzo ją przybiła.
(1.2) Dej se pozór. → Uważaj.
Wiktionary
IPA: ˈpɔzur, AS: pozur
Wiktionary
rzecz. pozornik mzw., pozorność ż., pozoracja ż., pozoranctwo n., pozorant m., pozorantka ż., pozorowanie n., upozorowanie n.
czas. pozorować ndk., upozorować dk.
przym. pozorny, pozoracyjny
przysł. pozornie, pozoracyjnie
Wiktionary
(1.1) symulacja, udawanie, płaszczyk, pretekst, mina
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pozłacać.
Wiktionary
rzecz. pozłota ż., pozłotka ż., pozłotek m., pozłotko n., pozłocistość ż., pozłotnictwo n., pozłotnik m., złoto n., złoty mzw., złocień mrz.
czas. pozłacać ndk., pozłocić dk.
przym. pozłocisty, złoty, złotówkowy
przysł. pozłocisto, złoto
wykrz. złociutka
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który został pokryty warstwą złota
forma czasownika.
(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: pozłacać
Wiktionary
(1.1) Nad obu orszakami: tym, którego wozy i konie stały jak w ziemię wryte, i tym, który, w barwistych strojach, jak łan ściętych kwiatów na pozłacanej ziemi leżał, świeciło w górze, jasne, ale łagodne słońce i z woniami ambry, sandału, cynamonu, piżma, aloesu, przeciągały obłoki kadzidłowego dymu.
(1.1) Moja siostra nosi pozłacany naszyjnik.
Wiktionary
czas. pozłacać ndk., pozłocić dk.
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor
Wiktionary
(1.1) Nie patrzyłem na cenę i kupiłem miedziane kubki z misami, wszystko pozłacane i rzeźbione.
Wiktionary
czas. złocić, pozłocić dk.
rzecz. złoto n., pozłacanie n., złoty mzw., złocień mrz., pozłotnik mos.
przysł. złoto
przym. złoty, pozłacany, złotówkowy
wykrz. złociutka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co pozłociste
Wiktionary
przym. pozłocisty
rzecz. pozłacanie n.
Wiktionary
poetycko: złoty, złocisty, pozłacany
SJP.pl
1. warstewka złota, którą powleka się inny materiał;
2. pozorna świetność;
3. dawniej:
a) pozłacanie, pozłocenie;
b) w kulinariach: żółte oczka tłuszczu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) warstwa żółtego tłuszczu (np. w rosole)
Wiktionary
rzecz. pozłacanie n., pozłotnik mos., złocień mrz., złotko n., złoto n., złoty mzw.
wykrz. złociutka, złotko
przysł. złoto
przym. złoty, złotówkowy
Wiktionary
1. cienka folia pokryta warstewką metalu w kolorze złota lub srebra, używana głównie do pakowania artykułów spożywczych; pazłotko, pozłotko, sreberko, cynfolia, staniol;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; eszolcja, maczek
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
cienka folia pokryta warstewką metalu w kolorze złota lub srebra, używana głównie do pakowania artykułów spożywczych; pozłotka, pazłotko, sreberko, cynfolia, staniol
SJP.pl
Pozłotnictwo – rzemiosło artystyczne zajmujące się pokrywaniem podłoża metalami, zwykle szlachetnymi.
Do pozłotnictwa nie zalicza się technik stosowanych w jubilerstwie i metaloplastyce, np. złocenia ogniowego, galwanicznego czy platerowania. Również stosowane współcześnie złote farby w sprayu i w płynie nie zaliczają się do klasycznego pozłotnictwa.
Wikipedia
rzemieślnik zajmujący się pozłacaniem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzem. rzemieślnik pokrywający przedmioty metalami szlachetnymi
Wiktionary
rzecz. pozłacanie n., pozłotnictwo n., pozłota ż., złoto n., złotnik mos.
czas. pozłacać ndk., pozłocić dk.
Wiktionary
pozłotka;
1. cienka warstwa złota na metalu nieszlachetnym; pozłota;
2. warstwa błyszczącego metalu imitująca złoto; pozłótko
SJP.pl
warstwa błyszczącego metalu imitująca złoto; pozłótka, pozłotka
SJP.pl
dawniej: uczynić coś ciemnym, mrocznym; przyciemnić, oćmić
SJP.pl
ćpać wiele razy lub przez pewien czas
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Poćwiardówka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Brzeziny, na terenie Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich.
Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie brzezińskim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.
Wikipedia
dawniej: poćwiartować
SJP.pl
skrót od: połowa
SJP.pl
skrót
(1.1) = połowa
Wiktionary
dolna część jednej połowy ubioru rozpinającego się z przodu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) połowa części dolnej ubioru rozpinającego się z przodu
(1.2) jedna z dwóch rozsuwanych części namiotu
(1.3) daw. pas tkaniny
Wiktionary
rzecz. poły nmos., połowa ż., połówka ż., połowienie n., przepołowienie n.
czas. połowić ndk., przepołowić dk.
przym. połówkowy
licz. pół
Wiktionary
(1.3) bryt
Wiktionary
mieszkaniec Połabia
SJP.pl
mieszkanka Połabia
SJP.pl
teren pomiędzy rzekami Łabą i Odrą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. kraina historyczna położona pomiędzy rzekami Łabą i Soławą na zachodzie, Odrą na wschodzie, Morzem Bałtyckim na północy i Rudawami na południu;
Wiktionary
Połabie znane także jako Połabszczyzna – kraina historyczna położona na terenie dzisiejszych północno-wschodnich Niemiec, pomiędzy rzekami Łabą i Soławą na zachodzie, Odrą na wschodzie, Morzem Bałtyckim na północy i Rudawami na południu, w granicach krajów związkowych takich jak Brandenburgia, Meklemburgia-Pomorze Przednie, Saksonia, Saksonia-Anhalt, Szlezwik-Holsztyn oraz Turyngia. We wczesnym średniowieczu region był zamieszkiwany przez plemiona Słowian połabskich.
Wikipedia
rzecz. Połabianin mos., Połabianka ż., połabszczyzna ż., Łaba ż., połabski mrz.
przym. połabski
Wiktionary
przymiotnik od: Połabie
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Połabiem i Połabianami, dotyczący Połabia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język połabski;
Wiktionary
rzecz. Łaba ż., Połabie n., Połabian mos., Połabianka ż.
przym. nadłabski, łabski
Wiktionary
(2.1) skr. połab.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który posługuje się językiem połabskim
(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem połabskim
(1.3) spisany, stworzony w języku połabskim
Wiktionary
IPA: pɔˈwapskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: pou̯apskoi ̯ẽũ̯zyčny
Wiktionary
regionalnie: połaskotać
SJP.pl
połacica leszczynówka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych
SJP.pl
spędzić pewien czas na ładowaniu
SJP.pl
łajanie; wymyślanie komuś; obelżywy zwrot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obraza, obelga, obraźliwy zwrot, uwaga
Wiktionary
(1.1) Czy muszę pokutować za cudze grzechy i słuchać tych połajanek?
Wiktionary
IPA: ˌpɔwaˈjãnka, AS: pou̯ai ̯ãnka
Wiktionary
rzecz. połajanie n., łajanie n.
czas. łajać ndk., połajać dk.
Wiktionary
(1.1) bura, reprymenda; przest. admonicja, paternoster; eufem. pot. opeer; pot. ochrzan, opieprz, wygawor; wulg. opierdol
Wiktionary
połajdaczyć się - spędzić pewien czas na łajdaczeniu się
SJP.pl
Połajewko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Połajewo.
W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie pilskim.
Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 178.
Wikipedia
nazwa dwóch wsi w Polsce
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik od: Połajewo
SJP.pl
potocznie: człowiek kaleki, wykrzywiony chorobą; człowiek o połamanych kończynach
SJP.pl
czasownik
(1.1) dokonany od|łamać.
Wiktionary
(1.1) Rutallaroo obnażył kły, uniósł prawą rękę i wysunął połamane, odbarwione pazury.
Wiktionary
rzecz. łamanie n.
Wiktionary
miasto w Polsce
SJP.pl
Po
Wikipedia
przymiotnik od: Połaniec
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) od Połaniec
Wiktionary
(1.1) Na miejsce łowiska wybrali okolice Turska, nieopodal połanieckiej elektrowni.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwãˈɲɛt͡sʲci, AS: pou̯ãńecʹḱi
Wiktionary
rzecz. Połaniec
Wiktionary
1. połapać się - potocznie: zrozumieć;
2. spędzić czas na łapaniu czegoś
SJP.pl
Połapin – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Kiwity.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.
Wikipedia
o cechach połapkowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
Po
Wikipedia
o cechach połapkowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|połaskotać.
Wiktionary
czas. połaskotać dk.
przym. łaskotliwy
Wiktionary
połaszczyć się - ulec chęci na coś; złasić się, połakomić się
SJP.pl
rodzina roślin z rzędu goryczkowców; loganiowate
SJP.pl
o cechach połatowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
ten, kto się zajmuje poławianiem czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś, kto zajmuje się poławianiem czegoś
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) zob. poławiacz min.
Wiktionary
rzecz. łów mrz.
czas. poławiać
Wiktionary
kobieta zajmująca się poławianiem czegoś
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. połowić)
(1.1) łowić ryby lub inne zwierzęta wodne; urządzać połowy
czasownik zwrotny niedokonany poławiać się
(2.1) daw. być łowionym (o rybach)
Wiktionary
(1.1) Kutry z naszego portu poławiają dorsze, bowiem sezon śledziowy zaczyna się u nas dopiero w połowie lipca.
(2.1) W Dniestrze poławiają się sumy i czeczugi.
Wiktionary
rzecz. połów mrz., poławianie n., poławiacz mos., łowca mos., łowiectwo n., łów mrz.
czas. łowić ndk., połowić dk., odłowić dk., wyłowić dk.
przym. łowny, łowiecki
Wiktionary
(1.1) łowić, odławiać, wyławiać; pot. rybaczyć
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lud. drugi dzień świąt Bożego Narodzenia
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lud. zwyczaj chodzenia po domach i składania życzeń w dniu połazów (1.1);
(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lud. upominki i monety wręczane winszującym chłopcom podczas połazów (1.2)
Wiktionary
rzecz. połaźnik mos., połaźniczek mos., połaźniczka ż.
Wiktionary
część jakiegoś obszaru, jakiejś przestrzeni; szmat, płat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. duża część jakiegoś obszaru lub jakiejś przestrzeni
(1.2) bud. archit. część dachu stanowiąca jedną płaszczyznę
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Znaczne połacie lasu zaatakowały korniki.
Wiktionary
IPA: ˈpɔwat͡ɕ, AS: pou̯ać
Wiktionary
rzecz. połaciówka ż., połeć m.
przym. połaciowy
Wiktionary
mieszkaniec Połańca (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Połańca (miasta w Polsce)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lud. zdrobn. od: połaźnik
Wiktionary
(1.1) (gwara.) Jo je mały połaźniczek, przyniós żech Wóm tu trojniczek. / Trojniczek se weście, sy mnie się nie śmiyjcie.
Wiktionary
rzecz. połaźnik mos., połaźniczka ż., połazy lm nm.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lud. ozdobiona bibułą gałązka drzewa iglastego zostawiana przez połaźników u gospodarzy podczas połazów
Wiktionary
rzecz. połaźnik mos., połaźniczek mos., połazy nmos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lud. chłopak chodzący na połazy
Wiktionary
rzecz. połaźniczka ż., połazy lm nm.
:: zdrobn. połaźniczek mos.
Wiktionary
wieś w Polsce
SJP.pl
Połażejewo (hist. "Polczewo", "Poleszeyewo", "Poleseyewo", "Polazejewo", niem. "Pfohlsheim") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska, przy trasie drogi wojewódzkiej nr 432. Wieś jest siedzibą sołectwa "Połażejewo".
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Połchówko (kaszb. "Pôłchówkò", niem. "Polchowken", dawniej "Polchau", "Polchowo") – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa. Leży na północnym obrzeżu kompleksu leśnego Puszczy Darżlubskiej i w obszarze źródłowym Czarnej Wody. Ma statu sołectwa.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. pot. Połczyn-Zdrój
Wiktionary
IPA: ˈpɔwt͡ʃɨ̃n, AS: pou̯čỹn
Wiktionary
przym. połczyński
Wiktionary
miasto w województwie zachodniopomorskim
SJP.pl
rzeczownik, nazwa własna
(1.1) geogr. polska miejscowość uzdrowiskowa na Pomorzu Zachodnim;
Wiktionary
}|-
Połczyn-Zdrój ( Bad Polzin) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, uzdrowisko lecznicze na Pomorzu Zachodnim, położone nad rzeką Wogrą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Połczyn-Zdrój, dekanatu, nadleśnictwa. Ośrodek turystyczny na Pojezierzu Drawskim, gdzie leczy się schorzenia reumatyczne, neurologiczne i niepłodność, ośrodek wytwórni wód mineralnych.
Wikipedia
IPA: pɔwˈt͡ʃɨ̃n‿zdruj, AS: pou̯čỹn‿zdrui ̯
Wiktionary
przym. połczyński
rzecz. połczynianin m., połczynianka ż.
Wiktionary
(1.1) Połczyn
Wiktionary
mieszkaniec Połczyna-Zdroju
SJP.pl
mieszkanka Połczyna-Zdroju
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik od: Połczyn-Zdrój
SJP.pl
potocznie:
1. lekko pogładzić, zwykle przyjemnie; połaskotać, pogłaskać, pomuskać;
2. w przenośni: powiedzieć komuś coś miłego, pochwalić, sprawić komplement
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. łechtać)
(1.1) lekko dotknąć, przesunąć czymś po skórze w sposób wywołujący łaskotanie
(1.2) przen. sprawić komuś przyjemność mentalnie
Wiktionary
rzecz. połechtanie n.
Wiktionary
(1.1) połaskotać, pogłaskać
(1.2) dogodzić, schlebić
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. duży kawał słoniny lub mięsa;
2. bok zwierzęcia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) duży kawał słoniny lub mięsa
(1.2) łow. bok zwierzęcia
Wiktionary
(1.1) Połcie zaniesiono do obozowiska w sąsiedztwie.
Wiktionary
IPA: ˈpɔwɛt͡ɕ, AS: pou̯eć
Wiktionary
rzecz. połać ż.
Wiktionary
opowiedzieć trochę kłamstw; pokłamać
SJP.pl
rzeczownik, nazwa własna
(1.1) daw. pomorski odpowiednik zdrobnienia Pełka
Wiktionary
IPA: ˈpɔwka, AS: pou̯ka
Wiktionary
spędzić jakiś czas na łkaniu; popłakać, poszlochać
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. połykać)
(1.1) dokonany od|połykać.
Wiktionary
(1.1) Chwytam ćmę z powietrza i próbuję ją połknąć, nim uderzy mnie jej paskudny smak. Do czego to doszło, że jadam ćmy.
Wiktionary
rzecz. połknięcie n., połyk mrz., połykanie n.
czas. połykać ndk.
Wiktionary
spędzić pewien czas na łobuzowaniu; pobroić, porozrabiać, popsocić
SJP.pl
mieszkaniec Połocka
SJP.pl
mieszkanka Połocka
SJP.pl
miasto na Białorusi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Białorusi;
Wiktionary
Połock ( Полацак, "Połacak") – miasto w północnej części Białorusi, u ujścia Połoty do Dźwiny, ok. 81,0 tys. mieszkańców (2020). Centrum rejonu połockiego. Przemysł elektromaszynowy (w tym zbrojeniowy), chemiczny, odzieżowy, skórzano-obuwniczy, mineralny, drzewny, spożywczy, węzeł komunikacyjny, nieczynny port lotniczy; muzea.
Wikipedia
przym. połocki
Wiktionary
przymiotnik od: Połock
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Połockiem, dotyczący Połocka
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. Połock mrz., połocczanin mos., połocczanka ż.
Wiktionary
plemię słowiańskie należące do plemienia Krywiczów
SJP.pl
Połoczanie – plemię słowiańskie zaliczane do Słowian wschodnich. Głównym jego ośrodkiem był Połock. Wchodziło w skład Krywiczów.
Wikipedia
członek plemienia słowiańskiego należącego do plemienia Krywiczów
SJP.pl
rozpościerający się szeroko, rozległy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) lekko pochyły, o niewielkim spadku, niestromy
forma rzeczownika.
(2.1) M., B. i W. lm. połóg
Wiktionary
(1.1) Połogie zbocza góry porastał las bukowy.
Wiktionary
IPA: pɔˈwɔɟi, AS: pou̯oǵi
Wiktionary
(1.1) niestromy
Wiktionary
1. w medycynie: związany z połogiem - okresem po porodzie, w którym w organizmie matki ustępują zmiany zachodzące podczas ciąży i porodu, np. gorączka połogowa; poporodowy, puerperalny;
2. dawniej: związany z połogiem - porodem
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący połogu
Wiktionary
rzecz. połóg m.
Wiktionary
Połomin – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Suchowola.
Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
roślina z rodziny goździkowatych, rosnąca w miejscach piaszczystych
SJP.pl
Po
Wikipedia
łąka leżąca powyżej górnej granicy lasów w Karpatach Wschodnich
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geogr. ekol. łąka położona powyżej granicy lasów w Karpatach Wschodnich, w szczególności w Bieszczadach;
Wiktionary
Połonina – lokalna nazwa zbiorowisk muraw alpejskich i subalpejskich wykształconych ponad górną granicą lasu w Karpatach Wschodnich, w Polsce najczęściej wiązana z Bieszczadami.
Jest to piętro roślinności o charakterze naturalnym, którego zasięg poszerzony został znacznie przez działalność człowieka (szałaśnictwo, wycinanie zarośli, krzewów i drzew, wypalanie lasu, koszenie trawy, koszarowanie, wypas owiec i bydła).
Wikipedia
(1.1) Pasterze spędzają na połoninach długie miesiące.
Wiktionary
przym. połoninowy
Wiktionary
→ połonina; połoninny
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) geogr. biol. odnoszący się do połoniny, mający związek z połoniną
Wiktionary
rzecz. połonina ż.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Połoski – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Piszczac.
Wieś ekonomii brzeskiej w drugiej połowie XVII wieku. Niegdyś istniała gmina Połoski.
Wieś jest sołectwem w gminie Piszczac. W roku 2021 wieś liczyła 359 mieszkańców.
Wikipedia
wynik podzielenia jedności przez dwa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jedna z dwóch równych części całości
(1.2) środek pomiędzy dwiema równymi połowami (1.1)
Wiktionary
Połowa (dodatkowa nazwa w j. niem. Puhlau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Polska Cerekiew.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.
Wikipedia
(1.1) Jacek zjadł jedną połowę placekacka, a ja drugą.
(1.1) Urodziłem się w Małkini w 1937 roku w lipcu. Znaczy, w połowie lipca. Właściwie w drugiej połowie lipca. Dokładnie 17 lipca.
Wiktionary
IPA: pɔˈwɔva, AS: pou̯ova
Wiktionary
rzecz. poła ż., przepołowienie n., połówka ż., połowica ż., połowinki nmos.
przym. połowiczny, połówkowy
przysł. połowicznie
licz. pół
czas. przepołowić
Wiktionary
(1.1) połówka, pół; daw. połowica
Wiktionary
koczowniczy lud turecki; Kumanowie, Komanowie
SJP.pl
Połowcy (nazywani też Komanami lub Kumanami) – lud pochodzenia turkijskiego, należący do grupy kipczackiej, który swoje pierwotne siedziby w VIII wieku miał na stepach Kazachstanu i południowej Syberii w górnym biegu rzeki Irtysz. Byli spokrewnieni z Turkami seldżuckimi. Ich język, zwany także kumańskim należy do grupy języków kipczackich. Golili głowy pozostawiając dwa długie warkocze. Charakterystyczne w ich ubiorze były krótkie kaftany.
Wikipedia
1. żartobliwie: żona;
2. dawniej: połowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żart. żona
(1.2) daw. połowa
Wiktionary
Połowica ( Паловіца; Половица) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Zalesie.
Wikipedia
IPA: ˌpɔwɔˈvʲit͡sa, AS: pou̯ovʹica
Wiktionary
rzecz. połowa ż., połówka ż., połowinki nmos., połowiczność ż.
przym. połowiczny, połówkowy
przysł. połowicznie, wpół
licz. pół
Wiktionary
krocznik połowiczak - motyl z rodziny miernikowcowatych
SJP.pl
przysłówek
(1.1) częściowo, nie do końca
Wiktionary
(1.1) Choć powoli i połowicznie, zaczęto naprawiać dawne krzywdy: przyjęto ustawę o restytucji i rehabilitacji, dzięki której ukradziony majątek powraca do prawowitych właścicieli.
Wiktionary
rzecz. połowa ż., połowica ż.
przym. połowiczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co połowiczne
Wiktionary
przym. połowiczny
rzecz. połowica ż.
Wiktionary
spełniający wyznaczone zadania tylko częściowo
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) książk. spełniający swoje zadania tylko częściowo, nie całkiem skuteczny
Wiktionary
rzecz. połowa ż., połowica ż., połowiczność ż.
przysł. połowicznie
Wiktionary
dotyczący połowy ciała, np. bezwład połowiczy, porażenie połowicze
SJP.pl
członek koczowniczego ludu tureckiego; Kuman, Koman
SJP.pl
dotyczący Połowców, charakterystyczny dla Połowców
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Połowcami, dotyczący Połowców
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język połowiecki;
Wiktionary
rzecz. Połowiec mos.
Wiktionary
(1.1) kipczacki, kumański
(2.1) kipczacki, kumański
Wiktionary
impreza organizowana w połowie nauki w szkole średniej lub wyższej; półmetek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) reg. połowa jakiegoś okresu, np. studiów
(1.2) reg. impreza zorganizowana z okazji połowinek (1.1)
Wiktionary
(1.1) W związku ze zbliżającymi się połowinkami w moim liceum rozpoczęłam poszukiwania cudownej sukienki. (z Internetu)
Wiktionary
rzecz. połowa ż., połówka ż., połowica ż.
licz. pół
przym. połówkowy
przysł. wpół
Wiktionary
(1.1) półmetek
(1.2) półmetek
Wiktionary
1. kłoda, kloc przepołowione wzdłuż
2. gwarowo: połowiczność
SJP.pl
dzielić na pół
SJP.pl
w okresie pańszczyźnianym: gospodarowanie na cudzym polu w zamian za połowę plonów z niego
SJP.pl
Połownictwo ( sharecropping, métayage, aparcería, издoльщина) – forma dzierżawy ziemi i gospodarstw, w której właściciel ziemi otrzymuje tytułem czynszu część zbiorów (od 1/3 do 3/4) od dzierżawcy (połownika). Polska nazwa pochodzi od oddawania połowy zbioru.
Wikipedia
1. dawniej: rolnik uprawiający cudze pole, oddający w zamian połowę uzyskanego plonu;
2. w dawnej Polsce: kmieć posiadający o połowę mniej gruntów niż inni
SJP.pl
gatunek węża, często hodowany w terrariach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) zool. gad z największej rodziny węży;
Wiktionary
IPA: ˈpɔwɔs, AS: pou̯os
Wiktionary
rzecz. połozowate nmos.
Wiktionary
rodzina węży z rzędu łuskonośnych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Colubridae|Oppel|ref=tak., rodzina węży z rzędu łuskonośnych;
Wiktionary
Połozowate (Colubridae) – rodzina węży z grupy Alethinophidia. Inne nazwy używane dla tej rodziny to wężowate lub węże właściwe.
Do rodziny połozowatych należy większość obecnie żyjących węży. W maju 2025 należało do niej 2156 z 4187 znanych gatunków węży, czyli około 51,5%.
Wikipedia
(1.1) Zaskrońcowate należą do połozowatych.
Wiktionary
rzecz. połoz mzw.
Wiktionary
(1.1) wężowate, węże właściwe
Wiktionary
o cechach połozowatych (rodzina węży)
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) miejsce znajdowania się czegoś
(1.2) warunki, w jakich znajduje się dana osoba lub obiekt
(1.3) odczasownikowy od|położyć.
Wiktionary
Położenie – wielkość fizyczna określająca umiejscowienie danego ciała w przestrzeni względem wybranego układu współrzędnych. Wielkość ta, w zależności od kontekstu, w jakim jest użyta, może występować jawnie jako wektorowa wielkość fizyczna określająca kierunek i odległości danego obiektu od wybranego punktu odniesienia, który umiejscawia się zwykle w początku układu współrzędnych. Wówczas wektor punktu odniesienia do tego ciała nosi nazwę wektora wodzącego.
Wikipedia
(1.1) Azotki glinu, galu i indu przyjmują diamentopodobną strukturę wurcytu, w której atomy zajmują tetraedryczne położenia.
(1.1) Położenie regionu powoduje, że przez większość dni wiosennych pogoda jest słoneczna.
(1.2) Twoje położenie w obecnej sytuacji jest fatalne.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: pou̯ožẽńe
Wiktionary
czas. położyć
przym. pokładny
rzecz. pokładełko n., pokład mrz., pokładziny nmos., położnica ż., pokładne n.
ims. położony
Wiktionary
(1.1) lokalizacja, usytuowanie, pozycja, umiejscowienie, ulokowanie
(1.2) sytuacja
Wiktionary
pielęgniarka specjalizująca się w odbieraniu porodów; akuszerka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. kobieta pomagająca przy porodach
Wiktionary
Po
Wikipedia
(1.1) Położna poradziła nam, żebyśmy kupili materacyk gryczano-kokosowy.
Wiktionary
IPA: pɔˈwɔʒna, AS: pou̯ožna
Wiktionary
rzecz. połóg m., położnictwo n., położnik m., położnica ż., położniczka ż.
:: fm. położny m.
czas. położyć dk., pokładać ndk.
przym. położniczy
Wiktionary
(1.1) przest. akuszerka; gw. Górny Śląsk hebama, hyjbama
Wiktionary
kobieta w połogu; także kobieta rodząca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gin. kobieta w okresie połogu
Wiktionary
rzecz. połóg m., położnik m., położna ż., położnictwo n., położenie n.
czas. położyć ndk.
przym. położniczy
Wiktionary
1. dział medycyny zajmujący się ciążą, porodem i połogiem;
2. oddział w szpitalu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) med. gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu
(1.2) med. oddział szpitalny przeznaczony dla położnic
Wiktionary
Położnictwo – dziedzina medycyny zajmująca się fizjologicznym okresem ciąży, porodu i połogu. Ściśle związana z ginekologią.
W starożytności położnictwo opierało się wyłącznie[] na intuicji. Współczesne położnictwo oparte jest na podstawach naukowych, które budowano od XVI w. (Ambroise Paré i in.)[]
Wikipedia
rzecz. położna ż., położnica ż., położnik mos., połóg mrz.
przym. położniczy
czas. położyć
Wiktionary
(1.1) akuszeria, akuszerstwo
(1.2) oddział położniczy
Wiktionary
→ położnik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. lekarzka specjalistka zajmująca się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu
Wiktionary
rzecz. położnik mos., położna ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) med. związany z położnictwem, dotyczący położnictwa
Wiktionary
rzecz. łóżko n., łoże n., połóg m., położnictwo n., położnik mos., położna ż., położnica ż.
czas. położyć
Wiktionary
(1.1) przest. akuszerski, akuszeryjny
Wiktionary
osoba specjalizująca się w odbieraniu porodów; akuszer, położny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu
Wiktionary
(1.1) Moja żona w czasie ciąży, a potem połogu, była pod opieką doświadczonego ginekologa i położnika.
Wiktionary
IPA: pɔˈwɔʒʲɲik, AS: pou̯ožʹńik
Wiktionary
rzecz. połóg m., położnictwo n., położnica ż., położna ż.
:: fż. położniczka ż.
przym. położniczy
Wiktionary
(1.1) akuszer
Wiktionary
mężczyzna specjalizujący się w odbieraniu porodów; położnik, akuszer
SJP.pl
imiesłów przymiotnikowy bierny w użyciu przymiotnikowym
(1.1) znajdujący się, usytuowany w danym miejscu
imiesłów przymiotnikowy bierny
(2.1) zob. położyć.
(2.2) znajdujący się, usytuowany w danym miejscu
Wiktionary
(1.1) Czy wiecie, gdzie znajduje się najniżej położony punkt w Polsce?.
(1.1) Widziałam piękny zamek położony pośród zielonych wzgórz.
(2.2) Trzustka położona jest w jamie brzusznej za żołądkiem.
(2.2) Kutno położone jest w centralnej Polsce.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwɔˈʒɔ̃nɨ, AS: pou̯ožõny
Wiktionary
rzecz. położenie n.
czas. położyć dk.
Wiktionary
(1.1) umiejscowiony, usytuowany, znajdujący się
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany
(1.1) dokonany od|kłaść.
(1.2) dokonany od|pokładać.
(1.3) mat. daw. zdefiniować, podstawić, określić
Wiktionary
(1.1) Wydobyła płytę z koperty, położyła ją na obrotowym talerzu i przesunęła ramię z igłą magnetyczną na brzeg.
Wiktionary
IPA: pɔˈwɔʒɨt͡ɕ, AS: pou̯ožyć
Wiktionary
rzecz. położenie n., pokładanie n., położna ż., łoże n., położnictwo n., pokład m., łóżko n., pokładziny nmos., położnica ż., pokładełko n., pokładne n.
czas. kłaść ndk., pokładać ndk., lec dk.
przym. położniczy, pokładowy, pokładny
ims. położony
Wiktionary
miasto na Ukrainie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w środkowo-wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Worsklą, stolica obwodu i rejonu połtawskiego;
Wiktionary
Połtawa ( Полтава) – miasto w środkowo-wschodniej części Ukrainy, siedziba władz obwodu, rejonu i hromady. Leży nad Worsklą.
Jest ważnym ośrodkiem kulturalnym i dużym węzłem komunikacyjnym.
Wikipedia
IPA: pɔwˈta.va
Wiktionary
rzecz. połtawianin m., połtawianka ż., Połtawszczyzna ż., Połtawka ż.
przym. połtawski, podpołtawski
Wiktionary
1. → Połtawa;
2. obwód połtawski - jeden z 24 obwodów Ukrainy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Połtawą, dotyczący Połtawy
Wiktionary
IPA: pɔwˈtaf.ski
Wiktionary
rzecz. Połtawa ż., Połtawszczyzna ż.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. w mitologi słowiańskiej kobieta-demon zabijająca pracujących w południe kosiarzy; rżana baba;
2. barwny motyl dzienny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) etn. mitsłow. złośliwy i morderczy demon kobiecy, polujący latem na przebywających w polu w samo południe datadef|od 1472.;
Wiktionary
Południca ("przypołudnica, żytnia, rżana baba, baba o żelaznych zębach") – według wierzeń słowiańskich złośliwy i morderczy demon polujący latem na tych, którzy nierozważnie przebywali na polu w samo południe.
Wikipedia
(1.1) Mówiły między sobą dziewczyny, że matka jego południcą była, ale to nieprawda, bo on matki nie miał, tylko macochę, która południa nie czekając oporządzała mu uszy od samego rana.
(1.1) Południcami stawały się często dusze młodych dziewcząt, które zginęły z powodu nieszczęśliwej miłości, a według niektórych podań ich śmierć miała miejsce w trakcie lub niedługo przed lub po ślubie.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲˈɲit͡sa, AS: pou̯udʹńica
Wiktionary
rzecz. południe n.
przym. południowy
Wiktionary
rodzina z grupy motyli dziennych obejmująca ponad 5700 gatunków; rusałkowate, południcowate, perłowce
SJP.pl
rodzina z grupy motyli dziennych obejmująca ponad 5700 gatunków; rusałkowate, południce, perłowce
SJP.pl
o cechach południcowatych (rodzina motyli)
SJP.pl
1. środkowa pora dnia;
2. jedna z czterech stron świata;
3. południowa część kraju lub rejonu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;
(1.2) geogr. kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
(1.3) państwa leżące na południu (1.2), blisko równika, w klimacie gorącym lub ciepłym
Wiktionary
(1.1) W każde południe polskie radio transmituje hejnał z Krakowa.
(1.2) (…) potem pójdziemy 5 kilometrów na południe (…)
(1.3) Mam dość naszego klimatu. Następną zimę spędzę na południu.
Wiktionary
IPA: pɔˈwudʲɲɛ, AS: pou̯udʹńe
Wiktionary
rzecz. Południe n., południowiec mos., Południowiec, południk m., popołudnie n., przedpołudnie n., południca ż.
czas. południować ndk.
przym. południowy
przysł. południowo
Wiktionary
(1.2) S, pd.
Wiktionary
umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny północny i południowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geogr. umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;
Wiktionary
Południk – łuk na powierzchni bryły obrotowej, będący przecięciem powierzchni tej bryły płaszczyzną przechodzącą przez jej oś obrotu. Południki są rodziną linii parametrycznych formula_1 na danej powierzchni bryły obrotowej i wraz z równoleżnikami, z którymi przecinają się pod kątem prostym formula_2 tworzą na powierzchni bryły obrotowej tzw. siatkę krzywoliniową współrzędnych.
Wikipedia
(1.1) Tutaj znajduje się południk 0. (=zerowy).
Wiktionary
IPA: pɔˈwudʲɲik, AS: pou̯udʹńik
Wiktionary
rzecz. południe n.
przym. południkowy, południowy
przysł. południkowo
Wiktionary
(1.1) południk geograficzny, południk zerowy
Wiktionary
przysłówek
(1.1) geogr. wzdłuż południków
Wiktionary
(1.1) Archipelag rozciąga się niemal południkowo, tworząc łagodny łuk wygięty w stronę kontynentu.
Wiktionary
rzecz. południk mrz.
przym. południkowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) geogr. związany z południkami, dotyczący południków
Wiktionary
rzecz. południk mrz.
przysł. południkowo
Wiktionary
dawniej, dziś gwarowo:
1. odpoczywać w południe;
2. spożywać posiłek w południe; obiadować;
3. karmić zwierzęta w południe
SJP.pl
człowiek pochodzący z krajów południowych; mieszkaniec południa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba z południa, z krajów na południu
(1.2) hist. pot. osoba z południowych stanów USA, zwłaszcza w kontekście wojny secesyjnej
Wiktionary
(1.1) Jeden z tych ludzi był Anglikiem, drugi Francuzem; obydwaj szczupli, wysokiego wzrostu, jeden brunet, jako południowiec z Prowansji, drugi rudy jak prawdziwy gentleman z Lancashire.
Wiktionary
rzecz. południe n., południowość ż., południość ż., Południowiec mos.
czas. południować ndk.
przysł. południowo
przym. południ, południowy
Wiktionary
(1.2) hist. środ. konfederat
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) będący na południowym wschodzie
Wiktionary
(1.1) Rzeszów leży w południowo-wschodniej części Polski.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi, AS: pou̯udʹńovo‿fsχodʹńi
Wiktionary
rzecz. południowy wschód m.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) będący na południowym zachodzie
Wiktionary
(1.1) Andora jest państwem w południowo-zachodniej Europie.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi, AS: pou̯udʹńovo zaχodʹńi
Wiktionary
rzecz. południowy zachód m.
Wiktionary
obywatelka Republiki Południowej Afryki (RPA)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obywatelka Republiki Południowej Afryki
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãŋka, AS: pou̯udʹńovoafrykãŋka
Wiktionary
rzecz. Południowa Afryka ż.
:: fm. Południowoafrykańczyk mos.
przym. południowoafrykański
Wiktionary
obywatel Republiki Południowej Afryki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) obywatel Republiki Południowej Afryki
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: pou̯udʹńovoafrykãĩ ̯ṇčyk
Wiktionary
rzecz. Południowa Afryka ż.
:: fż. Południowoafrykanka ż.
przym. południowoafrykański
Wiktionary
1. dotyczący południowej Afryki, pochodzący z południowej Afryki, charakterystyczny dla południowej Afryki itp.;
2. związany z Republiką Południowej Afryki (RPA)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do Republiki Południowej Afryki
(1.2) związany z południową częścią Afryki
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci, AS: pou̯udʹńovoafrykãĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Południowoafrykańczyk mos., Południowoafrykanka ż., Południowa Afryka ż., Afryka Południowa ż.
Wiktionary
1. związany z Ameryką Południową (kontynentem), pochodzący z Ameryki Południowej, charakterystyczny dla Ameryki Południowej itp.;
2. rzadko: dotyczący południowych obszarów USA, pochodzący z południowych obszarów USA itp.
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący Ameryki Południowej
Wiktionary
(1.1) Koati, aguti, amazonka, wyjec, tukan i wiskacza to zwierzęta południowoamerykańskie.
(1.1) Nie zdziwiłbym się, gdyby w naszym biurze sprzedawano nawet kobiety do tureckich haremów, albo niewolników południowo-amerykańskim plantatorom.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: pou̯udʹńovoãmerykãĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Ameryka Południowa ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z północną częścią Anglii; tam położony lub tam odbywający się
Wiktionary
związany z południową Australią, pochodzący z południowej Australii, charakterystyczny dla południowej Australii itp.
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z południem Australii, położony na południu Australii
Wiktionary
związany z południową Azją, pochodzący z południowej Azji, charakterystyczny dla południowej Azji itp.
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z południową częścią Bawarii; tam położony lub tam odbywający się
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do południa Bałtyku, związany z południem Bałtyku
Wiktionary
(1.1) Klimat obszaru Koszalina kształtują masy powietrza napływające znad Oceanu Atlantyckiego, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Morza Bałtyckiego i deniwelacji terenu na granicy Pobrzeża Południowobałtyckiego i Pojezierza Pomorskiego.
Wiktionary
przym. bałtycki
Wiktionary
związany z południowymi Chinami, pochodzący z południowych Chin, charakterystyczny dla południowych Chin itp.
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z południem Chin
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z północną częścią Czech; tam położony lub tam odbywający się
Wiktionary
mieszkaniec Europy Południowej
SJP.pl
mieszkanka Europy Południowej
SJP.pl
związany z południową Europą, pochodzący z południowej Europy, charakterystyczny dla południowej Europy itp.
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Europy Południowej, związany z Europą Południową
Wiktionary
(1.1) Zespół wyrusza w swą południowoeuropejską trasę koncertową.
(1.1) Gatunek ten jest największym pająkiem południowoeuropejskim.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z południem Francji, taki jak na południu Francji; położony na południu Francji
Wiktionary
(1.1) Inni nazywali ich albigensami, gdyż południowofrancuskie miasto Albi stało się centrum ich aktywności.
Wiktionary
dotyczący południowych obszarów Górnego Śląska, pochodzący z południowych obszarów Górnego Śląska, charakterystyczny dla południowych obszarów Górnego Śląska itp.
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący południowych Indii
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z południową Jakucją
Wiktionary
związany z południowym Jemenem, pochodzący z południowego Jemenu, charakterystyczny dla południowego Jemenu itp.
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) hist. związany z Jemenem Południowym (ofic. Ludowo-Demokratyczna Republika Jemenu)
(1.2) związany z południem Jemenu
Wiktionary
rzecz. Jemen Południowy mrz.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Karoliną Południową, dotyczący Karoliny Południowej
Wiktionary
rzecz. Karolina Południowa ż.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) geogr. związany z Karpatami Południowymi, dotyczący Karpat Południowych
Wiktionary
(1.1) W Karpatach Wschodnich zbójnicy nazywani byli opryszkami, zaś na terenach południowokarpackich i bałkańskich Imperium Osmańskiego hajdukami.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Kaukazem Południowym, dotyczący Kaukazu Południowego
Wiktionary
rzecz. Kaukaz Południowy mrz.
Wiktionary
(1.1) zakaukaski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z południowym Kazachstanem, dotyczący południowego Kazachstanu
Wiktionary
przymiotnik od: Korea Południowa; koreański
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim
Wiktionary
(1.1) Południowokoreańska flaga nawiązuje do chińskiej filozofii.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci, AS: pou̯udʹńovokoreãĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Korea Południowa ż.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Osetią Południową, dotyczący Osetii Południowej
Wiktionary
rzecz. Osetia Południowa ż.
Wiktionary
związany z południową Polską, pochodzący z południowej Polski, charakterystyczny dla południowej Polski itp.
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z południową Polską, dotyczący południowej Polski
Wiktionary
(1.1) Największe ze zlodowaceń na terenie Polski – zlodowacenie południowopolskie – wystąpiło w plejstocenie.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z południową częścią Rosji lub pochodzący stamtąd
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Semitami z południa, dotyczący Semitów z południa
Wiktionary
dotyczący Sudanu Południowego
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Sudanem Południowym, dotyczący Sudanu Południowego
(1.2) związany z południową częścią Sudanu, dotyczący południowej części Sudanu
Wiktionary
(1.1) Południowosudański biskup apeluje o wsparcie powstającego kraju.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲɲɔvɔsuˈdãj̃sʲci, AS: pou̯udʹńovosudãĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Sudan Południowy mrz.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) znajdujący się / odbywający się w południowej części Sudetów, pochodzący z południowej części Sudetów
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲɲɔvɔsuˈdɛt͡sʲci, AS: pou̯udʹńovosudecʹḱi
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z południową częścią Syberii
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szetlandami Południowymi, dotyczący Szetlandów Południowych
Wiktionary
rzecz. Szetlandy Południowe n.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z południową częścią Słowacji; tam położony lub tam odbywający się
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Słowian południowych (Słoweńców, Chorwatów, Serbów, Bośniaków, Czarnogórców, Macedończyków i Bułgarów), związany ze Słowianami południowymi
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲɲɔvɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: pou̯udʹńovosu̯ovʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
przym. pansłowiański
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Uralem Południowym albo położony w południowej części Uralu
Wiktionary
rzecz. Ural Południowy mrz.
Wiktionary
związany z południowym Wietnamem, pochodzący z południowego Wietnamu, charakterystyczny dla południowego Wietnamu itp.
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) hist. związany z Wietnamem Południowym, dotyczący Wietnamu Południowego (ofic. Republika Wietnamu)
(1.2) związany z południem Wietnamu, położony na południu Wietnamu
Wiktionary
rzecz. Wietnam Południowy mrz.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z południowymi Włochami, dotyczący południowych Włoch
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z południowym Śląskiem, dotyczący południowego Śląska
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) odbywający się w południe, dotyczący południa (czas)
(1.2) geogr. mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)
(1.3) pot. tropikalny
Wiktionary
(1.1) Spóźniłam się na nasze południowe spotkanie!
(1.2) Wiatr wieje w kierunku południowym.
(1.3) Mama kupiła trochę owoców południowych: pomarańczy, grejpfrutów i bananów.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ, AS: pou̯udʹńovy
Wiktionary
(1) rzecz. południe n., południca ż., południk m.
(1.1) przym. popołudniowy, przedpołudniowy
(1.2) Południowiec
Wiktionary
owocanka południówka - owad z rodziny nasionnicowatych, szkodnik roślin uprawnych
SJP.pl
1. złudzić po kolei, wiele razy;
2. połudzić się - łudzić się przez pewien czas
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym Rosji, prawy dopływ Obu
Wiktionary
wieś w Polsce
SJP.pl
Połupin (niem. "Rusdorf") – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dąbie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.
W miejscowości znajduje się węzeł drogowy dróg krajowych nr 29 i 32.
Wikipedia
ograbić, obrabować, splądrować wiele czegoś
SJP.pl
spędzić pewien czas na łuskaniu
SJP.pl
1. środowiskowo: połknięcie czegoś przez więźnia w celu dostania się do szpitala;
2. dawniej: połykanie, połknięcie;
3. dawniej: gardło
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. anat. przełyk; narząd w postaci kanału łączącego gardło z żołądkiem, którym pokarm przesuwa się w trakcie jedzenia
(1.2) daw. rzad. akt połknięcia; czynność przełknięcia pokarmu lub innej substancji
(1.4) środ. więz. przedmiot połknięty przez więźnia wskutek połyku (1.3)
(1.5) gw-pl|Małopolska. przełyk
(1.6) gw-pl|Małopolska. grdyka
Wiktionary
(1.1) [...] jak tylko salamandra na chwilkę spocznie, dżdżownica usiłuje wydobyć się jéj z ust, a że salamandra [...] nie ma wielkiéj siły w mięśniach połyku, przeto [...] dżdżownica wysuwa się nieco napowrót.
(1.1) Czasem nazbyt wielki kęs pokarmowy utkwi w połyku i przez ucisk zamknie tchawicę.
(1.2) Odgłos połyków zmieszał się z dzikim wyciem radości.
(1.2) Za każdym połykiem podnosiły swe piękne głowy do góry, zwracając się w kierunku strzelców.
(1.3) Można zrobić połyk, czyli połknąć na przykład pałąk od wiadra, żeby dostać się do szpitala — zawsze to jakaś zmiana otoczenia.
(1.3) Przeciął sobie rękę w przegubie, potem połknął dwa spinacze połączone gumką. Ale ani sznyt, ani połyk nie polepszyły sytuacji.
(1.3) Jeśli telewizor nie wróci, w poniedziałek robię następny połyk — zastrzega Garbacz. — Zrobiłem 30 połyków przez ostatnie 6 lat.
(1.4) Czekając na zagojenie rany po operacyjnym wyjęciu połyku, Garbacz wystarał się o adwokata z urzędu.
Wiktionary
rzecz. połykanie n., połknięcie n., łyk mrz., połykacz mos., połykałka mrz.
czas. połykać, połknąć, łykać
przym. połykalny
Wiktionary
(1.1) przełyk, gardziel
(1.2) połknięcie, łyk
Wiktionary
sztukmistrz, który udaje, że połyka ogień lub ostre i nietypowe przedmioty, występujący w cyrku, dawniej na ulicy, jarmarku * forma dopełniacza l.mn. "połykaczów" przestarzała
SJP.pl
Połykacz ("Eurypharynx pelecanoides") – gatunek głębinowej ryby z rzędu węgorzokształtnych (Saccopharyngiformes), jedyny przedstawiciel rodzaju Eurypharynx i rodziny połykaczowatych (Eurypharyngidae). Występuje we wszystkich oceanach. Charakteryzuje się bardzo dużą i pojemną jamą gębową. Na pokarm połykaczy składają się małe ryby, skorupiaki, głowonogi i plankton. Charakteryzuje się dymorfizmem płciowym, a jego larwy mają postać leptocefali.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|połykać.
Wiktionary
Połykanie – odruch polegający na przechodzeniu pożywienia z jamy ustnej poprzez gardło i przełyk. Analogicznie, wyróżnia się trzy fazy procesu połykania: ustną, gardłową i przełykową. Jedynie faza ustna, którą poprzedza proces żucia, ma charakter dowolny.
Wikipedia
rzecz. połyk m.
czas. połykać ndk., połknąć dk.
przym. połykowy
Wiktionary
potocznie: łykać coś przez pewien czas
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. połknąć)
(1.1) przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny
Wiktionary
(1.1) Tłuszcz się soliło, połykało i zastępował całodzienne wyżywienie.
(1.1) Naszym zarzucam głupotę wprost bajeczną, co bowiem mógłby ktoś powiedzieć, na przykład, o mrówkach, któreby wytoczyły sprawę robotnic i gryzły się o nią w chwili, gdy na mrowisku leży mrówkojad i połyka je tysiącami?
Wiktionary
rzecz. połykanie n., połykacz m., połykaczka ż., połknięcie n., przełykanie n., przełknięcie n., połyk m., przełyk m.
czas. połknąć, przełykać ndk., przełknąć dk.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z połykaniem, dotyczący połykania
Wiktionary
rzecz. połykanie n.
Wiktionary
wrażenie optyczne, które powstaje dzięki odbiciu i rozproszeniu światła na powierzchni ciał stałych i cieczy lub bezpośrednio nad ich powierzchnią
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. błyszczenie się czegoś
(1.2) fiz. wrażenie optyczne, które powstaje dzięki odbiciu i rozproszeniu światła na powierzchni ciał stałych i cieczy lub bezpośrednio nad ich powierzchnią;
(1.3) miner. właściwość powierzchni minerału sklasyfikowana jednym z dziewięciu określeń podobieństwa;
Wiktionary
Połysk – wrażenie optyczne, które powstaje dzięki odbiciu i rozproszeniu światła na powierzchni ciał stałych i cieczy lub bezpośrednio nad ich powierzchnią. Zależy on od współczynnika załamania światła, absorpcji, przezroczystości i charakteru powierzchni. Również barwa i kształt powierzchni ma pewien wpływ na wizualne wrażenie połysku oraz to czy powierzchnia oświetlana jest silnym światłem ukierunkowanym czy też rozproszonym.
Wikipedia
(1.2) Wszystkie metale wykazują wyraźny połysk. Wrażenie połysku jest subiektywne: występuje ono wtedy, gdy w świetle rozproszonym czy odbitym mamy wyraźną zależność światła od kierunku patrzenia.
(1.3) Minerały mogą wykazywać różne typy połysku na zewnętrznych powierzchniach kryształów oraz na wewnętrznych powierzchniach przełamu lub łupliwości. Popularnie występujący w przyrodzie kwarc charakteryzuje połysk szklisty na ścianach kryształu, natomiast tłusty na powierzchniach wewnętrznych.
Wiktionary
IPA: ˈpɔwɨsk, AS: pou̯ysk
Wiktionary
czas. połyskiwać
przym. połyskliwy
Wiktionary
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) wyróżniać się połyskiem z otoczenia
Wiktionary
(1.1) Coś połyskiwało jasno, w wyraźny sposób odstając od brązowo-zielonego sąsiedztwa.
Wiktionary
rzecz. połysk mrz., połyskiwanie n., połyskliwość ż.
przym. połyskliwy
przysł. połyskliwie
Wiktionary
(1.1) błyszczeć, mienić się, świecić
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: połyskliwie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: połyskliwy
SJP.pl
połyśnica marchwianka - gatunek muchówki z rodziny połyśnicowatych
SJP.pl
o cechach połyśnicowatych (rodzina muchówek)
SJP.pl
o cechach połyśnicowatych (rodzina muchówek)
SJP.pl
1. okres po porodzie, podczas którego w organizmie kobiety następuje cofanie się zmian powstałych w związku z ciążą i porodem;
2. dawniej: poród
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. gin. okres po porodzie;
(1.2) daw. gin. poród
Wiktionary
Połóg ( puerperium) – okres po ciąży i porodzie, w którym anatomiczne, morfologiczne i czynnościowe zmiany ciążowe stopniowo ustępują, a ustrój wraca do stanu sprzed ciąży. Z reguły trwający sześć tygodni, które można podzielić na następujące okresy:
Wikipedia
(1.1) Połóg trwa do sześciu tygodni po porodzie.
Wiktionary
IPA: ˈpɔwuk, AS: pou̯uk
Wiktionary
rzecz. łoże n., położna ż., położnik m., położnica ż., położnictwo n.
przym. połogowy, położniczy
Wiktionary
łowienie ryb i innych zwierząt wodnych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) czynność łowienia
(1.2) efekt łowienia
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: połowa
forma czasownika.
(3.1) 2. os. lp. rozk. od: połowić
Wiktionary
IPA: ˈpɔwuf, AS: pou̯uf
Wiktionary
rzecz. łów m., łowczy m., łowiec m., łowiectwo n., poławianie n., łowienie n., złowienie n., łowczyni ż.
czas. poławiać, łowić ndk., złowić dk., wyłowić dk.
przym. łowny, łowczy, połowowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gwara. pół litra wódki
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: połówka
Wiktionary
rzecz. połówka ż.
licz. pół
Wiktionary
1. jedna z dwu równych części czegoś; połowa
2. pot. półlitrowa butelka wódki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jedna z dwóch równych części czegoś
(1.2) pot. pół litra wódki
Wiktionary
(1.1) Pułkownik Żyto wydobył z szuflady paczkę popularnych, wyciągnął z niej papierosa, potem przeciął go na pół i jedną z połówek włożył do szklanej lufki.
Wiktionary
IPA: pɔˈwufka, AS: pou̯ufka
Wiktionary
rzecz. poła ż., przepołowienie n., połowa ż., połowinki nmos., połowica ż., połóweczka ż.
przym. połówkowy
licz. pół
czas. przepołowić
Wiktionary
(1.1) połowa
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) od: połówka
Wiktionary
(1.1) Ocena z egzaminu zasadniczego jest wystawiana na podstawie sumy punktów z dwóch egzaminów — połówkowego i końcowego.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwufˈkɔvɨ, AS: pou̯ufkovy
Wiktionary
rzecz. poła ż., połówka ż., połowa ż., połowinki ż., połowica ż.
licz. pół
Wiktionary
dający się połączyć
SJP.pl
dawniej:
1. łączyć, zespalać, jednoczyć;
2. połączać się - łączyć się; być łączonym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|połączyć.
(1.2) zestawienie przedmiotów, pojęć lub zjawisk w pewną całość
(1.3) techn. fragment konstrukcji, w którym poszczególne części zespolone są ze sobą mechanicznie
(1.4) łączność pomiędzy jakimiś miejscami utrzymywana za pomocą publicznych środków lokomocji
(1.5) elektr. zestawienie przewodników elektrycznych, które umożliwia przepływ prądu
(1.6) ekon. zespolenie przedsiębiorstw w jedno
(1.7) możliwość rozmowy telefonicznej lub sama rozmowa
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.2) Połączenie terapii i pigułek antydepresyjnych może wyleczyć do jednej trzeciej tych, którzy wmawiają sobie, że są chorzy.
(1.4) Z naszych szacunków wynika, że lotniczym połączeniem między Warszawą a Zieloną Górą może być zainteresowanych co najwyżej 10 tys. osób rocznie.
(1.7) Nie pozwolono mi korzystać z telefonu komórkowego, nie pozwolono mi odebrać tego telefonu, który dzwonił non stop. Jak się później okazało, było to 55 nieodebranych połączeń ze strony mamy.
Wiktionary
IPA: ˌpɔwɔ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pou̯õṇčẽńe
Wiktionary
rzecz. złączanie n., łącze n., łączność ż., łącznik m., łączówka ż., złącze n., łączenie n., złączenie n.
czas. przyłączyć, łączyć ndk., połączyć dk., złączyć dk.
przym. połączeniowy, łącznikowy, połączony
Wiktionary
(1.6) fuzja
Wiktionary
forma czasownika.
(1.1) ims. przym. bierny od połączyć
przymiotnik
(2.1) będący na łączach
Wiktionary
rzecz. połączenie n.
czas. połączyć dk.
przym. połączeniowy
Wiktionary
(1.1) scalony, zespolony, złączony
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. łączyć)
(1.1) dokonać połączenia kilku elementów, przymocować je do siebie, zespolić lub zjednoczyć
czasownik zwrotny dokonany połączyć się (ndk. łączyć się)
(2.1) dokonać wzajemnego połączenia
Wiktionary
(1.1) Holenderska prowincja Brabancji Północnej chce połączyć Baarle-Nassau z innymi holenderskimi wioskami w okolicy, co budzi w Belgach lęk przed holenderską dominacją nad Baarle-Hertog i nasila nacjonalistyczne nastroje na skalę nie spotykaną tu od czasów antyholenderskiego powstania 150 lat temu.
Wiktionary
IPA: pɔˈwɔ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: pou̯õṇčyć
Wiktionary
rzecz. łączność, łącze, złącze, łącznik, łączniczka, połączenie, łączenie, przyłącze, złączka
czas. łączyć, dołączać, przełączać, przyłączać, włączać, wyłączać, złączyć, przyłączyć
przysł. łącznie
przym. połączony, łącznikowy
Wiktionary
(2.1) zjednoczyć się
Wiktionary
miasto na Litwie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kłajpedzkim.
Wiktionary
Połąga (lit. "Palanga", żmudz. "Palonga", łot. "Palanga", niem. "Polangen") – miasto w zachodniej części Litwy, nad Morzem Bałtyckim. Największy i najbardziej znany litewski kurort.
Miejskie władze realizują projekt "Szlak bursztynowy" finansowany przez UE. W dawnym pałacu Tyszkiewiczów znajduje się muzeum bursztynu.
Wikipedia
IPA: pɔˈwɔŋ.ɡa
Wiktionary
przym. połąski
Wiktionary
przymiotnik od: Połąga (miasto na Litwie)
SJP.pl
Połęczyno, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Pòłãczëno, ( Pollenschin) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Wikipedia
po niego
SJP.pl
forma ściągnięta
(1.1) książk. po niego
Wiktionary
IPA: pɔ̃ɲ, AS: põń
Wiktionary
mieszkaniec Pońca (miasta w województwie wielkopolskim)
SJP.pl
mieszkanka Pońca (miasta w województwie wielkopolskim)
SJP.pl
element garderoby okrywający stopę i część nogi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;
(1.2) gw-pl|Bukowina. skarpeta
Wiktionary
(1.1) Znałem pewną starą damę, która przez cały dzień robiła pończochę, a na każdą nową wiadomość odpowiadała jednym wyrazem: „nieszczęście”!
Wiktionary
IPA: pɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɔxa, AS: põĩ ̯ṇčoχa
Wiktionary
rzecz. pończoszarnia ż., pończosznictwo n., pończosznik m., pończoszarka ż.
:: zdrobn. pończoszka ż.
przym. pończochowy, pończoszkowy, pończoszniczy
Wiktionary
element garderoby okrywający stopę i część nogi
SJP.pl
Pończochy – obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca stopę i część nogi (zwykle do górnej części uda). Tym różnią się od rajstop, które zakrywają całe nogi do pasa. Tak, jak i rajstopy, oprócz waloru praktycznego (ochrony przed zimnem) poprawiają optycznie wygląd damskiej nogi.
Wikipedia
fabryka pończoch
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pracownia lub fabryka pończoch
Wiktionary
IPA: ˌpɔ̃j̃n͇t͡ʃɔˈʃarʲɲa, AS: põĩ ̯ṇčošarʹńa
Wiktionary
rzecz. pończocha ż., pończoszka ż., pończoszarka ż., pończosznictwo n., pończosznik m.
przym. pończochowy, pończoszkowy, pończoszniczy
Wiktionary
zdrobnienie od: pończocha
SJP.pl
zdrobnienie od: pończocha
SJP.pl
produkcja pończoch
SJP.pl
1. rzemieślniczka wytwarzająca pończochy;
2. kobieta sprzedająca pończochy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z wyrobem lub naprawą pończoch, stosowany w pończosznictwie
Wiktionary
(1.1) Włosi przywiozą do Łowicza 43 automaty pończosznicze oraz maszyny do wykańczania i pakowania, a także surowiec i etykiety.
Wiktionary
IPA: ˌpɔ̃j̃n͇t͡ʃɔʃʲˈɲit͡ʃɨ, AS: põĩ ̯ṇčošʹńičy
Wiktionary
rzecz. pończocha ż., pończoszarnia ż.
Wiktionary
rzemieślnik wytwarzający pończochy; sprzedawca pończoch
SJP.pl
ułożyć pościel, przygotować łóżko do spania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wyposażenie łóżka rozkładane do spania – poduszki, prześcieradło, przykrycie
(1.2) prześcieradło i powłoczki na pościel (1.1), które można zdejmować i prać
forma czasownika.
(2.1) 2. os. lp. rozk. od pościelić
Wiktionary
(1.1) Od babci Ani mam komplet puchowej pościeli.
(1.2) W internacie pościel wymienia się raz na dwa tygodnie.
(2.1) Jacku, pościel sobie łóżko zanim pójdziesz kąpać się.
Wiktionary
IPA: ˈpɔɕt͡ɕɛl, AS: pośćel
Wiktionary
rzecz. pościelówka ż., ściółka ż., pościelenie n., ścielenie n., pościelówa ż., wyściółczak m.
czas. pościelić dk., ścielić ndk.
przym. pościelowy, ściółkowy
Wiktionary
(1.1) bety
Wiktionary
1. ułożyć pościel, przygotować miejsce do spania; posłać;
2. dawniej: rozpostrzeć coś; rozciągnąć
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. ścielić)
(1.1) przygotować pościel do spania
(1.2) daw. doprowadzić do rozłożenia, położenia czegoś lub kogoś na jakiejś części terenu
Wiktionary
rzecz. wyściółczak m., pościel ż., pościelenie n., pościelisko n., pościelowość ż., pościelówa ż., pościelówka ż.
przym. pościelony, pościelowy
czas. ścielić
Wiktionary
(1.1) posłać
(1.2) położyć, rozciągnąć, rozłożyć, rozpostrzeć
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z pościelą, dotyczący pościeli
Wiktionary
rzecz. pościel ż., pościelówka ż., ściółka ż., pościelenie n., ścielenie n., pościelówa ż., wyściółczak m.
czas. pościelić dk., ścielić ndk.
przym. ściółkowy
Wiktionary
potocznie: nastrojowy utwór muzyczny, nadający się do spokojnego tańca w parze, tworzący nastrój intymności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) romantyczny, nastrojowy utwór muzyczny, rzekomo dobry w pościeli, w intymnej sytuacji
Wiktionary
(1.1) Nie gram na fortepianie, ani nie potrafię śpiewać, ale lubię słuchać pościelów.
Wiktionary
rzecz. pościel ż., pościelówka ż., ściółka ż., pościelenie n., ścielenie n., wyściółczak m.
czas. pościelić dk., ścielić ndk.
przym. pościelowy, ściółkowy
Wiktionary
(1.1) muzyka pościelowa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) tkanina pościelowa
Wiktionary
rzecz. pościelówa ż., pościel ż.
czas. pościelić
przym. pościelowy
Wiktionary
potocznie: ściemniać (kłamać) przez pewien czas
SJP.pl
gonienie, ściganie kogoś; pogoń
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ściganie kogo lub czego
(1.2) przen. przesadne staranie się, by coś zdobyć
(1.3) grupa osób biorąca udział w gonitwie
Wiktionary
Pościg "(ang. pursuit)" – natarcie na wycofującego się przeciwnika; ta forma natarcia ma na celu uchwycenie terenu, odcięcie lub pokonanie wycofujących się wojsk przeciwnika. Może on być efektem pomyślnego rozwijania powodzenia, gdy przeciwnik utracił zdolność skutecznego stawiania oporu.
Wikipedia
przym. pościgowy
Wiktionary
(1.1) gonitwa, pogoń, ściganie
(1.2) dążenie, zabieganie, gonitwa, pogoń
(1.3) pogoń
Wiktionary
1. spędzić pewien czas na ściganiu;
2. pościgać się:
a) pościgać jeden drugiego;
b) porywalizować z kimś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od post
Wiktionary
(1.1) To nie post, lecz tylko mały pościk.
Wiktionary
rzecz. post m.
Wiktionary
gwarowo: posłanie, legowisko; pościel
SJP.pl
1. ograniczać ilość spożywanego pokarmu, np. z przyczyn zdrowotnych;
2. zachowywać post z przyczyn religijnych
SJP.pl
czasownik
(1.1) przestrzegać postu nakazanego przez religię
Wiktionary
IPA: ˈpɔɕt͡ɕit͡ɕ, AS: pośćić
Wiktionary
rzecz. post m., poszczenie n., postnik mos.
przym. postny
Wiktionary
odpad z młócki zbożowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) roln. ziarno gorszego gatunku pozostałe po oczyszczeniu (odwianiu) zboża
(1.2) zgrub. pośladek
Wiktionary
(1.1) Wynosząc resztki z kuchni, przy okazji dosypała też kurom więcej pośladu.
Wiktionary
jedna z dwóch silnie umięśnionych części ciała między plecami a udami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) anat. jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;
(1.2) zdrobn. od: poślad
Wiktionary
Po
Wikipedia
(1.1) Co chwilę gibon jakiś lub magot, z ohydnie gołym, czerwonym pośladkiem, wyciągał przez kratę rękę kosmatą[…]
(1.1) Ryza papieru, którą wręczył mi gość, zaskoczyła mnie bardziej, niż jego zdziwił widok mojego ciała sauté. Mimo to wzięłam pakunek w ręce, a on poklepał mnie po pośladkach i mruknął: – Takie dupsko to rozumiem!
Wiktionary
IPA: pɔˈɕladɛk, AS: pośladek
Wiktionary
(1.1)
przym. pośladkowy, pośledni
Wiktionary
(1.1) pot. półdupek; dla lm.: pupa, tyłek, rzyć, siedzenie, zad, zadek; wulg. dupa
Wiktionary
→ pośladek
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) anat. dotyczący pośladków
Wiktionary
(1.1) (…) w maksymalnym zgięciu biodra mięsień pośladkowy średni traci swoją mechaniczną przewagę, a grupa tylna mięśni uda zaczyna dominować w prostowaniu stawu biodrowego.
Wiktionary
rzecz. pośladek m.
Wiktionary
gorszy, mniej ceniony
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) gorszy od innych
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ostatni
Wiktionary
(1.1) W montowaniu i rozwijaniu akcji powieściowej zadawalał się Żeromski chwytami natury nieraz dość pośledniej, jakby żywcem przyjętymi z wzorów literatury popularnej.
(1.1) Gnostycy twierdzili, że świat został stworzony przez bóstwo poślednie, mniejszej rangi, istotę nieudolną, i co więcej – okrutną.
Wiktionary
IPA: pɔˈɕlɛdʲɲi, AS: pośledʹńi
Wiktionary
rzecz. pośladek m.
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: pośledni
SJP.pl
oślinić, obślinić;
1. pokryć z wierzchu śliną;
2. poślinić się -
a) pobrudzić się własną śliną;
b) pobrudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś; naślinić się
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ruch posuwisty po śliskiej powierzchni
(1.2) zdolność ślizgania się
(1.3) pot. trwanie w wykonywaniu czego ponad zaplanowany czas
Wiktionary
Poślizg – w technice termin odnosi się do odchylenia prędkości przemieszczających elementów mechanicznych lub płynów w wyniku przenoszenia obciążeń stycznych.
W budowie maszyn zjawisko występujące, gdy dwie stykające się powierzchnie poruszają się względem siebie. Poślizg może być pożądany (np. w sprzęgłach poślizgowych, hamulcach ciernych) lub szkodliwy (np. w przekładniach pasowych). Szczególnym przypadkiem poślizgu jest poślizg toczonego koła.
Wikipedia
rzecz. ślizgawka ż., ślizganie n., poślizgnięcie n., poślizgnięcie się n., śliskość ż.
czas. ślizgać się, poślizgać się dk., poślizgiwać się ndk., poślizgnąć się dk.
przym. poślizgowy
przysł. poślizgiem
Wiktionary
(1.2) śliskość
(1.3) opóźnienie
Wiktionary
zachwiać się lub stracić równowagę, idąc po czymś śliskim
SJP.pl
rodzina owadów z rzędu pluskwiaków
SJP.pl
Poślizgowate (Hydrometridae) – rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych z infrarzędu półwodnych i nadrodziny Hydrometroidea.
Wikipedia
o cechach poślizgowatych (rodzina owadów)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) utracenie równowagi na śliskiej powierzchni
Wiktionary
(1.1) By uniknąć pośliźnięcia, idź po wysypanym żużlu!
Wiktionary
czas. pośliznąć się dk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|poślubiać.
Wiktionary
czas. poślubić, poślubiać ndk.
rzecz. poślubienie n.
Wiktionary
czasownik niedokonany (dk. poślubić)
(1.1) brać z kimś ślub, żenić się lub wychodzić za mąż
Wiktionary
(1.1) Anora, młoda prostytutka z Brooklynu, dostaje szansę na historię o Kopciuszku, kiedy poznaje syna oligarchy i pod wpływem impulsu poślubia go.
Wiktionary
rzecz. ślub m., ślubny m., ślubna ż., ślubowanie n., zaślubiny nmos. lm., poślubienie n., poślubianie n.
przym. ślubny
czas. poślubić dk., ślubować ndk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) wziąć z kimś ślub
Wiktionary
(1.1) Poślubienie Emilki to moje wielkie marzenie.
Wiktionary
IPA: ˌpɔɕluˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: poślubʹi ̯ė̃ńe
Wiktionary
rzecz. ślub m., ślubny m., ślubna ż., poślubianie ndk.
czas. poślubić dk., poślubiać ndk.
przym. poślubny, ślubny
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. poślubiać)
(1.1) wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż
Wiktionary
IPA: pɔˈɕlubʲit͡ɕ, AS: poślubʹić
Wiktionary
rzecz. ślub m., ślubny m., ślubna ż., ślubowanie n., zaślubiny nmos. lm., poślubienie n., poślubianie n.
przym. ślubny
czas. poślubiać ndk., ślubować ndk.
Wiktionary
rodzaj krzewów i roślin zielnych z rodziny ślazowatych; ketmia, hibiskus, proświrnik
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) następujący po ślubie
Wiktionary
(1.1) A teraz przyjeżdża na pomoc jej narzeczonemu, aby przygotować im gniazdko na życie poślubne.
(1.1) Z ustawy (…) mogło nie tylko potomstwo poślubne ale i przedślubne stać się prawem potomstwem (…).
Wiktionary
rzecz. poślubienie n., ślubna ż., ślubny mos.
przym. ślubny
Wiktionary
niewielki ptak osiadły z rodziny skowronków, o szaroziemistym upierzeniu, z charakterystycznym, szczeciniastym czubkiem na głowie, występujący w Eurazji oraz w północnej Afryce (w Polsce objęty ochroną); dzierlatka; śmieciuszka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pośmierdywać.
Wiktionary
rzecz. niepośmierdywanie n.
czas. pośmierdywać ndk.
Wiktionary
powydzielać nieprzyjemny zapach
SJP.pl
śmierdzieć przez pewien czas
SJP.pl
przysłówek
(1.1) po śmierci
Wiktionary
(1.1) W 2013 roku Aleksandrze Śląskiej przyznana została pośmiertnie Nagroda Heroiny Polskiego Kina.
Wiktionary
przym. pośmiertny
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) zrobiony po czyjejś śmierci; zachodzący po śmierci
Wiktionary
(1.1) Generał Eugeniusz Kuszko w imieniu naczelnego dowódcy WP odczytał rozkaz o odznaczeniu pośmiertnym czołowych bohaterów powstania w getcie.
Wiktionary
przysł. pośmiertnie
Wiktionary
potocznie: spędzić pewien czas na naśmiewaniu się z kogoś lub czegoś
SJP.pl
1. osoba lub rzecz będąca obiektem kpin i wyśmiewania się;
2. wyśmiewanie się, kpiny, szyderstwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) drwiny i szyderstwa z kogoś
(1.2) obiekt kpin i szyderstw
Wiktionary
(1.2) Przywdziałem wór jako szatę / i pośmiewiskiem stałem się dla tamtych.
Wiktionary
czas. pośmiewać ndk.
przym. śmieszny
Wiktionary
(1.1) drwienie, kpienie, wyśmianie, wyśmiewanie
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który występuje bądź zostaje po śniadaniu
Wiktionary
przestarzale: zjeść śniadanie
SJP.pl
czasownik dokonany
(1.1) daw. zjeść śniadanie
Wiktionary
(1.1) Pośniadaj lepiej po raz ostatni, jak człowiek; zaraz ci wyjmę jadło z pieca.
Wiktionary
czas. śniadać ndk.
Wiktionary
pokryć się śniedzią; ośniedzieć
SJP.pl
pokryć się śniedzią; ośniedzieć
SJP.pl
mały owad drapieżny z rodziny pośnieżkowatych
SJP.pl
o cechach pośnieżkowatych (rodzina owadów)
SJP.pl
Pośnieżkowate (Boreidae) – rodzina małych owadów z rzędu wojsiłek (Mecoptera) obejmująca 23 gatunki o zasięgu holarktycznym.
Są to ciemno ubarwione owady o długości 2–7 mm, głowie wydłużonej w kształcie ryjka, dużych oczach i szeroko rozstawionych przyoczkach. Samice pośnieżek są większe od samców.
Wikipedia
o cechach pośnieżkowatych (rodzina owadów)
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
dawniej, dziś gwarowo: postny; posny
SJP.pl
szybkie, prędkie działanie, śpieszenie się
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) spieszenie się, robienie czegoś szybko
Wiktionary
Zobacz też: Pośpiech (ujednoznacznienie).
Pośpiech (forma żeńska: Pośpiech, liczba mnoga: Pośpiechowie) – polskie nazwisko notowane od 1385 roku.
Wikipedia
(1.1) Wyszliśmy w pośpiechu, by nie spóźnić się na pociąg.
Wiktionary
IPA: ˈpɔɕpʲjɛx, AS: pośpʹi ̯eχ
Wiktionary
przym. pospieszny
przysł. pospiesznie
czas. pośpieszyć (się)/pospieszyć (się), pośpieszać/pospieszać
rzecz. pośpieszenie/pospieszenie
Wiktionary
(1.1) stpol. kwapienie
Wiktionary
w sposób nakłaniający do pośpiechu; pospieszająco, ponaglająco, przynaglająco
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pośpieszać.
Wiktionary
rzecz. pospieszny m.
czas. pośpieszać, śpieszyć
przym. pospieszny
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) udawać się dokądś z pośpiechem
(1.2) zabierać się do czegoś bezzwłocznie
(1.3) kazać komuś robić coś szybciej
Wiktionary
(1.1) Ujrzał ją na peronie i pośpieszył w jej kierunku.
(1.2) Kiedy zobaczył szefa pośpieszył z wyjaśnieniem, dlaczego nie był na wczorajszym szkoleniu.
Wiktionary
IPA: pɔˈɕpʲjɛʃat͡ɕ, AS: pośpʹi ̯ešać
Wiktionary
rzecz. pośpiech
czas. śpieszyć, dk. pośpieszyć, pospieszać
przym. pośpieszny
przysł. pośpiesznie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pośpieszyć.
Wiktionary
IPA: ˌpɔɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: pośpʹi ̯ešẽńe
Wiktionary
rzecz. pośpiech
czas. pośpieszyć, śpieszyć
Wiktionary
potocznie o pośpiesznym autobusie, tramwaju lub pociągu; pospieszniak
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w pośpiechu, z pośpiechem
Wiktionary
(1.1) Pośpiesznie załatałem mu spodnie topornym ściegiem.
(1.1) Zapłaciłam rachunek i wyszłyśmy pośpiesznie.
Wiktionary
rzecz. pośpiech mrz.
czas. pośpieszyć
Wiktionary
(1.1) naprędce, prędko, prędziutko, szybko, szybciutko, śpiesznie / spiesznie, jak mucha w ukropie, na chybcika, war. pospiesznie
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: pośpiesznie
SJP.pl
rzadki stopień wyższy od przymiotnika: pośpieszny; bardziej pośpieszny
SJP.pl
wykonywanie czegoś w pośpiechu; pospieszność
SJP.pl
pospieszny;
1. dziejący się lub wykonywany w pośpiechu; żwawy, szybki;
2. poruszający się lub działający szybciej od innych;
3. podejmowany zbyt szybko lub nieprzemyślany; gorączkowy, pochopny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zob. pospieszny.
Wiktionary
czas. śpieszyć
Wiktionary
(1.1) pospieszny
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. pośpieszać)
(1.1) zob. pośpieszać.
czasownik zwrotny dokonany pośpieszyć się (ndk. brak)
(2.1) zrobić coś szybciej
(2.2) żart. iron. zrobić coś przedwcześnie, nietrafnie przewidując rozwój sytuacji
Wiktionary
(2.1) Pośpiesz się z tym sprzątaniem, bo zaraz przychodzą goście.
(2.2) Obawiam się, że pośpieszyłeś się z oblewaniem tego awansu, podobno na to stanowisko mają przyjąć kogoś zupełnie nowego.
Wiktionary
IPA: pɔˈɕpʲjɛʃɨt͡ɕ, AS: pośpʹi ̯ešyć
Wiktionary
rzecz. pośpiech, pośpieszenie
czas. pośpieszać, pospieszać, pospieszyć, śpieszyć
przym. pośpieszny (pospieszny)
przysł. pośpiesznie (pospiesznie)
Wiktionary
1. melodyjne dźwięki wydawane przez ptaki; zaśpiew;
2. śpiewna intonacja w mowie; zaśpiew;
3. cichy, przerywany śpiew; pośpiewywanie
SJP.pl
śpiewać przez pewien czas
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany
(1.1) śpiewać przez jakiś czas
czasownik nieprzechodni niedokonany
(2.1) daw. nadążać
Wiktionary
(1.1) Przy ognisku pośpiewaliśmy sobie pieśni harcerskich i szant.
Wiktionary
czas. śpiewać ndk.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) nie odnoszący się do czegoś wprost; nie dotyczący czegoś bezpośrednio
(1.2) znajdujący się między dwoma stanami lub dwiema wartościami
Wiktionary
(1.1) Między aktem wiary a aktem niewiary istnieje stan pośredni: nie-niewiary.
(1.1) „Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny”.
(1.1) Efekt podobny, ale w sposób pośredni, wywołują inwestycje w infrastrukturę gospodarczą (np. budowa dróg, modernizacja sieci kolejowej, rozbudowa sieci telekomunikacyjnej).
(1.2) Tradycyjnie rozróżniano lodowce typu górskiego (alpejskiego) i wielkie lądolody oraz zwykle także różne typy pośrednie.
Wiktionary
IPA: pɔˈɕrɛdʲɲi, AS: pośredʹńi
Wiktionary
rzecz. pośrednik m., pośredniczka ż., pośrednictwo n., pośredniak m., pośredniczenie n., pośredniość ż.
przysł. pośrednio, pośrodku, bezpośrednio
czas. pośredniczyć ndk.
przym. średni
Wiktionary
potocznie: biuro pośrednictwa pracy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. urząd pośrednictwa pracy
Wiktionary
przym. pośredni
rzecz. pośrednictwo n., pośrednik mos.
czas. pośredniczyć
przysł. pośrednio
Wiktionary
1. działalność polegająca na kojarzeniu kontrahentów w transakcjach handlowych;
2. działalność osoby trzeciej mająca na celu doprowadzenie do porozumienia się lub załatwienia jakichś spraw między stronami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron
Wiktionary
Pośrednictwo – umowa, często odpłatna, w której jedna strona zobowiązuje się wobec drugiej doprowadzić do sposobności zawarcia umowy lub pośredniczyć przy zawarciu takiej umowy. Obecnie najpopularniejszą formą pośrednictwa są agencje zatrudnienia, pośrednictwa finansowego oraz agencje pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
Wikipedia
(1.1) Ireneusz miał prawo pisać o tradycji, bo będąc uczniem św. Polikarpa, który słuchał nauk św. Jana apostoła, przyswoił sobie za jego pośrednictwem tradycję apostolską.
Wiktionary
rzecz. pośredniczenie n., zapośredniczenie n., pośredniak m., pośrednik m.
czas. pośredniczyć ndk., zapośredniczyć dk.
przym. pośredni, średni
przysł. pośrednio
Wiktionary
1. kobieta załatwiająca jakieś sprawy pomiędzy dwoma stronami;
2. kobieta pośrednicząca w nawiązywaniu kontaktów w transakcjach handlowych lub na rynku pracy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: pośrednik
Wiktionary
Pośredniczka (ang. "The Mediator") – seria książek dla nastolatek autorstwa amerykańskiej pisarki Meg Cabot. Seria składa się z ośmiu tomów. Pierwsze cztery tomy Cabot opublikowała pierwotnie w wydawnictwie Simon and Schuster, pod pseudonimem Jenny Carroll. Pozostałe tomy wydane zostały przez wydawnictwo HarperCollins Christian Publishing pod prawdziwym nazwiskiem autorki. W Polsce seria opublikowało wydawnictwo Amber, ale tylko tomy od pierwszego do szóstego.
Wikipedia
IPA: ˌpɔɕrɛdʲˈɲit͡ʃka, AS: pośredʹńička
Wiktionary
rzecz. pośrednik
czas. pośredniczyć
przym. pośredni
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący pośrednictwa
forma czasownika.
(2.1) 3. os. lp. ter. od: pośredniczyć
Wiktionary
rzecz. pośrednik mos.
Wiktionary
czasownik
(1.1) dążyć do porozumienia stron, działać jako rozjemca
(1.2) ekon. załatwiać transakcje handlowe
Wiktionary
(1.1) Tak rozumiana cecha ma charakter latentny - nie można jej bezpośrednio zaobserwować, posiada status zmiennej pośredniczącej między bodźcem a reakcją.
Wiktionary
rzecz. pośredniak mrz., pośrednictwo n., pośredniczenie n., pośredniczka ż., pośrednik mos.
przym. pośredni, pośredniczący
przysł. pośrednio
przyim. pośród
Wiktionary
(1.1) mediować, interweniować
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) biol. (w neurologii, o neuronie) przekazujący impulsy nerwowe pomiędzy neuronami czuciowymi a ruchowymi
forma czasownika.
(2.1) ims. przym. czynny od: pośredniczyć
Wiktionary
czas. pośredniczyć ndk.
rzecz. pośredniczenie n.
Wiktionary
(1.1) kojarzeniowy
Wiktionary
1. osoba załatwiająca jakieś sprawy pomiędzy dwoma stronami;
2. osoba pośrednicząca w nawiązywaniu kontaktów w transakcjach handlowych lub na rynku pracy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Do końca roku 2007 aby otrzymać licencję pośrednika w obrocie nieruchomościami, wystarczyło posiadać średnie wykształcenie, odbyć kurs, półroczną praktykę i zdać egzamin państwowy (pisemny i ustny).
Wiktionary
rzecz. pośrednictwo n., pośredniak m., pośredniość ż., zapośredniczenie n., pośredniczenie n.
:: fż. pośredniczka ż.
czas. pośredniczyć ndk.
przym. pośredni, pośredniczy, średni
przysł. pośrednio
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób pośredni
Wiktionary
rzecz. pośrednik m., pośredniak m., pośrednictwo n., zapośredniczenie n., zapośredniczanie n., pośredniczenie n., pośredniość ż.
czas. pośredniczyć ndk., zapośredniczyć dk.
przym. pośredni
przysł. pośrodku
Wiktionary
typ człowieka o kształcie głowy pośrednim pomiędzy formą długogłową a krótkogłową
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pośrednie; cecha tych, którzy są pośredni
Wiktionary
przym. pośredni
przysł. pośrednio
rzecz. pośrednik mos.
Wiktionary
1. nerw pośrodkowy - nerw w ręce;
2. dawniej: znajdujący się pośrodku czegoś
SJP.pl
książkowo: w środkowym punkcie czegoś; w środku, na środku
SJP.pl
przysłówek
(1.1) na środku, w środkowym punkcie
Wiktionary
(1.1) Pośrodku izby dymiło palenisko.
Wiktionary
IPA: pɔˈɕrɔtku, AS: pośrotku
Wiktionary
rzecz. środek, daw. pośrodek
przym. pośredni
przysł. pośrednio
Wiktionary
czasownik
(1.1) stpol. spotkać
Wiktionary
IPA: ˈpɔɕʃɛɕt͡ɕ, AS: pośšeść
Wiktionary
rzadziej, książkowo: wśród, śród, wpośród;
1. przyimek komunikujący, że ktoś lub coś jest otoczone jakimiś osobami, przedmiotami (np. Wśród drzew stał on.); pomiędzy;
2. spójnik komunikujący, że ktoś lub coś, o czym mowa, należy do określonego zbioru (np. Wśród tłumu była Ewa.); pomiędzy;
3. spójnik komunikujący, że to, o czym mowa, dotyczy danej grupy czy całości (np. Wśród nas cieszy się zaufaniem.);
4. przyimek komunikujący o zjawiskach towarzyszących danemu zdarzeniu; podczas
SJP.pl
przyimek
(1.1) zob. wśród.
Wiktionary
(1.1) Wtedy Teoś zarekwirował ponad pięćdziesiąt flaszek, które lojalnie rozdzielił pośród najbliższych współpracowników.
Wiktionary
IPA: ˈpɔɕrut, AS: pośrut
Wiktionary
czas. pośredniczyć
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|poświadczać.
Wiktionary
czas. poświadczać ndk.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. poświadczyć)
(1.1) potwierdzać prawdziwość, tożsamość, wiarygodność kogoś albo czegoś
Wiktionary
(1.1) W dokumencie wówczas wydanym nakazywał król aby posesorzy na nadchodzącym sejmie przedstawili listy i przywileje poświadczające, że królewszczyzny trzymane są zgodnie z prawem.
Wiktionary
IPA: pɔˈɕfʲjaṭt͡ʃat͡ɕ, AS: pośfʹi ̯aṭčać
Wiktionary
rzecz. poświadczanie n.
Wiktionary
(1.1) potwierdzać, zaświadczać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) potwierdzenie prawdziwości, wiarygodności, tożsamości
(1.2) dokument poświadczający coś
Wiktionary
czas. poświadczyć dk.
Wiktionary
(1.1-2) potwierdzenie, zaświadczenie
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. poświadczać)
(1.1) potwierdzić prawdziwość, tożsamość, wiarygodność kogoś albo czegoś
Wiktionary
rzecz. poświadczenie n.
Wiktionary
(1.1) potwierdzić, zaświadczyć
Wiktionary
blade, słabe światło
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) słabe, emanujące skądś światło
(1.2) daw. oświecenie, pouczenie
Wiktionary
(1.1) Próbka polonu emanuje niebieską poświatą – jest to efekt wzbudzenia otaczającego ją powietrza.
(1.1) Jej sylwetka była słabo widoczna w poświecie księżyca.
Wiktionary
rzecz. poświat mrz., poświecenie n.
czas. poświecić dk.
Wiktionary
(1.1) łuna, poblask, żar
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
poświergotać;
1. o ptakach: powydawać krótkie, wysokie dźwięku; poćwierkać, poświergolić;
2. przenośnie o dzieciach albo młodych kobietach: pomówić wesoło, radośnie, piskliwie, pieszczotliwie; poszczebiotać, potrajlować, pokwilić
SJP.pl
poświegotać;
1. o ptakach: powydawać krótkie, wysokie dźwięku; poćwierkać, poświergolić;
2. przenośnie o dzieciach albo młodych kobietach: pomówić wesoło, radośnie, piskliwie, pieszczotliwie; poszczebiotać, potrajlować, pokwilić
SJP.pl
ptak zamieszkujący obszary półkuli północnej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Calcarius lapponicus|ref=tak., ptak z rodziny trznadlowatych, gnieżdżący się na dalekiej północy Europy i Syberii;
Wiktionary
IPA: pɔˈɕfʲjɛrka, AS: pośfʹi ̯erka
Wiktionary
(1.1) poświerka szponiasta, poświerka zwyczajna
Wiktionary
potocznie: pobrudzić, poplamić; pofajdać, zapaskudzić
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) spędzenie czasu na świntuszeniu
Wiktionary
czas. poświntuszyć dk.
rzecz. świntuch mos., świnia ż.
przym. świński
Wiktionary
świntuszyć przez jakiś czas; poświńtuszyć
SJP.pl
spędzić pewien czas na świrowaniu
SJP.pl
1. krótki świst lub echo świstu;
2. głos podobny do świstu wydawany przez niektóre ptaki
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) stpol. lekkoduch
Wiktionary
IPA: pɔˈɕfʲistak, AS: pośfʹistak
Wiktionary
poetycko: światło, blask, poświata
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przypadający na okres tuż po święcie, następujący po święcie
Wiktionary
(1.1) Utrudnienia potrwają kilka tygodni. - Roboty teoretycznie można było przełożyć na okres poświąteczny, tylko jaki sens miałaby ta decyzja.
Wiktionary
IPA: ˌpɔɕfʲjɔ̃nˈtɛt͡ʃnɨ, AS: pośfʹi ̯õntečny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|poświęcać.
Wiktionary
IPA: ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: pośfʹi ̯ẽncãńe
Wiktionary
czas. poświęcać ndk., poświęcić dk.
rzecz. poświęcenie n.
Wiktionary
czasownik przechodni
(1.1) książk. oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra
(1.2) oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie
(1.3) rel. dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą
czasownik zwrotny poświęcać się
(2.1) rezygnować z czegoś dla czyjegoś dobra, dla jakiejś sprawy, dla kogoś
(2.2) zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi
Wiktionary
(1.1) Jestem w stanie poświęcić wiele dla twojego szczęścia.
(1.2) Poświęcono tej sprawie dużo uwagi, jednak jej przyczyny pozostają niewyjaśnione.
(1.2) Ostatnie rozdziały książki są poświęcone tematyce filozoficznej.
(1.3) Ksiądz poświęcił nowo wybudowaną kaplicę.
(2.1) Nie chcę ciągle poświęcać się dla młodszego brata.
(2.2) Po studiach medycznych postanowił poświęcić się pracy naukowej.
(2.2) Maria poświęciła się wychowywaniu dzieci.
Wiktionary
IPA: pɔˈɕfʲjɛ̃nt͡sat͡ɕ, AS: pośfʹi ̯ẽncać
Wiktionary
rzecz. świątynia ż., poświęcanie, poświęcenie n.
czas. święcić, poświęcić dk.
Wiktionary
(1.2) dedykować
(2.1) służyć
(2.2) zajmować się
Wiktionary
pełen bohaterstwa czyn; ofiara
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) książk. pełen bohaterstwa czyn; ofiara
(1.2) książk. oddawanie czegoś w ofierze; wyrzeczenie się czegoś dla czyjegoś dobra
(1.3) skierowanie na coś uwagi, wyrażenie zainteresowania czymś
(1.4) rel. dokonanie obrzędu święcenia poprzez pokropienie czegoś wodą święconą i wypowiedzenie odpowiednich formuł religijnych
(1.5) szach. celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Dla miłości była skłonna do największych poświęceń.
(1.2) Nikt nie musiał go namawiać do poświęcenia życia za Ojczyznę.
Wiktionary
IPA: ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: pośfʹi ̯ẽncẽńe
Wiktionary
rzecz. świątek mzw./mrz., święcenie n., poświęcanie n., poświętnik m., święconka ż.
czas. poświęcać ndk., poświęcić dk.
Wiktionary
(1.1) oddanie, wyrzeczenie, ofiara
(1.5) ofiara
Wiktionary
przymiotnik od: Poświętne
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. poświęcać)
(1.1) dokonany od|poświęcać.
czasownik zwrotny dokonany poświęcić się (ndk. poświęcać się)
(2.1) dokonany od|poświęcać się.
Wiktionary
(1.1) Wiosną i latem 1492 Krzysztof Kolumb musiał poświęcić kilka miesięcy na namówienie 90 osób na pierwszą wyprawę.
(1.1) Tren pojawił się w literaturze polskiej za sprawą Jana Kochanowskiego, który poświęcił im cały cykl.
(1.1) Poświęcił swoje życie nauce.
Wiktionary
IPA: pɔˈɕfʲjɛ̇̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: pośfʹi ̯ė̃ńćić
Wiktionary
rzecz. poświęcenie n., poświęcanie n., świątynia ż., świątek mrz./mzw.
czas. poświęcać
przym. świąteczny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) daw. pełen poświęcenia, samozaparcia
Wiktionary
(1.1) — Jak się pani podoba — odparł lodowatym tonem pan Zgierski, ale czarne oczki jeszcze głębiej przysłonił rzęsami. — Pan Solski — dodał — o jednym nie powinien wątpić: że ma we mnie poświęconego człowieka, który, choć nieznany, będzie czuwał nad jego interesami i doniesie o każdej intrydze.
(1.1) Nie mogłem się pogodzić z myślą, aby ten, którego miałem za przyjaciela, za towarzysza, za poświęconego patriotę, był tak okropnie nikczemnym, tak podłym zdrajcą.
Wiktionary
(1.1) oddany
Wiktionary
potocznie: okres następujący bezpośrednio po świętach
SJP.pl
1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
czarny chrząszcz o czarnym, połyskującym ciele, żywiący się nawozem; skarabeusz
SJP.pl
rodzina chrząszczy o około 19 tysiącach gatunków (w Polsce około 200), żyjących prawie na całej kuli ziemskiej (zwłaszcza w strefie tropikalnej); żukowate
SJP.pl
Poświętnikowate, żukowate (Scarabaeidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych. Największa rodzina nadrodziny żukokształtnych.
Wikipedia
o cechach poświętnikowatych (żukowatych); żukowaty
SJP.pl
Poświętno (pol. hist. "Poświątne", "Małe Popówko") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) daw. pokropiony wodą święconą
Wiktionary
(1.1) poświęcony
Wiktionary
spędzić pewien czas na świętowaniu
SJP.pl
świntuszyć przez jakiś czas; poświntuszyć
SJP.pl
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sfastrygować
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niestarannie zeszyć
(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pomarszczyć
Wiktionary
pokaleczyć lub pozabijać, uderzając, godząc w kogoś czymś ostrym, kłującym, pokłuć; podźgać; pożgać
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
pożalić się: poskarżyć się, wypowiedzieć swój żal, smutek, szukając pocieszenia, a dawniej także: ulitować się nad kimś lub nad czymś, pożałować
SJP.pl
niekontrolowane, samoczynne rozprzestrzenianie się ognia, stwarzające zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;
(1.2) gwałtowne uczucie miłości
Wiktionary
Po
Wikipedia
(1.1) Pięć osób zginęło we wczorajszym pożarze w Łodzi.
(1.1) Polacy gaszą pożary na południu Turcji.
Wiktionary
IPA: ˈpɔʒar, AS: požar
Wiktionary
rzecz. pożarnictwo n., pożarnik mos., pożarowość ż., żar mrz.
:: zdrobn. pożarek mrz.
czas. żarzyć ndk.
przym. pożarny, pożarowy, pożarniczy, przeciwpożarowy
Wiktionary
(1.1) ogień
(1.2) ogień
Wiktionary
niewielki, niegroźny pożar
SJP.pl
działalność związana z gaszeniem pożarów i zabezpieczeniami przeciwpożarowymi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) działalność związana z zabezpieczaniem się przed pożarami
Wiktionary
Pożarnictwo – ogół działań mających na celu zapobiegania pożarom i bezpośrednią walkę z nimi.
Najstarsze ślady takiej działalności sięgają roku 2000 p.n.e. Spotykamy je zapisane na egipskich papirusach. Dzisiaj pojęcie pożarnictwo ma jednak dużo szersze znaczenie.
Wikipedia
(1.1) W swojej kolekcji posiadam wiele eksponatów związanych z pożarnictwem.
Wiktionary
IPA: ˌpɔʒarʲˈɲit͡stfɔ, AS: požarʹńictfo
Wiktionary
rzecz. pożar m.
przym. pożarniczy, pożarny
Wiktionary
używany do gaszenia pożaru (głównie przez straż pożarną), np. sprzęt pożarniczy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) używany przez straż pożarną, używany przy gaszeniu pożarów
Wiktionary
IPA: ˌpɔʒarʲˈɲit͡ʃɨ, AS: požarʹńičy
Wiktionary
rzecz. pożar m., pożarzysko n., pożarnictwo n., pożarnik m., pożarowość ż., pożarność ż.
przym. pożarny
Wiktionary
(1.1) przeciwpożarowy
Wiktionary
1. przestarzale: strażak;
2. dawniej: podpalacz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. strażak
(1.2) daw. podpalacz
Wiktionary
rzecz. pożar m.
przym. pożarniczy, pożarny
Wiktionary
dawniej: związany z pożarem, odnoszący się w jakiś sposób do pożaru lub pożarnictwa, dziś tylko w wyrażeniu: straż pożarna (organizacja państwowa, komunalna lub społeczna, powołana do wykonywania zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) przest. związany z pożarem lub pożarnictwem
Wiktionary
rzecz. pożar m., pożarek m., pożarnictwo n., pożarnik m., pożarowość ż.
czas. żarzyć, żec
przym. pożarowy, pożarniczy
Wiktionary
dotyczący pożaru (np. ryzyko pożarowe, czujnik pożarowy)
SJP.pl
Pożarowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Wronki.
Wikipedia
rzadko: ogół właściwości jakiegoś przedmiotu lub otoczenia, sprzyjających powstawaniu pożarów i ich rozprzestrzenianiu się
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co pożarowe
Wiktionary
przym. pożarowy, pożarniczy, pożarny
rzecz. pożar mrz.
Wiktionary
dotyczący pożaru (np. ryzyko pożarowe, czujnik pożarowy)
SJP.pl
kotlet pożarski - kotlet z mięsa drobiowego lub mieszanego kurzego i cielęcego
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
żartować przez chwilę, przeznaczyć pewien czas na żarty, także w znaczeniu postępowania będącego oznaką lekceważenia kogoś lub czegoś
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Pożarzyce (niem. "Poseritz") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski.
Wikipedia
miejsce po ognisku lub pożarze; pogorzelisko, zgliszcze, popielisko, spalenisko
SJP.pl
Pożarzysko – wieś w Polsce położona na wzniesieniu należącym do Przedgórza Sudeckiego w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Żarów.
Wikipedia
1. okazać komuś współczucie, ulitować się nad kimś
2. poczuć żal za czymś lub za kimś
3. poskąpić komuś czegoś
SJP.pl
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. poskarżyć
Wiktionary
rzecz. żal mrz.
wykrz. żal
czas. żałować
Wiktionary
Pożdżenice – wieś położona w gminie Zelów, w powiecie bełchatowskim, w województwie łódzkim, w Polsce.
Wikipedia
utrzymywać się z jałmużny przez jakiś czas, prosić o jałmużnę, a także: usilnie, pokornie prosić o coś, błagać
SJP.pl
spędzić pewien czas na żeglowaniu, żeglując oddalić się do jakiegoś miejsca, popłynąć gdzieś
SJP.pl
wypowiadany, odprawiany, dawany w chwili pożegnania (np. list pożegnalny, spotkanie pożegnalne) lub w jakiś inny sposób związany z tą chwilą
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący chwili pożegnania
Wiktionary
(1.1) Paktofonikę zamknęliśmy w 2003 roku, kiedy to w Spodku zagraliśmy pożegnalny koncert i definitywnie rozwiązaliśmy zespół - wspomina Rahim
Wiktionary
rzecz. pożegnanie n.
czas. żegnać, pożegnać dk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. błogosławieństwo
Wiktionary
gest pożegnalny lub formuła grzecznościowa wypowiadana w chwili rozstania, a niekiedy także: sama chwila rozstania, rozstanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pożegnać.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
czas. żegnać
przym. pożegnalny
wykrz. żegnam
Wiktionary
pożegnać (się): wykonać gest pożegnania, rozstając się z kimś ukłonić się, podać rękę lub wypowiedzieć formułę grzecznościową
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. żegnać)
(1.1) dokonany od|żegnać.
Wiktionary
(1.1) Jak co roku jeleniogórzanie zebrali się na Placu Ratuszowym, by pożegnać stary rok, tym razem pożegnali również województwo.
Wiktionary
IPA: pɔˈʒɛɡnat͡ɕ, AS: požegnać
Wiktionary
czas. żegnać
przym. pożegnalny
wykrz. żegnam
Wiktionary
1. zeswatać, doprowadzić do małżeństwa wielu mężczyzn;
2. pożenić się: o wielu mężczyznach: ożenić się, zawrzeć związek małżeński, pobrać się
SJP.pl
1. zwierzę jedzące coś w dużych ilościach;
2. coś, co pochłania olbrzymie zasoby czegoś;
3. pożeracz czarny - gatunek morskiej ryby głębinowej; okoń głębinowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś, kto pożera
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) coś, co pożera
Wiktionary
(2.1) Telewizja jest okropnym pożeraczem czasu.
Wiktionary
czas. pożerać ndk., pożreć dk.
Wiktionary
(2.1) pochłaniacz
Wiktionary
żartobliwie:
1. kobieta jedząca dużo i łapczywie;
2. pożeraczka książek - kobieta czytająca dużo książek; bibliomanka;
3. pożeraczka męskich serc - uwodzicielka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pożerać.
Wiktionary
czas. pożerać ndk.
Wiktionary
1. o zwierzętach, także z pogardą lub żartobliwie o ludziach: zjadać coś łapczywie, żreć, a o niektórych przedmiotach: pochłaniać olbrzymie ilości czegoś;
2. pożerać się: o zwierzętach: pożerać wzajemnie jedno drugie
SJP.pl
czasownik
(1.1) pot. o zwierzętach drapieżnych: zjadać coś
(1.2) pot. o ludziach: jeść łapczywie
(1.3) pot. zużywać dużą ilość czegoś, pochłaniać
(1.4) przen. być pochłanianym przez coś
Wiktionary
(1.1) Lwy często pożerają antylopy.
(1.2) Pożerał ogromne ilości bigosu.
(1.3) Jego pomysły pożerały dużo pieniędzy.
(1.4) Bo gorliwość o dom Twój mnie pożera / i spadły na mnie obelgi uwłaczających Tobie.
Wiktionary
IPA: pɔˈʒɛrat͡ɕ, AS: požerać
Wiktionary
rzecz. pożeranie n., pożeracz mos./mzw., żer n.
czas. pożreć dk.
Wiktionary
o zwierzętach: spędzić pewien czas na żerowaniu, zdobyć trochę pożywienia, a o ludziach: powykorzystywać kogoś lub sytuację, w jakiej ktoś się znalazł
SJP.pl
pokaleczyć lub pozabijać, uderzając, godząc w kogoś czymś ostrym, kłującym, pokłuć; podźgać; poźgać
SJP.pl
taki, który następuje zaraz po żniwach, stanowi następstwo żniw (np. okres pożniwny) lub pozostaje po żniwach (np. uprawy pożniwne); pożniwowy
SJP.pl
taki, który następuje zaraz po żniwach, stanowi następstwo żniw (np. okres pożniwowy) lub pozostaje po żniwach (np. uprawy pożniwowe); pożniwny
SJP.pl
1. wielki ogień, wielki pożar;
2. przenośnie: dramatyczne wydarzenia, zwykle działania wojenne, niosące wielkie zniszczenia i cierpienia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. wielki ogień szerzący się na znacznej przestrzeni, wielki pożar
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Jego oddział schronił się w jeziorze, gdy flota przeprowadzała bombardowanie Bazy Gamma Jeden. W ognistej pożodze woda w jeziorze zagotowała się i wyparowała.
Wiktionary
czas. żec
Wiktionary
stanowiący pozostałość po żołnierzach, szczególnie po ośrodkach wojskowych (np. strzelnica pożołnierska) lub działaniach zbrojnych
SJP.pl
1. o zwierzętach, także z pogardą lub żartobliwie o ludziach: zjeść coś łapczywie, a o niektórych przedmiotach: pochłonąć olbrzymie ilości czegoś;
2. pożreć się: o zwierzętach: pożreć wzajemnie jedno drugie, a o ludziach: pokłócić się
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. pożerać)
(1.1) dokonany od|pożerać.
Wiktionary
(1.1) Robak pożarł połowę jego zbioru, nosorożec drugą; na polach mnóstwo myszy, spadła szarańcza, bydło wygniotło, ukradły wróble.
Wiktionary
rzecz. pożarcie n., żarcie n., pożeracz mzw./mos.
czas. pożerać ndk.
Wiktionary
1. żując, rozdrobnić; zżuć, przeżuć;
2. żuć przez pewien czas
SJP.pl
1. przeżyć pewien czas, pokonując trudności; pociągnąć, poegzystować;
2. spędzić pewien czas, żyjąc w określony sposób;
3. potocznie: funkcjonować przez pewien czas
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wspólne życie z kimś
(1.2) obcowanie cielesne dwojga ludzi
(1.3) przest. rodzaj, tryb życia
Wiktionary
Pożycie – wspólnota osób mająca wymiar cielesny, emocjonalny i gospodarczy o charakterze trwałym.
Cielesność pożycia wyraża się w zachowaniach seksualnych, emocjonalność w szczególnym, silnym i pozytywnym zaangażowaniu emocjonalnym do osoby pozostającej we wspólnocie, a gospodarczość we wspólnym dysponowaniu majątkiem partnerów (np. prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego).
Wikipedia
(1.1) W bliższym pożyciu z ludźmi, których szanował i lubił, był on zawsze pełen prostoty, swobody i naturalności.
(1.2) Nie wyobrażała sobie pożycia dwojga ludzi, gdy już nic ich nie łączy.
(1.3) Z dobrze wychowanego, towarzyskiemu pożyciu oddanego człowieka przemienił się w rozpustnika.
Wiktionary
IPA: pɔˈʒɨt͡ɕɛ, AS: požyće
Wiktionary
(1.1) mieszkanie
(1.2) seks, współżycie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pożyczać.
Wiktionary
(1.1) Denerwuje mnie to twoje ciągłe pożyczanie pieniędzy od znajomych. Czy nie możesz lepiej gospodarować tym, co masz?
Wiktionary
IPA: ˌpɔʒɨˈt͡ʃãɲɛ, AS: požyčãńe
Wiktionary
rzecz. pożyczka ż.
czas. pożyczać, pożyczyć
przym. pożyczkowy
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. pożyczyć)
(1.1) dawać coś komuś na pewien czas
(1.2) brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą
(1.3) eufem. ukraść coś komuś, często bez jego wiedzy
Wiktionary
(1.1) Ciągle muszę pożyczać ci temperówkę!
(1.2) Nie mam, sam właśnie pożyczyłem temperówkę od kolegi.
Wiktionary
IPA: pɔˈʒɨt͡ʃat͡ɕ, AS: požyčać
Wiktionary
rzecz. pożyczka ż., pożyczanie n., pożyczenie n.
czas. pożyczyć dk., wypożyczać ndk., wypożyczyć dk.
przym. pożyczkowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pożyczyć.
Wiktionary
IPA: ˌpɔʒɨˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: požyčẽńe
Wiktionary
czas. pożyczyć, pożyczać
rzecz. pożyczka ż.
Wiktionary
1. danie komuś albo wzięcie od kogoś pieniędzy lub jakichś rzeczy na pewien czas, z zastrzeżeniem zwrotu w określonym terminie;
2. to, co zostało pożyczone;
3. pasmo włosów zaczesane z boku głowy na łysinę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) danie albo wzięcie na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; także. to, co zostało pożyczone;
(1.2) pot. żart. pasmo włosów zaczesane z jednego z boków na część głowy objętej łysiną
(1.3) jęz. wyraz, związek wyrazowy lub struktura składniowa przejęte z innego języka lub wzorowane na nim
Wiktionary
Zobacz też: zapożyczenie językowe, umowa pożyczki, pożyczka gotówkowa.
Pożyczka – potocznie operacja polegająca na udzieleniu przez osobę fizyczną lub instytucję określonej kwoty środków pieniężnych lub określonych przedmiotów do dyspozycji pożyczkobiorcy, na czas oznaczony lub nieoznaczony.
Wikipedia
(1.1) Bank udzielił mi pożyczki przy bardzo wysokich odsetkach.
(1.1) Marian wziął tysiąc złotych pożyczki na nowy telefon.
(1.1) Zenek w dwa dni przepuścił całą pożyczkę, z której miał opłacić remont dachu.
(1.2) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca.
(1.3) Słowo „szwagier” to pożyczka z niemieckiego (od słowa „Schwager”).
Wiktionary
IPA: pɔˈʒɨt͡ʃka, AS: požyčka
Wiktionary
rzecz. pożyczanie n., pożyczenie n., zapożyczenie n.
czas. pożyczyć dk., pożyczać ndk., wypożyczyć dk., wypożyczać ndk., zapożyczyć dk., zapożyczać ndk.
przym. pożyczkowy
Wiktionary
(1.2) zaczeska
(1.3) zapożyczenie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. kobieta biorąca pożyczkę
(1.2) praw. bank. kobieta, która wzięła pożyczkę; kobieta, której udzielono pożyczki
Wiktionary
rzecz.
:: fm. pożyczkobiorca m.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) finans. osoba lub instytucja udzielająca pożyczki
Wiktionary
rzecz. pożyczkodawczyni ż.
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. kobieta udzielająca pożyczki
Wiktionary
rzecz.
:: fm. pożyczkodawca m.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z pożyczką, dotyczący pożyczki
Wiktionary
rzecz. zapożyczenie n., pożyczanie n., pożyczka ż.
czas. pożyczać, pożyczyć
Wiktionary
1. dać coś komuś na określony czas, zobowiązując go do zwrotu; pozwolić komuś na używanie czegoś;
2. wziąć coś od kogoś, deklarując zwrot w określonym terminie; zaciągnąć pożyczkę;
3. złożyć życzenia
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. pożyczać)
(1.1) dać coś komuś na pewien czas
(1.2) wziąć coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą
(1.3) eufem. ukraść
czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)
(2.1) rzad. złożyć życzenia
Wiktionary
(1.2) Ale teraz, zwracając pożyczone książki, spotykałem się z niezwykłą życzliwością.
Wiktionary
IPA: pɔˈʒɨt͡ʃɨt͡ɕ, AS: požyčyć
Wiktionary
rzecz. pożyczka ż., pożyczanie n., pożyczenie n.
czas. pożyczać ndk., wypożyczać ndk., wypożyczyć dk.
przym. pożyczkowy
Wiktionary
(1.1) gw. Śląsk Cieszyński pojczoć
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) pozostały po Żydach
Wiktionary
rzecz. żydostwo n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. udzielenie nikłego wsparcia
Wiktionary
rzecz. zżydzenie n., żyd mos., Żyd mos., żydowszczyzna ż., żydzenie n.
czas. pożydzić dk., żydzić ndk., żydzieć ndk., zażydzić dk., zżydzieć dk.
Wiktionary
(1.1) poskąpienie
Wiktionary
potocznie: poskąpić, pożałować czegoś
SJP.pl
czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. żydzić)
(1.1) pot. udzielić słabego wsparcia
Wiktionary
rzecz. pożydzenie n., zażydzenie n., zażydzanie n., zżydzenie n., żyd mos., Żyd mos., żydowszczyzna ż., żydzenie n.
czas. zażydzać, żydzić ndk., żydzieć ndk., zażydzić dk., zżydzieć dk.
Wiktionary
(1.1) poskąpić
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób pożyteczny
Wiktionary
(1.1) Dzieci mogły w ten sposób przyjemnie i pożytecznie spędzić pierwszy dzień wiosny zwany też dniem wagarowicza.
Wiktionary
IPA: ˌpɔʒɨˈtɛt͡ʃʲɲɛ, AS: požytečʹńe
Wiktionary
przym. pożyteczny
rzecz. pożytek m., pożyteczność ż.
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: pożytecznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: pożyteczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przynoszący pożytek lub przydatny do czegoś
Wiktionary
IPA: ˌpɔʒɨˈtɛt͡ʃnɨ, AS: požytečny
Wiktionary
rzecz. pożytek m., pożyteczność ż.
czas. pożytkować ndk., spożytkować dk.
przysł. pożytecznie
Wiktionary
(1.1) użyteczny, przydatny, potrzebny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) korzyść
(1.2) pszcz. nektar, pyłek lub spadź zbierane przez pszczoły
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Internet to duży pożytek dla ludzkości.
Wiktionary
IPA: pɔˈʒɨtɛk, AS: požytek
Wiktionary
czas. spożytkować dk.
przym. pożyteczny, pożytkowy
przysł. pożytecznie
Wiktionary
(1.1) korzyść, zysk, profit; gw. Śląsk Cieszyński osóg
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pożywiać.
Wiktionary
czas. pożywiać, pożywić
rzecz. pożywność ż.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. pożywić)
(1.1) dawać jeść komuś
czasownik zwrotny niedokonany pożywiać się (dk. pożywić się)
(2.1) jeść coś
Wiktionary
(2.1) Na dworcu zaś nie chciałem się pożywiać, gdyż są to miejsca, w które – z różnych powodów – wkracza często policja.
Wiktionary
IPA: pɔˈʒɨvʲjät͡ɕ, AS: požyvʹi ̯äć
Wiktionary
rzecz. pożywienie n., pożywianie n., pożywność ż.
czas. pożywić, spożywać ndk., spożyć dk.
przym. pożywny
Wiktionary
(1.1) karmić, posilać
(2.1) spożywać, jeść, posilać się
Wiktionary
to, czym się żywią organizmy żywe; pokarm, żywność, jedzenie, jadło, strawa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) jedzenie, pokarm, strawa
Wiktionary
(1.1) Szkliwo to wysoce zmineralizowana substancja chroniąca nasze zęby. Działa jak bariera ochronna. Może ulec degradacji pod wpływem kwasów obecnych w pożywieniach i napojach.
Wiktionary
IPA: ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: požyvʹi ̯ė̃ńe
Wiktionary
czas. pożywić się, żywić, pożywiać, pożywić
rzecz. pożywka ż., spożywanie n., żywność ż., pożywność ż.
przym. pożywny
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. pożywiać)
(1.1) dokonany od|pożywiać.
Wiktionary
rzecz. pożywianie n., pożywienie n., pożywność ż., żywność ż.
czas. pożyć, pożywiać ndk.
przym. pożywny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. substancja odżywcza dla organizmów
(1.2) przen. coś, co sprzyja rozwojowi lub podtrzymuje istnienie czegoś
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. pożywienie n.
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: pożywnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: pożywny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co pożywne
Wiktionary
rzecz. pożywienie n., pożywianie n., żywienie n.
czas. pożywiać ndk., pożywić dk.
przym. pożywny
Wiktionary
(1.1) sytność
Wiktionary
wzmacniający, posilny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) posilny, wzmacniający, sycący
Wiktionary
(1.1) Soczewica jest bardzo pożywna i jak podają źródła (…) strawniejsza od mięsa, dlatego w krajach chrześcijańskich często była jadana w dni postne.
(1.1) Zjedli pożywne śniadanie. Kawa i przekąski miały ich wzmocnić w ciągu dnia.
Wiktionary
IPA: pɔˈʒɨvnɨ, AS: požyvny
Wiktionary
czas. pożyć, spożywać ndk., pożywiać ndk., spożyć dk., pożywić dk.
rzecz. pożywienie n., żywienie n., żywność ż., pożywność ż.
Wiktionary
(1.1) sycący, posilny, odżywczy, treściwy
Wiktionary
1. przeżyć pewien czas, pokonując trudności; pociągnąć, poegzystować;
2. spędzić pewien czas, żyjąc w określony sposób;
3. potocznie: funkcjonować przez pewien czas
SJP.pl
czasownik nieprzechodni dokonany
(1.1) pobyć przy życiu, pozostać przy nim przez pewien czas
(1.2) przeżyć z kimś, pobyć gdzieś, spędzić jakiś okres życia w pewien sposób
(1.3) pot. przeżyć życie szczęśliwie, dostatnio, wykorzystać je ciesząc się jego urokami
(2.2) daw. spożyć coś, zjeść, posilić się
(2.3) daw. użyć czegoś, skorzystać z czegoś; doznać czegoś
Wiktionary
(2.1) Choć liczbą znacznie go przemagali, hetman w jednej bitwie ich pożył i od granic precz przepędził.
(2.1) Ubogi w radę, chociaż strojny w złoto, / Pożywszy drugich, i sam siebie pożył.
(2.2) Skoro pożył już co mu w kuchni dano, tylko nisko skłonił się i bez słowa ich opuścił.
Wiktionary
rzecz. pożywanie n.
czas. pożywić dk.
przym. pożywny
Wiktionary
(2.1) złamać, zniszczyć
(2.2) skonsumować
Wiktionary
taki, który pożółciał
SJP.pl
rzadko: taki, który nabrał żółtego koloru; zżółkły, pożółkły, zżółknięty
SJP.pl
nabrać żółtego koloru; zżółknąć
SJP.pl
czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)
(1.1) nabrać żółtego koloru
Wiktionary
(1.1) Wszystkie ściany wyklejono dużymi kserograficznymi powiększeniami kartek ze starej encyklopedii Larousse'a. Większość już pożółkła, ale znakomicie komponuje się z czarnym jak smoła sufitem i drewnianym rusztowaniem.
Wiktionary
przym. pożółkły, żółciuchny, żółtawy, żółty
czas. żółknąć
temsłow. żółto-
rzecz. żółty n.
Wiktionary
(1.1) zżółknąć; daw. pożółcieć
Wiktionary
taki, który nabrał żółtego koloru; zżółkły, zżółknięty
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) taki, który nabrał żółtego koloru
forma czasownika.
(2.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oznajm. od pożółknąć
Wiktionary
(1.1) Znany był z tego, że pali nieustannie, jego nieduża, ciemna głowa zawsze była spowita chmurką dymu, palce miał pożółkłe od nikotyny, cerę bladą, głos często zachrypnięty.
(1.1) Niełatwo odczytać pożółkły rękopis, zwłaszcza w tych miejscach, gdzie autor pośpiesznie kreślił zdania.
Wiktionary
czas. pożółknąć dk.
Wiktionary
(1.1) zżółkły, zżółknięty
Wiktionary
1. bardzo czegoś pragnąć
2. czuć fizyczny pociąg w stosunku do kogoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś
Wiktionary
Pożądanie – silne pragnienie czegoś lub fizyczny pociąg do kogoś (np. pożądać snu, spokoju, osoby).
Pożądanie jest emocją związaną z działaniem układu dopaminergicznego (zob. mezolimbiczny szlak dopaminergiczny). Najbardziej wnikliwe naukowe badania neurochemii tej emocji dotyczyły narkomanii i związanych z nią zaburzeń wydzielania dopaminy (zob. też układ nagrody). Podobne do głodu narkotycznego objawy pożądania występują również w przypadkach innych uzależnień, np. od hazardu.
Wikipedia
IPA: ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ, AS: požõndãńe
Wiktionary
rzecz. żądanie n., pożądliwość ż., pożądaność ż.
czas. pożądać ndk.
przym. pożądliwy, pożądany
przysł. pożądliwie
Wiktionary
(1.1) żądza, chuć
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pożądane; cecha tych, którzy są pożądani
Wiktionary
przym. pożądany
przysł. pożądanie
rzecz. pożądanie n.
Wiktionary
oficjalnie: mile widziany, odpowiadający wymaganiom
SJP.pl
forma czasownika.
(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika pożądać
przymiotnik
(2.1) taki, jakiego ktoś oczekuje
(2.2) taki, którego komuś sprawia przyjemność
(2.3) taki, do którego ktoś odczuwa pociąg seksualny
Wiktionary
(2.1) Zbyt liczna rodzina nie należy do rzeczy pożądanych.
(2.2) Przywitawszy więc z należytym uszanowaniem pożądanego gościa, podałem na kolej zdrowie jaśnie wielmożnego wuja (…).
(2.3) Anielka była spokojna, tylko za każdym błyskiem wydawała mi się bardziej pożądana.
Wiktionary
rzecz. pożądanie n., pożądaność ż.
czas. pożądać ndk.
przym. pożądliwy
przysł. pożądliwie
Wiktionary
(2.1) oczekiwany, stpol. żaducy
Wiktionary
dotyczący pożądania, odnoszący się do pożądania
SJP.pl
1. bardzo czegoś pragnąć
2. czuć fizyczny pociąg w stosunku do kogoś
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć
(1.2) czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie
Wiktionary
(1.1) Kobieta miała zachwyt w twarzy, musiała tej ozdoby od dawna pożądać.
Wiktionary
IPA: pɔˈʒɔ̃ndat͡ɕ, AS: požõndać
Wiktionary
rzecz. pożądliwość ż., pożądanie
przym. pożądliwy, pożądany
ims. pożądany
Wiktionary
(1.1-2) pragnąć
Wiktionary
przestarzały stopień wyższy od przymiotnika: pożądany; bardziej pożądany
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: pożądliwie
SJP.pl
ogół cech wyrażających pożądanie, silne pragnienie kogoś lub czegoś, a dawniej także: zachłanność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co pożądliwe; cecha tych, którzy są pożądliwi
Wiktionary
(1.1) Świat zaś przemija, a z nim jego pożądliwość; kto zaś wypełnia wolę Bożą, ten trwa na wieki.
Wiktionary
rzecz. pożądanie n.
czas. pożądać
przym. pożądliwy
przysł. pożądliwie
Wiktionary
(1.1) chuć, rozwiązłość; przest. chutliwość
Wiktionary
będący wyrazem pożądania, silnego pragnienia czegoś lub pociągu fizycznego do kogoś (np. pożądliwy uśmiech), a dawniej także: zachłanny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) będący wyrazem pożądania
(1.2) pejor. pełen pożądania czegoś
Wiktionary
rzecz. pożądanie n., pożądliwość ż., żądanie n.
czas. pożądać ndk.
przysł. pożądliwie
przym. pożądany
Wiktionary
(1.2) chciwy, zachłanny
Wiktionary
o samicach niektórych błonkówek: użądlić wiele razy, parokrotnie zaatakować przy użyciu żądła
SJP.pl
spędzić pewien czas na żęciu (ścinaniu zboża lub trawy), a także: naścinać większych ilości zbóż lub trawy, niekoniecznie w większym przedziale czasu
SJP.pl
porobić wgłębienia w jakiejś powierzchni, przesuwając się po niej lub spadając bezpośrednio na nią
SJP.pl
spędzić pewien czas na żłopaniu, głośnym, bardzo niechlujnym piciu, popić większych ilości czegoś, napić się
SJP.pl
skrót od:
1. papież;
2. Pułk Piechoty;
3. w sporcie: Puchar Polski;
4. Poczta Polska
SJP.pl
skrót
(1.1) = rel. papież
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
skrót od: państwo (w znaczeniu grupy osób; czytany jako cały, odmienny wyraz)
SJP.pl
skrót
(1.1) = państwo (pani i pan)
Wiktionary
skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) = Przegląd Piosenki Aktorskiej (we Wrocławiu);
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
skrót od: przeciwpancerny (czytany jako całe, odmienne słowo); pepanc.
SJP.pl
skrót
(1.1) = przeciwpancerny
Wiktionary
IPA: ˈpɛpãnt͡s|ˌpʃɛt͡ɕifpãnˈt͡sɛrnɨ, AS: pepãnc|pšećifpãncerny
Wiktionary
skrót od: pixel per inch; miara określająca liczbę punktów obrazu rastrowego o długości jednego cala
SJP.pl
pp
Wikipedia
pracowniczy plan kapitałowy - system długotrwałego oszczędzania pieniędzy przez pracowników, którzy będą mogli je wypłacić po ukończeniu 60 lat
SJP.pl
skrótowiec, rzeczownik
(1.1) = wojsk. przeciwpancerny pocisk kierowany;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
skrót
(1.1) = praw. podpunkt
Wiktionary
(1.1) Za odnowienie dyplomu, o którym mowa w ust. 1, pobiera się opłatę w wysokości odpowiadającej wysokości opłaty określonej w części II pkt 1 ppkt 1.1 załącznika do ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim.
Wiktionary
skr. pkt
Wiktionary
skrót od:
1. Pakistańska Partia Ludowa, lewicowa partia polityczna działająca od roku 1967;
2. Państwowe Porty Lotnicze
SJP.pl
skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) = polit. Polska Partia Ludowa
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
skrótowiec
(1.1) = Poznański Park Naukowo-Technologiczny
(1.2) = Pomorski Park Naukowo-Technologiczny
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˌpɛ‿pɛ‿ɛ̃n‿ˈtɛ, AS: pe‿pe‿ẽn‿te
Wiktionary
skrót od: podporucznik; podpor.
SJP.pl
skrót
(1.1) = podporucznik
Wiktionary
(1.1) Oficer ordynansowy - ppor. rez. (= podporucznik rezerwy) Marian Nowicki (Wikipedia)
Wiktionary
IPA: ˌpɔtpɔˈrut͡ʃʲɲik, AS: potporučʹńik
Wiktionary
skrót od: przeciwpożarowy
SJP.pl
skrót
(1.1) = przeciwpożarowy
Wiktionary
(1.1) Behapowiec rozwiesił nowe instrukcje ochrony ppoż. (=przeciwpożarowej)
Wiktionary
IPA: ˈpɛpɔʃ|ˌpʃɛt͡ɕifpɔʒaˈrɔvɨ|ˌpʃɛt͡ɕifpɔʒaˈrɔva|ˌpʃɛt͡ɕifpɔʒaˈrɔvɛ, AS: pepoš|pšećifpožarovy|pšećifpožarova|pšećifpožarove
Wiktionary
skrót od: Polska Partia Pracy
SJP.pl
skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) = polit. Polska Partia Pracy;
(1.2) = polit. Polska Partia Piratów;
(1.3) = partnerstwo publiczno-prywatne
(1.4) = poradnia psychologiczno-pedagogiczna
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: pɛ‿pɛ‿ˈpɛ, AS: pe‿pe‿pe
Wiktionary
skrót od: Polska Partia Przyjaciół Piwa
SJP.pl
skrótowiec
(1.1) = Polska Partia Przyjaciół Piwa
Wiktionary
IPA: ˌpɛ‿pɛ‿pɛ‿ˈpɛ, AS: pe‿pe‿pe‿pe
Wiktionary
[czytaj: pe-pe-ER] skrót od: Polska Partia Robotnicza - partia komunistyczna działająca od roku 1942, od roku 1948 tworząca z PPS-em Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą
SJP.pl
skrótowiec
(1.1) = polit. Polska Partia Robotnicza;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Charakterystyczne, że w tym okresie 80% członków PPR w powiecie włodawskim stanowili Ukraińcy.
Wiktionary
IPA: pɛ‿pɛ‿ˈːr, AS: pe‿p•‿er
Wiktionary
członek PPR (Polskiej Partii Robotniczej); pepeerowiec, peperowiec (potocznie)
SJP.pl
[czytaj: pe-pe-ES] skrót od: Polska Partia Socjalistyczna (do 1944 PPS-WRN: Polska Partia Socjalistyczna-Wolność, Równość, Niepodległość)
SJP.pl
skrótowiec
(1.1) = Polska Partia Socjalistyczna
(1.2) = post post scriptum
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Cezary Miżejewski (PPS) jest inicjatorem interpelacji do ministra sprawiedliwości w sprawie delegalizacji organizacji neofaszystowskich i skrajnej prawicy w Polsce.
Wiktionary
IPA: pɛ‿pɛ‿ˈːs, AS: pe‿p•‿es
Wiktionary
członek PPS (Polskiej Partii Socjalistycznej); pepeesowiec, pepesowiec (potocznie)
SJP.pl
skrót od: Polska Poczta, Telegraf i Telefon - polskie przedsiębiorstwo państwowe utworzone w 1928 r.
SJP.pl
skrót od: Przedsiębiorstwo Państwowe Totalizator Sportowy
SJP.pl
skrót od: podpułkownik (czytany jako cały, odmienny wyraz); ppłk, ppł.
SJP.pl
skrót od: pay-per-view
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
skrót od: Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera
SJP.pl
skrótowiec
(1.1) = Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych;
Wiktionary
(1.1) PPWK wydaje dobrej jakości mapy.
Wiktionary
IPA: ˌpɛ‿pɛ‿vu‿ˈka, AS: pe‿pe‿vu‿ka
Wiktionary
skrót od: podatek od ponadnormatywnych wypłat wynagrodzeń; popiwek
SJP.pl
skrótowiec
(1.1) = ekon. podatek od ponadnormatywnych wypłat wynagrodzeń
Wiktionary
IPA: ˌpɛ‿pɛ‿vu‿ˈvu, AS: pe‿pe‿vu‿vu
Wiktionary
(1.1) popiwek
Wiktionary
skrót od: Polska Partia Zielonych - ugrupowanie polityczne (1988-1999)
SJP.pl
skrót
(1.1) = sport. przez płotki
Wiktionary
(1.1) Zeszłoroczna mistrzyni na 100 m ppł nie dała rywalkom szans.
Wiktionary
skrót od: podpułkownik (czytany jako cały, odmienny wyraz); ppłk, ppułk
SJP.pl
skrót od: podpułkownik (czytany jako cały, odmienny wyraz); ppułk, ppł.
SJP.pl
skrót
(1.1) wojsk. podpułkownik
Wiktionary
symbol prazeodymu, pierwiastka chemicznego
SJP.pl
skrótowiec, rzeczownik
(1.1) = Polskie Radio
(1.2) = Przewozy Regionalne
(1.3) = public relations
(1.4) = med. per rectum
(1.5) = poste restante, poste-restante
(1.6) = eduk. o zakresie nauczania przedmiotów: poziom rozszerzony
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) PR nadaje od 1925 roku.
(1.2) Pociągi regionalne w Polsce obsługuje spółka PR.
(1.3) Moja kuzynka jest odpowiedzialna za PR w swojej firmie.
Wiktionary
(1.3)
:: rzecz. PR-owiec m.
:: przym. PR-owski, PR-owy
Wiktionary
(1.5) P.R.
Wiktionary
[czytaj: pi-arowiec] człowiek związany z public relations, pośredniczący w kontaktach, np. polityka - media, podejmujący działania mające na celu wpływanie na opinię odbiorców; piarowiec
SJP.pl
→ PR (public relations) [czytaj: pi-arowski]; piarowski, piarowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z public relations
Wiktionary
IPA: ˌpʲijaˈrɔfsʲci, AS: pʹii ̯arofsʹḱi
Wiktionary
skr. PR
Wiktionary
(1.1) pot. pijarowski
Wiktionary
kobieta zawodowo dbająca o dobry wizerunek i akceptację danej osoby, firmy lub organizacji; pijarówka, pijarówa
SJP.pl
temat słowotwórczy
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z czymś bardzo odległym w czasie lub z pierwotną formą bądź pierwszym wystąpieniem czegoś
(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych nazywających kogoś żyjącego dawno, dalekiego przodka lub potomka
Wiktionary
IPA: pra, AS: pra
Wiktionary
teoretyczny zaczątek wszechświata mający skupiać w sobie całą materię i przestrzeń przed momentem Wielkiego Wybuchu (Big Bang)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. prababcia
Wiktionary
IPA: praˈbaba, AS: prababa
Wiktionary
(1.1) pradziad
Wiktionary
matka babki albo dziadka, ascendentka (antenatka, krewna po linii wstępnej) trzeciego stopnia, a często także: protoplastka; prababka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) matka dziadka lub babci
Wiktionary
(1.1) Moja prababcia piecze najlepszą babkę na świecie.
Wiktionary
IPA: praˈbapʲt͡ɕa, AS: prabapʹća
Wiktionary
rzecz. babcia, prababka
Wiktionary
(1.1) prababka
Wiktionary
matka babki albo dziadka, ascendentka (antenatka, krewna po linii wstępnej) trzeciego stopnia, a często także: protoplastka; prababcia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) matka dziadka lub babki
Wiktionary
(1.1) Mało kto potrafi wymienić imiona i nazwiska swoich pradziadów i prababek.
Wiktionary
IPA: praˈbapka, AS: prabapka
Wiktionary
rzecz. babcia; zdrobn. prababcia
Wiktionary
(1.1) stpol. nadbaba, prababa
Wiktionary
drobny jednokomórkowiec, zaliczany z eubakteriami do prokariontów; archebakteria, archeobakteria, archean, archeon, archeowiec
SJP.pl
charakterystyczny dla przodków Bałtosłowian (odłamu ludów indoeuropejskich żyjących w północnej i środkowo-północnej Europie), związany z nimi
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) jęz. związany z prabałtosłowiańskim (2.1), dotyczący prabałtosłowiańskiego (2.1)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. wymarły język, przodek języków słowiańskich i bałtyckich
Wiktionary
tkanka przedrośla żeńskiego roślin nagonasiennych, najczęściej pełniąca w nasieniu funkcję tkanki odżywczej; bielmo pierwotne
SJP.pl
mieszkaniec Prabut (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Prabut (miasta w Polsce)
SJP.pl
przymiotnik od: Prabuty
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prabutami, dotyczący Prabut
Wiktionary
rzecz. Prabuty nmos., prabucianin m., prabucianka ż.
Wiktionary
1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce
SJP.pl
Prabuty ( Riesenburg) – miasto w północnej Polsce, we wschodniej części województwa pomorskiego w powiecie kwidzyńskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Prabuty. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. elbląskiego.
Rozwinął się tu przemysł drzewny, materiałów budowlanych oraz elektromaszynowy. Prabuty są także stacją węzłową położoną przy trasie Warszawa – Gdynia.
Wikipedia
byt nie mający początku
SJP.pl
1. świadoma, celowa działalność człowieka służąca zaspokajaniu potrzeb lub polegająca na wytwarzaniu dóbr, wykonywaniu czynności za wynagrodzenie;
2. dzieło, wytwór takiej działalności;
3. posada, zatrudnienie, a także: miejsce, instytucja, w której się pracuje
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;
(1.2) miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
(1.3) artykuł, tekst lub dzieło plastycznyastyczne
(1.4) fiz. energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;
(1.5) funkcjonowanie czegoś
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Niektórzy uważają, że praca rolnika wcale nie jest ciężka.
(1.2) Dziś znowu spóźnił się pan do pracy.
(1.2) Wszedłem do pracy o 8:51, tak wynika z czytnika kart.
(1.3) Na wystawie pokazano prace znanego fotografa.
(1.4) Praca potrzebna na przesunięcie tego ładunku w polu elektrycznym wynosi 10 dżuli.
(1.5) Praca silnika jest bez zarzutu.
Wiktionary
IPA: ˈprat͡sa, AS: praca
Wiktionary
rzecz. pracowitość ż., pracownik m., pracowniczka ż., pracownica ż., pracuś m., pracownia ż., pracowanie n., wypracowanie n., pracobiorca m., opracowanie n., przepracowanie n., spracowany m.
czas. pracować ndk., wypracować dk., zapracować dk., odpracować dk., przepracować dk., przepracowywać dk., napracować się dk., opracowywać ndk., rozpracowywać ndk., rozpracować dk.
przym. pracowity, wypracowany, odpracowany, pracowniczy, zapracowany, niedopracowany, przepracowany
przysł. pracowicie
ims. spracowany
Wiktionary
(1.1) robota, zajęcie, aktywność, czynność
(1.3) dzieło
Wiktionary
ogół czynności wykonywanych przez grupę ludzi dla realizacji jakiegoś zadania
SJP.pl
Prace – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Płoniawy-Bramura.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Płoniawach-Bramurze.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) dotyczący siostry dziadka lub babci
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
pracownik, osoba otrzymująca pracę, zobowiązująca się do wykonywania pracy za ustalone wynagrodzenie określone w umowie o pracę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) praw. osoba fizyczna, którawykonuje pracę na rzecz pracodawcy w oparciu o umowę o pracę i otrzymuje za to wynagrodzenie
Wiktionary
rzecz. praca ż.
Wiktionary
(1.1) pracownik, zatrudniony
Wiktionary
pracownica, pracowniczka, zleceniobiorczyni
SJP.pl
ekonomiczna wielkość wyrażana w jednostkach pracy na jednostkę produkcji, określająca ilość pracy zużytej na wykonanie określonego zadania, a w języku codziennym także: pochłanianie znacznego nakładu pracy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) relacja pomiędzy ilością pracy potrzebnej do produkcji lub wykonania jakiegoś zadania do osiągniętego efektu
Wiktionary
Pracochłonność – ilość pracy wykorzystanej do wytworzenia określonego dobra. Pracochłonność określa się w jednostkach czasu pracy na jednostkę produkcji. Wskaźnik pracochłonności informuje, ile czasu potrzeba do wykonania jednostki produkcji.
Wzór na wskaźnik pracochłonności ma postać:
Wikipedia
IPA: ˌprat͡sɔxˈwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: pracoχu̯õ•ność
Wiktionary
przym. pracochłonny
Wiktionary
wykonany lub wykonywany przy znacznym nakładzie pracy, wymagający dużego nakładu pracy (np. pracochłonne zadania, pracochłonny projekt)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wymagający relatywnie dużego nakładu pracy w stosunku do efektu
Wiktionary
(1.1) Wykonanie tego zalecenia będzie bardzo pracochłonne.
Wiktionary
IPA: ˌprat͡sɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: pracoχu̯õ•ny
Wiktionary
rzecz. pracochłonność ż.
Wiktionary
osoba zatrudniająca kogoś na warunkach ustalonych w umowie o pracy, najczęściej sprawująca zwierzchnictwo nad instytucją lub miejscem pracy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Pracodawcy zwlekają z podnoszeniem płac.
Wiktionary
IPA: ˌprat͡sɔˈdaft͡sa, AS: pracodafca
Wiktionary
rzecz.
:: fż. pracodawczyni ż.
Wiktionary
(1.1) zatrudniający, zatrudniciel; książk. chlebodawca
Wiktionary
kobieta zatrudniająca kogoś na warunkach ustalonych w umowie o pracy, najczęściej sprawująca zwierzchnictwo nad instytucją lub miejscem pracy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rzad. kobieta zatrudniająca osoby
Wiktionary
(1.1) Nawiasem mówiąc, zawiniła pracodawczyni, nie zgłaszając tego ZUS-owi.
Wiktionary
rzecz.
:: fm. pracodawca mos.
Wiktionary
(1.1) książk. chlebodawczyni
Wiktionary
środowiskowo: dzień pracy jednej osoby, dzień przepracowany
SJP.pl
dawniej: dniówka robocza
SJP.pl
godzina pracy jednej osoby
SJP.pl
kobieta odczuwająca nieustanną potrzebę wytężonej pracy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: pracoholik
Wiktionary
(1.1) Aśka jest pracoholiczką, nawet podczas urlopu nie rozstaje się z papierami.
Wiktionary
IPA: ˌprat͡sɔxɔˈlʲit͡ʃka, AS: pracoχolʹička
Wiktionary
rzecz. pracoholik m., pracoholizm m.
Wiktionary
osoba odczuwająca nieustanną potrzebę wytężonej pracy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba cierpiąca na pracoholizm, uzależniona od wykonywanej pracy
Wiktionary
IPA: ˌprat͡sɔˈxɔlʲik, AS: pracoχolʹik
Wiktionary
rzecz. pracoholizm m.
:: fż. pracoholiczka ż.
Wiktionary
żartobliwe, rzadziej ironiczne określenie na uzależnienie od pracy polegające na poświęcaniu jej nadmiernie dużo czasu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) psych. socjol. uzależnienie od wykonywania pracy;
Wiktionary
Pracoholizm (uzależnienie od pracy; ang. "workaholism") – rodzaj uzależnienia psychicznego (ang. "psychological dependence"), objawiającego się obsesyjną i wewnętrzną potrzebą ciągłego wykonywania pracy kosztem innych czynności, również rodziny, snu i odpoczynku.
Wikipedia
IPA: ˌprat͡sɔˈxɔlʲism̥, AS: pracoχolʹism̦
Wiktionary
rzecz. pracoholik m., pracoholiczka ż.
Wiktionary
wykonany lub wykonywany przy nieznacznym nakładzie pracy, wymagający niewielkiego nakładu pracy (np. pracooszczędne zadanie)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pracować.
Wiktionary
IPA: ˌprat͡sɔˈvãɲɛ, AS: pracovãńe
Wiktionary
czas. pracować, zapracować, wypracować, przepracować
rzecz. pracownia ż., praca, pracownik, pracowniczka
przym. pracowniczy, zapracowany
Wiktionary
1. działać celowo dla zaspokojenia potrzeb albo przez wytwór dóbr, albo przez wykonywanie czynności za wynagrodzeniem
2. być zatrudnionym
3. potocznie: zarabiać na czyjeś utrzymanie, na coś
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym
(1.2) zmieniać rozmiar pod wpływem czynników zewnętrznych
Wiktionary
(1.1) Rolnik pracuje od rana do wieczora.
(1.2) Musisz zostawić szparę między deskami a ścianą by deski mogły pracować. Inaczej mogą się wybrzuszyć.
Wiktionary
IPA: praˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: pracovać
Wiktionary
rzecz. pracowniczka ż., pracowanie n., praca ż., pracowitość ż., pracownia ż., pracownica ż., pracownik mos., spracowany mos., zapracowany mos., dopracowywanie n., dopracowanie n., nadpracowanie n., napracowanie n., opracowywanie n., opracowanie, popracowanie n., przepracowywanie n., przepracowanie n., rozpracowywanie n., rozpracowanie n., spracowanie n., wypracowywanie n., wypracowanie n., zapracowywanie n., zapracowanie n.
czas. dopracowywać ndk., dopracować dk., nadpracować dk., napracować się dk., opracowywać ndk., opracować dk., popracować dk., przepracowywać ndk., przepracować dk., rozpracowywać ndk., rozpracować dk., spracować dk., wypracowywać ndk., wypracować dk., zapracowywać ndk., zapracować dk.
przym. pracowity, pracowniczy, zapracowany
ims. spracowany, zapracowany
Wiktionary
(1.1) reg. śl. fachcić
Wiktionary
przysłówek
(1.1) zająć się czymś, przykładając się do tego
Wiktionary
(1.1) Kasia pracowicie zabrała się do przygotowania kolacji.
Wiktionary
IPA: ˌprat͡sɔˈvʲit͡ɕɛ, AS: pracovʹiće
Wiktionary
rzecz. praca ż., pracowitość ż., pracownik m.
przym. pracowity
Wiktionary
(1.1) pilnie, starannie, wytrwale
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: pracowicie
SJP.pl
cecha osoby chętnie i dużo pracującej, zamiłowanie do pracy, wytrwałość podczas wykonywania prac
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, kto jest pracowity
Wiktionary
IPA: ˌprat͡sɔˈvʲitɔɕt͡ɕ, AS: pracovʹitość
Wiktionary
rzecz. praca ż.
czas. pracować ndk.
przym. pracowity, zapracowany
przysł. pracowicie
Wiktionary
(1.1) robotność, niestrudzoność, gorliwość, sumienność
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: pracowity
SJP.pl
1. chętnie i dużo pracujący, odznaczający się zamiłowaniem do pracy lub wytrwałością w pracy (np. pracowity student);
2. pełen pracy (np. pracowity dzień), a także: pracochłonny, wykonany lub wykonywany przy znacznym nakładzie pracy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością
Wiktionary
(1.1) Japończycy to bardzo pracowity naród.
Wiktionary
IPA: ˌprat͡sɔˈvʲitɨ, AS: pracovʹity
Wiktionary
rzecz. pracowitość ż., praca ż., pracownik m.
czas. pracować ndk., zapracować dk., napracować się dk.
przysł. pracowicie
przym. zapracowany
Wiktionary
odpowiednio urządzone pomieszczenie przystosowane do przeprowadzania badań i doświadczeń naukowych, a także: warsztat rzemieślniczy lub artystyczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szt. pomieszczenie, w którym pracuje artysta: malarz, rzeźbiarz, pisarz itp.
(1.2) eduk. stud. odpowiednio urządzone pomieszczenie do prowadzenia badań i doświadczeń naukowych
(1.3) eduk. szkolna sala lekcyjna wyposażona w urządzenia potrzebne do nauki jakiegoś przedmiotu
(1.4) rzem. zakład rzemieślniczy, w którym wytwarza się i / lub sprzedaje własne wyroby
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W pracowni chemicznej odbywają się zajęcia.
Wiktionary
IPA: praˈt͡sɔvʲɲa, AS: pracovʹńa
Wiktionary
rzecz. praca ż., pracownik m., pracownica ż., pracowniczka ż., pracowanie n.
czas. pracować, wypracować, przepracować
przym. pracowniczy, pracowniany, zapracowany
Wiktionary
(1.1) atelier
(1.4) warsztat
Wiktionary
stanowiący część pracowni, przeznaczony do wykorzystania w pracowni, używany w pracowni (np. aparatura pracowniana) lub w jakiś inny sposób związany z tego typu pomieszczeniem
SJP.pl
kobieta zatrudniona w jakimś zakładzie pracy, pracująca za określoną pensję ustaloną w umowie o pracy; pracowniczka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy
Wiktionary
(1.1) Łódzka policja poszukuje złodzieja paliwa, który uciekając ze stacji benzynowej potrącił jej pracownicę i przejechał jej po nodze.
Wiktionary
IPA: ˌprat͡sɔvʲˈɲit͡sa, AS: pracovʹńica
Wiktionary
rzecz. praca ż., pracownia ż., pracowniczka ż., spracowany m.
:: fm. pracownik m.
czas. wypracować, pracować ndk.
przym. pracowniczy, zapracowany
ims. spracowany
Wiktionary
(1.1) pracowniczka
Wiktionary
kobieta zatrudniona w jakimś zakładzie pracy, pracująca za określoną pensję ustaloną w umowie o pracy; pracownica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy
Wiktionary
(1.1) Kierownik wręczył pracowniczce bukiecik konwalii.
(1.1) W tym roku żadna z pracowniczek nie dostała deputatu.
Wiktionary
rzecz. praca ż., pracownia ż., pracownica ż., spracowany m.
:: fm. pracownik m.
czas. pracować ndk.
przym. pracowniczy, zapracowany
ims. spracowany
Wiktionary
(1.1) pracownica
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z pracownikami, dotyczący pracowników
Wiktionary
IPA: ˌprat͡sɔvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: pracovʹńičy
Wiktionary
rzecz. pracownik m., pracownica ż., pracowniczka ż., praca ż., pracowanie n., pracownia ż., spracowany m.
czas. pracować ndk.
przym. spracowany, zapracowany
Wiktionary
osoba zatrudniona w jakimś miejscu pracy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;
Wiktionary
Pracownik – jedna ze stron stosunku pracy (drugą jest pracodawca): osoba fizyczna wykonująca określonego rodzaju pracę na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w wyznaczonym przez niego miejscu i czasie, za co przysługuje mu wynagrodzenie.
Wikipedia
(1.1) Prezentację wykorzystuje się między innymi podczas egzaminu maturalnego lub zawodowego, przedstawiania oferty swojej firmy, szkoleń pracowników, a nawet w czasie autoprezentacji (prezentacji siebie) na rozmowie kwalifikacyjnej.
Wiktionary
IPA: praˈt͡sɔvʲɲik, AS: pracovʹńik
Wiktionary
rzecz. pracownia ż., praca ż., pracuś m., pracowanie n., wypracowanie n., przepracowanie n.
:: fż. pracownica ż., pracowniczka ż.
czas. pracować ndk., wypracować dk., przepracować dk.
przym. pracowity, pracowniczy, spracowany, zapracowany
przysł. pracowicie
ims. spracowany
Wiktionary
(1.1) pracobiorca, zatrudniony
Wiktionary
dawniej: dniówka jednego pracownika
SJP.pl
praca połączona z zabawą, najczęściej w znaczeniu nauki, zajęć dydaktycznych podczas których przeprowadzane są czynności dodatkowe symulujące zabawę
SJP.pl
osoba aktywna zawodowo, a także: osoba zatrudniona w jakimś zakładzie pracy, pracująca za określoną pensję ustaloną w umowie o pracy
SJP.pl
żartobliwie, rzadziej ironicznie o kobiecie lub dziewczynie pilnej, lubiącej pożyteczną pracę, gorliwej do pracy
SJP.pl
człowiek lubiący pracę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. żart. człowiek bardzo pilny w pracy
Wiktionary
IPA: ˈprat͡suɕ, AS: pracuś
Wiktionary
rzecz. praca ż., spracowany m., pracownik mos.
Wiktionary
(1.1) pejor. stachanowiec
Wiktionary
1. pracownik pralni
2. najpospolitszy gatunek szopa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek piorący bieliznę
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) skr. war. zool. zob. szop pracz.
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(3.1) przyrząd mechaniczny do prania
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W drugim końcu tej kuchni stoją balie, a przy nich — pracze. Mężczyźni bowiem piorą tu wszystką bieliznę i swoją[,] i kobiet, a do roboty tej wybierani są zwykle z pomiędzy aresztantów przybysze ze wsi.
Wiktionary
IPA: prat͡ʃ, AS: prač
Wiktionary
rzecz. pranie n., pralnia ż., pralka ż., praczka ż.
czas. prać
Wiktionary
czasy zamierzchłe, niepamiętne
SJP.pl
kobieta zawodowo pracująca w pralni, trudniąca się praniem, często także prasowaniem i sortowaniem odzieży
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta zawodowo piorąca
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Praczki zostały wyparte przez pralki i pralnie.
Wiktionary
IPA: ˈprat͡ʃka, AS: pračka
Wiktionary
rzecz. pralnia ż., pralka ż., pralnica ż., pralnik m., pralnictwo n., pranie n.
:: fm. pracz m.
czas. prać ndk., opierać ndk.
przym. pralniany, pralniczy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
praludzki, odnoszący się do praczłowieka (np. praczłowiecza forma ewolucji), związany w jakiś sposób z praczłowiekiem
SJP.pl
przodek człowieka współczesnego żyjący w epoce prehistorycznej
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Prada Group S.p.A. – włoski dom mody założony w 1913 w Mediolanie przez Mario Pradę
Wikipedia
cecha czegoś, co istnieje od bardzo dawna, stanowi pozostałość, pamiątkę po przodkach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pradawne; cecha tych, którzy są pradawni
Wiktionary
przym. pradawny
przysł. pradawnie
Wiktionary
prastary, istniejący od bardzo dawna (np. pradawne zwyczaje, pradawna piosnka, pieśń), stanowiący pozostałość, pamiątkę po przodkach
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) bardzo stary, dawny
Wiktionary
(1.1) Chodziło, jak wyjaśniła dziewczyna, o pradawny pogański obrzęd wywoływania duchów, potępiony przez głowę katolickiego kościoła i ścigany przez Święte Oficjum.
Wiktionary
rzecz. pradawność ż.
przysł. pradawno, pradawnie
Wiktionary
muzeum w Madrycie
SJP.pl
Zobacz też: Prado – strona ujednoznaczniająca.
Prado, oficjalna nazwa w j. hiszp. Museo del Prado, także: Museo Nacional del Prado – jedno z najważniejszych muzeów sztuki na świecie, zlokalizowane w Madrycie. Jest zarazem jednym z najliczniej odwiedzanych muzeów świata. Zostało utworzone w 1819 roku przez króla Ferdynanda VII na prośbę jego drugiej żony, Marii Izabeli. Oryginalny, klasycystyczny budynek, zbudowany w 1785 roku według projektu Juana de Villanuevy, był kilkakrotnie rozbudowywany w XX wieku. Aktualnie w Prado znajduje się ponad 35 000 eksponatów.
Wikipedia
szeroka dolina powstała w okresie lodowcowym w wyniku erozyjnej działalności wód pochodzących z topniejącego lądolodu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geogr. rozległa dolina o szerokim i płaskim dnie, biegnąca mniej więcej równolegle do czoła lądolodu;
Wiktionary
Pradolina – element rzeźby terenu stanowiący szerokie obniżenie o płaskim dnie. Pradoliny powstawały w czasie cofania się lądolodu na jego przedpolu w wyniku działalności wód z topniejącego lodowca i wód rzecznych płynących z południa, które połączywszy się utworzyły ogromne rzeki, płynące w kierunku zachodnim, zgodnie z ogólnym nachyleniem kontynentu europejskiego.
Wikipedia
IPA: ˌpradɔˈlʲĩna, AS: pradolʹĩna
Wiktionary
rzecz. dolina ż.
Wiktionary
rząd wymarłych, prymitywnych ssaków łożyskowych, żyjących w czasie od paleocenu do końca trzeciorzędu; pramięsożerne; kreodonty
SJP.pl
o cechach pradrapieżnych; pramięsożerny
SJP.pl
pradziadek;
1. ojciec dziadka lub babki;
2. daleki przodek zarówno w linii ojca, jak i matki; protoplasta; antenat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. pradziadek
(1.2) zwykle w lm. daleki przodek
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Mój pradziad, Jakub, przywiózł z Polski syna Jędrka. Tego samego roku powiedział do niego: – Idź, Jędruś, do Kosińskich, tam jest Kaśka, może ona się z tobą ożeni.
(1.2) Rodzina jego od pradziada, który przywędrował zza Buga, wrosła w krajobraz tutejszości.
Wiktionary
IPA: ˈprad͡ʑat, AS: praʒ́at
Wiktionary
rzecz. pradziadek m., dziaders mzw./mos.
Wiktionary
(1.2) antenat, pradziadek; książk. praszczur, praprzodek
Wiktionary
pradziad;
1. ojciec dziadka lub babki;
2. daleki przodek zarówno w linii ojca, jak i matki; protoplasta; antenat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ojciec dziadka lub babci
Wiktionary
(1.1) Mój pradziadek właśnie skończył sto lat!
Wiktionary
IPA: praˈd͡ʑadɛk, AS: praʒ́adek
Wiktionary
rzecz. pradziad m., dziaders mzw./mos.
Wiktionary
(1.1) pradziad
Wiktionary
pradziad;
1. ojciec dziadka lub babki;
2. daleki przodek zarówno w linii ojca, jak i matki; protoplasta; antenat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) prababcia i pradziadek
(1.2) rodzice dziadka lub babci
Wiktionary
(1.1) W niedzielę jadę na wieś do moich pradziadków.
Wiktionary
IPA: ˌprad͡ʑatˈkɔvʲjɛ, AS: praʒ́atkovʹi ̯e
Wiktionary
dziadek matki lub ojca; pradziadek, pradziad
SJP.pl
1. bardzo dawne czasy;
2. początki dziejów
SJP.pl
w buddyzmie: transcendentalna mądrość, oświecenie lub przebudzenie do nirwany; pradżma
SJP.pl
w buddyzmie: transcendentalna mądrość albo najwyższe oświecenie
SJP.pl
wstęp do aktu prawnego; preambula; preambuła
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rzad. poet. wspomnienie dawno minionego
Wiktionary
(1.1) Chadzał do zamku, by wsłuchiwać się w praecha minionych wieków.
Wiktionary
rzecz. echo n.
przym. echowy
Wiktionary
istnienie kogoś lub czegoś przed obecnym istnieniem, we wcześniejszym wcieleniu lub postaci; preegzystencja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) filoz. w materializmie pierwotny element, który daje zaczątek istnieniu
Wiktionary
rzecz. element mrz.
Wiktionary
w językoznawstwie: czas teraźniejszy
SJP.pl
Praesens (łac. czas teraźniejszy) – ugrupowanie zawodowe architektów i plastyków, działające w latach 1926–1930.
Wikipedia
forma pierwotna, dająca początek czemuś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) filoz. pierwotna forma dająca zaczątek istnieniu
Wiktionary
rzecz. forma ż.
Wiktionary
1. stolica Czech;
2. dzielnica Warszawy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto, stolica Czech;
(1.2) adm. prawobrzeżna dzielnica Warszawy;
Wiktionary
Praga (cz., Prag), miasto stołeczne Praga ( hlavní město Praha) – stolica i największe miasto Czech, położone w zachodniej części kraju, w środkowej części krainy Czechy, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.
Wikipedia
(1.1) Będąc w Pradze koniecznie trzeba odwiedzić jedną z miejscowych piwiarni.
(1.2) Czy ten tramwaj jedzie na Pragę?
Wiktionary
IPA: ˈpraɡa, AS: praga
Wiktionary
rzecz. prażanin mos., prażanka ż.
przym. praski, podpraski, prażański
Wiktionary
lotny produkt suchej destylacji paliw
SJP.pl
członek hipotetycznego ludu prehistorycznego będącego protoplastą Germanów
SJP.pl
dotyczący dawnych Germanów, np. język pragermański
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący Pragermanów, związany z Pragermanami
Wiktionary
(1.1) Język pragermański zachował wiele praindoeuropejskich własności gramatycznych.
Wiktionary
IPA: ˌpraɡɛrˈmãj̃sʲci, AS: pragermãĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) inform. pomocnicza dyrektywa lub komentarz przekazujący kompilatorowi dodatkowe zalecenia poza zwykłą składnią języka programowania
(1.2) psych. jedna z form miłości
Wiktionary
Pragma to jeden z sześciu podstawowych stylów miłości, wyróżnionych przez kanadyjskiego socjologa Johna Alana Lee w jego klasyfikacji typów miłości, znanej jako "kolory miłości" ( colour wheel theory of love). Termin ten odnosi się do miłości pragmatycznej, charakteryzującej się podejściem realistycznym i praktycznym w relacjach międzyludzkich.
Wikipedia
IPA: ˈpraɡma, AS: pragma
Wiktionary
specjalista w dziedzinie pragmalingwistyki
SJP.pl
dotyczący pragmalingwistyki, np. perspektywa pragmalingistyczna
SJP.pl
połączenie wiedzy o języku i cywilizacji, w której jest on używany
SJP.pl
1. kobieta wyróżniająca się myśleniem i działaniem w sposób praktyczny;
2. historyczka pokazujący fakty, wydarzenia historyczne w ich logicznej i przyczynowo-skutkowej zależności;
3. specjalistka zajmująca się pragmatyką
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób pragmatyczny
Wiktionary
(1.1) Natomiast reszta społeczeństwa podchodzi do rzeczywistości bardziej pragmatycznie.
Wiktionary
IPA: ˌpraɡmaˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: pragmatyčʹńe
Wiktionary
rzecz. pragmatyka ż., pragmatyzm m., pragmatyczność ż., pragmatysta mos., pragmatyk mos.
przym. pragmatyczny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: pragmatycznie
SJP.pl
pragmatyzm, utylitaryzm, praktyczność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co pragmatyczne
Wiktionary
IPA: ˌpraɡmaˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: pragmatyčność
Wiktionary
rzecz. pragmatyka ż., pragmatyzm m., pragmatyk m., pragmatyczka ż.
przym. pragmatyczny
przysł. pragmatycznie
Wiktionary
1. oparty na faktach, autentyczny;
2. odnoszący się do nurtu pragmatycznego
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść
(1.2) oparty na przyczynowych związkach wydarzeń
(1.3) jęz. dotyczący pragmatyki językoznawczej
Wiktionary
rzecz. pragmatyczność ż., pragmatyk mos., pragmatyka ż., pragmatyzm mrz., pragmatysta mos.
przysł. pragmatycznie
Wiktionary
(1.1) praktyczny, racjonalny, realny, trzeźwy, użyteczny, użytkowy
(1.2) praktyczny, realny
Wiktionary
1. człowiek wyróżniający się myśleniem i działaniem w sposób praktyczny;
2. historyk pokazujący fakty, wydarzenia historyczne w ich logicznej i przyczynowo-skutkowej zależności;
3. człowiek zajmujący się pragmatyką
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek odznaczający się praktycznym sposobem myślenia i działania
(1.2) historyk przedstawiający fakty, wydarzenia historyczne w ich logicznej i przyczynowo-skutkowej zależności
(1.3) prawnik, specjalista w dziedzinie pragmatyki
Wiktionary
(1.1) Unijna komisarz ds. polityki regionalnej Danuta Huebner uważa, że na ostatnim szczycie Unii Europejskiej w Brukseli, ton dyskusji nadawali pragmatycy.
Wiktionary
IPA: praɡˈmatɨk, AS: pragmatyk
Wiktionary
rzecz. pragmatyczka ż., pragmatyka ż., pragmatyczność ż., pragmatyzm mrz., pragmatysta mos., pragmatystka ż.
przym. pragmatyczny, pragmatystyczny
przysł. pragmatycznie
Wiktionary
dział językoznawstwa, którego przedmiotem są społeczne i sytuacyjne warunki funkcjonowania języka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. dział językoznawstwa badający użycie języka w konkretnych sytuacjach komunikacyjnych oraz zależność znaczenia wypowiedzi od kontekstu
(1.2) praw. adm. zbiór przepisów regulujących prawa i obowiązki określonej grupy zawodowej
Wiktionary
Pragmatyka (gr. πραγματικός "pragmatikós" – „czynny”, od πρᾶγμα "prâgma" – „czyn, zajęcie”) – jeden z trzech działów semiotyki (obok semantyki i syntaktyki).
Według Charlesa W. Morrisa, autora wspomnianego podziału, pragmatyka traktować ma o relacji między znakiem a odbiorcą (interpretatorem).
Wikipedia
rzecz. pragmatysta mos., pragmatyczność ż., pragmatyk mos., pragmatyczka ż.
przym. pragmatyczny
przysł. pragmatycznie
Wiktionary
zwolennik pragmatyzmu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) filoz. zwolennik pragmatyzmu, teoretyk pragmatyzmu
Wiktionary
IPA: ˌpraɡmaˈtɨsta, AS: pragmatysta
Wiktionary
rzecz. pragmatyzm m., pragmatyk m., pragmatyka ż.
:: fż. pragmatystka ż., pragmatyczka ż.
przym. pragmatyczny, pragmatystyczny
przysł. pragmatycznie
Wiktionary
zwolenniczka pragmatyzmu
SJP.pl
1. postawa życiowa polegająca na trzeźwej ocenie sytuacji i podejmowaniu wyłącznie działań, które zapewniają skuteczność; realizm;
2. kierunek filozoficzny uzależniający prawdziwość twierdzeń od ich praktycznych skutków
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) postawa polegająca na faktycznej ocenie możliwości i podejmowaniu takich działań, które gwarantują skuteczność
(1.2) filoz. kierunek filozoficzny przyjmujący użyteczność za kryterium prawdy
(1.3) hist. metoda przedstawiania dziejów poprzez opisywanie przyczyn i skutków wydarzeń historycznych bez badania praw rozwoju dziejowego
Wiktionary
Pragmatyzm – nurt filozoficzny ukształtowany na przełomie XIX i XX w. w Stanach Zjednoczonych.
Jego zasadniczymi elementami są: antyrealizm i antyfundacjonalizm, pragmatyczna teoria prawdy, podkreślanie roli praktyki i doświadczenia. Pragmatyzm kształtował się w opozycji zarówno do nurtów idealistycznych końca XIX w., jak i klasycznego empiryzmu, a później neopozytywizmu.
Wikipedia
rzecz. pragmatysta mos.
:: fż. pragmatystka ż.
przym. pragmatystyczny, pragmatyczny
przysł. pragmatycznie
Wiktionary
rodzaj roślin z rodziny różowatych
SJP.pl
Pr
Wikipedia
1. uczucie suchości w jamie ustnej i przełyku doznawane wówczas, gdy się chce pić;
2. gorąca chęć, życzenie sobie czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) fizj. jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;
(1.2) przen. chęć realizacji, zrobienia czegoś; dążenie do czegoś; życzenie, ambicja
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Pielgrzymi zmarli z pragnienia na pustyni.
Wiktionary
IPA: praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ, AS: praǵńė̃ńe
Wiktionary
czas. pragnąć ndk., zapragnąć dk.
przym. spragniony
Wiktionary
(1.1) reg. śl. żyżyń
(1.2) głód, ochota, pokusa, pożądanie, żądza
Wiktionary
dotyczący pragnienia (pożądania), związany z pragnieniem (pożądaniem), np. charakter pragnieniowy
SJP.pl
bardzo czegoś chcieć, życzyć sobie czegoś; pożądać
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapragnąć)
(1.1) ofic. chcieć czegoś, mieć pragnienie, życzyć sobie
(1.2) książk. pożądać seksualnie
(1.3) przest. być spragnionym, chcieć pić
Wiktionary
(1.1) Po prostu pragnę przedstawić tę sprawę panu i panu zostawić głos rozstrzygający.
(1.2) Pragnę cię, Boh, i ty mnie pragniesz, kocham cię do szaleństwa, Boh.
(1.3) Jeżeli nieprzyjaciel twój cierpi głód – nakarm go. Jeżeli pragnie – napój go!
(1.3) Mówcie, komu czego braknie, kto z was pragnie, kto z was łaknie?
Wiktionary
IPA: ˈpraɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pragnõńć
Wiktionary
rzecz. pragnienie n.
czas. zapragnąć dk.
przym. spragniony, upragniony
Wiktionary
(1.1) pożądać, żądać, chcieć, łaknąć
(1.2) pożądać
(1.3) być spragnionym, chcieć pić
Wiktionary
mikroskopijny grzyb na bardzo niskim szczeblu rozwojowym
SJP.pl
dawna klasa prymitywnych grzybów jednokomórkowych
SJP.pl
otwór prowadzący do prajelita (jamy gastruli), który u pragębowców w dalszych etapach rozwoju zarodkowego przekształca się w otwór gębowy, natomiast u wtórnogębowców funkcjonuje jako odbyt; prausta, prostoma, blastopor
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zool. otwór gębowy tkankowca w stadium gastruli
Wiktionary
Pragęba, prausta, blastoporus, blastopor, prostoma – pierwotny otwór jelita embrionalnego, prowadzący z zewnątrz do prajelita u gastruli. To, czy pragęba przekształca się w otwór gębowy czy odbytowy, stanowi o różnicy między zwierzętami pierwoustymi i wtóroustymi.
Wikipedia
rzecz. gęba ż.
Wiktionary
zwierzę bezkręgowe, u którego pragęba powstająca w czasie rozwoju zarodkowego przekształca się w otwór gębowy, a otwór odbytowy powstaje najczęściej niezależnie od pragęby
SJP.pl
zwierzę bezkręgowe, u którego pragęba powstająca w czasie rozwoju zarodkowego przekształca się w otwór gębowy, a otwór odbytowy powstaje najczęściej niezależnie od pragęby
SJP.pl
nauka zajmująca się badaniem dziejów od momentu pojawienia się człowieka do pierwszych dokumentów pisanych; historia kultury materialnej; prehistoria
SJP.pl
stolica Republiki Zielonego Przylądka; Praja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. stolica Republiki Zielonego Przylądka;
Wiktionary
Praia (port. "plaża", wym. []) – stolica i największe miasto Republiki Zielonego Przylądka, port handlowy i rybacki na wyspie Santiago (Ocean Atlantycki); ośrodek administracyjny okręgu Praia; 151 436 mieszkańców (2015). Założone na końcu XV wieku, od połowy XVII wieku do 1975 roku ośrodek administracyjny kolonii portugalskiej.
Wikipedia
rzecz. prajanin mos., prajanka ż.
przym. prajański
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) jęz. indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. odtwarzany język pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej
Wiktionary
IPA: ˌprajĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: prai ̯ĩndoeu̯ropei ̯sʹḱi
Wiktionary
(1.1) skr. pie., praindoeur.
Wiktionary
charakterystyczny dla kultury ludów zamieszkujących środkowe Andy do czasu pojawienia się dominacji cywilizacji Inków
SJP.pl
[czytaj: prerJAL] dziewiąty miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) nazwa dziewiątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;
Wiktionary
Prairial (z fr. "prairie" = 'łąka') – dziewiąty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, trzeci i ostatni miesiąc wiosny. Trwał od 20 maja do 18 czerwca.
Po prairialu następował miesiąc messidor.
Wikipedia
stolica Republiki Zielonego Przylądka; Praia
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
mieszkaniec Prai
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Prai
Wiktionary
IPA: praˈjä̃ɲĩn, AS: prai ̯ä̃ńĩn
Wiktionary
rzecz. Praia ż.
:: fż. prajanka ż.
przym. prajański
Wiktionary
mieszkanka Prai
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Prai
Wiktionary
IPA: praˈjãnka, AS: prai ̯ãnka
Wiktionary
rzecz. Praia ż.
:: fm. prajanin mos.
przym. prajański
Wiktionary
przymiotnik od: Praja (Praia; stolica Republiki Zielonego Przylądka)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do miasta Praia
Wiktionary
IPA: praˈjä̃j̃sʲci, AS: prai ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Praia ż., prajanka ż., prajanin mos.
Wiktionary
w filozofii Plotyna: najwyższa postać bytu, czysta siła twórcza stojąca ponad platońskimi ideami
SJP.pl
wewnętrzna jama gastruli mająca postać worka, którego ściany tworzy endoderma; archenteron, gastrocel, jelito pierwotne, progaster
SJP.pl
Zasugerowano, aby "Gastrocel"
Prajelito, archenteron – powstająca w czasie gastrulacji struktura stanowiąca zawiązek przyszłego układu pokarmowego. Składa się na nią pragęba i gastrocel wraz z otaczającą go entodermą. U dwuwarstwowców prajelito funkcjonuje przez całe życie jako układ pokarmowy. U trójwarstwowców wytwarza się z niego jelito środkowe, wątroba, trzustka i układ oddechowy.
Wikipedia
organizm zbudowany z komórek niezawierających jądra komórkowego; protokariont, prokariont, przedjądrowiec, bezjądrowiec, organizm prokariotyczny
SJP.pl
pierwotny język dający początek innym językom
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. język, z którego wywodzą się inne języki;
Wiktionary
Prajęzyk – wspólny przodek rodziny językowej lub innej jednostki pokrewieństwa języków, najczęściej nie zaświadczony bezpośrednio, ale częściowo zrekonstruowany za pomocą metody porównawczej.
Wikipedia
(1.1) Pochodzenie języków bantu od wspólnego prajęzyka nie jest dziś w zasadzie przez nikogo podważane.
(1.1) Trzy najważniejsze grupy językowe: indoaryjska, semicka i mongolska zakładają istnienie jakiegoś wspólnego prajęzyka, bo niektóre podstawowe źródłosłowy są w nich wspólne.
Wiktionary
rzecz. prajęzykowość ż.
przym. prajęzykowy
Wiktionary
rodzaj ssaka z rodziny kolczatkowatych, występujący na Nowej Gwinei
SJP.pl
Prakolczatka ("Zaglossus") – rodzaj ssaków z rodziny kolczatkowatych (Tachyglossidae).
Wikipedia
komórka w organizmie, z której tworzą się inne komórki; komórka macierzysta
SJP.pl
wymarły rząd kopalnych ssaków; kondylartry, prakopytowce
SJP.pl
Prakopytne, kondylartry (Condylarthra) – nieformalna grupa dawniej uważana za rząd kopalnych ssaków. Występowały od górnej kredy na terenie Ameryki Północnej. W tym czasie był reprezentowany przez rodzaj Protungulatum. Następnie w okresie paleocenu i eocenu zajmowały tereny Ameryki Płn. i Europy. W tym okresie występuje rodzaj Phenacodus. Nieliczne gatunki przetrwały do okresu oligocenu, paleogenu w Azji i miocenu na terenie Ameryki Południowej.
Wikipedia
o cechach prakopytnych (rząd ssaków)
SJP.pl
wymarły rząd kopalnych ssaków; prakopytne, kondylartry
SJP.pl
przedstawiciel wymarłego rzędu ssaków kopalnych; kondylartr
SJP.pl
obszar w kresomózgowiu filogenetycznie młodszy od kory starej i starszy od kory młodej
SJP.pl
Prakryształ, paleokryształ – porfirokryształ, kryształ (minerał) tkwiący w drobnoziarnistym, afanitowym lub szklistym „cieście skalnym”, odmiana fenokryształu. Przypuszcza się, że wykrystalizował on powoli w głębi Ziemi, w stopie magmowym, po czym na skutek wydostania się magmy na powierzchnię ziemi lub w jej pobliże i gwałtownego oziębienia, pozostała część magmy (lawy) zastygła dużo szybciej tworząc skałę o strukturze porfirowej.
Wikipedia
język z grupy ludowych języków północnoindyjskich, przeciwstawianej sanskrytowi
SJP.pl
jedna z podstawowych kategorii wedyjskich w indyjskich doktrynach filozoficznych i religijnych, oznaczająca naturę, źródło aktywności i rozwoju świata
SJP.pl
Prakryti (sanskryt: प्रकृति, trl. "prakṛti", od "pra" „przed” i "kr" „tworzyć, produkować”, ang. "Prakriti") – pramateria, prasubstancja stworzenia, początkowa, pierwotna substancja stworzenia. W hinduizmie występuje obok puruszy.
Wikipedia
król z czasów prehistorycznych
SJP.pl
imię żeńskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
Wiktionary
Prakseda – imię żeńskie pochodzenia greckiego, powstało od wyrazu "praksis" ("działanie"). Prakseda imieniny obchodzi 21 lipca.
Wikipedia
(1.1) Obraz ukazuje klęczącą świętą Praksedę, żyjącą prawdopodobnie w II wieku n.e. w Rzymie, jednak na jej temat wiadomo niewiele.
Wiktionary
rzecz. Praksedów mrz.
:: zdrobn. Sedzia ż.
Wiktionary
specjalista w zakresie prakseologii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) badacz prakseologii
Wiktionary
rzecz. praxis n., prakseologia ż.
Wiktionary
dziedzina badań naukowych dotyczących metod wszelkiego celowego działania ludzkiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauka dotycząca norm i reguł sprawnego i efektywnego działania;
Wiktionary
Prakseologia (z gr. "práksis" dpn. "prákseōs" 'działanie; czynność' i "-logia" 'nauka, rozprawa' od "légein" 'zbierać; liczyć; mówić') – teoria sprawnego działania. Jest dziedziną badań naukowych dotyczących wszelkiego celowego działania ludzkiego.
Wikipedia
IPA: ˌpraksɛɔˈlɔɟja, AS: prakseoloǵi ̯a
Wiktionary
rzecz. prakseolog m., praxis
przym. prakseologiczny
Wiktionary
wiążący się z działaniem celowym
SJP.pl
ruchomy bęben z umieszczonymi wewnątrz rysunkami na taśmie używany dawniej do mechanicznej projekcji obrazów; praksynoskop
SJP.pl
Praksinoskop (praksynoskop) – urządzenie w formie bębna obrotowego, w którym znajduje się taśma filmowa, co umożliwia widzenie ruchomego obrazu. Wynaleziony w 1877 roku przez francuskiego wynalazcę i pioniera techniki filmowej Émile'a Reynauda, był jednym z pierwszych przyrządów do pokazów kinematograficznych.
Wikipedia
działanie, działalność
SJP.pl
zdolność wykonywania celowych czynności ruchowych
SJP.pl
Praksja (z gr. "práksis" - czynność, działanie) — termin stosowany w psychologii i medycynie, określający zdolność wykonywania ruchów celowych.
W biologii praksja to zdolność kory mózgowej do sterowania wykonywaniem złożonych czynności zamierzonych — zdolność do planowania — np. ubieranie się.
Wikipedia
ruchomy bęben z umieszczonymi wewnątrz rysunkami na taśmie używany dawniej do mechanicznej projekcji obrazów; praksinoskop
SJP.pl
rzeźbiarz grecki żyjący w IV w. p.n.e.
SJP.pl
Praksyteles z Aten – rzeźbiarz grecki. Artysta stylu późnoklasycznego, którego lata działalności są kwestią sporną i ich datowanie waha się od 380 do 330 lat p.n.e. Syn Kefisodotosa Starszego, a ojciec Kefisodotosa Młodszego i Timarchosa.
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Praksytelesa lub z nim związany
SJP.pl
Praktica − marka aparatów fotograficznych produkowanych w drezdeńskiej fabryce Kamera Werke od 1949 roku jako następcy produkowanej od 1938 roku lustrzanki małoobrazkowej Praktiflex. Od tego czasu powstało kilkanaście modeli z gwintowym (M42x1) i bagnetowym (Praktica PB) mocowaniem obiektywów, których produkcja kontynuowana była po przejęciu fabryki kolejno przez "Kamera und Kinowerke Dresden" a następnie kombinat Pentacon.
Wikipedia
zwolennik praktycyzmu
SJP.pl
przyjmowanie możliwości praktycznego wykorzystania jako kryterium oceny rzeczy i zjawisk, bez wnikania w ich istotę
SJP.pl
1. kobieta czynnie uprawiająca jakiś zawód;
2. kobieta, która nabyła wiedzę i umiejętności w jakiejś dziedzinie przez doświadczenie
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) w praktyce
(1.2) mając na względzie praktykę
(1.3) blisko stanu rzeczywistego
Wiktionary
(1.1) Archimedes zastosował praktycznie prawo nazwane jego imieniem.
(1.2) Teoretycznie powinno się udać, ale praktycznie zbyt dużo może się zepsuć.
(1.2) Podszedł do rzeczy bardzo praktycznie.
(1.3) Praktycznie nic o nim nie wiemy.
Wiktionary
rzecz. praxis n., praktyka ż., praktykant m., praktykantka ż., praktykowanie n., wypraktykowanie n., praktyczność ż., niepraktyczność ż.
czas. praktykować ndk., wypraktykować dk.
przym. praktyczny, niepraktyczny, praktykancki
Wiktionary
(1.1) w praktyce
(1.2) pragmatycznie
(1.3) w zasadzie, prawie
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: praktycznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: praktyczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tych, którzy są praktyczni, życiowi i zaradni
(1.2) cecha tego, co praktyczne i użyteczne
Wiktionary
rzecz. praxis n., praktyka ż., praktyk m., praktycyzm m., praktycysta m., praktycystka ż., praktykant m., praktykantka ż., praktykowanie n.
czas. praktykować
przym. praktyczny, praktycystyczny
przysł. praktycznie
Wiktionary
(1.1) zaradność
(1.2) użyteczność
Wiktionary
1. związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce;
2. przydatny do czegoś;
3. dbający o sprawy życiowe
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce
(1.2) przydatny do czegoś
(1.3) dbający o sprawy życiowe
(1.4) o celu: możliwy do osiągnięcia
(1.5) prawdziwy, realny
Wiktionary
(1.4) Biorąc pod uwagę ogólną sytuację gospodarczą, nie jesteśmy w stanie uzyskać praktycznego wzrostu dochodów firmy.
Wiktionary
IPA: prakˈtɨt͡ʃnɨ, AS: praktyčny
Wiktionary
rzecz. praktyka ż., praxis n., praktyczność ż., praktykant m., praktykantka ż., praktykowanie n., wypraktykowanie n.
czas. praktykować ndk., wypraktykować dk.
przym. niepraktyczny, praktykancki
przysł. praktycznie, niepraktycznie
Wiktionary
(1.2) zdatny do użycia, pożyteczny, przydatny, specjalistycznie utylitarny, użyteczny, użytkowy, wygodny, stosowany
(1.3) konkretny, rzeczowy
(1.4) możliwy, realny
(1.5) prawdziwy, faktyczny, realny
Wiktionary
1. osoba czynnie uprawiająca jakiś zawód;
2. osoba, która nabyła wiedzę i umiejętności w jakiejś dziedzinie przez doświadczenie
SJP.pl
1. świadoma i celowa działalność ludzka;
2. okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie;
3. doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej;
4. wykonywanie zawodu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) świadoma i celowa działalność ludzka
(1.2) okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie
(1.3) doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej
(1.4) wykonywanie zawodu
(1.5) stpol. wróżba
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: praktyk
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Mój wujek i ciocia uważają, że pozyskiwanie wełny z owiec jest barbarzyńską praktyką; dlatego noszą wyłącznie ubrania z bawełny.
(1.3) Kilka lat temu regularnie chodziłem z imigranckim pastorem na Vesterbro w Kopenhadze do różnych meczetów, aby dowiedzieć się czegoś o islamie w praktyce.
Wiktionary
IPA: ˈpraktɨka, AS: praktyka
Wiktionary
rzecz. praktykujący mos., praktykowanie n., praktyczność ż., praktykant, praktykantka, praxis
przym. praktyczny
przysł. praktycznie
czas. praktykować
Wiktionary
(1.2) ćwiczenie
(1.3) biegłość, doświadczenie, rutyna, wprawa
Wiktionary
praktykabl;
1. część dekoracji stawiana przed horyzontem scenicznym; ferm;
2. przestarzale: składane zapasowe siedzenie bez oparcia, przymocowane do stałego fotela graniczącego z przejściem w salach widowiskowych, autobusach itp.; straponten, strapontena, dostawka
SJP.pl
Praktykabel – niewidoczny dla widza drewniany element konstrukcyjny, który służy do wspomagania dekoracji teatralnej, służy także za podest dla aktorów. Jest to konstrukcja łatwa do składania i przenoszenia. Praktykabel to także składane siedzenie dla widza bez oparcia, przymocowane do stałego rzędu foteli (straponten).
Wikipedia
praktykabel;
1. część dekoracji stawiana przed horyzontem scenicznym; ferm;
2. przestarzale: składane zapasowe siedzenie bez oparcia, przymocowane do stałego fotela graniczącego z przejściem w salach widowiskowych, autobusach itp.; straponten, strapontena, dostawka
SJP.pl
odnoszący się do praktykanta lub praktyki, właściwy praktykantom
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś, kto odbywa praktykę zawodową
Wiktionary
Praktykant (ang. "The Intern") – amerykański film komediowy z 2015 roku w reżyserii Nancy Meyers. W filmie występują Robert De Niro, Anne Hathaway i Rene Russo, z drugoplanowymi rolami Andersa Holma, Andrew Rannellsa, Adama DeVine'a i Zacka Pearlmana.
Film został wydany 25 września 2015 przez Warner Bros. Otrzymał mieszane recenzje od krytyków, ale odniósł sukces kasowy, zarobił około 200 milionów dolarów na całym świecie w porównaniu z budżetem produkcyjnym wynoszącym 35 milionów dolarów.
Wikipedia
(1.1) Na początku praktykant mówił „do trzech razy sztuka”, potem „nie od razu Kraków zbudowano”, następnie „ćwiczenie czyni mistrza”. W końcu poddał się i zaczął pić.
Wiktionary
rzecz. praxis n., praktycyzm mrz., praktyczność ż., praktyk mos., praktyka ż., praktykowanie n.
:: fż. praktykantka ż.
czas. praktykować ndk.
przym. praktyczny, praktykancki
przysł. praktycznie
Wiktionary
(1.1) aplikant, czeladnik, pomocnik, stażysta, terminator
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która odbywa praktykę zawodową
Wiktionary
przysł. praktycznie
rzecz. praxis n., praktykowanie n., praktykant mos., praktyka ż., praktyczność ż.
przym. praktyczny
Wiktionary
1. świadoma i celowa działalność ludzka;
2. okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie;
3. doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej;
4. wykonywanie zawodu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|praktykować.
Wiktionary
rzecz. praktykujący mos., praxis n., praktyka ż., praktyczność ż., praktyk m., praktykant m., praktykantka ż.
czas. praktykować ndk.
przym. praktyczny, praktykancki
przysł. praktycznie
Wiktionary
1. przyjęty, będący w zwyczaju;
2. stosowany w praktyce, np. praktykowana forma rozliczeń podatkowych
SJP.pl
czasownik
(1.1) zazwyczaj o lekarzu, adwokacie: wykonywać swój zawód
(1.2) stosować coś w praktyce
(1.3) wykonywać praktyki religijne
(1.4) odbywać praktyki w celu zyskania jakichś umiejętności
Wiktionary
rzecz. praxis n., praktyk m., praktyka ż., praktykowanie n., praktyczność ż., praktykujący mos., praktykująca ż., praktykant mos.
przym. praktyczny, praktykujący
przysł. praktycznie
Wiktionary
osoba wykonująca praktyki religijne
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wierny, który uczestniczy w praktykach religijnych
forma czasownika.
(2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od praktykować
Wiktionary
(1.1) Jak odnotował CBOS, większość badanych zalicza się do grona wierzących i praktykujących.
Wiktionary
rzecz. praktykowanie n., praktyka ż., praktykant m.
:: fż. praktykująca ż.
czas. praktykować
Wiktionary
typ kultury prymitywnych, koczowniczych grup ludzkich
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) etn. typ kultury najprymitywniejszych gromad ludzkich
Wiktionary
Prakwice (niem. "Prökelwitz") – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Dzierzgoń. Wieś jest siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzi również miejscowość Pachoły.
Do końca 1999 roku w gminie Stary Dzierzgoń.
Wikipedia
z sanskrytu: koniec świata
SJP.pl
pradawny las
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ekol. leśn. las pierwotny
Wiktionary
(1.1) Kiedy narodził się las – pralas – nie dominował w nim człowiek.
Wiktionary
dotyczący najdawniejszych dziejów Ameryki Łacińskiej
SJP.pl
[czytaj: pralaja] w filozofii hinduskiej: proces rozpadu i zniszczenia Wszechświata, który ma miejsce pod koniec każdego wieku lub kalpy
SJP.pl
język pralechicki - język, z którego wyodrębniły się języki: polski, dolnołużycki, górnołużycki i połabski
SJP.pl
zdrobnienie od: pralka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: pralka
Wiktionary
IPA: praˈlɛt͡ʃka, AS: pralečka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. substancja owadobójcza z grupy pyretroidów
Wiktionary
Praletryna – substancja owadobójcza z grupy pyretroidów. Jest używana w gospodarstwach domowych jako środek przeciwko komarowatym, karaczanom i muchom domowym. Stanowi bardzo toksyczną substancję dla organizmów wodnych.
Wikipedia
czekoladka nadziewana masą pomadkową; pralinka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cuk. spoż. czekoladka z nadzieniem;
Wiktionary
Pralina, pralinka ( praline, l.mn. pralinés) – rodzaj czekoladki nadziewanej masą kremową lub zawierającej w środku orzechy.
Słowo „pralina” pochodzi od francuskiego "praline", od nazwiska marszałka Césara de Choiseul du Plessis-Praslin (1598–1675). To jego kucharz miał przyrządzić po raz pierwszy ten rodzaj czekoladek.
Wikipedia
(1.1) Kup jej pudełko pralin i jakiś kosmetyk.
Wiktionary
rzecz. pralinka ż.
Wiktionary
(1.1) pralinka
Wiktionary
czekoladka nadziewana masą pomadkową; pralina
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: pralina
(1.2) cuk. spoż. czekoladka z nadzieniem
Wiktionary
(1.1) Poproszę pudełko pralinek i dużą czekoladę z orzechami.
Wiktionary
rzecz. pralina ż.
Wiktionary
(1.1) pralina
Wiktionary
czekoladka nadziewana masą pomadkową; pralina
SJP.pl
urządzenie napędzane silnikiem elektrycznym, służące do prania tkanin, wykorzystywane w gospodarstwie domowym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;
Wiktionary
Pralka – urządzenie mechaniczne służące do prania odzieży. Pierwszą pralkę zbudował Amerykanin James King w 1851 roku. Jej działanie opierało się na wykorzystaniu pary, a zasada działania tej pralki znacznie odbiegała od naśladowania ręcznych czynności.
Wikipedia
(1.1) W kieszeni spodni, które wrzuciłem do pralki, był mój paszport.
Wiktionary
IPA: ˈpralka, AS: pralka
Wiktionary
rzecz. pracz, pranie, pralnia, praczka, pralnica, pralnik, pralnictwo
czas. prać, podpierać
przym. pralkowy, pralniczy
Wiktionary
urządzenie łączące funkcje pralki i suszarki do ubrań; pralkosuszarka
SJP.pl
urządzenie łączące funkcje pralki i suszarki do ubrań; pralka-suszarka
SJP.pl
pralka i wirówka w jednej obudowie
SJP.pl
→ pralka
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z pralką, dotyczący pralki
Wiktionary
rzecz. pranie n., pralka ż.
czas. prać
Wiktionary
1. pomieszczenie przeznaczone do prania;
2. zakład usługowy, w którym się czyści, pierze odzież, bieliznę itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) miejsce, w którym pierze się odzież
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Pralnia nie bierze odpowiedzialności za zniszczone ubrania.
(1.1) Praczki zostały wyparte przez pralki i pralnie.
Wiktionary
IPA: ˈpralʲɲa, AS: pralʹńa
Wiktionary
rzecz. pracz m., praczka ż., pralka ż., pralnica ż., pralnik m., pralnictwo n., pranie n.
czas. prać ndk., wyprać dk.
przym. pralniczy, pralniany, pralny
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk rompelkamera
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący pralni
Wiktionary
rzecz. pralnia ż., praczka ż.
Wiktionary
maszyna do prania lub krochmalenia tkanin
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pralka przemysłowa
Wiktionary
rzecz. pranie n., pralnia ż., praczka ż., pralka ż.
Wiktionary
ogół zagadnień związanych z praniem, organizowaniem pralni, technologiami czyszczenia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przemysł pralniczy
Wiktionary
rzecz. pranie n., pralnia ż., pralka ż., praczka ż.
czas. prać
Wiktionary
dotyczący prania, pralnictwa
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący pralni, dotyczący prania, dotyczący pralnictwa
Wiktionary
rzecz. pranie n., pralnia ż., pralka ż., praczka ż.
czas. prać
Wiktionary
drewniana łopatka służąca dawniej na wsi do prania bielizny i obijania lnu; kijanka
SJP.pl
automat do prania i prasowanie odzieży za opłatą
SJP.pl
służący do prania; taki, w którym się pierze
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) służący do prania
Wiktionary
rzecz. pralnia ż.
Wiktionary
ląd powstały w czasach prehistorycznych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. ląd pierwotny na powierzchni Ziemi
Wiktionary
żywioł, z którego według starożytnych filozofów greckich narodziła się przyroda i za pomocą którego później rozwijała oraz różnicowała się; prasubstancja, prapierwiastek
SJP.pl
1. kobieta, której potomstwem jest ludzkość, jakiś naród lub ród; prarodzicielka;
2. ktoś, kto dał początek czemuś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) podn. pierwsza kobieta, która zapoczątkowała ludzkość, dany naród lub ród; kobieta, której są one potomstwem
(1.2) przen. początek, źródło, kolebka, miejsce powstania czegoś
Wiktionary
(1.1) Wenus, jako matka Eneasza, uchodziła za pramatkę całego rodu julijskiego.
(1.2) …a na piekielnej przełęczy, / nad dnem Styksowych otchłani, / siedzi pod złomem niebotycznej grani / pramatka Grzechu, jasnowłosa Ewa, / z gadziną zdrady u swych białych stóp.
Wiktionary
IPA: prãˈmatka, AS: prãmatka
Wiktionary
przodek małpy
SJP.pl
pierwotny mieszkaniec
SJP.pl
rząd wymarłych, prymitywnych ssaków łożyskowych, żyjących w czasie od paleocenu do końca trzeciorzędu; pradrapieżne; kreodonty
SJP.pl
o cechach pramięsożernych; pradrapieżny
SJP.pl
Pramonoteizm – kierunek w religioznawstwie uznający, iż pierwotną formą religii był monoteizm, który z czasem degenerował się do politeizmu, animizmu i praktyk magicznych. Głosicielem pramonoteizmu był m.in. Wilhelm Schmidt.
Wikipedia
mrok pierwotny, przed powstaniem Wszechświata
SJP.pl
w hinduizmie: życiodajna energia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) filoz. w hinduizmie energia organizmu, której obecność oznacza jego życie;
forma czasownika.
(2.1) ż. ims. przymiotnikowy bierny od: prać
Wiktionary
Prana (dewanagari प्राण, sansk. trl. "prāṇa") – w hinduizmie i teozofii powszechna siła życiowa (energia) utrzymująca przy życiu wszystkie istoty żywe. "Immanentny Oddech".
Wikipedia
przym. praniczny
Wiktionary
przedstawiciel typu roślin należącego do grupy nasiennych
SJP.pl
Pranagozalążkowe ("Progymnospermophyta") – typ (gromada) roślin kopalnych występujących na Ziemi od dewonu wczesnego do permu. Wyewoluowała prawdopodobnie z trymerofitów i dała początek paprociom nasiennym oraz nagonasiennym lub wszelkim nasiennym. Były to rośliny drzewiaste, o budowie pnia przypominającym nagonasienne, ale rozmnażające się za pomocą zarodników wytwarzanych w jednakowych zarodniach. Ich skamieniałości klasyfikowane są do ok. 30 gatunków, 20 rodzajów, 7 rodzin i dwóch klas.
Wikipedia
przedstawiciel typu roślin należącego do grupy nasiennych
SJP.pl
system ćwiczeń oddechowych w jodze
SJP.pl
Pr
Wikipedia
nazwa dwóch wsi w Polsce
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
związany z Prandocinem, dotyczący Prandocina
SJP.pl
Prandotów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Nowy Kawęczyn.
Wikipedia
parzysty narząd wydalniczy czynny u dorosłych bezowodniowców oraz w okresie zarodkowym u gadów, ptaków i ssaków; śródnercze, ciało Wolffa, pranerka
SJP.pl
parzysty narząd wydalniczy czynny u dorosłych bezowodniowców oraz w okresie zarodkowym u gadów, ptaków i ssaków; śródnercze, ciało Wolffa, pranercze
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z praną, dotyczący prany
Wiktionary
rzecz. prana ż.
Wiktionary
w hinduizmie: życiodajna energia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;
(1.2) porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych
(1.3) pot. przen. bicie kogoś
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W poniedziałek mam w domu dwa prania i sprzątanie.
(1.1) Po dwóch praniach spodnie tak się zbiegły, że były praktycznie do wyrzucenia.
(1.2) Całe pranie zafarbowało mi przez jeden różowy podkoszulek.
(1.3) Jak się nie ma żadnych umiejętności wychowawczych, zostaje tylko pranie.
Wiktionary
IPA: ˈprãɲɛ, AS: prãńe
Wiktionary
rzecz. pralka ż., pralnia ż., zapieranie n., zapierka ż., przepierka ż., pracz m., praczka ż., pralnica ż., pralnik m., pralnictwo n., opierunek m., opieranie n., podpieranie n.
:: zdrobn. pranko n.
czas. prać ndk., zapierać ndk., opierać ndk., podpierać ndk., dk. zaprać dk., oprać dk., wyprać dk., uprać dk., sprać dk., doprać dk.
przym. sprany, doprany, niedoprany, pralniczy, pralkowy
Wiktionary
(1.1) mycie, opierunek
(1.3) bicie, łomot
Wiktionary
środowiskowo: nieszkodliwy żart, psikus, nabranie kogoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) psikus, figiel, nabranie kogoś
Wiktionary
(1.1) Andrzej Duda dał się nabrać na rosyjski prank!
Wiktionary
IPA: prãŋk, AS: prãŋk
Wiktionary
rzecz. prankster m., pranksterka ż.
przym. prankowy
czas. sprankować dk.
Wiktionary
zdrobnienie od: pranie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zdrobn. pranie
Wiktionary
IPA: ˈprãŋkɔ, AS: prãŋko
Wiktionary
rzecz. pranie n.
Wiktionary
potocznie: robić psikusy, żartować z kogoś, nabierać kogoś na coś
SJP.pl
żartowniś, zgrywus
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która robi pranki
Wiktionary
rzecz. prank m., pranker m.
:: fż. pranksterka ż.
przym. prankowy
Wiktionary
(1.1) pranker
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która robi pranki
Wiktionary
rzecz. prank mzw./mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. terapia energią w hinduizmie
Wiktionary
IPA: ˌprãnɔtɛˈrapʲja, AS: prãnoterapʹi ̯a
Wiktionary
narząd ruchu większości przedstawicieli pierścienic prowadzących przydenny tryb życia w morzach lub oceanach; parapodium
SJP.pl
najdawniejszy przodek; pradziad, prapradziad, prapraojciec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pierwszy mężczyzna, który zapoczątkował ludzkość, dany naród lub ród; mężczyzna, którego są one potomstwem
Wiktionary
IPA: praˈɔjt͡ɕɛt͡s, AS: praoi ̯ćec
Wiktionary
podniośle: przodkowie, pradziadowie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. pierwotna siedziba ludów posługujących się językami danej rodziny językowej lub prajęzykiem
Wiktionary
(1.1) Część uczonych za ich praojczyznę uznaje tereny dzisiejszego Bahrajnu.
Wiktionary
rzecz. ojczyzna ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mitegip. pierwszy widoczny podczas tworzenia obszar ziemi
Wiktionary
(1.1) Według niektórych podań Ptah był prapagórkiem, który wyłonił się w trakcie tworzenia świata.
Wiktionary
rzecz. pagórek mrz., pagór mrz., pagóreczek mrz., pagórkowatość ż.
przym. pagórkowy, pagórkowaty
przysł. pagórkowato
Wiktionary
niewielki paprotnik kopalny; psylofit
SJP.pl
rząd pierwotnych paproci kopalnych ze środkowego dewonu; protopterydy
SJP.pl
przedstawiciel rzędu pierwotnych paproci kopalnych ze środkowego dewonu; protopteryd
SJP.pl
niewielki paprotnik kopalny; psylofit
SJP.pl
żywioł, z którego według starożytnych filozofów greckich narodziła się przyroda i za pomocą którego później rozwijała oraz różnicowała się; pramateria, prasubstancja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) okres najbardziej zamierzchły
Wiktionary
(1.1) Posiadamy nikłą wiedzę o prapoczątkach osadnictwa na tych terenach.
Wiktionary
(1.1) początek
Wiktionary
w matematyce: relacja, która jest zwrotna i przechodnia
SJP.pl
Praporządek, kwaziporządek, quasi-porządek – relacja, która jest zwrotna i przechodnia. Praporządkiem określa się również relację przeciwzwrotną i przechodnią, tak zdefiniowana relacja jest ostrym porządkiem częściowym. Dalsza część artykułu omawia wersję zwrotną.
Wikipedia
forma czegoś istniejąca w bardzo dawnych czasach
SJP.pl
matka prababci lub pradziadka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ojciec pradziada
(1.2) ojciec prababci
Wiktionary
(1.1) Prapradziadem Bolesława Chrobrego był Siemowit.
Wiktionary
IPA: praˈprad͡ʑat, AS: prapraʒ́at
Wiktionary
rzecz. prapradziadek m., dziaders mzw./mos.
Wiktionary
(1.1) prapradziadek, starop|naddziad.
Wiktionary
ojciec pradziadka albo prababci
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ojciec pradziadka
(1.2) ojciec prababci
Wiktionary
rzecz. dziaders mzw./mos.
Wiktionary
(1.1-2) war. prapradziad; starop|naddziad.
Wiktionary
ojciec pradziadka albo prababci
SJP.pl
najdawniejszy przodek; pradziad, prapradziad, praojciec
SJP.pl
matka praprababci lub prapradziadka; prapraprababka
SJP.pl
matka praprababci lub prapradziadka; prapraprababcia
SJP.pl
ojciec praprababci lub prapradziadka
SJP.pl
ojciec prapradziadka lub praprababci
SJP.pl
syn praprawnuka lub praprawnuczki
SJP.pl
podstawowa, pierwotna przyczyna czegoś; praprzyczyna
SJP.pl
syn prawnuka lub prawnuczki; praprawnuk
SJP.pl
córka prawnuka lub prawnuczki
SJP.pl
dziecko prawnuka lub prawnuczki
SJP.pl
syn prawnuka lub prawnuczki
SJP.pl
pierwsze na świecie lub w jakimś kraju publiczne wystawienie opery, sztuki teatralnej lub wyświetlenie filmu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) film. teatr. pierwszy w ogóle w danym kraju pokaz określonego filmu, sztuki, przedstawienia itp.;
Wiktionary
Prapremiera − określenie odnoszące się do pierwszego pokazu filmowego, przedstawienia teatralnego bądź operowego lub wykonania innego utworu muzycznego po raz pierwszy w historii. Prapremiera danego dzieła jest tylko jedna.
Prapremierą czasem określa się w teatrze także próbę generalną − czyli ostatnią próbę przed premierą danej inscenizacji. Jest ona z reguły (choć nie zawsze) otwarta dla wszystkich zainteresowanych − często nieodpłatnie, w przeciwieństwie do zwykłych przedstawień.
Wikipedia
IPA: ˌpraprɛ̃ˈmʲjɛra, AS: praprẽmʹi ̯era
Wiktionary
rzecz. premiera ż.
przym. prapremierowy
Wiktionary
bardzo dawny, pierwszy przodek; prarodzic, praszczur
SJP.pl
podstawowa, pierwotna przyczyna czegoś; prapraprzyczyna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. pierwsza, podstawowa przyczyna czegoś
Wiktionary
(1.1) Ludzie, którzy doświadczyli osobiście tego rodzaju przypadków, są absolutnie przekonani, że widzieli to coś w rzeczywistości. Natomiast uczeni twierdzą, że praprzyczyna tych przywidzeń ukryta jest w ludzkim mózgu.
(1.1) W filozofii zachodniej zadaniem metafizyki było poznanie praprzyczyny i pierwszej zasady wszechrzeczy.
Wiktionary
IPA: ˌprapʃɨˈt͡ʃɨ̃na, AS: prapšyčỹna
Wiktionary
rzecz. przyczyna ż.
Wiktionary
kopalne zwierzę z okresu jury, posiadające cechy gadzie i ptasie; archeopteryks, gadoptak
SJP.pl
gatunek słodkowodnej ryby dwudysznej; płazak, prapłetwiec południowoamerykański
SJP.pl
Prapłaziec, prapłetwiec południowoamerykański, płazak ("Lepidosiren paradoxa") – gatunek słodkowodnej ryby z podgromady dwudysznych (przystosowana do oddychania tlenem atmosferycznym), jedyny przedstawiciel rodzaju "Lepidosiren" i rodziny płazakowatych (Lepidosirenidae), a także jedyna ryba dwudyszna Ameryki.
Wikipedia
rodzaj dwudysznej ryby słodkowodnych, żyjącej w Afryce
SJP.pl
pierwsze z referendów dotyczących tej samej sprawy, odbywających się w różnych państwach
SJP.pl
bardzo dawny przodek, zwykle biblijny Adam
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) dawny przodek
(1.2) daw. bibl. Adam, pierwszy ojciec rodu człowieczego
Wiktionary
(1.1) Prarodzicami naszego narodu ochrzczono Sarmatów.
(1.2) Anioł wygnał prarodziców z Edenu.
Wiktionary
(1.1) praojciec, pramatka
Wiktionary
bardzo dawny przodek, zwykle biblijny Adam
SJP.pl
1. kobieta, której potomstwem jest ludzkość, jakiś naród lub ród; pramatka;
2. ktoś, kto dał początek czemuś
SJP.pl
skrót od: prasa, prasowy
SJP.pl
1. urządzenie wywierające nacisk na jakiś materiał, przedmiot, stosowane np. do tłoczenia przedmiotów z różnych materiałów;
2. ogół dzienników i czasopism;
3. przenośnie: grupa ludzi piszących w czasopismach; dziennikarze
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;
(1.2) publ. ogół czasopism
(1.3) publ. ekon. ogół przedsiębiorstw i osób związanych z redagowaniem i wydawaniem czasopism;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Przed uruchomieniem prasy należy upewnić się, że w jej wnętrzu nie znajdują się zbędne przedmioty.
(1.2) W kiosku można kupić bilety, papierosy, prasę i drobne upominki.
(1.3) Polityk udzielił wywiadu prasie.
Wiktionary
IPA: ˈprasa, AS: prasa
Wiktionary
rzecz. zaprasowywanie n., zaprasowanie n., wyprasowywanie n., wprasowywanie n., wprasowanie n., uprasowanie n., sprasowywanie n., rozprasowywanie n., rozprasowanie n., przyprasowywanie n., przyprasowanie n., przeprasowywanie n., przeprasowanie n., prasówka ż., prasowalnica ż., prasowalnia ż., prasowanie n., sprasowanie n., wyprasowanie n., presa ż., prasowanko n., prasowarka ż., prasownia ż., prasownica ż., prasownictwo n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., prasowalność ż.
czas. zaprasowywać, zaprasować, wprasowywać, wprasować, uprasować, sprasowywać, rozprasowywać, rozprasować, przyprasowywać, przeprasować, przyprasować, przeprasowywać, poprasować, odprasowywać, odprasować, naprasować, doprasowywać, doprasować, wyprasowywać, prasować ndk., sprasować dk., wyprasować dk.
przym. prasowy, prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy
Wiktionary
(1.3) media
Wiktionary
w hinduizmie: pożywienie ofiarowane Bogu, który w zamian udziela błogosławieństwa i oczyszczenia, a także uświęca ów pokarm, który następnie spożywany jest przez wiernego; prasada, prasadam
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
w hinduizmie: pożywienie ofiarowane Bogu, który w zamian udziela błogosławieństwa i oczyszczenia, a także uświęca ów pokarm, który następnie spożywany jest przez wiernego; prasad, prasadam
SJP.pl
w hinduizmie: pożywienie ofiarowane Bogu, który w zamian udziela błogosławieństwa i oczyszczenia, a także uświęca ów pokarm, który następnie spożywany jest przez wiernego; prasada, prasad
SJP.pl
Prasadam (dewanagari प्रसाद, trl. "prasāda" lub "prasād" „łaska”) – pokarm bezmięsny, niezawierający jajek (a najlepiej także cebuli i czosnku) przed zjedzeniem ofiarowany bóstwu.
Wikipedia
1. prasa o małym nacisku;
2. dawna ozdobna komoda do przechowywania wyprasowanej bielizny
SJP.pl
Prasek – gmina w Czechach, w powiecie Hradec Králové, w kraju hradeckim. Według danych z dnia 1 stycznia 2014 liczyła 607 mieszkańców.
Wikipedia
język prasemicki - zespół elementów językowych uważanych za wspólne semickiej rodzinie języków, będący punktem wyjścia przemian charakterystycznych dla poszczególnych języków semickich; język protosemicki
SJP.pl
robotnik obsługujący prasę; tłoczarz
SJP.pl
odgłos uderzenia, pęknięcia
SJP.pl
1. prasa o małym nacisku;
2. dawna ozdobna komoda do przechowywania wyprasowanej bielizny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od prasa
(1.2) techn. niewielka prasa, przyrząd służący do gniecenia, wyciskania lub tłoczenia
forma przymiotnika.
(2.1) M. i W. lp. ż. od praski
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈpraska, AS: praska
Wiktionary
(1.2) wyciskacz
Wiktionary
1. → Praga;
2. → Praszka; praszkowski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Pragą, dotyczący Pragi (stolicy Czech)
(1.2) związany z Pragą, dotyczący Pragi (dzielnicy Warszawy)
forma rzeczownika|rodzaj=żeński.
(2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: praska
Wiktionary
IPA: ˈprasʲci, AS: prasʹḱi
Wiktionary
rzecz. Praga ż., prażanin mos., prażanka ż.
przym. podpraski
Wiktionary
pierwszy, najstarszy element czegoś
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. trzasnąć;
2. rzucić czymś o ziemię
SJP.pl
maszyna do cięcia złomu
SJP.pl
pracownik zajmujący się zawodowo prasowaniem odzieży, np. w zakładzie krawieckim lub pralni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) techn. pracownik zajmujący się prasowaniem odzieży (zwykle u krawca)
(1.2) techn. robotnik obsługujący prasę w różnych zakładach przemysłowych i warsztatach (np. w hutach, papierniach, fabrykach tkackich)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) techn. maszyna do prasowania tkanin
Wiktionary
(1.1) Pracował jako doker, a także jako prasowacz odzieży kobiecej (…)
(1.2) (…) prasowaczowi nie wolno zejść ze stanowiska, gdy prasa jest pod ciśnieniem (…)
(2.1) Prasowacz parowy jest powszechnie znany w sklepach odzieżowych, gdzie jest niezbędny do utrzymania estetycznego wyglądu ekspozycji.
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
:: (1.1-2) fż. prasowaczka ż.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. kobieta zajmująca się zawodowo prasowaniem bielizny lub odzieży
(1.2) techn. maszyna do mechanicznego prasowania bielizny lub odzieży itp.
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
:: (1.1) fm. prasowacz mos.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny
Wiktionary
pomieszczenie, gdzie odbywa się prasowanie odzieży
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. pomieszczenie, w którym prasuje się tkaniny, odzież
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. urządzenie do prasowania tkanin
Wiktionary
rzecz. sprasowywanie n., sprasowanie n., rozprasowywanie n., rozprasowanie n., przyprasowywanie n., przyprasowanie n., przeprasowywanie n., przeprasowanie n., poprasowanie n., odprasowywanie n., odprasowanie n., naprasowanie n., doprasowywanie n., doprasowanie n., zaprasowywanie n., zaprasowanie n., wyprasowywanie n., wyprasowanie n., wprasowywanie n., wprasowanie n., uprasowanie n., prasowanie n., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasownica ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowanko n.
czas. sprasowywać, sprasować, rozprasowywać, rozprasować, przyprasowywać, przyprasować, przeprasowywać, przeprasować, poprasować, odprasowywać, odprasować, naprasować, doprasowywać, doprasować, zaprasowywać, zaprasować, wyprasowywać, wyprasować, wprasowywać, wprasować, uprasować, prasować ndk.
przym. prasowniczy, prasowalniczy, prasowalny
Wiktionary
(1.1) prasownica
Wiktionary
dotyczący prasowania, prasowalni
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z prasowaniem, prasowalnią, prasowalnicą; dotyczący prasowania, prasowalni, prasowalnicy
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowniczy, prasowalny
Wiktionary
cecha czegoś dającego się prasować
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prasowalne
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny
Wiktionary
dający się prasować
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) dający się prasować, poddawać naciskowi prasy
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasówka ż.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) wygładzanie ubrania za pomocą rozgrzanego żelazka, prasowalnicy itp.
(1.2) tłoczenie, ściskanie czegoś za pomocą prasy
Wiktionary
Prasowanie – rodzaj obróbki mechanicznej polegający na zmianie geometrii oraz struktury obrabianego przedmiotu w wyniku wywierania nacisku na element obrabiany. Od kucia odróżnia ją fakt, że w przypadku prasowania wywierany jest nacisk statyczny, w przypadku kucia mamy do czynienia z naciskiem dynamicznym.
Wikipedia
(1.1) Mam już dość codziennego prasowania twoich koszul – sam sobie prasuj!
Wiktionary
IPA: ˌprasɔˈvãɲɛ, AS: prasovãńe
Wiktionary
rzecz. prasownica ż., prasa ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
:: zdrobn. prasowanko n.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy
Wiktionary
nadruk naklejany na czymś przez prasowanie; naprasowanka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zdrobn. od: prasowanie
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. urządzenie do prasowania tkanin
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) wygładzać tkaninę za pomocą rozgrzanego żelazka, prasowalnicy itp.
(1.2) tłoczyć, ściskać coś za pomocą prasy
Wiktionary
(1.1) Cały wieczór prasowałem koszule i spodnie.
(1.2) Na twoim miejscu prasowałbym tę blachę z użyciem większej prasy.
Wiktionary
IPA: praˈsɔvat͡ɕ, AS: prasovać
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos./mrz., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n.
czas. doprasować dk., naprasować dk., odprasować dk., poprasować dk., przeprasować dk., przyprasować dk., rozprasować dk., sprasować dk., uprasować dk., wprasować dk., wyprasować dk., zaprasować dk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny
Wiktionary
pomieszczenie, w którym znajdują się prasy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. oddział zakładu metalurgicznego, gdzie odbywa się obróbka materiału za pomocą pras
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. urządzenie do prasowania tkanin;
Wiktionary
Prasowalnica – urządzenie elektryczne służące do prasowania dużych sztuk tkanin, takich jak np. obrusy czy pościel.
Wikipedia
rzecz. prasowanie n., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowniczy, prasowalniczy, prasowalny
Wiktionary
(1.1) prasowalnica
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) techn. dział obróbki plastycznyastycznej, w którym kształtowanie przedmiotów odbywa się na prasach
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do prasowania, służący do prasowania
(1.2) związany z prasownicą, dotyczący prasownicy
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowalny
Wiktionary
urządzenie będące połączeniem prasy i wtryskarki
SJP.pl
→ prasa
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący prasy (gazet, czasopism), związany z prasą
(1.2) dotyczący prasy (maszyny do ściskania), związany z prasą
Wiktionary
(1.1) Jej mąż jest dziennikarzem - pracuje w agencji prasowej.
(1.1) Producent specyfiku ostrzegł w komunikacie prasowym, że w ampułkach tego leku mogą być kawałki szkła.
(1.1) Dziennikarze postanowili nie uczestniczyć w konferencji prasowej trenera drużyny piłki nożnej.
Wiktionary
IPA: praˈsɔvɨ, AS: prasovy
Wiktionary
rzecz. prasa ż., prasówka ż.
Wiktionary
specjalista w zakresie nauki o zawartości, redagowaniu i odbiorze prasy
SJP.pl
związany z nauką o zawartości, redagowaniu i odbiorze prasy
SJP.pl
specjalistka w zakresie nauki o zawartości, redagowaniu i odbiorze prasy
SJP.pl
nauka o zawartości, redagowaniu i odbiorze prasy
SJP.pl
Prasoznawstwo – nauka o szeroko pojętej prasie, środkach masowego przekazu. Nauka o tworzeniu, zawartości, przekazywaniu i odbiorze prasy (drukowanej, radia i telewizji); w szerszym znaczeniu jest to wiedza o periodycznym komunikowaniu masowym.
Wikipedia
dawniej: kupiec handlujący solą; solarz, solnik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. kupiec handlujący solą
Wiktionary
Prasoł, prasół – w dawnej Polsce kupiec zajmujący się sprzedażą soli, mięsa. Często prasołowie organizowali się w gildie, niekiedy o dużym znaczeniu gospodarczym. Jeden z najstarszych cechów prasalskich powstał w Opocznie, a 13 września 1456 roku został on zatwierdzony przez króla. W Krakowie już w XIV wieku istniał osobny targ soli ("forum salis").
Wikipedia
przedstawiciel grupy ssaków obejmującej stekowce
SJP.pl
przedstawiciel grupy ssaków obejmującej stekowce
SJP.pl
Prassaki, ssaki jajorodne (Prototheria) – najbardziej pierwotna podgromada ssaków, obejmująca jeden współczesny rząd – stekowce (Monotremata). Większość gatunków należących do tej grupy wymarła. Jajorodne stekowce znane są ze skamieniałości kredowych oraz kenozoicznych; takson jest współcześnie reprezentowany przez dziobaka i kilka gatunków kolczatek.
Wikipedia
rzadko: wykrzyknik naśladujący jakiś odgłos, zwykle powstający przy szybkim ruchu kogoś lub czegoś (np. Prast! - świsnął bicz.) lub używany w funkcji czasownika, naśladujący taki ruch (np. A potem prast na patelnię.)
SJP.pl
to, co jest właściwe odległym czasom; archaiczność, pradawność, starodawność, archaika
SJP.pl
bardzo stary, sięgający niepamiętnych czasów; odwieczny
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) bardzo stary, starodawny, sięgający dawnych czasów
Wiktionary
typ bezkręgowych, morskich zwierząt wtóroustych; przedstrunowce, półstrunowce
SJP.pl
przedstawiciel typu bezkręgowych, morskich zwierząt wtóroustych; półstrunowiec, przedstrunowiec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. brat dziadka
Wiktionary
IPA: ˈprastrɨj, AS: prastryi ̯
Wiktionary
rzecz. prastryjostwo n., przestryj mos.
Wiktionary
(1.1) dziadek stryjeczny, dziad stryjeczny, daw. przestryj
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący brata dziadka
Wiktionary
żywioł, z którego według starożytnych filozofów greckich narodziła się przyroda i za pomocą którego później rozwijała oraz różnicowała się; pramateria, prapierwiastek
SJP.pl
mieszkaniec Praszki (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Praszki (miasta w Polsce)
SJP.pl
bardzo dawny, pierwszy przodek; praprzodek, prarodzic
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. hist. odległy przodek w ramach rodziny
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) książk. biol. ewolucyjny przodek danego gatunku
Wiktionary
(1.1) Któryś z moich praszczurów, za tak zwane zasługi w potrzebie wiedeńskiej, dostał taki nadział, dwadzieścia włók królewskich.
Wiktionary
IPA: ˈpraʃt͡ʃur, AS: praščur
Wiktionary
(1.1) przodek, pradziad
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy
(1.1) hist. wojsk. śmiertelna dyscyplinarna kara cielesna, polegająca na biegu w alei żołnierzy, którzy wbijali w skazańca piki;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
miasto w województwie opolskim
SJP.pl
Praszka (1939-1945 Prauskau) – miasto w Polsce, położone w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Praszka, której jest siedzibą, nad rzeką Prosną. Historycznie Praszka należy do ziemi wieluńskiej. W dwudziestoleciu międzywojennym miasto należało do województwa łódzkiego. W 1945 ponownie należało do reaktywowanego województwa łódzkiego. W latach 1975–1998 miasto należało administracyjnie do województwa częstochowskiego.
Wikipedia
mieszkaniec Praszki (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Praszki (miasta w Polsce)
SJP.pl
→ Praszka; praski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Praszką, dotyczący Praszki
Wiktionary
rzecz. Praszka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wewnętrzne zebranie pracowników jakiejś instytucji, członków stowarzyszenia, uczelni itp., poświęcone omówieniu aktualnych wiadomości z prasy
(1.2) techn. przedmiot, substancja sprasowana za pomocą prasy
(1.3) środ. teatr. przedstawienie dla przedstawicieli prasy
(1.4) gwara. uczn. bieżące aktualności, wiadomości prasowe, przygotowywane na lekcję wiedzy o społeczeństwie
Wiktionary
rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.
czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.
przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny, prasowy
Wiktionary
skrót
(1.1) = prasłowiański
Wiktionary
hipotetyczny lud prehistoryczny, przodkowie Słowian
SJP.pl
Prasłowianie – hipotetyczny lud prehistoryczny, będący bezpośrednim antenatem Słowian.
Wikipedia
przodek Słowian
SJP.pl
przodkini Słowian
SJP.pl
dotyczący Prasłowian
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prasłowianami lub z prasłowiańszczyzną, dotyczący Prasłowian lub prasłowiańszczyzny
przymiotnik jakościowy
(2.1) mający cechy przypisywane Prasłowianom
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(3.1) martwy język, od którego wywodzą się wszystkie obecne języki słowiańskie;
Wiktionary
rzecz. Prasłowianin m., Prasłowianka ż., prasłowiańszczyzna ż., prasłowiańskość ż.
Wiktionary
(3.1) prasłowiańszczyzna
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prasłowiańskie; cecha tych, którzy są prasłowiańscy
Wiktionary
(1.1) Uczeni coraz częściej kwestionują prasłowiańskość osady biskupińskiej.
Wiktionary
rzecz. Prasłowianin m., Prasłowianka ż., prasłowiańszczyzna ż., prasłowiański mrz.
przym. prasłowiański
przysł. prasłowiańsko
Wiktionary
typ lądowych zwierząt bezkręgowych; pazurnice
SJP.pl
bezkręgowiec zamieszkujący wilgotne lasy tropikalne, łączący w sobie niektóre cechy stawonogów i pierścienic; pazurnica
SJP.pl
tekst pierwotny, pierwszy zapis czegoś
SJP.pl
park publiczny w Wiedniu
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prato, dotyczący Prato
Wiktionary
(1.1) Najwspanialsza prateńska scena, od której nie można oderwać oczu i w której realność trudno uwierzyć, rozgrywa się w przestronnej sali o kolorowej, marmurowej posadzce, trwa uczta u Heroda, na pierwszym planie po lewej tańczy Salome, anielsko piękna, lekka jak powietrze, z prawej siedzi jej surowa, fascynująca matka, Herodiada, której Salome podaje na tacy ściętą głowę Jana Chrzciciela.
(1.1) Niedawno senator Donini powrócił w senacie do tej sprawy i podał sumę, którą prateńska Akcja Katolicka zaproponowała Lorianie za przekabacenie męża.
(1.1) Tradycja prateńska podaje, iż ów «Sacro Cingolo» (Święty Pasek) przez niemal tysiąc lat był przechowywany i pilnie strzeżony przez jednego z kapłanów w Jerozolimie. Ok. 1141 r. w posiadanie opisywanej relikwii wszedł młody pielgrzym i kupiec prateński Michaele. Wniosła go jako małżeńskie wiano młoda dziewczyna z Jerozolimy - Maria, którą poślubił.
Wiktionary
rzecz. Prato n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) babka żony
Wiktionary
rzecz. prateść m.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) dziadek żony
Wiktionary
rzecz. prateściowa ż.
Wiktionary
rejon w merystemach wierzchołkowych, w którym formuje się zarys przyszłego układu tkanek
SJP.pl
Pratkowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.
Wikipedia
Pratków – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.
Wikipedia
miasto i gmina we Włoszech
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Prato (1.2);
(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Toskanii;
Wiktionary
(wym.) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Prato.
Według danych na rok 2009 gminę zamieszkiwało 186 821 osób, 1916 os./km².
Wikipedia
(1.1) Stać się stolicą prowincji, oto o czym marzyło Prato. Toteż kiedy młody biskup w odpowiedzi na powitanie burmistrza Roberta Giovannini oświadczył: „Dziś diecezja, jutro prowincja” — nie tylko biała mniejszość, ale i czerwona większość Prato rozentuzjazmowana była obrotem rzeczy.
Wiktionary
przym. prateński
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) agrot. technika zagospodarowywania i utrzymania łąk oraz pastwisk
Wiktionary
przym. pratotechniczny
Wiktionary
Pratulin (Język staroruski, język poleski: Pratulin, Пратулин) – nadbużańska wieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Rokitno. Leży w malowniczym falistym terenie w zakolu Bugu, przy granicy z Białorusią, naprzeciwko Czyżewicz.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. rekonstruowany język będący wspólnym przodkiem języków turkijskich
przymiotnik relacyjny
(2.1) jęz. dotyczący języka praturkijskiego (1.1)
Wiktionary
(1.1) praturecki
(2.1) praturecki
Wiktionary
otwór prowadzący do prajelita (jamy gastruli), który u pragębowców w dalszych etapach rozwoju zarodkowego przekształca się w otwór gębowy, natomiast u wtórnogębowców funkcjonuje jako odbyt; pragęba, prostoma, blastopor
SJP.pl
skrót od: prawo, prawniczy (czytany jako cały, odmienny wyraz)
SJP.pl
skrót
(1.1) = (termin) prawniczy
Wiktionary
1. prawa strona;
2. w komendzie marszowej: prawa noga
SJP.pl
lekceważąco: skrajnie prawicowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) polit. pogard. dotyczący prawactwa
(1.2) polit. pogard. dotyczący prawaka
Wiktionary
(1.1) Typowy prawacki argument przeciw imigracji to wzrost przestępczości (…).
Wiktionary
rzecz. prawactwo n., prawak mos.
przysł. prawacko
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób prawacki
Wiktionary
przym. prawacki
rzecz. prawactwo n., prawak mzw./mos.
Wiktionary
lekceważąco:
1. skrajna prawica;
2. skrajnie prawicowe poglądy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) polit. pogard. poglądy skrajnie prawicowe
(1.2) polit. pogard. ludzie, ugrupowania o poglądach skrajnie prawicowych
Wiktionary
(1.1) Lewicy i jej obłudy nie cierpię znacznie bardziej, ale prawactwo z każdym dniem mierzi mnie coraz mocniej.
Wiktionary
IPA: praˈvat͡stfɔ, AS: pravactfo
Wiktionary
rzecz. prawniczek mos., prawak m., prawica ż., prawicowość ż., prawicowiec m., prawo n.
przym. prawacki, prawy, prawicowy, prawicowo, prawacko
przysł. prawacko, prawo, prawicowo
przedr. prawo
Wiktionary
(1.1) skrajna prawica
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od prawak (osoba)
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zdrobn. od prawak (grzyb)
Wiktionary
rzecz. prawak m.
Wiktionary
pogardliwie lub potocznie: kobieta o poglądach prawicowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. pejor. pot. kobieta o (skrajnie) prawicowych poglądach
Wiktionary
rzecz.
:: fm. prawak
Wiktionary
prawus;
1. pogardliwie: prawicowiec (osoba o poglądach prawicowych);
2. potocznie: osoba praworęczna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) daw. prawdziwek, borowik szlachetnyfakt.
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) polit. pejor. osoba o (skrajnie) prawicowych poglądach
(2.2) pot. osoba praworęczna
Wiktionary
(2.1) Czy to będzie lewak, prawak, czy centrysta, jeśli będzie dymił, rzucał kamieniami, atakował innych ludzi czy policjantów, to zostanie potraktowany bardzo surowo.
Wiktionary
IPA: ˈpravak, AS: pravak
Wiktionary
rzecz. prawactwo n., prawica ż., prawicowość ż., prawicowiec m., prawo n.
:: zdrobn. prawaczek m.
przym. prawacki, prawicowy, prawy, prawacko, prawicowo
przysł. prawacko, prawicowo, prawo
przedr. prawo
Wiktionary
(1.1) grzyb prawdziwy, grzyb prawy, prawik, prawdzik, przawdziwik, prawdziwiec, grzyb sprawiedliwy
(2.1) ultraprawicowiec, skrajny prawicowiec, prawicowy ekstremista
Wiktionary
przedstawiciel podrzędu wymarłych waleni
SJP.pl
Pr
Wikipedia
przedstawiciel podrzędu wymarłych waleni
SJP.pl
organiczny związek chemiczny z grupy statyn, normalizujący stężenie lipidów we krwi
SJP.pl
Pr
Wikipedia
1. przedstawienie czegoś zgodne z realiami;
2. to, co faktycznie jest, istnieje, lub było;
3. zasada uważana powszechnie za niepodważalną
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) treść zgodna z rzeczywistością;
(1.2) mat. log. jedna z dwóch wartości logicznych, obok fałszu;
wykrzyknik
(2.1) …sygnalizujący, że mówiący zgadza się z tym, co ktoś powiedział
część spójnika…
(3.1) „co prawda…, ale / jednak / lecz…”, informującego, że treść jednego ze zdań jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z treści drugiego
Wiktionary
Prawda – według klasycznej definicji właściwość sądów polegająca na ich zgodności z faktycznym stanem rzeczy, których dotyczą. W potocznym rozumieniu jest to stwierdzenie w formie zdania oznajmiającego, wyrażone o określonym fakcie, tak jak ma czy miało to miejsce w rzeczywistości.
Wikipedia
(1.1) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".
(1.1) Mówi, że widział go w tej restauracji, ale nie wiem, czy to prawda.
(1.2) Fałsz lub prawda to prawda.
(2.1) — Ona to zrobiła! — Prawda! Sam to widziałem!
(3.1) Można, co prawda, wątpić w prawdziwość twojej teorii, jednak dla pewnych skrajnych przypadków może być ona słuszna.
Wiktionary
IPA: ˈpravda, AS: pravda
Wiktionary
rzecz. prawdziwość ż., prawdziwek m., sprawdzanie n., sprawdzenie n., postprawda ż.
czas. sprawdzać ndk., sprawdzić dk.
przym. prawdziwy
przysł. prawdziwie
partyk. zaprawdę, naprawdę, wprawdzie
temsłow. prawdo-
Wiktionary
(2.1) fakt
Wiktionary
wykrzyknik "prawda" wzmocniony partykułą "-ż"
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w obwodzie królewieckim w Rosji, położone nad rzeką Łyną;
Wiktionary
Prawdinsk, Frydland (ros. Правдинск; niem. "Friedland in Ostpreußen"; lit. "Romuva") – miasto w obwodzie królewieckim w Rosji na terenie Barcji (4 tys. mieszkańców w 2021).
Miejscowość położona nad rzeką Łyną, około 30 km na północny wschód od Bagrationowska i 25 km na południe od Gwardiejska, 10 km od granicy z Polską.
Wikipedia
przym. prawdiński
Wiktionary
(1.1) Frydland
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prawdinskiem, dotyczący Prawdinska
Wiktionary
rzecz. Prawdinsk mrz.
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: prawdomówny; bardziej prawdomówny
SJP.pl
szczerość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prawdomówne; cecha tych, którzy są prawdomówni
Wiktionary
(1.1) Prawda i prawdomówność jest niewątpliwie bardzo cenna w medycynie, nie jest jednak wartością najwyższą i dobrem bezwzględnym, tak jak ma to miejsce w nauce, której naczelnym zadaniem jest poszukiwanie prawdy.
Wiktionary
rzecz. prawdomówca m., prawdomowca m.
przym. prawdomówny
przysł. prawdomównie
Wiktionary
1. mówiący prawdę, nieoszukujący
2. wyrażający prawdę o czymś; szczery (np. prawdomówne spojrzenie)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który mówi prawdę
Wiktionary
IPA: ˌpravdɔ̃ˈmuvnɨ, AS: pravdõmuvny
Wiktionary
rzecz. prawdomówność ż.
przysł. prawdomównie
Wiktionary
skrót w funkcji przysłówka
(1.1) = prawdopodobnie
Wiktionary
(1.1) przyp.
Wiktionary
szansa, że coś będzie miało miejsce; w matematyce: miara zdarzenia losowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) szansa, że coś się wydarzy
(1.2) mat. ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1);
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Prawdopodobieństwo, że Krzysztof przyjdzie na czas, jest raczej nikłe.
(1.2) Prawdopodobieństwo trafienia „szóstki” w lotku to 1/13983816.
Wiktionary
IPA: ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: pravdopodobʹi ̯ė̃ĩ ̯stfo
Wiktionary
przym. prawdopodobny
przysł. prawdopodobnie
Wiktionary
(1.1) szansa
Wiktionary
przysłówek
(1.1) przypuszczalnie, być może
(1.2) w sposób prawdopodobny
Wiktionary
(1.1) Prawdopodobnie to największy obiekt tego typu w tej części Europy.
(1.2) Ojciec wziął gazetę do kibla – prawdopodobnie będzie defekował, bo czytać nie umie.
Wiktionary
IPA: ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ, AS: pravdopodobʹńe
Wiktionary
rzecz. prawdopodobieństwo n., nieprawdopodobieństwo n.
przym. prawdopodobny
przysł. najprawdopodobniej
Wiktionary
(1.1) przypuszczalnie; reg. śl. isto
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prawdopodobnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: prawdopodobny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prawdopodobne
Wiktionary
przym. prawdopodobny
Wiktionary
1. taki, który ma dużą szansę się wydarzyć, nastąpić; możliwy, przypuszczalny
2. taki, który wydaje się być prawdziwy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy
(1.2) taki, którego można się spodziewać
Wiktionary
(1.1) Ta wersja zdarzeń jest prawdopodobna.
Wiktionary
IPA: ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ, AS: pravdopodobny
Wiktionary
rzecz. prawdopodobieństwo n., prawdopodobność ż.
przysł. prawdopodobnie, najprawdopodobniej
Wiktionary
(1.1) domniemany, możliwy, przypuszczalny, wiarygodny
(1.2) możliwy, potencjalny, przypuszczalny
Wiktionary
pejoratywnie: przyznawanie częściowej racji każdej ze stron sporu
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: prawdziwek (grzyb)
SJP.pl
potocznie o borowiku szlachetnym, smacznym grzybie jadalnym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) biol. pot. nazwa systematyczna|Boletus edulis|Bull.|ref=tak., borowik szlachetny, ceniony grzyb jadalny
Wiktionary
(1.1) Prawdziwki mogą rosnąć w różnego rodzaju lasach, np. pod bukami, świerkami i jodłami.
Wiktionary
IPA: pravʲˈd͡ʑivɛk, AS: pravʹʒ́ivek
Wiktionary
rzecz. prawda ż., prawdziwość ż.
:: zdrobn. prawdziweczek m.
przym. prawdziwy
przysł. prawdziwie
partyk. naprawdę, stpol. prawdziwieć
wykrz. prawda
Wiktionary
(1.1) grzyb prawdziwy, grzyb prawy, prawak, prawik, prawdzik, przawdziwik, prawdziwiec, grzyb sprawiedliwy, grabak, grzyb borowik, borownik borowy, grzyb majowy, grzyb biały, grzyb właściwy, grzyb dębowy
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób prawdziwy
Wiktionary
IPA: pravʲˈd͡ʑivʲjɛ, AS: pravʹʒ́ivʹi ̯e
Wiktionary
rzecz. prawda ż., postprawda ż., prawdziwość ż., prawdziwek m.
przym. prawdziwy
wykrz. prawda
partyk. naprawdę
Wiktionary
(1.1) autentycznie, naprawdę, rzeczywiście
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prawdziwie
SJP.pl
zgodność z rzeczywistością
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zgodność z prawdą, z rzeczywistością
Wiktionary
IPA: pravʲˈd͡ʑivɔɕt͡ɕ, AS: pravʹʒ́ivość
Wiktionary
rzecz. postprawda ż., prawdziwek mzw., prawda ż.
przym. prawdziwy
wykrz. prawda
przysł. prawdziwie
partyk. naprawdę
Wiktionary
(1.1) autentyczność
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: prawdziwy
SJP.pl
1. zgodny z rzeczywistością; realny, rzeczywisty
2. taki, jaki powinien być lub jaki zwykle bywa (np. prawdziwy uczony, prawdziwa niedojda)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rzeczywisty
(1.2) zgodny z prawdą
(1.3) naturalny
(1.4) typowy dla naszych wyobrażeń
(1.5) stpol. prawdomówny
Wiktionary
(1.1) Rozwiązanie prawdziwego problemu zabiera dużo czasu.
(1.2) Twierdzenie, że Słońce krąży wokół Ziemi nie jest prawdziwe.
(1.3) Ufarbowała się na rudo, ale jej prawdziwy kolor włosów to blond.
(1.4) Prawdziwy mężczyzna jest zawsze dżentelmenem.
Wiktionary
IPA: pravʲˈd͡ʑivɨ, AS: pravʹʒ́ivy
Wiktionary
rzecz. prawda ż., postprawda ż., prawdziwość ż., prawdziwek m.
przysł. prawdziwie
wykrz. prawda
partyk. naprawdę
Wiktionary
(1.2) rzetelny, wiarygodny
Wiktionary
forma przymiotnika.
(1.1) M. i W. mos. lm. od: prawy
forma czasownika.
(2.1) ter. 3. os. lp. od: prawić
Wiktionary
IPA: ˈpravʲi, AS: pravʹi
Wiktionary
1. zbiorcze określenie ugrupowań o tendencjach konserwatywnych, uznających za wartości nadrzędne: szacunek dla tradycji, autorytetów, hierarchii społecznej, wspólnotę narodową, rodzinę oraz własność prywatną;
2. podniośle o prawej ręce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. książk. prawa dłoń, prawa ręka
(1.2) polit. siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej;
Wiktionary
Prawica – określenie pochodzące z okresu rewolucji francuskiej, używane w odniesieniu do ruchów mających konserwatywne poglądy zbliżone do idei kapitalizmu, wyznających tradycyjne wartości i sprzeciwiających się radykalnym zmianom.
Wartościami uznawanymi przez zwolenników prawicy za podstawowe wartości tejże ideologii są: ustanowienie i utrzymywanie hierarchicznego ładu społecznego, przywiązanie do tradycji i istniejącej hierarchii społecznej.
Wikipedia
(1.1) Na powitanie uścisnęliśmy sobie prawice.
(1.1) Podczas jazdy na rolkach złamałem sobie prawicę.
(1.1) Krystyna ma mały tatuaż na prawicy.
(1.2) Posłowie z prawicy tradycyjnie zasiadają po prawej stronie sali obrad.
(1.2) W ciągu ostatniego tygodnia nastąpił gigantyczny atak ze strony zarówno mediów prawicowych, sympatyków prawicy, trolli z farmy, posłów prawicy, jak i europosłów z prawicy.
Wiktionary
IPA: praˈvʲit͡sa, AS: pravʹica
Wiktionary
rzecz. prawniczek mos., prawo n., prawość ż., prawicowość ż., prawicowiec m., prawiczek m., prawicówka ż., prawactwo n., prawak m.
przym. prawy, prawicowy, antyprawicowy
przysł. prawicowo, prawo
temsłow. prawicowo-, prawo-
przedr. prawo
Wiktionary
(1.2) prawa strona sceny politycznej, prawe skrzydło
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
potocznie o zwolenniku prawicy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) polit. zwolennik prawicy, człowiek o poglądach prawicowych/konserwatywnych
Wiktionary
(1.1) Trwa swoista licytacja, kto jest najbardziej ideowym prawicowcem, tym jedynym godnym niepodległościowej tradycji i solidarnościowego etosu.
Wiktionary
rzecz. prawica ż., prawicowość ż., prawak m., prawactwo n.
przym. prawicowy
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób prawicowy
Wiktionary
rzecz. prawactwo n., prawak mzw./mos.
Wiktionary
ludowy o charakterze prawicowym
SJP.pl
nacjonalistyczny o charakterze prawicowym
SJP.pl
narodowy o charakterze prawicowym
SJP.pl
pepesowski o charakterze prawicowym
SJP.pl
socjaldemokratyczny o charakterze prawicowym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prawicowe; cecha tych, którzy są prawicowi
Wiktionary
rzecz. prawica ż., prawicowiec m., prawactwo n., prawak mos./mzw.
przym. prawicowy, prawy
Wiktionary
dotyczący prawicy politycznej, związany z jej poglądami, reprezentujący jej poglądy (np. prawicowy polityk, przekonania prawicowe)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) polit. związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy
Wiktionary
(1.1) W miejsce koncepcji federalistycznej zaczęła stopniowo dominować, wywodząca się z nacjonalistycznej myśli prawicowej, koncepcja inkorporacji.
Wiktionary
IPA: ˌpravʲiˈt͡sɔvɨ, AS: pravʹicovy
Wiktionary
rzecz. prawica ż., prawicowiec m., prawicowość ż., prawactwo n., prawak mos./mrz.
przysł. prawicowo
Wiktionary
1. potocznie: bycie prawiczkiem;
2. dawniej: dziewiczość, czystość
SJP.pl
1. mężczyzna, który nie miał nigdy stosunku płciowego;
2. naiwny, niewyrobiony młody mężczyzna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna, który nie odbył jeszcze stosunku płciowego
Wiktionary
rzecz. prawica ż.
przym. prawy
Wiktionary
potocznie, żartobliwie o dziewicy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dziewica
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta o prawicowych poglądachfakt.
Wiktionary
rzecz. prawica ż.
Wiktionary
1. żartobliwie zdrobnienie od: prawidło, zasada;
2. mały przyrząd do prostowania lub formowania
SJP.pl
przedstawiciel rzędu roślin z klasy widłaków jednakozarodnikowych
SJP.pl
1. (zwykle w liczbie mnogiej) reguła, norma
2. przyrząd służący do formowania czegoś, zachowania formy czegoś, zwłaszcza szablon o kształcie stopy ludzkiej wkładany do butów dla utrzymania ich fasonu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przest. zasada, przepis, norma zapewniająca prawidłowość czegoś
(1.2) rzem. przyrząd służący do utrzymywania pierwotnego kształtu przedmiotów, np. butów, kapeluszy itp.
Wiktionary
IPA: praˈvʲidwɔ, AS: pravʹidu̯o
Wiktionary
przym. prawidłowy, prawy
rzecz. prawidłowość ż.
przysł. prawidłowo
Wiktionary
(1.1) norma
(1.2) forma, szablon
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prawidłowo
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób prawidłowy
Wiktionary
(1.1) Fakty kojarzyłem prawidłowo, z obserwacji wyciągałem właściwe wnioski.
Wiktionary
IPA: ˌpravʲidˈwɔvɔ, AS: pravʹidu̯ovo
Wiktionary
przym. prawidłowy
rzecz. prawidło n., prawidłowość
Wiktionary
(1.1) właściwie, poprawnie, dobrze
Wiktionary
spełnianie określonych przepisów, norm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prawidłowe; cecha tych, którzy są prawidłowi
(1.2) regularne występowanie jakichś zjawisk zgodnie z określoną regułą
Wiktionary
rzecz. prawidło n.
przym. prawidłowy
przysł. prawidłowo
Wiktionary
(1.2) prawo, reguła, zasada
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: prawidłowy; bardziej prawidłowy
SJP.pl
taki, jaki być powinien, poprawny, zgodny z obowiązującymi prawidłami
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dobrze uformowany, foremny
(1.2) zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami
(1.3) bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)
(1.4) słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)
Wiktionary
IPA: ˌpravʲidˈwɔvɨ, AS: pravʹidu̯ovy
Wiktionary
rzecz. prawidłowość ż., prawidło n.
przysł. prawidłowo
Wiktionary
tyle co: nieomal; w przybliżeniu, blisko
SJP.pl
partykuła
(1.1) …informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu
(1.2) stpol. naprawdę, rzeczywiście
(1.3) mat. z wyjątkiem skończonej liczby przypadków
(1.4) mat. w teorii miary i probabilistyce: z wyjątkiem zbiorów o mierze zero
(1.5) mat. w topologii: z wyjątkiem zbiorów pierwszej kategorii
przysłówek
(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. akurat, właśnie, w tej chwili, w sam raz
(2.2) stpol. prawdziwie
(2.3) stpol. zupełnie, całkowicie
rzeczownik, rodzaj nijaki
(3.1) gw-pl|Górny Śląsk. racja
forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.
(4.1) Ms. lp. od: prawo
Wiktionary
(1.1) Nasza wykładowczyni prawie zawsze się spóźnia, wczoraj przyszła prawie pół godziny po czasie.
(1.3) Funkcja f(x) = |x| jest prawie wszędzie różniczkowalna.
(1.3) Funkcja f jest prawie wszędzie skończona.
(1.4) Prawie wszystkie liczby rzeczywiste są niewymierne.
Wiktionary
IPA: ˈpravʲjɛ, AS: pravʹi ̯e
Wiktionary
(1.1) niemal, nieomal, niemalże
Wiktionary
Prawiedniki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Głusk. Leży nad rzeką Bystrzycą, przy drodze powiatowej z Lublina do Bychawy.
W 1974 roku wieś utraciła 119 ha na rzecz Lublina
Wieś stanowi sołectwo gminy Głusk. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z roku 2011 wieś miała 1146 mieszkańców.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prawić.
Wiktionary
IPA: praˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pravʹi ̯ė̃ńe
Wiktionary
czas. prawić
przym. prawy
Wiktionary
obszar o zrównanej powierzchni w wyniku denudacji przebiegającej w klimacie wilgotnym; peneplena
SJP.pl
Prawików (niem. "Praukau") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.
Wikipedia
osoba kierująca się zasadami ulicy, lojalna wobec swojego środowiska, często przeciwstawiająca się prawu i autorytetom
SJP.pl
przysłówek
(1.1) właściwie, odpowiednio, dobrze
Wiktionary
rzecz. prawilność ż.
przym. prawy
Wiktionary
→ prawilny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest prawilne; cecha tych, którzy są prawilni
Wiktionary
przym. prawilny
przysł. prawilnie
Wiktionary
środowiskowo:
1. właściwy, odpowiedni;
2. godny szacunku, dobrej reputacji;
3. uczciwy, godny zaufania;
4. zgodny z oczekiwaniami
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) slang. właściwy, odpowiedni, dobry
(1.2) slang. lub gwara. więz. godny szacunku, dobrej reputacji
Wiktionary
rzecz. prawilność ż.
przym. prawy
Wiktionary
dawne koryto Wisły
SJP.pl
mówić o czymś z zacięciem, przemawiać; dziś zwykle w użyciu:
a) prawić komplementy, grzeczności - mówić komuś przyjemne rzeczy
b) prawić morały, kazania - strofować
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) mówić o czymś nauczając
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mówić, powiedzieć
Wiktionary
(1.1) Mama ciągle prawi nam morały.
Wiktionary
IPA: ˈpravʲit͡ɕ, AS: pravʹić
Wiktionary
rzecz. rozprawa ż., prawienie n.
przym. prawy
Wiktionary
1. potocznie: prawo jazdy;
2. zdrobnienie od: prawo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. prawo jazdy
(1.2) zdrobn. od: prawo
Wiktionary
(1.1) Waldkowi zabrali prawko, bo jechał po pijaku.
Wiktionary
IPA: ˈprafkɔ, AS: prafko
Wiktionary
rzecz. prawo n., prawniczek mos.
przysł. prawo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od prawnik
forma rzeczownika|rodzaj=żeński.
(2.1) D. lm. od prawniczka
Wiktionary
(1.1) (…) Gustaw to przecież stary druh, jeszcze z czasów, kiedy się młodym prawniczkiem biegało po jour fixach parafialnych od doktorowej do adwokatowej.
Wiktionary
rzecz. prawo n., prawnik m., prawniczka ż., prawa ż., prawica ż., prawactwo n., prawak m., prawność ż., prawko n., prawość ż., prawowitość ż.
przym. prawny, prawniczy, prawowity, prawy
przysł. prawnie, prawniczo, prawowicie, prawo
temsłow. prawo-
Wiktionary
1. specjalistka działająca zawodowo w obszarze prawa
2. potocznie: studentka prawa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta prawnik
Wiktionary
(1.1) Próbowała swoich sił jako prawniczka, dziennikarka, didżejka, a także – ze szczególnie kiepskimi efektami – kelnerka.
Wiktionary
rzecz. prawo n.
:: fm. prawnik mos.
przym. prawniczy, prawny
przysł. prawnie, prawo
Wiktionary
dotyczący prawa lub prawnika; prawny (np. nauki prawnicze, terminologia prawnicza)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący prawa lub prawników
Wiktionary
(1.1) Cennym dodatkiem są wzory najczęściej występujących w praktyce prawniczej umów i pism, komentarze specjalistów oraz bibliografia prawnicza.
Wiktionary
rzecz. prawniczek mos., prawo n., prawnik m., prawniczka ż., prawność ż.
czas. prawować się ndk.
przym. prawny, prawy
przysł. prawnie, prawo
przedr. prawo
Wiktionary
lekceważąco: marny, lichy prawnik
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w myśl przepisów prawa, zgodnie z prawem
(1.2) sądownie, przed sądem, wobec prawa
Wiktionary
(1.1) Wszelkie przejawy niszczenia zamku, wypisywanie niestosownych treści będzie karane nie tylko prawnie - ale i przez rozwścieczone (w takich przypadkach) duchy.
Wiktionary
IPA: ˈpravʲɲɛ, AS: pravʹńe
Wiktionary
rzecz. prawniczek mos., prawo n., prawnik m., prawniczka ż.
przym. prawny, prawniczy, nieprawny
przysł. prawo
przedr. prawo
Wiktionary
(1.1) legalnie
Wiktionary
1. osoba działająca zawodowo w obszarze prawa
2. potocznie o studencie prawa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) praw. osoba mająca wykształcenie prawnicze
(1.2) pot. praw. każdy prawnik (1.1) reprezentujący interesy swego klienta
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) praw. kobieta posiadająca wykształcenie prawnicze
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.2) Tekst tej umowy jest dla mnie niejasny. Muszę skonsultować się z moim prawnikiem.
(2.1) Zapytaj moją córkę — jest prawnikiem.
Wiktionary
IPA: ˈpravʲɲik, AS: pravʹńik
Wiktionary
rzecz. prawo n., prawność ż.
:: fż. prawniczka ż.
czas. prawować się ndk.
przym. prawniczy, prawny
przysł. prawo, prawnie
przedr. prawo
Wiktionary
(1.1) przest. jurysta
(2.1) prawniczka; przest. jurystka
Wiktionary
wieś w Polsce
SJP.pl
Prawno – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Józefów nad Wisłą. Leży nad Wyżnicą (dopływem Wisły).
Prawno posiadało prawa miejskie, które uzyskało pod koniec XVI w. lub na początku XVII w. Miasto nie zdołało się rozwinąć, pomimo tego miejscowość utrzymała prawa miejskie do 12 października 1824.
Wikipedia
dotyczący praw człowieka
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) praw. dotyczący prawa finansowego, związany z prawem finansowym
Wiktionary
odnoszący się do prawa karnego; karnoprawny
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) praw. odnoszący się do prawa karnego, dotyczący prawa karnego, związany z prawem karnym
Wiktionary
(1.1) W ciągu najbliższych miesięcy IPN dokona oceny skutków prawnokarnych stanu wojennego – aktów prawnych z nim związanych.
Wiktionary
(1.1) karnoprawny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) praw. dotyczący zasad prawnych określonych w konstytucji
Wiktionary
IPA: ˌpravnɔkɔ̃w̃stɨtuˈt͡sɨjnɨ, AS: pravnokõũ̯stytucyi ̯ny
Wiktionary
(1.1) konstytucyjnoprawny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) praw. polit. dotyczący prawa międzynarodowego, związany z prawem międzynarodowym
Wiktionary
dotyczący prawa naturalnego (prawa natury)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prawne
Wiktionary
rzecz. prawo n., prawnik ż./mos.
przym. prawny, prawniczy
przysł. prawo
przedr. prawo
Wiktionary
syn wnuka albo wnuczki; prawnuk
SJP.pl
córka wnuka albo wnuczki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) córka wnuka lub wnuczki
Wiktionary
(1.1) Właśnie urodziła się pani kolejna prawnuczka!
Wiktionary
IPA: praˈvnut͡ʃka, AS: pravnučka
Wiktionary
rzecz. wnuk mos., wnuczka ż.
:: fm. prawnuk mos.
Wiktionary
prawnuk lub prawnuczka
SJP.pl
syn wnuka albo wnuczki; prawnuczek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) syn wnuczki lub wnuka
Wiktionary
(1.1) Jestem pierwszym prawnukiem mojej prababci.
(1.1) Właśnie urodził się panu kolejny prawnuk.
Wiktionary
IPA: ˈpravnuk, AS: pravnuk
Wiktionary
rzecz. wnuk mos., wnuczka ż.
:: fż. prawnuczka
:: zdrobn. prawnuczek
Wiktionary
synowie i córki wnuka lub wnuczki; prawnukowie
SJP.pl
przestarzałe: synowie i córki wnuka lub wnuczki; prawnuki
SJP.pl
zdrobniale o prawnuczce
SJP.pl
zdrobnienie od: prawnuk; prawnuś, prawnuczek
SJP.pl
zdrobniale o prawnuczce
SJP.pl
1. stanowiący prawo, zgodny z prawem (np. normy prawne, moc prawna)
2. zajmujący się prawem, stosowany w prawie; prawniczy (np. nauki prawne)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny
(1.2) taki, który zajmuje się prawem jako nauką; jest stosowany w tej dziedzinie
Wiktionary
IPA: ˈpravnɨ, AS: pravny
Wiktionary
rzecz. prawniczek mos., prawo n., prawnik m., prawniczka ż., prawność ż.
przym. prawniczy
przysł. prawo, prawnie
przedr. prawo
Wiktionary
(1.1) legalny
(1.2) prawniczy
Wiktionary
1. ogół przepisów regulujących stosunki międzyludzkie;
2. nakaz, przepis, punkt regulaminu;
3. nauka o prawodawstwie; wydział szkoły wyższej zajmujący się tą nauką;
4. uprawnienie, pozwolenie;
5. (zwykle w l.mn.) zasada dotycząca świata, natury itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) praw. zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;
(1.2) praw. przywilej, zezwolenie na coś;
(1.3) praw. przepis, norma prawna
(1.4) nauka o prawie (1.1)
(1.5) nauk. dobrze opisana i udowodniona teoria opisująca jakieś podstawowe zjawisko;
(1.6) w wyrażeniach przyimkowych: prawa strona
przysłówek
(2.1) przest. uczciwie, honorowo
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Prawo podatkowe jest bardzo skomplikowane.
(1.2) Nie ma pan prawa zwracać się tak do mojej żony!
(1.2) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".
(1.4) Studiuję prawo.
(1.5) Przecież ty nie znasz podstawowych praw fizyki!
(1.6) Gdzie jest apteka? Za rogiem, w prawo.
(2.1) To jedno mam dobre, że nigdy nie kłamię. Zawsze staram się postępować prawo.
Wiktionary
IPA: ˈpravɔ, AS: pravo
Wiktionary
rzecz. prawa ż., prawnik m., prawniczka ż., prawica ż., prawactwo n., prawak m., prawność ż., prawko n., prawniczek m.
przym. prawny, prawniczy, prawowity, prawy
przysł. prawnie
przedr. prawo-
Wiktionary
(1.1) kodeks
(1.3) ustawa
Wiktionary
przedrostek
(1.1) …służący do tworzenia wyrazów związanych z prawem
(1.2) …służący do tworzenia wyrazów związanych z prawą stroną czegoś
Wiktionary
rzecz. prawniczek mos., prawica ż., prawość ż., prawo n.
przym. prawy
przysł. prawo
Wiktionary
teren położony na prawym brzegu rzeki
SJP.pl
Prawobrzeże – dzielnica obejmująca południowo-wschodnią część miasta Szczecina, która grupuje 11 jednostek pomocniczych miasta – osiedli. Według danych z 8 marca 2015 w dzielnicy zameldowanych na pobyt stały było 82 450 osób.
Jako jedyna leży na prawym, wschodnim brzegu rzeki Regalicy.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) geogr. położony, znajdujący się na prawym brzegu (nad prawym brzegiem) rzeki
Wiktionary
(1.1) Omulew jest prawobrzeżnym dopływem Narwi.
Wiktionary
IPA: ˌpravɔˈbʒɛʒnɨ, AS: pravobžežny
Wiktionary
Prawocice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Zawonia.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) praw. lub hist. osoba lub instytucja, która ustanawia prawa albo doprowadziła do ich spisania i kodyfikacji
Wiktionary
Termin prawodawca może być rozumiany dwojako:
Wikipedia
przym. prawodawczy
Wiktionary
(1.1) ustawodawca; przest. zakonodawca
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) praw. dotyczący prawodawstwa, związany z prawodawstwem
Wiktionary
(1.1) Komuna była próbą utworzenia państwa nowego typu, w którym połączona była władza prawodawcza i wykonawcza.
Wiktionary
rzecz. prawodawstwo n., prawodawca mos., prawodawczyni ż.
Wiktionary
(1.1) legislacyjny
Wiktionary
kobieta ustanawiająca prawa, przepisy, normy postępowania; ustawodawczyni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) mykol. gw-pl|Śląsk Cieszyński. prawdziwek
Wiktionary
odnoszący się do prawej komory serca
SJP.pl
przysłówek
(1.1) mając moc prawną, obowiązując
Wiktionary
(1.1) Sąd prawomocnie uniewinnił właścicielkę salonu gier.
Wiktionary
rzecz. prawomocność ż., uprawomocnienie n.
czas. uprawomocnić dk.
przym. prawomocny
Wiktionary
(1.1) ważnie, wiążąco
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prawomocnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: prawomocny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prawomocne
Wiktionary
należy dopracować:
"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.
Prawomocność – stan prawny odnoszący się do rozstrzygnięć organów administracyjnych (takich jak: decyzja administracyjna czy postanowienie) oraz do orzeczeń sądowych (wyrok, postanowienie, nakaz zapłaty), mający miejsce wówczas, gdy orzeczenie sądowe lub rozstrzygnięcie organu administracji nie może być zmienione ani uchylone poprzez wniesienie środka odwoławczego lub zaskarżenia.
Wikipedia
przym. prawomocny
przysł. prawomocnie
Wiktionary
o wyroku sądowym: mający moc prawną
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) praw. posiadający moc prawną
Wiktionary
Prawomocny (ang. "The Grinder") – amerykański serial telewizyjny (sitcom) stworzony przez Jarrada Paula oraz Andrew Mogela, który został wyprodukowany przez The Detective Agency oraz 20th Century Fox Television. Serial jest emitowany od 29 września 2015 roku przez FOX. 28 października stacja poinformowała o zamówieniu pełnego sezonu.
Wikipedia
rzecz. prawomocność ż.
przysł. prawomocnie
Wiktionary
(1.1) obowiązujący, ważny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prawomyślnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: prawomyślny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prawomyślne; cecha tych, którzy są prawomyślni
Wiktionary
przym. prawomyślny
przysł. prawomyślnie
Wiktionary
postępujący zgodnie z zasadami prawa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest prawonożne; cecha tych, którzy są prawonożni
Wiktionary
przym. prawonożny
przysł. prawonożnie
Wiktionary
posługujący się przede wszystkim prawą nogą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest prawooczne; cecha tych, którzy są prawooczni
Wiktionary
przym. prawooczny
przysł. prawoocznie
Wiktionary
przestarzałe: zbiór reguł ortograficznych obowiązujących w danym języku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. zbiór zasad ortograficznych
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) daw. osoba, która spisuje prawa
Wiktionary
(1.1) pisownia, ortografia
Wiktionary
przysłówek
(1.1) respektując prawo i sprawiedliwość
Wiktionary
(1.1) Padł na posterunku pierwszy Prezydent Rzeczy Pospolitej, obrany praworządnie na mocy jej praw Konstytucyjnych, po złożeniu przysięgi przed Bogiem, iż dla Polski pracować będzie.
Wiktionary
rzecz. praworządność
przym. praworządny
Wiktionary
zasada, według której wszelkie działania rządu muszą być prowadzone zgodnie z obowiązującymi prawami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co praworządne; cecha tych, którzy są praworządni;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Pan bowiem zapewnia praworządność swojemu ludowi / i lituje się nad swymi sługami.
Wiktionary
przym. praworządny
przysł. praworządnie
Wiktionary
(1.1) legalizm
Wiktionary
kierujący się prawem w swoich decyzjach, postępowaniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) praw. postępujący lub rządzony zgodnie z prawem; także. świadczący o zgodności z zasadami prawa
Wiktionary
rzecz. praworządność ż.
przysł. praworządnie
Wiktionary
prawą ręką; za pomocą prawej ręki
SJP.pl
kobieta posługująca się przede wszystkim prawą ręką
SJP.pl
przysłówek
(1.1) z wykorzystaniem prawej ręki
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) posługiwanie się głównie prawą ręką, jej większa sprawność;
Wiktionary
Praworęczność – typowa dla znacznej większości ludzi funkcjonalność prawej i lewej ręki.
Szacuje się, że około 75-90% ludności jest praworęczna. Osoby praworęczne wykonują większość czynności wymagających dużej precyzji ruchów za pomocą ręki prawej. Praworęczność wynika z silniejszego rozwoju lewej półkuli mózgowej u osób praworęcznych.
Wikipedia
(1.1) Praworęczność wykazuje ponad 70% ludzkości.
Wiktionary
IPA: ˌpravɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: pravorẽṇčność
Wiktionary
przym. praworęczny
rzecz. praworęczny mos.
Wiktionary
osoba posługująca się przede wszystkim prawą ręką
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) posługujący się głównie prawą ręką
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) osoba praworęczna (1.1)
Wiktionary
IPA: ˌpravɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: pravorẽṇčny
Wiktionary
rzecz. praworęczność, praworęki, prawa ręka, praworęczna, praworęka
przym. praworęki
Wiktionary
(1.1) praworęki
(2.1) praworęki
Wiktionary
posługujący się przede wszystkim prawą ręką; praworęczny
SJP.pl
zawodniczka grająca na prawym skrzydle w grach zespołowych
SJP.pl
taki, który gra na prawym skrzydle w grach drużynowych
SJP.pl
skręt w prawo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prawoskrętne
Wiktionary
Prawoskrętność – to kierunek obrotu ciała lub zwrot krzywej zgodny z obrotem wskazówek zegara, przy czym patrzymy na wskazówki zegara "od góry".
Ścisłe określenie wymaga wyboru układu współrzędnych prawoskrętnego: jeżeli punkt kreśli krzywą na płaszczyźnie XY, to krzywa zakreślana przez ten punkt jest prawoskrętna, gdy obraca się zgodnie ze wskazówkami zegara, jeśli obserwuje się ją od strony osi Z układu współrzędnych prawoskrętnego.
Wikipedia
rzecz. prawoskręt m.
przym. prawoskrętny
przysł. prawoskrętnie
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) obrócony / obracający się w prawą stronę
Wiktionary
(1.1) Wszystkie normalne śruby są z gwintem prawoskrętnym.
Wiktionary
IPA: ˌpravɔˈskrɛ̃ntnɨ, AS: pravoskrẽntny
Wiktionary
przym. prawoskrętnie
rzecz. prawoskrętność ż.
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prawostronne
Wiktionary
przym. prawostronny
przysł. prawostronnie
Wiktionary
1. znajdujący się albo odbywający się po prawej stronie;
2. zgodny z kierunkiem ruchu wskazówek zegara
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) znajdujący się lub odbywający się po prawej stronie
Wiktionary
(1.1) San jest prawostronnym dopływem Wisły.
(1.1) W Polsce obowiązuje ruch prawostronny.
Wiktionary
IPA: ˌpravɔˈstrɔ̃nːɨ, AS: pravostrõ•ny
Wiktionary
rzecz. prawostronność ż.
przysł. prawostronnie
Wiktionary
skrót od: prawosławny
SJP.pl
ortodoksyjny odłam chrześcijaństwa obrządku wschodniego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rel. ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej);
Wiktionary
Pr
Wikipedia
IPA: ˌpravɔˈswavʲjɛ, AS: pravosu̯avʹi ̯e
Wiktionary
rzecz. prawosławny m.
przym. prawosławny
Wiktionary
(1.1) ortodoksja, wyznanie prawosławne
Wiktionary
odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia
SJP.pl
odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) rel. odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) rel. wyznawca prawosławia
Wiktionary
(1.1) Zapraszamy na spotkanie z niezwykłym człowiekiem, z archimandrytą o. Gabrielem ze wsi Odrynki nad Narwią (woj. podlaskie), który jest prawosławnym mnichem, zielarzem, budowniczym drewnianej cerkwi i prawosławnej pustelni, duchowym przewodnikiem.
Wiktionary
IPA: ˌpravɔˈswavnɨ, AS: pravosu̯avny
Wiktionary
rzecz. prawosławie n.
Wiktionary
(1.1) ortodoksyjny
Wiktionary
dawniej: prawodawca
SJP.pl
stanowiący źródło prawa
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który tworzy prawo
Wiktionary
tworzenie prawa
SJP.pl
prawować się -
1. prowadzić o coś proces sądowy;
2. potocznie: spierać się, kłócić się
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób prawowity
Wiktionary
(1.1) Komunistyczny rząd w Chinach uważa, że Tajwan jest oderwaną prowincją, która prawowicie jest częścią Chin.
Wiktionary
IPA: ˌpravɔˈvʲit͡ɕɛ, AS: pravovʹiće
Wiktionary
rzecz. prawniczek mos., prawowitość ż.
przym. prawowity
Wiktionary
ortodoksyjny;
1. zakładający ścisłe przestrzeganie swoich zasad;
2. rygorystycznie przestrzegający jakiejś doktryny
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: prawowiernie
SJP.pl
ścisłe przestrzeganie określonego kredo; ortodoksyjność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prawowierne; cecha tych, którzy są prawowierni
Wiktionary
przym. prawowierny
rzecz. prawowierny mrz.
Wiktionary
(1.1) ortodoksja
Wiktionary
ortodoksyjny;
1. zakładający ścisłe przestrzeganie swoich zasad;
2. rygorystycznie przestrzegający jakiejś doktryny
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) całkowicie wierny dogmatom danej religii lub doktryny
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) ktoś ściśle przestrzegający zasad danej wiary lub doktryny
Wiktionary
(1.1) Prawą wiarę zachowali ci, których czyste i pokorne zostały obyczaje, których nauka jedna i niezmienna, a których zna świat od wieków, pod nazwą chrześcijan katolików prawowiernych.
Wiktionary
rzecz. prawowierność ż.
Wiktionary
(1.1) ortodoksyjny
(2.1) ortodoks, ortodoksa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co jest prawowite
Wiktionary
IPA: ˌpravɔˈvʲitɔɕt͡ɕ, AS: pravovʹitość
Wiktionary
przysł. prawowicie
przym. prawowity
rzecz. prawniczek mos.
Wiktionary
(1.1) legalność
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: prawowity
SJP.pl
legalny, właściwy, mający prawo do czegoś
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) legalny, uzasadniony prawnie, zgodny z prawem, właściwy
Wiktionary
IPA: ˌpravɔˈvʲitɨ, AS: pravovʹity
Wiktionary
rzecz. prawniczek mos., prawo n., prawowitość ż.
przysł. prawo, prawowicie
przedr. prawo
Wiktionary
(1.1) prawy, zgodny z przepisami, dozwolony prawem, mający tytuł prawny / legitymację prawną
Wiktionary
osoba o wykształceniu prawniczym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) nauk. praw. specjalista zajmujący się nauką o prawie
Wiktionary
(1.1) Tobiasz przecież nie jest praktykującym prawnikiem, to prawoznawca, naukowiec.
Wiktionary
rzecz. prawoznawstwo n.
:: fż. prawoznawczyni ż.
przym. prawoznawczy
Wiktionary
związany z nauką lub znajomością prawa
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z prawoznawstwem lub prawoznawcą
Wiktionary
(1.1) Lekcje będą rozszerzone o elementy medioznawcze i prawoznawcze.
Wiktionary
IPA: ˌpravɔˈznaft͡ʃɨ, AS: pravoznafčy
Wiktionary
rzecz. prawoznawstwo n., prawoznawca ż.
Wiktionary
kobieta o wykształceniu prawniczym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauk. praw. kobieta zajmująca się nauką o prawie
Wiktionary
(1.1) Bogna to wybitna prawniczka i prawoznawczyni specjalizująca się w prawie konstytucyjnym.
Wiktionary
rzecz. prawoznawstwo n.
:: fm. prawoznawca m.
Wiktionary
nauka lub znajomość prawa; jurysprudencja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) nauk. praw. ogół wiedzy o prawie
Wiktionary
rzecz. prawoznawca mos., prawoznawczyni ż.
przym. prawoznawczy
przysł. prawoznawczo
Wiktionary
(1.1) prawo
Wiktionary
roślina zielna z rodziny ślazowatych, uprawiana w Eurazji jako roślina lecznicza lub ozdobna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Althaea|L.|ref=tak., rodzaj roślin wieloletnich z rodziny ślazowatych;
(1.2) pot. roślina z rodzaju prawoślaz (1.1)
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.2) gw. Górny Śląsk ajbis, chleboszek świyntojański, chlyb świyntojański
Wiktionary
→ prawy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, kto jest prawy
Wiktionary
IPA: ˈpravɔɕt͡ɕ, AS: pravość
Wiktionary
przym. prawy
rzecz. prawniczek mos., prawica ż.
przedr. prawo-
Wiktionary
(1.1) uczciwość, szlachetność, cnotliwość, zacność
Wiktionary
rzadki stopień wyższy od przymiotnika: prawy; bardziej prawy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. brat babci
Wiktionary
(1.1) przedwieć, dziad wujeczny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący brata dziadka lub babci
Wiktionary
prawak;
1. pogardliwie: prawicowiec (osoba o poglądach prawicowych);
2. potocznie: osoba praworęczna
SJP.pl
1. znajdujący się po stronie przeciwnej w stosunku do strony znajdowania się serca bądź ręki bliższej sercu;
2. podniośle: szlachetny;
3. o stronie tkaniny, ubioru: zewnętrzny;
4. rzadko: prawicowy;
5. przestarzale: legalny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce
(1.2) o człowieku: uczciwy, szlachetny
(1.3) polit. prawicowy, konserwatywny
(1.4) kraw. (o stronie tkaniny, odzieży): przeznaczony do noszenia na danej stronie
(1.5) stpol. prawdziwy
Wiktionary
(1.1) Przy moim komputerze prawy głośnik nie działa.
(1.2) W średniowieczu rycerze byli prawymi ludźmi.
(1.2) Niech zostaną wymazani z księgi żyjących / i niech nie będą zapisani z prawymi!
Wiktionary
IPA: ˈpravɨ, AS: pravy
Wiktionary
rzecz. prawo n., prawość ż., prawica ż., prawicowość ż., prawactwo n., prawak mzw./mos., prawidło n., prawiczek mos., prawienie n.
czas. prawić ndk.
przym. prawilny, prawniczy
przysł. prawo, prawilnie
temsłow. prawo-
Wiktionary
(1.2) cnotliwy, przest. (za)cny, sprawiedliwy, porządny, uczciwy, przyzwoity, moralny
(1.4) zewnętrzny, wierzchni
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z prawyborami, dotyczący prawyborów
Wiktionary
rzecz. prawybory nmos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) polit. wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu
Wiktionary
Prawybory – wybory wstępne, których wynik może być niewiążący lub wiążący w późniejszych właściwych wyborach. Służą do zbadania opinii publicznej lub wyłonienia kandydatów mogących startować w późniejszych wyborach właściwych. Ich znaczenie jest uzależnione od ordynacji wyborczej i w wielu systemach politycznych (np. w USA) jest to część procedury wyborczej.
Wikipedia
(1.1) W ostatnich wyborach prezydenckich prawybory w Partii Demokratycznej odbyły się w 39 stanach, zaś w Partii Republikańskiej w 38 stanach.
(1.1) Już w latach czterdziestych Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uznał prawybory za nierozłączną część procedury wyborczej. Wtedy też na stałe weszły one do kalendarza wyborczego w USA.
Wiktionary
przym. prawyborczy
Wiktionary
pierwotny wybuch, który zainicjował powstanie wszechświata
SJP.pl
pierwotny, podstawowy wzorzec; archetyp, prototyp, prawzór, pierwowzór
SJP.pl
Prawęcice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki.
Wikipedia
z łaciny, w filozofii: realne działania i faktyczny stan rzeczy w przeciwieństwie do teorii; praktyka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) filoz. rzeczywiste działanie i faktyczny stan rzeczy w opozycji do postulatów i teorii
(1.2) książk. praktyka; proces zastosowania teorii, praktykowania idei
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈpraksʲis, AS: praksʹis
Wiktionary
rzecz. prakseologia ż., praksja ż., praktyka ż., praktycyzm mrz., praktyk m., praktyczność ż., praktykowanie n., wypraktykowanie n., praktykant m., praktykantka ż., prakseolog m., prakseolożka ż.
czas. praktykować ndk., wypraktykować dk.
przym. praktyczny, niepraktyczny, prakseologiczny, praktykancki
przysł. praktycznie, niepraktycznie
Wiktionary
(1.2) praktyka
Wiktionary
zielonkawa odmiana kwarcu, minerał używany w jubilerstwie i zdobnictwie; prazem (rzadziej)
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
zielonkawa odmiana kwarcu, minerał używany w jubilerstwie i zdobnictwie; praz (częściej)
SJP.pl
pierwiastek chemiczny o symbolu Pr
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;
Wiktionary
Prazeodym (Pr, łac. "praseodymium") – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od greckich słów "πρασιoς" ("prasios") i "διδυμoς" ("didymos") dających razem określenie „zielony bliźniak”.
Wikipedia
(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma prazeodym?
Wiktionary
IPA: ˌprazɛˈɔdɨ̃m, AS: prazeodỹm
Wiktionary
przym. prazeodymowy
Wiktionary
(1.1) symbol. Pr
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przym. od prazeodym
Wiktionary
IPA: ˌprazɛɔdɨ̃ˈmɔvɨ, AS: prazeodỹmovy
Wiktionary
rzecz. prazeodym mrz.
Wiktionary
ziemia u zarania dziejów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. mąż wnuczki
Wiktionary
niewielki glon porastający skały, często tworzący duże, zielone powierzchnie
SJP.pl
rodzaj rośliny z gromady zielenic
SJP.pl
1. czyścić tkaniny za pomocą wody i/lub środków chemicznych;
2. potocznie: bić kogoś
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. uprać, wyprać)
(1.1) usuwać brud z ubrań, tkanin
czasownik przechodni niedokonany (dk. sprać)
(2.1) przen. pot. bić
(2.2) stpol. bić
czasownik zwrotny niedokonany prać się (dk. uprać się, wyprać się)
(3.1) być pranym (1.1)
czasownik zwrotny niedokonany prać się (dk. sprać się)
(4.1) przen. pot. bić się nawzajem
Wiktionary
(1.1) Będę prał tę koszulę.
(2.1) Tomek pierze Krzyśka.
(3.1) Twoja koszula już się pierze.
(4.1) Tomek pierze się z Krzyśkiem.
Wiktionary
IPA: prat͡ɕ, AS: prać
Wiktionary
rzecz. praczka ż., pracz m., pralka ż., pranie n., pralnia ż., spranie n., spieranie n., podpieranie n., upranie n., napranie n., pralnictwo n., przepierka ż., przepieranie n., przepranie n., dopieranie n., dopranie n., popranie n.
czas. wyprać dk., sprać dk., spierać ndk., podpierać ndk., uprać dk., naprać dk., przepierać ndk., przeprać dk., dopierać ndk., doprać dk., poprać dk.
przym. pralniczy, pralkowy, praczy, spieralny
Wiktionary
skrót
(1.1) = kośc. prałat
Wiktionary
(1.1) Ze sprawowanej funkcji nieoczekiwanie ustąpił sekretarz generalny episkopatu USA ks. prał. Jeffrey Burrill.
Wiktionary
odnoszący się do prałata, należący do prałata
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) kośc. dotyczący prałata
Wiktionary
rzecz. prałat mos.
Wiktionary
dawniej: prałatura
SJP.pl
wyższy dostojnik katolicki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. wyższy dostojnik w Kościele katolickim;
Wiktionary
Prałat (łac. "praelatus" – przełożony) – w Kościele katolickim prezbiter lub biskup mający zwyczajną władzę kościelną w prałaturze terytorialnej lub personalnej. Potocznie używa się jednak tego terminu w stosunku do kapłanów obdarzonych godnościami honorowymi przez Stolicę Apostolską lub biskupa diecezji, w której istnieje kapituła.
Wikipedia
IPA: ˈprawat, AS: prau̯at
Wiktionary
przym. prałacki
Wiktionary
urząd, godność prałata
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kośc. jednostka administracyjna zarządzana przez prałata terytorialnego
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) gwara. przaśny, surowy, świeży, niegotowany
Wiktionary
(1.1) Mocne pragnienie najlepiej ukoisz następującym napojem: garść jęczmienia pogotuj z kwartą wody, przecedź, dolej cztery łyżki octu i dwie łyżki praśnego miodu.
Wiktionary
przym. przaśny
Wiktionary
najdawniejszy stan przyrody, środowiska naturalnego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. babka męża
Wiktionary
piec szybowy do prażenia rudy żelaza
SJP.pl
dział przemysłu zajmujący się prażeniem rud
SJP.pl
stosowany przy prażeniu, używany w prażalnictwie; prażalny
SJP.pl
stosowany przy prażeniu, używany w prażalnictwie; prażalniczy
SJP.pl
mieszkaniec Pragi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Pragi
Wiktionary
IPA: praˈʒãɲĩn, AS: pražãńĩn
Wiktionary
rzecz. Praga ż.
:: fż. prażanka ż.
przym. praski
Wiktionary
mieszkanka Pragi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Pragi
Wiktionary
IPA: praˈʒãnka, AS: pražãnka
Wiktionary
rzecz. Praga ż.
:: fm. prażanin mos.
przym. praski
Wiktionary
przedstawiciel rzędu wymarłych morskich ryb chrzęstnoszkieletowych
SJP.pl
przedstawiciel rzędu wymarłych morskich ryb chrzęstnoszkieletowych
SJP.pl
Pr
Wikipedia
dawniej: majster prażalni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prażyć.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
czas. prażyć
Wiktionary
pszenne lub żytnie ziarno prażone albo pieczone
SJP.pl
Prażma ("Diplodus annularis") – gatunek ryby z rodziny prażmowatych.
Wikipedia
pszenne lub żytnie ziarno prażone albo pieczone
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) daw. prażone ziarno
Wiktionary
Prażmo (cz. Pražmo, niem. Pražma) – wieś gminna w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek w Czechach. Miejscowość leży na historycznym Śląsku Cieszyńskim, w Beskidzie Morawsko-Śląskim nad rzeką Morawką.
Wikipedia
o cechach prażmowatych (rodzina ryb)
SJP.pl
Prażmowate (Sparidae) – rodzina głównie morskich ryb okoniokształtnych. Sporadycznie występują w wodach słodkich i słonawych. Poławiane gospodarczo i w wędkarstwie. Do najbardziej znanych przedstawicieli należą: bops, dorada, kantar, kielec, morlesz, pagrus różowy, prażma i sargus.
Wikipedia
o cechach prażmowatych (rodzina ryb)
SJP.pl
1. wieś w województwie lubelskim, w powiecie ryckim;
2. wieś w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim;
3. wieś w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim,
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
urządzenie do podgrzewania nasion przed wytłoczeniem oleju
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) archeol. prostokątna duża brytfanna, wykonana z gliny
Wiktionary
regionalne, dawniej: odpust, święto, zwłaszcza religijne
SJP.pl
regionalnie: potrawa z prażonej mąki żytniej lub gryczanej, okraszona zwykle słoniną; lemieszka, prażucha
SJP.pl
1. potrawa z ziemniaków, wędliny, cebuli i kapusty, przygotowywana nad ogniskiem w dużym garze; duszonka, pieczonka;
2. cieniutkie, prażone plasterki ziemniaka; prażynka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) kulin. zapiekanka zwykle ziemniaczana, przygotowywana w żeliwnym kociołku na ognisku;
Wiktionary
Prażonki – potrawa pochodząca z regionu współczesnych gmin Zawiercie oraz Myszków. W mieszczącej się tam Porębie co roku organizowany jest „Światowy Festiwal Prażonek” Potrawa ta jest nieodłącznym elementem tradycyjnej kuchni lokalnej szczególnie częstej w okresie wiosenno-jesiennym, jednak niemal niespotykana w gastronomii z uwagi na czas wymagany do przygotowania jej na świeżo.
Wikipedia
IPA: praˈʒɔ̃nʲci, AS: pražõnʹḱi
Wiktionary
czas. prażyć
Wiktionary
(1.1) kociołek, pieczonki, duszonki
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) poddany działaniu wysokiej temperatury
Wiktionary
(1.1) Do przygotowania kawy po turecku nadaje się każdy rodzaj kawy pod warunkiem, że jest ona świeżo prażona i świeżo zmielona na miał.
Wiktionary
czas. prażyć
Wiktionary
wymarły gatunek ssaka krętorogiego; żubr pierwotny; żubr stepowy
SJP.pl
regionalnie:
1. potrawa z prażonej mąki żytniej lub gryczanej, okraszona zwykle słoniną; lemieszka ziemniaczana, prażoki;
2. kluska formowana z ziemniaków ugniecionych z uprażoną mąką; kluska prażona
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. kulin. potrawa z wyprażonej mąki i wody, podawana w formie klusek;
(1.2) reg. kulin. potrawa z ziemniaków i wyprażonej mąki;
Wiktionary
Prażucha, też lemieszka – potrawa (kluski) obecnie charakterystyczna dla regionalnej kuchni wiejskiej Lubelszczyzny. Nazwa pochodzi od wyprażania mąki. Ciasto wyrabia się z mąki pszennej i gryczanej. Gotową prażuchę podaje się ze skwarkami.
Wikipedia
(1.1) Babcia przyrządziła dziś prażuchę.
Wiktionary
rzecz. prażynka
czas. prażyć
Wiktionary
(1.1) lemieszka, prażuchy, prażoki
(1.2) lemieszka, prażuchy, fusier
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) zob. prażucha.
Wiktionary
IPA: praˈʒuxɨ, AS: pražuχy
Wiktionary
cieniutkie, prażone plasterki ziemniaka; prażonka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kulin. cienki, lekko solony plasterek prażonego ziemniaka
Wiktionary
(1.1) Najlepsze są prażynki ziemniaczane bez dodatkowego smaku.
Wiktionary
IPA: praˈʒɨ̃nka, AS: pražỹnka
Wiktionary
czas. prażyć (się)
rzecz. prażucha, prażoki, prażalnia
przym. prażalniczy
Wiktionary
1. poddawać produkty żywnościowe działaniu wysokiej temperatury; przypiekać;
2. oddziaływać gorącem, palić, piec
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) kulin. poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu
(1.2) wojsk. ostrzeliwać ogniem ciągłym, strzelać seriami
(1.3) smagać, chłostać, bić
czasownik zwrotny niedokonany prażyć się
(2.1) kulin. być poddawanym działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu
(2.2) książk. wystawiać się na działanie silnego gorąca
Wiktionary
(1.1) Na ulicach Tokio dostępne są u ulicznych sprzedawców, którzy prażą bataty oraz kasztany na swoich wózkach lub mini-przyczepkach.
Wiktionary
IPA: ˈpraʒɨt͡ɕ, AS: pražyć
Wiktionary
rzecz. prażucha ż., prażynka ż., prażonka ż., prażenie n., prażonki nmos.
przym. prażony
czas. uprażyć dk.
Wiktionary
(1.1) piec, przypiekać
Wiktionary
skrót od: Polska Rada Ekumeniczna
SJP.pl
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych (głównie rzeczowników) wskazujący na początkową fazę, wcześniejsze występowanie czegoś lub dużą odległość w czasie względem zjawiska określanego przez drugą część wyrazu
Wiktionary
zamówienie produktu przed jego oficjalną premierą; preorder
SJP.pl
[czytaj: pripejd] sprzedaż określonych towarów na zasadach przedpłaty; prepaid
SJP.pl
hipotetyczny człowiek żyjący przed biblijnym Adamem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) poprzednik biblijnego Adama
Wiktionary
wstępny etap poprzedzający formalną adopcję
SJP.pl
pasmo górskie w Alpach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. wspólna nazwa części łańcucha górskiego Alp;
Wiktionary
Prealpy (fr. "Préalpes", wł. "Prealpi", niem. "Voralpen") – wspólna nazwa części łańcucha górskiego Alp. Prealpy zachodnie leżą we Francji, w Szwajcarii i częściowo we Włoszech, na zachodnich i północnych krańcach Alp. Prealpy wschodnie leżą w Austrii, w Niemczech, we Włoszech i Słowenii.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rzad. wstęp zawierający wyjaśnienie
Wiktionary
Zobacz też: Preambulum (zespół muzyczny).
Preambulum (z łac. "praeambulum")- w muzyce renesansu: instrumentalna forma muzyczna (najczęściej przeznaczona na organy, często wstęp instrumentalny do większego utworu muzycznego (lub cyklu utworów).
Wikipedia
wstęp do aktu prawnego; preambula, preambulum, praeambulum
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. uroczysty wstęp do aktu prawnego;
Wiktionary
Preambuła (łac. "praeambulum", od "praeambulare" „iść wcześniej”) – wstęp do aktu prawnego, zwykle o istotnym znaczeniu politycznym (umowy międzynarodowe, konstytucje, rzadziej ustawy i akty niższego rzędu), opisujący okoliczności wydania aktu oraz określający cele, jakim powinien on służyć.
Wikipedia
(1.1) Senator powiedział, że przyjęcie ustawy bez preambuły wynikało po prostu z błędu.
Wiktionary
(1.1) arenga
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) etap poprzedzający animizm
Wiktionary
Pr
Wikipedia
przedgórze Apeninów
SJP.pl
operacja bankowa polegająca na zablokowaniu środków klienta na poczet przyszłej płatności
SJP.pl
Preautoryzacja – operacja, polegająca na możliwości czasowego zablokowania – na poczet późniejszych płatności – środków na rachunku klienta, posiadającego kartę kredytową (tłoczoną), wydawaną w ramach organizacji kart płatniczych: Visa, MasterCard i Diners Club.
Wikipedia
w bankowości: czasowo blokować środki pieniężne klienta na poczet przyszłej płatności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) poczt. wstępne zawiadomienie o nadejściu przesyłki
Wiktionary
rzecz. awizacja ż., awizowanie n., awizo n.
czas. preawizować ndk., awizować ndk.
przym. awizacyjny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gwara. zob. poprawiny.
Wiktionary
dawniej: część dochodów kościoła katolickiego przekazywana duchownym za pełnienie funkcji kościelnych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. kośc. część dochodów, które duchowni otrzymują jako wynagrodzenie za pełnione obowiązki;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
IPA: prɛˈbɛ̃nda, AS: prebẽnda
Wiktionary
składnik pożywienia nieulegający trawieniu, pobudzający aktywność korzystnych dla organizmu człowieka bakterii występujących w jelicie grubym, np. pektyna, guma guarowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) substancja nieulegające trawieniu, która stanowi pokarm dla bakterii jelitowych
Wiktionary
Nie mylić z: Probiotyk.
Prebiotyk – substancja obecna lub wprowadzana do pożywienia w celu pobudzania rozwoju prawidłowej flory jelit, poprawiająca w ten sposób zdrowie. Prebiotykiem może być naturalny składnik diety np. skrobia, błonnik pokarmowy lub dodatki do żywności (suplementy diety) o charakterze prozdrowotnym – "healthy food for the colon".
Wikipedia
[czytaj: prebuk] wstępna wersja książki publikowana w celach marketingowych
SJP.pl
protokolarny porządek pierwszeństwa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przyjęty porządek pierwszeństwa (witania, zajmowania miejsc, przemawiania itp.) podczas oficjalnych wystąpień, regulowany zwyczajem lub protokołem dyplomatycznym;
(1.2) ustalony porządek noszenia odznaczeń w przypadku ich mnogości
Wiktionary
Precedencja – protokolarny porządek pierwszeństwa, występujący m.in. w dyplomacji, podczas wydarzeń oficjalnych, regulowanych protokołem lub zwyczajem, ale także w sytuacjach prywatnych. Słowo wywodzi się z języka łacińskiego: "praecedentia" – co dosłownie znaczy: „to, co poprzedza”. Oznacza „pierwsze miejsce, pierwszeństwo, prym”.
Wikipedia
przym. precedencyjny
rzecz. precedens mrz.
Wiktionary
1. wydarzenie poprzedzające i usprawiedliwiające inne podobne zdarzenie;
2. orzeczenie sądu służące za przykład lub uzasadnienie przy rozstrzyganiu spraw podobnych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) praw. wcześniejsze zdarzenie, decyzja lub przykład, który służy jako wzór lub podstawa do rozstrzygania podobnych spraw w przyszłości
Wiktionary
Precedens (z praecedens – poprzedzający) – wyrok sądowy mogący wpływać na treść orzeczeń wydawanych w sprawach późniejszych.
Wikipedia
(1.1) Sąd zastosował precedens z poprzedniej sprawy.
Wiktionary
rzecz. precedencja ż., precedensowość ż.
przym. bezprecedensowy, precedensowy
przysł. bezprecedensowo
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest precedensowe
Wiktionary
rzecz. precedens m.
przym. precedensowy
przysł. precedensowie
Wiktionary
będący wzorcem, mający wpływ na traktowanie podobnych sytuacji w przyszłości
SJP.pl
1. obwarzanek w kształcie ósemki;
2. środowiskowo: internetowy tekst na określony temat z linkami odsyłającymi do pozycjonowanej strony internetowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) kulin. rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;
(1.2) środ. inform. artykuł tematyczny, pisany do tzw. katalogu „presell page”, którego zadaniem jest sztuczne podbijanie rankingu jakiejś strony internetowej w wynikach wyszukiwarek
Wiktionary
Precel – wyrób piekarniczy, o kształcie podobnym do cyfry 8, posypany makiem, sezamem bądź solą.
Często mylony z bajglem lub z obwarzankiem.
Wikipedia
(1.1) – Precle, świeże precle – wołał Żyd, przegięty cały do tyłu, aby łatwiej było dźwigać olbrzymi kosz wypełniony preclami i najeżony prętami, na których również nawleczone były rumiane, jakby świeżo lakierowane „bajgiełe”.
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. precelek m.
przym. preclowy, precelkowy
Wiktionary
mały precel
SJP.pl
dawniej: nauczyciel, wychowawca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. nauczyciel, wychowawca
(1.2) hist. zwierzchnik stojący na czele okręgu w zakonie rycerskim;
Wiktionary
Preceptor ( praeceptor, od praecipere „uprzedzać; uczyć; radzić“) – dawniej: nauczyciel, wychowawca. W średniowiecznej łacinie "praeceptor " oznaczał dowódcę, od "praecipere" w znaczeniu 'rozkazywać; przykazywać'.
Wikipedia
(1.1) W latach 1550–1551 był preceptorem niemieckich studentów w Paryżu, skąd zbiegł w obawie o swoje życie.
(1.2) W niektórych zakonach rycerskich, jak joannici, templariusze i Krzyżacy, preceptor był przełożonym okręgu.
Wiktionary
IPA: prɛˈt͡sɛptɔr, AS: preceptor
Wiktionary
przym. preceptorski
Wiktionary
(1.1) przest. bakałarz
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) daw. związany z preceptorem, dotyczący preceptora
przymiotnik dzierżawczy
(2.1) daw. należący do preceptora
Wiktionary
rzecz. preceptor mos.
Wiktionary
jednostajny ruch osi ciała niebieskiego wywołany wspólnym oddziaływaniem innych ciał niebieskich
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fiz. zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała;
(1.2) astr. ruch osi obrotu Ziemi na skutek przyciągania przez Księżyc i Słońce
Wiktionary
Precesja lub ruch precesyjny – zjawisko zmiany kierunku osi obrotu obracającego się ciała. Oś obrotu sama obraca się wówczas wokół pewnego kierunku w przestrzeni zakreślając powierzchnię tworzącą stożek.
Precesja przy nieobecności sił zewnętrznych.
Precesja występuje w przypadku swobodnie obracającej się bryły, gdy na ciało nie działają żadne siły zewnętrzne. Dzieje się tak wówczas, gdy oś, wokół której obraca się bryła, nie pokrywa się z żadną z osi głównych tensora momentu bezwładności.
Wikipedia
IPA: prɛˈt͡sɛsʲja, AS: precesʹi ̯a
Wiktionary
przym. precesyjny
Wiktionary
przymiotnik od: precesja
SJP.pl
dotyczący czasów przed chrześcijaństwem; przedchrześcijański, pogański
SJP.pl
określenie wykonawcze: burzliwie, gwałtownie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. rzecz cenna
Wiktionary
(1.1) Uprzedzam tylko, że nie posiadam żadnych precjozów ani skarbów ukrytych.
Wiktionary
rzecz. precjoza nmos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) książk. rzeczy cenne
Wiktionary
(1.1) Muzeum zabezpieczyło precjoza w specjalnym sejfie.
Wiktionary
rzecz. precjoz mrz.
Wiktionary
(1.1) drogocenności, kosztowności
Wiktionary
drogocenny przedmiot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. obwarzanek
Wiktionary
1. strącanie osadu;
2. swoista reakcja serologiczna polegająca na wytrącaniu się antygenu w surowicy krwi
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. nierozpuszczalna substancja stała wydzielająca się z roztworu; osad;
2. rodzaj sztucznego nawozu mineralnego fosforowego; dwufosfat
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przeciwciało mające zdolność łączenia się z antygenami i wytrącania jako nierozpuszczalne kompleksy; strącalnik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) elektr. potencjometr, kondensator zmienny lub strojona cewka, służące do precyzyjnej regulacji, zazwyczaj częstotliwości fal radiowych w radioodbiornikach
(1.2) mech. gałka służąca do bardzo precyzyjnej regulacji posuwu stołu lub głowicy obrabiarki
Wiktionary
IPA: prɛˈt͡sɨzɛr, AS: precyzer
Wiktionary
rzecz. precyzyjność ż., precyzja ż., precyzacja ż., precyzowanie n., sprecyzowanie n.
czas. precyzować ndk., sprecyzować dk.
przysł. precyzyjnie
Wiktionary
1. dokładność i staranność w wykonywaniu czegoś;
2. jasny i ścisły sposób formułowania wypowiedzi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dokładność, staranność
(1.2) metrol. stopień zgodności między wynikami uzyskanymi w określonych warunkach z wielokrotnych pomiarów tej samej wielkości;
Wiktionary
(1.1) Chirurga musi cechować precyzja.
(1.2) Maszyna jest wyposażona w odczyty optyczne o bardzo dużej precyzji.
Wiktionary
IPA: prɛˈt͡sɨzʲja, AS: precyzʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. precyzyjność ż., precyzacja ż., precyzowanie n., sprecyzowanie n., precyzer mrz.
czas. precyzować ndk., sprecyzować dk.
przym. precyzyjny
przysł. precyzyjnie
Wiktionary
(1.1) dokładność, staranność, ścisłość
Wiktionary
amerykański kierunek malarski powstały w czasie I wojny światowej, nawiązujący do futuryzmu i kubizmu; realizm kubistyczny
SJP.pl
Pr
Wikipedia
1. określać coś dokładniej, dopowiadać szczegóły, uściślać
2. precyzować się - stawać się dokładniej określonym; uściślać się
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. sprecyzować)
(1.1) określać dokładnie, z precyzją
czasownik zwrotny niedokonany precyzować się (dk. sprecyzować się)
(2.1) stawać się dokładnie określonym
Wiktionary
rzecz. precyzja ż., sprecyzowanie n., precyzer mrz., precyzyjność ż.
przym. precyzyjny
przysł. precyzyjnie
Wiktionary
(1.1) konkretyzować, uściślać
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób precyzyjny, dokładny
Wiktionary
(1.1) Piotrek wystawia piłkę tak precyzyjnie, że każdy mógłby bez problemu strzelić bramkę.
(1.1) Te dwa światy – precyzyjnie skomponowanego utworu wokalnego i jazzowej improwizacji – których połączenie wydawało się pomysłem karkołomnym, teraz doskonale współgrają.
(1.1) Przycisk "Advanced" prowadzi do kolejnego okna, w którym precyzyjnie określimy jakość generowanego nagłówka.
Wiktionary
IPA: ˌprɛt͡sɨˈzɨjɲɛ, AS: precyzyi ̯ńe
Wiktionary
rzecz. precyzyjność ż., precyzja ż., precyzacja ż., precyzowanie n., sprecyzowanie n., precyzer mrz.
czas. precyzować ndk., sprecyzować dk.
przym. precyzyjny
Wiktionary
(1.1) dokładnie, starannie
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: precyzyjnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: precyzyjny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co precyzyjne; cecha tych, którzy są precyzyjni
Wiktionary
rzecz. precyzja ż., precyzacja ż., precyzowanie n., sprecyzowanie n., precyzer mrz.
czas. precyzować ndk., sprecyzować dk.
przym. precyzyjny
przysł. precyzyjnie
Wiktionary
(1.1) dokładność
Wiktionary
odznaczający się precyzją, wykonany z precyzją
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) charakteryzujący się precyzją, dokładnością; taki, który dba o szczegóły
(1.2) taki, który wyrabia narzędzia tego typu
Wiktionary
(1.1) Człowiek jest małpą, która potrafi zrobić najprecyzyjniejszą brzytwę, aby poderżnąć gardło drugiej małpie.
Wiktionary
IPA: ˌprɛt͡sɨˈzɨjnɨ, AS: precyzyi ̯ny
Wiktionary
rzecz. precyzyjność ż., precyzja ż., precyzacja ż., precyzowanie n., sprecyzowanie n.
czas. precyzować ndk., sprecyzować dk.
przysł. precyzyjnie
Wiktionary
(1.1) dokładny, szczegółowy, chirurgiczny
Wiktionary
przysłówek oznaczający chęć wypędzenia ("Precz z moich oczu!"), gwałtowną niechęć wobec czegoś, kogoś ("Precz z kaczuchą!") lub występujący wspólnie z czasownikami oznaczającymi oddalanie się, wyrzucanie kogoś, czegoś ("Poszedł precz.")
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w połączeniu z czasownikiem nakazuje lub opisuje oddalenie się, wyrzucenie czegoś lub kogoś
wykrzyknik
(2.1) gwałtowne wyrażenie niechęci, sprzeciwu, tego że ma się czegoś dość
Wiktionary
(1.1) Stary pan jesteś, powiada jeden z drugim, idź precz!
(1.1) — Precz!!… — wrzasnął wskazując drzwi — precz!… słyszysz?
(2.1) Precz z zimą!
Wiktionary
IPA: prɛt͡ʃ, AS: preč
Wiktionary
(1.1) reg. pozn. prek, reg. śl. hajdy
(2.1) paszoł won, a kysz, psik, won; reg. pozn. prek
Wiktionary
Preczów – wieś (sołectwo) w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Psary.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: predaco] miejscowość i gmina we Włoszech
SJP.pl
Predazzo – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Trydent położona w Dolinie Val di Fiemme.
Według danych na rok 2014 gminę zamieszkiwały 4536 osób, gęstość zaludnienia wynosiła 41,3 os./km².
Wikipedia
wstępnie definiować
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szt. dolna część retabulum ołtarza;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Na predelli przedstawiono sceny z życia św. Franciszka z Asyżu.
Wiktionary
1. los, przeznaczenie
2. w wielu religiach (głównie w kalwinizmie): pogląd, że to Bóg z góry wyznacza pośmiertny los człowieka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przeznaczenie, los, który jest przeznaczony z góry
(1.2) filoz. przekonanie, że los człowieka (jego potępienie lub zbawienie) jest przesądzony w momencie urodzenia
Wiktionary
Predestynacja (od łac. "praedestinare", gr. "προοριζειν", „przeznaczyć z góry”) – koncepcja religijna, według której losy człowieka (jego zbawienie lub potępienie) są z góry określone przez wolę Boga.
Wikipedia
IPA: ˌprɛdɛstɨ̃ˈnat͡sʲja, AS: predestỹnacʹi ̯a
Wiktionary
czas. predestynować ndk.
przym. predestynacyjny
Wiktionary
(1.1) fatum
Wiktionary
przeznaczać do czegoś, na coś, na kogoś, przesądzać o czymś
SJP.pl
syntetyczny glikokortykosteroid działający przeciwalergicznie i przeciwzapalnie, hamujący reakcje immunologiczne
SJP.pl
Prednizon – organiczny związek chemiczny, syntetyczny glikokortykosteroid, analog kortyzolu.
Wikipedia
znaczna dominacja nad kimś lub czymś; górowanie, przewaga, pierwszeństwo
SJP.pl
1. w językoznawstwie:
a) związek składniowy między podmiotem a orzeczeniem;
b) orzekanie o przedmiocie;
2. w logice: formułowanie sądu orzekającego
SJP.pl
Predykacja – stosunek składniowy, który zachodzi we wszystkich zdaniach (lub ich ekwiwalentach) w związku składniowym między podmiotem a orzeczeniem.
Istotą predykacji czyli orzekania jest przypisanie pewnemu fragmentowi rzeczywistości określonych pewnych własności wraz z wyrażaniem postawy modalnej nadawcy.
Wikipedia
kaznodzieja protestancki
SJP.pl
1. w semantyce: wyrażenie opisujące cechę przedmiotu lub relację między przedmiotami;
2. w semantyce: treść takiego wyrażenia;
3. w językoznawstwie: orzeczenie lub orzecznik;
4. w logice tradycyjnej: część zdania, w której stwierdza się coś o podmiocie;
5. w logice współczesnej: wyrażenie opisujące jakąś relację lub właściwość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) log. wyrażenie, które opisuje jakąś właściwość lub relację
Wiktionary
Predykat – wieloznaczny termin mogący oznaczać:
W rachunku predykatów pierwszego rzędu (rachunku kwantyfikatorów) występują symbole P, Q, R itd. reprezentujące predykaty jednoargumentowe. W terminologii gramatycznej predykatom jako funktorom zdaniotwórczym swobodnie odpowiadają osobowe formy czasownika.
Wikipedia
(1.1) Żądałbym od takiego kryterium tego, by pozwoliło mi wyjaśnić, dlaczego stosując predykat: „jest neurastenikiem”, jestem w lepszej – pod pewnym względem sytuacji od kogoś, kto stosuje predykat: „posiada duszę nieśmiertelną”.
Wiktionary
w językoznawstwie: wyraz, który pełni funkcję czasownika, ale nie ma końcówek fleksyjnych i nie łączy się z podmiotem w mianowniku, np. trzeba, należy, warto, wiadomo, brak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. nieodmienny wyraz pełniący funkcję czasownika
Wiktionary
(1.1) Dobrymi przykładami predykatywów są wyrazy: trzeba oraz wiadomo.
Wiktionary
przym. predykatywny
przysł. predykatywnie
Wiktionary
przysłówek
(1.1) gram. na sposób predykatywny
Wiktionary
rzecz. predykatyw mrz.
przym. predykatywny
Wiktionary
(1.1) orzecznikowo
Wiktionary
w językoznawstwie: będący orzeczeniem lub pełniący funkcję orzeczenia; orzeczeniowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) jęz. będący orzeczeniem lub pełniący funkcję orzeczenia
Wiktionary
rzecz. predykatyw mrz.
przysł. predykatywnie
Wiktionary
w matematyce: przewidywanie cech statystycznych zjawisk losowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stat. ekon. proces przewidywania przyszłych realizacji lub cech statystycznych w zjawiskach losowych
(1.2) przewidywane zjawisko lub cecha
Wiktionary
rzecz. predykcjoner m.
przym. predykcyjny
przysł. predykcyjnie
Wiktionary
(1.1) prognozowanie n., przepowiadanie n.
(1.2) prognoza ż., przepowiednia ż.
Wiktionary
proroczy, przewidujący; predyktywny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z predykcją, przewidywaniem; oparty na predykcji; służący do przewidywania
Wiktionary
rzecz. predykcja ż.
Wiktionary
1. w statystyce: zmienna modelu statystycznego, stosowana w prognozowaniu; zmienna niezależna, zmienna objaśniająca;
2. w medycynie: czynnik wskazujący na prawdopodobną odpowiedź na planowane leczenie; czynnik predykcyjny;
3. w sejsmologii: zjawisko będące zwiastunem trzęsienia ziemi
SJP.pl
proroczy, przewidujący; predykcyjny
SJP.pl
książkowo: skłonność, upodobanie do czegoś; inklinacja, zamiłowanie, zainteresowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. skłonność do kogoś lub czegoś
Wiktionary
(1.1) Stwierdzić wypada, że miał wyjątkową predylekcję do młodych kobiet.
(1.1) Ania od dziecka zdradzała predylekcję do tańca.
Wiktionary
IPA: ˌprɛdɨˈlɛkt͡sʲja, AS: predylekcʹi ̯a
Wiktionary
(1.1) skłonność, słabość, inklinacja, pociąg, zamiłowanie, upodobanie
Wiktionary
usposabiać, przeznaczać kogoś do czegoś
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) sprawiać, że ktoś ma naturalne zdolności lub warunki
(1.2) med. zwiększać podatność na coś
Wiktionary
rzecz. predysponowanie n.
Wiktionary
wrodzona skłonność lub zdolność do czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wrodzona skłonność lub zdolność do czegoś
Wiktionary
IPA: ˌprɛdɨspɔˈzɨt͡sʲja, AS: predyspozycʹi ̯a
Wiktionary
przym. predyspozycyjny
Wiktionary
(1.1) dar, pot. dryg, pot. smykałka, talent, uzdolnienie, warunki, zacięcie, zadatek, zdolność, pot. żyłka
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przym. od predyspozycja
Wiktionary
IPA: ˌprɛdɨspɔzɨˈt͡sɨjnɨ, AS: predyspozycyi ̯ny
Wiktionary
rzecz. predyspozycja
Wiktionary
istnienie kogoś lub czegoś przed obecnym istnieniem, we wcześniejszym wcieleniu lub postaci; praegzystencja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) filoz. teol. istnienie przed obecną egzystencją;
Wiktionary
Preegzystencja (przedistnienie) – wiara w istnienie duszy przed poczęciem człowieka.
Wikipedia
(1.1) Wierzą oni w reinkarnację i preegzystencję dusz.
Wiktionary
rzecz. preegzystencjalista mos., preegzystencjalizm mrz.
przym. preegzystencjalny, preegzystencjalistyczny
Wiktionary
(1.1) przest. przedistnienie
Wiktionary
płyn wydzielany przez gruczoły męskich narządów rozrodczych podczas pobudzenia seksualnego
SJP.pl
Preejakulat, płyn ejakulacyjny (niepopr. przedwytrysk; z łac. "pre" – przed + "ejakulat") – wydzielina gruczołów opuszkowo-cewkowych oraz gruczołów cewkowych wydzielających śluz, wydobywająca się z penisa podczas pobudzenia seksualnego, pełniąca funkcję naturalnego lubrykantu. Ilość wydzielanego preejakulatu jest zmienna osobniczo; niektórzy mężczyźni w ogóle nie produkują preejakulatu, a inni nawet ponad 5 ml.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu
Wiktionary
(1.1) stan przedrzucawkowy
Wiktionary
wstępny etap eliminacji wyłaniający uczestników właściwych eliminacji
SJP.pl
nowo zsyntetyzowana cząsteczka białka enzymatycznego
SJP.pl
działalność poprzedzająca głoszenie Ewangelii
SJP.pl
przemysłowa produkcja elementów składowych budowli; wytwarzanie prefabrykatów
SJP.pl
dotyczący prefabrykacji
SJP.pl
element składowy budowli, który pochodzi z produkcji przemysłowej
SJP.pl
Pr
Wikipedia
wytwórnia prefabrykatów
SJP.pl
produkować elementy budowlane
SJP.pl
w Kościele katolickim: część mszy poprzedzająca liturgię Eucharystii
SJP.pl
Prefacja (łac. "praefatio" – przedmowa) – modlitwa dziękczynna, rozpoczynająca modlitwę eucharystyczną w rzymskiej tradycji liturgicznej, przede wszystkim w Kanonie rzymskim. Stąd przeszła do liturgii niektórych wyznań chrześcijańskich z nurtu reformacyjnego.
Wikipedia
1. naczelnik;
2. katecheta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. wysoki urzędnik (m.in. naczelnik prowincji, policji miejskiej) w starożytnym Rzymie;
(1.2) adm. urzędnik administracyjny w m.in. Francji, lub Księstwie Warszawskim;
(1.3) uczący religii w szkole
(1.4) przełożony w seminariach duchownych
(1.5) kardynał stojący na czele kongregacji
(1.6) eduk. w niektórych krajach uczeń odpowiedzialny za porządek w klasie i szkole;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.2) Józef Małachowski był prefektem departamentu radomskiego w Księstwie Warszawskim.
(1.5) Benedykt XVI był prefektem Kongregacji Nauki i Wiary.
Wiktionary
IPA: ˈprɛfɛkt, AS: prefekt
Wiktionary
rzecz. prefektura ż.
przym. prefektowski
Wiktionary
1. urząd prefekta; kancelaria prefekta;
2. obszar podlegający władzy prefekta;
3. jednostka administracyjna w niektórych krajach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) urząd prefekta
(1.2) godność prefekta
(1.3) teren działania prefekta
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Marek otrzymał prefekturę.
(1.2) Jan piastuje prefekturę.
(1.3) Prefektura radomska obejmuje całe dawne województwo radomskie.
Wiktionary
IPA: ˌprɛfɛkˈtura, AS: prefektura
Wiktionary
rzecz. prefekt
przym. prefekturalny
Wiktionary
trzyosobowa lub czteroosobowa gra (w 32 karty)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) dawna gra karciana
Wiktionary
Preferans – gra karciana dla 3 osób polegająca na braniu lew podobna do brydża. W preferansie gracze licytują o prawo wyboru koloru atutowego i bycia rozgrywającym. Licytacja bardzo przypomina tę z brydża. Cechą niezwykłą preferansa jest to, że obrońcy nie muszą brać udziału w rozgrywce - mogą się wycofać.
Wikipedia
IPA: prɛˈfɛrãw̃s, AS: preferãũ̯s
Wiktionary
rzecz. preferencja ż.
Wiktionary
zdrobnienie od: preferans
SJP.pl
1. przedkładanie czegoś nad coś, uważanie za ważniejsze w danej hierarchii;
2. ułatwienia dla pewnych osób lub instytucji, które nie są dostępne innym; korzystniejsze warunki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przedkładanie czegoś nad inne opcje, wybieranie czegoś chętniej
(1.2) uprzywilejowanie, korzystniejsze warunki stworzone jakiejś osobie lub organizacji
Wiktionary
Preferencje (ang. "preference") są podstawowym pojęciem w teorii ekonomii oraz w mikroekonomii, szczególnie w teorii wyboru konsumenta i w teorii gier. Preferencje konsumenta odzwierciedlają i formalizują gusty konsumenta i nie zależą w żaden sposób od cen dóbr lub budżetu konsumenta, lecz wyłącznie od zadowolenia, satysfakcji, szczęścia lub użyteczności jakie mu zapewniają. Preferencje pozwalają konsumentowi dokonywać wyborów w obliczu rozmaitych alternatyw.
Wikipedia
IPA: ˌprɛfɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: preferẽncʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. preferans mzw., preferansista mos., preferowanie n.
przym. preferencyjny, preferansowy
czas. preferować ndk.
Wiktionary
1. przedkładanie czegoś nad coś, uważanie za ważniejsze w danej hierarchii;
2. ułatwienia dla pewnych osób lub instytucji, które nie są dostępne innym; korzystniejsze warunki
SJP.pl
cecha tego, co związane jest ze stwarzaniem komuś lub czemuś korzystniejszych warunków
SJP.pl
korzystniejszy dla pewnych osób lub instytucji, na lepszych warunkach, niż oferowane innym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|preferować.
Wiktionary
IPA: ˌprɛfɛrɔˈvãɲɛ, AS: preferovãńe
Wiktionary
czas. preferować ndk.
rzecz. preferencja ż.
Wiktionary
dawać komuś lub czemuś pierwszeństwo, bardziej lubić; woleć
SJP.pl
czasownik
(1.1) dawać komuś/czemuś pierwszeństwo, preferencje
(1.2) popierać, wyróżniać
Wiktionary
(1.1) Preferuje kuchnię francuską, bo ubzdurała sobie, że w domu Tolka tylko tak się jada.
Wiktionary
IPA: ˌprɛfɛˈrɔvat͡ɕ, AS: preferovać
Wiktionary
rzecz. preferencja ż., preferowanie n.
przym. preferencyjny
Wiktionary
(1.1) woleć, bardziej lubić, skłaniać się ku czemuś, przedkładać
(1.2) faworyzować
Wiktionary
fakt, zjawisko, zdarzenie zapowiadające późniejsze wydarzenie
SJP.pl
cząstka wyrazu znajdująca się przed jego rdzeniem lub jedna z kilku cząstek poprzedzających rdzeń wyrazu; przedrostek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;
(1.2) inform. napis, który jest początkiem innego napisu;
Wiktionary
(1.1) Numer telefonu trzeba wybrać z prefiksem.
Wiktionary
IPA: ˈprɛfʲiks, AS: prefʹiks
Wiktionary
rzecz. afiksacja ż., fiksacja ż., fiksat m., fiksum n., fiks mrz.
przym. prefiksowy, prefiksalny
Wiktionary
(1.1) przedrostek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. dodawanie prefiksów do tematów wyrazowych i tworzenie w ten sposób nowych wyrazów
Wiktionary
(1.1) Można przypuszczać, że mające postać rzeczowników nazwy czynności i w epokach dawniejszych, a więc już w epoce ogólnosłowiańskiej, podlegały prefiksacji na równi z tematami czasownikowymi.
Wiktionary
utworzony za pomocą prefiksu, zawierający prefiks; będący prefiksem, należący do prefiksu; przedrostkowy
SJP.pl
element morfologiczny mający funkcję prefiksu, ale niebędący formalnie prefiksem
SJP.pl
filtr wstępny; przedfiltr
SJP.pl
przyznawać zaliczkę - część dotacji, którą właściwy organ przyznaje beneficjentowi
SJP.pl
półfabrykat do produkcji butelek i puszek
SJP.pl
Pr
Wikipedia
nadawać czemuś wstępny kształt lub formę
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, lek przeciwlękowy i przeciwpadaczkowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) farm. lek stosowany w leczeniu padaczki, bólu neuropatycznego i zaburzeń lękowych; pochodna kwasu gamma-aminomasłowego
Wiktionary
Pregabalina – organiczny związek chemiczny, pochodna kwasu γ-aminomasłowego. Jest lekiem przeciwpadaczkowym i przeciwlękowym stosowanym w leczeniu padaczki, bólu neuropatycznego, fibromialgii, zespołu niespokojnych nóg i zespołu lęku uogólnionego.
Wikipedia
(1.1) Przerwania terapii pregabaliną trzeba dokonywać stopniowo.
Wiktionary
(1.1) wzór sumaryczny: C8H17NO2; nazwy handlowe: Egzysta, Linefor, Lyrica, Naxalgan, Pragiola, Pregabalin, Pregamid, Tabagine
Wiktionary
dotyczący preglacjału, charakterystyczny dla preglacjału, występujący w tym okresie (np. okres preglacjalny, osady preglacjalne); przedlodowcowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) istniejący/dziejący się przed nastaniem epoki lodowcowej lub pochodzący z tego okresu
Wiktionary
IPA: ˌprɛɡlaˈt͡sʲjalnɨ, AS: preglacʹi ̯alny
Wiktionary
rzecz. preglacjał
Wiktionary
(1.1) przedlodowcowy
Wiktionary
w geologii: okres przed najstarszym zlodowaceniem w czwartorzędzie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) okres, który nastąpił przed epoką lodowcową, okres przedlodowcowy
Wiktionary
IPA: prɛˈɡlat͡sʲjaw, AS: preglacʹi ̯au̯
Wiktionary
przym. preglacjalny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) steroid syntetyzowany z cholesterolu, który jest prekursorem estrogenu, progesteronu, testosteronu, DHEA, kortyzolu i aldosteronu
Wiktionary
nazwa handlowa leku stosowanego w leczeniu niepłodności, zawierającego gonadotropinę kosmówkową (hormon produkowany w trakcie ciąży przez zarodek)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Pregołą, dotyczący Pregoły
Wiktionary
rzecz. Pregoła ż.
Wiktionary
anoreksja dotykająca ciężarne kobiety; ciążoreksja
SJP.pl
Pregoreksja, anoreksja ciążowa – pojęcie z zakresu psychologii popularnej; wyróżniana przez niektórych odmiana anoreksji, występująca u kobiet w ciąży. Kobiety cierpiące na pregoreksję głodzą się, chcąc wyglądać atrakcyjnie podczas ciąży i jak najszybciej po porodzie. Pregoreksja nie jest uwzględniona w kryteriach ICD-10 (F50.0) ani DSM-IV (307.1); w przypadku spełnienia kryteriów anoreksji u ciężarnej rozpoznaje się anoreksję (jadłowstręt psychiczny) lub inne zaburzenia odżywiania.
Wikipedia
rzeka w Federacji Rosyjskiej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w obwodzie królewieckim, przepływająca przez Królewiec i uchodząca do Zalewu Wiślanego;
Wiktionary
Pregoła (ros. Преголя, "Priegolja", niem. "Pregel", lit. "Prieglius", łac. "Vatrulia") – rzeka w rosyjskim obwodzie królewieckim, główna rzeka krainy historycznej Prusy.
Pregoła powstaje z połączenia rzek Węgorapy i Instruczy w okolicach Wystruci (Czerniachowsk). Głównym jej dopływem jest Łyna. Uchodzi do Zalewu Wiślanego.
Wikipedia
przym. pregolski
Wiktionary
forma średniowiecznej dworskiej poezji hiszpańskiej
SJP.pl
poprawa sprawności i stanu pacjenta przed planowanym leczeniem
SJP.pl
Pr
Wikipedia
nauka zajmująca się badaniem dziejów od momentu pojawienia się człowieka do pierwszych dokumentów pisanych; historia kultury materialnej; prahistoria
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. okres dziejów od pojawienia się człowieka do powstania pisma;
(1.2) nauk. historyczna nauka zajmująca się prehistorią (1.1)
(1.3) pot. zamknięty okres przeszłości, pewien odległy czas
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.3) Dla młodych ludzi okres PRL-u to prehistoria.
Wiktionary
IPA: ˌprɛxʲiˈstɔrʲja, AS: preχʹistorʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. prehistoryk m., prehistoryczka ż., prehistoryczność ż.
przym. prehistoryczny
Wiktionary
(1.1-3) prahistoria
(1.1) pradzieje, przeddzieje
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest prehistoryczne; cecha tych, którzy są prehistoryczni
Wiktionary
rzecz. historia ż., historyczność ż., prehistoria ż.
przym. prehistoryczny, historyczny
przysł. prehistorycznie, historycznie
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z prehistorią, dotyczący prehistorii
Wiktionary
(1.1) Obydwa system religijne — heliopolitański i hermopolitański — sięgają swymi początkami w epokę prehistoryczną Egiptu, natomiast pogląd trzeci — memficki — jest od nich młodszy, gdyż powstał za panowania dwóch pierwszych dynastii, a więc w drugiej połowie III tysiąclecia p.n.e.
Wiktionary
rzecz. prehistoria ż., prehistoryk mos., prehistoryczność ż.
Wiktionary
(1.1) prahistoryczny, przedhistoryczny, pierwotny, pradziejowy, przedpotopowy
Wiktionary
badacz prehistorii
SJP.pl
minerał, zasadowy glinokrzemian wapnia i glinu o żółtawej lub zielonkawej barwie; prenit
SJP.pl
Prehnit – minerał z grupy krzemianów. Nazwa pochodzi od nazwiska holenderskiego pułkownika Hendrika van Prehna (1733–1785), który odkrył go na Przylądku Dobrej Nadziei w 1774 r.
Pospolity minerał rodingitów powstający w ostatnim stadium rodingityzacji na skutek niskotemperaturowych procesów hydrotermalnych, należy do gromady glinokrzemianów wstęgowych.
Wikipedia
diagnostyka preimplantacyjna - genetyczna analiza komórek jajowych lub zarodków stosowana przy zapłodnieniu pozaustrojowym (in vitro)
SJP.pl
umieszczenie źródeł instalacji w pamięci stałej lokalnego komputera celem późniejszego uruchomienia instalatora
SJP.pl
umieszczać (umieścić) źródła instalacji w pamięci stałej lokalnego komputera celem późniejszego uruchomienia instalatora
SJP.pl
[czytaj: prejs] nazwisko
SJP.pl
[czytaj: PRAJzner] nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
fabrycznie wyposażony w warstwę izolacji termicznej lub ochronnej
SJP.pl
rodzaj dialektyzacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. proces fonetyczny polegający na rozwinięciu się przed samogłoską dźwięku j, np. Jadam zamiast Adam;
Wiktionary
Prejotacja – proces fonetyczny (rodzaj protezy) polegający na pojawieniu się /j/ przed samogłoską w nagłosie (na początku wyrazu). Zaszła np. w języku prasłowiańskim i gwarach polskich: anioł > janioł. Prejotacja "e"-, "a"- w nagłosie jest zjawiskiem zanikającym.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) praw. będący bazowym do orzekania w podobnej sprawie
Wiktionary
(1.1) Unijny Trybunał nie podzielił zarzutów sądu w Amsterdamie, który w pytaniach prejudycjalnych podważał niezawisłość wymiaru sprawiedliwości w Rzeczpospolitej.
Wiktionary
Prejłowo ( Preylowen, 1938–1945 Preiwils) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Wieś położona w historycznych granicach Warmii.
Wikipedia
przysłówek
(1.1) reg. pozn. precz
wykrzyknik
(2.1) reg. pozn. precz
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(2.1) Prek papudroku!
Wiktionary
okres w dziejach Ziemi obejmujący dwie najstarsze ery: archaiczną i proterozoiczną; kryptozoik, eon kryptozoiczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. jeden z okresów w dziejach Ziemi;
(1.2) twory geologiczne z tego okresu
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Prekambr obejmuje blisko 85% dziejów Ziemi.
Wiktionary
IPA: ˈprɛkãmpr̥, AS: prekãmpr̦
Wiktionary
przym. prekambryjski
Wiktionary
→ prekambr
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) geol. związany z prekambrem, dotyczący prekambru
Wiktionary
rzecz. prekambr mrz.
Wiktionary
kampania wyborcza odbywająca się przed oficjalnym startem kampanii wyborczej
SJP.pl
ludzie żyjący w ciągłej niepewności związanej ze swoją sytuacją finansową, pracujący na stażu, tymczasowo lub poniżej swoich kwalifikacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ekon. socjol. określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;
Wiktionary
Prekariat (połączenie franc. "précaire" - niepewny, nietrwały oraz "proletariat") – kategoria społeczna, charakterystyczna dla współczesnych rynków pracy, obejmująca osoby zatrudniane w ramach elastycznych form zatrudnienia.
Wikipedia
(1.1) W zasadzie można by zreformować związki zawodowe tak, aby reprezentowały interesy prekariatu, ale z różnych powodów należy uznać to za mało prawdopodobne.
Wiktionary
IPA: prɛˈkarʲjat, AS: prekarʹi ̯at
Wiktionary
rzecz. prekariusz m., prekariuszka ż., prekarność ż., prekarium n., prekaryzacja ż.
Wiktionary
1. w średniowieczu: umowa użyczenia ziemi bez przekazania pełnego prawa własności;
2. ziemia uzyskana w wyniku takiej umowy
SJP.pl
Prekarium, l.m. prekaria (łac. "precarius" – „wyproszony, dany z łaski”; "preco" – „proszę”) – nieodpłatne oddanie rzeczy (najczęściej nieruchomości gruntowej) lub prawa (np. służebności osobistej) drugiej osobie do używania, na jej prośbę, z możliwością odwołania w dowolnym czasie. Instytucja nie jest uregulowana w polskim prawie cywilnym.
Wikipedia
człowiek żyjący w ciągłej niepewności związanej ze swoją sytuacją finansową, pracujący na stażu, tymczasowo lub poniżej swoich kwalifikacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś bez perspektyw życiowych, bez przyszłości; zaliczający się do prekariatu
Wiktionary
IPA: prɛˈkarʲjuʃ, AS: prekarʹi ̯uš
Wiktionary
czas. prekaryzować
rzecz. prekariat m., prekarność ż.
:: fż. prekariuszka ż.
Wiktionary
kobieta żyjąca w ciągłej niepewności związanej ze swoją sytuacją finansową, pracująca na stażu, tymczasowo lub poniżej swoich kwalifikacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta bez perspektyw życiowych, bez przyszłości; zaliczająca się do prekariatu
Wiktionary
IPA: ˌprɛkarʲˈjuʃka, AS: prekarʹi ̯uška
Wiktionary
rzecz. prekariat m., prekarność ż.
:: fm. prekariusz ż.
Wiktionary
charakterystyczny dla ludzi żyjących w ciągłej niepewności związanej ze swoją sytuacją finansową, pracujących na stażu, tymczasowo lub poniżej swoich kwalifikacji
SJP.pl
proces charakteryzujący się brakiem stabilizacji życiowej i wzrostem niepewności finansowej związanej z pracą tymczasową, na stażu lub poniżej kwalifikacji
SJP.pl
1. powodować brak stabilizacji życiowej i wzrost niepewności finansowej związanej z pracą tymczasową, na stażu lub poniżej kwalifikacji;
2. prekaryzować się - stawać się niestabilnym i dostępnym okresowo, powodując niepewność finansową
SJP.pl
wstępne oczyszczanie substancji przed poddaniem jej katalizie
SJP.pl
pogląd filozoficzny opierający się na wyjaśnieniu zjawisk przyrodniczych bez posługiwania się kategorią przyczynowości; indeterminizm
SJP.pl
termin ostateczny dla wykonania pewnych czynności prawnych; termin zawity, termin prekluzyjny
SJP.pl
Prekluzja ( praeclusio – zamknięcie) – określenie czasu przeznaczonego na dokonanie czynności prawnej, po upływie którego uprawnienie do dokonania czynności wygasa, a jej dokonanie jest pozbawione skutków prawnych. Prekluzja należy do kategorii terminów stanowczych.
Wikipedia
termin prekluzyjny - termin, po którego upływie nie można wykonać czynności prawnej; termin zawity
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. niewielki region historyczny w dzisiejszej Słowenii;
Wiktionary
Prekmurje (także "Prekomurje", Muravidék, Murland, prek. Prekmürsko) – niewielki region historyczny w dzisiejszej Słowenii.
Wikipedia
przym. prekmurski
rzecz. prekmurski mrz., Mura ż.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prekmurjem, dotyczący Prekmurja
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. dialekt prekmurski języka słoweńskiego;
Wiktionary
rzecz. Prekmurje n., Mura ż.
Wiktionary
rzekoma zdolność postrzegania lub przewidywania zdarzeń przed ich faktycznym wystąpieniem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) On posiada zdolność prekognicji.
Wiktionary
IPA: ˌprɛkɔɟˈɲit͡sʲja, AS: prekoǵńicʹi ̯a
Wiktionary
odnoszący się do Ameryki z czasów przed jej odkryciem przez Krzysztofa Kolumba (1492 r.); przedkolumbijski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do czasów przed odkryciem Ameryki przez Krzysztofa Kolumba
Wiktionary
(1.1) Wspólną cechą architektury prekolumbijskiej było wznoszenie budowli o kształcie piramidy.
Wiktionary
IPA: ˌprɛkɔlũmˈbʲijsʲci, AS: prekolũmbʹii ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Kolumbowie mos., Kolumb mos.
przym. kolumbijski
Wiktionary
(1.1) war. przedkolumbijski
Wiktionary
wstępnie konfigurować (skonfigurować)
SJP.pl
w Kościele katolickim: zatwierdzenie i uroczyste ogłoszenie przez papieża nominacji biskupa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kośc. mianowanie lub zatwierdzenie wyboru biskupa przez papieża;
Wiktionary
Prekonizacja ( praeconizatio – „ogłoszenie”) – w Kościele katolickim uroczyste ogłoszenie przez papieża nominacji nowego biskupa. Od tego momentu aż do przyjęcia święceń biskupich - sakry - dana osoba duchowna pozostaje biskupem-nominatem.
Wikipedia
(1.1) Jeszcze długo po prekonizacji biskup-nominat mieszkał na naszym probostwie.
Wiktionary
rzecz. prekonizowanie n.
czas. prekonizować dk./ndk.
Wiktionary
(1.1) prekonizowanie
Wiktionary
przymiotnik od: prekonizacja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) kośc. mianowanie lub zatwierdzenie wyboru biskupa przez papieża
Wiktionary
rzecz. prekonizacja ż.
czas. prekonizować dk./ndk.
Wiktionary
(1.1) prekonizacja
Wiktionary
dokonywać prekonizacji
SJP.pl
czasownik przechodni dwuaspektowy
(1.1) kośc. mianować biskupa lub kardynała
Wiktionary
(1.1) Papież Jan Paweł II prekonizował go biskupem pomocniczym archidiecezji katowickiej.
Wiktionary
rzecz. prekonizacja ż., prekonizowanie n.
Wiktionary
obrady kardynałów przed konklawe
SJP.pl
wstępna konsultacja
SJP.pl
w telekomunikacji: zmiana charakterystyki sygnału na wejściu (urządzenia, kabla), kompensująca jego oczekiwaną deformację na drodze transmisji
SJP.pl
rasa owiec
SJP.pl
rasa owiec
SJP.pl
okres w sztuce przed kubizmem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kłajpedzkim;
Wiktionary
(1.1) kolokacje miejscowość|D=Prekuli|Ms=Prekulach.
Wiktionary
przym. prekulski
Wiktionary
człowiek wyprzedzający swoje czasy, zapoczątkowujący jakąś ideę, jakiś kierunek itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) chem. substancja towarzysząca pierwszemu stadium reakcji
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Prekursorzy nowych technologii.
Wiktionary
IPA: prɛˈkursɔr, AS: prekursor
Wiktionary
rzecz. prekursorstwo n.
:: fż. prekursorka ż.
przym. prekursorski
Wiktionary
(1.1) innowator, nowator, pionier
Wiktionary
kobieta wyprzedzająca swoje czasy, zapoczątkowująca jakąś ideę, kierunek itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: prekursor
Wiktionary
IPA: ˌprɛkurˈsɔrka, AS: prekursorka
Wiktionary
rzecz. prekursor, prekursorstwo
przym. prekursorski
Wiktionary
wyprzedzający kogoś, coś w jakiejś dziedzinie, zapowiadający jakiś nowy kierunek, okres itp.; odkrywczy, nowatorski, poprzedzający
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wyprzedzający swoje czasy w danej dziedzinie
Wiktionary
rzecz. prekursor mos./mrz., prekursorka ż., prekursorstwo n.
przysł. prekursorsko
Wiktionary
(1.1) nowatorski, odkrywczy, pionierski, poprzedzający
Wiktionary
procedura mająca miejsce przed przetargiem, pozwalająca na wybranie najodpowiedniejszych kandydatów spośród chętnych do udziału w przetargu
SJP.pl
odnoszący się do prelegenta lub prelekcji, właściwy prelegentom
SJP.pl
osoba wygłaszająca prelekcję
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba wygłaszająca wykład lub omawiająca prezentację
Wiktionary
(1.1) Podczas wykładu prelegent omówił podstawowe założenia.
Wiktionary
IPA: prɛˈlɛɡɛ̃nt, AS: prelegẽnt
Wiktionary
rzecz. prelekcja ż.
:: fż. prelegentka ż.
przym. prelegencki, prelekcyjny
Wiktionary
kobieta wygłaszająca prelekcję
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta wygłaszająca wykład lub omawiająca prezentację
Wiktionary
rzecz. prelegent mos., prelekcja ż.
Wiktionary
wykład dla szerokiego grona publiczności mający charakter popularyzacyjny, popularnonaukowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) okazjonalny wykład naukowy lub popularnonaukowy na jakiś temat;
Wiktionary
Prelekcja – forma wykładu dla szerokiego grona odbiorców (z reguły nie związanych z daną dziedziną wiedzy) na określony temat, co do zasady o charakterze popularnonaukowym. Prelegent najczęściej przedstawia temat w sposób subiektywny lub częściowo subiektywny. Celem prelekcji może być przekonanie słuchaczy do jakiejś wizji, nakłonienie do zaakceptowania określonych poglądów, postaw, czy zachowań, a także zachęcenie do podjęcia jakiegoś działania, czy zainteresowania się jakąś tematyką.
Wikipedia
(1.1) Będzie to cykl prelekcji na temat kocich zachowań, opieki nad kotami i ogólnie – samych kotów.
Wiktionary
IPA: prɛˈlɛkt͡sʲja, AS: prelekcʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. prelegent m., prelegentka ż.
przym. prelekcyjny
Wiktionary
dotyczący prelekcji
SJP.pl
wstępne rozmowy pokojowe; układy tymczasowe
SJP.pl
Preliminaria – karta lub karty tytułowe bądź też substytut strony tytułowej także verso karty tytułowej (imprimatur, przywilej drukarski) oraz wszystkie karty ją poprzedzające, np. frontyspis, karta przedtytułowa, także okładka, ale tylko wtedy, gdy jest integralną częścią oryginalnej postaci wydania.
Wikipedia
1. wstęp, początek czegoś;
2. preliminarium pokojowe - wstępny traktat pokoju zawierany pomiędzy stronami prowadzącymi wojnę
SJP.pl
1. plan finansowy jednostki budżetowej;
2. projekt budżetu państwa;
3. zestawienie przewidywanych wydatków i dochodów;
4. dawniej: preliminaria
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zarz. księg. zestawienie planowaćanowanych dochodów i wydatków
Wiktionary
IPA: ˌprɛlʲĩˈmʲĩnaʃ, AS: prelʹĩmʹĩnaš
Wiktionary
rzecz. preliminaria nmos.
czas. preliminować ndk., zapreliminować dk.
przym. preliminarzowy
Wiktionary
w psychologii: jeszcze nie poddany dyscyplinie logicznego myślenia, nie kierowany logiką; przedlogiczny
SJP.pl
[czytaj: preljud] model samochodu marki Honda
SJP.pl
1. wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu;
2. samodzielny, krótki utwór muzyczny;
3. przenośnie: wstęp do czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) muz. wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu
(1.2) muz. samodzielny, krótki utwór instrumentalny
(1.3) wprowadzenie, wstęp, początek, zapowiedź czegoś
Wiktionary
(1.3) Mały deszcz okazał się preludium do prawdziwej ulewy.
Wiktionary
IPA: prɛˈludʲjũm, AS: preludʹi ̯ũm
Wiktionary
[czytaj: premas-i] model samochodu marki Mazda
SJP.pl
medycyna: farmakologiczne przygotowanie pacjenta do operacji przez podanie mu środków uspokajających, przeciwlękowych
SJP.pl
Premedykacja – farmakologiczne przygotowanie chorego do operacji.
Wikipedia
1. zaplanowane działanie o charakterze negatywnym lub wręcz zaskakującym;
2. dokładne zaplanowanie i przygotowanie przestępstwa;
3. działanie z pełną świadomością
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obmyślenie planu działania
(1.2) dokładne obmyślenie planu przestępstwa
Wiktionary
(1.1) Koleżanka z premedytacją namalowała mu świństwa w zeszycie od religii.
(1.2) 23-latka z Gdańska uduszona z premedytacją.
Wiktionary
IPA: ˌprɛ̃mɛdɨˈtat͡sʲja, AS: prẽmedytacʹi ̯a
Wiktionary
okres poprzedzający menopauzę
SJP.pl
system publicznego transportu zbiorowego, stanowiący formę przejściową pomiędzy tramwajem a metrem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) urb. system transportu publicznego stanowiący formę przejściową pomiędzy tramwajem a metrem;
Wiktionary
Premetro – system publicznego transportu zbiorowego najczęściej stanowiący formę przejściową pomiędzy tramwajem a metrem. Premetro kursuje po bezkolizyjnych trasach (lub bezkolizyjnych odcinkach tras), przystosowanych do późniejszego przekształcenia i włączenia w sieć metra. Budowle inżynierskie (tunele, wiadukty) są dopasowane również do skrajni metra.
Wikipedia
rzecz. metro n.
Wiktionary
1. dodatek do pensji przyznawany pracownikowi w zależności od wyników jego pracy;
2. nagroda pieniężna, gratyfikacja finansowa;
3. miejsce na trasie wyścigu kolarskiego, gdzie zawodnicy mogą zdobyć dodatkowe punkty; też: tak zdobyte punkty;
4. nagroda za coś, często mająca zachęcić do czegoś osobę nagradzaną
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dodatkowe wynagrodzenie pracownika, będące nagrodą za jego pracę
(1.2) w niektórych grach: dodatkowe punkty lub inna nagroda za wykonanie zadania niebędącego celem gry
Wiktionary
Premia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Cusio Ossola.
Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 605 osób, 6,9 os./km².
Wikipedia
(1.1) W podziękowaniu za wyjątkową staranność podczas pracy oraz szczególne zaangażowanie otrzymuje pan premię w wysokości 1000 zł (= tysiąca złotych).
(1.2) Za wszystkie premie na odcinkach górskich kolarz został zwycięzcą klasyfikacji górskiej.
Wiktionary
rzecz. premiowanie n., premiant m.
czas. premiować
przym. premiowy
Wiktionary
(1.1) nagroda, napiwek
(1.2) nagroda, bonus
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. ten, który jest premiowany
Wiktionary
rzecz. premia ż.
czas. premiować
przym. premiowy
Wiktionary
wystawienie danej sztuki, inscenizacji lub zaprezentowanie filmu po raz pierwszy w danym miejscu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) polit. szef, kierownik rządu;
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) polit. kobieta sprawująca urząd premiera (1.1)
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od: premiera
Wiktionary
Premier (z premier – pierwszy) – reprezentant i kierownik rządu, o różnym zakresie uprawnień w zależności od systemu prawnego danego państwa. Najczęściej organizuje i koordynuje prace rządu, zwołuje jego posiedzenia, ma prawo do wnioskowania powołań i odwołań pozostałych członków rządu oraz obsadza niektóre ważne stanowiska i urzędy.
Wikipedia
(1.1) Premier uroczyście otworzył nowy szpital.
(1.1) W połowie 2009 roku premier zarządził prezesowi ZUS-u wykonanie ogólnopolskiej akcji kontrolnej.
Wiktionary
IPA: ˈprɛ̃mʲjɛr, AS: prẽmʹi ̯er
Wiktionary
rzecz. premierówna ż., premierostwo
przym. premierowski
Wiktionary
(1.1) Prezes Rady Ministrów, szef rządu
Wiktionary
wystawienie danej sztuki, inscenizacji lub zaprezentowanie filmu po raz pierwszy w danym miejscu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) film. teatr. pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem
forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.
(2.1) D. i B. lp. od: premier
Wiktionary
Premiera (z fr. "première" – „pierwsza”, od wyrażenia "première représentation" – „pierwsze przedstawienie”) – pierwsze przedstawienie danego utworu lub towaru szerokiej publiczności.
Początkowo określenie odnosiło się wyłącznie do inscenizacji teatralnej bądź operowej – przy czym obejmuje ono oddzielnie każdą inscenizację (nawet tego samego utworu). Obecnie termin ten rozciągnięto na inne dziedziny – mówi się o premierze filmowej, wydawniczej bądź gry komputerowej.
Wikipedia
(1.1) Czy byłeś na premierze nowego filmu Quentina Tarantino?
Wiktionary
IPA: prɛ̃ˈmʲjɛra, AS: prẽmʹi ̯era
Wiktionary
rzecz. prapremiera ż.
przym. premierowy, prapremierowy
przysł. premierowo
Wiktionary
premier z żoną
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) urząd premiera
(1.2) czas sprawowania urzędu premiera
(1.3) premier i jego żona
Wiktionary
(1.1) Premierostwo brał na siebie trzykrotnie, ostatni raz w 1930 r.
Wiktionary
rzecz. premierówna ż., premier m.
przym. premierowski
Wiktionary
potocznie:
1. mieć swoją premierę;
2. pełnić urząd premiera
SJP.pl
syn premiera
SJP.pl
przysłówek
(1.1) wystawiając pierwszy raz
Wiktionary
(1.1) Jego sztukę z 1945 roku wystawiono premierowo dopiero w latach dziewięćdziesiątych.
Wiktionary
rzecz. premiera ż.
przym. premierowy
Wiktionary
→ premiera
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) film. teatr. związany z premierą, dotyczący premiery
Wiktionary
(1.1) Kiedy odbędzie się premierowy pokaz tego nowego izraelskiego komediodramatu?
Wiktionary
rzecz. premiera ż.
przysł. premierowo
Wiktionary
lekceważąco lub potocznie: pani premier
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) córka premiera
Wiktionary
rzecz. premier mos., premierostwo n.
Wiktionary
dodatek witaminowo-mineralny do mieszanek dla drobiu
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z premią, dotyczący premii
Wiktionary
rzecz. premia ż., premiówka ż., premiant m., premiowanie n.
czas. premiować ndk.
Wiktionary
dawniej:
1. przesłanka;
2. urlop, zwolnienie
SJP.pl
dawniej: premia
SJP.pl
proces podnoszenia jakości i postrzegania produktu lub usługi do poziomu premium
SJP.pl
1. potocznie: nagroda punktowa za zakupy, wymienialna na nagrodę rzeczową;
2. obligacja państwowa w Polsce międzywojennej;
3. dawniej: bilet pożyczki premiowej; pożyczka premiowa
SJP.pl
członek zgromadzenia zakonnego kanoników regularnych, założonego w 1121 roku we francuskiej miejscowości Prémontré; premonstratens, norbertanin
SJP.pl
rzadko: zakonnica norbertanka
SJP.pl
członek zgromadzenia zakonnego kanoników regularnych, założonego w 1121 roku we francuskiej miejscowości Prémontré; norbertanin, premonstrant
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. katolicki zakonnik z zakonu założonego przez św. Norberta z Xanten
Wiktionary
(1.1) Umówiliśmy się przy kościele premonstratensów.
Wiktionary
(1.1) norbertanin
Wiktionary
członek zgromadzenia zakonnego kanoników regularnych, założonego w 1121 roku we francuskiej miejscowości Prémontré; norbertanin, premonstrant
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest prenatalne; cecha tych, którzy są prenatalni
Wiktionary
przym. prenatalny
przysł. prenatalnie
Wiktionary
dotyczący okresu życia płodowego; przedurodzeniowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. związany z życiem płodowym, dotyczący życia płodowego
Wiktionary
rzecz. prenatalność ż.
Wiktionary
(1.1) przedurodzeniowy
Wiktionary
minerał, zasadowy glinokrzemian wapnia i glinu o żółtawej lub zielonkawej barwie; prehnit
SJP.pl
rodzaj dinozaura z rodziny pachycefalozaurów
SJP.pl
Prenocefal ("Prenocephale") – dinozaur z rodziny pachycefalozaurów (Pachycephalosauridae); jego nazwa oznacza "stroma głowa".
Żył w epoce późnej kredy (ok. 83-65 mln lat temu) na terenach centralnej Azji. Długość ciała ok. 2-3 m, wysokość ok. 120 cm masa ok. 130 kg. Jego szczątki znaleziono w Mongolii.
Wikipedia
pseudonim składający się z prawdziwych imion używającej go osoby
SJP.pl
wstępne powiadomienie lub zgłoszenie
SJP.pl
opłacenie z góry ustalonej liczby kolejnych numerów jakiegoś czasopisma lub kolejnych tomów książki z gwarancją ciągłości ich otrzymywania; kwota opłaty za taką usługę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas
(1.2) egzemplarz czasopisma otrzymany w ramach prenumeraty (1.1)
Wiktionary
Prenumerata – usługa polegająca na zapłaceniu z góry za określoną liczbę kolejnych numerów czasopisma lub tomów książki w zamian za zapewnienie ciągłości ich dostarczania. Prenumerata to także kwota, którą płaci się za tę usługę.
Wikipedia
(1.1) Chciałbym wykupić prenumeratę tego czasopisma.
(1.2) Czemu jeszcze nie dostałem mojej prenumeraty?!
Wiktionary
IPA: ˌprɛ̃nũmɛˈrata, AS: prẽnũmerata
Wiktionary
rzecz. prenumerator m., prenumeratorka ż., prenumerowanie n.
czas. prenumerować ndk.
Wiktionary
(1.1) subskrypcja
Wiktionary
osoba prenumerująca czasopisma lub książki ukazujące się w tomach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która wykupiła prenumeratę
Wiktionary
(1.1) Gdyby ciągle istniał „Świat Młodych”, byłbym jego prenumeratorem.
Wiktionary
IPA: ˌprɛ̃nũmɛˈratɔr, AS: prẽnũmerator
Wiktionary
rzecz. prenumerata ż., prenumerowanie n.
:: fż. prenumeratorka ż.
czas. prenumerować
Wiktionary
(1.1) abonent, subskrybent
Wiktionary
kobieta prenumerująca czasopisma lub książki ukazujące się w tomach
SJP.pl
przymiotnik od: prenumerator
SJP.pl
opłacać z góry otrzymywanie ustalonej liczby kolejnych numerów czasopisma lub kolejnych tomów książki z gwarancją ciągłości ich otrzymywania; subskrybować
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprenumerować)
(1.1) otrzymywać jakąś publikację regularnie przez określony czas
Wiktionary
(1.1) W latach osiemdziesiątych Paweł prenumerował szereg czasopism erotycznych.
Wiktionary
rzecz. prenumerata ż., prenumerator mos., prenumeratorka ż., prenumerowanie n.
czas. zaprenumerować dk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kowieńskim.
Wiktionary
Preny (lit. "Prienai") – miasto na Litwie, położone w okręgu kowieńskim, 39 km od Kowna, 40 km od Mariampola.
Wikipedia
IPA: ˈprɛ.nɘ
Wiktionary
przym. preński
Wiktionary
nazwa handlowa leku stosowanego w leczeniu dusznicy bolesnej i zaburzeń krążenia, zawierającego prenylaminę; Corontin, Segontin
SJP.pl
dawniej: zajęcie, zaprzątnięcie czymś umysłu
SJP.pl
poprzedni wnioskodawca
SJP.pl
zamówienie produktu przed jego oficjalną premierą; pre-order
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) seks. taki, który występuje przed orgazmem
(1.2) seks. taki, który jeszcze nie miał orgazmu
Wiktionary
IPA: ˌprɛɔrɡazˈmʲit͡ʃnɨ, AS: preorgazmʹičny
Wiktionary
rzecz. orgazm mrz.
Wiktionary
wstępne rozeznanie się w czymś
SJP.pl
[czytaj: pripejd] sprzedaż określonych towarów na zasadach przedpłaty; pre-paid
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od preparat
Wiktionary
(1.1) To nie preparat, lecz tylko mały preparacik.
Wiktionary
rzecz. preparat m.
Wiktionary
1. przygotowanie czegoś do użytku poprzez wykonanie określonych zabiegów technicznych;
2. opracowanie tekstu w celu uwypuklenia jakiejś jego treści ;
3. dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: objaśnienia do tekstu w podręczniku;
4. sporządzenie preparatu anatomicznego lub zoologicznego;
5. technika kompozytorska związana ze zmianą brzmienia instrumentu poprzez ingerencję w jego konstrukcję i nietypowy sposób wydobycia dźwięku
SJP.pl
1. przygotowanie czegoś do użytku poprzez wykonanie określonych zabiegów technicznych;
2. opracowanie tekstu w celu uwypuklenia jakiejś jego treści ;
3. dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: objaśnienia do tekstu w podręczniku;
4. sporządzenie preparatu anatomicznego lub zoologicznego;
5. technika kompozytorska związana ze zmianą brzmienia instrumentu poprzez ingerencję w jego konstrukcję i nietypowy sposób wydobycia dźwięku
SJP.pl
związany z preparacją
SJP.pl
Preparanda – była to szkoła uzupełniająca, przygotowawcza. Miała formę dwuletniego kursu dla młodzieży niemającej ukończonych 7 klas szkoły podstawowej, a przygotowującej się przy seminarium nauczycielskim do zawodu nauczyciela. Istniała w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości.
Wikipedia
1. substancja, np. lek lub kosmetyk, o konkretnym zastosowaniu;
2. w biologii: zakonserwowany organizm lub jego część przygotowane do demonstrowania, badania itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania
(1.2) obiekt biologiczny zakonserwowany celem badań lub dydaktyki
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Poszukuję skutecznego preparatu na porost włosów.
(1.2) Na kolejnej lekcji anatomii przygotujemy preparaty kończyn, byśmy omówili poszczególne grupy mięśniowe.
Wiktionary
IPA: prɛˈparat, AS: preparat
Wiktionary
rzecz. preparowanie n., spreparowanie n.
:: zdrobn. preparacik mrz.
Wiktionary
(1.1) specyfik
Wiktionary
dawniej: uczniowski zeszycik do notowania słówek przy nauce języka obcego; notatnik
SJP.pl
1. osoba poddająca organizmy lub ich części specjalnej obróbce w celu przygotowania ich do badań lub demonstracji;
2. osoba przygotowująca coś, poddając składniki specjalnym zabiegom;
3. osoba tworząca fałszywe informacje i nadająca im określoną formę w celu osiągnięcia zamierzonego celu
SJP.pl
miejsce obróbki i konserwacji materiałów przywiezionych z terenu w celu przeznaczenia ich do demonstrowania i dalszych badań
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|preparować.
Wiktionary
rzecz. spreparowanie n., preparat m., preparacja ż., preparator m., preparatka ż.
czas. preparować ndk., spreparować dk.
przym. preparacyjny
Wiktionary
1. przygotowywać coś do użytku, łącząc odpowiednie składniki lub poddając je specjalnym zabiegom;
2. przeinaczać lub naginać informacje albo fakty;
3. sporządzać preparaty anatomiczne, zoologiczne itp.
SJP.pl
człowiek samodzielny i zabezpieczony na każdą okazję, biorący odpowiedzialność za przetrwanie własne i swojej rodziny; preppers
SJP.pl
w chemii: monomer lub układ monomerów zdolny do dalszej polimeryzacji przez grupy reaktywne
SJP.pl
w starożytnej teorii literatury: to, co właściwe, stosowane w dziele literackim
SJP.pl
supremacja, prymat, przewaga, pierwszeństwo
SJP.pl
rodzajnik preponowany: typ rodzajnika, który nigdy nie występuje po rzeczowniku, ale zawsze jest umieszczany przed nim
SJP.pl
w językoznawstwie:
1. przyimek;
2. umieszczanie wyrazów pomocniczych, np. przyimków, rodzajników itp. przed wyrazami, do których się odnoszą
SJP.pl
1. przewodniczący kapituły katedralnej;
2. tytuł proboszcza kolegiaty;
3. tytuł zastępcy przełożonego w niektórych zakonach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. tytuł zastępcy przełożonego w niektórych zakonach
Wiktionary
Prepozyt, primiceriusz (łac. "praepositus" – przełożony) – w Kościele rzymskokatolickim przewodniczący kapituły kanoników, czyli kapituły katedralnej lub kolegiackiej, oraz w Zgromadzeniu Księży Kanoników Regularnych Laterańskich – często w randze prałata lub infułata. Najczęściej prepozytem jest proboszcz parafii kolegiackiej (przykładem kolegiata w Wałbrzychu). Tytuł zastępcy przełożonego (np. opata, przeora) w niektórych zakonach.
Wikipedia
rzecz. prepozytura ż.
Wiktionary
urząd prepozyta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kośc. godność prepozyta
(1.2) daw. godność przełożonego
Wiktionary
rzecz. prepozyt m.
Wiktionary
[czytaj: prepers] człowiek samodzielny i zabezpieczony na każdą okazję, biorący odpowiedzialność za przetrwanie własne i swojej rodziny; prepers
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która przygotowuje się na wypadek wojny, klęsk żywiołowych, katastrof itp. – gromadzi zapasy żywności, leków, materiałów, szkoli się z technik surwiwalowych, niekiedy również szykuje broń i buduje prywatny schron
Wiktionary
(1.1) Ruch preppersów wpisuje się w długą tradycję ruchu surwiwalistów (…).
Wiktionary
rzecz. prepping mrz., preppering mrz.
przym. prepperski
Wiktionary
[czytaj: PREpres] środowiskowo: przygotowanie do druku materiałów tekstowych i ilustracyjnych
SJP.pl
druk wyprzedzający właściwe wydanie; przeddruk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) nauk. wersja publikacji naukowej sprzed ukazania się w recenzowanym czasopiśmie naukowym;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Otwarty dla obcych był instytut w Dubnej, taki rodzaj wschodniego CERN-u, ale nie te najlepsze rosyjskie laboratoria. Gości przyjeżdżało mało, preprinty dochodziły wybiórczo.
(1.1) Wyniki badania populacyjnego zostały opublikowane na platformaatformie preprintów medRxiv.
Wiktionary
IPA: ˈprɛprʲĩnt, AS: preprʹĩnt
Wiktionary
prace i przygotowania poprzedzające produkcję czegoś, np. filmu, gry komputerowej itd.
SJP.pl
Preprodukcja – etap produkcji filmu poprzedzający okres zdjęciowy. Czas ten poświęcony jest na zaczerpnięcie pomysłu do chwili akceptacji scenariusza.
W okresie preprodukcji prowadzone są prace przygotowawcze polegające m.in. na:
Wikipedia
[czytaj: prikłel] utwór (zwykle film, książka lub gra komputerowa) nawiązujący do innego utworu, poprzedzający jego fabułę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. film. utwór ukazujący wydarzenia fabuły wcześniejszy w stosunku do reszty serii;
Wiktionary
Prequel (łac. "pre" – przed; ang. "sequel" – ciąg dalszy) – utwór literacki lub filmowy opowiadający wydarzenia wcześniejsze niż opisane w pierwowzorze. Prequele powstają zazwyczaj później niż oryginalne dzieła i często wyjaśniają wątki oraz zdarzenia, o których opowiadała główna część.
Wikipedia
IPA: ˈprʲikwɛl, AS: prʹiku̯el
Wiktionary
1. członek Bractwa Prerafaelitów, stowarzyszenia artystycznego założonego w Anglii w 1848 roku;
2. malarz tworzący dzieła według koncepcji prerafaelizmu, nurtu w angielskiej sztuce 2. połowy XIX w. nawiązującego do początków renesansu
SJP.pl
dziewiętnastowieczny kierunek w sztuce zapoczątkowany w Anglii, nawiązujący do sztuki wczesnego włoskiego odrodzenia (przed Rafaelem); prerafaelizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) hist. szt. kierunek w sztuce angielskiej w połowie XIX wieku, który nawiązywał do sztuki wczesnego włoskiego odrodzenia
Wiktionary
rzecz. prerafaelizm m., prerafaelita m.
przym. prerafaelicki, prerafaelityczny
Wiktionary
(1.1) prerafaelizm
Wiktionary
dziewiętnastowieczny kierunek w sztuce zapoczątkowany w Anglii, nawiązujący do sztuki wczesnego włoskiego odrodzenia (przed Rafaelem); prerafaelityzm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) zob. prerafaelityzm.
Wiktionary
rzecz. prerafaelityzm m., prerafaelita m.
przym. prerafaelicki, prerafaelityczny
Wiktionary
związany z prereformacją
SJP.pl
rozległa równina w Ameryce Północnej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geogr. równinne stepy w centralnej części Ameryki Północnej;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Bizony zamieszkują prerie i lasy.
Wiktionary
przym. preriowy, preryjny
Wiktionary
rodzaj ptaków z podrodziny bażantów
SJP.pl
gatunek ptaka z rodziny bekasowatych
SJP.pl
Preriowiec ("Bartramia longicauda") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bekasowatych (Scolopacidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Bartramia. Jest to gatunek monotypowy.
Głowa mała, duże oczy, cienka szyja. Tułów stosunkowo do reszty ciała jest duży. Ogon długi, wystaje poza złożone skrzydła. Nogi długie i żółte, dziób prosty, żółty. Wierzch ciała brązowy, spód jasny. Kiedy leci, widać długie, ciemno zaostrzone skrzydła.
Wikipedia
→ preria; preryjny
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) geogr. biol. związany z prerią, dotyczący prerii; rosnący lub bytujący na prerii
Wiktionary
(1.1) Charakterystycznym elementem stylu preriowego są minimalistyczne, a zarazem luksusowe wnętrza, w których można dostrzec inspiracje tradycyjną architekturą Japonii.
Wiktionary
rzecz. preria ż.
przym. preryjny
Wiktionary
przywilej, uprawnienie, pierwszeństwo związane z zajmowanym stanowiskiem lub wykonywaną funkcją
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. szczególne uprawnienie wynikające z piastowanego stanowiska
Wiktionary
należy dopracować:
"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.
Prerogatywa (łac. "praerogativa") – przywilej, uprawnienie wynikające z zajmowanego stanowiska.
Wikipedia
(1.1) przywilej
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. szt. okres w dziejach literatury i sztuki europejskiej na przełomie XVIII i XIX wieku, następujący po oświeceniu i stanowiący etap przejściowy przed romantyzmem
(1.2) liter. szt. zespół prądów i tendencji artystycznych z przełomu XVIII i XIX wieku, odrzucających zasady klasycyzmu oraz racjonalizmu na rzecz swobodnej ekspresji, uczuciowości i ludowości;
Wiktionary
Preromantyzm – zespół zjawisk w kulturze i literaturze rozwijający się od połowy XVIII w. i zapowiadający nadejście romantycznego przełomu w kulturze europejskiej.
Wikipedia
(1.1) Lata 1795-1822, do dzisiaj dogłębnie nie zbadane przez historyków literatury, nazywane są często preromantyzmem, okresem mającym zapowiadać zapoczątkowaną w 1822 »Balladami i romansami« Mickiewicza nową epokę.
(1.2) W swej twórczości łączył umiarkowany klasycyzm z tendencjami preromantyzmu […]. Pisywał też powieści historyczne i ody.
Wiktionary
rzecz. preromantyk mos.
przym. preromantyczny
Wiktionary
przedromański;
1. poprzedzający cywilizację romańską;
2. poprzedzający styl romański
SJP.pl
→ preria; preriowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z prerią
Wiktionary
(1.1) Wąwozami tymi wędrowały szczepy preryjne.
Wiktionary
rzecz. preria ż.
przym. preriowy
Wiktionary
niezdolność dokładnego widzenia z bliskiej odległości, spowodowana upośledzeniem akomodacji oka, rozwijająca się w średnim wieku; starczowzroczność, prezbiopia, presbyopia
SJP.pl
[czytaj: presbiopia] niezdolność dokładnego widzenia z bliskiej odległości, spowodowana upośledzeniem akomodacji oka, rozwijająca się w średnim wieku; starczowzroczność, prezbiopia, presbiopia
SJP.pl
wybór poprzedzający głosowanie
SJP.pl
Pr
Wikipedia
związany z preselekcją
SJP.pl
odnoszący się do czasów przed Semitami
SJP.pl
białko znajdujące się w komórkach mózgowych osób chorych na chorobę Alzheimera
SJP.pl
pieczęć przystawiona w kancelarii sądu, zawierająca datę wpływu pisma, liczbę załączników, uiszczenie opłaty itp.; prezentata, datownik
SJP.pl
pracownik zecerni wykonujący próbne odbitki składu zecerskiego do korekty
SJP.pl
nacisk, przymus
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nacisk, przymus wywierany na kogoś w celu zmuszenia go do czegoś
Wiktionary
(1.1) Małżeństwo Krzysztofa i Janki to tylko formalny związek — sami przyznają, że pobrali się pod presją rodziców.
(1.1) Wobec presji społeczności międzynarodowej rząd bardziej przejął się terminami, w których powinien dotrzymać zobowiązań.
Wiktionary
IPA: ˈprɛsʲja, AS: presʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. presa ż.
przym. presyjny
Wiktionary
(1.1) mus, nacisk, napór, przymus, siła, wpływ
Wiktionary
skan przygotowawczy, wstępny
SJP.pl
dawniej:
1. przepis prawny; nakaz, rozporządzenie;
2. porada, przepis na coś, recepta lekarska;
3. przedawnienie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wypisywanie, ordynowanie czegoś, także. recepta lekarska;
(1.3) daw. przepis prawny, nakaz urzędowy
(1.4) daw. przedawnienie
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: prɛˈskrɨpt͡sʲja, AS: preskrypcʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. preskryptywizm m., preskryptywista m.
czas. preskrybować ndk.
przym. preskryptywny, preskryptywistyczny, preskrypcyjny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) jęz. osoba zajmująca się nakreślaniem norm lub zaleceń językowych;
Wiktionary
(1.1) Zalecenia preskryptywistów spotykają się często z krytyką profesjonalnych językoznawców.
Wiktionary
rzecz. preskryptywizm m., preskryptywność ż., preskrypcja ż.
czas. preskrybować ndk.
przym. preskryptywny, preskryptywistyczny, preskrypcyjny
Wiktionary
(1.1) normatywista
Wiktionary
nurt w językoznawstwie, w ramach którego formułuje się normy poprawnościowe, zasady i reguły poprawnego posługiwania się wypowiedziami językowymi; normatywizm, kultura języka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. dążność do nakreślania norm lub zaleceń językowych z zamiarem wywarcia wpływu na użytkowników języka, aby trzymali się proponowanych środków;
(1.2) filoz. pogląd głoszący, że funkcją sądów etycznych jest funkcja preskryptywna, nakazująca określone postępowanie;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. preskryptywista m., preskryptywność ż., preskrypcja ż.
czas. preskrybować ndk.
przym. preskryptywny, preskryptywistyczny, preskrypcyjny
Wiktionary
(1.1) normatywizm
Wiktionary
w psycholingwistyce: określający, jak należy się zachować, aby zaspokoić wzbudzoną potrzebę; zalecający
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dyktujący prawidła, metody bądź sposoby postępowania
(1.2) jęz. formułujący zewnętrzne normy bądź zalecenia językowe
Wiktionary
rzecz. preskryptywista m., preskryptywizm m., preskryptywność ż., preskrypcja ż.
czas. preskrybować ndk.
przym. preskryptywistyczny, preskrypcyjny
Wiktionary
(1.1) dyrektywalny, normatywny
(1.2) normatywny
Wiktionary
[czytaj: preslej] nazwisko, m.in. Elvis Presley (1935-1977) - piosenkarz amerykański
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: preslejowski] taki jak u Presleya, właściwy Presleyowi, nawiązujący do muzyki Presleya, przypominający zachowanie, taniec Presleya itp.
SJP.pl
filozof żyjący w czasach przed narodzinami Sokratesa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. staroż. filoz. filozof zaliczany do nurtu greckiej filozofii przedsokratejskiej, działający przed Sokratesem
Wiktionary
(1.1) Wszyscy presokratycy mówili o ruchu. U Empedoklesa jego źródłem był odwieczny antagonizm między jakimiś mglistymi siłami miłości i nienawiści.
Wiktionary
rzecz. presokratyzm m.
przym. presokratejski, presokratyczny, przedsokratejski, przedsokratyczny
Wiktionary
(1.1) war. przedsokratyk
Wiktionary
receptor reagujący na zmiany ciśnienia w organizmie; baroreceptor
SJP.pl
urządzenie regulujące ciśnienie w niektórych rodzajach chłodziarek; barostat
SJP.pl
Pr
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. jezioro u zbiegu granic Macedonii, Albanii i Grecji;
(1.2) geogr. hist. region historyczny współcześnie podzielony między Grecję, Albanię i Macedonię, położony nad jeziorami o tej samej nazwie
Wiktionary
Prespa (mac. "Преспанско Езеро", gr. "Λίμνες Πρέσπες", alb. "Liqeni i Prespës") – jezioro u zbiegu granic Macedonii Północnej, Albanii i Grecji, w historycznym regionie Prespa. Terminem Prespa określa się dwa jeziora - Wielką i Małą Prespę.
Leży w tektonicznym obniżeniu na wysokości 967 m n.p.m.
Wikipedia
przym. prespański
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prespą, dotyczący Prespy (jeziora lub otaczającego go obszaru)
Wiktionary
rzecz. Prespa ż.
Wiktionary
[czytaj: presbuk] środowiskowo: materiał promocyjny stworzony i rozprowadzany przez producentów filmowych
SJP.pl
[czytaj: press-ing] w niektórych grach zespołowych: agresywne krycie przeciwników na całym boisku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) sport. w piłce nożnej: sposób prowadzenia mający na celu uniemożliwienie drużynie przeciwnej rozegrania jakiejkolwiek akcji poprzez agresywne krycie oraz grę z dala od własnego pola karnego;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Najlepsze drużyny potrafią grać pressingiem na tyle skutecznie, że słabsi przeciwnicy nie potrafią skonstruować żadnej składnej akcji.
Wiktionary
w niektórych grach zespołowych: agresywnie kryć przeciwników na całym boisku
SJP.pl
Presspublica – spółka działająca od 1991 będąca w 100% własnością należącej do Grzegorza Hajdarowicza spółki Gremi Media.
Presspublica jest wydawcą dzienników „Rzeczpospolita”, „Życie Warszawy” (do 17 grudnia 2011), „Parkiet”, tygodników „Przekrój” (do 2013) i „Uważam Rze”, miesięczników „Sukces” i „Uważam Rze Historia” oraz „Bloomberg Businessweek Polska”, miesięcznika ekonomiczno-biznesowego (na licencji Bloomberg LP).
Wikipedia
pogardliwie: przekupna, nierzetelna osoba pracująca w mediach
SJP.pl
dawniej: obowiązek wykonania jakiejś pracy zleconej przez zwierzchnika; obowiązek świadczeń
SJP.pl
dotyczący prestacji
SJP.pl
człowiek pokazujący sztuczki oparte głównie na zręczności i robiące wrażenie magicznych; sztukmistrz, magik, iluzjonista
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek pokazujący sztuczki sprawiające wrażenie magicznych, oparte głównie na zręczności i umiejętności odwracania uwagi
Wiktionary
rzecz. prestidigitatorstwo n.
:: fż. prestidigitatorka ż.
przym. prestidigitatorski
przysł. prestidigitatorsko
Wiktionary
(1.1) sztukmistrz, magik, iluzjonista
Wiktionary
1. kobieta pokazująca sztuczki magiczne oparte na zręczności; iluzjonistka, kuglarka, magiczka;
2. działanie wykorzystujące różne sztuczki w celu ukrycia braku umiejętności lub wywołania zachwytu
SJP.pl
magiczny, kuglarski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z prestidigitatorstwem, dotyczący prestidigitatorstwa
Wiktionary
rzecz. prestidigitatorstwo n., prestidigitator mos.
Wiktionary
1. pokazywanie sztuk polegających na zręczności i robiących wrażenie magicznych; kuglarstwo, sztukmistrzostwo;
2. wyjątkowa sprawność w czymś;
3. przenośnie: stwarzanie złudzenia czegoś, udawanie czegoś nieistniejącego
SJP.pl
określenie wykonawcze: bardzo szybko
SJP.pl
znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) socjol. znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu;
Wiktionary
Prestiż (z fr. „urok, czary”, z præstigiare – sztuczki magiczne, por. prestidigitator) – autorytet, poważanie, szacunek innych osób do danej osoby.
W socjologii prestiż jest subiektywnym kryterium stratyfikacji, opartym na wartościujących podstawach emocjonalnych i obiektywnych czynnikach stratyfikacji – wykształceniu, wykonywanym zawodzie, stylu życia, dochodach. Jest również jedną ze składowych statusu społecznego.
Wikipedia
(1.1) W niektórych środowiskach używanie wiecznego pióra jest oznaką prestiżu użytkownika.
Wiktionary
IPA: ˈprɛstʲiʃ, AS: prestʹiš
Wiktionary
rzecz. prestiżowość ż.
przym. prestiżowy
przysł. prestiżowo
Wiktionary
(1.1) autorytet, doniosłość, estyma, istotność, mir, powaga, poważanie, ranga, szacunek, waga, ważność, wpływ, znaczenie; książk. splendor
Wiktionary
osoba, która ma prestiż; ktoś komu zależy na prestiżu wobec innych
SJP.pl
cecha czegoś, co ma duże znaczenie i poważanie w swoim środowisku
SJP.pl
będący dowodem prestiżu (znaczenie, poważanie), mający lub przynoszący prestiż
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) charakteryzujący się prestiżem
Wiktionary
(1.1) Skończyła prestiżowe warszawskie gimnazjum, do którego chodziła inteligencka młodzież o lewicowych skłonnościach, spotykała się z socjalistami.
Wiktionary
rzecz. prestiż m., prestiżowość ż.
przysł. prestiżowo
Wiktionary
utwór muzyczny lub jego część wykonana w bardzo szybkim tempie (presto)
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Preston – miasto o statusie city w Wielkiej Brytanii (Anglia), w dystrykcie Preston, ośrodek administracyjny (stolica) hrabstwa Lancashire, port nad estuarium rzeki Ribble (Morze Irlandzkie). W 2021 roku liczyło 94 490 mieszkańców. Jest siedzibą Uniwersytetu Centralnego Lancashire i dwóch kolegiów. Na północny wschód od miasta znajduje się Forest of Bowland.
Wikipedia
nazwa handlowa plastra opatrunkowego, służącego do zabezpieczania drobnych ran i skaleczeń; Poloplast
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kośc. okryty specjalną tkaniną sześcienny stół w cerkwi prawosławnej, na którym sprawowana jest liturgia
Wiktionary
Pr
Wikipedia
1. uznanie istnienia niestwierdzonego faktu na podstawie innych ustalonych faktów, pozostających z nim w związku; domniemanie
2. dawniej: zarozumiałość
SJP.pl
przestarzałe: domniemywać, domyślać się, zakładać
SJP.pl
w logice: wniosek wynikający jednocześnie z jakiegoś zdania i jego negacji, np. presupozycją zarówno zdania "Moim ulubionym aktorem jest Johnny Depp." jak i zdania "Moim ulubionym aktorem nie jest Johnny Depp." jest: "Mam ulubionego aktora."
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. ukryte wstępne założenie, wymagane żeby dane zdanie miało w danym kontekście logiczny sens;
(1.2) psych. metoda sugerowania ukrytych treści za pomocą takich zdań
Wiktionary
Presupozycja – w logice sąd, który musi być prawdziwy, żeby jakiemuś zdaniu można było przypisać wartość logiczną (prawdę albo fałsz). Innymi słowy, presupozycja to wniosek wynikający zarówno ze zdania, jak i z jego negacji. Np. presupozycją zarówno zdania „Obecny król Francji jest łysy”, jak i zdania „Obecny król Francji nie jest łysy” jest: „Francja ma obecnie króla”.
Wikipedia
(1.1) Zdanie "Czy wolałby pan spotkać się ze mną w środę czy w czwartek?" zawiera presupozycję "Pan chciałby się ze mną spotkać".
(1.2) Presupozycja jest ważnym elementem technik manipulacji.
Wiktionary
IPA: ˌprɛsupɔˈzɨt͡sʲja, AS: presupozycʹi ̯a
Wiktionary
przym. presupozycyjny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. salceson
Wiktionary
dawniej: Bratysława (stolica Słowacji); Pożoń
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Preszowa; osoba z tego miasta
Wiktionary
rzecz. Preszów mrz.
:: fż. preszowianka ż.
przym. preszowski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Preszowa; kobieta z tego miasta
Wiktionary
rzecz. Preszów mrz.
:: fm. preszowianin mos.
przym. preszowski
Wiktionary
→ Preszów (miasto na Słowacji)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Preszowem, dotyczący Preszowa
Wiktionary
rzecz. Preszów mrz., preszowianin mos., preszowianka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) region obejmujący kraj preszowski. na wschodniej Słowacji;
Wiktionary
Preszowszczyzna – region w zachodniej części Zakarpacia, należący obecnie do Słowacji jako kraj preszowski, ze stolicą w Preszowie.
Preszowszczyzna obejmuje północną część dawnych węgierskich komitatów Zemplén, Sáros, Szepes oraz powiat Szobránc komitatu Ung.
Wikipedia
rzecz. Preszów mrz.
Wiktionary
rodzaj kartonu o bardzo gładkiej powierzchni, odznaczający się dużą wytrzymałością mechaniczną i elektryczną
SJP.pl
Pr
Wikipedia
przymiotnik od: preszpan
SJP.pl
miasto we wschodniej Słowacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto na Słowacji;
Wiktionary
Preszów ( Prešov, Eperjes, Eperies, Fragopolis lub Eperiessinum, rom. "Perieszys") – miasto we wschodniej Słowacji, ośrodek administracyjny kraju preszowskiego i powiatu Preszów. Pod koniec 2020 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą 87 886, Preszów zajmował trzecie miejsce pod względem liczby ludności (po Bratysławie i Koszycach) na Słowacji. Leży w historycznym regionie Szarysz, (około 60 km od granicy z Węgrami i około 75 km od granicy z Polską).
Wikipedia
(1.1) Osadnictwo w okolicy Preszowa datuje się od paleolitu – najstarsze znaleziska pochodzą sprzed 28 tysięcy lat.
Wiktionary
IPA: ˈprɛʃuf, AS: prešuf
Wiktionary
rzecz. preszowianin mos., preszowianka ż., Preszowszczyzna ż.
przym. preszowski
Wiktionary
miasto w Bułgarii
SJP.pl
przymiotnik od: Presław (miasto w Bułgarii)
SJP.pl
dotyczący okresu poprzedzającego powstanie Słowian
SJP.pl
zmyślony powód podany dla ukrycia właściwej przyczyny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) powód, który ukrywa rzeczywistą przyczynę
Wiktionary
IPA: ˈprɛtɛkst, AS: pretekst
Wiktionary
przym. pretekstowy
przysł. pretekstowo
rzecz. pretekścik mrz.
Wiktionary
(1.1) pozór, wymówka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od pretekst
Wiktionary
(1.1) To nie pretekst, lecz tylko mały pretekścik.
Wiktionary
rzecz. pretekst m.
Wiktionary
odnoszący się do pretendenta, właściwy pretendentowi
SJP.pl
ten, kto pretenduje do czegoś; kandydat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która ubiega się o jakiś tytuł, stanowisko lub funkcję
Wiktionary
Pretendent (łac. "praetendo") – osoba, która ubiega się o jakiś tytuł, stanowisko lub funkcję. W powszechnym użyciu osoba, która rości sobie prawa do tytułu monarszego (pretendent do tronu), w sytuacji, gdy o tron ubiega się kilka osób, gdy ród został odsunięty od władzy lub też monarchia została zniesiona. W przeciwieństwie do samozwańca swoje roszczenia wywodzi z obiektywnych przesłanek uprawniających do dziedziczenia tytułu (praw dynastycznych).
Wikipedia
rościć sobie prawo do czegoś, mieć pretensje do czegoś, starać się o coś; ubiegać się, konkurować
SJP.pl
potocznie: pretensja
SJP.pl
1. żal, uraza lub ansa do kogoś z jakiegoś powodu; też: słowa wyrażające to uczucie;
2. prawo, które sobie ktoś rości do czegoś; wymaganie, żądanie;
3. przesadnie wysokie mniemanie o sobie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żal, uraza lub ansa do kogoś z jakiegoś powodu; także. słowa wyrażające to uczucie
(1.2) roszczenie zgłaszane przez kogoś do czegoś
(1.3) przesadnie wysokie mniemanie o sobie
Wiktionary
(1.1) Ułatwiało to życie roznoszącym chleb kalifaktorom, bo tak przygotowane porcje nie rozlatywały się na drobne kawałki, a i nikt z więźniów nie mógł mieć pretensji, że dostał mniej skibek od innego.
Wiktionary
rzecz. pretensjonalność ż.
przym. pretensjonalny
przysł. pretensjonalnie
Wiktionary
(1.1) ansa, niechęć, uraza, żal
(1.2) roszczenie, wymaganie, żądanie
Wiktionary
1. żal, uraza lub ansa do kogoś z jakiegoś powodu; też: słowa wyrażające to uczucie;
2. prawo, które sobie ktoś rości do czegoś; wymaganie, żądanie;
3. przesadnie wysokie mniemanie o sobie
SJP.pl
pretensjonalność;
1. sztuczne zachowywanie się; krygowanie, zmanierowanie;
2. nienaturalność, zły gust, zbytnie wyszukanie; sztuczność, przesada, manieryczność
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób pretensjonalny
Wiktionary
rzecz. pretensja ż., pretensjonalność ż.
przym. pretensjonalny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: pretensjonalniej
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: pretensjonalny
SJP.pl
pretensjonalizm;
1. sztuczne zachowywanie się; krygowanie, zmanierowanie;
2. nienaturalność, zły gust, zbytnie wyszukanie; sztuczność, przesada, manieryczność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) brak naturalności, sztuczność; krygowanie się, mizdrzenie się
Wiktionary
(1.1) Nie lubię pretensjonalności u znajomych.
Wiktionary
IPA: ˌprɛtɛ̃w̃sʲjɔ̃ˈnalnɔɕt͡ɕ, AS: pretẽũ̯sʹi ̯õnalność
Wiktionary
rzecz. pretensja ż.
przym. pretensjonalny
przysł. pretensjonalnie
Wiktionary
(1.1) nadęcie, nadętość, zadęcie, zmanierowanie
Wiktionary
1. zachowujący się sztucznie;
2. zbyt wyszukany, świadczący o złym guście
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) książk. zachowujący się sztucznie, krygujący się
(1.2) książk. zbyt wyszukany, świadczący o złym guście
Wiktionary
(1.2) I przez to już narażamy się na śmieszność, bo udajemy, choćby nawet samych siebie, a każde udawanie jest z natury śmieszne, pretensjonalne.
(1.2) Uznał Sonatę za najsłabszą sztukę Jana Augusta, pretensjonalną, sztuczną, naiwną i źle napisaną.
Wiktionary
IPA: ˌprɛtɛ̃w̃sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: pretẽũ̯sʹi ̯õnalny
Wiktionary
rzecz. pretensjonalność ż., pretensja ż.
przysł. pretensjonalnie
Wiktionary
(1.2) ę i ą, zmanierowany, manieryczny
Wiktionary
zdrobnienie od: pretensja
SJP.pl
test wstępny, diagnozujący, np. test skuteczności i bezpieczeństwa produktu przed jego sprzedażą, test oceny gotowości studentów do dalszych badań
SJP.pl
Pretest – w naukach społecznych, pomiar początkowy zmiennej zależnej przed wprowadzeniem manipulacji eksperymentalnej. Wykonuje się go w celu zaobserwowania wariancji zmiennej zależnej po manipulacji zmienną niezależną (w odstępie czasu). Używa się go do zbadania siły manipulacji eksperymentalnej (np. w schemacie klasycznym). Stosuje się go również w badaniu rzetelności danego testu badawczego (np. kwestionariusza) w eksperymencie bez grupy kontrolnej.
Wikipedia
urzędnik sądowy w starożytnym Rzymie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) staroż. jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Zaraz po Saturnaliach pretor wyjechał do Neapolu.
Wiktionary
IPA: ˈprɛtɔr, AS: pretor
Wiktionary
rzecz. pretorianin mos., pretura ż.
przym. pretorski
Wiktionary
oddział pretorianów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. stolica Republiki Południowej Afryki;
Wiktionary
Pretoria – miasto w Południowej Afryce i administracyjna stolica państwa. Pretoria to 8. najbogatsze miasto w Afryce i 4. najbogatsze miasto w kraju.
Wikipedia
IPA: prɛˈtɔrʲja, AS: pretorʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. pretoryjczyk mos., pretoryjka ż.
przym. pretoryjski
Wiktionary
1. w starożytnym Rzymie: żołnierz straży przybocznej wodzów i cesarzy;
2. przenośnie: człowiek ślepo oddany jakiemuś przywódcy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. wojsk. członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;
Wiktionary
(1.1) Pretorianie zostali zawczasu wycofani ze swych posterunków przez Makrona.
Wiktionary
rzecz. pretor m., pretorium n., pretoria ż.
przym. pretoriański, pretorski
Wiktionary
potocznie: strażniczka, gwardzistka
SJP.pl
przymiotnik od: pretorianin
SJP.pl
straż przyboczna rzymskich cesarzy, utworzona przez Oktawiana Augusta, od czasów Tyberiusza stacjonująca w Rzymie, spełniająca głównie funkcje porządkowe; pretorianie
SJP.pl
1. namiot wodza w wojsku rzymskim;
2. dom albo trybunał pretora
SJP.pl
Pretorium (łac. "praetorium") – siedziba wodza lub władcy w rzymskim obozie wojskowym ("castra") – namiot lub dom w obozach stałych. Przed pretorium znajdował się plac - forum żołnierskie.
Wikipedia
1. → pretor;
2. w republice rzymskiej: edykt pretorski - zasady, którymi zamierzał kierować się pretor podczas swojej kadencji
SJP.pl
mieszkaniec Pretorii (stolicy RPA)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Pretorii
Wiktionary
IPA: ˌprɛtɔˈrɨjt͡ʃɨk, AS: pretoryi ̯čyk
Wiktionary
rzecz. Pretoria ż.
:: fż. pretoryjka ż.
przym. pretoryjski
Wiktionary
mieszkanka Pretorii (stolicy RPA)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Pretorii
Wiktionary
IPA: ˌprɛtɔˈrɨjka, AS: pretoryi ̯ka
Wiktionary
rzecz. Pretoria ż.
:: fm. pretoryjczyk mos.
przym. pretoryjski
Wiktionary
przymiotnik od: Pretoria (stolica RPA)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do miasta Pretoria
Wiktionary
IPA: ˌprɛtɔˈrɨjsʲci, AS: pretoryi ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Pretoria ż., pretoryjczyk mos., pretoryjka ż.
Wiktionary
urząd pretora
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) urząd pretora w starożytnym Rzymie
Wiktionary
IPA: prɛˈtura, AS: pretura
Wiktionary
rzecz. pretor
przym. pretorski
Wiktionary
umowa wstępna
SJP.pl
model samochodu marki Toyota
SJP.pl
wstępna weryfikacja ważności kart gotówkowych
SJP.pl
zapobieganie czemuś, zwłaszcza przestępstwom
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zapobieganie czynom i zjawiskom uważanym za niepożądane
(1.2) środ. oddział policji, którego zadaniem jest zapobieganie przestępczości
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Prewencja kryminalna polega między innymi na prowadzeniu pogadanek w szkołach.
(1.2) Przyślij mi tu paru rozgarniętych chłopaków z prewencji.
Wiktionary
IPA: prɛˈvɛ̃nt͡sʲja, AS: prevẽncʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. prewencyjność ż., prewentorium n., prewenter m., prewentor m.
przym. prewencyjny, prewentoryjny, prewentywny
przysł. prewencyjnie, prewentywnie
Wiktionary
(1.1) zapobieganie, profilaktyka
Wiktionary
dotyczący prewencji
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) służący zapobieganiu, prewencji
Wiktionary
(1.1) A już w roku 1810 wprowadzono cenzurę prewencyjną i odtąd zgodę na publikację trzeba było uzyskać przed drukiem dzieła.
Wiktionary
IPA: ˌprɛvɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: prevẽncyi ̯ny
Wiktionary
rzecz. prewencyjność ż., prewencja ż., prewentorium n., prewenter m., prewentor m.
przym. prewentoryjny, prewentywny
przysł. prewencyjnie, prewentywnie
Wiktionary
(1.1) zapobiegawczy, zaradczy, profilaktyczny; daw. prewentywny
Wiktionary
sanatorium przeznaczone dla osób zagrożonych jakąś chorobą lub skłonnych do pewnych chorób
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) sanatorium zapobiegawcze dla osób, które są zagrożone przez chorobę
Wiktionary
Prewentorium (z praeventor „idący naprzód, wyprzedzający”) – zamknięty zakład zapobiegawczo-leczniczy przeznaczony głównie dla dzieci i młodzieży, zagrożonych jakąś chorobą, najczęściej gruźlicą. Nazywany także sanatorium zapobiegawczym, w którym turnusy trwały trzy miesiące.
Wikipedia
(1.1) Wczoraj otworzono nowe prewentorium.
Wiktionary
IPA: ˌprɛvɛ̃nˈtɔrʲjũm, AS: prevẽntorʹi ̯ũm
Wiktionary
rzecz. prewencja ż., prewencyjność ż., prewenter m., prewentor m.
przym. prewentoryjny, prewencyjny, prewentywny
przysł. prewencyjnie, prewentywnie
Wiktionary
zapobieganie czemuś, zwłaszcza przestępstwom; prewencja
SJP.pl
cząstka słowotwórcza wyrazu, przedrostek, który występuje przed czasownikiem; przedrostek, prefiks
SJP.pl
ustęp, ubikacja, klozet
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. pot. ustęp, ubikacja, klozet
Wiktionary
(1.1) Radca chwilowo przeprosił zebranych, najwidoczniej zmierzając pospiesznie do prewetu.
Wiktionary
(1.1) wygódka, wychodek, pot. iron. sławojka, pot. grub. kibel, sracz
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) środ. poglądowy plik z grafiką lub fotografią o niskiej rozdzielczości
Wiktionary
1. skrót od: prezes (czytany jako cały, odmienny wyraz);
2. skrót od: prezydent (czytany jako cały, odmienny wyraz)
SJP.pl
skrót
(1.1) = prezydent
(1.2) = prezes
Wiktionary
(1.1) Styl, w jakim prez. Duda pogratulował Bidenowi „udanej kampanii”, przyciągnął uwagę amerykańskich mediów.
(1.2) Prez. Kaczyński zaangażował się w sprawę podatku od wiatraków.
Wiktionary
niezdolność dokładnego widzenia z bliskiej odległości, spowodowana upośledzeniem akomodacji oka, rozwijająca się w średnim wieku; starczowzroczność, presbiopia, presbyopia
SJP.pl
duchowny uprawniony do prowadzenia nabożeństw i sprawowania sakramentów; ksiądz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Do biskupa dołączyli prezbiterzy i diakoni.
(1.1) Prezbiter ubrany był w albę, stułę i czerwony ornat.
(1.1) Kiedy prezbiterowi wolno udzielić bierzmowania?
Wiktionary
rzecz. neoprezbiter m., prezbiterium n., prezbiterat m., prezbiterianin m., prezbiterianka ż., prezbiterianizm m.
przym. prezbiterialny, prezbiteriański
Wiktionary
(1.1) kapłan, ksiądz, duszpasterz
Wiktionary
drugi stopień sakramentu święceń we wspólnotach chrześcijańskich
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kośc. sakrament święceń w chrześcijaństwie;
(1.2) kośc. wykonywanie urzędu kapłańskiego wynikającego z sakramentu prezbiteratu (1.1)
Wiktionary
(1.1) Biskup udzielił święceń prezbiteratu.
(1.2) W pierwszym roku swojego prezbiteratu uczył dzieci religii.
(1.1-2) Możesz poczytać o prezbiteracie w „Katechizmie Kościoła Katolickiego”.
Wiktionary
rzecz. prezbiter m., prezbiterium n., neoprezbiter m., prezbiterianin m., prezbiterianka ż., prezbiterianizm m.
przym. prezbiterialny, prezbiteriański
Wiktionary
(1.1-2) kapłaństwo
Wiktionary
1. dotyczący prezbiterium, zawierający prezbiterium;
2. dotyczący prezbitera, związany z funkcją prezbitera
SJP.pl
członek odłamu wyznania protestanckiego nieuznającego episkopalnej organizacji Kościoła anglikańskiego
SJP.pl
odłam kalwinizmu, gdzie władzę sprawują wybierani przez wiernych starsi (prezbiterzy), nieuznający episkopalnej organizacji Kościoła anglikańskiego
SJP.pl
Prezbiterianizm (z gr. "πρεσβύτερος", „starszy”) – krąg protestanckich Kościołów reformowanych charakteryzujących się ustrojem opartym na władzy prezbiterów, czyli starszych zborów (duchownych i świeckich).
Wikipedia
członkini odłamu wyznania protestanckiego nieuznającego episkopalnej organizacji Kościoła anglikańskiego
SJP.pl
w kościele rzymskokatolickim: święcenia kapłańskie
SJP.pl
dotyczący prezbiterianizmu, prezbiterianów
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) rel. związany z prezbiterianizmem, prezbiterianami
Wiktionary
rzecz. neoprezbiter mos., prezbiterianizm mrz., prezbiterianin mos., prezbiterianka ż., prezbiterat mrz., prezbiter mos., prezbiterium n.
przym. prezbiterialny
Wiktionary
część kościoła rzymskokatolickiego z ołtarzem głównym, przeznaczona zasadniczo dla duchowieństwa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) archit. rel. przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;
(1.2) hist. rel. kolegialny organ zarządzający chrześcijańskim kościołem partykularnym;
Wiktionary
Prezbiterium, dawniej: chór kapłański – przestrzeń kościoła chrześcijańskiego tradycji łacińskiej, przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balaskami lub łukiem tęczowym i wyodrębnia się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter (ksiądz).
Wikipedia
IPA: ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm, AS: prezbʹiterʹi ̯ũm
Wiktionary
rzecz. prezbiter m., neoprezbiter m., prezbiterianin m., prezbiterianka ż., prezbiterianizm m., prezbiterat mrz.
przym. prezbiterialny, prezbiteriański
Wiktionary
(1.1) chór kapłański
(1.2) kolegium prezbiterów
Wiktionary
zdrobnienie od: prezent
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od prezent
Wiktionary
(1.1) Ania zawsze pamięta o moich urodzinach i ma dla mnie jakiś mały prezencik.
Wiktionary
rzecz. prezent m., prezenter mos.
Wiktionary
powierzchowność, zewnętrzna postawa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wygląd i sposób zachowania się jakiejś osoby, zazwyczaj atrakcyjny
Wiktionary
rzecz. prezenter m., prezent mrz.
czas. prezentować ndk.
Wiktionary
(1.1) aparycja, powierzchowność
Wiktionary
to, co się komuś darowuje, zwykle z jakiejś okazji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii
Wiktionary
(1.1) Ten prezent od babci był dla mnie wielką niespodzianką.
Wiktionary
IPA: ˈprɛzɛ̃nt, AS: prezẽnt
Wiktionary
rzecz. prezenter m., prezenterka ż., prezencja ż., prezentacja ż., prezentowanie n., sprezentowanie n., zaprezentowanie n., reprezentowanie n., reprezentacja ż., reprezentant m., reprezentantka ż.
:: zdrobn. prezencik m.
czas. prezentować ndk., sprezentować dk., zaprezentować dk., reprezentować ndk.
przym. prezentowy, prezentacyjny, reprezentacyjny, reprezentatywny
przysł. reprezentatywnie
Wiktionary
(1.1) podarunek, upominek, podarek, dar, suwenir
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wystawienie czegoś na pewnym forum
(1.2) zestaw slajdów
(1.3) książk. zapoznanie kogoś z kimś
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Prezentację wykorzystuje się między innymi podczas egzaminu maturalnego lub zawodowego, przedstawiania oferty swojej firmy, szkoleń pracowników, a nawet w czasie autoprezentacji (prezentacji siebie) na rozmowie kwalifikacyjnej.
(1.2) Przygotował ładną prezentację, ale w sali nie było rzutnika.
(1.3) Przy prezentacji uścisnęli sobie dłonie.
Wiktionary
IPA: ˌprɛzɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: prezẽntacʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. prezent mrz., prezenter m., prezenterka ż., prezentowanie n., zaprezentowanie n.
czas. prezentować ndk., zaprezentować dk.
przym. prezentacyjny
Wiktionary
(1.1) pokaz, demonstracja, zaprezentowanie
Wiktionary
Prezentacjonizm (immediatyzm) – stanowisko epistemologiczne, według którego podmiot w bezpośrednim poznaniu przedmiotu ma do czynienia z nim samym, a nie z jego reprezentacją. Stanowisko to konstytuują dwa elementy:
Wikipedia
posiadacz weksla wystawionego przez inna osobę; wierzyciel
SJP.pl
pieczęć przystawiona w kancelarii sądu, zawierająca datę wpływu pisma, liczbę załączników, uiszczenie opłaty itp.; presentata, datownik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) adnotacja stawiana na korespondencji wpływającej do instytucji
Wiktionary
stawianie się w pracy mimo złego stanu zdrowia; prezentyzm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która zapowiada audycje w radiu lub telewizji
(1.2) mężczyzna, który prezentuje strój stroje na pokazach mody
(1.3) osoba, która demonstruje towary na targach, wystawach
Wiktionary
Pr
Wikipedia
rzecz. prezencja ż., prezentowanie n., zaprezentowanie n., prezent m., prezencik m., reprezentowanie n., prezentacja ż., reprezentacja ż.
:: fż. prezenterka ż.
czas. prezentować ndk., zaprezentować dk., reprezentować ndk.
przym. prezenterski, reprezentatywny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta w mediach zapowiadająca lub prowadząca program
Wiktionary
(1.1) Ashley jest znaną osobistością w świecie geeków oraz rozchwytywaną aktorką i prezenterką.
Wiktionary
rzecz.
:: fm. prezenter m.
czas. prezentować
Wiktionary
członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Panien Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny
SJP.pl
członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Panien Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny
SJP.pl
Zgromadzenie Panien Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny ( Congregatio Virginum a Praesentatione Beatae Mariae Virginis) – żeńskie zgromadzenie zakonne powstałe w 1627 roku w Krakowie. Jego założycielką była Zofia Czeska. Nazwa pochodzi od łacińskiego terminu "praesentatio" – ofiarowanie. Klasztory sióstr prezentek funkcjonują w Rohatynie i Trembowli w archidiecezji lwowskiej na Ukrainie oraz w Rzymie.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prezentować.
Wiktionary
(1.1) Prawdziwym kijem w mrowisko okazał się zakaz prezentowania na boiskach symboli i gestów religijnych.
Wiktionary
IPA: ˌprɛzɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: prezẽntovãńe
Wiktionary
czas. prezentować
rzecz. prezent mrz., prezentacja ż., prezenter mos.
Wiktionary
czasownik
(1.1) pokazywać coś
czasownik zwrotny prezentować się
(2.1) wyglądać zwykle korzystnie
Wiktionary
(1.1) Natalia chętnie prezentuje swoją kolekcję pocztówek.
(1.1) Wystawa będzie prezentowana w swarzędzkim Gimnazjum
(2.1) Jej ludzie dobrze się prezentowali, zresztą niczego innego się po nich nie spodziewała.
Wiktionary
IPA: ˌprɛzɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: prezẽntovać
Wiktionary
rzecz. prezent mrz., prezencja ż., prezentowanie n., prezenter, prezenterka, prezentacja
czas. sprezentować dk.
Wiktionary
(1.1) pokazywać, omawiać
Wiktionary
poradnik lub zestaw propozycji prezentów na różne okazje
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z prezentem, dotyczący prezentu
Wiktionary
rzecz. prezent m.
Wiktionary
nadmierne przywiązywanie wagi do zwyczaju dawania prezentów
SJP.pl
zwolennik prezentyzmu
SJP.pl
dotyczący prezentyzmu
SJP.pl
1. stawianie się w pracy mimo złego stanu zdrowia; prezenteizm;
2. kierunek w teorii i metodologii historiografii uznający poznanie obiektywnej prawdy historycznej za niemożliwe
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) nauk. kierunek analizy historycznej, w którym ocena zdarzeń, faktów, poglądów z przeszłości jest dokonywana ze współczesnej perspektywy;
Wiktionary
Zobacz też: prezentyzm (filozofia czasu).
Prezentyzm (analiza historyczna) (z łac. "praesens" „obecny” i gr. "ismos" „wiedza”) – kierunek analizy historycznej polegający na ocenie zdarzeń, faktów, poglądów i ocen z przeszłości ze współczesnej perspektywy.
Wikipedia
przetwór mięsny w hermetycznych opakowaniach szklanych lub metalowych niepoddawany obróbce cieplnej
SJP.pl
1. gumowa osłonka nakładana na członek przed stosunkiem płciowym w celu uniknięcia zapłodnienia oraz zarażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową; kondom; kondon
2. dawniej: środek zapobiegawczy, ochronny (także w przenośni)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) seks. farm. mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;
Wiktionary
Prezerwatywa (anglicyzm "kondom") – mechaniczny środek antykoncepcyjny.
Wikipedia
(1.1) Prezerwatywa dość skutecznie chroni przed niepożądaną ciążą.
(1.1) Przez lata organizacje zabiegające o skuteczną prewencję miały potężnego przeciwnika w Kościele katolickim, który nie akceptował używania prezerwatyw.
Wiktionary
IPA: ˌprɛzɛrvaˈtɨva, AS: prezervatyva
Wiktionary
rzecz. prezerwant m.
Wiktionary
(1.1) kondom, pot. gumka, guma
Wiktionary
osoba kierująca instytucją, organizacją lub stowarzyszeniem; przewodniczący
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu
Wiktionary
(1.1) Profesor Leszek Balcerowicz, prezes Narodowego Banku Polskiego osobiście w Sandomierzu prezentuje dwuzłotową monetę z wizerunkiem ratusza na rewersie.
Wiktionary
IPA: ˈprɛzɛs, AS: prezes
Wiktionary
rzecz. prezesura ż., prezesowanie n.
:: fż. prezeska ż.
czas. prezesować ndk.
przym. prezesowski
Wiktionary
(1.1) przewodniczący
Wiktionary
zdrobnienie od: prezes
SJP.pl
prezes z żoną
SJP.pl
przestarzale: żona prezesa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żona prezesa
Wiktionary
(1.1) Ledwie pani prezesowa przyjeżdża do Warszawy, pan prezes wyjeżdża za granicę albo do którejś filii.
Wiktionary
rzecz. prezes m., prezesostwo n./mos.
czas. prezesować ndk.
Wiktionary
ekspresywnie: prezes
SJP.pl
1. stanowisko prezesa;
2. okres pełnienia funkcji przez prezesa
SJP.pl
dawniej: córka prezesa
SJP.pl
potocznie:
1. prezes;
2. prezydent
SJP.pl
1. przewodniczenie jakiejś instytucji, spotkaniu, zebraniu; przewodnictwo, prezydowanie;
2. dawniej: stanowisko prezydenta; prezydentura
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przewodniczenie
(1.2) prezydentura
Wiktionary
(1.1) Prezydencja szwedzka zaproponowała następujące, kompromisowe brzmienie przepisu dotyczącego ścigania z urzędu przestępstw dotyczących własności intelektualnej (…).
Wiktionary
rzecz. prezydent m., prezydentka ż., prezydentowa ż., prezydentówna ż., prezydentura ż., prezydium n., prezydenctwo n., prezydentostwo n., prezydowanie n., prezydenckość ż., prezydencyjność ż.
czas. prezydować
przym. prezydencki, prezydencjalny, prezydialny, prezydencyjny
przysł. prezydencko
Wiktionary
odnoszący się do prezydenta lub prezydentury, właściwy prezydentom
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący prezydenta lub prezydentury
Wiktionary
(1.1) W ostatnich wyborach prezydenckich prawybory w Partii Demokratycznej odbyły się w 39 stanach, zaś w Partii Republikańskiej w 38 stanach.
Wiktionary
rzecz. prezydent m., prezydentura ż., prezydentowa ż., prezydentka ż., prezydentowanie n., prezydencja ż., prezydentostwo n./mos.
Wiktionary
1. osoba stojąca na czele państwa będącego republiką;
2. najwyższy przedstawiciel władzy samorządowej w dużym mieście;
3. w niektórych państwach: przewodniczący jakiejś instytucji, organizacji itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) polit. głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;
(1.2) adm. w Polsce najwyższy przedstawiciel samorządu w miastach liczących ponad 100 tysięcy mieszkańców;
(1.3) sport. prezes
Wiktionary
Prezydent (łac. "praesidens", ’zasiadający na czele’) – najwyższy urząd w państwie będącym republiką, zazwyczaj jednoznaczny z pełnieniem funkcji jednoosobowej głowy państwa (choć występują od tej zasady wyjątki). W systemie prezydenckim prezydent jest również szefem rządu (np. w USA). Małżonkę prezydenta zwyczajowo określa się mianem "pierwszej damy".
Wikipedia
(1.1) W Polsce w wypadku śmierci prezydenta, jego funkcję do czasu przeprowadzenia wyborów pełni marszałek sejmu.
(1.2) Prezydent miasta na prawach powiatu także wydaje pozwolenie na budowę.
Wiktionary
IPA: ˈprɛzɨdɛ̃nt, AS: prezydẽnt
Wiktionary
rzecz. prezydentura ż., prezydentostwo n., prezydentowa ż., prezydentówna ż., prezydencja ż., prezydium n.
:: fż. prezydentka ż.
przym. prezydencki, prezydialny
Wiktionary
1. kobieta stojąca na czele państwa będącego republiką;
2. dawniej: prezeska, przewodnicząca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rzad. kobieta prezydent
Wiktionary
rzecz. prezydentura ż., prezydentowa ż., prezydentówna ż., prezydentostwo n., prezydencja ż., prezydium n.
:: fm. prezydent m.
przym. prezydencki, prezydialny
przysł. prezydencko
Wiktionary
prezydent z żoną
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) przest. prezydent z żoną
rzeczownik, rodzaj nijaki
(2.1) przest. urząd, godność prezydenta
Wiktionary
(1.1) Według ukazującego się w Waszyngtonie periodyku prawniczego „Legal Times” prezydentostwo nie podjęli jeszcze ostatecznej decyzji o górnym limicie wysokości datków.
Wiktionary
rzecz. prezydent m., prezydentowa ż., prezydencja ż., prezydentka ż.
przym. prezydencki
Wiktionary
przestarzale: małżonka prezydenta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żona prezydenta
Wiktionary
(1.1) Prezydent z prezydentową pozują do zdjęć.
Wiktionary
IPA: ˌprɛzɨdɛ̃nˈtɔva, AS: prezydẽntova
Wiktionary
rzecz. prezydent m., prezydentówna ż., prezydentura ż., prezydium n., prezydencja ż., prezydentostwo n., prezydentka ż., prezydentowanie n.
przym. prezydencki, prezydialny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pełnienie urzędu prezydenta
Wiktionary
rzecz. prezydent m., prezydentowa ż.
czas. prezydentować ndk.
przym. prezydencki
Wiktionary
syn prezydenta
SJP.pl
1. stanowisko prezydenta;
2. okres pełnienia funkcji przez prezydenta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. urząd, tytuł lub funkcja prezydenta
(1.2) polit. okres, gdy ktoś jest prezydentem
(1.3) polit. sposób, w jaki ktoś sprawuje władzę jako prezydent
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Aleksander Łukaszenka ma chyba jeszcze ochotę na prezydenturę.
(1.2) W czasie prezydentury George’a Busha Stany Zjednoczone toczyły wojnę z terroryzmem.
Wiktionary
IPA: ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura, AS: prezydẽntura
Wiktionary
rzecz. prezydent mos., prezydentowa ż., prezydentka ż., prezydencja ż.
przym. prezydencki, prezydialny
Wiktionary
(1.2) kadencja
Wiktionary
dawniej: córka prezydenta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) córka prezydenta
Wiktionary
rzecz. prezydent mos., prezydentka ż., prezydentowa ż., prezydencja ż.
przym. prezydencki
Wiktionary
1. dotyczący prezydium;
2. związany z przewodniczeniem
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) właściwy prezydium, typowy dla prezydium, dotyczący prezydium
Wiktionary
(1.1) Komendant wojewódzki zakończył swoje wystąpienie i wrócił za stół prezydialny.
Wiktionary
rzecz. prezydium n., prezydentura ż., prezydentowa ż., prezydentka ż., prezydent mos., prezydencja ż.
Wiktionary
1. organ kierowniczy jakiejś instytucji, składający się z wielu osób;
2. grupa osób przewodniczących zebraniu, posiedzeniu;
3. dawniej: ochrona, zwłaszcza wojskowa; załoga; garnizon
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) polit. organ kierowniczy organu kolegialnego;
Wiktionary
Prezydium – organ kierowniczy organu kolegialnego. Jednym z jego zadań jest kierowanie obradami organu.
Współczesnymi prezydiami w polskim porządku konstytucyjnym są m.in. Prezydium Rady Ministrów i Prezydium Sejmu.
W Rzeczypospolitej Obojga Narodów prezydium było nazwą jednostki podziału terytorialnego w Inflantach, a także nazwą załogi wojskowej fortu, zamku lub grodu.
Wikipedia
przym. prezydialny
rzecz. prezydentowa ż., prezydentka ż., prezydent mos., prezydencja ż.
Wiktionary
przewodniczyć, być prezesem
SJP.pl
przewodniczyć, być prezesem
SJP.pl
mit. gr. król Troi, mąż Hekuby; ojciec 40 dzieci (z Hekubą - 19 dzieci), m.in. Hektora, Parysa, Kasandry i Polikseny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Priam, ( Πρίαμος "Príamos"), Podarkes (stgr. Ποδάρκης "Podárkis") – w mitologii greckiej król Troi; jeden z bohaterów "Iliady" Homera.
Wnuk Ilosa, uchodził za syna Laomedona i nimfy Strymo, córki boga rzeki Skamander. Według "Iliady" miał 20 żon, a z nimi 50 synów oraz 12 córek. Był mężem Arisbe, córki Meropsa, a później Hekaby.
Wikipedia
IPA: prʲjãm, AS: prʹi ̯ãm
Wiktionary
rodzaj krótkiego wiersza popularnego w Niemczech w XV i XVI wieku, zakończonego dowcipnym lub pomysłowym zwrotem myśli
SJP.pl
dotyczący Priama, króla Troi wg mitologii greckiej
SJP.pl
mit. gr. bóg płodności i urodzaju, opiekun sadów, winnic i pól; Priapos
SJP.pl
Priap (gr. Πρίαπος Príapos, łac. Priapus) – w mitologii grecko-rzymskiej bóg płodności, zapewniający urodzaj.
Był synem Dionizosa lub Hermesa i Afrodyty. Opiekował się ogrodami, ich roślinnością (zwłaszcza drzewami) oraz winnicami.
W ogrodach często ustawiano posągi lub hermy przedstawiające Priapa z wyeksponowanym członkiem w stanie erekcji, przy których składano mu ofiary z pierwszych plonów.
Wikipedia
drobne obsceniczne utwory poetyckie; priapeja; priapeia
SJP.pl
Priapea – w starożytności krótkie epigramaty, o mniej lub bardziej obscenicznej treści, poświęcone bogu Priapowi.
Jako gatunek literacki wywodzą się z krótkich, anonimowych wierszyków, zapisywanych na hermach Priapa lub ścianach poświęconych mu kapliczek. Pierwsze wiersze poświęcone Priapowi, niezachowane do naszych czasów, stworzył grecki poeta Eufronios z Chersonezu. O Priapie pisał również Leonidas z Tarentu.
Wikipedia
drobne obsceniczne utwory poetyckie; priapeja; priapea
SJP.pl
drobne obsceniczne utwory poetyckie; priapea; priapeia
SJP.pl
długotrwały, bolesny i nie związany z pobudzeniem płciowym wzwód prącia, występujący głównie w chorobach ośrodkowego układu nerwowego
SJP.pl
Priapizm, ciągotka (łac. "priapismus", z gr. πριαπισμός = wzwód) – objaw chorobowy polegający na występowaniu długotrwałego, bolesnego wzwodu członka, który nie jest związany z podnieceniem lub pobudzeniem seksualnym. Nazwa "priapizm" wywodzi się od starożytnego boga Priapa, którego wizerunki przedstawiały mężczyznę z członkiem w stanie erekcji.
Wikipedia
mit. gr. bóg płodności i urodzaju, opiekun sadów, winnic i pól; Priap
SJP.pl
przedstawiciel typu drapieżnych, morskich zwierząt bezkręgowych; niezmogowiec
SJP.pl
typ drapieżnych, morskich zwierząt bezkręgowych; niezmogowce
SJP.pl
pejoratywnie: określenie regionu Europy obejmującego kraje nadbałtyckie (Litwę, Łotwę i Estonię), używane w kontekście historycznych związków z Rosją lub Związkiem Radzieckim; Pribałtyka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) pot. pejor. określenie krajów nadbałtyckich wywodzące się z języka rosyjskiego
Wiktionary
(1.1) (…) w państwach nadbałtyckich (nazywanych z rosyjska Pribałtika) będących prawie że bezpośrednimi sąsiadami Warmii i Mazur obciążenia podatkowe przedsiębiorczości i koszty pracy są nieco niższe (…)
Wiktionary
rzecz. Pribałtyka ż.
Wiktionary
(1.1) war. Pribałtyka; kraje bałtyckie
Wiktionary
pejoratywnie: określenie regionu Europy obejmującego kraje nadbałtyckie (Litwę, Łotwę i Estonię), używane w kontekście historycznych związków z Rosją lub Związkiem Radzieckim; Pribałtika
SJP.pl
PricewaterhouseCoopers (PwC) – globalna sieć przedsiębiorstw świadczących usługi księgowe, audytorskie i doradcze, utworzona w 1998 w wyniku połączenia Price Waterhouse oraz Coopers&Lybrand. Składa się z formalnie niezależnych przedsiębiorstw funkcjonujących w każdym państwie działania, które zrzeszone są w przedsiębiorstwie koordynującym PriceWaterhouseCoopers International Limited (PwCIL) z siedzibą w Londynie.
Wikipedia
[czytaj: prajd] model samochodu marki Kia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) społ. dzień dumy i widzialności osób LGBT+, święto godności, afirmacji samoakceptacji, dzień publicznego promowania równości społecznej ludzi nieheteronormatywnych, kultury różnorodności i kultury queer
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Z wieloma znajomymi spotykam się co roku na Pridzie w Warszawie.
Wiktionary
(1.1) Gay Pride, Dzień Dumy, LGBT Pride, LGBTQ Pride
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w zachodniej Słowacji;
Wiktionary
1. żartobliwie: przykaz (nakaz, rozkaz); prykaz;
2. w XVI–XVIII wieku: centralny urząd państwowy w Moskwie;
3. w XVI–XVII wieku: moskiewski oddział strzelców mniejszy od pułku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. rozkaz, nakaz
(1.2) hist. adm. w XVI–XVIII wieku: państwowy urząd centralny w Moskwie, podporządkowany carowi odpowiednik współczesnego ministerstwa
(1.3) hist. wojsk. w XVI–XVII wieku: moskiewski oddział strzelców mniejszy od pułku
Wiktionary
IPA: ˈprʲikas, AS: prʹikas
Wiktionary
odległość (interwał) między dwoma dźwiękami, notowanymi na tej samej wysokości
SJP.pl
tyczący się prima aprilis
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) książk. związany z prima aprilis, zrobiony na prima aprilis
Wiktionary
(1.1) Niektórzy nie lubią, a inni nie rozumieją primaaprilisowych żartów.
Wiktionary
IPA: ˌprʲĩmaːprʲilʲiˈsɔvɨ, AS: prʹĩm•aprʹilʹisovy
Wiktionary
rzecz. prima aprilis
wykrz. prima aprilis
Wiktionary
tancerka zespołu baletowego wykonująca główne partie w balecie
SJP.pl
Primabalerina (wł. "primaballerina" – pierwsza balerina) – pierwsza tancerka zespołu baletowego, wykonująca główne partie w balecie. Tytuł nadawany kiedyś przez władców (carów, królów, dyktatorów, namiestników), także przez niektórych prezydentów lub ministrów kultury, a nawet przez dyrektorów poszczególnych teatrów operowych.
Wikipedia
przestarzałe: ciesząca się rozgłosem śpiewaczka opery albo operetki; prymadonna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. pierwsza, najlepsza śpiewaczka operowa
Wiktionary
Primadonna (z wł. "prima donna" = pierwsza dama) – główna śpiewaczka operowa w teatrze operowym. Zwykle sopran.
Według stereotypu primadonna jest nieprzewidywalna, kapryśna, egoistyczna, ma wysokie mniemanie o własnej wartości. Toteż w języku polskim słowo to ma raczej konotację negatywną, groteskową. Modelowym archetypem primadonny jest np. postać La Carlotty w musicalu "Upiór w Operze".
Wikipedia
(1.1) diwa
Wiktionary
część dziennika chronologicznego w księgowości włoskiej
SJP.pl
dział zoologii zajmujący się ssakami naczelnymi; prymatologia
SJP.pl
[czytaj: prajm] potocznie: najlepsze lata, okres świetności
SJP.pl
Prime – mołdawska stacja telewizyjna. Powstała 1 września 1999 na mołdawskich częstotliwościach rosyjskiej telewizji "ORT".
Stacja emituje zarówno rodzime produkcje, jak i transmituje programy rosyjskiej stacji "Pierwyj kanał". Niektóre transmitowane w ten ostatni sposób produkcje i filmy opatrzone są napisami w języku rumuńskim.
Wikipedia
model samochodu marki Nissan
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
model samochodu marki Nissan
SJP.pl
Primera – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Cameron.
Wikipedia
[czytaj: prajmtajm] pora, w której dana stacja telewizyjna ma zwykle najwyższą oglądalność; prime time
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) bot. enol. jeden ze szczepów winororośli o czerwonych owocach, pochodzący z Chorwacji, uprawiany m.in. w południowych Włoszech i USA;
(1.2) enol. czerwone wino produkowane ze szczepu primitivo (1.1)
Wiktionary
Pr
Wikipedia
IPA: ˌprʲĩmʲiˈtʲivɔ, AS: prʹĩmʹitʹivo
Wiktionary
(1.1) zinfandel
(1.2) zinfandel
Wiktionary
po pierwsze
SJP.pl
Edwin Carlos "Eddie" Colón (ur. 21 grudnia 1982) znany pod pseudonimem ringowym jako Primo – portorykański wrestler występujący po drafcie ze SmackDown! w rosterze RAW, tworzył Tag-team ze swoim bratem Carlito. Primo jest skocznym i dobrym technicznie zawodnikiem. Często występował w WWE Superstars.
Wikipedia
prawo pierwszeństwa dziedziczenia przez najstarszego syna lub najstarszego potomka w linii prostej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dziedziczenie przez najstarszego w rodzie;
Wiktionary
Primogenitura (od primo genitus „pierworodny, najstarszy (z synów)”) – prawo pierwszeństwa w dziedziczeniu tronu, majątku, majoratu itp., przysługujące najstarszemu synowi lub najstarszemu potomkowi w linii prostej; pierworództwo. Stosowana była w feudalizmie w celu zachowania niepodzielności dóbr szlacheckich.
Wikipedia
IPA: ˌprʲĩmɔɡɛ̃ɲiˈtura, AS: prʹĩmogẽńitura
Wiktionary
(1.1) pierworództwo, pierworodztwo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego w obwodzie królewieckim w Rosji;
Wiktionary
Primorsk (ros. Приморск, pol. Rybaki, d. też "Fyszuzy", lit. "Žuvininkai", niem. "Fischhausen") – osiedle typu miejskiego (do 2005 miasto) w obwodzie królewieckim w Rosji (2118 mieszkańców w 2006).
Miejscowość położona nad najdalej na północ wysuniętą częścią Zalewu Wiślanego (Zatoka Rybacka), ok. 35 km na zachód od Królewca i 10 km na północ od Bałtijska.
Wikipedia
przym. primorski
Wiktionary
(1.1) Rybaki; hist. Fyszhuza
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
roślina o barwnych kwiatach, kwitnąca zwykle wiosną; pierwiosnek, pierwiosnka, prymulka, prymula
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. w starożytnym Rzymie w okresie republiki: członek senatu umieszczony na pierwszym miejscu na liście senatorów
2. w okresie wczesnego cesarstwa rzymskiego: nieoficjalny tytuł noszony przez cesarzy
3. w średniowiecznej Polsce w okresie rozbicia dzielnicowego: książę mający władzę zwierzchnią nad dzielnicami
SJP.pl
Princeps (l.mn. "principes") – łaciński termin oznaczający „ten, który zajmuje pierwsze miejsce, pierwszy”, używany w różnych okresach historycznych w odniesieniu do sprawujących władzę.
Od tytułu tego pochodzi angielskie słowo "prince" i niemieckie "Prinz".
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. sukienka, zazwyczaj bez rękawów, lekko rozszerzana u dołu
Wiktionary
IPA: prʲĩnˈt͡sɛska, AS: prʹĩnceska
Wiktionary
marka produktów cukierniczych
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: pręSES] dopasowana suknia kobieca, nieprzecinana w talii, noszona od połowy XIX wieku do lat 30. XX wieku
SJP.pl
[czytaj: prinsten] nazwa wielu miast w USA
SJP.pl
Princeton – miasto w stanie New Jersey, w Stanach Zjednoczonych, w zespole miejskim Trenton, w hrabstwie Mercer County.
Princeton jest ośrodkiem naukowym najbardziej znanym z Uniwersytetu Princeton (założonego w 1746 jako College of New Jersey w Elizabeth, w 1756 przeniesionego do Princeton) oraz kilku uczelni i instytutów badawczych (wśród nich Institute for Advanced Study).
Wikipedia
[czytaj: prinstoński] przymiotnik od: Princeton (uniwersytet lub jedna z wielu miejscowości w USA)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Princeton, dotyczący Princeton (miasta w stanie New Jersey)
Wiktionary
(1.1) W princetońskiej szkole podyplomowej wydziały fizyki i matematyki miały wspólną świetlicę, gdzie codziennie o czwartej po południu piliśmy herbatę.
Wiktionary
rzecz. Princeton n.
Wiktionary
w organach: podstawowy głos manuałowy i pedałowy; pryncypał
SJP.pl
z łaciny: głównie, przede wszystkim
SJP.pl
rodzina ptaków z rodziny chwastówkowatych
SJP.pl
Prinia – rodzaj ptaków z podrodziny prinii (Priniinae) w obrębie rodziny chwastówkowatych (Cisticolidae).
Wikipedia
wydrukowane (formuła umieszczana zwykle na książkach)
SJP.pl
rodzaj dinozaura z rodziny nodozaurów
SJP.pl
Priodontognat ("Priodontognathus") – ankylozaur z rodziny nodozaurów (Nodosauridae).
Wikipedia
patogenna cząstka białkowa, przenosząca się między organizmami, zdolna do powielania się
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biochem. nieprawidłowo pofałdowane białko mające zdolność do samodzielnego rozprzestrzeniania się poprzez zmianę struktury innych białek, wywołujące u zwierząt i ludzi choroby neurodegeneracyjne;
Wiktionary
(1.1) Wiadomo bowiem, że w początkowej fazie infekcji to w tym właśnie narządzie priony produkują swoje kopie.
Wiktionary
IPA: prʲjɔ̃n, AS: prʹi ̯õn
Wiktionary
przym. prionowy
Wiktionary
roślina ozdobna z rodziny turniowatych
SJP.pl
sprawy, zdarzenia wcześniejsze
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od priorytet
Wiktionary
rzecz. priorytet m.
Wiktionary
1. prawo do czegoś przed innymi; pierwszeństwo;
2. bardzo ważna sprawa, którą należy załatwić w pierwszej kolejności;
3. potocznie: przesyłka priorytetowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pierwszeństwo przysługujące czemuś
(1.2) coś, co ma pierwszeństwo przed czymś innym; sprawa/kwestia bardzo ważna
Wiktionary
(1.1) [...] Rząd japoński przyznał priorytet rozwojowi technologii budowy mikrourządzeń. [...] (z [http://www.sprawozdania.info/nanotechnologie.php Internetu])
(1.2) Posłowie ustalali priorytety polskiej polityki zagranicznej.
Wiktionary
IPA: prʲjɔˈrɨtɛt, AS: prʹi ̯orytet
Wiktionary
przym. priorytetowy
przysł. priorytetowo
rzecz. priorytecik mrz.
Wiktionary
(1.1) pierwszeństwo, prymat
Wiktionary
przysłówek
(1.1) uznając pierwszeństwo
Wiktionary
rzecz. priorytet mrz.
przym. priorytetowy
Wiktionary
taki, któremu przyznano priorytet
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający pierwszeństwo
Wiktionary
rzecz. priorytet mrz.
przysł. priorytetowo
Wiktionary
(1.1) kluczowy
Wiktionary
nadawać priorytet, ustalać kolejność ważności zadań lub czynności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przyrząd
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
największe miasto i zarazem stolica Kosowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;
Wiktionary
Prisztina (alb. "Prishtinë", "Prishtina", serb. Приштина, "Priština") – stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju, w Górach Dynarskich, w kotlinie Kosowe Pole. Od północnej i wschodniej części miasto otaczają wzgórza, sięgające 700 m n.p.m. Prisztina jest też stolicą regionu o tej samej nazwie.
Wikipedia
przym. prisztiński
Wiktionary
mieszkaniec Prisztiny
SJP.pl
mieszkanka Prisztiny
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prisztiną, dotyczący Prisztiny
Wiktionary
rzecz. Prisztina ż.
Wiktionary
[czytaj: pe-ER-i-te-FAŁ albo pe-ER-i-te-WU] skrót od: Polskie Radio i Telewizja
SJP.pl
[czytaj pri-us] model samochodu marki Toyota
SJP.pl
środowiskowo:
1. prywatna komunikacja między dwoma internautami;
2. internetowa wiadomość prywatna
SJP.pl
nieetatowy wykładowca niemieckiej wyższej uczelni, otrzymujący wynagrodzenie bezpośrednio z czesnego uczniów
SJP.pl
Privatdozent (z niem. docent prywatny) – termin oznaczający w krajach niemieckojęzycznych specyficzną pozycję pracownika naukowego, który po uzyskaniu stopnia doktora uzyskał habilitację i wykłada na uczelni. Instytucja "Privatdozentów" pojawiła się w Prusach na początku XIX wieku.
Wikipedia
łac.
1. prywatnie;
2. poufnie
SJP.pl
proces przystosowania się osadzonego do warunków panujących w zakładzie karnym
SJP.pl
Prizonizacja – proces przystosowania się człowieka (osadzonego) do warunków panujących w zakładzie karnym lub areszcie śledczym. Polega na przyswojeniu wartości, norm i wzorów zachowania, które występują w społeczności więziennej. Dotyczą one np. spożywania posiłków, ubierania się, zachowania względem więziennej administracji czy posługiwania się gwarą więzienną. Koncepcję prizonizacji stworzył amerykański socjolog i funkcjonariusz więzienny Donald Clemmer.
Wikipedia
[czytaj: pe-er-EL] skrót od: Polska Rzeczpospolita Ludowa; Peerel (potocznie)
SJP.pl
skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) = hist. polit. Polska Rzeczpospolita Ludowa;
skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki
(2.1) = biol. prolaktyna;
Wiktionary
(1.1) PRL to niezbyt przyjemny okres historii Polski.
(1.1) Za PRL-u najbardziej denerwowały mnie kolejki do sklepów.
(2.1) U kobiet karmiących piersią PRL hamuje wydzielanie FSH i LH.
Wiktionary
IPA: pɛ‿ːr‿ˈɛl, AS: p•‿er‿el
Wiktionary
(1.1)
:: rzecz. peerel m., Peerel m., PRL-owiec m., peerelowiec mos.
:: przym. PRL-owski, peerelowski
Wiktionary
(1.1) pot. peerel, Peerel
Wiktionary
[czytaj: pe-erelowiec] zwolennik PRL-u i panującego w nim ustroju; peerelowiec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. hist. obywatel PRL
Wiktionary
(1.1) Wszyscy PRL-owcy mieli takie same mieszkania, takie same meble, takie same puste lodówki.
Wiktionary
rzecz. Peerel mrz., peerel mrz., Peerelowiec mos., peerelowiec mos.
przym. PRL-owski, peerelowski
Wiktionary
→ PRL (Polska Rzeczpospolita Ludowa); peerelowski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący PRL-u
Wiktionary
(1.1) W PRL-owskich Katowicach wielu przybyszów spoza Śląska znajdowało zatrudnienie.
Wiktionary
rzecz. Peerel mrz., peerel mrz., PRL-owiec mos., Peerelowiec mos., peerelowiec mos.
przym. peerelowski
Wiktionary
skrót od: Powiatowa Rada Narodowa
SJP.pl
książkowo: za kimś, za czymś (np. Do niedawna w tej sprawie był anty, a teraz już jest pro.)
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: będący „za”, sprzyjający, popierający coś
Wiktionary
internetowy ruch społeczny promujący anoreksję; pro ana, Pro-Ana
SJP.pl
Pro-ana ("professional-ana", z ang. „profesjonalna ana [anoreksja]”, lub "pro-anorexia", czyli „za anoreksją”) – termin odnoszący się do zjawiska promowania anoreksji jako świadomego wyboru oraz pożądanego stylu życia, a także do negowania faktu, że stanowi ona chorobę.
Wikipedia
[czytaj: pro czojs] określenie organizacji lub ruchów społecznych popierających aborcję i inne prawa reprodukcyjne
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) ogół ruchów społecznych i organizacji, które opowiadają się za legalizacją aborcji;
Wiktionary
Pro-choice (ang. „za wyborem, na rzecz wyboru”) – ogół ruchów społecznych i organizacji opowiadających się za legalizacją aborcji.
Wikipedia
(1.1) Nie ma tam ani silnej opozycji wobec aborcji, ani silnego stronnictwa prawa do praktyki pro-choice.
(1.1) Aktywiści z organizacji pro-choice nie tylko rozpoczęli serię manifestacji przeciwko restrykcyjnym przepisom, ale także przekonali do swoich racji wielu ekspertów.
Wiktionary
rzecz. pro-choicer
Wiktionary
[czytaj: proczojser] członek organizacji lub ruchu opowiadającego się za legalizacją aborcji; prochoicer
SJP.pl
sprzyjający ochronie środowiska; proekologiczny
SJP.pl
[czytaj: pro lajf] określenie organizacji lub ruchów społecznych prowadzących działalność naukową, wychowawczą i edukacyjną w celu obrony życia człowieka od poczęcia do śmierci; pro life
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) społ. polit. ideologia i ruch społeczny (głównie religijny) głoszący pogląd istnienia życia ludzkiego od powstania zygoty oraz przeciwstawiający się aborcji i eutanazji;
przymiotnik
(2.1) opowiadający się za zakazem aborcji i eutanazji
Wiktionary
(2.1) Wraz z żoną Barbarą stworzył najbardziej przejrzysty i udokumentowany medycznie system edukacji pro-life.
Wiktionary
rzecz. pro-lifer m., prolifer m., proliferka ż., pro-liferka ż.
Wiktionary
(1.1) pejor. zygotarianizm
Wiktionary
[czytaj: prolajfer] osoba głosząca prawo do życia człowieka od poczęcia do naturalnej śmierci; prolifer, prolajfer
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) społ. pot. zwolennik zakazu aborcji, zwolennik ruchu pro-life
Wiktionary
(1.1) Kilku pro-liferów rozdawało ulotki przed urzędem miejskim.
Wiktionary
rzecz. prolifer m.
:: fż. proliferka ż., pro-liferka ż.
przym. pro-life
Wiktionary
(1.1) prolifer, pejor. zygotarianin
Wiktionary
[czytaj: prolajferka] członkini organizacji lub ruchu prowadzącego działalność naukową, wychowawczą i edukacyjną w celu obrony życia człowieka od poczęcia do śmierci; proliferka
SJP.pl
[czytaj: promija] środowiskowo: internetowy ruch społeczny promujący bulimię; pro mia, Pro-Mia, Pro Mia
SJP.pl
sprzyjający Prawu i Sprawiedliwości, popierający Prawo i Sprawiedliwość; propisowski
SJP.pl
[czytaj: propeowski] sprzyjający Platformie Obywatelskiej, popierający Platformę Obywatelską; propeowski
SJP.pl
zwolennik prawa do przerywania ciąży; aborcjonista, aborcjonalista
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zwolennik dopuszczalności aborcji
Wiktionary
zwolenniczka prawa do przerywania ciąży; aborcjonistka
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z poparciem prawa do wykonywania aborcji
Wiktionary
(1.1) Również inne instytucje unijne angażują się stanowczo po stronie proaborcyjnej i uznają aborcję za podstawowe prawo człowieka.
Wiktionary
postawa charakteryzująca się przewidywaniem i działaniem z wyprzedzeniem, wychodzeniem z inicjatywą bez zewnętrznego przymusu, decydowaniem o kształcie własnego życia
SJP.pl
Pr
Wikipedia
przewidujący i działający z wyprzedzeniem, wychodzący z inicjatywą bez zewnętrznego przymusu, decydujący o kształcie własnego życia
SJP.pl
będący po stronie aliantów, sprzyjający aliantom
SJP.pl
sprzyjający piciu alkoholu
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) sprzyjający Stanom Zjednoczonym lub Amerykanom, popierający Stany Zjednoczone i wszystko, co amerykańskie
Wiktionary
(1.1) Niedługo prawdziwy patriotyzm będzie polegał na tym, że trzeba będzie być prorosyjskim, proamerykańskim lub proangielskim.
Wiktionary
IPA: ˌprɔãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: proãmerykãĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. proamerykańskość ż.
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co proamerykańskie; cecha tych, którzy są proamerykańscy
Wiktionary
przym. proamerykański
Wiktionary
skondensowany garbnik naturalny
SJP.pl
wywołujący lub nasilający zaburzenia rytmu serca (arytmie)
SJP.pl
sprzyjający, przychylny Austrii, popierający jej politykę
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) taki, który sprzyja, okazuje przyjaźń Azerbejdżanowi i Azerom
(1.2) taki, który jest przejawem sprzyjania Azerbejdżanowi i Azerom
Wiktionary
(1.1) Jednym z przywódców Unii Celnej jest proazerski prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew.
(1.2) Amerykanie, Francuzi, Anglicy, Turcy w ramach KBWE zajmowali coraz bardziej proazerskie stanowisko.
Wiktionary
rzecz. Azerbejdżan mrz., Azer mos., Azerka ż., Azerbejdżanin mos., Azerbejdżanka ż., azerskość ż., proazerskość ż., proazerbejdżańskość ż., antyazerskość ż., antyazerbejdżańskość ż., azerski mrz.
przym. azerski, azerbejdżański, proazerbejżański, antyazerski, antyazerbejdżański
Wiktionary
(1.1-2) proazerbejżański
Wiktionary
skrót od: proboszcz (czytany jako cały, odmienny wyraz)
SJP.pl
skrót
(1.1) = kośc. proboszcz
Wiktionary
(1.1) Z głębokim żalem zawiadamiamy, że do Domu Ojca odszedł drogi nam wszystkim śp. ks. prob. Marian Derkaczewski.
Wiktionary
dotyczący probabilistyki
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rel. filoz. związany z probabilizmem
(1.2) mat. związany z probabilistyką
Wiktionary
IPA: ˌprɔbabʲilʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: probabʹilʹistyčny
Wiktionary
rzecz. probabilizm m., probabilistyka ż.
przysł. probabilistycznie
Wiktionary
dział matematyki - rachunek prawdopodobieństwa; teoria prawdopodobieństwa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mat. dział matematyki, który bada prawidłowości występujące w zdarzeniach losowych
Wiktionary
przym. probabilistyczny
Wiktionary
doktryna zapoczątkowana przez sceptyków, według której człowiek powinien się kierować w teorii i w praktyce zasadami prawdopodobnymi
SJP.pl
Probabilizm (z łac. "probabilis" – prawdopodobny) – system etyczny stwierdzający, że w razie wątpliwości co do zastosowania zasad moralnych w danej sytuacji można iść za opinią prawdopodobną, choćby nawet opinia przeciwna była od niej bardziej prawdopodobna.
Wikipedia
w niektórych zakonach: okres próbny poprzedzający nowicjat; również sam nowicjat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. ogół instytucji i działań służących resocjalizacji i prewencji kryminalnej;
(1.2) rel. przygotowanie kandydatów do zakonu
(1.3) rel. okres próbny przed nowicjatem
Wiktionary
na
Wikipedia
rzecz. probant mos., probantka ż.
przym. probacyjny
Wiktionary
(1.2) nowicjat
Wiktionary
→ probacja
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z probacją, dotyczący probacji
Wiktionary
rzecz. probacja ż., probant m., probantka ż.
Wiktionary
rodzaj roślinożernego dinozaura z nadrodziny hadrozauroidów
SJP.pl
Probaktrozaur ("Probactrosaurus") – roślinożerny dinozaur z nadrodziny hadrozauroidów (Hadrosauroidea).
Żył we wczesnej kredzie (ok. 120-100 mln lat temu) na terenach wschodniej Azji. Długość ciała ok. 5-6 m, wysokość ok. 2,5 m, ciężar ok. 1 t. Jego szczątki znaleziono w Chinach (Mongolia Wewnętrzna).
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) przychylny Bangladeszowi lub Banglijczykom, popierający Bangladesz lub Banglijczyków, działający na korzyść Bangladeszu
Wiktionary
przym. bangladeski
rzecz. Banglijczyk mos., Banglijka ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) przychylny Bangladeszowi lub Banglijczykom, popierający Bangladesz lub Banglijczyków, działający na korzyść Bangladeszu
Wiktionary
przym. bangladeski
rzecz. Banglijczyk mos., Banglijka ż.
Wiktionary
kandydat do zakonu w okresie probacji; nowicjusz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. kandydat do zakonu odbywający probację
(1.2) daw. człowiek mający w czymś doświadczenie, obeznanie
Wiktionary
Probant:
Wikipedia
rzecz. probacja ż.
:: fż. probantka
przym. probacyjny
Wiktionary
(1.1) nowicjusz
(1.2) praktyk, znawca, koneser
Wiktionary
kandydatka do zakonu w okresie nowicjatu; nowicjuszka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. kandydatka do zakonu
Wiktionary
rzecz. probacja ż.
:: fm. probant mos.
przym. probacyjny
Wiktionary
nabrzmiała końcówka strzępki grzybów wyższych
SJP.pl
Probazydium ( probasidium) – u grzybów jest to młoda forma podstawki ("basidium"), w której dwa oddzielne i haploidalne jądra łączą się z sobą tworząc diplont (jądro diploidalne) o diploidalnej liczbie chromosomów, zamiast wcześniejszego stanu dikariotycznego (dikarionu). Jest to proces kariogamii. Początkowo termin ten dotyczył tylko teliospor i ustilospor u grzybów zaliczanych do klasy "Ustilaginomycetes", później zaczęto go stosować do wszystkich grzybów w typie podstawczaków ("Basidiomycota").
Wikipedia
[czytaj: prołb] model samochodu marki Ford
SJP.pl
sprzyjający Białorusi, Białorusinom
SJP.pl
probierz, probierca;
1. osoba zajmująca się badaniem próbek i ustalaniem jakości towaru, wyrobu;
2. specjalista ustalający próbę wyrobów z metalu szlachetnego
SJP.pl
probierz, probier;
1. osoba zajmująca się badaniem próbek i ustalaniem jakości towaru, wyrobu;
2. specjalista ustalający próbę wyrobów z metalu szlachetnego
SJP.pl
dotyczący sprawdzania zawartości i jakości różnych substancji, surowców i wyrobów
SJP.pl
1. dział zakładu przemysłowego, w którym sprawdza się jakość wyrobów;
2. lokal przeznaczony na degustację win i potraw
SJP.pl
ustalanie zawartości metali szlachetnych w stopach; ustalanie jakości stopów
SJP.pl
Probiernictwo – badanie i cechowanie wyrobów z metali szlachetnych i ich stopów.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) sztuka mająca na celu dochodzenie wartości rud, metalów i innych produktów hutniczych
Wiktionary
(1.1) Na uniwersytecie wykładane są: fizyka, geologia oraz probierstwo.
Wiktionary
IPA: prɔˈbʲjɛrstfɔ, AS: probʹi ̯erstfo
Wiktionary
rzecz. probierca, probier, probiernictwo
Wiktionary
(1.1) próba (metalu)
Wiktionary
1. miernik służący za podstawę oceny czegoś; kryterium, sprawdzian;
2. przyrząd do sprawdzania składu ciał stałych i płynnych;
3. osoba zajmująca się badaniem próbek i ustalaniem jakości towaru, wyrobu; probierca;
4. specjalista ustalający próbę wyrobów z metalu szlachetnego; probierca
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający cechy probiotyku
Wiktionary
rzecz. probiotyk mrz.
Wiktionary
kultura bakterii lub drożdży pozytywnie oddziałująca na organizm człowieka poprzez działalność w przewodzie pokarmowym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej;
Wiktionary
Ni
Wikipedia
(1.1) Kapusta kiszona jest znacznie tańsza niż suplementy diety, które można kupić w sklepach ze zdrową żywnością, i jest o wiele bogatsza w probiotyki, tj. bakterie kwasu mlekowego.
(1.1) Trzeba pamiętać o stosowaniu probiotyków […], które przywracają prawidłową florę jelitową.
Wiktionary
IPA: prɔˈbʲjɔtɨk, AS: probʹi ̯otyk
Wiktionary
przym. probiotyczny
Wiktionary
popierający biurokrację, sprzyjający przerostowi formalistyki w działaniu urzędów
SJP.pl
sprzyjający biznesowi
SJP.pl
1. poważne zagadnie, wymagające rozstrzygnięcia;
2. potocznie: trudność, kłopot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia
(1.2) interesujące zagadnienie
(1.3) szach. zadanie szachowe
Wiktionary
(1.1) Moi rodzice poprosili moją nauczycielkę, aby zwracała większą uwagę na moje problemy z ortografią.
(1.2) Problem uzyskania złota z ołowiu nie dawał mu spokoju.
(1.3) Jego największą pasją było układanie i rozwiązywanie problemów szachowych.
Wiktionary
IPA: ˈprɔblɛ̃m, AS: problẽm
Wiktionary
rzecz. problemat m., problemacik m., problematyka ż., problematyczność ż., problemowość ż., problemista m., problemistka ż., prolematyzowanie n.
:: zdrobn. problemik m.
czas. problematyzować ndk.
przym. problemowy, problematyczny
przysł. problemowo, problematycznie
Wiktionary
(1.1) kłopot; pot. ambaras, bieda, gips, kanał, kram, pasztet, pierepałka, zgryz
(1.2) kwestia, punkt, pytanie, zagadnienie; pot. łamigłówka, twardy orzech do zgryzienia, zagwozdka
Wiktionary
zdrobnienie od: problem
SJP.pl
przestarzałe: poważna sprawa wymagająca przemyślenia; problem
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób problematyczny
Wiktionary
rzecz. problem mrz., problematyczność ż.
przym. problematyczny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: problematycznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: problematyczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co problematyczne; cecha tych, którzy są problematyczni
Wiktionary
rzecz. problem m., problemik m., problemowość ż., problemista m., problemistka ż., problemat m., problemacik m., problematyka ż., problematyzacja ż., problematyzowanie n.
czas. problematyzować
przym. problematyczny, problemowy
przysł. problematycznie
Wiktionary
(1.1) niepewność, niemiarodajność
Wiktionary
budzący wątpliwości, stanowiący problem; niepewny, wątpliwy, niejednoznaczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) budzący zastrzeżenia lub niepewny
Wiktionary
IPA: ˌprɔblɛ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: problẽmatyčny
Wiktionary
rzecz. problemista mos., problem m., problemik m., problemat m., problemacik m., problematyka ż., problematyzacja ż., problematyczność ż., problematyzowanie n.
czas. problematyzować
przym. problemowy
przysł. problematycznie
Wiktionary
(1.1) niepewny, niemiarodajny, niewiarygodny, wątpliwy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ogół problemów związanych z jakąś dziedziną
Wiktionary
(1.1) Problematyka kantowskiej filozofii prawa ściśle wiąże się z problematyką filozofii polityki, jak i historiozofią, ponieważ dotyczy związków między polityką i moralnością oraz dziejowego postępu ludzkości poprzez rozwój i doskonalenie prawa.
Wiktionary
przym. problematyczny
rzecz. problemista mos., problem mrz., problematyczność ż.
Wiktionary
ujmowanie zjawisk w kategoriach problemów
SJP.pl
zdrobnienie od: problem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. problem
Wiktionary
rzecz. problemista mos., problem mrz., problematyczność ż.
przym. problematyczny
Wiktionary
szachista komponujący zadania szachowe; kompozytor szachowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) szach. szachista, który układa zadania szachowe
Wiktionary
rzecz. problemistyka ż., problem m., problemik m., problematyka ż., problematyczność ż., problematyzacja ż.
:: fż. problemistka ż.
przym. problemowy, problematyczny
Wiktionary
(1.1) kompozytor szachowy
Wiktionary
→ problemista; kompozytorka szachowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szach. szachistka, który układa zadania szachowe
Wiktionary
rzecz. problemista mos., problem mrz., problematyczność ż.
Wiktionary
dział sztuki szachowej zajmujący się komponowaniem niezwykle wyszukanych form zadań szachowych
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób problemowy
Wiktionary
rzecz. problem mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co problemowe; cecha tych, którzy są problemowi
Wiktionary
przym. problemowy
rzecz. problem mrz., problematyczność ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który stwarza problemy
Wiktionary
rzecz. problemowość ż., problemista mos., problem mrz., problematyczność ż.
przym. problematyczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. problem
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. jednostka administracyjna kościołów chrześcijańskich; parafia;
2. stanowisko, urząd proboszcza;
3. siedziba proboszcza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) domena proboszcza
(1.2) urząd proboszcza
(1.3) dom lub siedziba proboszcza
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. proboszcz m., proboszczówka ż.
czas. proboszczować ndk.
przym. proboszczowy, proboszczowski
Wiktionary
(1.1) parafia
(1.3) plebania
Wiktionary
ksiądz zarządzający parafią
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) kośc. ksiądz zarządzający parafią;
Wiktionary
Proboszcz (z niem. "Propst", a to od łac. "praepositus", przełożony; łac. odpowiednik to "parochus", z gr. "πάροικος" "paroikos", sąsiad), pleban (łac. "plebanus" od "plebs" lud) – duchowny, na ogół w stopniu prezbitera, zarządzający gminą kościelną (parafią).
Wikipedia
(1.1) Na żywieckim rynku Trzech Króli, reprezentujących poszczególne parafie żywieckie, przywita burmistrz miasta oraz proboszczowie żywieccy.
Wiktionary
IPA: ˈprɔbɔʃt͡ʃ, AS: probošč
Wiktionary
rzecz. probostwo n., probościna m., proboszczówka ż., Proboszczów m., Proboszczewice nmos., Proboszczowice nmos.
przym. proboszczowski, proboszczowy
Wiktionary
(1.1) przest. paroch, pleban; gw. Górny Śląsk farorz
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
być proboszczem, zarządzać parafią
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) przym. od proboszcz
Wiktionary
Proboszczowski ("Rola odmienna V", "Rolicz") – polski herb szlachecki, odmiana herbu Rola z nobilitacji.
Wikipedia
(1.1) W 1779 roku przedborska szkoła mieściła się za karczmą proboszczowską, na rogu kościoła.
Wiktionary
IPA: ˌprɔbɔʃˈt͡ʃɔfsʲci, AS: proboščofsʹḱi
Wiktionary
rzecz. probostwo n., proboszcz
przym. proboszczowy
Wiktionary
(1.1) proboszczowy
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) należący do proboszcza
Wiktionary
rzecz. proboszcz mos., probostwo n., probościna m., proboszczówka ż., Proboszczów m., Proboszczewice nmos., Proboszczowice nmos., Proboszczowski m., Proboszczowska ż., Proboszczewski m., Proboszczewska ż., Proboszcz m./ż.
przym. proboszczowski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) napój alkoholowy
Wiktionary
rzecz. probostwo n., proboszcz mos.
przym. proboszczowy
Wiktionary
kontrolować, poddawać próbie
SJP.pl
Probołowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Złota. Ma status sołectwa.
Przez wieś przebiega szlak Małopolska Droga św. Jakuba.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) polit. taki, który opowiada się za opuszczeniem Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię
(1.2) polit. taki, który świadczy o lub jest wyrazem poparcia wobec opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię
Wiktionary
(1.1) Probrexitowy poseł torysów Mark Francois ocenił, że zagłosuje przeciwko niemu co najmniej 84 konserwatystów.
Wiktionary
(1.1) probrexitowski
(1.2) probrexitowski
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co probrytyjskie; cecha tych, którzy są probrytyjscy
Wiktionary
przym. probrytyjski
Wiktionary
małe cylindryczne naczynie laboratoryjne, najczęściej szklane, służące do przeprowadzania prostych reakcji chemicznych; próbówka (regionalnie)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;
(1.2) elektr. pot. wkrętak neonowy
Wiktionary
Probówka (próbówka) – rodzaj drobnego sprzętu laboratoryjnego w kształcie walcowatego naczynia.
Tradycyjne probówki (A na rysunku) są zwykle wykonywane ze szkła i mają postać szklanej rurki z jednej strony zamkniętej okrągłym dnem, a z drugiej swobodnie otwartej.
Wikipedia
(1.1) Profesor z rozwichrzoną czupryną przelewał z retorty do retorty mętną białawą ciecz, mieszał ją z substancjami, zawartymi w szeregach probówek, przygotowując jakąś reakcję.
Wiktionary
rzecz. próbówka ż., probierz m., próba ż., próbka ż., próbowanie n., spróbowanie n., próbnik m.
czas. próbować ndk., spróbować dk.
przym. probówkowy, próbówkowy, probierczy
Wiktionary
(1.1) próbówka; przest. epruwetka
(1.2) wkrętak neonowy, neonówka, tester fazy
Wiktionary
skrót od: procent (czytany jako cały, odmienny wyraz)
SJP.pl
skrót
(1.1) = procent
Wiktionary
(1.1) 32 proc. ankietowanych powiedziało, że nie pójdzie w tym roku do wyborów.
(1.1) Rolnictwo namibijskie wypracowuje 14 proc. dochodu narodowego brutto.
(1.1) Rynek peruwiański odnotował w zeszłym miesiącu 20-proc. spadek.
(1.1) Korona słowacka była dwa razy rewaluowana: w marcu 2007 o 8 proc. i następnie w maju 2008 o 15 proc.
(1.1) Około 60 proc. eksportu to węgiel energetyczny, reszta – koksowy i półkoksowy.
Wiktionary
(1.1) %
Wiktionary
1. rodzaj zabawki służącej do strzelania, zbudowanej z odpowiednio rozgałęzionego patyka i gumy;
2. dawna broń składająca się z rzemienia lub sznura złożonego we dwoje, służąca do miotania kamieni w walce lub podczas polowań
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;
(1.2) med. rodzaj opatrunku podtrzymującego chorą część ciała (np. żuchwę)
(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dorobek
Wiktionary
Proca – historyczna broń miotająca, w postaci złożonego wpół sznura lub rzemienia, pośrodku którego umieszczone jest miseczkowate gniazdo na pocisk kamienny, wyrzucany siłą odśrodkową wskutek szybkiego, wirowego obracania urządzenia.
Wikipedia
IPA: ˈprɔt͡sa, AS: proca
Wiktionary
rzecz. procarz mos., procnik mos.
przym. procny, procowaty, procowy
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szlojder
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. dawny przymiotnik od: procarz;
2. sprzyjający carowi, polityce cara; będący zwolennikiem caratu
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) hist. popierający cara, będący zwolennikiem cara
(1.2) rzad. hist. wojsk. związany z procarzem, dotyczący procarza
Wiktionary
(1.2)
:: rzecz. proca ż., procnik mos., procarz mos., procarstwo n.
:: przym. procowy, procowaty, procny
Wiktionary
dawniej: żołnierz uzbrojony w procę (dawną maszynę oblężniczą)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) staroż. wojsk. żołnierz uzbrojony w procę
Wiktionary
(1.1) Na wyspie widać bitewne przygotowania. Nad brzegiem pojawiają się łucznicy i procarze. W dalszych szeregach miotacze oszczepów i ciężkozbrojni.
(1.1) Konnica podzieliła się na dwie części, procarze i łucznicy szli przed wojskiem, a w pierwszym szeregu byli sami najbardziej waleczni.
Wiktionary
rzecz. procnik mos., proca ż.
przym. procowaty, procowy
Wiktionary
przestarzałe: pochodzenie rodowe lub stanowe; rodowód, genealogia
SJP.pl
działanie uznawane za niezgodne z zasadami moralnymi lub prawem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) czyjeś działanie, często stanowiące źródło utrzymania, a uznawane za niezgodne z zasadami moralnymi lub prawem
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Znaczącym źródłem dochodu mafii jest proceder handlu narkotykami.
Wiktionary
IPA: prɔˈt͡sɛdɛr, AS: proceder
Wiktionary
rzecz. proces m., procedura ż., procesja ż.
:: zdrobn. procederek m.
czas. procedować, procesować, cedować
przym. procesowy, proceduralny
Wiktionary
przymiotnik od: proceder
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|procedować.
Wiktionary
czas. procedować ndk.
Wiktionary
postępować, postąpić zgodnie z określoną procedurą
SJP.pl
czasownik przechodni i nieprzechodni niedokonany
(1.1) zajmować się czymś i działać przy tym zgodnie z procedurą
Wiktionary
(1.1) Sejm proceduje nad ustawą.
Wiktionary
rzecz. procedowanie n., proceder mrz., procedura ż.
Wiktionary
1. określone reguły postępowania w jakiejś sprawie;
2. w informatyce: fragment algorytmu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) określone reguły postępowania w jakiejś sprawie
(1.2) inform. wydzielona część programu;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W takich przypadkach stosujemy standardowe procedury.
(1.2) Za uruchomienie procedury POST odpowiada program z BIOS-u.
Wiktionary
IPA: ˌprɔt͡sɛˈdura, AS: procedura
Wiktionary
przym. proceduralny, procedurowy
przysł. proceduralnie
czas. procedować
rzecz. proceder m.
Wiktionary
(1.1) plan, tryb
(1.2) podprogram
Wiktionary
potocznie: serial, w którym jakiś problem jest przedstawiany, badany i rozwiązywany w ciągu jednego odcinka
SJP.pl
związany z procedurą, ustalonym trybem postępowania w jakiejś sprawie
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z procedurą, dotyczący procedury
Wiktionary
rzecz. procedura ż.
Wiktionary
mała proca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) slang. inform. procesor
Wiktionary
IPA: ˈprɔt͡sɛk, AS: procek
Wiktionary
antyczna stopa muzyczna złożona z czterech krótkich sylab; tetrabrach, dypirrychej, dypirychej
SJP.pl
zdrobnienie od: procent
SJP.pl
1. setna część danej wielkości;
2. inaczej: oprocentowanie; zysk, jaki przynosi kapitał pożyczkowy
SJP.pl
liczebnik ułamkowy
(1.1) mat. setna część całości;
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) finans. oprocentowanie, odsetki, dochód od kapitału
(2.2) bliżej nieokreślony ułamek, część
(2.3) druk. symbol procenta (1.1)
Wiktionary
Procent – jeden ze sposobów zapisu bezwymiarowego stosunku dwóch wielkości, w którym dana liczba wyrażona jest jako ułamek o mianowniku 100 i odpowiada setnej części danej wielkości. Zwykle oznaczany jest symbolem „%”. Przykładowo 45% (czyt. „czterdzieści pięć procent”) pewnej wielkości oznacza formula_1 lub 0,45 tej wielkości.
Wikipedia
(1.1) Ile procent alkoholu jest w tym piwie?
(1.1) Dwadzieścia procent uczniów potrafi czytać ze zrozumieniem
(1.1) Organizacje pozarządowe apelują do premiera, aby nie obcinał im wpływów z 1 procenta
(2.1) Kapitalizacja odsetek, czyli magia procentu składanego (z Internetu)
(2.2) Obliczanie procentu danej liczby
(2.3) Kiedyś pisano procenty z kreską poziomą a nie ukośną.
Wiktionary
IPA: ˈprɔt͡sɛ̃nt, AS: procẽnt
Wiktionary
rzecz. oprocentowanie n., procentowość ż.
:: zdrobn. procencik m.
czas. procentować, oprocentować, oprocentowywać, zaprocentować
przym. procentowy
przysł. procentowo
Wiktionary
(1.1) %, proc.
(2.1-2) odsetek, odsetka
(2.3) %
Wiktionary
wynik lub parametr wyrażony w procentach
SJP.pl
pracownik w cukrownictwie, który oblicza procentową zawartość cukru w burakach; taksator
SJP.pl
specjalne pomieszczenie w cukrowni służące do ustalania stopnia zanieczyszczenia próbek buraków przez ważenie na wagach procentowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co procentowe; cecha tych, którzy są procentowi
Wiktionary
przym. procentowy
licz. procent
rzecz. procent mrz.
czas. oprocentować
Wiktionary
dotyczący obliczania procentów, obliczany w setnych częściach, wyrażany w procentach
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mat. chem. podany w procentach
(1.2) pot. eufem. zawierający alkohol
Wiktionary
rzecz. procent m., procentowość ż.
czas. procentować ndk., zaprocentować dk., oprocentować dk.
przysł. procentowo
licz. procent
Wiktionary
(1.2) wyskokowy, alkoholowy
Wiktionary
rodzaj ceratopsa, który żył pod koniec kredy na terenach Ameryki Północnej
SJP.pl
stadium larwalne tasiemców powstające z onkosfery
SJP.pl
Procerkoid – jedna z form pierwszego stadium larwalnego w cyklu życiowym tasiemców Pseudophyllidea, między innymi bruzdogłowca szerokiego ("Diphyllobothrium latum"). Postać ta ma kształt robakowaty z tylnym końcem ciała u większości gatunków zaopatrzonym w trzy pary haków. Pasożytuje w skorupiaku, pierwszym żywicielu pośrednim tego tasiemca. Drugim żywicielem jest ryba lub inny kręgowiec, w którego organizmie procerkoid zamienia się w plerocerkoid.
Wikipedia
1. przebieg zmian;
2. rozprawa sądowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie
(1.2) praw. postępowanie w sądzie
(1.3) inform. każdy egzemplarz wykonywanego programu;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Proces rozkładu ciała rozpoczyna się w chwili śmierci.
(1.2) Polityk wytoczył proces przeciwko gazecie, w której ukazały się jego prywatne zdjęcia, i żąda wysokiego odszkodowania.
(1.3) Polecenie „top” wyświetla procesy uruchomione w systemie.
Wiktionary
IPA: ˈprɔt͡sɛs, AS: proces
Wiktionary
przym. procesowy, procesualny
czas. przeprocesować, procesować ndk.
rzecz. procesik mrz., procesowicz m., proceder m., procesja ż.
Wiktionary
(1.2) daw. kauza
Wiktionary
zdrobnienie od: proces
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od proces
Wiktionary
(1.1) To nie proces, lecz tylko mały procesik.
Wiktionary
rzecz. proces m.
czas. procesować
Wiktionary
1. uroczysty pochód religijny ze śpiewem i niesieniem przedmiotów kultu;
2. duża grupa udających się dokądś ludzi lub grupa jadących wolno samochodów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;
(1.2) pot. tłum lub kawalkada pojazdów wolno przemieszczająca się w jednym kierunku
Wiktionary
Procesja – forma kultu, popularna w wielu religiach, manifestująca się jako uroczysty pochód ze śpiewami, czasami też z tańcami i z noszeniem sakralnych przedmiotów. W religiach pierwotnych i antycznych przestrzeń zakreślana przez procesję definiowała granice kręgu magicznego. Specjalną, magiczną wartość miała liczba obejść magicznego kręgu (trzy, pięć, siedem itd.). W katolicyzmie najbardziej rozpowszechnioną jest procesja Bożego Ciała.
Wikipedia
(1.1) Procesja zatoczyła koło wokół rynku i skierowała się w stronę kościoła.
Wiktionary
IPA: prɔˈt͡sɛsʲja, AS: procesʹi ̯a
Wiktionary
przym. procesyjny
rzecz. proceder mrz., proces mrz.
Wiktionary
układ scalony interpretujący ciąg rozkazów maszynowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Procesor w moim komputerze ma bardzo głośny wiatraczek.
Wiktionary
IPA: prɔˈt͡sɛsɔr, AS: procesor
Wiktionary
przym. procesorowy
rzecz. koprocesor mrz.
Wiktionary
→ procesor
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z procesorem, dotyczący procesora
Wiktionary
rzecz. procesor mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|procesować.
Wiktionary
czas. przeprocesować, procesować ndk.
Wiktionary
czasownik niedokonany (dk. brak)
(1.1) daw. prowadzić proces sądowy przeciw komuś
czasownik zwrotny niedokonany procesować się (dk. brak)
(2.1) praw. prowadzić proces sądowy, dochodzić roszczeń w sądzie
(2.2) inform. przetwarzać się
Wiktionary
IPA: ˌprɔt͡sɛˈsɔvat͡ɕ, AS: procesovać
Wiktionary
rzecz. proces, procesik, procesisko, procesowanie, procesowicz, procesownik, proceder
przym. procesowy, procesualny
czas. przeprocesować
Wiktionary
(2.1) daw. prawować się
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący procesu
(1.2) praw. związany z procesem sądowym
Wiktionary
rzecz. proces mrz., proceder mrz.
czas. procesować, przeprocesować
Wiktionary
nauka o zagadnieniach prawnych postępowania sądowego
SJP.pl
w prawie: odnoszący się do procesu sądowego; procesowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) praw. taki, który dotyczy procesu sądowego, postępowania sądowego
Wiktionary
IPA: ˌprɔt͡sɛsuˈwalnɨ, AS: procesuu̯alny
Wiktionary
rzecz. proces
czas. procesować
Wiktionary
(1.1) procesowy
Wiktionary
forma rzeczownika.
(1.1) przest. D. plural|procesja.
Wiktionary
przymiotnik od: procesja
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) kośc. związany z procesją, dotyczący procesji
Wiktionary
rzecz. procesja ż.
Wiktionary
1. materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej;
2. szczątki człowieka (przeważnie w liczbie mnogiej)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rozdrobniona, sypka substancja
(1.2) proch strzelniczy
(1.3) lwów. kurz
(1.4) zob. prochy.
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Z prochu powstałeś i w proch się obrócisz.
Wiktionary
IPA: prɔx, AS: proχ
Wiktionary
rzecz. prochowiec m., prochy
:: zdrobn. proszek m.
czas. proszkować ndk., sproszkować dk.
przym. prochowy, proszkowy
Wiktionary
(1.1) pył m., popiół m.
Wiktionary
sprzyjający Chinom i Chińczykom
SJP.pl
grupa glonów podobnych do sinic, obejmująca nietypowe organizmy prokariotyczne
SJP.pl
Prochlorofity ("Prochlorophyta, Prochlorales") – grupa glonów obejmująca dość nietypowe organizmy prokariotyczne.
Prochlorofity odkryto w XX wieku w ciele osłonic, morskich strunowców. Prochlorofity są specyficzną grupą sinic, wyróżniając się tym, że w ich cytoplazmie zawarty jest chlorofil a i b, podobnie jak w chloroplastach roślin lądowych, a brak fikobilin.
Wikipedia
[czytaj: proczojser] członek organizacji lub ruchu opowiadającego się za legalizacją aborcji; pro-choicer
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
Prochor – imię męskie pochodzenia greckiego, od Προχορος – z choreo "tańczę"; pro – "przed"; imię to oznacza "ten, co prowadzi taniec; pierwszy tancerz". Św. Prochor był jednym z 7 pierwszych diakonów. Polskimi formami tego imienia są: Prochor, Prochorus, Prochort, Profor, Prophiorus, Profortus.
Wikipedia
Prochor z żoną; Prochorowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Prochora lub z nim związany
SJP.pl
przymiotnik od: proch
SJP.pl
miasto w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim;
Wiktionary
}|-
Prochowice (pol. hist. "Parchwice", niem. "Parchwitz") – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie legnickim, nad rzeką Kaczawą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Prochowice.
Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 3533 mieszkańców (673. miejsce w kraju).
Wikipedia
rzecz. prochowiczanin mos., prochowiczanka ż.
przym. prochowicki
Wiktionary
przymiotnik od: Prochowice
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Prochowic, związany z Prochowicami
Wiktionary
(1.1) W wyniku sprzedaży praw do marki, pasztet prochowicki produkowany jest teraz w zakładzie produkcyjnym w innym mieście.
Wiktionary
rzecz. Prochowice nmos., prochowiczanin mos., prochowiczanka ż.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
mieszkaniec Prochowic (miasta w Polsce)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Prochowic
Wiktionary
rzecz. Prochowice nmos.
:: fż. prochowiczanka ż.
przym. prochowicki
Wiktionary
mieszkanka Prochowic (miasta w Polsce)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Prochowic
Wiktionary
rzecz. Prochowice nmos.
:: fm. prochowiczanin mos.
przym. prochowicki
Wiktionary
rodzaj płaszcza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. letni męsko-damski płaszcz z cienkiej, gęstej bawełnianej tkaniny;
Wiktionary
Prochowiec – rodzaj letniego płaszcza męskiego i damskiego z lekkiego materiału.
Był kontynuacją i funkcjonalnym rozwinięciem wcześniejszego pudermantla jako pierwotnie osłaniający od kurzu płaszcz przeznaczony dla automobilistów. W okresie międzywojennym stanowił spopularyzowane letnie okrycie o kroju sportowym i modnie zróżnicowanych fasonach. Po wojnie rozpowszechniony w Polsce Ludowej jako szykowny ubiór wierzchni, często dwurzędowy i przepasany paskiem z klamrą.
Wikipedia
(1.1) Zrobiło się zimno, a on wciąż chodził w swoim wysłużonym prochowcu.
Wiktionary
IPA: prɔˈxɔvʲjɛt͡s, AS: proχovʹi ̯ec
Wiktionary
rzecz. proch m., prochy nmos.
Wiktionary
1. magazyn do przechowywania materiałów wybuchowych;
2. dawniej: wytwórnia ładunków wybuchowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. wytwórnia prochu, ładunków wybuchowych i pocisków
(1.2) hist. magazyn przystosowany do przechowywania prochu, ładunków wybuchowych i pocisków
Wiktionary
Zobacz też: Prochownia w innych znaczeniach tego słowa.
Prochownia – młyn ze stępami do robienia prochu (tzw. młyn prochowy) lub magazyn prochu (skład).
Wikipedia
rzecz. proch m., prochownica ż.
przym. prochowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. puszka lub róg do podręcznego przechowywania prochu
Wiktionary
Prochownica (dawniej: "pulwersak") – podręczny pojemnik wykonany z wytrzymałego materiału (np. drewna, metalu, rogu, kości) służący do przenoszenia zapasu prochu koniecznego do ładowania odprzodowej broni strzeleckiej opartej na systemie rozdzielnego ładowania.
Wikipedia
rzecz. proch m., prochownia ż.
przym. prochowy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Prochownik – stopień wojskowy w Korpusie Artylerii Koronnej.
Obowiązki prochownika zawarte były w regulaminie z 1767 w artykule „Powinności każdego z Osobna Artyllerysty podług Stopnia y Urzędu tak względem umieiętności jako y Służby Pańskiey”.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik od: proch
SJP.pl
anachronizm polegający na opatrzeniu jakiegoś wydarzenia datą wcześniejszą od prawdziwej
SJP.pl
1. zwłoki ludzkie;
2. popiół po spaleniu zwłok;
3. potocznie: narkotyki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) stałe produkty rozkładu lub spopielenia zwłok
(1.2) pot. narkotyki
(1.3) pot. leki, zwłaszcza psychotropowe
forma rzeczownika.
(2.1) M., B. i W. lm. od: proch
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Pochowano naszego dziadka na prochach Marianny i Katarzyny.
(1.2) Ludzi po prochach od razu przywozili w pasach.
Wiktionary
IPA: ˈprɔxɨ, AS: proχy
Wiktionary
rzecz. proch mrz., prochowiec mrz.
czas. proszkować ndk., sproszkować dk.
przym. prochowy, proszkowy
Wiktionary
ściereczka do kurzu
SJP.pl
gwiazda
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna
(1.1) mitgr. pies Oriona przeniesiony na firmament jako gwiazda Procjon (1.2)
(1.2) astr. najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Małego Psa;
Wiktionary
Procjon ("Alfa Canis Minoris", "α CMi") – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Małego Psa, ósma co do jasności gwiazda nocnego nieba. Jest jedną z najbliższych gwiazd, znajduje się w odległości około 11,5 roku świetlnego od Słońca.
Wikipedia
(1.2) Procjon jest gwiazdą podwójną i siódmą pod względem jasności gwiazdą na nocnym niebie.
Wiktionary
(1.2) Procyon; α CMi
Wiktionary
mała proca
SJP.pl
w wojsku: przednia część lawety armatniej ze skrzynią na amunicję; przedwóz
SJP.pl
przysłówek
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mozolnie, z trudem
Wiktionary
przym. procny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. procarz
Wiktionary
rzecz. proca ż., procarz mos.
przym. procarski, procny, procowaty, procowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) daw. procowy, związany z procą
przymiotnik jakościowy
(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trudny, uciążliwy
Wiktionary
(1.1)
rzecz. proca ż., procnik mos., procarz mos., procarstwo n.
przym. procarski, procowy, procowaty
(2.1)
przysł. procnie
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) daw. lub rzad. mający kształt procy
Wiktionary
rzecz. proca ż., procnik mos., procarz mos., procarstwo n.
przym. procarski, procowy, procny
Wiktionary
ustawiać armatę na przodku; zaprzodkowywać
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rzad. związany z procą, dotyczący procy; przypominający procę
Wiktionary
rzecz. proca ż., prok, procnik mos., procarz mos., procarstwo n.
przym. procarski, procny, procowaty
Wiktionary
(1.1) daw. procny
Wiktionary
[czytaj: prokura] zastępstwo prawne; prokura
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) taki, który sprzyja, okazuje przyjaźń państwu czeskiemu i Czechom
(1.2) taki, który jest przejawem sprzyjania państwu czeskiemu i Czechom
Wiktionary
(1.1) W wyniku działań dyplomacji Przemysła Ottokara II i Beli IV Piastowie podzielili się na dwa obozy, proczeski i prowęgierski.
Wiktionary
rzecz. proczeskość ż., czeski mrz.
przym. czeski
Wiktionary
skrót od: produkcja
SJP.pl
skrót
(1.1) = produkcja
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest prodemokratyczne; cecha tych, którzy są prodemokratyczni
Wiktionary
przym. prodemokratyczny
przysł. prodemokratycznie
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) polit. sprzyjający demokracji, popierający demokrację
Wiktionary
rzecz. prodemokratyczność ż.
Wiktionary
popieranie demokratyzmu, sprzyjanie demokracji
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
[czytaj: prodidżi] brytyjski zespół muzyczny; The Prodigy
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
metalowe naczynie do pieczenia, ze szczelną pokrywą, ogrzewane prądem elektrycznym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) elektryczne urządzenie do pieczenia w postaci metalowego naczynia z pokrywą z przezroczystym otworem;
Wiktionary
Prodiż (fr. "prodige") – sprzęt kuchenny, składający się z metalowego naczynia oraz z pokrywy wyposażonej w wizjer, zasilany i ogrzewany prądem lub rzadziej gazem, służący do pieczenia ciasta i mięsa. W Polsce popularne były przed rozpowszechnieniem się piekarników elektrycznych.
Wikipedia
(1.1) Zepsuł mi się piekarnik, więc musiałam piec ciasto w prodiżu.
Wiktionary
IPA: ˈprɔdʲiʃ, AS: prodʹiš
Wiktionary
przym. prodiżowy
Wiktionary
1. objaw, symptom zapowiadający chorobę;
2. książkowo: słowo wstępne
SJP.pl
odnoszący się do producenta lub produkcji, właściwy producentom
SJP.pl
1. wytwórca danego przedmiotu lub usługi;
2. organizm samożywny będący pierwszym ogniwem łańcucha pokarmowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży
(1.2) biol. organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych;
(1.3) film. przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej
(1.4) teatr. muz. osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu
Wiktionary
Zobacz też: producent w znaczeniu biologicznym.
Producent – podmiot produkujący towary w celu ich sprzedaży na rynku. Celem producenta jest zwykle maksymalizacja udziału jego produktów w rynku, a co za tym idzie maksymalizacja zysków.
Wikipedia
(1.1) Producentami umbry są głównie Cypr, Anglia, Francja, Niemcy i Ameryka.
Wiktionary
IPA: prɔˈdut͡sɛ̃nt, AS: producẽnt
Wiktionary
rzecz. produkcja ż., produkcyjniak m., produkt m.
:: fż. producentka ż.
czas. produkować, wyprodukować
przym. produkcyjny, producencki
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) film. przedsiębiorczyni filmowa będąca głównym inwestorem produkcji filmowej
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od produkt
Wiktionary
(1.1) To nie produkt, lecz tylko lichy produkcik.
Wiktionary
rzecz. produkt m.
Wiktionary
1. wytwarzanie dóbr i usług
2. to, co zostało wytworzone
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów
(1.2) ogół tego, co zostało wyprodukowane
Wiktionary
Produkcja – działalność gospodarczo-techniczna, której celem jest wytwarzanie produktów.
Wikipedia
(1.1) Freony charakteryzują się dużą prężnością pary w niskich temperaturach i dużym ciepłem parowania, co umożliwia wykorzystanie ich jako substancji chłodzących do produkcji urządzeń chłodniczych, tworzyw sztucznych i aerozoli.
Wiktionary
IPA: prɔˈdukt͡sʲja, AS: produkcʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. produkt m., producent m., producentka ż., produkowanie n., produkcyjniak mrz., produktywność ż.
czas. produkować, wyprodukować
przym. produkcyjny, produktywny, producencki
przysł. produkcyjnie, produktywnie
Wiktionary
(1.1) wytwarzanie, produkowanie
Wiktionary
1. wytwarzanie dóbr i usług
2. to, co zostało wytworzone
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od produkcyjniak
Wiktionary
rzecz. produkcyjniak m.
Wiktionary
charakterystyczny dla socrealizmu film lub powieść o niezbyt wysokiej wartości artystycznej, gloryfikujące przemysł, produkcję, pracę robotników itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) publ. utwór literacki lub filmowy o niskiej wartości artystycznej gloryfikujący przemysł, produkcję itp., przedstawiając je w sposób szablonowy, charakterystyczny dla socrealizmu;
Wiktionary
Produkcyjniak – gatunek powieści (powieść produkcyjna) lub filmu, realizujący założenia poetyki realizmu socjalistycznego, poświęcony tematowi socjalistycznej przebudowy kraju. Wzory dla tego gatunku ukształtowały się w Związku Radzieckim i zostały zaszczepione na gruncie polskim wraz z proklamowaniem socrealizmu. Za pierwowzór powieści produkcyjnej uznaje się[] utwór literacki Fiodora Gładkowa pod tytułem "Cement" z 1925.
Wikipedia
(1.1) Produkcyjniaki na wzór i podobieństwo radzieckich powieści i filmów o socjalistycznej przebudowie kraju tworzyli wprawdzie także najwięksi (Iwaszkiewicz, Konwicki, Brandys), ale dobry obyczaj każe im dziś tego nie wypominać.
Wiktionary
rzecz. produkcja ż., producent m., producentka ż., produkowanie n., produkt m., produktywność ż.
:: zdrobn. produkcyjniaczek m.
przym. produkcyjny
czas. produkować ndk., wyprodukować dk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co produkcyjne; cecha tych, którzy są produkcyjni
Wiktionary
przym. produkcyjny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z produkcją, dotyczący produkcji
Wiktionary
(1.1) Splajtowaliśmy, bo nasz zakład nie był zbytnio produkcyjny.
Wiktionary
rzecz. produkcja ż., produkt m., produkowanie n., wyprodukowanie n., postprodukcja ż., producent m., produkcyjniak mrz., produkcyjność ż., produktywność ż.
czas. produkować ndk., wyprodukować dk.
przym. produktowy
przysł. produkcyjnie
Wiktionary
(1.1) wytwórczy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) wytwarzanie czegoś w sposób przemysłowy
(1.2) realizowanie filmu lub programu telewizyjnego
Wiktionary
IPA: ˌprɔdukɔˈvãɲɛ, AS: produkovãńe
Wiktionary
rzecz. wyprodukowanie n., produkcja ż., producent m., produkt m., produkcyjniak m., produktywność ż.
czas. produkować ndk., wyprodukować dk.
przym. produkcyjny, producencki, produktowy, produktywny
Wiktionary
1. wytwarzać towar, brać udział w produkcji czegoś;
2. wydzielać, formować, powodować powstawanie czegoś;
3. produkować się - występować w przedstawieniu, popisywać się
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) tworzyć, wytwarzać coś, często w masowych ilościach
Wiktionary
(1.1) W naszej firmie produkujemy jeden zlew co 5 minut!
Wiktionary
IPA: ˌprɔduˈkɔvat͡ɕ, AS: produkovać
Wiktionary
rzecz. produkt m., producent m., produkcja ż., produktywność ż., produkcyjniak mrz., produkowanie n., wyprodukowanie n.
czas. wyprodukować dk.
przym. produkcyjny
Wiktionary
(1.1) wytwarzać, wyrabiać; przest. fabrykować
Wiktionary
1. wyrób powstający w procesie produkcji; rezultat określonej działalności ludzkiej;
2. substancja powstająca w wyniku reakcji chemicznych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa
(1.2) rezultat pracy twórczej
(1.3) chem. substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej
(1.4) mat. uogólnienie iloczynu kartezjańskiego;
(1.5) w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku;
(1.6) lekcew. o osobie uznanej za ukształtowaną w wyniku pewnego procesu
(1.7) daw. pierwszy głos powoda na rozprawie sądowej
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Kontrola jakości ma za zadanie minimalizowanie liczby wadliwych produktów.
(1.2) To niesamowite, że to wszystko okazało się produktem jej wyobraźni.
(1.3) Produktem reakcji kwasu i zasady jest sól.
(1.4) Produktem dwóch przestrzeni topologicznych jest topologia Tichonowa.
(1.5) Partie polityczne to w marketingu produkty dające się reklamować tak samo jak samochody.
(1.6) Jest produktem minionej epoki.
Wiktionary
IPA: ˈprɔdukt, AS: produkt
Wiktionary
rzecz. produkcik mrz., produktywność ż., produkowanie n., produkcyjniak mrz., produkcja ż., producent m., mat. koprodukt m.
czas. produkować ndk., wyprodukować dk., naprodukować
przym. produktowy, produkcyjny, produktywny
Wiktionary
(1.1) wyrób
(1.2) wytwór, produkcja
Wiktionary
potocznie: specjalista od rozwoju produktu; product manager
SJP.pl
część cukrowni obejmująca działy od warników do segregatorów cukru włącznie
SJP.pl
1. zatrudniać w produkcji;
2. czynić wydajnym, efektywnym, użytecznym
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: produktywnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: produktywny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co produktywne; cecha tych, którzy są produktywni
(1.2) ekon. wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów;
Wiktionary
Produktywność – stosunek ilości wytworzonej oraz sprzedanej produkcji w określonym czasie (ang. "output") do ilości wykorzystywanych lub zużytych zasobów wejściowych (ang. "inputs"). Inaczej: wielkość produkcji uzyskanej z jednostki nakładu czynnika produkcji.
Wikipedia
(1.1) Długotrwała praca przy biurku i nieprawidłowa pozycja podczas pracy mogą prowadzić do napięć i bólu karku i ramion, co może wpływać zarówno na produktywność, jak i jakość życia.
Wiktionary
rzecz. produkcja ż., produktywizm m., produkt m., producent m., produkcyjniak m., produkowanie n.
czas. produkować ndk.
przym. produktywny, produktowy, produkcyjny, producencki
przysł. produktywnie
Wiktionary
(1.1) efektywność
Wiktionary
dający dobre wyniki, efekty w produkcji, przynoszący rezultaty, wydajny, efektywny
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) który daje dobre efekty lub wytwarza duże ilości czegoś
(1.2) o formancie językowym: stosowany od tworzenia nowych wyrazów
Wiktionary
(1.1) Polsce potrzebne są młode, produktywne pokolenia.
Wiktionary
rzecz. produktywność ż., produkcja ż., produkowanie n., produkt m.
przym. bezproduktywny
przysł. produktywnie
Wiktionary
(1.1) wydajny
Wiktionary
zastępca dziekana, osoby kierującej wydziałem wyższej uczelni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) eduk. zastępca dziekana – kierownika wydziału uczelni
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) eduk. kobieta dziekan (1.1)
Wiktionary
Prodziekan – zastępca dziekana, czyli kierownika wydziału szkoły wyższej. Z reguły zastępuje dziekana w konkretnych sprawach dotyczących wydziału stąd przy tytule prodziekana znajduje się określenie np.:
Na oficjalnych uroczystościach noszą takie same togi i nakrycia głowy jak dziekan, lecz z mniejszą liczbą ozdób.
Wikipedia
(1.1) Po wyborach dzwoniła do mnie pani prodziekan mojego Wydziału Biologii z gratulacjami.
Wiktionary
rzecz. dziekan mos./ż., dziekanat mrz., dziekanacik mrz.
przym. prodziekański, dziekański
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z prodziekanem, dotyczący prodziekana
Wiktionary
rzecz. prodziekan mos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bielizna do prania
Wiktionary
sprzyjający edukacji, wspierający nauczanie i rozwój oświaty
SJP.pl
mający za zadanie poprawę efektywności
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający na celu poprawę efektywności
Wiktionary
(1.1) W ramach realizacji tej dyrektywy promowane są działania proefektywnościowe, w szczególności realizacja przedsięwzięć termomodernizacyjnych [...].
Wiktionary
IPA: ˌprɔɛfɛktɨvnɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: proefektyvnośćovy
Wiktionary
sprzyjający ochronie środowiska; pro-eko
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który sprzyja ekologii, działa na jej korzyść
Wiktionary
(1.1) Zielone i proekologiczne inicjatywy nowego burmistrza przyczynią się do wzrostu jakości życia w naszej gminie.
Wiktionary
rzecz. ekologia ż., ekolog mos.
przym. ekologiczny
Wiktionary
zakładający jak najmniejszy nakład sił i środków, służący oszczędności i racjonalizacji
SJP.pl
nastawienie na produkcję eksportową, popieranie eksportu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co proeksportowe; cecha tych, którzy są proeksportowi
Wiktionary
przym. proeksportowy
Wiktionary
sprzyjający, przychylny emigracji, emigrantom
SJP.pl
enzym wytwarzany w organizmie w postaci nieaktywnej, wymagający do aktywacji usunięcia fragmentu łańcucha peptydowego; proferment, zymogen
SJP.pl
Proenzym, preenzym, enzymogen, zymogen – nieaktywny prekursor enzymu, wymagający do uaktywnienia jakiejś nieodwracalnej zmiany (na przykład proteolizy fragmentu cząsteczki przesłaniającej miejsce aktywne enzymu).
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przeciwnik szczepień ochronnych
Wiktionary
(1.1) antyszczepionkowiec
Wiktionary
pierwsza komórka w stadium rozwojowym erytrocytu
SJP.pl
Proerytroblast, hemoblast, pronormoblast, makroblast – komórka linii erytrocytarnej powstająca z komórki macierzystej erytrocytów (CFU-E) podczas erytropoezy. Charakteryzuje się owalnym jądrem z luźną chromatyną, która zawiera silnie zasadochłonną cytoplazmę.
Wikipedia
komórka macierzysta czerwonych krwinek
SJP.pl
zwolennik Unii Europejskiej
SJP.pl
popierający Unię Europejską
SJP.pl
skrót od: profesor (czytany jako cały, odmienny wyraz)
SJP.pl
skrót
(1.1) = profesor
Wiktionary
(1.1) Prof. Zbigniew Religa był ministrem zdrowia.
Wiktionary
IPA: prɔˈfɛsɔr, AS: profesor
Wiktionary
rzecz. profesor mos.
Wiktionary
nieczynna postać bakteriofaga, powstająca w cyklu lizogenicznym przez włączanie DNA wirusa do materiału genetycznego zaatakowanej bakterii
SJP.pl
Profag – nieczynna postać bakteriofaga, powstająca w cyklu lizogenicznym przez włączanie DNA wirusa do materiału genetycznego zaatakowanej bakterii.
W tej postaci wirus może istnieć przez wiele pokoleń bakterii, lecz w pewnych warunkach może zostać wycięty z jej DNA i infekować inne komórki, wchodząc w cykl lityczny.
Wikipedia
1. człowiek nieznający się na danej rzeczy, niekompetentny w danej dziedzinie; laik; dyletant
2. w starożytnym Rzymie: osoba niedopuszczona do tajemnic związanych z kultem bóstwa;
3. człowiek, który się dopuścił profanacji (znieważenie powszechnie uznawanych wartości, przedmiotu lub miejsca kultu religijnego)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) niedouczony w jakiejś dziedzinie
(1.2) osoba dopuszczająca się profanacji
(1.3) hist. niedopuszczony do arkanów wiedzy religijnej w starożytnym Rzymie
(1.4) daw. niekatolik
Wiktionary
Zasugerowano, aby "Profanum"
Profan ( profanus „niedopuszczony do tajemnic religijnych; niewyświęcony”, „złowróżbny” od pro „przed” i fanum „sanktuarium, świątynia”) – ktoś niewtajemniczony, niebędący znawcą, laik, dyletant.
Określenia „profan” lub „światowy” używają wolnomularze na określenie wszystkich, którzy nie są członkami masonerii.
Wikipedia
IPA: ˈprɔfãn, AS: profãn
Wiktionary
rzecz. profanacja ż., profanatorka ż., profanator mos., profanowanie n., sprofanowanie n.
czas. profanować ndk., sprofanować dk.
Wiktionary
(1.1) laik; slang. pejor. janusz
(1.2) profanator, świętokradca
Wiktionary
1. znieważenie powszechnie uznawanych wartości lub rzeczy otoczonej czcią;
2. znieważenie przedmiotu lub miejsca kultu religijnego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) znieważenie rzeczy lub miejsca otaczanych powszechnym szacunkiem; zbezczeszczenie czegoś
Wiktionary
Profanacja (łac. "profanatio" – „zbezczeszczenie, znieważenie”) – pojęcie odnoszące się do naruszania sfery sacrum, powodujące pozbawienie poświęconych rzeczy lub konsekrowanych miejsc wartości kultowej oraz potraktowania bez należytego szacunku rzeczy, wartości otoczonych powszechnie czcią.
Wikipedia
(1.1) Profanacja świętego drzewa rozeźliła kapłanów.
Wiktionary
IPA: ˌprɔfãˈnat͡sʲja, AS: profãnacʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. profanator m., profanatorka ż., profan m., profanowanie n., sprofanowanie n.
czas. profanować ndk., sprofanować dk.
Wiktionary
(1.1) zbezczeszczenie, znieważenie
Wiktionary
osoba dopuszczająca się profanacji, zbezczeszczenia
SJP.pl
1. kobieta bez wystarczającej wiedzy w jakiejś dziedzinie;
2. kobieta, która dopuściła się profanacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) dokonywanie profanacji, znieważanie czegoś, co jest uznawane gdzieś za święte, godne szacunku
Wiktionary
rzecz. sprofanowanie n., profanacja ż., profan m., profanator m.
czas. profanować ndk., sprofanować dk.
przym. profanacyjny
Wiktionary
(1.1) bezczeszczenie, hańbienie, znieważanie
Wiktionary
1. bezcześcić przedmioty lub miejsca przeznaczone do celów kultowych;
2. znieważać powszechnie uznawane wartości
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. sprofanować)
(1.1) podn. popełniać profanację
Wiktionary
rzecz. profan mos., profanacja ż., profanator mos., profanowanie n., profanum n.
:: fż. profanka ż.
czas. sprofanować dk.
Wiktionary
(1.1) bezcześcić, hańbić, zbezczeszczać, znieważać
Wiktionary
to, co świeckie; sfera spraw świeckich
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) sfera świeckości w odróżnieniu od sfery sacrum
Wiktionary
Zasugerowano, aby "Profan"
Ta strona dotyczy sfery świeckości. Zobacz też: Profanum (grupa muzyczna).
Profanum (łac. "pro" „przed”, "fanum" „świątynia”) – to, co ludzkie, sfera świeckości, przeciwieństwo sacrum – sfery świętej. W sferze tej odbywają się wszystkie codzienne wydarzenia z życia człowieka. Profanum jest łacińskim słowem dla świeckości. Różnica między świętym a świeckim była uważana za centrum społecznej rzeczywistości w ludzkich religiach przez Emile’a Durkheima.
Wikipedia
(1.1) Człowiek instynktownie chroni to, co jest święte, przed przejawami profanum.
Wiktionary
przym. profaniczny
czas. profanować
Wiktionary
sprzyjający faszyzmowi, popierający faszyzm
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) polit. sprzyjający faszyzmowi
Wiktionary
przym. faszystowski
rzecz. faszołek mzw., faszyzm mrz.
Wiktionary
pierwsza faza podziału jądra komórkowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. pierwsze stadium mitozy, w którym dochodzi m.in. do kondensacji chromatyny i zaniku jąderka;
Wiktionary
Profaza – pierwsze stadium mitozy. Dochodzi w nim do kondensacji chromatyny, która po replikacji znajduje się formie w długich „nici”, do postaci chromosomów, które mogą zostać w sposób uporządkowany rozdzielone do komórek potomnych.
Wikipedia
przym. profazalny
Wiktionary
proroctwo, przepowiednia
SJP.pl
enzym wytwarzany w organizmie w postaci nieaktywnej, wymagający do aktywacji usunięcia fragmentu łańcucha peptydowego; proenzym, zymogen
SJP.pl
zakonnik po złożonych ślubach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. zakonnik, który złożył śluby
Wiktionary
(1.1) Tylko bracia profesi mogą rozpoczynać modlitwę wspólnoty.
Wiktionary
IPA: ˈprɔfɛs, AS: profes
Wiktionary
rzecz. profesja ż., neoprofeska ż., neoprofes m.
:: fż. profeska ż.
Wiktionary
(1.1) osoba konsekrowana
Wiktionary
zawód
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zawód;
(1.2) rel. uroczyste wyznanie wiary (w chrześcijaństwie)
(1.3) rel. zobowiązanie się członka danej wspólnoty zakonnej do przestrzegania zasad czystości, ubóstwa i posłuszeństwa;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: prɔˈfɛsʲja, AS: profesʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. profesjonalizm mrz., neoprofeska ż., neoprofes mos., profesjonalista m., profesjonalistka ż., profesjonał m., profesjonalizacja ż., profesjonalność ż., profes m., profeska ż.
przym. profesjonalny
przysł. profesjonalnie
Wiktionary
(1.1) fach, praca, pot. robota, przest. rzemiosło, specjalność, umiejętność, zajęcie, zawód
Wiktionary
język zawodowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. odmiana języka potocznego, którą posługują się przedstawiciele konkretnego zawodu
Wiktionary
(1.1) gwara zawodowa, język zawodowy
Wiktionary
osoba posiadająca szeroką wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie; fachowiec; specjalista
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba mająca bardzo duże umiejętności w danej dziedzinie
(1.2) człowiek zajmujący się czymś zawodowo
Wiktionary
IPA: ˌprɔfɛsʲjɔ̃naˈlʲista, AS: profesʹi ̯õnalʹista
Wiktionary
rzecz. profesjonał mos., profesjonalistka ż., profesjonalizm mrz., profesja ż., profesjonalizacja ż., profesjonalność ż.
przym. profesjonalny
przysł. profesjonalnie
Wiktionary
(1.1) specjalista, zawodowiec
(1.2) fachowiec, specjalista
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca bardzo duże umiejętności w danej dziedzinie
(1.2) kobieta zajmująca się czymś zawodowo
(1.3) pot. seks. prostytutka
Wiktionary
(1.1) Dobrze poradziłaś sobie z tym trudnym klientem - jesteś prawdziwą profesjonalistką.
(1.2) Profesjonalistka zatrudniła nowego pracownika, aby zwiększyć efektywność zespołu.
Wiktionary
IPA: ˌprɔfɛsʲjɔ̃naˈlʲistka, AS: profesʹi ̯õnalʹistka
Wiktionary
rzecz. profesjonał mos., profesjonalność ż., profesjonalizm mrz., profesjonalizacja ż., profesjonalista mos., profesja ż.
przym. profesjonalny
Wiktionary
(1.1) specjalistka, ekspertka
(1.2) specjalistka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) tworzenie się nowych zawodów, profesji w ramach danej dziedziny
(1.2) przejście na profesjonalne, zawodowe wykonywanie czegoś
Wiktionary
IPA: ˌprɔfɛsʲjɔ̃nalʲiˈzat͡sʲja, AS: profesʹi ̯õnalʹizacʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. profesja ż., profesjonalizm m., profesjonalista m., profesjonalistka ż., profesjonał m., profesjonalność ż.
przym. profesjonalny
czas. profesjonalizować się
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wysoki poziom kompetencji w wykonywaniu zawodu
Wiktionary
(1.1) Firma działa z pełnym profesjonalizmem.
Wiktionary
IPA: ˌprɔfɛsʲjɔ̃ˈnalʲism̥, AS: profesʹi ̯õnalʹism̦
Wiktionary
rzecz. profesjonał mos., profesjonalność ż., profesjonalizacja ż., profesja ż., profesjonalista mos., profesjonalistka ż.
przym. profesjonalny
przysł. profesjonalnie
Wiktionary
(1.1) zawodowstwo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|profesjonalizować.
Wiktionary
czas. profesjonalizować ndk.
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) typowo dla profesjonalisty; w sposób zawodowy
Wiktionary
IPA: ˌprɔfɛsʲjɔ̃ˈnalʲɲɛ, AS: profesʹi ̯õnalʹńe
Wiktionary
przym. profesjonalny
rzecz. profesjonał mos., profesjonalizm mrz., profesjonalność ż., profesjonalista mos., profesja ż.
Wiktionary
(1.1) fachowo, zawodowo
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: profesjonalnie
SJP.pl
1. cecha kogoś zawodowo wykonującego jakąś pracę;
2. cecha czegoś wykonanego przez profesjonalistę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co profesjonalne; cecha tych, którzy są profesjonalni
Wiktionary
rzecz. profesja ż., profesjonalizm m., profesjonalista m., profesjonalistka ż., profesjonał m., profesjonalizacja ż.
przym. profesjonalny
przysł. profesjonalnie
Wiktionary
przymiotnik jakościowy
(1.1) (o uprawiającym jakąś dziedzinę) będący specjalistą, wykonujący swój zawód fachowo (np. personel)
przymiotnik relacyjny
(2.1) (o uprawianej dziedzinie) uprawiany fachowo jako zawód (np. teatr)
Wiktionary
(2.1) Jak na amatorski sopran miała godną podziwu emisję i skalę, może odrobinę niepewny dla sceny profesjonalnej, ale z takimi właśnie koloraturami, jakie robiły wrażenie na krasnoludach.
Wiktionary
IPA: ˌprɔfɛsʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: profesʹi ̯õnalny
Wiktionary
czas. profesjonalizować się
rzecz. profesjonał mos., profesja ż., profesjonalista m., profesjonalistka ż., profesjonalizacja ż., profesjonalizm m., profesjonalność ż.
przysł. profesjonalnie
Wiktionary
(1.1) fachowy, kompetentny
(2.1) zawodowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. profesjonalista
(1.2) sport. osoba uprawiająca dany sport profesjonalnie, zawodowo
Wiktionary
(1.1) (…) gdybyś był aż takim zimnym profesjonałem, za jakiego chcesz uchodzić, próbowałbyś podbić cenę.
(1.2) Słynni profesjonałowie hokejowi z Kanady bez medalu po 2-3 z Finlandią.
Wiktionary
rzecz. profesja ż., profesjonalista mos., profesjonalistka ż., profesjonalizacja ż., profesjonalizm mrz., profesjonalność ż.
czas. profesjonalizować
przym. profesjonalny
przysł. profesjonalnie
Wiktionary
(1.1) profesjonalista
(1.2) zawodowiec
Wiktionary
1. zakonnica, która złożyła śluby wieczyste;
2. potocznie: profesjonalizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. zakonnica, która złożyła śluby zakonne
(1.2) pot. dobre wykonanie pracy
Wiktionary
(1.1) Po rekreacji wszystkie siostry profeski udały się do kaplicy na kompletę.
Wiktionary
rzecz. profes m., profesja ż., neoprofes m., neoprofeska ż.
Wiktionary
(1.1) osoba konsekrowana, zakonnica
Wiktionary
1. tytuł naukowy nadawany wykładowcy, samodzielnemu pracownikowi wyższej uczelni lub instytutu naukowego;
2. osoba nosząca tytuł profesora;
3. zwyczajowo: każdy nauczyciel szkoły średniej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) eduk. tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;
(1.2) eduk. nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych;
(1.3) eduk. osoba, której nadano tytuł profesora (1.1)
(1.4) pot. eduk. grzecz. nauczyciel szkoły średniej, zwłaszcza liceum ogólnokształcącego
(1.5) eduk. tytuł honorowy zasłużonych nauczycieli szkolnictwa podstawowego, gimnazjalnego oraz ponadgimnazjalnego;
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) eduk. uczona z tytułem naukowym profesora (1.1)
(2.2) eduk. kobieta zajmująca stanowisko profesora (1.2)
(2.3) pot. eduk. grzecz. nauczycielka szkoły średniej, zwłaszcza liceum ogólnokształcącego
(2.4) nauczycielka z tytułem honorowym profesora (1.4) oświaty
Wiktionary
Profesor ( professor „nauczyciel, retor”; profiteri „zeznawać publicznie, wyznawać”) – nazwa mająca w Polsce następujące znaczenia:
Wikipedia
(1.1) We wtorek prezydent RP wręczył nominacje profesorskie 166 naukowcom, nadając im w ten sposób tytuły profesora.
(1.2) Uczelnia ogłosiła konkurs na stanowisko profesora nadzwyczajnego w dziedzinie nauk ekonomicznych w Katedrze Finansów.
(1.4) Panie profesorze, proszę nam dzisiaj nie robić klasówki!
(1.4) Nasz profesor od gegry to straszna żyła.
(1.5) Tytuł honorowy profesora oświaty jest od roku 2008 nadawany wybitnym nauczycielom dyplomowanym.
Wiktionary
IPA: prɔˈfɛsɔr, AS: profesor
Wiktionary
rzecz. profesura ż., profesorka ż., profesorowa ż., profesorstwo n.
przym. profesorski
przysł. profesorsko
skr. prof.
Wiktionary
(1.4) nauczyciel, pot. przest. psor
(2.3) profesorka, pot. przest. psorka
Wiktionary
zdrobnienie od: profesor
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od: profesor
Wiktionary
przym. profesorski
Wiktionary
1. zwyczajowo: nauczycielka szkoły średniej;
2. rzadko: kobieta będąca wykładowcą, samodzielnym pracownikiem wyższej uczelni lub instytutu naukowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. nauczycielka szkoły średniej
Wiktionary
(1.1) Nie mieliśmy dziś matmy, bo profesorka jest na wycieczce z klasą.
Wiktionary
IPA: ˌprɔfɛˈsɔrka, AS: profesorka
Wiktionary
rzecz. psorka ż., profesor m., profesorowa ż., profesorstwo mos., profesura ż.
przym. profesorski
Wiktionary
(1.1) nauczycielka, pani profesor, środ. psorka
Wiktionary
profesor z żoną; profesorstwo
SJP.pl
małżonka profesora
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żona profesora
Wiktionary
rzecz. profesura ż., profesor m., profesorstwo mos., profesorka ż.
czas. profesorować ndk.
przym. profesorski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z osobą lub tytułem profesora, dotyczący profesora
Wiktionary
rzecz. profesorowa ż., profesor mos., profesorek m., profesorka ż., profesorstwo n., profesura ż., profesorowanie n.
czas. profesorować ndk.
Wiktionary
profesor z żoną; profesorostwo
SJP.pl
lekceważąco: marny profesor
SJP.pl
dawniej: córka profesora
SJP.pl
1. stanowisko lub tytuł profesora;
2. pełnienie funkcji przez profesora;
3. grono profesorów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) eduk. tytuł profesora
(1.2) eduk. sprawowanie funkcji profesora, działalność związana z tą funkcją
(1.3) eduk. ogół profesorów
Wiktionary
(1.1) Można być zerem zarówno po podstawówce, jak i z profesurą w kieszeni.
(1.3) Po rocznych negocjacjach z profesurą rząd przesłał projekt ustawy tworzącej wyższe szkoły zawodowe do Sejmu.
Wiktionary
rzecz. profesor mos./ż., profesorka ż., profesorowa ż.
przym. profesorski
Wiktionary
prorok, wieszcz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. prorok, wieszcz
Wiktionary
(1.1) Wieszczący czas grozy profeci zawsze przemawiali z gwałtownością i pasją, czując się w prawie kwestionować obyczaje i moralność swego czasu.
Wiktionary
IPA: prɔˈfɛta, AS: profeta
Wiktionary
rzecz. profetyzm m., profetka ż.
przym. profetyczny
Wiktionary
→ profeta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta posiadająca zdolność przewidywania przyszłości
Wiktionary
rzecz. profeta m.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś, kto przewiduje przyszłość
(1.2) rel. chrześcijanin uznający za podstawę wiary księgi prorockie
Wiktionary
(1.1) Profetyk ten przepowiedział Katarzynie Medycejskiej, że wszyscy jej synowie będą królami.
Wiktionary
rzecz. profetyzm m., profetysta m.
przym. profetyczny
przysł. profetycznie
Wiktionary
(1.1) wieszcz, przepowiadacz
Wiktionary
1. przepowiadanie przyszłości; prorokowanie;
2. znane w wielu religiach zjawisko występowania proroków
SJP.pl
Profetyzm (gr. "προφήτης", "prophētēs" „prorok, wieszcz”) – zjawisko spotykane w wielu religiach, polegające na występowaniu wśród członków danej grupy religijnej przekonania, że niektóre jednostki są powoływane przez bóstwo do głoszenia jego woli i przepowiadania przyszłości (prorokowania). Profetyzm wiąże się również np. z etosem poety-wieszcza i jego wizjonerstwem w literaturze polskiego romantyzmu.
Wikipedia
prorokować, wieszczyć
SJP.pl
1. wizerunek twarzy widzianej z boku;
2. kontur, zarys, sylwetka czegoś;
3. charakter, zakres czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) twarz widziana z boku; także: jej wizerunek;
(1.2) linia obwodząca zarys, kontur czegoś
(1.3) geol. przekrój pionowy ukazujący budowę geologiczną danego odcinka skorupy ziemskiej;
(1.4) książk. przen. charakter, zakres, kierunek czegoś
(1.5) inform. zbiór ustawień, które dostosowują wygląd ekranu i zachowanie komputera do osobistych preferencji
(1.6) szt. ozdobna listwa wystająca nad powierzchnię muru, mebla itp., służąca najczęściej do zaznaczenia podziału poziomego danej płaszczyzny
(1.7) techn. kontur, obrys przekroju przedmiotu
(1.8) techn. zob. kształtownik.
(1.9) inform. część serwisu społecznościowego lub forum dyskusyjnego w Internecie zawierająca informacje o użytkowniku
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.4) Nie było już miejsc na profilu ogólnym, więc poszłam na matfiz.
Wiktionary
IPA: ˈprɔfʲil, AS: profʹil
Wiktionary
czas. profilować ndk., wyprofilować dk.
przym. profilowy
Wiktionary
przysłówek
(1.1) tak, by nie dopuścić do rozwinięcia się choroby
(1.2) tak, by nie zaistniała pewna niepożądana sytuacja
Wiktionary
(1.1) Wcześniej przyjmowano bezpłatnie zarówno pacjentki ze skierowaniami, jak i te, które chciały tylko przebadać się profilaktycznie.
(1.2) Podczas I wojny światowej wojska angielskie i carskie profilaktycznie zajęły zatem prawie całą Persję, a następnie Brytyjczycy z Chuzestanu zaatakowali turecką Basrę.
Wiktionary
rzecz. profilaktyczność ż., profilaktyka ż.
przym. profilaktyczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest profilaktyczne
Wiktionary
przym. profilaktyczny
przysł. profilaktycznie
Wiktionary
zapobiegający niepożądanym sytuacjom i zjawiskom, zwłaszcza chorobom; zapobiegawczy, prewencyjny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom
(1.2) książk. związany z zapobieganiem, przeciwdziałaniem czemuś niepożądanemu
Wiktionary
rzecz. profilaktyka ż., profilaktyczność ż.
przysł. profilaktycznie
Wiktionary
(1.1) zapobiegawczy
(1.2) zaradczy, prewencyjny, zapobiegawczy
Wiktionary
działania i środki zapobiegające niepożądanym sytuacjom i zjawiskom, zwłaszcza chorobom
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk
(1.2) med. środki i działania podejmowane w celu zapobiegania chorobom
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˌprɔfʲiˈlaktɨka, AS: profʹilaktyka
Wiktionary
przym. profilaktyczny
przysł. profilaktycznie
Wiktionary
(1.1) zapobieganie
Wiktionary
obrabiarka do profilowania elementów drewnianych; frezarka
SJP.pl
1. wizerunek twarzy widzianej z boku;
2. kontur, zarys, sylwetka czegoś;
3. charakter, zakres czegoś
SJP.pl
forma rzeczownika.
(1.1) M., B., W. plural|profil.
Wiktionary
IPA: prɔˈfʲilɛ, AS: profʹile
Wiktionary
kryminolog studiujący zachowania przestępców i tworzący ich profil osobowościowy
SJP.pl
→ profiler
SJP.pl
Profilerka – polski serial kryminalny w reżyserii Moniki Jordan-Młodzianowskiej (sezon 1) oraz Tomasza Szafrańskiego (sezon 2) emitowany od 7 września 2024 roku na antenie stacji telewizyjnej TVP1.
Zdjęcia do serialu powstawały w Augustowie, Warszawie, Konstancinie-Jeziornie i Gołkowie.
Wikipedia
przyrząd umożliwiający zarejestrowanie zarysu chropowatości powierzchni za pomocą wykresu
SJP.pl
przyrząd umożliwiający szybkie mierzenie parametrów chropowatości; gładkościomierz
SJP.pl
wykres przedstawiający zarys chropowatości powierzchni, wykonywany za pomocą profilografu lub profilografometru
SJP.pl
przyrząd do mierzenia chropowatości powierzchni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. przyrząd do mierzenia chropowatości powierzchni
Wiktionary
Pr
Wikipedia
IPA: ˌprɔfʲiˈlɔ̃mɛtr̥, AS: profʹilõmetr̦
Wiktionary
urządzenie do badania kształtu otworu ciągadeł profilowanych dla drutów, prętów, rur
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
potocznie: zdjęcie umieszczone w profilu użytkownika na określonej stronie internetowej
SJP.pl
sprzyjający interesom fiskusa (państwa)
SJP.pl
zysk lub korzyść z czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) finans. zysk
Wiktionary
(1.1) Interes Juliusza przyniósł całkiem niezłe profity.
Wiktionary
IPA: ˈprɔfʲit, AS: profʹit
Wiktionary
czas. profitować
Wiktionary
(1.1) zysk, zarobek, dochód, korzyść
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. ktoś, kto odnosi duże korzyści
Wiktionary
osoba osiągająca korzyści z czegoś
SJP.pl
okrągła osłona nakładana na świecę w lichtarzu
SJP.pl
Profitka (od niem. "Profitchen"), także "okapnik do świecy" – okrągła, integralna część świecznika mieszcząca się pod świecą lub wklęsły krążek z otworem na świecę, służący zbieraniu skapującego ze świecy wosku, stearyny lub parafiny.
Wikipedia
zysk lub korzyść z czegoś
SJP.pl
dawniej:
1. szkoła początkowa;
2. najniższa klasa w szkole
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. początkowa, wstępna klasa
Wiktionary
Zobacz też: pro forma – wyrażenie, Kwartet ProForma – zespół muzyczny.
ProForma, właśc. "Kameralny Zespół Muzyki Północno-Wschodniej i Popołudniowej „ProForma”" – polski zespół wokalny powstały w 2000 roku.
Repertuar zespołu wokalnego ProForma to współczesne utwory chóralne, stylizacje folkloru Warmii i innych zakątków świata; zawiera również lżejsze formy: gospel, standardy muzyki rozrywkowej, kolędy i pastorałki. Zespół koncertował z powodzeniem na festiwalach w kraju i za granicą.
Wikipedia
IPA: prɔˈfɔrma, AS: proforma
Wiktionary
1. komendant aresztu wojskowego
2. dowódca żandarmerii przy sztabie (w dawnym wojsku polskim)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) stpol. kat
(1.2) policjant zajmujący się aresztem
Wiktionary
Profos – podoficer aresztu wojskowego. Przeważnie odpowiedzialny jedynie za sprawy gospodarcze i administracyjne. Bieżący nadzór pełni dowódca warty.
"Instrukcja dla personelu więzień karnych i więzień śledczych" z 1919 roku, definiuje profosów jako osoby czuwające w więzieniu nad należytym wykonaniem przepisów organizacji wewnętrznej przez kluczników i straż więzienną.
Wikipedia
IPA: ˈprɔfɔs, AS: profos
Wiktionary
sprzyjający Francji, Francuzom; filofrancuski
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) sprzyjający Francji lub Francuzom, popierający Francję i wszystko, co francuskie
Wiktionary
IPA: ˌprɔfrãnˈt͡susʲci, AS: profrãncusʹḱi
Wiktionary
mający na celu zwiększenie frekwencji
SJP.pl
strefa głębinowa jezior, dno i warstwa wód przydennych poniżej zasięgu przenikania promieni świetlnych; strefa trofolityczna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ekol. hydrol. strefa przydenna zbiorników wodnych;
Wiktionary
Profundal (łac. "profundus" – 'głęboki') – dolna strefa głębokich jezior położona poniżej poziomu do którego dociera dość światła słonecznego aby podtrzymać fotosyntezę.
Obejmuje dno i kontaktującą z nim warstwę wody. W profundalu okresowo brakuje tlenu. Żyją tutaj konsumenci i reducenci uzależnieni od dostaw pokarmu z wyższych warstw.
Wikipedia
wielka obfitość, nadmiar czegoś
SJP.pl
forma rzeczownika|rodzaj=męski.
(1.1) D. lp. od: próg
Wiktionary
IPA: ˈprɔɡa
Wiktionary
wewnętrzna jama gastruli mająca postać worka, którego ściany tworzy endoderma; archenteron, gastrocel, jelito pierwotne, prajelito
SJP.pl
przychylny gejom
SJP.pl
Pr
Wikipedia
nadmierne rozwinięcie żuchwy w stosunku do szczęki górnej
SJP.pl
Progenia – wrodzona wada kostna zgryzu, polegająca na doprzednim wzroście żuchwy w stosunku do szczęki.
Progenia może prowadzić do zaburzeń w prawidłowej pracy stawów skroniowo-żuchwowych, gryzienia pokarmów oraz wymowy. Nasilona wada wpływa też negatywnie na rysy twarzy, objawia się przede wszystkim wysunięciem brody oraz dolnej wargi. Nieleczona wada pogłębia się szczególnie w starszym wieku i powoduje dolegliwości zdrowotne.
Wikipedia
dawniej: potomstwo
SJP.pl
rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński
(1.1) przest. (dziś zwykle żart.) potomstwo, dzieci
Wiktionary
IPA: ˌprɔɡɛ̃ɲiˈtura, AS: progẽńitura
Wiktionary
choroba genetyczna charakteryzująca się przedwczesnym starczym wyglądem osób nią dotkniętych; syndrom Hutchinsona-Gilforda
SJP.pl
Progeria (zespół progerii Hutchinsona-Gilforda, łac. "progeria", ze πρό + γῆρας – „przedwczesna starość”, ang. Hutchinson-Gilford progeria syndrome, HGPS) – rzadki genetycznie uwarunkowany zespół charakteryzujący się przyspieszonym procesem starzenia, którego objawy pojawiają się we wczesnym dzieciństwie.
Wikipedia
syntetyczny hormon sterydowy, odpowiednik progesteronu
SJP.pl
żeński hormon płciowy wytwarzany w ciałku żółtym jajnika oraz przez łożysko (w czasie ciąży) i korę nadnerczy, przygotowujący macicę do przyjęcia zarodka i utrzymania ciąży; luteina, syntolutan
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biochem. żeński hormon płciowy o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C21H30O2., wytwarzany przez ciałko żółte w celu umożliwienia zagnieżdżenia zarodka w błonie śluzowej macicy, a podczas ciąży przez łożysko w celu jej utrzymania oraz przygotowania gruczołów sutkowych do laktacji;
Wiktionary
Progesteron ( progesteronum), dawniej "luteina" – żeński hormon płciowy, o budowie steroidowej, wytwarzany głównie przez komórki ciałka żółtego w fazie lutealnej i wczesnej ciąży, a podczas późniejszej ciąży przez łożysko. Jest jednym z najważniejszych hormonów wydzielanych przez jajniki.
Wikipedia
(1.1) W okresie przedmenopauzalnym występują niedobory progesteronu oraz względne stężenie estrogenów.
Wiktionary
(1.1) luteina
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) hist. eduk. gimnazjum obejmujące jedynie zakres nauczania dla kilku niższych klas, działające w XIX i XX w. w Rosji oraz w międzywojennej Polsce;
Wiktionary
Progimnazjum (z greki i łaciny) – w rosyjskim systemie szkolnictwa w XIX i na początku XX wieku oraz w polskim systemie w okresie międzywojennym – gimnazjum niecałkowite, obejmujące tylko kilka niższych klas.
Wikipedia
(1.1) Szkołę pierwotnie utworzono jako czteroklasowe progimnazjum, a dopiero następnie udało się uzyskać pozwolenie na otwarcie 2 klas dalszych i przekształcić ją w sześcioklasową szkołę realną.
Wiktionary
przym. progimnazjalny
rzecz. gimnazjum n.
Wiktionary
człon tasiemca
SJP.pl
Proglotyd – człon (segment) ciała tasiemca. Najmłodsze proglotydy znajdują się niedaleko szyjki, a starsze człony stanowi reszta strobili tasiemca. Te drugie, wypełnione zapłodnionymi jajami, odrywają się od reszty ciała pasożyta i razem z kałem opuszczają żywiciela.
Wikipedia
człon tasiemca
SJP.pl
nadmierne wysunięcie się przerośniętej szczęki górnej
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) antrop. med. anat. o nadmiernie wysuniętej do przodu szczęce (lub szczękach)
Wiktionary
(1.1) U Murzynów afrykańskich częsty jest prognatyczny profil twarzy.
Wiktionary
IPA: ˌprɔɡnaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: prognatyčny
Wiktionary
rzecz. prognatyzm
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) antrop. med. anat. silne wysunięcie do przodu szczęki (lub szczęk), cecha gatunkowa lub nieprawidłowość anatomiczna
Wiktionary
Prognatyzm (łac. "prognathia") – nadmierne wysunięcie kości trzewioczaszki (żuchwy lub szczęk).
W języku angielskim określenie to stosuje się zarówno na wysunięcie szczęk ("maxillar prognathism") jak i na wysunięcie żuchwy ("mandibular prognathism"). W języku polskim stosuje się odrębne nazwy – odpowiednio "prognacja" i "progenia".
Wikipedia
(1.1) Weronika uważała swój prognatyzm za bardzo wyraźny i szpecący.
Wiktionary
IPA: prɔˈɡnatɨsm̥, AS: prognatysm̦
Wiktionary
przym. prognatyczny
Wiktionary
osoba stawiająca, sporządzająca prognozę, przewidująca coś; prognostyk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba przewidująca przyszłość
Wiktionary
(1.1) Z tymi przewidywaniami nie zgadzają się progności z naszego instytutu.
Wiktionary
rzecz. prognostyk mos./mrz., prognoza ż., prognozer mos., prognozowanie n.
czas. prognozować ndk.
przym. prognostyczny, prognozowy
Wiktionary
(1.1) prognostyk, przepowiadacz
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z prognostykiem
Wiktionary
rzecz. prognosta mos., prognozer mos.
czas. prognozować
Wiktionary
1. przepowiednia formułowana w oparciu o pewne informacje;
2. informacja, która umożliwia sformułowanie przepowiedni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba prognozująca
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) symptom zapowiadający rzecz przyszłą
(2.2) wypowiedź stanowiąca zapowiedź rzeczy przyszłej
(2.3) jęz. przysłowie o tematyce meteorologicznej
Wiktionary
(1.1) Zdaniem prognostyków zima potrwa jeszcze dwa tygodnie.
(2.2) Stawiane przez polityka prognostyki nie znajdują poparcia w obserwowanych wydarzeniach.
Wiktionary
rzecz. prognozer mos., prognosta mos., prognostyka ż., prognostykarstwo n., prognostykarz mos.
czas. prognozować, prognostykować ndk.
przym. prognostykarski
Wiktionary
(1.1) prognosta, przepowiadacz
(2.1) przepowiednia, wróżba
(2.2) przepowiednia, wyrocznia
Wiktionary
osoba stawiająca, sporządzająca prognozę, przewidująca coś; prognosta, prognozer
SJP.pl
przewidywanie czegoś oparte na określonych danych, obliczeniach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach
Wiktionary
IPA: prɔˈɡnɔza, AS: prognoza
Wiktionary
rzecz. prognosta m., prognozer m., prognozowanie n.
czas. prognozować ndk.
przym. prognozowy
Wiktionary
osoba stawiająca, sporządzająca prognozę, przewidująca coś; prognosta, prognostyk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba prognozująca
Wiktionary
rzecz. prognosta mos., prognostyk mos./mrz., prognoza ż., prognozowanie n.
czas. prognozować ndk.
przym. prognostyczny, prognozowy
Wiktionary
(1.1) prognostyk, przepowiadacz
Wiktionary
nauka, która formułuje prognozy dotyczące kierunku i tempa przemian społecznych oraz tendencji rozwojowych; futurologia, prognostyka
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) przewidywać, czynić prognozy
Wiktionary
(1.1) Nasze przyszłe emerytury będą niskie – prognozują specjaliści.
Wiktionary
rzecz. prognosta mos., prognostyk mos./mrz., prognoza ż., prognozer mos., prognozowanie n.
przym. prognostyczny, prognozowy
Wiktionary
1. odnoszący się do progu w drzwiach pomieszczenia lub samochodu;
2. o czynniku, bodźcu, sygnale: posiadający najniższą wartość, przy której następuje reakcja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) plan działań
(1.2) odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio
(1.3) pot. stacja telewizyjna
(1.4) pot. zestawienie programów (1.2) na pewien okres, zwykle w czasopiśmie
(1.5) pot. broszurka z informacjami o sztuce teatralnej lub operowej, rozprowadzana pośród widzów
(1.6) inform. zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
(1.7) eduk. zakres wiedzy objętej nauczaniem szkolnym lub akademickim; także. wykaz przedmiotów objętych takim nauczaniem
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Pani Bożenko, jaki jest program zajęć na dzisiaj?
(1.2) Bardzo mi się podobał ten program o słoniach.
(1.3) Na którym programie jest mecz?
(1.4) Zobacz w programie, o której zaczyna się transmisja.
(1.5) W programie napisano, że tę sztukę wystawiono pierwszy raz w 1824 (= tysiąc osiemset dwudziestym czwartym) roku.
(1.6) Jedyne programy na dysku Bogdana to gry.
Wiktionary
IPA: ˈprɔɡrãm, AS: progrãm
Wiktionary
rzecz. programista m., programistka ż., programowanie n., zaprogramowanie n., programowość ż.
:: zdrobn. programik m.
czas. programować ndk., zaprogramować dk.
przym. programowy, programistyczny, programowalny
przysł. programowo
Wiktionary
(1.1) plan, algorytm
(1.2) audycja
(1.3) kanał
(1.6) algorytm
Wiktionary
przestarzale: programista
SJP.pl
Pr
Wikipedia
1. organizatorka programu wydarzenia, np. programatorka festiwalu;
2. rzadko: programistka
SJP.pl
osoba układająca program, np. festiwalu
SJP.pl
kobieta układająca program, np. festiwalu
SJP.pl
zdrobnienie od: program
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od program
Wiktionary
(1.1) To nie program, lecz tylko mały programik.
Wiktionary
rzecz. program m.
przym. programowalny, programowy
czas. programować
Wiktionary
osoba zajmująca się tworzeniem oprogramowania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) inform. osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Nasz najlepszy programista spędza przy komputerze dwadzieścia dwie godziny na dobę.
Wiktionary
IPA: ˌprɔɡrãˈmʲista, AS: progrãmʹista
Wiktionary
rzecz. program ż., programowanie n., zaprogramowanie n., oprogramowanie m., programator m., podprogram m.
:: fż. programistka ż.
czas. programować ndk., zaprogramować dk., oprogramować dk.
przym. programistyczny, programowalny, programowy
przysł. programowo
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: programista
Wiktionary
(1.1) Jestem programistką PHP oraz zajmuję się kontaktami z klientami.
Wiktionary
IPA: ˌprɔɡrãˈmʲistka, AS: progrãmʹistka
Wiktionary
rzecz. program mrz., programowanie n.
:: fm. programista mos.
przym. programistyczny, programowalny, programowy
czas. programować ndk.
Wiktionary
osoba przejawiająca silną niechęć do wszelkich programów - wykładów założeń, celów itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) publ. osoba niechętna tworzeniu wszelkich programów, głoszeniu celów
Wiktionary
rzecz. programofobia ż.
Wiktionary
niechęć do sztywnych programów twórczości w sztuce i literaturze
SJP.pl
kobieta przejawiająca silną niechęć do wszelkich programów - wykładów założeń, celów itp.
SJP.pl
nadmierna skłonność do tworzenia programów - założeń, postulatów i celów jakiejś działalności
SJP.pl
mający wpływ na tworzenie programu
SJP.pl
1. dający się programować, możliwy do zaplanowania, rozstrzygalny w skończonym, praktycznie zadowalającym czasie;
2. dający się określić dynamicznie, np. elektroniczny układ programowalny; parametryzowalny
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który można zaprogramować
Wiktionary
rzecz. programowanie n., zaprogramowanie n., program m., programik m., programista m., programistka ż.
czas. programować ndk., zaprogramować dk.
przym. programowy, programistyczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|programować.
(1.2) inform. tworzenie programów komputerowych;
Wiktionary
(1.2) Mój brat interesuje się programowaniem.
Wiktionary
IPA: ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ, AS: progrãmovãńe
Wiktionary
rzecz. program mrz., programista mos., programistka ż., oprogramowanie n.
czas. programować ndk.
przym. programistyczny, programowalny, programowy
Wiktionary
(1.2) pot. kodowanie
Wiktionary
1. opracowywać algorytmy;
2. zapisywać algorytmy w jakimś języku programowania;
3. konfigurować (parametryzować) urządzenie sterowane cyfrowo
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) inform. tworzyć programy komputerowe
(1.2) techn. ustawiać parametry działania urządzenia
Wiktionary
(1.1) Niedawno nauczyłem się programować w Pythonie i właśnie rozgryzam funkcje lambda.
(1.2) Programowałem pralkę na temperaturę 60 °C z funkcją prania wstępnego, ale nie wiem jak ustawić podwójne płukanie.
Wiktionary
IPA: ˌprɔɡrãˈmɔvat͡ɕ, AS: progrãmovać
Wiktionary
rzecz. program mrz., programik mrz., programista mos., programistka ż., programowanie n., oprogramowanie n., przeprogramowanie n., zaprogramowanie n.
przym. programowy, programistyczny, programowalny
czas. oprogramować dk., przeprogramować dk., zaprogramować dk.
Wiktionary
(1.1) pot. kodować
Wiktionary
pracownik działu programowego radia, filmu itp.
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z programem, dotyczący programu
(1.2) mający związek z programem pracy jakiejś jednostki, organizacji
(1.3) będący częścią programu np. imprezy, koncertu
(1.4) przewidziany, realizowany w programie nauczania
Wiktionary
rzecz. program m., programik m., programowanie n., zaprogramowanie n., przeprogramowanie n., programista m., programistka ż.
czas. programować ndk., zaprogramować dk., przeprogramować dk.
przym. programistyczny, programowalny
przysł. programowo, programistycznie
Wiktionary
postęp, rozwój, posuwanie się naprzód
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. posuwanie się naprzód, rozwijanie się
Wiktionary
IPA: ˈprɔɡrɛs, AS: progres
Wiktionary
rzecz. progresja, progresista, progresywność
przym. progresywny
Wiktionary
(1.1) postęp, rozwój
Wiktionary
Pr
Wikipedia
1. stopniowe wzrastanie; progresywność;
2. rozwój, postęp;
3. powtarzanie motywu, zwrotu melodycznego na stopniowo zmieniającej się wysokości; sekwencja;
4. progresja podatkowa - wzrośnięcie stopy podatkowej razem z sumą opodatkowywaną
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) osiągnięcie następnego stadium rozwoju
(1.2) ekon. wzrastanie jakiegoś współczynnika
(1.3) muz. powtarzanie motywu, zwrotu melodycznego ze stopniowym wzrostem wysokości tonów
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. progres mrz., progresywność ż., progresizm mrz., progresista mos., progresistka ż., progresywizm mrz., progresywista mos., progresywistka ż.
przym. progresywny, progresywistyczny
przysł. progresywnie
Wiktionary
(1.1) progres, rozwój
(1.2) progres, postęp, wzrost
Wiktionary
postęp, rozwój, posuwanie się naprzód
SJP.pl
postępujący naprzód, rozwijający się w tempie wzrastającym; postępowy; progresywny
SJP.pl
wiara w postęp, przekonanie o dążeniu świata i ludzi do postępu
SJP.pl
Progresywizm – sposób postrzegania rzeczywistości jako zmiennej w sposób konsekwentny i nieodwracalny. Progresywizm ma związek z racjonalistyczną koncepcją rozwoju społeczeństwa, czyli przekonaniem, że postęp można osiągnąć w życiu społecznym za pomocą środków politycznych i edukacji.
Wikipedia
stopień wyższy od przysłówka: progresywnie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co progresywne; cecha tych, którzy są progresywni
Wiktionary
rzecz. progresja ż., progres m., progresizm m., progresista m., progresistka ż., progresywizm m., progresywista m., progresywistka ż.
przym. progresywny, progresywistyczny
przysł. progresywnie
Wiktionary
1. rozwijający się, cechujący się wzrostem, postępowy;
2. wieloogniskowy; multifokalny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) nastawiony na rozwój lub w trakcie rozwoju, wzrostu
(1.2) opt. umożliwiające płynną zmianę mocy korekcyjnej układu optycznego do patrzenia z bliska, na średnim dystansie i z daleka
Wiktionary
rzecz. progresywność ż., progres mrz., progresja ż.
przysł. progresywnie
Wiktionary
(1.1) postępowy, rozwijający się, wzrastający, wzrostowy; war. progresyjny
Wiktionary
potocznie: okulary lub soczewki progresywne; progresy
SJP.pl
1. częściowy lub całkowity zakaz produkcji napojów alkoholowych;
2. częściowy lub całkowity zakaz sprzedaży alkoholu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) urz. zakaz prowadzenia działalności społecznie niepożądanej lub szkodliwej, szczególnie zakaz sprzedaży (a także produkcji) alkoholu w danym kraju lub na danym terytorium;
Wiktionary
Prohibicja (fr. "prohibition", z łac. "prohibitio" 'zakaz') – częściowy lub pełny zakaz produkcji i dystrybucji napojów alkoholowych. Najczęściej rozumie się pod tym pojęciem okres w historii USA (lata 1920–1933). W szerszym znaczeniu może odnosić się także do podobnego zakazu dotyczącego narkotyków.
Wikipedia
(1.1) W Polsce prohibicja bywa ogłaszana w ograniczonym czasie (np. na czas wyborów lub referendów) lub na ograniczonym terytorium w związku ze szczególnymi wydarzeniami (np. wizyty papieża).
Wiktionary
rzecz. prohibicjonista m.
przym. prohibicyjny
Wiktionary
zwolennik prohibicji, urzędowego zakazu wytwarzania lub sprzedaży czegoś, zwłaszcza alkoholu
SJP.pl
związany z prohibicją
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bibliot. książka niedostępna dla wszystkich czytelników ze względu na nieobyczajną lub niewygodną politycznie treść
Wiktionary
(1.1) Książka (…), którą Templariusze znaleźli gdzieś na Bliskim Wschodzie, przełożyli na łacinę i przywieźli do Europy, gdzie mogła się znaleźć w jakiejś bibliotece, jako prohibit.
Wiktionary
IPA: prɔˈxʲibʲit, AS: proχʹibʹit
Wiktionary
publikacje zastrzeżone w zbiorach bibliotecznych, nie udostępniane czytelnikom bez specjalnego zezwolenia
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) sprzyjający hitleryzmowi
Wiktionary
(1.1) Miała ona wpływy także w polskiej części Górnego Śląska, gdzie powstawały prohitlerowskie organizacje i towarzystwa.
Wiktionary
przym. hitlerowski
Wiktionary
(1.1) filohitlerowski
Wiktionary
związek, z którego lub pod wpływem którego powstają hormony
SJP.pl
sprzyjający imigracji
SJP.pl
sprzyjający, przychylny imigracji, imigrantom
SJP.pl
sprzyjający imperializmowi
SJP.pl
popierający import, sprzyjający rozszerzaniu i zwiększaniu zakresu importowanych towarów
SJP.pl
prekursor insuliny tworzony w trzustce
SJP.pl
Proinsulina – peptyd, nieaktywny prekursor insuliny.
Proinsulina powstaje w trzustce, w komórkach β wysepek Langerhansa. Gen zlokalizowany na krótszym ramieniu chromosomu 11 ([]) koduje powstawanie prekursorowego peptydu preproinsuliny, liczącego u człowieka 110 aminokwasów. Preproinsulina zawiera fragment sygnałowy [] pod wpływem odpowiedniej proteazy zostaje odcięty i w ten sposób powstaje proinsulina.
Wikipedia
sprzyjający inteligentom, pozytywnie nastawiony do środowiska inteligenckiego
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) sprzyjający inwestycjom, stwarzający dla nich korzystne warunki
Wiktionary
(1.1) Po raz pierwszy od 10 lat pojawiły się pieniądze na politykę proinwestycyjną i poszukiwanie inwestorów.
Wiktionary
IPA: ˌprɔjĩnvɛstɨˈt͡sɨjnɨ, AS: proi ̯ĩnvestycyi ̯ny
Wiktionary
przychylny Iranowi lub Irańczykom
SJP.pl
przychylny islamowi lub wyznawcom islamu
SJP.pl
przychylny Izraelowi lub Izraelczykom
SJP.pl
skrót od: projekt, projektant
SJP.pl
skrót
(1.1) = projekt
(1.2) = projektant
Wiktionary
sprzyjający jakości
SJP.pl
zdrobnienie od: projekt
SJP.pl
1. rzutowanie na ekran powiększonego obrazu z komputera, taśmy filmowej, przezroczy itp.;
2. w psychologii: jeden z mechanizmów obronnych organizmu polegający na przypisywaniu innym własnych uczuć
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) film. pokaz filmu
(1.2) psych. narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;
(1.3) środ. kosmet. odległość, z której wyczuwalny jest zapach nałożonych perfum
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Przez seans rozumie się ciągłą projekcję filmu długometrażowego, filmu lub kasety wideo, w zamierzonym i z góry określonym czasie trwania.
(1.2) Towarzyszy temu projekcja własnych cech negatywnych na „obcego". Obraz „obcego" w gruncie rzeczy więcej mówi o tworzącym ten obraz aniżeli o samym „obcym".
(1.3) Bardzo pozytywnie też [[zaskoczyć|zaskoczył[y
Wiktionary
IPA: prɔˈjɛkt͡sʲja, AS: proi ̯ekcʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. projektor m.
przym. projekcyjny
czas. zaprojektować
Wiktionary
związany z projekcją
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) służący do projekcji
(1.2) psych. dotyczący projekcji
Wiktionary
(1.1) Na balkonie wybudowana zostanie kabina projekcyjna, zostanie zamontowany zwijany ekran.
Wiktionary
IPA: ˌprɔjɛkˈt͡sɨjnɨ, AS: proi ̯ekcyi ̯ny
Wiktionary
rzecz. projekcja ż., projektor mrz.
Wiktionary
1. zamierzony plan działania;
2. opracowany graficznie plan działania;
3. wstępna wersja czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś
(1.2) plan działania lub postępowania
(1.3) zarz. zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Na jutro muszę zrobić projekt książki dla dzieci.
(1.2) Wczoraj posłowie sejmowej komisji przedstawili projekt ustawy.
(1.2) Pobliski dom kultury tworzy projekty działań edukacyjnych, sportowych i plastycznych dla młodzieży.
(1.3) Każdy projekt, współfinansowany ze środków unijnych, wymaga wkładu własnego.
Wiktionary
IPA: ˈprɔjɛkt, AS: proi ̯ekt
Wiktionary
rzecz. projektant mos., projektantka ż., projektowanie n.
:: zdrobn. projekcik mrz.
czas. projektować ndk., zaprojektować dk., przeprojektować dk.
przym. projektancki, projektowy
Wiktionary
(1.1) pomysł, szkic, rysunek, zarys
(1.2) plan, program
(1.3) przedsięwzięcie, program
Wiktionary
odnoszący się do projektanta lub projektowania, właściwy projektantom
SJP.pl
projektowanie, opracowywanie szkiców czegoś
SJP.pl
specjalista opracowujący projekty w zakresie architektury, budownictwa, mody itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba opracowująca projekt
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. projekt mrz., projektantka ż., projektowanie n., zaprojektowanie n., przeprojektowanie n.
czas. projektować ndk., zaprojektować dk., przeprojektować dk.
Wiktionary
specjalistka opracowująca projekty w zakresie architektury, budownictwa, mody itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: projektant
Wiktionary
IPA: ˌprɔjɛkˈtãntka, AS: proi ̯ektãntka
Wiktionary
rzecz. projekt m., projektowanie n.
:: fm. projektant m.
czas. projektować, zaprojektować
przym. projektancki
Wiktionary
ironicznie:
1. ogół osób pracujących w systemie projektowym;
2. projektowy system pracy
SJP.pl
osoba opracowująca projekt, przedstawiająca plany, występująca z projektem
SJP.pl
kobieta występująca z jakimś projektem; pomysłodawczyni
SJP.pl
nadmierna skłonność do tworzenia projektów
SJP.pl
aparat do rzutowania obrazów na ekran; rzutnik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. aparat do rzutowania obrazów na ekran;
(1.2) techn. przyrząd rzutujący cień mierzonego przedmiotu w określonym powiększeniu
(1.3) astr. aparat wyświetlający mapę nieba na sklepieniu planetarium;
Wiktionary
Projektor, rzutnik projekcyjny – urządzenie optyczne służące do wyświetlania na ekranie projekcyjnym obrazu nieruchomego lub ruchomego.
Projektor składa się ze źródła światła i układu optycznego, formującego wiązkę światła. Nowoczesne rzutniki projekcyjne jako nośnika obrazu używają równoległej wiązki światła.
Wikipedia
(1.1) Seans został przełożony z powodu awarii projektora.
(1.3) Gwiazdy będą prezentowane za pomocą analogowego projektora, natomiast dzięki systemowi cyfrowych rzutników pracujących w rozdzielczości 8K będzie można wyświetlać dowolne ruchome obrazy na sferycznym ekranie.
Wiktionary
rzecz. projekcja ż.
:: zdrobn. projektorek mrz.
przym. projekcyjny, projektorowy
czas. zaprojektować
Wiktionary
(1.1) rzutnik
Wiktionary
zdrobnienie od: projektor
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|projektować.
Wiktionary
IPA: ˌprɔjɛktɔˈvãɲɛ, AS: proi ̯ektovãńe
Wiktionary
czas. zaprojektować, projektować ndk.
rzecz. projekt m., projektant m., projektantka ż.
przym. projektowy, projektancki
Wiktionary
czasownik niedokonany (dk. zaprojektować)
(1.1) opracowywać projekt
(1.2) układać plany, zamyślać coś
Wiktionary
rzecz. projekt m., projekcik m., projektant m., projektantka ż., projektowanie n., zaprojektowanie n., przeprojektowanie n., przeprojektowywanie n.
czas. zaprojektować dk., przeprojektowywać ndk., przeprojektować dk.
przym. projektowy, projektancki
Wiktionary
→ projekt
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący projektu
Wiktionary
rzecz. projekt mrz., projektowanie n.
czas. projektować
Wiktionary
środowiskowo: nadmierne skupianie się na projektach finansowanych przez instytucje publiczne
SJP.pl
dawniej: projektant
SJP.pl
skrót od: prokurator
SJP.pl
skrót
(1.1) = prokurator
Wiktionary
(1.1) Rzecznik prasowy Prokuratury Okręgowej w Poznaniu prok. Łukasz Wawrzyniak powiedział PAP, że ciało zostało zabezpieczone do sekcji.
Wiktionary
związek organiczny, silny środek miejscowo znieczulający, stosowany głównie w chirurgii, stomatologii i ginekologii; polokaina; nowokaina
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) farm. syntetyczny związek organiczny, miejscowy anestetyk stosowany między innymi w stomatologii;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Jednak specyfik, który sprzedawany jest klientom, zawiera jej o połowę mniej. Resztę stanowi glukoza, laktoza, a nawet kofeina i prokaina.
Wiktionary
(1.1) nowokaina
Wiktionary
lek przeciwarytmiczny stosowany w komorowych i nadkomorowych zaburzeniach rytmu serca
SJP.pl
Prokainamid – organiczny związek chemiczny, lek przeciwarytmiczny, należący do grupy Ia według klasyfikacji Vaughan Williamsa.
Wikipedia
prekursor kalcytoniny - hormonu tarczycy
SJP.pl
Prokalcytonina (PCT) – białko o masie 13 kDa, składające się z 116 aminokwasów.
PCT w warunkach fizjologicznych jest prekursorem kalcytoniny. Proces jej powstania odbywa się w komórkach C tarczycy, w wyniku proteolizy białka prekursorowego – preprokalcytoniny.
Wikipedia
opowiadający się za kapitalizmem
SJP.pl
u organizmów prokariotycznych część komórki stanowiąca odpowiednik jądra komórkowego u jądrowców; nukleoid
SJP.pl
organizm zbudowany z komórek niezawierających jądra komórkowego; protokariont, bezjądrowiec, przedjądrowiec, prajądrowiec, organizm prokariotyczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) biol. mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych
(1.2) biol. syst. organizm należący do królestwa prokariontów
Wiktionary
rzecz. prokarionty lm. nmos.
przym. prokariotyczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) syst. biol. nazwa systematyczna|Prokaryota|Chatton|ref=tak., domena obejmująca mikroorganizmy, w większości jednokomórkowe, których komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych;
Wiktionary
Prokarionty, prokarioty, organizmy prokariotyczne (Prokaryota, Procaryota) – mikroorganizmy, w większości jednokomórkowe, których komórka nie zawiera jądra komórkowego ani organelli komórkowych charakterystycznych dla eukariontów. Nazwa pochodzi od greckich słów "pros" („przed”) i "karyon" („orzech”, „jądro”). Pozostałe synonimy to: akariobionty, akariota, organizmy akariotyczne, anukleobionty, bezjądrowce, bezjądrowe, prokariota, protokarionty, przedjądrowce.
Wikipedia
(1.1) Do eukariontów zalicza się wszystkie organizmy komórkowe, z wyjątkiem bakterii i archeowców, a więc prokariontów.
Wiktionary
rzecz. prokariont mzw.
przym. prokariotyczny
Wiktionary
organizmy żywe zbudowane z komórek nieposiadających jądra komórkowego; bezjądrowce; prokarionty; organizmy prokariotyczne
SJP.pl
organizm prokariotyczny - organizm zbudowany z komórek niezawierających jądra komórkowego; prokariont, protokariont, bezjądrowiec, przedjądrowiec, prajądrowiec
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) biol. nie posiadający w komórce wyodrębnionego jądra
(1.2) biol. należący do prokariontów
Wiktionary
rzecz. prokariont mzw., prokarionty lm. nmos.
Wiktionary
kościół pełniący funkcje katedry, lecz nie będący nią
SJP.pl
Prokatedra, kościół prokatedralny – kościół tymczasowo pełniący funkcję katedry.
Prokatedra jest ustanawiana, gdy właściwy kościół katedralny nie może pełnić swoich funkcji lub jest w budowie. Prokatedrą ustanawia się również świątynię, którą w przyszłości może zostać katedrą lub konkatedrą (na przykład prokatedra ustanowiona jako siedziba administratora apostolskiego).
Wikipedia
lek prokinetyczny - lek stosowany w zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego; prokinetyk
SJP.pl
lek stosowany w zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego; lek prokinetyczny
SJP.pl
zawołanie rycerskie stanowiące znak rozpoznawczy szlachty jednego rodu, używane w czasie bitwy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. środ. polit. proklamacja
Wiktionary
rzecz. proklamacja
czas. proklamować
Wiktionary
ogłoszenie czegoś, obwieszczenie, deklaracja
SJP.pl
rzadko: nadmierne ogłaszanie proklamacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. mania na punkcie proklamowania
Wiktionary
związany z proklamacją
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|proklamować.
Wiktionary
czas. proklamować ndk.
Wiktionary
1. podać, podawać coś do publicznej wiadomości;
2. wybrać, wybierać kogoś na dane stanowisko;
3. proklamować się - ogłaszać, ogłosić się kimś publicznie
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany lub niedokonany
(1.1) książk. uroczyście podawać do publicznej wiadomości
Wiktionary
(1.1) Odpowiedzią był strajk powszechny proklamowany na 23 czerwca.
Wiktionary
IPA: ˌprɔklãˈmɔvat͡ɕ, AS: proklãmovać
Wiktionary
rzecz. proklama ż., proklamacja ż., proklamowanie n.
Wiktionary
(1.1) obwieszczać, oznajmiać, podawać do wiadomości, ogłaszać
Wiktionary
nastawiony na potrzeby i korzyści klienta
SJP.pl
mający ograniczyć zmiany klimatyczne
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co proklityczne
Wiktionary
przym. proklityczny
Wiktionary
wyraz nie akcentowany, najczęściej jednosylabowy, łączący się w całość akcentową z wyrazem następującym po nim
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. wyraz niemający własnego akcentu i tworzący całość akcentową z wyrazem następującym po nim;
Wiktionary
Proklityka – wyraz nieposiadający własnego akcentu, lecz tworzący całość akcentową z następującym po nim wyrazem akcentowanym.
Wikipedia
(1.1) Ważne jest, żeby wyrażenia z proklitykami i enklitykami prawidłowo akcentować.
(1.1) Kłopoty mogą pojawić się wtedy, gdy proklityka stoi przed wyrazem jednosylabowym.
(1.1) Przyimek stojący przed wyrazem jednosylabowym może być proklityką.
(1.1) „Nie“ neguje jakąś część zdania, najczęściej określenie przysłówkowe, zwłaszcza jeżeli chodzi o przeciwstawienie; w tych razach „nie“ ma swój akcent, nie jest proklityką i nie odwraca pojęcia tylko je usuwa.
Wiktionary
IPA: prɔˈklʲitɨka, AS: proklʹityka
Wiktionary
rzecz. prokliza ż.
przym. proklityczny
Wiktionary
podporządkowanie akcentuacyjne wyrazu następującemu po nim wyrazowi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. połączenie prozodyczne wyrazu niemającego akcentu z wyrazem następującym
Wiktionary
rzecz. proklityka ż.
przym. proklityczny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) stpol. wszystek
Wiktionary
IPA: ˈprɔknɨ, AS: prokny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) popierający koalicję
Wiktionary
sprzyjający, przychylny kobietom
SJP.pl
dzielnica Krakowa
SJP.pl
Prokocim – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim. Do 1948 r. miejscowość była siedzibą gminy Prokocim.
W XXI wieku nazwą "Prokocim" ("Stary Prokocim") określa się tereny i zabudowania istniejącej do 1941 r. wsi, a także osiedle głównie domów jednorodzinnych, budowane od 1974 r. W szerszym znaczeniu "Prokocim" to także, położone na wschód, osiedle bloków mieszkalnych Nowy Prokocim.
Wikipedia
przymiotnik od: Prokocim
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prokocimiem, dotyczący Prokocimia
Wiktionary
rzecz. Prokocim m.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
opowiadający się za komunizmem
SJP.pl
sprzyjający konkurencji
SJP.pl
w starożytnym Rzymie tytuł nadawany konsulowi po zakończeniu rocznej kadencji, warunkujący sprawowanie zarządu prowincji rzymskiej
SJP.pl
Pr
Wikipedia
urząd prokonsula, zarządcy prowincji w starożytnym Rzymie
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) sprzyjający wzrostowi konsumpcji
Wiktionary
1. imię męskie;
2. nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Prokop – imię męskie pochodzenia greckiego, od "προκοπή" – "prokope", „postęp, rozwój”, w starożytnym Rzymie gens, z którego wywodzili się m.in. Prokopiusz – uzurpator cesarskiego tronu oraz cesarz zachodniorzymski Prokopiusz Antemiusz. Używane też w kościołach chrześcijańskich: wśród patronów święty Prokop (IV wiek) oraz czeski święty Prokop z Sazawy (X/XI wiek).
Wikipedia
(1.1) Chodzę z Prokopem od dwóch lat.
Wiktionary
IPA: ˈprɔkɔp, AS: prokop
Wiktionary
rzecz. Prokopowa ż., Prokopówna ż.
przym. Prokopowy, prokopski
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Zobacz też: Prokopiusz z Cezarei - historyk bizantyjski z czasów Justyniana I.
Prokopiusz ( Procopius; ur. 325, zm. 27 maja 366) – przywódca buntu w Konstantynopolu za czasów Walentyniana I, obrany przez tłum (a raczej przekupionych prowokatorów) cesarzem rzymskim. Panował jako uzurpator od 28 września 365 do 27 maja 366 roku.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą;
Wiktionary
Prokopjewsk (ros. Прокопьевск) – miasto w Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą (dopływ Tomu), w Kuźnieckim Zagłębiu Węglowym. Powstało w 1918 roku z połączenia wsi Monastyrskoje i Prokopjewskoje. Liczy 190 tys. mieszkańców (2020). Ośrodek wydobycia węgla koksującego, przemysłu maszynowego, środków transportu, chemicznego i porcelanowego.
Wikipedia
przym. prokopjewski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prokopjewskiem, dotyczący Prokopjewska
Wiktionary
rzecz. Prokopjewsk mrz.
Wiktionary
Prokop z żoną; Prokopowie
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. imię męskie;
2. nazwisko
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Prokopa lub z nim związany
SJP.pl
sprzyjający korupcji, umożliwiający korupcję
SJP.pl
Prokowo (kaszub. Prokòwò) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Kartuzy. Leży na obrzeżach Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Ma status sołectwa.
W pobliżu Prokowa przebiegała (dziś już zawieszona) linia kolejowa Kartuzy – Lębork.
Wikipedia
sprzyjający Kościołowi, popierający Kościół
SJP.pl
odwlekanie, odkładanie na potem; zwlekanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
rzecz. prokrastynator m., prokrastynatorka ż.
przym. prokrastynacyjny
Wiktionary
związany z odwlekaniem, odkładaniem na potem
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z prokrastynacją
Wiktionary
rzecz. prokrastynator mos., prokrastynacja ż.
Wiktionary
osoba ciągle odwlekająca swoje obowiązki, odkładająca coś na później
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) psych. osoba mająca skłonność do nieustannego odkładania pewnych czynności na później ze względu na prokrastynację
Wiktionary
(1.1) Adam jest typowym prokrastynatorem; zawsze odkłada swoje obowiązki na ostatnią chwilę.
Wiktionary
rzecz. prokrastynacja ż.
:: fż. prokrastynatorka ż.
przym. prokrastynacyjny
Wiktionary
kobieta ciągle odwlekająca, odkładająca coś na później
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. kobieta mająca skłonność do nieustannego odkładania pewnych czynności na później ze względu na prokrastynację
Wiktionary
rzecz. prokrastynator mos., prokrastynacja ż.
Wiktionary
odwlekać, odkładać na potem
SJP.pl
1. wydawanie, wydanie na świat potomstwa; spłodzenie, zrodzenie;
2. dawniej: to, co jest zrodzone; pokolenie, generacja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. płodzenie i rodzenie potomstwa
Wiktionary
(1.1) Bronił praw kobiet do decydowania o prokreacji i własnej seksualności.
(1.1) W sferze stosunków społecznych islam propaguje model konserwatywnego układu społecznego ze ściśle określanymi rolami obydwu płci i reguluje drobiazgowo relacje w sferze prokreacji.
Wiktionary
przym. prokreacyjny, prokreatywny
Wiktionary
→ prokreacja; prokreatywny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) fizj. związany z prokreacją
Wiktionary
rzecz. prokreacja ż.
Wiktionary
przychylny władzy rosyjskiej
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) polit. sprzyjający rządowi rosyjskiemu
Wiktionary
(1.1) Zwycięska prokremlowska Jedność ograniczyła się np. do mglistych postulatów wzrostu ekonomicznego i pełniejszego wykorzystania potencjału przemysłu zbrojeniowego, obniżenia podatków, złagodzenia skutków bezrobocia oraz zwiększenia roli państwa w gospodarce.
Wiktionary
przym. kremlowski
Wiktionary
płodzić potomstwo, rozmnażać się
SJP.pl
postać z mitologii greckiej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. postać z mitologii greckiej, syn Posejdona, rozbójnik czyhający na ofiary przy drodze z Megary do Aten, osławiony używaniem Prokrustowego łoża;
Wiktionary
rzecz. prokrustyka ż., Prokrustes m.
przym. Prokrustowy, prokrustowy
Wiktionary
(1.1) Prokrustes, Damastes, Polypemon
Wiktionary
w mitologii greckiej: przydomek rozbójnika Damastesa, który napadał na podróżnych i torturował ich, dopasowując do wymiarów specjalnego łoża: obcinając im nogi albo rozciągając ich
SJP.pl
Prokrustes (Prokrust) ( Προκρούστης) – znana pod tym przydomkiem, negatywna postać z mitologii greckiej o imieniu Damastes ( Δαμάστής) lub Polypemon ( Πολυπήμων).
Wikipedia
prokrustowe łoże - sytuacja, w której coś jest gwałtem naginane, dostosowywane do sztywnego schematu (nawiązanie do tortur, jakie stosował Prokrust, dopasowując napadniętych podróżnych do rozmiarów swojego łoża przez rozciąganie ich ciała lub przycinanie nóg)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prokrustem, dotyczący Prokrusta
Wiktionary
rzecz. Prokrust m., Prokrustus m., prokrustyka ż.
przym. Prokrustowy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
dotyczący proksemiki
SJP.pl
nauka o wartości komunikacyjnej zachowań niewerbalnych w różnych kulturach
SJP.pl
Proksemika – nauka zajmująca się badaniem wzajemnego wpływu relacji przestrzennych między osobami oraz między osobami a otoczeniem materialnym na relacje psychologiczne, sposób komunikacji, itp. Zajmuje się też wpływem odwrotnym, a także badaniem różnic pomiędzy tymi relacjami w różnych kulturach (wpływ sposobu budowania miast, mieszkań, osiedli, parków, oświetlenia ulic itp. na zachowania).
Wikipedia
obywatel starożytnej Grecji, który dbał o interesy przybyszów z innych polis
SJP.pl
Proksenos, proksen (gr. dla gości, gospodarz) – w starożytnej Grecji obywatel polis pełniący funkcję opiekuna dla przybyszów z innego polis, którego był proksenosem. Funkcja zbliżona do zadań dzisiejszego konsula. Fakt, że proksenos nie był urzędnikiem (wysłannikiem) państwa, którego obywatelom pomagał, upodabnia go do konsula honorowego. Spełniał również niektóre funkcje przedstawiciela dyplomatycznego.
Wikipedia
1. położony bliżej pewnego punktu odniesienia;
2. w anatomii: skierowany ku przyczepowi kończyny lub innej struktury
SJP.pl
uciążliwy ból odbytnicy
SJP.pl
specjalista w zakresie proktologii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób jelita grubego i odbytnicy
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) med. lekarka specjalistka proktologii
Wiktionary
(1.1) Musisz iść do proktologa zrobić USG przezodbytnicze.
Wiktionary
IPA: prɔˈktɔlɔk, AS: proktolok
Wiktionary
rzecz. proktologia ż.
przym. proktologiczny
przysł. proktologicznie
Wiktionary
dziedzina medycyny, specjalizacja zajmująca się leczeniem schorzeń odbytu i odbytnicy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. dział medycyny zajmujący się chorobami odbytu i odbytnicy;
Wiktionary
Proktologia – dziedzina medycyny zajmująca się chorobami jelita grubego i odbytnicy.
Są to choroby zapalne i nowotworowe. Objawy tych chorób są często bardzo uciążliwe i długotrwałe, mają charakter nawracający. Ropne wycieki z odbytnicy, zmiany ropne sączące w okolicy odbytu, ropnie płytkie i głębokie, bóle odbytnicy, a także nietrzymanie stolca i gazów związane z wiekiem, po urazach oraz po porodach, a także krwawienia.
Wikipedia
IPA: ˌprɔktɔˈlɔɟja, AS: proktoloǵi ̯a
Wiktionary
rzecz. proktolog mos.
przym. proktologiczny
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób proktologiczny
Wiktionary
rzecz. proktolog mos./ż.
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący proktologii
Wiktionary
rzecz. proktolog mos./ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. endoskopowe badanie odbytnicy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z proktoskopem
Wiktionary
w medycynie: nacięcie odbytnicy w celu jej zwężenia
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
Prokul – imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do niedużej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, "praenomen", por. Marek, Tyberiusz, Tytus), i oznaczające "urodzony, kiedy ojciec był daleko" (por. "procul" — "daleko"). Prokul już w epoce klasycznej zaczął występować także w funkcji przydomka ("cognomen"). Istniało kilku świętych patronów tego imienia.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.
Wiktionary
Prokula lub "Prokla", również Klaudia Prokula, "Claudia Procula" (I wiek) – postać biblijna, żona rzymskiego prefekta Judei, Poncjusza Piłata, święta prawosławna.
Wikipedia
(1.1) Mężem Prokuli miał być Poncjusz.
Wiktionary
szczególne pełnomocnictwo handlowe lub bankowe, udzielane przez spółkę osobie fizycznej posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych
SJP.pl
Prokura ( procura, z procurare) – specjalny rodzaj pełnomocnictwa dla osoby fizycznej posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych (prokurenta), którego udzielić może każdy przedsiębiorca, który podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
urzędnik prokuratury, którego zadaniem jest ściganie przestępstw; oskarżyciel publiczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) praw. funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) praw. kobieta prokurator (1.1)
Wiktionary
Prokurator – organ władzy państwowej, którego zadaniem jest wykrywanie i ściganie przestępstw oraz wnoszenie i popieranie aktu oskarżenia przed sądem. Prokurator jest funkcjonariuszem publicznym prokuratury, uprawnionym do samodzielnego wykonywania czynności.
Wikipedia
(1.1) Prokurator rozpoczął czynności wyjaśniające.
(1.1) audio|Pl-nie jestem prokuratorem który ma obowiązek ścigać fałszerzy.ogg. Nie jestem prokuratorem, który ma obowiązek ścigać fałszerzy.
(1.1) […] nagminne ukrywanie przed prokuratorem i sądem protokołów i innych dowodów przemawiających na korzyść aresztowanego […]
Wiktionary
IPA: ˌprɔkuˈratɔr, AS: prokurator
Wiktionary
rzecz. prokuratura ż.
:: fż. prokuratorka ż.
czas. prokurować ndk.
przym. prokuratorski
Wiktionary
(1.1) oskarżyciel publiczny
(2.1) pot. prokuratorka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) urz. urząd powołany do zapewniania ochrony prawnej interesów majątkowych danego państwa oraz niektórych jego instytucji publicznych
Wiktionary
(1.1) Gdyby więc prokuratoria miała zapewnioną niezależność, samodzielność i została oddzielona od polityki, mogłaby zdziałać wiele dobrego.
Wiktionary
urzędniczka prokuratury, której zadaniem jest ściganie przestępstw; oskarżycielka publiczna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. forma żeńska od: prokurator
Wiktionary
rzecz. prokuratura ż.
:: fm. prokurator m.
przym. prokuratorski
Wiktionary
prokurator z żoną
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący prokuratora lub prokuratury, związany z prokuratorem lub prokuraturą
Wiktionary
rzecz. prokurator mos., prokuratorka ż., prokuratura ż.
Wiktionary
w państwie krzyżackim: okręg podległy prokuratorowi (zarządcy mienia zakonnego)
SJP.pl
lekceważąco: marny, lichy prokurator
SJP.pl
1. organ państwowy strzegący praworządności;
2. urząd prokuratora;
3. grono prokuratorów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. organ ścigający przestępstwa i stojący na straży praworządności;
Wiktionary
Prokuratura – urząd państwowy powołany do stania na straży praworządności. Zazwyczaj swój cel prokuratura realizuje poprzez zaskarżanie do sądów decyzji niezgodnych z prawem, ściganie przestępstw, pomoc prawną społeczeństwu oraz branie udziału w procesie legislacyjnym jako czynnik opiniodawczy.
Wikipedia
(1.1) Warszawska prokuratura cały czas szuka sprawcy.
Wiktionary
rzecz. prokurator m., prokuratorka ż.
przym. prokuratorski
Wiktionary
pełnomocnik firmy, banku upoważniony do działania w jego imieniu, na zasadzie prokury
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ekon. praw. osoba, której udzielono pełnomocnictwo do reprezentowania przedsiębiorstwa w sprawach sądowych i pozasądowych
Wiktionary
(1.1) — A więc jest pan malarzem pokojowym. — Nie — odparł K. — pierwszym prokurentem wielkiego banku.
Wiktionary
rzecz. prokura ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prokurować.
Wiktionary
czas. sprokurować, prokurować ndk.
Wiktionary
przygotowywać coś, sporządzać coś, zwłaszcza jakiś dokument
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. sprokurować)
(1.1) sporządzać coś (dokumenty, akta) w sposób nieuczciwy, dostosowując je do oczekiwanych rezultatów
(1.2) daw. przygotowywać, sporządzać coś
Wiktionary
(1.1) Widziałem jak prokurujesz te niby cuda.
Wiktionary
IPA: ˌprɔkuˈrɔvat͡ɕ, AS: prokurovać
Wiktionary
rzecz. prokurowanie n., sprokurowanie n., prokurator mos./ż.
czas. sprokurować dk.
Wiktionary
(1.1) preparować, fabrykować
Wiktionary
dawniej: pełnomocnik osoby lub firmy, działający w jej imieniu; prokurent
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba niewykształcona, proletariusz, robotnik fizyczny
Wiktionary
(1.1) Polscy prole stanowią większość siły roboczej na angielskich budowach.
Wiktionary
IPA: prɔl, AS: prol
Wiktionary
osoba głosząca prawo do życia człowieka od poczęcia do naturalnej śmierci; prolifer, pro-lifer
SJP.pl
hormon białkowy produkowany przez gruczołową część przysadki mózgowej, m.in. aktywujący wydzielanie progesteronu przez ciałko żółte oraz przygotowujący gruczoły mlekowe do laktacji; laktotropina, luteotropina, hormon luteotropowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hormon odpowiedzialny m.in. za wydzielanie mleka
Wiktionary
Prolaktyna (PRL) – hormon peptydowy zbudowany ze 199 aminokwasów (u człowieka), o masie cząsteczkowej 23,4 kDa. Ma zbliżone efekty metaboliczne, budowę chemiczną i centrum aktywne do somatotropiny. Prolaktyna wiąże cynk, co prawdopodobnie zwiększa trwałość cząsteczki.
Wikipedia
ciało prolamellarne - skupienie pęcherzyków wewnątrz leukoplastów
SJP.pl
białko proste o dużej zawartości proliny, stanowiące obok gluteiny główny składnik nasion zbóż
SJP.pl
hormon wytwarzany w przysadce mózgowej, oddziałujący na komórki płciowe jąder i jajniów
SJP.pl
w medycynie: wypadanie narządów wewnętrznych przez otwory ciała, np. prolapsus ani - wypadanie odbytu, prolapsus vaginae - wypadanie pochwy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) książk. uwagi wstępne do jakiegoś zagadnienia
(1.2) książk. przedmowa mająca ułatwić czytelnikowi lekturę jakiegoś tekstu
Wiktionary
IPA: ˌprɔlɛɡɔ̃ˈmɛ̃na, AS: prolegõmẽna
Wiktionary
(1.1) wprowadzenie, introdukcja, wstęp
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) książk. rzad. komentarz, uwaga wstępna
Wiktionary
(1.1) Przyjdzie do tych okoliczności jeszcze powrócić w niejednym miejscu, zaś tu poprzestaniemy na nich jako na prolegomenum dalszych rozważań.
Wiktionary
(1.1) wprowadzenie, propedeutyka
Wiktionary
substancja nieaktywna biologicznie, która wskutek przemian metabolicznych przekształca się w lek; prekursor leku
SJP.pl
Prolek – prekursor leku, substancja nieaktywna lub słabo aktywna biologicznie, która po przemianach metabolicznych "in vivo" przekształca się w produkty o działaniu farmakologicznym.
Przykładami wykorzystania proleków w terapii są:
Wikipedia
rodzaj ssaków naczelnych z rodziny lemurowatych
SJP.pl
[czytaj: proleps-is] w literaturze: niezgodna z porządkiem logicznym lub czasowym kolejność pojawiania się elementów w wypowiedzi; antycypacja
SJP.pl
Prolepsis (gr. πρόληψις "prólēpsis", łac. "anteoccupatio", pol. uprzedzenie) – figura retoryczna, w starożytnej retoryce, próba uniknięcia potencjalnych sprzeciwów poprzez odpowiadanie na pytania, które mogliby zadać słuchacze.
Mówiąc inaczej, przy stosowaniu prolepsis nadawca stawia się po stronie słuchacza i próbuje się domyślić jakie wątpliwości mogą powstać.
Wikipedia
lekceważące określenie proletariatu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od proletariat
Wiktionary
rzecz. proletariat m.
Wiktionary
przymiotnik od: proletariat
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przym. od proletariat
Wiktionary
(1.1) Lenin był przywódcą i ideologiem rewolucji proletariackiej w Rosji.
Wiktionary
IPA: ˌprɔlɛtarʲˈjat͡sʲci, AS: proletarʹi ̯acʹḱi
Wiktionary
rzecz. proletariat m., proletariusz m., proletariuszka ż., proletaryzacja ż., proletariackość ż.
przysł. proletariacko
czas. proletaryzować
Wiktionary
(1.1) przest. robociarski, robotniczy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co proletariackie; cecha tych, którzy są proletariaccy
Wiktionary
rzecz. proletariat mrz., proletariusz mos., proletariuszka ż.
przym. proletariacki
Wiktionary
1. klasa społeczna złożona z robotników bez własnych środków produkcji; klasa robotnicza;
2. przenośnie: najuboższa warstwa społeczeństwa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;
(1.2) socjol. w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją
(1.3) socjol. najuboższa warstwa społeczna
Wiktionary
Proletariat (z proletarius „należący do najuboższej klasy, niepłacący podatków, dający państwu tylko potomstwo” od proles „latorośl, potomstwo”) – jedna z wyróżnianych w socjologii klas społecznych.
Wikipedia
(1.2) Po 1956 r. (PZPR) zeszła na pozycje oportunizmu i rewizjonizmu, przez co straciła poparcie proletariatu.
(1.3) Prus ukazuje też najbiedniejszych – miejski proletariat, czy raczej lumpenproletariat.
Wiktionary
IPA: ˌprɔlɛˈtarʲjat, AS: proletarʹi ̯at
Wiktionary
rzecz. proletariusz m., proletariuszka ż., proletaryzacja ż., proletariackość ż., proletariacik mrz.
przym. proletariacki
przysł. proletariacko
czas. proletaryzować
Wiktionary
członek Proletariatu - pierwszej polskiej socjalno-rewolucyjnej partii (1882-1886)
SJP.pl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;
(1.2) polit. członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;
Wiktionary
(1.1) Wobec tego zdecydował się konsul Mariusz wprowadzić zasadę zaciągu ochotniczego. Dotąd armia rzymska składała się ze średnio zamożnych chłopów, obecnie zaś jej skład socjalny uległ zupełnej zmianie. Większość stanowili proletariusze miejscy zaciągający się na lat szesnaście.
(1.2) Rosnąc w siły, w znaczenie społeczne, musi burżuazja zatrudniać coraz większą ilość proletariuszy, musi odrywać chłopa od ziemi, rzemieślnika od warsztatu i zamieniać ich w proletariuszy.
(1.2) W Krakowie bowiem arcybiskupi bywali zwykle wybierani spośród arystokratów. Było więc zaskoczeniem, gdy po nich wszystkich zostałem mianowany ja, „proletariusz”.
Wiktionary
IPA: ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ, AS: pro.le.tar.ʹi ̯uš
Wiktionary
rzecz. proletariat m., proletaryzacja ż., proletariackość ż.
:: fż. proletariuszka ż.
przym. proletariacki
przysł. proletariacko
czas. proletaryzować
Wiktionary
(1.2) robotnik, przedstawiciel klasy robotniczej
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. członkini proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;
Wiktionary
przym. proletariacki
rzecz. proletariusz mos., proletariat mrz., proletariackość ż.
Wiktionary
Proletkult (akronim od ros. "пролетарская культура" – pol. "kultura proletariacka") – organizacja kulturalna działająca w latach 1917–1932 w Rosji Radzieckiej a następnie w Związku Radzieckim, stawiająca sobie za cel wypracowanie nowej, klasowej kultury proletariatu.
Wikipedia
[czytaj: prolajfer] [czytaj: prolajfer] osoba głosząca prawo do życia człowieka od poczęcia do naturalnej śmierci; pro-lifer, prolajfer
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zwolennik zakazu aborcji
Wiktionary
(1.1) Trzech proliferów rozdawało ulotki przed szpitalem.
Wiktionary
rzecz.
:: fż. proliferka ż.
przym. pro-life
Wiktionary
(1.1) antyaborcjonista
Wiktionary
1. rozmnażanie na drodze pączkowania;
2. silne rozrastanie się czegoś;
3. rozprzestrzenianie się broni atomowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rozrost, szerzenie się
(1.2) biol. mnożenie się komórek;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˌprɔlʲifɛˈrat͡sʲja, AS: prolʹiferacʹi ̯a
Wiktionary
[czytaj: prolajferka] członkini organizacji lub ruchu prowadzącego działalność naukową, wychowawczą i edukacyjną w celu obrony życia człowieka od poczęcia do śmierci; pro-liferka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zwolenniczka zakazu aborcji
Wiktionary
(1.1) Cieszymy się, że sławna proliferka tak szybko odpisała na nasze życzenia.
Wiktionary
rzecz.
:: fm. prolifer m.
przym. pro-life
Wiktionary
(1.1) działaczka antyaborcyjna
Wiktionary
1. o komórkach organizmów żywych: namnażać się;
2. o tkankach: rozrastać się
SJP.pl
komórka powstająca z limfoblastu, przekształcająca się w limfocyt
SJP.pl
aminokwas endogenny
SJP.pl
Prolina (nazwa skrótowa Pro lub P) – organiczny związek chemiczny z grupy α-aminokwasów, zawierającym w swej strukturze pięcioczłonowy pierścień pirolidynowy. Enancjomer L proliny jest aminokwasem naturalnym, endogennym i glukogennym. Ze względu na obecność dodatkowego wiązania węgiel–azot jest czasem nazywana (chociaż niepoprawnie) iminokwasem (z punktu widzenia chemii nie jest iminą, lecz aminą drugorzędową). Punkt izoelektryczny, pI = 6,30.
Wikipedia
sprzyjający Litwie, Litwinom
SJP.pl
1. część wstępna utworu literackiego, poprzedzająca utwór;
2. pierwszy etap wyścigu kolarskiego lub etap poprzedzający wyścig, będący jazdą na czas
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. teatr. początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈprɔlɔk, AS: prolok
Wiktionary
popierający londyński rząd RP na uchodźstwie w latach po II Wojnie Światowej
SJP.pl
dawniej: prolongata
SJP.pl
1. odroczenie terminu;
2. przedłużenie okresu ważności czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przedłużenie terminu
Wiktionary
Prolongata (z łaciny) – przedłużenie terminu ważności układu, umowy, płatności weksla, odroczenie terminu realizacji jakiegoś zobowiązania.
Jeżeli tak postanowiono w umowie, prolongata może nastąpić automatycznie, z upływem pierwotnie ustalonego terminu, po zaistnieniu lub niezaistnieniu wskazanych okoliczności. Przykładowo: umowa terminowa może zostać przedłużona na czas nieokreślony, jeżeli żadna ze stron nie wystąpi o zakończenie obowiązywania umowy.
Wikipedia
rzecz. prolongowanie n.
czas. prolongować dk./ndk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przedłużanie terminu wykonania jakiegoś zobowiązania
(1.2) przedłużanie ważności, obowiązywania czegoś na kolejny okres
Wiktionary
rzecz. prolongata ż., prolongacja ż.
czas. prolongować ndk.
przym. prolongacyjny
Wiktionary
(1.1) odraczanie
(1.2) przedłużanie, wydłużanie
Wiktionary
przedłużać (przedłużyć), przesuwać (przesunąć) termin ważności, płatności, wykonania czegoś
SJP.pl
przychylny ludziom
SJP.pl
statek wodny przeznaczony do przewozu między dwoma odcinkami drogi lądowej, rozdzielonymi rzeką, kanałem, akwenem morskim itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;
(1.2) sf. odpowiednik promu (1.1) w przestrzeni kosmicznej
Wiktionary
Prom – statek wodny służący do przewozu osób i towarów.
Wikipedia
(1.1) Na wyspę dowiózł nas prom.
(1.1) Poznałam Kazika na promie płynącym do Szwecji.
(1.2) Prom zadrżał łagodnie, gdy przelatywał przez wrota hangaru, wreszcie wolny. Wirował wśród nakrapianego gwiazdami bezmiaru.
Wiktionary
IPA: prɔ̃m, AS: prõm
Wiktionary
rzecz. promowy mos.
przym. promowy
Wiktionary
skrót
(1.1) = metrol. mat. promil
Wiktionary
(1.1) Kierujący miał ponad 1 prom. alkoholu w organizmie.
Wiktionary
(1.1) symbol. ‰
Wiktionary
komórka stanowiąca stadium przejściowe między megakarioblastem a megakariocytem
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) sprzyjający państwu meksykańskiemu lub Meksykanom, popierający Meksyk i wszystko, co meksykańskie
Wiktionary
rzecz. Meksykanin mos., Meksyk mrz.
przym. meksykański
przysł. promeksykańsko
Wiktionary
przysłówek
(1.1) z pozytywnym stosunkiem do Meksyku i Meksykanów
Wiktionary
(1.1) Nie brakuje promeksykańsko nastawionych Amerykanów.
Wiktionary
przym. promeksykański
Wiktionary
1. szeroka, ładna ulica przeznaczona do spacerów;
2. figura w tańcu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ulica, aleja spacerowa
(1.2) przest. spacer
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W pobliskim parku znaleźć można urocze promenady.
(1.2) Wychodzimy na ulicę i siadamy na tarasie. Tu się odbywa cała promenada dziewczątek brazylijskich.
Wiktionary
IPA: ˌprɔ̃mɛ̃ˈnada, AS: prõmẽnada
Wiktionary
przym. promenadowy
Wiktionary
związany z promenadą
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z promenadą, dotyczący promenady
Wiktionary
rzecz. promenada ż., promenadówka ż.
Wiktionary
przyrzeczenie spełnienia świadczenia
SJP.pl
Promesa – przyrzeczenie, obietnica dokonania określonej czynności lub spełnienia określonego świadczenia, a także zobowiązanie organu państwowego do wydania decyzji po dopełnieniu przez zainteresowanego odpowiednich formalności. Jest to jednocześnie nazwa dokumentu zawierającego takie przyrzeczenie.
Wikipedia
pierwiastek chemiczny o symbolu Pm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;
Wiktionary
Promet (Pm, łac. "promethium") – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym. Został wytworzony sztucznie, nie ma żadnych stabilnych izotopów – wszystkie są radioaktywne. Jego śladowe ilości mogą powstawać w przyrodzie w wyniku naturalnych procesów rozpadu jądrowego. Nazwa pochodzi od postaci z mitologii greckiej – Prometeusza.
Wikipedia
(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma promet?
Wiktionary
IPA: ˈprɔ̃mɛt, AS: prõmet
Wiktionary
przym. prometowy
rzecz. Prometeusz mos.
Wiktionary
(1.1) symbol. Pm
Wiktionary
Pr
Wikipedia
poświęcający się dla dobra ogółu, buntujący się przeciwko bogom, losowi, siłom zła; tytaniczny, heroiczny, prometejski, prometeistyczny
SJP.pl
poświęcający się dla dobra ogółu, buntujący się przeciwko bogom, losowi, siłom zła; tytaniczny, heroiczny, prometeiczny, prometejski
SJP.pl
poświęcenie się dla dobra ogółu połączone z długotrwałym cierpieniem; charakterystyczna cecha bohatera romantycznego
SJP.pl
Prometeizm – postawa etyczna, dla której ideałem moralnym jest dobrowolne podporządkowanie działań jednostki dobru ludzkości. Nawiązuje do mitycznej postaci Prometeusza. Oznacza bunt przeciwko boskim wyrokom oraz cierpienie własne w imię szczęścia ogółu.
Wikipedia
poświęcający się dla dobra ogółu, buntujący się przeciwko bogom, losowi, siłom zła; tytaniczny, heroiczny, prometeiczny, prometeistyczny
SJP.pl
przenośnie: symbol poświęcenia dla szczęścia ludzkości
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna
(2.1) astr. księżyc Saturna;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Gdy Prometeusz, jak nam wieść niesie daleka, • Wziąwszy kawałek gliny ulepił z niej człeka, • Tak był doskonałością pupki tej przejęty • Iż chciał ją widzieć pierwszą pomiędzy zwierzęty (…) sic.
Wiktionary
rzecz. promet m., prometeizm m.
przym. Prometeuszowy, prometeuszowy, prometejski
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy - należący do Prometeusza lub z nim związany
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący prometu
Wiktionary
rzecz. promet m.
Wiktionary
komórka powstająca z mieloblastu, przekształcająca się w mielocyt
SJP.pl
Pr
Wikipedia
1. choroba zakaźna ludzi i zwierząt, wywołana przez promieniowca Actinomyces bovis; aktynomikoza;
2. planktonowy pierwotniak morski o promienistej budowie krzemionkowego szkieleciku;
3. roślina o jajowatych liściach i białych kwiatach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. przewlekła choroba zakaźna ludzi i zwierząt;
Wiktionary
Promienica, aktynomikoza (łac. "Actinomycosis") – przewlekła choroba zakaźna ludzi i zwierząt (głównie bydła). U zwierząt jest wywołana przez promieniowce "Actinomyces bovis", u człowieka drobnoustrojem chorobotwórczym jest gatunek "Actinomyces israeli".
Wikipedia
rzecz. promień mrz.
Wiktionary
(1.1) aktynomikoza
Wiktionary
1. choroba zakaźna ludzi i zwierząt, wywołana przez promieniowca Actinomyces bovis; aktynomikoza;
2. planktonowy pierwotniak morski o promienistej budowie krzemionkowego szkieleciku;
3. roślina o jajowatych liściach i białych kwiatach
SJP.pl
Pr
Wikipedia
gatunek ryby akwariowej z rzędu aterynokształtnych
SJP.pl
Promieniczka ("Marosatherina ladigesi") – endemiczny gatunek ryby aterynokształtnej z rodziny Telmatherinidae. Jedyny przedstawiciel rodzaju "Marosatherina".
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|promienieć.
Wiktionary
IPA: ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: prõmʹi ̯ė̃ńė̃ńe
Wiktionary
czas. promienieć
Wiktionary
postawą, wyglądem, wyrazem twarzy uzewnętrzniać uczucia zadowolenia, radości
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) wyrażać jakiś pozytywny stan swoim wyglądem, postawą
(1.2) świecić się, błyszczeć, odbijać światło
Wiktionary
(1.1) Zaś poczciwe, niewinne oczy Szwejka dalej promieniały tkliwością i dobrocią, połączoną z wyrazem absolutnej równowagi ducha, jakby mówił, że wszystko jest w porządku i nic się nie stało, a jeśli się nawet stało, to i tak jest w porządku, że w ogóle coś się dzieje.
Wiktionary
IPA: prɔ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̇t͡ɕ, AS: prõmʹi ̯ė̃ńėć
Wiktionary
rzecz. promień m., promienienie n., opromienianie n., opromienienie n., rozpromienianie n., rozpromienienie n.
czas. opromieniać ndk., opromienić dk., rozpromieniać ndk., ropromienić dk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co promienioczułe; cecha tych, którzy są promienioczuli
Wiktionary
przym. promienioczuły
Wiktionary
metoda leczenia chorób za pomocą naświetlań odpowiednimi promieniami
SJP.pl
przyrząd do pomiaru promieni małych łuków i krzywizn
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co promieniooporne; cecha tych, którzy są promieniooporni
Wiktionary
przym. promieniooporny
Wiktionary
o cechach promieniopłetwych (gromada ryb)
SJP.pl
Promieniopłetwe, kostnopromieniste, kostnopromienne (Actinopterygii, z gr. "aktina" – promień i "pterygio" – płetwa) – gromada ryb kostnoszkieletowych (Osteichthyes) o płetwach wspartych na promieniach kostnych, obejmująca większość (około 30 tys.) współcześnie żyjących gatunków ryb. Wykazują znaczne zróżnicowanie morfologiczne. Zasiedlają wszystkie typy wód słodkich, słonawych i słonych. Od mięśniopłetwych odróżnia je budowa płetw i sposób poruszania.
Wikipedia
o cechach promieniopłetwych (gromada ryb)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. fiz. samorzutna przemiana jąder atomowych niektórych pierwiastków, której towarzyszy emisja promieniowania jądrowego
Wiktionary
przym. promieniotwórczy
przysł. promieniotwórczo
Wiktionary
(1.1) radioaktywność
Wiktionary
związany z promieniotwórczością; radioaktywny
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) chem. fiz. związany z promieniotwórczością, mający cechy promieniotwórczości
Wiktionary
rzecz. promieniotwórczość ż.
przysł. promieniotwórczo
Wiktionary
(1.1) radioaktywny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) fiz. strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;
(1.2) odczasownikowy od|promieniować.
Wiktionary
Promieniowanie, radiacja – rodzaj strumienia cząstek lub niektórych innych fal, a także proces ich wysyłania (emisji). Promieniowaniem mogą być dowolne cząstki elementarne, ich układy jak jądra atomowe, a także fale czasoprzestrzeni zwane promieniowaniem grawitacyjnym.
Wikipedia
(1.1) Zasada działania pirometru opiera się na pomiarze natężenia promieniowania cieplnego emitowanego przez badane ciało.
Wiktionary
IPA: ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ, AS: prõmʹi ̯ė̃ńovãńe
Wiktionary
czas. napromieniować, promieniować ndk.
rzecz. promień mrz.
przym. popromienny
przysł. promiennie
Wiktionary
(1.1) radiacja, emanacja
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. wypromieniować)
(1.1) fiz. wytwarzać i wysyłać strumień cząstek lub fal; emitować energię
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(2.1) wywierać wpływ na środowisko
(2.2) okazywać w sposób wyraźnie zauważalny dobre emocje
(2.3) med. rozchodzić się z chorego miejsca do przyległej okolicy
Wiktionary
rzecz. promieniowanie n., promień mrz.
przym. promienisty, popromienny
przysł. promiennie
Wiktionary
(1.1) emitować, wypromieniowywać
(2.1) oddziaływać, wpływać
(2.2) uzewnętrzniać
(2.3) rozchodzić się, rozprzestrzeniać się
Wiktionary
przedstawiciel jednej z grup bakterii
SJP.pl
Promieniowce (typ "Actinobacteria", według dawnej systematyki rząd "Actinomycetales") – organizmy prokariotyczne, tworzące rząd Gram-dodatnich bakterii. Do grupy tej należą również patogeny, wywołujące choroby ludzi, zwierząt i roślin. Niektóre gatunki tworzą symbiozę z roślinami wyższymi (np. z olchami) i wiążą azot atmosferyczny.
Wikipedia
przedstawiciel jednej z grup bakterii
SJP.pl
zgrubienie od: promień
SJP.pl
gromada ryb kostnoszkieletowych; promieniopłetwe, kostnopromieniste, kostnopromienne
SJP.pl
o cechach promienistopłetwych (gromada ryb)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co promieniste; cecha tych, którzy są promienisti
Wiktionary
przym. promienisty
Wiktionary
1. rozchodzący się we wszystkich kierunkach;
2. pełen blasku, światła;
3. dotyczący promieni elektromagnetycznych
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) promieniujący, rozświetlony, pełen promieni, światła
(1.2) przen. o twarzy, uśmiechu: wesoły, pełen uroku
(1.3) rozchodzący się we wszystkich kierunkach
(1.4) związany z promieniami elektromagnetycznymi
Wiktionary
IPA: ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ˈɲistɨ, AS: prõmʹi ̯ė̃ńisty
Wiktionary
rzecz. promienistość, promień
czas. promieniować
przysł. promieniście, promienisto
przym. popromienny
Wiktionary
1. rozchodzący się we wszystkich kierunkach;
2. pełen blasku, światła;
3. dotyczący promieni elektromagnetycznych
SJP.pl
Pr
Wikipedia
stopień wyższy od przysłówków: promieniście, promienisto
SJP.pl
Promienko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Pobiedziska.
W sąsiedztwie wsi znajduje się Rezerwat przyrody Jezioro Dębiniec i Park Krajobrazowy Promno.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego. W 2011 Promienko liczyło 163 mieszkańców.
Wikipedia
przysłówek
(1.1) w sposób promienny
Wiktionary
rzecz. promień m., promieniowanie n.
czas. promieniować ndk.
przym. promienny, popromienny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: promiennie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: promienny
SJP.pl
1. grzejnik promieniujący ciepło w określonym kierunku;
2. urządzenie będące źródłem sztucznego promieniowania podczerwonego lub nadfioletowego
SJP.pl
Promiennik – techniczne źródło promieniowania wysyłające promieniowanie podczerwone (promiennik podczerwieni) lub promieniowanie nadfioletowe (promiennik nadfioletu). Wytwarzaniu pożądanego promieniowania może towarzyszyć emisja światła widzialnego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co promienne; cecha tych, którzy są promienni
Wiktionary
przym. promienny
Wiktionary
przymiotnik jakościowy
(1.1) pełen światła
(1.2) wyrażający radość i szczęście
przymiotnik relacyjny
(2.1) dotyczący emisji energii, promieniowania
Wiktionary
(1.2) Miał półdługie złote włosy, olśniewający uśmiech i promienne szafirowe oczy.
Wiktionary
rzecz. promienność ż., promień mrz.
przym. popromienny
przysł. promiennie, popromiennie
Wiktionary
(1.1) jasny, lśniący
(1.2) rozpromieniony, wesoły
Wiktionary
sprzyjający mieszczanom i temu co mieszczańskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wiązka światła wychodząca ze źródła światła;
(1.2) geom. odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
(1.3) fiz. strumień cząstek emitowanych przez ciała
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Piaszczystą dróżką w promieniach słonka poszły na spacer małe stworzonka – tłusty pędraczek, czarny robaczek, czerwona mrówka, żółty cytrynek, biały bielinek i boża krówka, zielona żabka i żabki babka, włochata liszka, mała biedronka, pasiasta stonka i polna myszka.
Wiktionary
IPA: ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ, AS: prõmʹi ̯ė̃ń
Wiktionary
rzecz. promieniowanie n., promiennik m., promienica ż., wypromieniowanie n., wypromieniowywanie n.
:: zdrobn. promyczek m., promyk m.
czas. promienieć, promieniować ndk., wypromieniować dk., wypromieniowywać ndk.
przym. promieniowy, promienisty, promienny, popromienny
przysł. promieniowo, promieniście, promiennie
Wiktionary
(1.1) snop, wiązka
Wiktionary
przymiotnik od: Promna
SJP.pl
sprzyjający migracji
SJP.pl
zdrobnienie od: prom
SJP.pl
1. jedna tysięczna część pewnej całości albo dotychczasowej wartości; promille;
2. jednostka zawartości alkoholu we krwi osoby nietrzeźwej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mat. jedna tysięczna część jakiejś wielkości;
(1.2) druk. symbol promila (1.1)
Wiktionary
Promil promil
Promil (łac. "pro mille" – na tysiąc) – jedna tysięczna pewnej wartości liczbowej, zwanej podstawą. Oznaczany symbolem ‰. 10 promili to 1 procent.
Nazwy tej używa się w stosunkowo nielicznych przypadkach (w porównaniu do znacznie bardziej popularnego procenta). Głównie stosuje się ją do określenia spadków dna cieku w hydrotechnice, zasolenia wód (np. mórz) oraz zawartości alkoholu we krwi (w tym znaczeniu: 1 promil oznacza 100 mg alkoholu w 1 dl (decylitrze) krwi).
Wikipedia
(1.1) Prym w wykroczeniach drogowych wiódł kierowca forda mondeo, który najpierw wyprzedził nieoznakowaną skodę, wcisnął gaz do dechy, a po zatrzymaniu jego okazało się, że w wydychanym powietrzu ma 0,6 promila alkoholu.
Wiktionary
[czytaj: promile] jedna tysięczna część pewnej całości albo dotychczasowej wartości; promil
SJP.pl
1. wybitne zdolności, wyróżnianie się;
2. ważne, wpływowe stanowisko;
3. ogół prominentów, wybitnych, wpływowych osób
SJP.pl
odnoszący się do prominenta, właściwy prominentom
SJP.pl
osoba zajmująca ważne stanowisko w jakimś środowisku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś bardzo ważny, najczęściej ze świata polityki lub showbiznesu
Wiktionary
(1.1) Ten pokój jest tylko dla prominentów.
Wiktionary
IPA: prɔ̃ˈmʲĩnɛ̃nt, AS: prõmʹĩnẽnt
Wiktionary
rzecz. prominentka ż.
przym. prominentny, prominencki
Wiktionary
(1.1) dostojnik, dygnitarz, notabl, osobistość, VIP; pot. gruba ryba, figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha, ważniak; przest. oficjał
Wiktionary
odnoszący się do prominenta, prominencji
SJP.pl
[czytaj: proMIskue] z łaciny: bez rozróżnienia, bez różnicy; wymiennie
SJP.pl
1. u niektórych społeczności pierwotnych: niełączenie się w stałe pary, brak reguł współżycia seksualnego i małżeńskiego; promiskuizm;
2. przypadkowe, pozbawione więzi emocjonalnej kontakty seksualne z często zmienianymi partnerami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) seks. dążenie do kontaktów seksualnych bez więzi uczuciowych;
(1.2) zool. strategia rozrodcza polegająca na braku wybiórczości w kontaktach seksualnych
(1.3) socjol. przest. brak reguł współżycia seksualnego, mający według dawnych hipotez charakteryzować najwcześniejsze stadium rozwoju rodziny
Wiktionary
Promiskuityzm lub promiskuizm ( promisc(u)us – wspólny) – kontakty seksualne pozbawione więzi uczuciowych, podejmowane z przypadkowymi, często zmienianymi partnerami. Termin ten oznacza również układ społeczny, w którym panuje przyzwolenie na takie praktyki.
Wikipedia
(1.1-3) promiskuizm
Wiktionary
u niektórych społeczności pierwotnych: niełączenie się w stałe pary, brak reguł współżycia seksualnego i małżeńskiego; promiskuityzm
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
potocznie: promocja (sprzedaż promocyjna)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od promocja
Wiktionary
rzecz. promocja ż., promocyjka ż., promowanie n., wypromowanie n., promotor m., promotorka ż.
czas. promować ndk., wypromować dk.
przym. promocyjny, promotorski
przysł. promocyjnie
Wiktionary
(1.1) promocyjka
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
mieszkaniec Promnej
SJP.pl
mieszkanka Promnej
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
wieś w Polsce
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
potocznie: promocja (sprzedaż czegoś po promocyjnej cenie)
SJP.pl
Promo lub wydanie promocyjne (ang. "promotional recording") – wydawnictwo muzyczne lub filmowe o charakterze promocyjnym, między innymi singel lub album promocyjny. Nagrania tego typu są często rozpowszechniane w specjalnych opakowaniach w celu obniżenia kosztów lub zredukowaną właściwą oprawą graficzną wydawnictwa.
Wikipedia
1. działania zmierzające do zwiększenia popularności jakiegoś produktu lub przedsięwzięcia; promowanie, upowszechnianie;
2. podniesienie statusu; awans;
3. nadanie komuś jakiejś godności lub ważnej funkcji;
4. sprzedaż czegoś po promocyjnej cenie; sprzedaż promocyjna;
5. prawo ucznia do przejścia do następnej klasy;
6. zamiana pionka na figurę w szachach lub na damę w warcabach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ocena kwalifikująca ucznia do przejścia do następnej klasy
(1.2) przyznanie, nadanie tytułu naukowego lub stopnia oficerskiego, ceremonia takiej nominacji
(1.3) lansowanie, upowszechnianie czegoś
(1.4) szach. zmiana piona na figurę, gdy dotrze do krańca szachownicy
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Uczeń uzyskał promocję do trzeciej klasy.
(1.2) Wczoraj odbyła się promocja na stopnie oficerskie w policji.
Wiktionary
IPA: prɔ̃ˈmɔt͡sʲja, AS: prõmocʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. promka ż., promotor m., promotorka ż., promowanie n.
czas. promować
przym. promocyjny, promowany
Wiktionary
(1.1-2) awans
(1.3) promowanie, reklama
Wiktionary
związany z promocją
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący promocji
Wiktionary
rzecz. promka ż., promocja ż., promowanie n.
czas. promować ndk.
Wiktionary
potocznie: kod promocyjny
SJP.pl
utwór promujący album muzyczny, będący zbitką fragmentów innych utworów z tego albumu; promomix
SJP.pl
utwór promujący album muzyczny, będący zbitką fragmentów innych utworów z tego albumu; promomiks
SJP.pl
opowiadający się za monarchią
SJP.pl
komórka, z której powstaje monocyt
SJP.pl
Promonocyt – prekursor monocytów; w rozwoju białych krwinek znajduje się pomiędzy monoblastem a monocytem. Promonocyty mają delikatnie zawinięte, pofałdowane lub rowkowane jądro z drobno rozproszoną chromatyną oraz drobnoziarnistą cytoplazmę; jąderko jest małe, niewyraźne lub nie ma go wcale.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kostnica, zwłaszcza klasztorna
Wiktionary
IPA: prɔ̃ˈmɔrta, AS: prõmorta
Wiktionary
środowiskowo: materiał promocyjny
SJP.pl
1. pracownik naukowy wyższej uczelni nadzorujący pracę doktoranta albo magistranta;
2. opiekun jakiegoś przedsięwzięcia;
3. pracownik promujący dany towar lub markę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pracownik naukowy kierujący pracą dyplomową
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. promka ż., promocja ż.
przym. promotorski
Wiktionary
kobieta będąca pracownikiem naukowym na wyższej uczelni, pod której kierunkiem doktorant pisze pracę doktorską lub magistrant magisterską
SJP.pl
→ promotor
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z promotorem / promotorką, dotyczący promotora / promotorki
Wiktionary
rzecz. promotor m., promka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|promować.
Wiktionary
czas. promować ndk.
rzecz. promka ż., promocja ż., wypromowanie n.
przym. promocyjny, promowany
Wiktionary
1. czynić coś powszechnym, popularnym; upowszechniać, rozpowszechniać, popularyzować, propagować;
2. zwiększać atrakcyjność czegoś przez reklamę lub obniżenie ceny; reklamować, lansować
SJP.pl
czasownik
(1.1) działać w celu podniesienia popularności czegoś
(1.2) dawać uczniowi prawo do przejścia do następnej klasy
Wiktionary
(1.1) W latach 80. i 90. niektórzy producenci próbowali reanimować ideę dwusuwowych silników, promując je jako lekkie, tanie i ekologiczne dzięki mniejszemu zużyciu paliwa.
(1.1) Globalny rynek to system z zasady promujący korporacje transnarodowe, które przejmują, niszczą albo inkorporują mały biznes i potencjalną konkurencję.
Wiktionary
IPA: prɔ̃ˈmɔvat͡ɕ, AS: prõmovać
Wiktionary
rzecz. promka ż., wypromowanie n., promocja ż., promowanie, promo n.
czas. wypromować
przym. promocyjny, promowany
przysł. promocyjnie
Wiktionary
statek przystosowany do załadunku towarów za pomocą odpowiednich pojazdów kołowych, nie przy użyciu dźwignic; rorowiec; pojazdowiec; (statek) ro-ro
SJP.pl
→ prom
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba obsługująca prom
przymiotnik
(2.1) związany z promem, dotyczący promu
Wiktionary
IPA: prɔ̃ˈmɔvɨ, AS: prõmovy
Wiktionary
rzecz. prom m.
Wiktionary
tekstowe polecenie inicjujące odpowiedź sztucznej inteligencji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. znaki na ekranie komputera w trybie terminalowym oznaczające gotowość do przyjęcia polecenia, zwykle w formie „>_”
(1.2) inform. pytanie lub polecenie wydane sztucznej inteligencji
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. prompter m., teleprompter m., promptowanie n., zampromptowanie n., prompterek m.
:: zdrobn. prompcik m.
czas. promptować ndk., zampromptować dk.
przym. promptowy
Wiktionary
(1.1) znak zachęty
Wiktionary
urządzenie stosowane w telewizji, zwykle w kształcie obracającego się bębna albo rolek z nawiniętym papierem, na którym dużymi literami jest napisany tekst dla osoby mówiącej, stojącej przed kamerą; teleprompter
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) telew. urządzenie służące do wyświetlania tekstu czytanego przez prezentera telewizyjnego czy inną osobę przemawiającą publicznie lub stojącą przed kamerą;
Wiktionary
Prompter (także teleprompter, autocue) – urządzenie służące do wyświetlania wcześniej zapisanego tekstu, który jest czytany przez osobę stojącą przed kamerą.
Ekran promptera jest montowany w pozycji poziomej przed obiektywem kamery, a wytwarzany przez niego obraz jest odbijany przez lustra weneckie umieszczone na osi optycznej kamery. Osoba czytająca tekst z promptera może patrzeć wprost w obiektyw, co daje złudzenie naturalnego mówienia z pamięci.
Wikipedia
IPA: ˈprɔ̃mptɛr, AS: prõmpter
Wiktionary
rzecz. prompt m., teleprompter m., promptowanie n., zapromptowanie n., prompcik m.
:: zdrobn. prompterek m.
czas. promptować ndk., zapromptować dk.
Wiktionary
(1.1) teleprompter
Wiktionary
technika formułowania precyzyjnych poleceń (promptów) dla modeli AI; promptowanie
SJP.pl
dawać polecenie sztucznej inteligencji
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. zapromptować)
(1.1) środ. inform. zadawać pytanie, dawać polecenie sztucznej inteligencji pisząc prompt
Wiktionary
(1.1) Dzisiaj większość z nas promptuje AI w prosty sposób i przyjmuje bezkrytycznie wszystko to, co narzędzie z siebie wyrzuci.
Wiktionary
IPA: prɔ̃ˈmptɔvat͡ɕ, AS: prõmptovać
Wiktionary
rzecz. prompt m., prompter m., teleprompter m., promptowanie n., zapromptowanie n.
czas. zapromptować dk.
Wiktionary
oficjalne, urzędowe ogłoszenie aktu normatywnego; terminem tym określa się też podpisanie ustawy przez głowę państwa
SJP.pl
Promulgacja (łac. "promulgatio") – pot. ogłoszenie każdego aktu normatywnego. "Sensu stricto" jest to jedynie ogłoszenie ustawy zarządzone przez głowę państwa, czym w ramach swoich kompetencji potwierdza, że ustawę uchwalono zgodnie z przepisami konstytucji oraz poleca wszystkim adresatom jej stosowanie.
Wikipedia
związany z promulgacją
SJP.pl
czasownik dwuaspektowy
(1.1) praw. ogłaszać akt normatywny w dzienniku urzędowym, dokonać promulgacji
(1.2) daw. ogłaszać, obwieszczać
Wiktionary
(1.1-2) Mam wiadomości z kozackiego obozu, iż gdy tylko wybór królewicza Kazimierza będzie promulgowany, Chmielnicki od oblężenia ustąpi i cofnie się aż na Ruś…
(1.2) My jedni będziemy wiedzieli, czyja zasługa i w swoim czasie nie omieszkamy jej promulgować!
Wiktionary
rzecz. promulgacja ż., promulgowanie n.
przym. promulgacyjny
Wiktionary
(1.1) dokonać promulgacji
(1.2) ogłaszać, zawiadamiać, obwieszczać, publikować, obwoływać
Wiktionary
przychylny muzułmanom
SJP.pl
zdrobnienie od: promyk
SJP.pl
1. mały promień światła;
2. pojedynczy włosek tworzący chorągiewkę piór u ptaków
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
morał bajki umieszczony na początku utworu
SJP.pl
Promythion (z gr. "pro" - na przedzie; "mythos" - opowieść) – morał w bajce, umieszczony na początku utworu. Jego przeciwieństwo stanowi epimythion.
Nie jest to zabieg popularny. Stosowany był już w starożytności. Według Niemcewicza promythion odbiera czytelnikowi przyjemność z lektury i obraża jego inteligencję.
Wikipedia
skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) = hist. polit. Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego;
Wiktionary
(1.1) W stanie wojennym opowiedziała się po stronie PRON-u, co przypłaciła ostracyzmem środowiska i na kilka lat niemalże zniknęła z ekranu.
Wiktionary
obrót stopy z zewnątrz (od strony małego palca) do wewnątrz (do strony dużego palca) podczas wykonywania kroku; nawracanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) anat. ruch polegający na obrocie dystalnej części kończyny do wewnątrz w stosunku do jej długiej osi;
Wiktionary
Pronacja (łac. "pronatio") inaczej nawracanie, rotacja wewnętrzna − obrót dystalnej części kończyny do wewnątrz w stosunku do jej długiej osi, tj. od równoległego do skrętoległego położenia kości promieniowej i łokciowej względem siebie.
Wikipedia
(1.1) nawracanie
Wiktionary
portyk poprzedzający naos w starożytnej świątyni greckiej
SJP.pl
Pronaos (gr. Πρόναος, łac. anticum) – przedsionek przedniej części antycznej świątyni greckiej, zawierający się pomiędzy wysuniętymi bocznymi ścianami, najczęściej zakończonymi antami; poprzedzał naos.
Pronaos pojawia się już w najstarszych świątyniach, tzw. "templum in antis".
Wikipedia
osoba podzielająca ideologię naseryzmu
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) socjol. polit. propagujący rozrodczość
Wiktionary
(1.1) Wprowadzenie 500+ ma mieć efekt pronatalistyczny.
Wiktionary
rzecz. pronatalizm mrz., antynatalizm mrz.
przysł. pronatalistycznie
Wiktionary
system poglądów oraz działań społecznych propagujący rozrodczość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) filoz. stanowisko przypisujące pozytywną wartość ludzkiej prokreacji;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
rzecz. antynatalizm mrz.
przym. pronatalistyczny
Wiktionary
sprzyjający narodzinom, umożliwiający narodziny
SJP.pl
popierający NATO, sprzyjający NATO
SJP.pl
popierający nazizm
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) polit. sprzyjający nazizmowi
Wiktionary
(1.1) Towarzystwo miało być przykryciem dla propagandowej działalności pronazistowskiej.
Wiktionary
przym. nazistowski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi, prawy dopływ Soży;
(1.2) geogr. hydron. rzeka w obwodach riazańskim i tulskim Rosji, prawy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi
Wiktionary
Pronia ( Проня) – rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi, prawy dopływ Soży.
Długość 172 km, obszar zlewni 4910 km², przepływ wody przy ujściu 30 m³/s.
Wikipedia
popierający Niemcy, Niemców i to, co niemieckie
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) sprzyjający państwu niemieckiemu lub Niemcom, popierający Niemcy i wszystko, co niemieckie
Wiktionary
IPA: ˌprɔ̃ɲɛ̃ˈmʲjɛt͡sʲci, AS: prõńẽmʹi ̯ecʹḱi
Wiktionary
popierający niepodległość
SJP.pl
w językoznawstwie: zaimek
SJP.pl
zastąpienie nazwy jakiegoś desygnatu odpowiednim zaimkiem
SJP.pl
sprzyjający powstawaniu lub rozwojowi nowotworu
SJP.pl
szybko - rzadko stosowane określenie tempa
SJP.pl
[czytaj: pronunsjamjento] deklaracja, manifest, odezwa do narodu, zwłaszcza ogłoszenie wybuchu rewolucji, powstania przeciwko rządowi; bunt wojskowy, pucz
SJP.pl
Pronunciamiento – hiszpańska i południowoamerykańska odmiana zamachu stanu, obecna także w praktyce niektórych przewrotów politycznych w Afryce. W jego wyniku rządy przejmowane są bezpośrednio przez wojsko, a rolę przywódcy odgrywa przewodzący armią.
Wikipedia
dawniej: sposób wymawiania; wymowa, akcent
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. sposób wymawiania, wymowa
Wiktionary
mający na celu wzmacnianie obronności państwa, zarówno w sensie militarnym, jak i społecznym
SJP.pl
przychylny obywatelom
SJP.pl
[czytaj: pruf] używana w krajach anglosaskich miara zawartości alkoholu
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: prufer] urządzenie do wykonywania próbnych wydruków publikacji przygotowywanej do druku
SJP.pl
[czytaj: prufing] proces wykonywania próbnych wydruków publikacji przygotowywanej do druku
SJP.pl
sprzyjający utlenianiu się pierwiastków i związków
SJP.pl
skrót od: Państwowa Rada Ochrony Przyrody
SJP.pl
sprzyjający pacjentom
SJP.pl
1. rozmnażanie się;
2. ogół zjawisk związanych ze swobodnym rozchodzeniem się fal w jakimś ośrodku;
3. dawniej: rozpowszechnianie
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
związany z propagacją
SJP.pl
1. rozpowszechnianie czegoś przez przedstawianie tego w korzystnym świetle;
2. sterowanie poglądami ludzi w celu pozyskania zwolenników, wpajanie pożądanych przekonań; manipulowanie;
3. zespół osób, który manipuluje w ten sposób ludźmi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;
(1.2) pot. instytucja zajmująca się propagandą (1.1)
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Bogdan był odporny na wszelkie rodzaje komunistycznej propagandy.
(1.2) Podczas wojny w naszej jednostce działał oficer propagandy.
Wiktionary
IPA: ˌprɔpaˈɡãnda, AS: propagãnda
Wiktionary
rzecz. propagandysta m., propagandystka ż., propagandzista m., propagandzistka ż., propagandowość ż., propagandówka ż.
przym. propagandowy, propagandystyczny, propagatorski
przysł. propagandowo
Wiktionary
forma rzeczownika.
(1.1) W. lp. od: propaganda
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co propagandowe
Wiktionary
rzecz. propaganda ż., propagandysta m., propagandystka ż., propagandzista m., propagandzistka ż., propagandówka ż.
przym. propagandowy, propagandystyczny
przym. propagandowo
Wiktionary
(1.1) agitacyjność
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z propagandą, będący propagandą, mający cechy propagandy
Wiktionary
(1.1) Zakon, prowadząc wzmożoną działalność propagandową, uzyskał chętny posłuch w otoczeniu papieża.
Wiktionary
IPA: ˌprɔpaɡãnˈdɔvɨ, AS: propagãndovy
Wiktionary
rzecz. propaganda ż., propagandowość ż., propagandysta m., propagandystka ż., propagandzista m., propagandzistka ż., propagandówka ż.
przym. propagandystyczny
przysł. propagandowo
Wiktionary
osoba zajmująca się propagandą; propagandzista
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) osoba zajmująca się szerzeniem propagandy
Wiktionary
rzecz. propaganda ż.
:: fż. propagandystka ż.
przym. propagandowy
Wiktionary
(1.1) propagandzista
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta zajmująca się szerzeniem propagandy
Wiktionary
rzecz. propaganda ż.
:: fm. propagandysta m.
przym. propagandowy
Wiktionary
osoba zajmująca się propagandą; propagandysta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba zajmująca się szerzeniem propagandy
Wiktionary
(1.1) Jeszcze w 1986 r. kanclerz Kohl porównał swego późniejszego przyjaciela Gorbaczowa z hitlerowskim propagandzistą Josephem Goebbelsem.
Wiktionary
rzecz. propaganda ż., propagandysta m.
:: fż. propagandzistka ż.
przym. propagandowy
Wiktionary
(1.1) propagandysta
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta zajmująca się szerzeniem propagandy
Wiktionary
rzecz. propaganda ż.
:: fm. propagandzista m.
przym. propagandowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gazeta promująca propagandę
Wiktionary
rzecz. propagandowość ż., propaganda ż.
przym. propagandowy
Wiktionary
osoba upowszechniająca jakieś poglądy, idee lub wiedzę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba propagująca
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) chem. aparat do rozmnażania drożdży
(2.2) fiz. sposób opisu zachowania cząstki elementarnej w kwantowej teorii pola;
Wiktionary
Propagator – sposób opisu zachowania cząstki elementarnej w kwantowej teorii pola. Jest to funkcja Greena skojarzona z odpowiednim równaniem falowym właściwym dla danego spinu (na przykład równania Schroedingera albo równania Kleina-Gordona).
Oznacza to, że dla danego równania falowego postaci:
Wikipedia
(1.1) Zaprosiliśmy wybitnego propagatora języka i kultury Basków.
Wiktionary
rzecz. propagatorskość ż., propagowanie n., rozpropagowanie n.
:: fż. propagatorka ż.
czas. propagować ndk., rozpropagować dk.
przym. propagatorski
przysł. propagatorsko
Wiktionary
kobieta upowszechniająca jakieś poglądy, idee lub wiedzę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta propagująca jakąś idee
Wiktionary
rzecz. propagator mos./mrz.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący propagatora
Wiktionary
rzecz. propagator mos., propaganda ż.
czas. propagować
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|propagować.
Wiktionary
IPA: ˌprɔpaɡɔˈvãɲɛ, AS: propagovãńe
Wiktionary
czas. propagować
rzecz. propagator mos./mrz.
Wiktionary
rozpowszechniać jakieś idee, myśli, przekonania
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpropagować)
(1.1) czynić powszechnym
(1.2) prowadzić propagandę
Wiktionary
czas. rozpropagować
rzecz. propagacja ż., propagator m., propagatorka ż., propagowanie n.
przym. propagatorski
Wiktionary
(1.1) głosić, krzewić, popularyzować, proklamować, promować, rozpowszechniać, szerzyć, upowszechniać
Wiktionary
przychylny Palestynie lub Palestyńczykom
SJP.pl
trzeci w kolei związek chemiczny w szeregu homologicznym alkanów, gaz używany np. w zapalniczkach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Spalanie propanu powoduje powstawanie wody i dwutlenku węgla.
Wiktionary
IPA: ˈprɔpãn, AS: propãn
Wiktionary
przym. propanowy
Wiktionary
mieszanina propanu i butanu, używana jako gaz; LPG
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. mieszanina propanu i butanu, używana jako gaz, a przechowywana i transportowana w pojemnikach pod ciśnieniem w postaci ciekłej; wykorzystywana w urządzeniach grzewczych, kuchennych i jako paliwo napędowe
Wiktionary
(1.1) Sprzedam butlę gazową propan-butan o pojemności 11 kg.
Wiktionary
(1.1) gaz płynny, gazol, LPG
Wiktionary
alkohol propylowy (C3H7OH)
SJP.pl
Propanol, alkohol propylowy, C3H7OH – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi z trzema atomami węgla w cząsteczce. Ma jeden izomer podstawnikowy: izopropanol.
Wikipedia
najprostszy keton alifatyczny; aceton
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zob. gliceryna.
Wiktionary
IPA: ˌprɔpãˈnɔtrʲjɔl, AS: propãnotrʹi ̯ol
Wiktionary
sprzyjający, przychylny papieżowi
SJP.pl
wyraz mający akcent na trzeciej sylabie od końca; proparoksytonon
SJP.pl
Proparoksyton, proparoksytonon (gr. "proparoksýtonon") – wyraz lub zestrój akcentowy akcentowany proparoksytonicznie, czyli taki, którego akcent pada na trzecią sylabę od końca. W języku polskim są w ten sposób akcentowane niektóre wyrazy pochodzenia obcego (opera, matematyka, heroika) oraz zestroje złożone z paroksytonu i enklityki (goniłem go).
Wikipedia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co proparoksytoniczne
Wiktionary
przym. proparoksytoniczny
Wiktionary
dotyczący proparoksytonu
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) fonet. charakteryzujący się akcentowaniem wyrazów na trzeciej sylabie od końca, mający akcent na trzeciej sylabie od końca
Wiktionary
rzecz. proparoksyton mrz., proparoksytonon mrz., proparoksytoniczność ż., proparoksytoneza ż.
przysł. proparoksytonicznie
Wiktionary
wyraz mający akcent na trzeciej sylabie od końca; proparoksyton
SJP.pl
popierający partię, sprzyjający działalności i rozwojowi partii
SJP.pl
przychylny państwu
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) świadczący o trosce o dobro państwa
Wiktionary
(1.1) Według byłego wiceszefa UOP Mieczysława Tarnowskiego przynajmniej 80 proc. osób podejmujących tajną współpracę ze służbami czyni to z pobudek propaństwowych.
Wiktionary
wstępny, wprowadzający do jakiejś dziedziny wiedzy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wstępny; przygotowujący do czegoś
Wiktionary
(1.1) Esperanto ma propedeutyczny walor w nauce języków obcych.
Wiktionary
IPA: ˌprɔpɛdɛwˈtɨt͡ʃnɨ, AS: propedeu̯tyčny
Wiktionary
rzecz. propedeutyka ż., propedeutyk m.
przysł. propedeutycznie
Wiktionary
osoba wprowadzająca do jakiejś dziedziny wiedzy
SJP.pl
wprowadzanie do jakiejś dziedziny wiedzy; wstęp; wprowadzenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wstęp do czegoś, wprowadzenie, przygotowanie
Wiktionary
Propedeutyka (gr. προπαίδευσις, "propaídeusis", pl. „edukacja wstępna”) – utwór filozoficzny, teologiczny lub naukowy stanowiący wstęp i wprowadzenie w określoną dziedzinę wiedzy.
W chrześcijaństwie mianem propedeutyki określane są traktaty lub katechezy wprowadzające odbiorcę w kerygmat, czyli wykład podstawowych prawd wiary. Współczesnym przykładem takiego dzieła jest "Wprowadzenie w chrześcijaństwo" Josepha Ratzingera.
Wikipedia
(1.1) Pamiętam, jak w szkole z różnych mało lubianych przedmiotów (np. propedeutyka wiedzy o społeczeństwie) kombinowałem, jak dostać dobry stopień. (z Internetu)
Wiktionary
IPA: ˌprɔpɛˈdɛwtɨka, AS: propedeu̯tyka
Wiktionary
rzecz. propedeutyk m.
przym. propedeutyczny
przysł. propedeutycznie
Wiktionary
materiał pędny do wypychania zawartości z aerozoli
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. techn. śmigło
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. propelerek m.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od propeler
Wiktionary
rzecz. propeler m.
Wiktionary
śruba wprawiająca w ruch motorówkę, śmigło wprawiające w ruch samolot
SJP.pl
alken mający 3 atomy węgla w cząsteczce; propylen
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. organiczny związek chemiczny z szeregu homologicznego alkenów, bezbarwny gaz;
Wiktionary
Propen, propylen, – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, drugi po etenie w szeregu homologicznym alkenów. Otrzymywany z gazów krakingowych i w procesie pirolizy olefinowej.
Stosowany do produkcji polipropylenu i wielu materiałów z polipropylenu, kumenu (a z niego: acetonu i fenolu w metodzie kumenowej), propanolu, aldehydu masłowego (synteza okso), alkilowania benzyny, akrylonitrylu, epichlorohydryny.
Wikipedia
(1.1) Propen otrzymywany jest z gazów krakingowych i w procesie pirolizy olefinowej.
Wiktionary
IPA: ˈprɔpɛ̃n, AS: propẽn
Wiktionary
(1.1) propylen
Wiktionary
sprzyjający Platformie Obywatelskiej, popierający Platformę Obywatelską; pro-PO-wski
SJP.pl
nieaktywna forma pepsyny; pepsynogen
SJP.pl
poeta rzymski żyjący w latach ok. 50 - ok. 15 p.n.e.
SJP.pl
Pr
Wikipedia
Properdyna, czynnik P – glikoproteina należąca do grupy globulin. Ma masę cząsteczkową 184 kDa, jest złożona z 441 reszt aminokwasowych tworzących 4 podjednostki o masie 46 kDa każda. Stężenie properdyny w surowicy wynosi 25 mg/l.
Properdyna odgrywa rolę w nieswoistej odpowiedzi immunologicznej. W alternatywnej drodze aktywacji dopełniacza jako czynnik P pełni rolę stabilizującą konwertazę C3 i C5. Stąd droga ta bywała dawniej nazywana "properdynową".
Wikipedia
monumentalna brama, portyk w starożytnej Grecji; propyleje
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) archit. staroż. budynek hali wejściowej na planie prostokąta z kolumnami, zwykle do monumentalnych świątyń;
Wiktionary
(1.1) W dole ciągnęły się pyszne ogrody i wille Maksyma, pałace i propileje, przypominające kolumnady Persepolisu.
Wiktionary
(1.1) war. propyleje
Wiktionary
1. w dawnej Polsce: wyłączne prawo szlachty do produkcji i sprzedaży trunków w obrębie własnych dóbr;
2. dawniej: szynk, karczma
SJP.pl
Propinacja (łac. "propinatio") – wyłączne prawo właściciela dóbr ziemskich do produkcji i sprzedaży piwa, gorzałki i miodu w obrębie jego dóbr oraz przywilej do sprowadzania tych wyrobów z innych miast i czerpania z tego tytułu dochodów. Sprzedaż pańskiego alkoholu odbywała się w karczmie pańskiej, w której obowiązywał zakaz sprzedaży obcego alkoholu.
Wikipedia
związany z propinacją
SJP.pl
posiadacz propinacji, dzierżawca monopolowego wyszynku napojów alkoholowych w dawnej Polsce
SJP.pl
kwas propionowy - monokarboksylowy kwas organiczny o trzech atomach węgla w cząsteczce, konserwant oznaczany symbolem E280
SJP.pl
sprzyjający Prawu i Sprawiedliwości, popierający Prawo i Sprawiedliwość; pro-PiS-owski
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. polit. zwolennik Józefa Piłsudskiego
Wiktionary
(1.1) Pisarza uważano za propiłsudczyka, zwolennika twardej polityki marszałka.
Wiktionary
rzecz. piłsudczyk mos.
przym. propiłsudczykowski
przysł. propiłsudczykowsko
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) hist. polit. sprzyjający lub popierający obóz związany z osobą Józefa Piłsudskiego
Wiktionary
(1.1) Z uwagi na tradycje, a także osobę dowódcy, pułk uchodził za propiłsudczykowski.
(1.1) Zintensyfikowało się życie polityczne, powołano propiłsudczykowską organizację POW, przygotowującą się do wystąpienia przeciw okupantom.
Wiktionary
rzecz. propiłsudczyk mos.
przysł. propiłsudczykowsko
Wiktionary
przysłówek
(1.1) hist. polit. z pozytywnym stosunkiem do polityki i osoby Józefa Piłsudskiego
Wiktionary
(1.1) Pisarzowi sprzyjali propiłsudczykowsko nastawieni krytycy i wydawcy.
Wiktionary
rzecz. propiłsudczyk mos.
przym. propiłsudczykowski
Wiktionary
plastyd stanowiący formę wyjściową do powstawania pozostałych, dojrzałych plastydów
SJP.pl
sprzyjający, przychylny pokojowi
SJP.pl
kit pszczeli
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zool. kit pszczeli, balsamiczna substancja wyrabiana przez pszczoły
Wiktionary
przym. propolisowy
Wiktionary
przymiotnik od: propolis
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) sprzyjający państwu polskiemu lub Polakom, popierający Polskę i wszystko, co polskie
Wiktionary
(1.1) Przełom w postawach Niemców wobec Polaków nazywał Kudlicki „wielką odwilżą propolską" lub „propolską falą". Fenomen ów wyjaśniał wyzwoleniem się „emocji propolskich" wśród dużych odłamów społeczeństwa (…)
Wiktionary
rzecz. Polak mos., propolskość ż.
przysł. propolsko
Wiktionary
przysłówek
(1.1) z pozytywnym stosunkiem do Polski i Polaków
Wiktionary
(1.1) Nie brakuje propolsko nastawionych Amerykanów.
Wiktionary
przym. propolski
Wiktionary
w prawie cywilnym: osoba, która opracowała wzorzec umowny
SJP.pl
w prawie cywilnym: kobieta, która opracowała wzorzec umowny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) składanie propozycji
Wiktionary
rzecz. zaproponowanie n., propozycja ż.
czas. proponować ndk., zaproponować dk.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. zaproponować)
(1.1) zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)
Wiktionary
(1.1) Małe warszawskie knajpki proponowały gorącą kiełbasę podgrzewaną w kociołkach i bimber podawany w „musztardówce”.
Wiktionary
IPA: ˌprɔpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: propõnovać
Wiktionary
czas. dk. zaproponować
rzecz. propozycja ż., proponowanie n., zaproponowanie n.
Wiktionary
(1.1) sugerować, oferować
Wiktionary
stosunek do siebie dwu lub więcej wielkości
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wzajemny stosunek danych wielkości; stosunek części danej całości wobec siebie nawzajem
(1.2) harmonia; właściwy, proporcjonalny stosunek między częściami układu
(1.3) mat. równość dwóch stosunków;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: prɔˈpɔrt͡sʲja, AS: proporcʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. proporcjonalność ż.
przym. proporcjonalny
przysł. proporcjonalnie
Wiktionary
stosunek do siebie dwu lub więcej wielkości
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób proporcjonalny
Wiktionary
rzecz. proporcjonalność ż., proporcja ż.
przym. proporcjonalny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: proporcjonalnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: proporcjonalny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co proporcjonalne; cecha tych, którzy są proporcjonalni
(1.2) mat. zależność między dwiema wielkościami, w której przy powiększeniu lub pomniejszeniu wartości jednej z nich, wartość drugiej zwiększa się tyleż razy lub tyleż razy się zmniejsza
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. proporcja ż.
przym. proporcjonalny
przysł. proporcjonalnie
Wiktionary
(1.1) regularność, harmonijność
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający lub wyrażający określony stosunek do jakiejś wielkości
(1.2) o proporcjach zgodnych z kanonem piękna
Wiktionary
rzecz. proporcja ż., proporcjonalność ż.
przysł. proporcjonalnie
Wiktionary
(1.1) porównywalny, stosunkowy, współmierny
(1.2) harmonijny, idealny
Wiktionary
1. mały proporzec;
2. chorągiewka wciągana na maszt, świadcząca o przynależności statku do przedsiębiorstwa żeglugowego, klubu sportowego itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: proporzec
(1.2) wojsk. hist. mały proporzec rozpoznawczy na lancy lub drzewcu;
(1.3) wojsk. naszywka rozpoznawcza noszona na kołnierzu munduru;
(1.4) flaga państwowa małych rozmiarów
(1.5) sport. pamiątkowa zawieszka z tkaniny w barwach klubu sportowego
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. proporzec m., proporczykowiec m.
Wiktionary
(1.2) chorągiewka
(1.3) chorągiewka
Wiktionary
gatunek ryby akwariowej z rzędu karpieńcokształtnych
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) herald. niewielka chorągiew lub sztandar służący do celów reprezentacyjnych
(1.2) hist. chorągiewka przytwierdzona do drzewca lancy lub włóczni
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz.
:: zdrobn. proporczyk m.
przym. proporcowy, proporczykowy
Wiktionary
proporzyca marzymłódka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych
SJP.pl
1. wystąpienie z projektem;
2. to, co się komuś proponuje
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) coś, co się komuś proponuje
(1.2) w modelu debaty oksfordzkiej: grupa debatancka dążąca do udowodnienia prawdziwości tezy
Wiktionary
Propozycja – australijsko-brytyjski western z 2005 roku.
Wikipedia
(1.1) Tłumacz otrzymał ciekawą propozycję pracy.
(1.2) W skład drużyny Propozycji wchodzi czterech mówców.
Wiktionary
IPA: ˌprɔpɔˈzɨt͡sʲja, AS: propozycʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. proponowanie n., zaproponowanie n.
czas. proponować ndk., zaproponować dk.
Wiktionary
lek kardiologiczny stosowany m.in. w leczeniu nadciśnienia, choroby wieńcowej i zaburzeń rytmu serca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) farm. lek stosowany w leczeniu nadciśnienia, lęków, migren, drżeń samoistnych i zaburzeń rytmu serca
Wiktionary
Propranolol – organiczny związek chemiczny, wielofunkcyjna pochodna naftalenu.
Nieselektywny lek β-adrenolityczny (β-bloker), bez wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, mający działanie stabilizujące błonę komórkową.
Blokuje działanie amin katecholowych (a konkretnie adrenaliny i noradrenaliny) na serce, powodując spadek zapotrzebowania serca na tlen oraz zwolnienie częstości jego pracy i w konsekwencji spadek ciśnienia tętniczego (zwłaszcza skurczowego).
Wikipedia
zastępca prefekta
SJP.pl
przychylny prezydentowi
SJP.pl
zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fizj. zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała
Wiktionary
Propriocepcja, kinestezja, zmysł kinestetyczny, czucie głębokie – zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała. Receptory tego zmysłu (proprioreceptory) ulokowane są w mięśniach, ścięgnach i stawach. Dostarczają mózgowi informacji o tonusie mięśniowym. Dzięki temu zmysłowi mózg wie, jak ułożone są kończyny bez patrzenia na nie.
Wikipedia
IPA: ˌprɔprʲjɔˈt͡sɛpt͡sʲja, AS: proprʹi ̯ocepcʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. proprioceptor m.
przym. propriocepcyjny
Wiktionary
(1.1) kinestezja, zmysł kinestetyczny, czucie głębokie
Wiktionary
związany z propriocepcją
SJP.pl
receptor odczuwania głębokiego informujący organizm o aktualnej pozycji i ruchach poszczególnych części ciała
SJP.pl
poczucie położenia własnego ciała w przestrzeni bez kontroli wzroku, pozwalające zachować orientację w zmiennym środowisku
SJP.pl
receptor umiejscowiony w mięśniach, stawach, ścięgnach i okostnej, który odbiera bodźce pozwalające na określenie ruchu kończyn i ich położenia
SJP.pl
Proprioreceptor – receptor reagujący na procesy zachodzące wewnątrz organizmu, np. receptor czucia głębokiego informujący o pozycji ciała. Proprioreceptory występują w mięśniach szkieletowych, ścięgnach i stawach. Zalicza się do nich:
Niektórzy autorzy do proprioreceptorów zaliczają również komórki rzęsate części błoniastej błędnika oraz kanałów półkolistych.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rel. część liturgii podlegająca zmianie zależnie od kalendarza liturgicznego;
Wiktionary
Proprium (łac. "proprius" znaczy "własny") – w liturgii rzymskokatolickiej zbiorcze określenie tych jej części (tekstów), które – w odróżnieniu od ordinarium – z zasady podlegają zmianie w zależności od różnych okresów roku liturgicznego i okazji, dla których sprawowany jest obrzęd. Polskim odpowiednikiem tego łacińskiego terminu jest określenie "części zmienne".
Wikipedia
(1.1) Dążność do uwydatnienia wyjaśniających szczegółów, dobór form klasycznych, woń stylu cyceroniańskiego, […] wszystkie te naleciałości aż nadto wiele śladów zostawiły w późniejszych propriach.
Wiktionary
sprzyjający przedsiębiorczości
SJP.pl
(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: szacunek, uznanie; szacun
SJP.pl
potocznie: chwalić, wyrażać uznanie
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. spropsować)
(1.1) pot. środ. wyrażać uznanie dla kogoś lub czegoś
czasownik zwrotny niedokonany propsować się (dk. spropsować się)
(2.1) pot. środ. wyrażać uznanie dla samego siebie
(2.2) pot. środ. wyrażać uznanie dla siebie wzajemnie
Wiktionary
rzecz. propsowanie n., spropsowanie n.
czas. spropsować dk.
Wiktionary
(1.1) chwalić, doceniać
Wiktionary
wykrzyknik
(1.1) slang. gratulacje, szacunek
Wiktionary
popierający Władimira Putina, sprzyjający Władimirowi Putinowi
SJP.pl
grupa alkilowa wywodząca się z propanu
SJP.pl
monumentalna brama, portyk w starożytnej Grecji; propileje
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) archit. staroż. budynek hali wejściowej na planie prostokąta z kolumnami, zwykle do monumentalnych świątyń;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Coraz bardziej robi się swojsko, coraz przyjaźniej spogląda wędrowiec na te rozległe linie Parthenonu, na biały Erechtejon i na leżące niżej Propyleje.
Wiktionary
(1.1) war. propileje
Wiktionary
alken mający 3 atomy węgla w cząsteczce; propen, propin
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. zob. propen.
Wiktionary
(1.1) Propylen jest stosowany do produkcji polipropylenu.
Wiktionary
IPA: prɔˈpɨlɛ̃n, AS: propylẽn
Wiktionary
(1.1) propen
Wiktionary
przymiotnik od: propyl
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, węglowodór nienasycony, jeden z szeregu homologicznego alkinów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. związek organiczny z grupy alkinów, składnik gazu MAPP używanego w spawalnictwie;
Wiktionary
Propyn, – organiczny związek chemiczny, węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów.
Jest składnikiem gazu MAPP. W przeciwieństwie do acetylenu, propyn może być bezpiecznie sprężany.
Wikipedia
(1.1) Potencjalnym objawem inhalacji propynu jest utrata przytomności.
Wiktionary
IPA: ˈprɔpɨ̃n, AS: propỹn
Wiktionary
(1.1) metyloacetylen
Wiktionary
zastępca rektora wyższej uczelni
SJP.pl
Prorektor – pracownik uczelni pełniący funkcje administracyjno-reprezentacyjne jako zastępca rektora uczelni.
Duże uczelnie mają kilku prorektorów, np.:
Wikipedia
retinoid, najtańsza i najsłabiej działająca na skórę forma witaminy A
SJP.pl
sprzyjający, przychylny reżimowi
SJP.pl
przychylny reżymowi; proreżimowy
SJP.pl
związany z prorokiem, proroctwem
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z prorokiem lub prorokami
Wiktionary
(1.1) W listach świętego Pawła pojawiają się nawiązania do ksiąg prorockich Starego Testamentu.
Wiktionary
IPA: prɔˈrɔt͡sʲci, AS: prorocʹḱi
Wiktionary
rzecz. prorok m., prorokini ż., proroctwo m., prorokowanie n.
czas. prorokować
przym. proroczy
Wiktionary
1. czyjeś słowa lub jakieś wydarzenia, które są interpretowane jako zapowiedź przyszłych zdarzeń; przepowiednia, prognostyk, omen;
2. przepowiednia z bożego natchnienia wygłoszona przez proroka; profecja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przepowiednia przyszłości, najczęściej wygłaszana przez proroka
Wiktionary
(1.1) Kolejny raz proroctwo nie spełniło się.
Wiktionary
IPA: prɔˈrɔt͡stfɔ, AS: proroctfo
Wiktionary
rzecz. prorok m., prorokini ż., prorokowanie n.
czas. prorokować ndk.
przym. proroczy, prorocki
przysł. proroczo
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób proroczy
Wiktionary
rzecz. prorok m., proroctwo n., prorokowanie n., prorokini ż.
czas. prorokować
przym. proroczy
Wiktionary
mający w sobie proroctwo, przepowiednię; wieszczy, wróżebny, profetyczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który niesie w sobie proroctwo; jest proroctwem
Wiktionary
(1.1) Pewien juhas z Pęksowego Brzyzku • ujrzał przyszłość w proroczym błysku: • szumi piknie Dunajec, • a na mostku baca Kitajec • Jasinecka pierze po pysku.
Wiktionary
IPA: prɔˈrɔt͡ʃɨ, AS: proročy
Wiktionary
rzecz. proroctwo n., prorok m., prorokini ż., prorokowanie n.
czas. prorokować ndk.
przym. prorocki
przysł. proroczo
Wiktionary
sprzyjający rodzinie, mający na celu dobro rodziny
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który sprzyja interesom rodziny
Wiktionary
(1.1) Nie wydaje się właściwe wprowadzenie prorodzinnych rozwiązań we wszystkich podatkach.
Wiktionary
rzecz. prorodzinność ż.
Wiktionary
dawniej: przedłużenie terminu; odroczenie, prolongata
SJP.pl
dawniej: przedłużać termin, odraczać; prolongować
SJP.pl
1. osoba przepowiadająca przyszłość w sposób teologiczny;
2. wódz religijny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;
(1.2) pot. przen. żart. osoba przepowiadająca przyszłość, stawiająca prognozy
Wiktionary
Termin „prorok” jest kalką greckiego προφήτης (prophḗtēs, „rzecznika”, „adwokata”) używanego w kontekście religijnym, które z kolei jest tłumaczeniem hebrajskiego słowa „nabi”, oznaczającego osobę przemawiającą w imieniu Boga. Wśród mów proroków pojawiały się m.in. zapowiedzi Sądu Ostatecznego, który poprzedzi seria wydarzeń. Z tego powodu słowo „prorok” zaczęło być z czasem utożsamiane z „przepowiadaczem przyszłości” i obecnie jest potocznie utożsamiane z „jasnowidzem” lub „wróżbitą”.
Wikipedia
(1.1) Prorok Izajasz ostrzegał lud przed niebezpieczeństwem asyryjskim.
Wiktionary
IPA: ˈprɔrɔk, AS: prorok
Wiktionary
rzecz. proroctwo n., prorokowanie n., wyprorokowanie n., proroczość ż.
:: fż. prorokini ż.
czas. prorokować ndk., wyprorokować dk.
przym. prorocki, proroczy
przysł. proroczo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości
(1.2) książk. kobieta przepowiadająca przyszłość, dalszy bieg zdarzeń, często katastroficznych
Wiktionary
IPA: ˌprɔrɔˈcĩɲi, AS: proroḱĩńi
Wiktionary
rzecz. proroctwo n., prorokowanie n.
:: fm. prorok m.
czas. prorokować
przym. proroczy, prorocki
przysł. proroczo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przepowiadać przyszłe zdarzenia
(1.2) wygłaszanie proroctwa
Wiktionary
rzecz. proroctwo n., prorok m., prorokini ż.
czas. prorokować ndk.
przym. prorocki, proroczy
przysł. proroczo
Wiktionary
(1.1) wieszczenie
Wiktionary
przepowiadać przyszłość lub przewidywać przyszłe wypadki
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) rel. mówić proroctwa
(1.2) przen. przewidywać przyszłe wydarzenia
Wiktionary
(1.1) Nie możesz pozostać przy życiu, bo głosisz kłamstwa w imię Pana. I ojciec z matką, jego rodzice, przebiją go, gdyby prorokował.
Wiktionary
IPA: ˌprɔrɔˈkɔvat͡ɕ, AS: prorokovać
Wiktionary
rzecz. prorokowanie n., prorok, prorokini, proroctwo
przym. prorocki, proroczy
przysł. proroczo
Wiktionary
(1.1) przepowiadać
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) sprzyjający Rosji lub Rosjanom, popierający Rosję i wszystko, co rosyjskie
Wiktionary
(1.1) Wiadomo, że Sembratowicz znany był z sympatii prorosyjskich, toteż Andrassy przeciwstawił się utworzeniu przez Kellersperga gabinetu.
Wiktionary
IPA: ˌprɔrɔˈsɨjsʲci, AS: prorosyi ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. rosyjski mrz., prorosyjskość ż.
przym. rosyjski
Wiktionary
przychylność w stosunku do polityki rosyjskiej
SJP.pl
Prorosyjskość – postawa charakteryzująca się przychylnym, popierającym stosunkiem do Rosji, jej polityki, kultury, narodu lub interesów państwowych na arenie międzynarodowej. W dyskursie politycznym i publicystycznym termin ten często odnosi się do działań poszczególnych rządów, partii politycznych, polityków czy ruchów społecznych, które w swoich deklaracjach lub czynach sympatyzują z polityką zagraniczną i wewnętrzną władz rosyjskich.
Wikipedia
sprzyjający rozwojowi
SJP.pl
zwolennik wolnego rynku
SJP.pl
sprzyjający rozwojowi handlowemu
SJP.pl
osoba przychylnie nastawiona do rządu - naczelnego organu wykonawczego w państwie
SJP.pl
popierający politykę rządu
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) popierający politykę rządu
Wiktionary
(1.1) Kilkaset osób wzięło udział w pierwszej prorządowej manifestacji w Tunisie. Obok odbyła się demonstracja przeciwników rządu Mohammeda Ghannusziego
Wiktionary
IPA: ˌprɔʒɔ̃nˈdɔvɨ, AS: prožõndovy
Wiktionary
wspierający równość
SJP.pl
inaczej kaszak czyli podskórna grudka z białą zawartością
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. niewielki biały lub żółtawy guzek powstający pod silnie napiętym naskórkiem z powodu nagromadzenia łoju i martwych komórek naskórka w ujściu mieszka włosowego;
Wiktionary
(1.1) Niestety, nawet jeśli uda się pozbyć prosaków, trzeba być przygotowanym na to, że mogą pojawić się znowu już po pół roku od zabiegu usunięcia.
Wiktionary
popierający sanację, sprzyjający sanacji
SJP.pl
część sceny wysunięta przed kurtynę; awanscena, przedscenie, proskenion
SJP.pl
Proscenium (gr. "proskenion", fr. "avant-scène"), przedscenie – część sceny znajdująca się przed kurtyną w budynku teatralnym, wykorzystywana głównie w początkowej i końcowej części przedstawienia.
W starożytności określenie to stosowane było również w odniesieniu do podium (w teatrze greckim i rzymskim), na którym rozgrywała się akcja, tzw. proskeon.
Wikipedia
[czytaj: proszutto] rodzaj suszonej surowej szynki włoskiej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) kulin. surowa, suszona szynka włoska, podawana zwykle w postaci cienkich plasterastrów;
Wiktionary
(1.1) Kucharze przygotowali m.in. roladę z łososia i szynkę prosciutto z melonem w sosie miodowo-musztardowym.
Wiktionary
(1.1) szynka parmeńska
Wiktionary
[czytaj: prosekko] włoskie wino musujące
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) enol. półwytrawne białe wino musujące produkowane w północno-wschodnich Włoszech;
Wiktionary
Prosecco – włoskie białe lub różowe wino musujące ("spumante"), rzadziej lekko musujące ("frizzante") lub stołowe. Zazwyczaj wytrawne lub półwytrawne. Produkowane w regionach Wenecja Euganejska i Friuli-Wenecja Julijska. Popularność prosecco rozpoczęła się od produkowanego w XIX wieku Prosecco di Conegliano-Valdobbiadene.
Wikipedia
1. sprzyjający swobodzie zachowań seksualnych, traktujący współżycie seksualne jako moralnie dobre;
2. feminizm proseksualny - nurt w feminizmie akcentujący wyzwolenie seksualne kobiet
SJP.pl
pomieszczenie lub budynek, w którym wykonuje się sekcje zwłok
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) med. miejsce, w którym przeprowadza się sekcje zwłok;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
przym. prosektoryjny
Wiktionary
1. ściganie, przedstawianie oskarżenia;
2. dawniej: prześladowanie
SJP.pl
dawniej: prześladować kogoś, ścigać kogoś
SJP.pl
Pr
Wikipedia
mit. rzym. bogini podziemia; Prozerpina
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
chleb używany w Kościele grecko-wschodnim jako komunia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) teol. chleb używany w Kościele wschodnim do konsekracji i komunii
Wiktionary
Prosfora (gr. προσφορά od προς "blisko, ku; przed" i φέρω "nieść") – pieczywo wytwarzane z mąki, wody, soli i zakwasu, wykorzystywane w Kościele prawosławnym i Kościołach katolickich wschodnich w obrzędzie przeistoczenia. Do przystępowania do Eucharystii są używane jej konsekrowane cząstki, które są zanurzane w konsekrowanym winie. Reszta zostaje rozdana wiernym po liturgii jako antydor i jest spożywana przez nich na miejscu lub zanoszona domownikom, którzy nie mogli wziąć udziału w nabożeństwie.
Wikipedia
zdrobnienie od: prosiak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zdrobn. od: prosiak
Wiktionary
Prosiaczek ( Piglet) – postać fikcyjna ze świata książek dla dzieci o Kubusiu Puchatku, mała świnka.
Spokojny, nieśmiały, pracowity i lękliwy. Mieszka w starym buku na południe od chatki Puchatka. W czasie zimy nosi biały szalik. Jego najlepszym przyjacielem jest Puchatek. Lubi żołędzie.
Wikipedia
(1.1) Małe prosiaczki leżały obok lochy.
(1.1) Otóż pewnego dnia Puchatek, Prosiaczek, Królik i Maleństwo grali w „Misie-patysie” (…)
Wiktionary
rzecz. prosiak mzw., prosię n., prosiątko n.
Wiktionary
rzadko:
1. podobny wyglądem do małego prosiaka;
2. niechlujny, zaniedbany
SJP.pl
prosię;
1. małe świni;
2. osoba niechlujna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. młoda świnia
(1.2) żegl. balast na statkach w postaci bryły z uchwytami;
(1.3) techn. obciążnik na linie wspomagający wyciąganie żerdzi z otworu wiertniczego
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Witek, wyjrzyj no, musiał prosiak wyleźć z chlewa i chodzi tam ano po sadzie.
Wiktionary
IPA: ˈprɔɕak, AS: prośak
Wiktionary
rzecz. prosię n., prosiątko n., prośność ż., prosienie n., wyprosienie n.
:: zdrobn. prosiaczek m.
czas. prosić się ndk., wyprosić się dk.
przym. prośny
Wiktionary
(1.1) prosię; gw. Śląsk Cieszyński babuć
Wiktionary
1. roślina z rodziny traw, której ziarno przetwarzane jest na mąkę, kaszę, paszę; sorgo; gryża;
2. regionalnie: gąska zielona (smaczny, kapeluszowy grzyb jadalny); zielonka
SJP.pl
roślina zielna z rodziny złożonych
SJP.pl
Prosienicznik ("Hypochaeris") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 64 gatunki. Centrum największego zróżnicowania rodzaju jest w Ameryce Południowej, poza tym przedstawiciele rodzaju występują w północnej Afryce, w Azji i w Europie. W Polsce rosną cztery gatunki z tego rodzaju.
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Prosny, związany z Prosną
Wiktionary
(1.1) Przy prosieńskim kościele rósł stary kasztanowiec.
Wiktionary
rzecz. Prosna ż., prośnianin mos., prośnianka ż.
Wiktionary
dawne imię męskie
SJP.pl
Prosimir – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Prosi-" ("prosić") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Być może oznaczało "tego, kto negocjuje pokój".
Prosimir imieniny obchodzi 1 lutego, 9 czerwca i 22 września.
Od tego imienia pochodzą liczne nazwy miejscowości, jak np. Proszkowo.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. styczeń
(1.2) stpol. grudzień
Wiktionary
Prosinko ( Neudorf) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 130 mieszkańców.
Wikipedia
Prosino ( Prössin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek.
Wieś królewska starostwa drahimskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie wałeckim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 50 mieszkańców.
Wikipedia
prosionek szorstki - gatunek lądowego skorupiaka z rzędu równonogów
SJP.pl
[czytaj: pros-it lub proz-it] wykrzyknienie zachęcającego do wypicia alkoholu, rodzaj prostego toastu; na zdrowie, najlepszego
SJP.pl
pieszczotliwe zdrobnienie od: prosię
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zdrobn. od prosię
Wiktionary
(1.1) Dziedziczka przygarnęła pod swoje skrzydła małą wietnamską świnkę i ponoć prosiątko stało się jej oczkiem w głowie.
Wiktionary
rzecz. prosię n., prosiaczek m., prosiak mzw.
Wiktionary
1. zwracać się do kogoś z prośbą, np. o wykonanie czegoś;
2. zwracać się do kogoś w celu nakłonienia go do złożenia wizyty; zapraszać;
3. proponować coś;
4. prosić się:
a) uporczywie prosić;
b) rodzić młode (o maciorze)
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. poprosić)
(1.1) zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś
(1.2) zwracać się do kogoś w celu nakłonienia go do złożenia wizyty; zapraszać
czasownik zwrotny niedokonany prosić się (dk. poprosić się)
(2.1) usilnie zwracać się do kogoś w celu uzyskania czegoś, mimo odmawiania
czasownik zwrotny niedokonany prosić się (dk. oprosić się)
(3.1) o świni: rodzić prosięta
Wiktionary
(1.1) Czy mogę cię prosić o przyniesienie szklanki wody?
(1.2) Był proszony na wczorajsze przyjęcie.
Wiktionary
IPA: ˈprɔɕit͡ɕ, AS: prośić
Wiktionary
(1.1-2, 2.1)
:: rzecz. prośba ż., proszenie n., dopraszanie n., doproszenie n., napraszanie n., naproszenie n., naspraszanie n., odpraszanie n., odproszenie n., ponaspraszanie n., poproszenie n., pospraszanie n., powypraszanie n., pozapraszanie n., przepraszanie n., przeproszenie n., spraszanie n., sproszenie n., upraszanie n., uproszenie n., wproszenie n., wpraszanie n., wypraszanie n., wyproszenie n., zapraszanie n., zaproszenie n., zaprosiny nmos.
:: czas. dopraszać ndk., doprosić dk., napraszać się ndk., naprosić dk., naspraszać dk., odpraszać ndk., odprosić dk., ponaspraszać dk., poprosić dk., pospraszać dk., powypraszać dk., pozapraszać dk., przepraszać ndk., przeprosić dk., spraszać ndk., sprosić dk., upraszać ndk., uprosić dk., wpraszać się ndk., wprosić się dk., wypraszać ndk., wyprosić dk., zapraszać ndk., zaprosić dk.
:: wykrz. proszę
(3.1)
:: rzecz. prosię n., prosiak mzw., prosiaczek mzw., prosiątko n., proszenie n., oproszenie n.
:: czas. oprosić się dk.
Wiktionary
(1.1) apelować, błagać, dopraszać się, molestować, napraszać się, nudzić, odwoływać się, przymawiać się, ubłagiwać, upraszać, wołać, wybłagiwać, wypraszać, zaklinać; błagać na kolanach, błagać na wszystko na świecie, wnosić prośbę, wyciągać ręce, zwracać się z prośbą; reg. śl. pytać
(1.2) inwitować, spraszać, ściągać, zwoływać; otwierać podwoje
Wiktionary
prosiak;
1. małe świni;
2. osoba niechlujna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zool. młoda świnia, do ok. 12 tygodnia życia (później: warchlak)
(1.2) hand. kulin. mięso młodej świni
(1.3) pot. obraź. o osobie niemoralnej
Wiktionary
(1.1) A równo z nimi jakaś dziewczyna gnała maciorę z prosiętami i śpiewała cienkim głosikiem (…)
(1.2) Kazik się szarpnął i zrobił nam prosię z rożna.
(1.3) To prosię wepchało się przed nami, a byliśmy już przy samej kasie!
Wiktionary
IPA: ˈprɔɕɛ, AS: prośe
Wiktionary
rzecz. prosiak mzw.
:: zdrobn. prosiaczek mzw., prosiątko n.
czas. prosić się ndk.
Wiktionary
(1.1) prosiak; reg. cycok, reg-pl|Śląsk|babuciek.
(1.2) prosiak
(1.3) prosiak, świnia
Wiktionary
mięso z młodej świni
SJP.pl
część sceny wysunięta przed kurtynę; awanscena, przedscenie, proscenium
SJP.pl
Pr
Wikipedia
dawniej: wyjmować spod prawa, skazywać na banicję
SJP.pl
1. w starożytnym Rzymie w okresach wojen domowych: wyjęcie spod ochrony prawa obywateli będących przeciwnikami partii rządzącej;
2. w dawnej Polsce: wygnanie z miasta lub kraju; banicja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. ogłoszenie o wyjęciu spod prawa, karze śmierci lub objęciu przeciwników politycznych represjami
(1.2) hist. w starożytnym Rzymie: ogłoszenie listy osób wyjętych spod prawa z przyczyn politycznych
Wiktionary
Nie mylić z: preskrypcja.
Proskrypcja ( proscriptio) – w starożytności i od pełnego średniowiecza skazanie na banicję, pozbawienie praw, wyjęcie spod prawa; we wczesnośredniowiecznym prawie polskim – "wywołanie" (skazanie na fikcyjną śmierć).
Wikipedia
(1.2) Prawo rzymskie rozumiało proskrypcję jako pozbawienie praw obywatelskich oraz konfiskatę majątku. Stosowano ją głównie jako broń polityczną.
Wiktionary
przym. proskrypcyjny
czas. proskrybować ndk.
Wiktionary
związany z proskrypcją - wyjęciem spod ochrony prawa
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) polit. związany z proskrypcją
Wiktionary
(1.1) Jeżeli ktoś nie posiadał majątku w obrębie miasta, który można było skonfiskować, należało wprowadzić go w stan proskrypcyjny, dopóki nie ureguluje długu.
Wiktionary
rzecz. proskrypcja ż.
czas. proskrybować ndk.
Wiktionary
proskyneza;
1. dawniej: hołd oddawany na klęczkach władcy, monarsze, zwłaszcza w kulturze bizantyjskiej, wschodniej;
2. w sztuce bizantyńskiej: przedstawienie adorującej postaci, dotykającej w pokłonie czołem do ziemi
SJP.pl
proskynesis;
1. dawniej: hołd oddawany na klęczkach władcy, monarsze, zwłaszcza w kulturze bizantyjskiej, wschodniej;
2. w sztuce bizantyńskiej: przedstawienie adorującej postaci, dotykającej w pokłonie czołem do ziemi
SJP.pl
rzeka w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeka w Polsce, lewy dopływ Warty;
(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce
Wiktionary
Prosna – rzeka w środkowej Polsce, w dorzeczu Odry, lewy dopływ Warty; długość: 216,8 km, powierzchnia dorzecza: 4924,7 km², różnica wysokości między źródłem a ujściem: ~190 m. Średni przepływ: 16,4 m³/s (1951-90, przy ujściu (Bogusław)).
Wikipedia
(1.1) Spaceruję nad brzegiem Prosny.
(1.2) Wyjechaliśmy z Prosny w 1946.
Wiktionary
(1.2)
rzecz. prośnianin mos., prośnianka ż.
przym. prosieński
Wiktionary
1. roślina zbożowa uprawiana ze względu na ziarno
2. nasiona tej rośliny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Panicum miliaceum|ref=tak., roślina zbożowa;
(1.2) spoż. ziarno prosa (1.1)
Wiktionary
Proso ("Panicum" L.) – rodzaj roślin jednorocznych lub bylin z rodziny wiechlinowatych. Należy do niego ok. 265–500 gatunków. Występują one w strefie międzyzwrotnikowej, dalej na północ sięgając strefy klimatu umiarkowanego w Ameryce Północnej i na Dalekim Wschodzie. Z tego rodzaju pochodzą jedne z najstarszych roślin zbożowych. Gatunkiem typowym jest "Panicum miliaceum" L.
Wikipedia
IPA: ˈprɔsɔ, AS: proso
Wiktionary
opowiadający się za socjalizmem
SJP.pl
przychylny świadczeniom społecznym
SJP.pl
Prosodion, prozodion (gr. "προσοδιον") – jeden z gatunków melicznych w starożytnej Grecji, pieśń błagalna lub dziękczynna skierowana do bogów. Śpiewana była przez chór przy akompaniamencie aulosu, przy okazji procesji do świątyń bądź ołtarzy, stanowiąc wstęp do uroczystości.
Wikipedia
pierwsza tagma (segment) w ciele szczękoczułkowców, poprzedzająca opistosomę
SJP.pl
Pr
Wikipedia
podrodzina roślin z rodziny traw; prosowe
SJP.pl
o cechach prosowatych (podrodzina roślin)
SJP.pl
→ proso
SJP.pl
Prosowe – podrodzina ("Panicoideae" Link) i plemię ("Paniceae" R. Br.) roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Oba taksony noszą tę samą nazwę polską. Typem nomenklatorycznym jest proso ("Panicum" L.).
Wikipedia
omacnica prosowianka - gatunek motyla z rodziny wachlarzykowatych; przezierka prosowianka
SJP.pl
Pr
Wikipedia
1. czynność poprzedzająca właściwe działanie, zwłaszcza wstępne badanie czegoś;
2. w geologii: poszukiwanie surowców naturalnych, rozpoznawanie ich złóż
SJP.pl
1. publikacja o niewielkiej liczbie stron, zawierająca tekst informacyjno-reklamowy;
2. element dekoracji umieszczony w głębi scen;
3. obraz, rysunek z widokiem miasta; weduta;
4. dawniej: panorama, perspektywa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hand. publikacja, ulotka lub folder zawierający informacje o produkcie, usłudze lub firmie, mający zachęcić do zakupu lub skorzystania z oferty
(1.2) ekon. finans. dokument informacyjny o firmie, ryzykach i ofercie, publikowany przed ich sprzedażą
(1.3) teatr. element scenografii umieszczony z tyłu sceny — zwykle malowane tło pokazujące krajobraz, architekturę lub inne otoczenie akcji
(1.4) szt. szczegółowe przedstawienie widoku — zwłaszcza miasta lub fragmentu zabudowy, często o charakterze realistycznym
(1.5) daw. sposób, w jaki coś się ukazuje oczom
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈprɔspɛkt, AS: prospekt
Wiktionary
przym. prospektowy
Wiktionary
(1.4) weduta
(1.5) perspektywa, widok
Wiktionary
działanie z myślą o przyszłości, nakierowane na przyszłość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prospektywne
Wiktionary
przym. prospektywny
Wiktionary
robiony lub projektowany z myślą o przyszłości
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: prosPEriti] okres pomyślności i dostatku, zwłaszcza dla przedsiębiorstwa lub gospodarki państwowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. okres największej produkcji, zatrudnienia i cen
(1.2) moment szczytowy w rozwoju czegoś
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Okres największej prosperity zahamował krach na giełdzie.
Wiktionary
(1.1) rozkwit
(1.2) rozkwit
Wiktionary
1. naturalny satelita Urana;
2. postać ze sztuki Williama Shakespeare'a "Burza"
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Prosper z żoną; Prosperowie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prosperować.
Wiktionary
IPA: ˌprɔspɛrɔˈvãɲɛ, AS: prosperovãńe
Wiktionary
czas. prosperować
Wiktionary
1. pomyślnie i szybko się rozwijać, przynosząc zysk;
2. działać z powodzeniem
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) dobrze, pomyślnie rozwijać się, kwitnąć; mieć szczęście w tworzeniu czegoś
Wiktionary
(1.1) Drogeria dobrze prosperowała, więc firmie zależało na utrzymaniu lokalu.
Wiktionary
IPA: ˌprɔspɛˈrɔvat͡ɕ, AS: prosperovać
Wiktionary
rzecz. prosperowanie n.
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Prospera lub z nim związany
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób prospołeczny
Wiktionary
przym. prospołeczny
Wiktionary
działanie nastawione na poprawę jakości życia społeczeństwa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prospołeczne; cecha tych, którzy są prospołeczni
Wiktionary
przym. prospołeczny
Wiktionary
mający na celu dobro społeczne
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) taki, który ma przynieść korzyść innej osobie lub społeczności
Wiktionary
przysł. prospołecznie
rzecz. prospołeczność ż.
Wiktionary
linia wyznaczona przez dwa punkty
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geom. mat. nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;
(1.2) część drogi bez zakrętów
forma przymiotnika.
(2.1) lp. ż. zob. prosty.
Wiktionary
Li
Wikipedia
(1.1) W geometrii euklidesowej prosta przecina okrąg w co najwyżej dwóch punktach.
(1.1) Prosta jest krzywą o nieskończonym promieniu krzywizny.
Wiktionary
IPA: ˈprɔsta, AS: prosta
Wiktionary
rzecz. prostaczka ż., prostak mos., prostowanie n., prostota ż.
czas. prostować ndk., upraszczać ndk.
przym. prosty
przysł. prosto
Wiktionary
(1.1) linia prosta
Wiktionary
odnoszący się do prostaka, należący do prostaka, właściwy prostakowi; nieokrzesany, ordynarny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) właściwy prostakowi
Wiktionary
IPA: prɔˈstat͡sʲci, AS: prostacʹḱi
Wiktionary
rzecz. prostak m., prostaczka ż., prostactwo n., prostaczek n., prostackość ż., prostownica ż.
przym. prosty
przysł. prostacko, prosto
czas. upraszczać
Wiktionary
(1.1) chamski, grubiański, nieokrzesany, ordynarny, prymitywny, wulgarny
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) niekulturalnie, bez ogłady
Wiktionary
(1.1) Daniel zachowuje się prostacko.
Wiktionary
rzecz. prostaczka ż., prostak mos., prostaczek mos., prostackość ż., prostactwo n., prostownica ż.
czas. upraszczać ndk., uprościć dk.
przym. prostacki
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prostackie; cecha tych, którzy są prostaccy
Wiktionary
rzecz. prostak m., prostactwo n.
przym. prostacki
przysł. prostacko, po prostacku
Wiktionary
(1.1) prostactwo, przaśność, niewybredność, prymitywność, pospolitość, plebejskość, siermiężność, wulgarność, ordynarność, trywialność, niesmaczność; przest. gminność
Wiktionary
1. brak wychowania i ogłady; ordynarność, chamstwo;
2. zachowanie lub uczynek z tego wynikający;
3. ogół prostaków
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zespół cech właściwych prostakowi lub prostackiem zachowaniu
(1.2) prostackie zachowanie
(1.3) pogard. ogół prostaków
Wiktionary
(1.1) W okresie totalitarnym pisałem, że człowiek wszędzie idzie ze swoim prostactwem, albo że prostactwo idzie z człowiekiem. On sobie idzie, a prostactwo idzie razem z nim.
Wiktionary
rzecz. prostak m., prostaczek m., prostaczka ż., prostackość ż., prostota ż.
czas. prostować ndk., upraszczać ndk., uprościć dk.
przym. prostacki, prosty
przysł. prostacko, prosto
Wiktionary
(1.1) grubiaństwo, buractwo, chamstwo, neol. cebulactwo, przaśność, gburowatość
Wiktionary
Prostacyklina, jako lek także epoprostenol, PGI2 – organiczny związek chemiczny, hormon tkankowy z grupy prostaglandyn wytwarzany przez ściany naczyń krwionośnych głównie w śródbłonkach płuc z kwasu arachidonowego pod wpływem enzymów: syntazy prostaglandyny i syntazy prostacykliny. Hamuje zlepianie (agregację) płytek krwi, działa rozkurczowo na naczynia krwionośne i obniża ciśnienie krwi.
Wikipedia
zdrobnienie od: prostak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. ktoś niewykształcony, ubogi
(1.2) zdrobn. od: prostak
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Do komnaty papieskiej wprowadzono grupkę prostaczków, którzy prosili o posłuchanie.
(1.1) Wygnani od mędrków i króli, prostaczek nas przytuli.
Wiktionary
rzecz. prostaczka ż., prostak m., prostactwo n.
przym. prostacki
przysł. prostacko
Wiktionary
(1.1) maluczki
(1.2) prostak
Wiktionary
→ prostak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pejor. osoba płci żenskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski
(1.2) niewykształcona kobieta
Wiktionary
(1.1) Otrzymawszy ogładę damy z towarzystwa, stała się jednocześnie ofiarą społeczeństwa kastowego. (…) Dla młodych mężczyzn ze środowiska, które opuściła, była zbyt uczona, dla epuzerów ze środowiska, o którym marzyła, pozostała zbyt wielką prostaczką.
Wiktionary
rzecz. prostactwo n., prostaczek m.
:: fm. prostak m.
przym. prostacki, prosty
przysł. prostacko, prosto
czas. upraszczać
Wiktionary
charakterystyczny dla człowieka niewykształconego, zwykle naiwnego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prostacze; cecha tych, którzy są prostaczi
Wiktionary
przym. prostaczy
Wiktionary
dotyczący prostaka, właściwy prostakowi, niewykształcony; prostacki
SJP.pl
hormon tkankowy, pochodna kwasu arachidonowego, regulator wielu procesów fizjologicznych
SJP.pl
cham, prościuch;
1. człowiek ordynarny, bez manier, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, gbur, prymityw;
2. dawniej: człowiek, który należy do niższej warstwy społecznej, zwłaszcza taki, który nie posiada szlachectwa; chłop, wieśniak, włościanin, plebejusz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pejor. osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski
(1.2) niewykształcony człowiek
Wiktionary
(1.1) Przestań jeść palcami! Zachowujesz się jak prostak.
Wiktionary
IPA: ˈprɔstak, AS: prostak
Wiktionary
rzecz. prostactwo n., prosta ż., prostowanie n.
:: zdrobn. prostaczek m.
:: fż. prostaczka ż.
przym. prostacki, prosty
przysł. prostacko, prosto
czas. upraszczać
Wiktionary
(1.1) buc, burak, cham, chamidło, gbur, prymityw, wieśniak; gwara. grondol; książk. abderyta
Wiktionary
gruczoł u mężczyzn i samców ssaków wytwarzający wydzielinę wchodzącą w skład nasienia; gruczoł krokowy; stercz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) anat. gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;
Wiktionary
(1.1) Zbadanie prostaty jest obowiązkiem i lekarza, i pacjenta.
Wiktionary
IPA: prɔˈstata, AS: prostata
Wiktionary
(1.1) gruczoł krokowy, gruczoł sterczowy, stercz
Wiktionary
wycięcie gruczołu krokowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. wycięcie gruczołu krokowego
Wiktionary
(1.1) Elementem radykalnej prostatektomii może być usunięcie niektórych grup węzłów chłonnych nazywane limfadenektomią.
Wiktionary
przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Prostek
Wiktionary
rzecz. Prostki nmos.
:: fż. prostczanka ż.
przym. prostecki
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Prostek
Wiktionary
rzecz. Prostki nmos.
:: fm. prostczanin m.
przym. prostecki
Wiktionary
→ Prostki; prostkowski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) od: Prostki
Wiktionary
rzecz. Prostki nmos., prostczanin m., prostczanka ż.
Wiktionary
grupa prostetyczna - niebiałkowy składnik białek złożonych
SJP.pl
krótki odcinek rury przymocowany na stałe do zbiornika, służący do przyłączenia przewodu rurowego; króciec
SJP.pl
krótki odcinek rury przymocowany na stałe do zbiornika, służący do przyłączenia przewodu rurowego; króciec
SJP.pl
Prostki ( Prostken) – wieś mazurska w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Prostki nad rzeką Ełk. Miejscowość jest siedzibą gminy Prostki.
Na terenie miejscowości znajdują się między innymi: Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II, Parafia rzymskokatolicka i kościół parafialny pod wezwaniem św. Antoniego z Padwy, Urząd Gminy, Gminny Ośrodek Kultury, Ochotnicza Straż Pożarna w Prostkach, oczyszczalnia ścieków, dworzec kolejowy, słup graniczny w Boguszach.
Wikipedia
mieszkaniec Prostek (wsi w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Prostek (wsi w Polsce)
SJP.pl
końcowa, silnie umięśniona część jelita grubego u kręgowców, zakończona odbytem lub uchodząca do steku; jelito proste; odbytnica
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w prostej linii
(1.2) łatwo, bez problemów
(1.3) w nieskomplikowany sposób
(1.4) równo pionowo, bez przekrzywień i pochylania się
Wiktionary
Prosto Sp. z o.o. (zapis stylizowany: PROSTO.) – polskie przedsiębiorstwo zajmujące się działalnością wydawniczą, utworzone w 2000 r. w Warszawie z inicjatywy Wojciecha „Sokoła” Sosnowskiego jako wytwórnia muzyczna związana z nurtem muzyki hip-hopowej.
Wikipedia
(1.1) Idź cały czas prosto i na trzecim skrzyżowaniu skręć w prawo.
(1.4) Gdy nauczyciel wszedł do klasy, uczniowie stali prosto, czekając na powitanie.
Wiktionary
IPA: ˈprɔstɔ, AS: prosto
Wiktionary
rzecz. prostactwo n., prostaczka ż., prostota, prostowanie, prosta, prostownica, prostownik, prostak, sprostowanie, wyprost
przym. prosty, prostowniczy, prostacki
czas. prostować, wyprostować, sprostować, upraszczać, wyprostowywać
przysł. prościusieńko, prościuteńko, prościutko, prościuśko
Wiktionary
zdrobn. prościutko, prościuteńko, prościuśko, prościusieńko
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prostobieżne
Wiktionary
przym. prostobieżny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prostodusznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: prostoduszny
SJP.pl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha kogoś, kto odznacza się prostotą, szczerością i łatwowiernością
Wiktionary
przym. prostoduszny
przysł. prostodusznie
Wiktionary
(1.1) prostota, prostolinijność, szczerość, otwartość, naiwność, łatwowierność
Wiktionary
prosty, szczery i łatwowierny w połączeniu z naiwnością; prostolinijny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) odznaczający się prostotą, szczerością i łatwowiernością; także.: świadczący o takich cechach
Wiktionary
(1.1) Taki jest Rzym, takie jest papiestwo, ty prostoduszny, podlaski Sarmato…
(1.1) Ogólnie mówiąc, jesteś prostoduszny, sympatyczny i wrażliwy.
Wiktionary
rzecz. prostoduszność ż.
przysł. prostodusznie
Wiktionary
(1.1) szczery, otwarty, naiwny, łatwowierny, prostolinijny
Wiktionary
zdrobnienie od: prostokąt
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od prostokąt
Wiktionary
IPA: ˌprɔstɔˈkɔ̃ɲt͡ɕik, AS: prostokõńćik
Wiktionary
rzecz. prostokąt m., prostokątność ż.
przym. prostokątny
przysł. prostokątnie
Wiktionary
płaska figura geometryczna posiadająca 2 pary równoległych boków tej samej długości i 4 kąty proste
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;
Wiktionary
Prostokąt – czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste (stąd również jego nazwa). Jest to uogólnienie kwadratu – prostokąt nie musi mieć równych boków.
Istnieją też inne, równoważne definicje prostokąta, np. oparte na szerszych pojęciach jak równoległobok czy trapez prostokątny.
Wikipedia
(1.1) Prostokąt jest trapezem, o wszystkich kątach prostych
Wiktionary
IPA: prɔˈstɔkɔ̃nt, AS: prostokõnt
Wiktionary
rzecz. prostokątność ż.
:: zdrobn. prostokącik
przym. prostokątny
przysł. prostokątnie
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prostokątne
Wiktionary
przym. prostokątny
rzecz. prostokącik m., prostokąt m.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający kształt prostokąta
(1.2) mający jeden kąt prosty lub wszystkie
Wiktionary
(1.1) Na prostokątnym placu przed ratuszem co sobotę odbywał się targ.
Wiktionary
IPA: ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ, AS: prostokõntny
Wiktionary
rzecz. prostokąt m., prostokącik m., prostokątność ż.
przysł. prostokątnie
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób prostolinijny
Wiktionary
rzecz. prostolinijność ż., prostoliniowość ż.
przym. prostolinijny
Wiktionary
1. cecha kogoś otwartego, uczciwego, szczerego;
2. cecha czegoś świadczącego o czyjejś wartości, uczciwości, szczerości;
3. cecha czegoś biegnącego wzdłuż linii prostej; prostoliniowość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha kogoś, kto postępuje w sposób uczciwy, szczery i otwarty
Wiktionary
przym. prostolinijny
przysł. prostolinijnie
Wiktionary
(1.1) szczerość, otwartość, uczciwość, prostoduszność
Wiktionary
1. otwarty, uczciwy, szczery;
2. świadczący o czyjejś otwartości, uczciwości, szczerości, np. prostolinijna twarz;
3. biegnący wzdłuż linii prostej; prostoliniowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) postępujący w sposób uczciwy, szczery i otwarty; także.: świadczący o takich cechach
(1.2) fiz. poruszający się po linii prostej
Wiktionary
(1.1) Jesteś uczciwy, prostolinijny, romantyczny, niekiedy idealistyczny.
(1.1) Był bezkompromisowy i prostolinijny, do bólu szczery i konkretny.
Wiktionary
rzecz. prostolinijność ż., prostoliniowość ż.
przysł. prostolinijnie
Wiktionary
(1.1) szczery, otwarty, uczciwy, prostoduszny
Wiktionary
cecha czegoś biegnącego wzdłuż linii prostej; prostolinijność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geom. fiz. cecha czegoś, co przebiega po linii prostej
Wiktionary
(1.1) Środowisko naturalne wpływa na propagacje promieniowania laserowego poprzez: zmniejszenie amplitudy i długości jego koherencji oraz na odchylaniu i zmianie prostoliniowości biegu promieniowania.
Wiktionary
przym. prostoliniowy, prostolinijny
przysł. prostoliniowo, prostolinijnie
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) fiz. taki, który przebiega wzdłuż linii prostej lub którego tor wyznacza linię prostą
Wiktionary
(1.1) Lot małych papug jest szybki i prostoliniowy, tylko niektóre latają w sposób charakterystycznie falisty.
Wiktionary
rzecz. prostoliniowość ż.
przysł. prostoliniowo
Wiktionary
otwór prowadzący do prajelita (jamy gastruli), który u pragębowców w dalszych etapach rozwoju zarodkowego przekształca się w otwór gębowy, natomiast u wtórnogębowców funkcjonuje jako odbyt; pragęba, prausta, blastopor
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) tworząc z daną prostą lub płaszczyzną kąt prosty
Wiktionary
rzecz. prostopadła ż., prostopadłość ż.
przym. prostopadły
Wiktionary
prosta prostopadła
SJP.pl
bryła sześciościenna o podstawie prostokąta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami;
(1.2) przedmiot przypominający prostopadłościan (1.1)
Wiktionary
Prostopadłościan – typ równoległościanu definiowany na dwa równoważne sposoby:
Ma on 12 krawędzi, 8 wierzchołków i 6 ścian.
Wikipedia
(1.1) Sześcian jest prostopadłościanem.
Wiktionary
IPA: ˌprɔstɔpadˈwɔɕt͡ɕãn, AS: prostopadu̯ośćãn
Wiktionary
przym. prostopadłościenny
Wiktionary
(1.1) graniastosłup czworokątny prosty
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prostopadłe
Wiktionary
Prostopadłość – wspólna nazwa różnych relacji matematycznych, zwłaszcza geometrycznych, między figurami. Może zachodzić między:
Definicje tych relacji są ze sobą powiązane:
Prostopadłość oznacza się znakiem formula_10 Przykładowo zapis formula_11 oznacza, ze prosta AB jest prostopadła do prostej CD. Prostopadłością definiuje się inne pojęcia geometryczne jak:
Wikipedia
rzecz. prostopadła ż.
przym. prostopadły
przysł. prostopadle
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) geom. tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty
Wiktionary
(1.1) Kierunek prostopadły do pionowego nazywamy poziomym.
Wiktionary
IPA: ˌprɔstɔˈpadwɨ, AS: prostopadu̯y
Wiktionary
rzecz. prostopadłość ż., prostopadła ż.
przysł. prostopadle
Wiktionary
(1.1) ortogonalny
Wiktionary
mający proste rogi
SJP.pl
rząd owadów wyposażonych w dwie pary skrzydeł: przednią twardą i tylną błoniastą oraz w gryzący narząd gębowy
SJP.pl
Pr
Wikipedia
o cechach prostoskrzydłych (rodzina owadów)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ogół cech charakterystycznych dla czegoś nieskomplikowanego, niezawiłego
(1.2) przest. naturalność, bezpośredniość, skromność w obyciu
(1.3) daw. brak ogłady i wykształcenia, nieokrzesanie
(1.4) daw. prosty lud, gmin, pospólstwo
Wiktionary
(1.1) Przyczyna niezawodności tej pompy tkwi w prostocie jej konstrukcji.
(1.2) W zapale rozmowy stawała się coraz bardziej naturalna, pełna prostoty i wdzięku.
(1.3) Minęły czasy szczęśliwej prostoty. Trzeba się uczyć, upłynął wiek złoty!
(1.4) Biegają wieści między prostotą, lecz któż z nich prawdę odgadnie?
Wiktionary
IPA: prɔˈstɔta, AS: prostota
Wiktionary
rzecz. sprostowanie n., prosta ż., prostaczka ż., prostak m., prostactwo n., prostowanie n.
przym. prosty
przysł. prosto
czas. prostować, upraszczać ndk.
Wiktionary
potocznie: orteza, pas lub urządzenie pomagające utrzymać prawidłową postawę ciała
SJP.pl
maszyna do prostowania wyrobów metalowych; prostownica, prościarka
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. wyprostować)
(1.1) nadawać czemuś nierównemu kształt prosty
(1.2) nadawać prosty kierunek
(1.3) fiz. przekształcać ze zjawiska zmieniającego się w czasie w stałe
(1.4) środ. skłaniać do posłuszeństwa
czasownik przechodni niedokonany (dk. sprostować)
(2.1) dokonywać korekty; usuwać pomyłki, wady
czasownik zwrotny niedokonany prostować się (dk. wyprostować się)
(3.1) stawać się prostym
Wiktionary
(1.1) W wygiętej rurce ciśnienie wywiera większe parcie na powierzchnię zewnętrzną łuku rurki niż na powierzchnię wewnętrzną łuku, co powoduje, że rurka prostuje się nieco pod wpływem wzrostu ciśnienia.
Wiktionary
rzecz. wyprostowanie n., sprostowanie n., prosta ż., prostota ż., prostowanie n., prostownik mrz., prostactwo n., prostownica ż.
czas. sprostować dk., wyprostować dk., wyprostowywać ndk.
przym. prostowniczy, prosty
przysł. prosto
przedr. prosto-
Wiktionary
(1.1) wyprostowywać, wygładzać, wyrównywać
(1.4) wychowywać
(2.1) korygować, poprawiać
(3.1) wyprężać się
Wiktionary
1. maszyna do prostowania wyrobów metalowych; prościarka, prostowarka;
2. urządzenie do prostowania włosów;
3. urządzenie do prostowania prądu elektrycznego; prostownik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. maszyna do prostowania wyrobów walcowanych – prętów, rur, kształtowników, taśm lub blach
(1.2) kosmet. urządzenie do prostowania włosów
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.2) Moje włosy bardzo się puszą, muszę używać prostownicy.
Wiktionary
czas. upraszczać ndk., uprościć dk., prostować ndk., wyprostować dk.
rzecz. prostowarka ż., prostownik m., prostak m., prostaczka ż.
przym. prosty, prościutki, prostacki, prostowniczy
przysł. prosto. prościutko, prostacko
Wiktionary
1. mięsień powodujący prostowanie się
2. urządzenie do przekształcania prądu zmiennego na prąd płynący w jednym tylko kierunku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, męskorzeczowy
(1.1) elektron. układ lub element elektroniczny zamieniający prąd przemienny na prąd o stałym kierunku (w idealnym przypadku prąd stały);
(1.2) anat. mięsień służący do prostowania kręgosłupa lub stawu w kończynie;
(1.3) mot. ładowarka akumulatora samochodowego zasilana z sieci elektrycznej
Wiktionary
Prostownik – element lub zestaw elementów elektronicznych służący do zamiany napięcia przemiennego na napięcie jednego znaku, które po dalszym odfiltrowaniu może być zmienione na napięcie stałe.
Wikipedia
czas. upraszczać, prostować ndk., wyprostować dk., naprostować dk.
przym. prosty
rzecz. prostownica ż., prostowanie n., wyprostowanie n., naprostowanie n.
przysł. prosto
Wiktionary
(1.2) rozginacz
Wiktionary
Prostowód — urządzenie mechaniczne służące do zamiany ruchu obrotowego na postępowy. Urządzenie to skonstruowane jest ze sztywnych prętów połączonych obrotowo w ten sposób, że część połączeń jest unieruchomiona, a pozostałe mogą się poruszać po ściśle określonych torach, przy czym co najmniej część - po linii prostej. Jeżeli osie obrotu wszystkich połączeń mają taki sam ściśle określony kierunek, wówczas ruch wszystkich elementów prostowodu odbywa się w jednej płaszczyźnie.
Wikipedia
mający proste, niekędzierzawe włosy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) daw. o prostych włosach
Wiktionary
skrajna forma wycieńczenia psychicznego, której następstwem najczęściej jest głęboka depresja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. stan skrajnego wyczerpania psychicznego
(1.2) rel. leżenie krzyżem albo padanie na twarz jako wyraz uniżenia i głębokiego szacunku wobec Boga
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: prɔˈstrat͡sʲja, AS: prostracʹi ̯a
Wiktionary
(1.1) wyczerpanie psychiczne, wycieńczenie
(1.2) leżenie krzyżem, padanie na twarz
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: prosty
SJP.pl
1. równy, niewykrzywiający się, nieskręcony w żadną stronę;
2. niewykształcony, nieoczytany, mało rozwinięty kulturalnie i intelektualnie;
3. łatwy, nieskomplikowany, oczywisty;
4. skromny, niewyróżniający się niczym, niewyszukany, niewykwintny;
5. zwykły, naturalny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku
(1.2) równy
(1.3) łatwy, o niewielkiej trudności
(1.4) niewykształcony; zwykły
(1.5) nieskomplikowany, o niewielkiej złożoności
(1.6) nie garbaty
(1.7) nie ze stanu szlacheckiego
Wiktionary
(1.1) Ten mur nie jest dość prosty: tu skręca na pół metra.
(1.2) Podłoga nie była prosta i śrubokręt wtoczył się pod szafę.
(1.3) Nie pomogę ci w tym zadaniu, jest dla ciebie dość proste.
(1.3) To raczej nieskomplikowany dowód, choć może nie być prosty do zrozumienia dla laika.
(1.4) Szlachcica zatrzymał prosty chłop ubrany w proste szaty i prosił o pomoc.
(1.5) To raczej prosty dowód, choć może nie być łatwy do zrozumienia dla laika.
(1.6) Zobacz, Jurek ma proste plecy, a ty wciąż się garbisz!
(1.7) Prawo z r. 1505 postanowiło, że z matki stanu prostego, byle z ojca szlachcica, szlachcic się rodzi.
Wiktionary
IPA: ˈprɔstɨ, AS: prosty
Wiktionary
(1.1) rzecz. prosta ż.; przysł. prosto; przym. prościusieńki, prościuteńki, prościutki, prościuśki
(1.4) rzecz. prostak m., prostota ż.; czas. upraszczać; przym. prostacki
czas. prostować
Wiktionary
(1.1-2) równy
(1.3) łatwy
(1.4) pospolity
(1.5) nieskomplikowany
Wiktionary
typ małej świątyni greckiej, zbudowanej na planie prostokąta, z portykiem umieszczonym na krótszym boku; prostylos
SJP.pl
typ małej świątyni greckiej, zbudowanej na planie prostokąta, z portykiem umieszczonym na krótszym boku; prostyl
SJP.pl
Prostylos – budowla w starożytnej Grecji pełniąca funkcję „domu bóstwa”, mieszcząca posąg będący przedmiotem kultu.
Prostylos posiada kolumnadę od strony frontowej przed pronaosem (przedsionkiem), zwykle cztery kolumny.
Amfiprostylos posiada kolumnadę, złożoną np. z czterech kolumn w elewacjach frontowej i tylnej, np. świątynia Ateny Nike na Akropolu w Atenach.
Wikipedia
odbywanie stosunków płciowych w celach zarobkowych; nierząd
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) proceder sprzedaży usług seksualnych;
(1.2) przen. pot. sprzedajność i oportunizm
Wiktionary
Na tę stronę wskazuje „Prostytutka”. Zobacz też: Prostytutka (film).
Prostytucja (pot. "nierząd") – świadczenie usług o charakterze seksualnym, polegające zwykle na odbywaniu stosunku płciowego w zamian za pieniądze lub inne korzyści. Prostytucja bywa opisywana jako "świadczenie usług seksualnych" lub "seks komercyjny"; określana bywa też jako "najstarszy zawód świata".
Wikipedia
(1.1) W niektórych państwach prostytucja jest traktowana jak zawód.
(1.2) Schowali się po różnych mrocznych instytucjach -ucjach-ucjach-ucjach-ucjach-ucjach // Pożarła ich galopująca prostytucja -ucja-ucja-ucja-ucja-ucja…
Wiktionary
IPA: ˌprɔstɨˈtut͡sʲja, AS: prostytucʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. prostytutka ż., prostytuowanie n., sprostytuowanie n.
czas. prostytuować ndk., sprostytuować dk.
przym. prostytucyjny
Wiktionary
(1.1) nierząd, najstarszy zawód świata; wulg. kurewstwo
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący prostytucji
Wiktionary
rzecz. prostytutka ż., prostytucja ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prostytuować.
Wiktionary
czas. prostytuować ndk.
rzecz. prostytucja ż., prostytutka ż.
Wiktionary
1. zmuszać kogoś do uprawiania prostytucji;
2. hańbić coś dla pieniędzy lub innych korzyści
SJP.pl
kobieta uprawiająca prostytucję; przestarzale: nierządnica, jawnogrzesznica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta świadcząca usługi seksualne
(1.2) przen. pejor. człowiek sprzedajny, który dla własnych korzyści zdradza innych lub postępuje niegodziwie i oportunistycznie
Wiktionary
(1.1) Pod latarnią stała prostytutka.
(1.1) Nie są wyjątkami wypadki zaczepiania młodych dziewcząt w parkach lub wręcz na ulicy przez patrole MO z żądaniem, aby udowodniły, że nie są prostytutkami.
(1.2) Wszyscy artyści to prostytutki!
Wiktionary
IPA: ˌprɔstɨˈtutka, AS: prostytutka
Wiktionary
rzecz. prostytucja ż., prostytuowanie n., sprostytuowanie n.
czas. prostytuować ndk., sprostytuować dk.
przym. prostytucyjny
Wiktionary
(1.1) przest. nierządnica, ladacznica, rozpustnica, wszetecznica, ulicznica, kokota, dragonka, dziewica publiczna, narożnica; reg. bandoska; iron. książk. peryfr. córa Koryntu; eufem. kobieta lekkich obyczajów, kurtyzana, metresa, motyl brukowy, nocna ćma, panienka, wszetecznica babilońska, ssak leśny, profesjonalistka; posp. wyciruska, wywłoka, lafirynda; więz. ćma; wulg. dziwka, kurwa, suka, szmata, zdzira; środ. alejówka, bajzelówka, bramówka, burdelówa, byziówka, chawira, chodnikówka, cwajnoska, cyginciara, cynades, cyngwajsówka, dobrzedziałka, druciara, dupodajka, dzyndzelocha, dżunglara, kuna, latarnica, parówa, rogówka; daw. dorotka, duchna/duchniczka, dziewka wszeteczna, gamratka, jawnogrzesznica, kortezanka, małpa, mercha, pani duszka
(1.2) oportunista, konformista; wulg. kurwa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) posp. mężczyzna korzystający z usług prostytutek
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. odbiorca końcowy wytwarzający energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii;
2. konsument współtworzący i promujący produkty jakiejś firmy, zwykle przez internet
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ekon. konsument, który jest zaangażowany we współtworzenie i promowanie produktów ulubionej marki albo jednoczesną produkcję i konsumpcję dóbr lub usług;
Wiktionary
Prosument – zbitka wyrazów „producent” lub „profesjonalista” i „konsument”, przy czym chodzi tu o konsumenta zaangażowanego we współtworzenie i promowanie produktów ulubionej marki albo w jednoczesną produkcję i konsumpcję dóbr lub usług. Początkowo pojęcie „prosument” było jedynie połączeniem słów „producent” i „konsument”.
Wikipedia
(1.1) Bycie prosumentem niesie za sobą wiele dodatkowych korzyści. Oprócz niezależności energetycznej i gwarancji uniknięcia wysokich cen energii elektrycznej, dużym plusem jest działanie na rzecz środowiska naturalnego.
Wiktionary
konsumentka współtworząca i promująca produkty jakiejś firmy, zwykle przez internet
SJP.pl
łączenie ról producenta i konsumenta
SJP.pl
produkcja na własny użytek, samodzielna wytwórczość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) socjol. ekon. idea oraz praktyka połączenia produkcji oraz konsumpcji, zaangażowania konsumentów w produkcję potrzebnych im dóbr, np. żywności
Wiktionary
IPA: prɔˈsũmpt͡sʲja, AS: prosũmpcʹi ̯a
Wiktionary
dawniej: związany z błagalnym proszeniem, żebraniem
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przest. związany z proszeniem lub żebraniem
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) reg. pozn. prosiak
Wiktionary
rzecz. prosiak m., prosię n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) gw-pl|Konińskie,,Hazy,Poznań,Kłecko. prosię
Wiktionary
zdrobnienie od: proch
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek
(1.2) lekarstwo w formie proszku (1.1)
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Irena z odrazą odkryła kolonię robaków w paczce mleka w proszku.
(1.2) Helenka pomyliła proszki nasenne z cukrem pudrem.
Wiktionary
IPA: ˈprɔʃɛk, AS: prošek
Wiktionary
rzecz. proch m., proszkownia ż., proszkowanie n.
czas. sproszkować, proszkować
przym. proszkowy, sproszkowany
Wiktionary
(1.1) puder, pył
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prosić.
Wiktionary
Proszenie – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wolbórz.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.
W Proszeniu działa szkoła podstawowa, Ochotnicza Straż Pożarna i Koło Gospodyń Wiejskich.
Wikipedia
czas. prosić
rzecz. dopraszanie n., doproszenie n.
Wiktionary
mający postać proszku
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) ścierać na proch
(1.2) rzad. obsypywać proszkiem
Wiktionary
rzecz. proszek m., proch mrz., prochy nmos.
Wiktionary
(1.2) opylać
Wiktionary
Proszkowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Mietków.
Wikipedia
wytwórnia proszków
SJP.pl
→ proszek
SJP.pl
Proszkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Szreńsk.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Wikipedia
proszony obiad, proszona kolacja itp. - obiad, kolacja, na które ktoś został zaproszony
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, na który otrzymuje się zaproszenie
Wiktionary
(1.1) Ona nie miała zielonego pojęcia jak powinna się ubrać na proszony obiad do rodziców swojego chłopaka.
Wiktionary
IPA: prɔˈʃɔ̃nɨ, AS: prošõny
Wiktionary
czas. prosić
Wiktionary
miasto w Polsce
SJP.pl
Proszowice – miasto powiatowe w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, położone 18 km na północny wschód od granic administracyjnych Krakowa. Proszowice położone są na prawym brzegu rzeki Szreniawy na płaskowyżu proszowickim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Proszowice.
Wikipedia
przymiotnik od: Proszowice; proszowski (regionalnie)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Proszowicami, dotyczący Proszowic
Wiktionary
rzecz. Proszowice nmos.
Wiktionary
mieszkaniec Proszowic (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Proszowic (miasta w Polsce)
SJP.pl
1. przymiotnik od: Proszowa, Proszów;
2. regionalnie: proszowicki (przymiotnik od: Proszowice)
SJP.pl
Proszyce – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Grębocice.
Wikipedia
wieś w Polsce
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
wieś w Polsce
SJP.pl
Proszówka ( Gräflich Neundorf) – wieś w południowo-zachodniej Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Gryfów Śląski.
Wieś położona jest na Pogórzu Izerskim, na południowo-zachodnim skraju Wzniesień Radoniowskich, nad Kotliną Mirską, na podrzędnym dziale wodnym, oddzielającym Kwisę od Młyńskiej Strugi.
Wikipedia
wyrażający prośbę, naleganie; błagalny
SJP.pl
1. zwracać się do kogoś z prośbą, np. o wykonanie czegoś;
2. zwracać się do kogoś w celu nakłonienia go do złożenia wizyty; zapraszać;
3. proponować coś;
4. prosić się:
a) uporczywie prosić;
b) rodzić młode (o maciorze)
SJP.pl
forma czasownika.
(1.1) 1. os. lp., ter. → zob. prosić.
zwrot grzecznościowy
(2.1) zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś
(2.2) zwrot używany zamiast trybu rozkazującego
(2.3) potwierdzenie wykonania prośby
(2.4) zapytanie, gdy się nie dosłyszało lub jakoby przesłyszało (prośba o powtórzenie)
wykrzyknik
(3.1) zaproszenie do czegoś lub podkreślenie ofiarowania czegoś
(3.2) zdziwienie lub westchnienie, że coś się sprawdziło czy stało lub stanie
Wiktionary
(2.1) Proszę pana/pani, czy mogę otworzyć okno? (zamiast: panie/pani/księże)
(2.2) Proszę przestać! Co pan robi?! (zamiast: przestań)
(2.3) (przy stole) – Przepraszam, może pan podać mi sałatkę? – Proszę. – Dziękuję.
Wiktionary
IPA: ˈprɔʃɛ, AS: proše
Wiktionary
czas. prosić
Wiktionary
(1.1) błagam
(2.1) przepraszam
(3.2) no proszę, jednak, o!
Wiktionary
jedna z postaci gruźlicy charakteryzująca się powstawaniem w różnych narządach (płuca, mózg, śledziona) drobnych ognisk prątków przypominających wyglądem ziarenka prosa, spowodowana rozsiewem prątków poprzez układ krwionośny
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) sprzyjający państwu słowackiemu lub Słowakom, popierający Słowację i wszystko, co słowackie
Wiktionary
izotop wodoru o liczbie atomowej 1, najbardziej rozpowszechniony w przyrodzie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Bratem świętego męczennika Hiacynta był Prot.
Wiktionary
przym. Protowy
Wiktionary
najwybitniejszy aktor w teatrze, odtwórca głównej roli
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) bojownik, przywódca, prowodyr w walce o jakąś sprawę
(1.2) najwybitniejszy aktor w zespole
(1.3) odtwórca głównej roli
(1.4) hist. teatr. w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami
(1.5) liter. główna postać utworu literackiego, wokół której toczy się fabuła
Wiktionary
Pr
Wikipedia
IPA: ˌprɔtaɡɔ̃ˈɲista, AS: protagõńista
Wiktionary
rzecz. protagonizm m.
:: fż. protagonistka ż.
przym. protagonistyczny
Wiktionary
(1.1) bojownik, przywódca, prowodyr
(1.5) główny bohater
Wiktionary
Protagoras (z Abdery) (ok. 480-410 p.n.e.), filozof grecki
SJP.pl
Protagoras z Abdery (gr. Πρωταγόρας ὁ Ἀβδηρίτης "Protagoras ho Abderites", ur. ok. 480 p.n.e., zm. ok. 410 p.n.e.) – grecki filozof, zaliczany do sofistów.
Niewiele wiadomo o Protagorasie. Najważniejszym źródłem mówiącym o tym filozofie, które dotrwało do naszych czasów, jest dialog Platona "Protagoras".
Wikipedia
pierwiastek chemiczny (aktynowiec) o symbolu Pa i liczbie atomowej 91
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma protaktyn?
Wiktionary
IPA: prɔˈtaktɨ̃n, AS: protaktỹn
Wiktionary
przym. protaktynowy
Wiktionary
(1.1) symbol. Pa
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący protaktynu
Wiktionary
rzecz. protaktyn m.
Wiktionary
stadium rozwojowe paprotników, w którym wytwarzane są organy rozrodcze żeńskie i męskie; przedrośle
SJP.pl
białko proste o charakterze silnie zasadowym i dużej zawartości azotu
SJP.pl
1. u kwiatów obupłciowych: wcześniejsze dojrzewanie pręcików niż słupków, zapobiegające samozapyleniu rośliny; przedprątność;
2. u zwierząt obojnaczych: wcześniejsze dojrzewanie komórek rozrodczych męskich niż żeńskich, zapobiegające samozapłodnieniu
SJP.pl
niedowidzenie czerwonej barwy
SJP.pl
Pr
Wikipedia
ślepota na czerwoną barwę
SJP.pl
Protanopia – wada wzroku polegająca na nierozpoznawaniu barwy czerwonej (lub myleniu jej z barwą zieloną). Objawia się to obniżeniem percepcji jaskrawości barwy czerwonej, pomarańczowej i żółtej. Ponadto percepcja jaskrawości może być obniżona do stopnia, w którym czerwony staje się ciemnoszarym, wręcz czarnym kolorem. Brak jest również percepcji składowej czerwonej, co prowadzi do odbioru różu i fioletu jako niebieski.
Wikipedia
jedna z form pitekantropa
SJP.pl
sól białkowa srebra, pod postacią roztworu lub maści stosowana jest jako słaby środek antyseptyczny i do barwienia preparatów biologicznych
SJP.pl
Pr
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
pierwsza część dramatu starożytnego; introdukcja, wprowadzenie
SJP.pl
Protazy z żoną; Protazowie
SJP.pl
Protazy z żoną; Protazostwo
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Protazego lub z nim związany
SJP.pl
pierwsza część dramatu starożytnego; introdukcja, wprowadzenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
IPA: prɔˈtazɨ, AS: protazy
Wiktionary
enzym dokonujący rozbicia dowolnego wiązania peptydowego poprzez hydrolizę wiązań peptydowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. enzym odpowiedzialny za rozkład białek
Wiktionary
potocznie: protekcja, poparcie
SJP.pl
kobieta korzystająca z czyjejś protekcji
SJP.pl
osoba korzystająca z czyjejś protekcji
SJP.pl
popierać, polecać kogoś, pomagać komuś
SJP.pl
przestarzale: białko złożone
SJP.pl
roślina z rodziny odmieńcowatych
SJP.pl
przestarzale: białko złożone
SJP.pl
forma rzeczownika.
(1.1) D. lm. od: zob. proteina.
Wiktionary
IPA: prɔˈtɛjĩn, AS: protei ̯ĩn
Wiktionary
1. występujący we wszystkich żywych organizmach wielocząsteczkowy związek chemiczny zbudowany z co najmniej stu aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi; białko;
2. dawniej: białko proste, zbudowane wyłącznie z aminokwasów, niezawierające żadnych niebiałkowych składników (grup prostetycznych)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. zob. białko.
(1.2) daw. białko proste, zbudowane wyłącznie z aminokwasów
Wiktionary
(1.1) Jedna filiżanka pestek z dyni zawiera 78 gram protein. Produkty z soi również są bardzo bogate w proteiny.
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɛˈjĩna, AS: protei ̯ĩna
Wiktionary
przym. proteinowy
Wiktionary
(1.1) białko
Wiktionary
enzym trawienny
SJP.pl
enzym trawienny
SJP.pl
forma rzeczownika.
(1.1) W. lp. od: proteina
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɛˈjĩnɔ, AS: protei ̯ĩno
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) spoż. farm. bogaty w białko
Wiktionary
(1.1) Przed treningiem pijemy zawsze odżywkę proteinową, aby dostarczyć organizmowi odpowiednią dozę białka.
Wiktionary
rzecz. proteina ż.
Wiktionary
(1.1) białkowy
Wiktionary
obecność ciał białkowych w moczu; albuminuria; białkomocz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. obecność protein w moczu
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɛjĩˈnurʲja, AS: protei ̯ĩnurʹi ̯a
Wiktionary
(1.1) białkomocz
Wiktionary
1. występujący we wszystkich żywych organizmach wielocząsteczkowy związek chemiczny zbudowany z co najmniej stu aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi; białko;
2. dawniej: białko proste, zbudowane wyłącznie z aminokwasów, niezawierające żadnych niebiałkowych składników (grup prostetycznych)
SJP.pl
ochrona, pomoc udzielana komuś przez wpływową osobę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ochrona i pomoc płynąca od wpływowej osoby
Wiktionary
Protekcja – ochrona, specjalne względy, okazywane komuś przez wpływową osobę. Słowo to nabrało znaczenia ujemnego i oznacza zwykle względy, okazywane komuś nie z racji jego charakteru lub zasług, lecz z tytułu łaski, do której się wkradł protegowany.
Wikipedia
rzecz. protektor mos./mrz., protekcjonalność ż., protekcjonizm m.
czas. protegować ndk.
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: protekcjonalnie
SJP.pl
traktowanie kogoś z góry, zadzieranie głowy do góry przy rozmowie z kimś kogo uważamy za gorszego od siebie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co protekcjonalne; cecha tych, którzy są protekcjonalni
Wiktionary
rzecz. protektor mos./mrz., protekcjonalizm m., protekcja ż., protekcyjność ż., protekcjonizm m., protekcjonistyczność ż., protekcjonista m., protekcjonistka ż.
przym. protekcjonalny, protekcyjny, protekcjonistyczny
przym. protekcjonalnie
Wiktionary
(1.1) protekcjonalizm
Wiktionary
traktujący innych z wyższością i pobłażliwą przychylnością
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) traktujący innych z wyższością
Wiktionary
(1.1) Narrator jest na ogół postacią autorytatywną; rości sobie prawo do wszechwiedzy, wobec odbiorcy przyjmuje postawę protekcjonalną lub częściej – opiekuńczą.
(1.1) Starałem się być nieco protekcjonalny, ale równocześnie niezmiernie koleżeński.
Wiktionary
rzecz. protektor mos./mrz., protekcjonalność ż.
Wiktionary
zwolennik protekcjonizmu gospodarczego
SJP.pl
dotyczący protekcjonizmu
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) ekon. związany z protekcjonizmem; realizujący politykę protekcjonizmu
Wiktionary
rzecz. protekcjonalność ż., protekcjonizm mrz., protekcjonista mos., protekcjonistka ż.
Wiktionary
1. polityka ochrony produkcji i handlu krajowego, za pomocą wysokich ceł nakładanych na przywożone towary lub dopłat eksportowych;
2. załatwianie spraw poprzez protekcję
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ekon. polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;
(1.2) pot. załatwianie spraw przez protekcję
Wiktionary
Protekcjonizm – polityka gospodarcza polegająca na ochronie produkcji i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł, kontyngentów importowych, subsydiów i barier pozacelnych. Stanowi przeciwieństwo polityki wolnego handlu.
Wikipedia
IPA: ˌprɔtɛkˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: protekcʹi ̯o̊̃ńism̦
Wiktionary
rzecz. protekcja ż., protekcjonista m., protekcjonistka ż., protekcjonalność ż.
przym. protekcjonistyczny
Wiktionary
(1.2) pot. kumoterstwo, kolesiostwo; książk. koteryjność, klikowość, poplecznictwo
Wiktionary
zdrobnienie od: protekcja
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: protekcyjnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: protekcyjny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co protekcyjne
Wiktionary
przym. protekcyjny
rzecz. protekcjonalność ż.
Wiktionary
związany z protekcją
SJP.pl
ten, kto popiera jakąś osobę lub sprawę; opiekun; obrońca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek wpływowy, który popiera kogoś
(1.2) polit. zwierzchnik, nadzorca protektoratu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) med. substancja ochronna dla skóry, zabezpieczająca przed szkodliwym działaniem słońca
(2.2) obuw. rowkowana podeszwa chroniąca przed poślizgnięciem się
(2.3) mot. zewnętrzna warstwa opony z rowkami, która zabezpiecza pojazd przed ślizganiem się
(2.4) chem. techn. metal chroniący coś metalowego przed korozją
(2.5) telekom. urządzenie zabezpieczające wymaganą wierność przesyłanych danych
(2.6) przezroczyste pudełko do zabezpieczania przed porysowaniem lub zniszczeniem
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. protektorat m., protekcja ż., protekcjonalność ż., protegowany m., protegowana ż., protegowanie n.
czas. protegować ndk.
przym. protektorski, protektoratowy, protekcyjny, protekcjonalny
przysł. protekcyjnie, protekcjonalnie
Wiktionary
(1.1) obrońca, opiekun, patron
(2.1) filtr
(2.2) wibram
(2.3) bieżnik
Wiktionary
1. roztoczenie, sprawowanie opieki; patronat
2. uzależnienie państwa słabszego, mniej rozwiniętego od silniejszego, którego podłożem są najczęściej nierównoprawne umowy międzynarodowe
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);
Wiktionary
Protektorat (z protectio – osłona) – jedna z form zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora). Protektorat zachowuje jako kraj niektóre swoje instytucje, rząd i administrację, ale znajduje się pod kontrolą obcego państwa, które prowadzi jego sprawy zewnętrzne, np. politykę zagraniczną i gospodarczą.
Wikipedia
IPA: ˌprɔtɛkˈtɔrat, AS: protektorat
Wiktionary
rzecz. protektor m.
przym. protektoratowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z protektoratem, dotyczący protektoratu
Wiktionary
rzecz. protektorat m., protektor m.
Wiktionary
kobieta, która popiera jakąś osobę lub sprawę; opiekunka
SJP.pl
gatunek drapieżnego ssaka z rodziny hienowatych; hiena grzywiasta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. nazwa systematyczna|Proteles cristata|ref=tak., drapieżnik lądowy;
Wiktionary
Protel ("Proteles") – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny proteli (Protelinae) w obrębie rodziny hienowatych (Hyaenidae).
Wikipedia
w filozofii Edmunda Husserla (twórcy fenomenologii): szczególny rodzaj przewidywania tego, co właśnie ma nadejść, rzutowanie w przyszłość nabytej wcześniej wiedzy
SJP.pl
enzym proteolityczny - enzym rozkładający białko na elementy prostsze przez rozerwanie wiązania peptydowego
SJP.pl
hydroliza protein pod wpływem enzymów
SJP.pl
Proteoliza – hydrolityczny rozkład wiązania peptydowego za pomocą proteaz. Prowadzi do rozkładu białek na peptydy i aminokwasy.
Proteoliza jest procesem składowym trawienia oraz procesów rozpadu (degradacji) szkodliwych białek w komórce.
Wikipedia
zestaw białek występujących w danej chwili w komórce
SJP.pl
Proteom (z połączenia słów "proteina" i "genom") – zestaw białek występujących w komórce w danym momencie, białkowy odpowiednik genomu. Termin ten wprowadził w swojej rozprawie doktorskiej australijski naukowiec Marc Wilkins, a został on rozpowszechniony w roku 1994 na konferencji w Sienie. Badaniem proteomów zajmuje się proteomika. W przeciwieństwie do genomów, proteomy nieustannie zmieniają się w odpowiedzi na różne czynniki.
Wikipedia
gałąź nauki zajmująca się badaniem białek
SJP.pl
Proteomika – gałąź nauki z pogranicza biochemii białek i biologii molekularnej, zajmująca się badaniem proteomów. Uważana także za gałąź genetyki, gdyż bada jakościowo i ilościowo ekspresję genów na poziomie działania białek w komórce w określonym czasie.
Wikipedia
proterogynia, protoginia, protogynia;
1. u kwiatów obupłciowych: wcześniejsze dojrzewanie słupków niż pręcików, zapobiegające samozapyleniu rośliny; przedsłupność;
2. u zwierząt obojnaczych: wcześniejsze dojrzewanie komórek rozrodczych żeńskich niż męskich, zapobiegające samozapłodnieniu
SJP.pl
proteroginia, protoginia, protogynia;
1. u kwiatów obupłciowych: wcześniejsze dojrzewanie słupków niż pręcików, zapobiegające samozapyleniu rośliny; przedsłupność;
2. u zwierząt obojnaczych: wcześniejsze dojrzewanie komórek rozrodczych żeńskich niż męskich, zapobiegające samozapłodnieniu
SJP.pl
druga era w dziejach Ziemi; eozoik, algonk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. najdłuższy eon geologicznej skali czasu Ziemi, trwający od pojawienia się tlenu w atmosferze do rozwoju złożonych organizmów
Wiktionary
Proterozoik (algonk, eozoik)
Wikipedia
drapieżny gad z grupy diapsydów
SJP.pl
Proterozuch ("Proterosuchus") – drapieżny gad z grupy Archosauromorpha, żyjący około 250 milionów lat temu, we wczesnym triasie (od wczesnego indu po wczesny olenek). Być może występował już pod koniec permu. Należał do rodziny Proterosuchidae, obejmującej takie rodzaje jak chasmatozuch, kalizuch, czy tasmaniozaur.
Wikipedia
Protesilaos – w mitologii greckiej syn Ifiklosa i Astyoche, jeden z zalotników Heleny, uczestnik wojny trojańskiej. W Troadzie jako pierwszy z Achajów postawił stopę na lądzie i natychmiast zginął z ręki Hektora (według innej wersji Achatesa).
Po śmierci ubłagał Hadesa, by ten pozwolił mu wrócić na jedną noc do domu. Po nocy spędzonej z małżonką, Laodamią, wrócił do krainy zmarłych, zaś Laodamia popełniła samobójstwo, by połączyć się z mężem.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rel. archit. przybudówka, pomieszczenie przy prezbiterium cerkwi, zwykle po północnej (lewej) jego stronie, miejsce przygotowania darów ofiarnych
(1.2) rel. stół w protesis (1.1)
Wiktionary
(1.1-2) żerwiennik
Wiktionary
1. ostry, demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś;
2. formalna odmowa zapłaty przez dłużnika sumy wymienionej na wekslu, czeku itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś
(1.2) demonstracja polityczna
(1.3) daw. pot. praw. weksel zaprotestowany
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.2) Tym razem fala protestów zmusi rządy do przejścia od słów do czynów.
(1.3) A ja pana (sic) radzę, daj pan pokrycie – krzyknął wielkim głosem pan Kuba, dramatycznym ruchem wyciągając z kieszeni smokinga gruby plik weksli z ogonami protestów i paczki czeków.
Wiktionary
IPA: ˈprɔtɛst, AS: protest
Wiktionary
rzecz. protestant m., protestantka ż., protestantyzm m., oprotestowanie n., protestacja ż., proteścik mrz.
czas. protestować, zaprotestować, oprotestować
przym. protestowy, protestacyjny, protestancki
przysł. protestacyjnie
Wiktionary
(1.1) kontestacja, sprzeciw
Wiktionary
dawniej: wystąpienie przeciw czemuś; protest
SJP.pl
związany z protestacją
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wyrażający protest
Wiktionary
(1.1) Powstał już komitet protestacyjny, z którym spotkał się również pan burmistrz.
(1.1) Choć doniecki skandal wywołał oburzenie - nawet zachodnie ambasady wydały oświadczenia protestacyjne - trudno było je dostrzec w ukraińskich mediach posłusznych prezydenckiej administracji.
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɛstaˈt͡sɨjnɨ, AS: protestacyi ̯ny
Wiktionary
rzecz. protest mrz.
Wiktionary
odnoszący się do protestanta lub protestantyzmu, właściwy protestantom; wyznający protestantyzm; złożony z protestantów
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) rel. związany z protestantami lub protestantyzmem
Wiktionary
(1.1) Owszem, biorą udział w obchodach zarówno kościół katolicki, jak i protestancki (…)
(1.1) Trafia jednak także do demokratycznych, lubiących porządek i karność spadkobierców systemu protestanckiej edukacji.
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɛˈstãnt͡sʲci, AS: protestãncʹḱi
Wiktionary
rzecz. protest mrz., protestant mos., protestantka ż., protestantyzm mrz.
czas. protestować ndk.
Wiktionary
1. osoba wyznająca protestantyzm;
2. osoba uczestnicząca w proteście; protestowicz, protestator
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich
(1.2) daw. uczestnik protestu
Wiktionary
IPA: prɔˈtɛstãnt, AS: protestãnt
Wiktionary
rzecz. protest mrz., protestantyzm mrz.
:: fż. protestantka ż.
czas. protestować ndk.
przym. protestancki
Wiktionary
(1.1) przest. kacerz
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. kobieta, która wyznaje protestantyzm
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɛˈstãntka, AS: protestãntka
Wiktionary
rzecz. protest mrz., protestantyzm mrz.
:: fm. protestant mos.
czas. protestować ndk.
przym. protestancki
Wiktionary
ogół wyznań i ugrupowań chrześcijańskich powstałych w XVI w. w wyniku reformacji, uznających Biblię za jedyne źródło objawienia, odrzucających hierarchię kościelną i prymat papieża; współcześnie obejmuje ewangelicyzm (luteranizm, kalwinizm), anglikanizm oraz ugrupowania religijne utworzone w XVII-XVIII w. takie jak: baptystów, kwakrów, metodystów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;
Wiktionary
Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wspólnoty religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.
Wikipedia
IPA: ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥, AS: protestãntysm̦
Wiktionary
rzecz. protest mrz., protestant mos., protestantka ż.
czas. protestować ndk.
przym. protestancki
Wiktionary
(1.1) ewangelicyzm; przest. kacerstwo
Wiktionary
osoba uczestnicząca w proteście; protestant, protestowicz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|protestować.
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɛstɔˈvãɲɛ, AS: protestovãńe
Wiktionary
czas. protestować, oprotestować
Wiktionary
w prawie: stwierdzać urzędowo niewykonanie zobowiązania wynikającego z dokumentu zbywalnego, np. weksla, czeku
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza
Wiktionary
(1.1) Ludzie w stolicy wyszli na ulice, by protestować przeciwko sfałszowanym według nich wyborom.
(1.1) — Zebranie uważam za zakończone. — Protestuję! Żądam uwzględnienia mojego wniosku o uznanie zarządu za nielegalny.
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɛˈstɔvat͡ɕ, AS: protestovać
Wiktionary
rzecz. protest m., protestujący m., protestant m., protestantka ż., protestantyzm m., protestowanie n.
czas. oprotestować, zaprotestować ndk.
przym. protestowy, protestancki
Wiktionary
(1.1) przeciwstawiać się
Wiktionary
osoba uczestnicząca w proteście; protestant, protestator
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z protestem, dotyczący protestu
Wiktionary
rzecz. protest m.
czas. protestować
Wiktionary
1. ostry, demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś;
2. formalna odmowa zapłaty przez dłużnika sumy wymienionej na wekslu, czeku itp.
SJP.pl
specjalistka wykonująca protezy ortopedyczne lub stomatologiczne
SJP.pl
1. dotyczący protetyki, wytwarzania protez;
2. w językoznawstwie: występujący jako element artykulacyjny poprzedzający artykulację samogłoski nagłosowej wyrazu, np. Ameryka->Hameryka, ogórek->łogórek
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. związany z protetyką lub robieniem protez
(1.2) jęz. mający cechy artykulujące w wymowie samogłoski nagłosowej wyrazu
Wiktionary
(1.1) Niezastosowanie takiego leczenia często prowadzi do utraty zęba, a wtedy koszty leczenia protetycznego są nieporównanie wyższe.
Wiktionary
rzecz. proteza ż., protetyk mos.
Wiktionary
specjalista wykonujący protezy ortopedyczne lub stomatologiczne
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. specjalista w dziedzinie protetyki
(1.2) technik wykonujący protezy
Wiktionary
IPA: prɔˈtɛtɨk, AS: protetyk
Wiktionary
rzecz. proteza ż., protetyka ż.
:: fż. protetyczka ż.
czas. protezować
przym. protetyczny
Wiktionary
dział ortopedii i stomatologii zajmujący się wykonywaniem i uzupełnianiem brakujących zębów protezami stomatologicznymi oraz konstrukcją i stosowaniem protez ortopedycznych w celu korygowania zaburzeń narządu ruchu; wykonanie protez
SJP.pl
Protetyka – dziedzina wiedzy z pogranicza medycyny i techniki, zajmująca się uzupełnianiem ubytków tkankowych, narządowych lub czynnościowych przy pomocy sztucznego materiału zastępczego (protezy).
Ze względu na obszar zainteresowania, wyróżnia się:
Wikipedia
osoba często zmieniająca poglądy, niestała w uczuciach; proteusz
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
osoba często zmieniająca poglądy, niestała w uczuciach; proteus
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Proteusza lub z nim związany
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. sztuczna kończyna lub (rzadziej) inny sztuczny narząd ciała;
(1.2) przen. coś zastępczego, nie całkiem sprawnego
(1.3) jęz. element protetyczny w artykulacji wyrazu
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Proszę pomóżcie! Straciłem nogę w wypadku i zbieram na protezę!
Wiktionary
IPA: prɔˈtɛza, AS: proteza
Wiktionary
rzecz. protetyk m., protetyczka ż., protetyka ż., protezowanie n.
:: zdrobn. protezka ż.
czas. protezować ndk.
przym. protezowy, protetyczny
Wiktionary
zdrobnienie od: proteza
SJP.pl
pracownia, w której wykonuje się protezy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od protest
Wiktionary
(1.1) To nie protest, lecz tylko mały proteścik.
Wiktionary
rzecz. protest m.
Wiktionary
potocznie: dobra rada, cenna wskazówka, zwłaszcza od osoby doświadczonej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. profesjonalna porada
Wiktionary
rzecz. tip m.
Wiktionary
przedstawiciel jednego z pięciu królestw (obok zwierząt, roślin, grzybów i prokariontów) w klasyfikacji organizmów
SJP.pl
biolog badający pierwotniaki
SJP.pl
nauka zajmująca się badaniem pierwotniaków, a także bakterii, grzybów i gąbek; dawniej o protozoologii
SJP.pl
Protistologia (gr. "protistos" – najpierwszy; "logos" – słowo, nauka) – nauka o organizmach jednokomórkowych, głównie pierwotniakach. Rozwój protistologii przypadł na koniec XIX wieku, kiedy odkryto rolę niektórych pierwotniaków w powstawaniu chorób zakaźnych człowieka i zwierząt, a także gdy zrozumiano ogólnobiologiczne znaczenie badań protistologicznych. Czasem utożsamiana z protozoologią.
Wikipedia
przedstawiciel jednego z pięciu królestw (obok zwierząt, roślin, grzybów i prokariontów) w klasyfikacji organizmów
SJP.pl
Protisty (łac. "Protista") – jedno z pięciu królestw, wyróżnianych w ostatnich hierarchicznych systemach klasyfikacji organizmów (np. w podziałach Whittakera i Margulis oraz Cavaliera-Smitha). Obejmuje wszystkie jądrowce, które pozostały po wyłączeniu organizmów zaliczonych do monofiletycznych kladów zwierząt, roślin i grzybów.
Wikipedia
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu
Wiktionary
IPA: ˈprɔtɔ, AS: proto
Wiktionary
określenie proroka Izajasza, który napisał większość rozdziałów Księgi Izajasza, nie licząc tych napisanych przez Deutero-Izajasza
SJP.pl
Protoarchimandryta – tytuł, używany przez duchownych w chrześcijańskich Kościołach wschodnich. Przysługuje archimandrytom niektórych zespołów monasterów.
Wikipedia
typ podstawki u grzybów podstawczaków; fragmobazydium, heterobazydium
SJP.pl
język protobałtycki - język, z którego rozwinęły się języki bałtyckie i słowiańskie
SJP.pl
według wielu hipotez: pierwszy organizm, który pojawił się na Ziemi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) etn. hist. mężczyzna lub chłopiec z ludu koczowniczego zamieszkującego w V-VII w. tereny nadczarnomorskie, będącego przodkami współczesnych Bułgarów;
Wiktionary
rzecz.
:: fż. Protobułgarka ż.
przym. protobułgarski
Wiktionary
(1.1) Prabułgar
Wiktionary
dawne plemiona tureckie
SJP.pl
Protobułgarzy, również Prabułgarzy, Pierwsi Bułgarzy, Starożytni Bułgarzy, Huno-Bułgarzy ( прабългари, протобългари, първобългари, древни българи, хуно-българи) – lud koczowniczy pochodzenia huńskiego, który pomiędzy V a VII wiekiem zamieszkiwał stepy nadczarnomorskie.
Wikipedia
rodzaj niewielkiego ceratopsa, który żył pod koniec kredy na terenach Azji
SJP.pl
Protoceratops – rodzaj niewielkiego ceratopsa z rodziny Protoceratopsidae. Występował pod koniec kredy na terenach Azji. Nazwa rodzajowa tego dinozaura składa się z greckich słów "proto" – pierwszy, "cerat" – róg i "ops" – twarz, a więc oznacza „pierwsze rogate oblicze”, natomiast nazwa gatunkowa gatunku typowego, "andrewsi", honoruje Roya Chapmana Andrewsa – amerykańskiego paleontologa.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. antrop. cywilizacja, od której wywodzą się inne
Wiktionary
(1.1) Pierwsza połowa V tysiąclecia p.n.e. była okresem wielkiego wzrostu demograficznego w Europie południowo-wschodniej. Był to czas kształtowania się protocywilizacji eneolitycznych takich jak kultury Marica, Precucuteni i Boian, które stworzyły podstawy rozwoju kultur eneolitycznych z ceramiką malowaną.
Wiktionary
rzecz. cywilizacja ż.
Wiktionary
pierwszy wśród diakonów
SJP.pl
Protodiakon (gr. "proto" „pierwszy” + "diákonos" „diakon”) – kościelny tytuł honorowy, pierwszy wśród diakonów danej diecezji.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bibl. teol. fragment z trzeciego rozdziału „Księgi Rodzaju” zapowiadający narodziny Zbawiciela;
(1.2) bibl. rodzaj apokryfu biblijnego
Wiktionary
Protoewangelia (Rdz 3,15) – według chrześcijańskiej teologii pierwsza zapowiedź przyjścia Jezusa jako Zbawiciela świata. To fragment Księgi Rodzaju, który jest pierwszą zapowiedzią Mesjasza Odkupiciela, walki między wężem i Niewiastą oraz ostatecznego zwycięstwa jej potomka.
Wikipedia
(1.2) O podobnym zjawisku można przeczytać w apokryficznej „Protoewangelii Jakuba”, opisującej okoliczności narodzin Chrystusa.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) hist. zob. wczesnofeudalny.
Wiktionary
(1.1) Wykład dotyczył ustroju protofeudalnego państwa piastowskiego.
Wiktionary
przym. feudalny
Wiktionary
(1.1) wczesnofeudalny
Wiktionary
początkowe elementy floemu (łyka)
SJP.pl
gęsty obłok gazu (głównie wodoru i helu) na początku ewolucji Wszechświata, z którego formowały się galaktyki
SJP.pl
Protogalaktyka – rozległa masa gazu, stanowiąca galaktykę w początkowym stadium ewolucji, w którym proces tworzenia gwiazd dopiero się rozpoczyna.
Wikipedia
dawniej: ród pierwszych przodków, rodziny, najdawniejszych założycieli dynastii itp.; praprzodkowie, protoplaści
SJP.pl
protogynia, proterogynia, proteroginia;
1. u kwiatów obupłciowych: wcześniejsze dojrzewanie słupków niż pręcików, zapobiegające samozapyleniu rośliny; przedsłupność;
2. u zwierząt obojnaczych: wcześniejsze dojrzewanie komórek rozrodczych żeńskich niż męskich, zapobiegające samozapłodnieniu
SJP.pl
Protogwiazda – bardzo młoda gwiazda, zbierająca masę z obłoku molekularnego i zapadająca się na skutek grawitacji, zanim zacznie emitować światło. W jej wnętrzu nie zachodzą jeszcze reakcje termojądrowe. Emituje ona promieniowanie cieplne z zakresu mikrofal i podczerwieni na skutek kurczenia się.
Wikipedia
protoginia, proteroginia, proterogynia;
1. u kwiatów obupłciowych: wcześniejsze dojrzewanie słupków niż pręcików, zapobiegające samozapyleniu rośliny; przedsłupność;
2. u zwierząt obojnaczych: wcześniejsze dojrzewanie komórek rozrodczych żeńskich niż męskich, zapobiegające samozapłodnieniu
SJP.pl
ludność zamieszkująca centralną część Azji Mniejszej (III-II tysiąclecia p.n.e.), nieużywająca języka indoeuropejskiego
SJP.pl
członek ludności zamieszkującej centralną część Azji Mniejszej (III-II tysiąclecia p.n.e.), nieużywającej języka indoeuropejskiego
SJP.pl
Protohistoria – termin określający dzieje społeczności, które nie stworzyły piśmiennictwa, lecz o których zachowały się informacje w źródłach innych kultur lub okres bezpośrednio poprzedzający okres historyczny, w którym ilość danych pisanych jest wciąż bardzo niewielka.
Wikipedia
proboszcz większej parafii lub przełożony kleru katedralnego w Kościele prawosławnym; protopop
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. prawosławny duchowny pełniący funkcję przełożonego kleru katedralnego, proboszcza większej parafii lub starszego prezbitera
(1.2) rel. honorowy tytuł cerkiewny nadawany zasłużonym prezbiterom prawosławnym
Wiktionary
Protojerej (z πρωτοιερεύς, "protohiereús" – pierwszy kapłan) – w Cerkwi prawosławnej i części katolickich Kościołów wschodnich przełożony kleru katedralnego lub zwierzchnik większej parafii. Stanowisko protojereja odpowiada stanowisku dziekana kapitulnego – prałata kapituły katedralnej lub kolegiackiej.
Wikipedia
(1.1) protopop
Wiktionary
organizm zbudowany z komórek niezawierających jądra komórkowego; prokariont, bezjądrowiec, przedjądrowiec, prajądrowiec, organizm prokariotyczny
SJP.pl
powstające przed całkowitym zestaleniem magmy jej rozkruszenia i przemieszczenia
SJP.pl
osoba spisująca przebieg z rozprawy, posiedzenia, sesji; protokólant
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która sporządza protokół ze spotkania, rozprawy itp.
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɔˈkɔlãnt, AS: protokolãnt
Wiktionary
rzecz. protokólant, protokolantka/protokólantka, protokół, protokołowanie/protokółowanie, protokolik/protokólik, protokolaryzm/protokólaryzm, protokolarność/protokólarność
przym. protokolarny/protokólarny
czas. protokołować/protokółować
Wiktionary
(1.1) protokólant
Wiktionary
kobieta spisująca przebieg rozprawy, posiedzenia, sesji; protokólantka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która sporządza protokół ze spotkania, rozprawy itp.
Wiktionary
(1.1) Protokolantka zapisała zeznania.
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɔkɔˈlãntka, AS: protokolãntka
Wiktionary
rzecz. protokolant, protokólant, protokólantka, protokół, protokołowanie, protokółowanie, protokolik, protokólik, protokolaryzm, protokólaryzm, protokolarność, protokólarność
czas. protokołować, protokółować
przym. protokolarny, protokólarny
Wiktionary
(1.1) protokólantka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co protokolarne; cecha tych, którzy są protokolarni
Wiktionary
przym. protokolarny
rzecz. protokolant mos., protokolantka ż., protokół mrz.
Wiktionary
związany z protokołem
SJP.pl
zdrobnienie od: protokoł
SJP.pl
przestarzałe: osoba zapisująca przebieg rozprawy, posiedzenia itp.; protokolant
SJP.pl
hipotetyczny, najprostszy organizm lub układ, który mógłby być prekursorem komórek żywych
SJP.pl
współżycie dwóch gatunków czerpiących z niego korzyści, ale bez konieczności do przetrwania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) współżycie dwóch gatunków czerpiących korzyści ze swojej obecności, ale jednocześnie nie będących całkowicie od siebie uzależnionymi
Wiktionary
Protokooperacja – oddziaływanie międzygatunkowe w przyrodzie, polegające na współpracy dwóch populacji odnoszących wzajemne korzyści, lecz mogących żyć także samodzielnie. Protokooperacja jest rodzajem symbiozy przygodnej (nieprzymusowej). Często występuje okresowo.
Wikipedia
wczesna forma pierwotnego drewna (ksylemu)
SJP.pl
Pr
Wikipedia
osoba spisująca przebieg z rozprawy, posiedzenia, sesji; protokolant
SJP.pl
kobieta spisująca przebieg rozprawy, posiedzenia, sesji; protokolantka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co protokólarne; cecha tych, którzy są protokólarni
Wiktionary
przym. protokólarny
rzecz. protokolant mos., protokolantka ż., protokół mrz.
Wiktionary
zdrobnienie od: protokół; protokolik
SJP.pl
1. pisemne sprawozdanie z zebrania, posiedzenia itp.;
2. dokument będący sprawozdaniem z przebiegu czynności urzędowych;
3. lista reguł i zasad postępowania w określonych okolicznościach;
4. zasady współpracy programów i urządzeń komputerowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;
(1.2) dokument będący sprawozdaniem z przebiegu czynności urzędowych
(1.3) dokument stanowiący podsumowanie negocjacji i zawierający wyliczenie problemów uzgodnionych albo nie uzgodnionych
(1.4) oficjalny standard postępowania w danych sytuacjach
(1.5) zob. protokół handlowy.
(1.6) zob. protokół sieciowy.
(1.7) hist. wstępna część dokumentu średniowiecznego
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Tylko część wypowiedzi z zebrania trafiła do protokołu.
(1.4) Protokół dyplomatyczny określa męski strój w najmniejszych szczegółach - od skarpetek po wzór krawata.
Wiktionary
IPA: prɔˈtɔkuw, AS: protokuu̯
Wiktionary
rzecz. protokolant m., protokólant m., protokolantka ż., protokólantka ż., protokołowanie n., protokółowanie n., protokolarność ż., protokólarność ż.
:: zdrobn. protokolik, protokólik
czas. protokołować, protokółować
przym. protokolarny, protokólarny
przysł. protokolarnie, protokólarnie
Wiktionary
reakcja chemiczna polegająca na wymianie jonu wodorowego między substancjami reagującymi
SJP.pl
Protoliza – reakcja chemiczna polegająca na przeniesieniu jonu wodorowego międzycząsteczkowo (pomiędzy dwiema reagującycmi ze sobą substancjami) lub wewnątrzcząsteczkowo (pomiędzy dwoma miejscami wiązania tej samej cząsteczki chemicznej). Z uwagi na mylące podobieństwo członu „-liza” do nazw reakcji rozkładu takich jak hydroliza czy fotoliza, Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej zaleca użycie terminu reakcja przeniesienia protonu.
Wikipedia
dekoracja w postaci głowy lub popiersia zwierząt, rzadziej ludzi, stosowana w VII-VI wieku p.n.e. przez różne narody
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) archit. szt. rzeźbiarski element dekoracyjny w formie głowy lub przedniej części ciała zwierzęcia;
Wiktionary
Protoma (gr. προτομή) – ozdoba w formie głowy lub popiersia zwierzęcego (niekiedy fantastycznego) bądź (rzadziej) ludzkiego. Stosowana od ok. VII wieku p.n.e. do VI w. p.n.e. w sztuce Scytów, ludów Azji Mniejszej, Mezopotamii, Grecji, Etrurii i Rzymu.
W architekturze starożytnej Persji występują głowice kolumn w kształcie protom.
Wikipedia
cząstka elementarna o dodatnim ładunku elektrycznym, będąca obok neutronu składnikiem jąder atomowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
IPA: ˈprɔtɔ̃n, AS: protõn
Wiktionary
przym. protonowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) grupa etniczna, która dąży do uzyskania własnej suwerenności politycznej w postaci własnego państwa; naród bez państwa;
Wiktionary
Protonaród, inaczej naród bez państwa – typ grupy etnicznej, która dąży do uzyskania własnej suwerenności politycznej.
Tego typu grupy etniczne posiadają własne elity polityczne oraz własnych ideologów, którzy starają się generować ruch narodowy. Protonaród można uznać za fazę tworzenia się z grupy etnicznej narodu, co nie oznacza, że każdy protonaród musi stać się w przyszłości uznanym narodem i uzyskać własną niezależność polityczną w postaci państwa.
Wikipedia
układ wydalniczy typowy dla prymitywnych bezkręgowców (np. płazińców i niektórych obleńców), zbudowany z cienkich kanalików przenikających ciało i zakończonych komórkami płomykowymi
SJP.pl
Protonefrydium (l.mn. protonefrydia) – pierwotny, prymitywny narząd wydalniczy, zamknięty od strony ciała występujący u larw i dorosłych przedstawicieli płazińców (Platyhelminthes), kolczugowców (Loricifera) oraz u niektórych pierścienic (Annelida). Ma postać kanalików rozmieszczonych w parenchymie (pierwotnej tkance łącznej) zakończonych komórkami płomykowymi (nazwa od kształtu).
Wikipedia
stadium pokolenia płciowego mszaków, rozwijające się zwykle z zarodnika; splątek
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
okres w historii Ziemi poprzedzający bezpośrednio epokę neolitu
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z protonem, dotyczący protonu
Wiktionary
rzecz. proton m.
Wiktionary
związek pektynowy łączący błony sąsiadujących ze sobą komórek tkanki roślinnej, występujący głównie w niedojrzałych owocach
SJP.pl
wczesne stadium rozwoju planety
SJP.pl
Protoplaneta – obiekt astronomiczny, będący wczesnym stadium rozwoju planety, który jeszcze nie zakończył zasadniczego wzrostu masy i rozmiarów. Takie ciała tworzą się w początkowym okresie formowania układu planetarnego i przekształcają w planety, bądź zatrzymują w rozwoju stając się dużymi planetoidami.
Wikipedia
1. → protoplaneta;
2. dysk protoplanetarny - pierścień materii wokół młodej gwiazdy, powstały po gwałtownym skurczeniu się obłoku pyłowo-gazowego
SJP.pl
żywa materia stanowiąca podstawowy składnik komórek zwierzęcych i roślinnych; plazma, protoplazma
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biol. aktywna metabolicznie część komórki: bakterii, grzyba, rośliny; w skład wchodzą: plazma, jądro komórkowe, plastyd;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Bardzo ważną dla życia komórki częścią protoplastu jest okrągłe lub owalne jądro umieszczone w środku lub też przy jednej ze ścian komórki.
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɔˈplast, AS: protoplast
Wiktionary
najstarszy znany przodek, od którego wywodzi się jakiś ród
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) najstarszy znany przodek z jakiegoś rodu
(1.2) rzecz, od której się coś wywodzi
(1.3) biol. gatunek, od którego wywodzą się inne gatunki
Wiktionary
(1.1) Jan jest moim protoplastą.
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɔˈplasta, AS: protoplasta
Wiktionary
rzecz.
:: fż. protoplastka
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rzad. kobieta protoplasta
Wiktionary
(1.1) Wówczas uproszono bawiącą w Trouville lady Stuart do przedstawienia swéj protoplastki.
(1.1) Mieszczanie ceniąc sobie te dobre z panami stósunki nie[ ]szczędzą podarków i traktowań przy uroczystości wyboru rajców lub innych okolicznościach: przepaść pomiędzy kupcem a możnym nie otwarła się jeszcze, a niejedna złotowłosa Gretchen mieszczańska rezyduje w starym dworcu pańskim, jako protoplastka rycerskich mężów XVI i XVII wieku, od[ ]przysięgających się potém, jak złego ducha wagi i pieprzu!
Wiktionary
IPA: ˌprɔtɔˈplastka, AS: protoplastka
Wiktionary
rzecz. protoplasta mos.
Wiktionary
żywa materia stanowiąca podstawowy składnik komórek zwierzęcych i roślinnych; plazma, protoplast
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mikrobiol. półpłynna część komórki otoczona błoną komórkową, składająca się z jądra komórkowego oraz cytoplazmy;
Wiktionary
Protoplazma – część komórki oddzielona od środowiska błoną komórkową. Wyróżnia się w niej jądro komórkowe i cytoplazmę.
Wikipedia
(1.1) Jednokomórkowce i niższe wielokomórkowce (gąbki) nie mają układu nerwowego, a bodźce ze środowiska zewnętrznego odbiera powierzchowna warstwa protoplazmy lub warstwa komórek ektodermy.
Wiktionary
rzecz. protoplazmatyka ż.
przym. protoplazmatyczny
Wiktionary
(1.1) daw. pierwoszcza, pierwoszcze, pierwoszcznia, zaródź
Wiktionary
proboszcz większej parafii lub przełożony kleru katedralnego w Kościele prawosławnym; protojerej
SJP.pl
Protopop (gr. "protopapá"s) – dawne, wyszłe z użycia na początku XIX stulecia, określenie kapłana prawosławnego wyższego stopnia, sprawującego opiekę nad kilkoma parafiami. Protopop jest w Cerkwi prawosławnej odpowiednikiem dziekana kierującego dekanatem.
Niekiedy stanowisko to uważa się za równoważne ze stanowiskiem protojereja, chociaż to drugie odpowiada bardziej stanowisku dziekana kapitulnego – prałata kapituły katedralnej lub kolegiackiej.
Wikipedia
organiczny związek chemiczny, będący bezpośrednim prekursorem hemu
SJP.pl
1. pierwszy wśród kardynałów prezbiterów w Kolegium Kardynalskim;
2. tytuł nadawany szczególnie zasłużonym księżom w Kościele greckokatolickim i prawosławnym;
3. w Wojsku Polskim II RP: tytuł duchownego wyznania prawosławnego, odpowiadający randze komandora
SJP.pl
Protoprezbiter (wł. "protoprete", "primo prete"):
"Zobacz też: Lista protoprezbiterów Kolegium Kardynalskiego."
Wikipedia
przedstawiciel rzędu pierwotnych paproci kopalnych ze środkowego dewonu; prapaprociowiec
SJP.pl
rząd pierwotnych paproci kopalnych ze środkowego dewonu; prapaprociowce
SJP.pl
będący zapowiedzią renesansu kierunek w średniowiecznej sztuce Włoch, południowej Francji i Niemiec, nawiązujący do form antycznych
SJP.pl
język protosemicki - zespół elementów językowych uważanych za wspólne semickiej rodzinie języków, będący punktem wyjścia przemian charakterystycznych dla poszczególnych języków semickich; język prasemicki
SJP.pl
warstwa atmosfery ziemskiej, część egzosfery znajdująca się na wysokości powyżej 1500 km, złożona głównie z protonów
SJP.pl
Protosfera – zewnętrzna, bardzo rozrzedzona i zjonizowana warstwa atmosfery ziemskiej, zawierająca protony, część egzosfery. Znajduje się powyżej 1500 km, stopniowo przechodzi w przestrzeń międzyplanetarną i trudno jest ustalić jej górną granice. Jest to ostatnia część ziemskiej atmosfery[].
Wikipedia
Prot z żoną; Protowie
SJP.pl
Prototetyka – jeden z systemów Stanisława Leśniewskiego, będący podstawą dla pozostałych. Jest uogólnionym rachunkiem zdań, a więc rachunkiem zdań z kwantyfikatorami wiążącymi zmienne zdaniowe, funktory zdaniotwórcze od argumentów zdaniowych, funktory od argumentów funktorowych od argumentów zdaniowych itd.
Wikipedia
1. pierwotny wzór czegoś, w oparciu o który wykonuje się coś nowszego; pierwowzór;
2. pierwszy egzemplarz czegoś, wykonany według przygotowanej dokumentacji, na którym dokonuje się prób i badań w celu sprawdzenia poprawności dokumentacji oraz jego funkcjonowania przed uruchomieniem produkcji seryjnej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;
(1.2) pierwowzór czegoś
(1.3) typowy, centralny element jakiejś kategorii pojęciowej
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Wiele prototypów nie wychodzi poza etap prób.
Wiktionary
IPA: prɔˈtɔtɨp, AS: prototyp
Wiktionary
rzecz. prototypownia ż., prototypowość ż., prototypowanie n.
czas. prototypować ndk.
przym. prototypowy
Wiktionary
tworzyć (stworzyć) prototyp
SJP.pl
dział fabryki, w którym buduje się prototypy maszyn
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dział zakładu produkujący prototypy części, narzędzi i urządzeń
Wiktionary
(1.1) W Warszawie Hefra pozostawi siedzibę biura zarządu oraz działy marketingu i prototypowni.
(1.1) Zespół ma do dyspozycji najnowocześniejsze komputerowe narzędzia projektowe oraz prototypownię.
Wiktionary
rzecz. prototyp m., prototypowość ż.
czas. prototypować ndk.
przym. prototypowy
przysł. prototypowo
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób prototypowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prototypowe
Wiktionary
przym. prototypowy
rzecz. prototyp mrz.
Wiktionary
→ prototyp
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący prototypu, stanowiący prototyp
Wiktionary
rzecz. prototyp m., prototypowość ż.
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
Protowo ( Prothen lub "Prowothine") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Rychliki przy drodze wojewódzkiej nr 527.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Prota lub z nim związany
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) przest. gwara. należący do Prota
Wiktionary
(1.1) Przed Protowym domem rosną dwa dęby.
Wiktionary
rzecz. Prot mos.
Wiktionary
pierwotniaki, jednokomórkowe organizmy zwierzęce
SJP.pl
specjalista w zakresie protozoologii
SJP.pl
dziedzina zoologii zajmująca się badaniem pierwotniaków i chorobami przez nie wywoływanymi; protistologia (dawniej)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zool. dział zoologii zajmujący się pierwotniakami;
Wiktionary
Protozoologia – przestarzały termin dziedziny naukowej zajmującej się pierwotniakami, obecnie eukarionty.
Rozwój protozoologii został zapoczątkowany wraz z wynalezieniem mikroskopu, a do rozwoju tej nauki przyczyniło się jego udoskonalenie w 2. połowie XVII w. przez A. van Leeuwenhoeka, który też rozpoczął obserwację pierwotniaków.
Wikipedia
IPA: ˌprɔtɔzɔːˈlɔɟja, AS: protoz•oloǵi ̯a
Wiktionary
rzecz. protozoolog m.
przym. protozoologiczny
Wiktionary
dotyczący protozoologii, protozoologa
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) zool. związany z protozoologią, dotyczący protozoologii
Wiktionary
rzecz. protozoologia ż.
Wiktionary
przyrząd nawigacyjny do szybkiego oznaczenia pozycji statku na mapie; nakreślacz
SJP.pl
Pr
Wikipedia
gatunek literacki w starożytności w formie dialogu zachęcający do poznawania filozofii
SJP.pl
Protreptyk (gr. προτρεπτικός ‘zachęcający’) – rodzaj retoryki, który w starożytności obejmował literaturę o charakterze dydaktycznym. Gatunek ten obejmował mowy oraz dialogi, których treścią była zachęta do robienia postępów w moralności. Pobudzał także do rozwijania zdolności intelektualnych, szczególnie w studiowaniu filozofii.
Wikipedia
białko osocza uczestniczące w procesie krzepnięcia krwi, wytwarzane w wątrobie w obecności witaminy K
SJP.pl
Pr
Wikipedia
enzym proteolityczny występujący w tkankach oraz w płytkach krwi i osoczu, zapoczątkowujący proces krzepnięcia krwi; tromboplastyna, trombokinaza
SJP.pl
Protrombinaza – enzym katalizujący pierwszy etap krzepnięcia krwi, powstały w wyniku reakcji uwolnionego z obumarłej tkanki lipoproteidu tromboplastyny z jonami wapniowymi i kilkoma białkami osocza (proakceleryną i prokonwertyną).
Szczególna rola protrombinazy w krzepnięciu krwi.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zmiana zwyrodnieniowa krążka międzykręgowego kręgosłupa
Wiktionary
Protruzja (tholoid) – forma wulkaniczna powstała w wyniku wciskania się zastygłej magmy w otaczające skały pod wpływem nacisków tektonicznych; również korek lawy (forma walca lub iglicy) wypychany z krateru pod wpływem ciśnienia magmy. Protruzje mogą rozpadać się eksplozywnie na gruz.
Wikipedia
zw. w l.mn.: wielkie łuki i pętle płonącej materii podnoszące się z powierzchni Słońca i opadające na nie z powrotem, pojawiające się zazwyczaj w pobliżu plam słonecznych i związane z aktywnością pola magnetycznego Słońca; wyskoki słoneczne
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki
Wiktionary
przychylny uchodźcom
SJP.pl
[czytaj: pruDĄ albo pruDON] nazwisko, m.in. Pierre Joseph Proudhon (1809-1865) - socjalista francuski, jeden z twórców anarchizmu indywidualistycznego
SJP.pl
sprzyjający, przychylny Ukrainie, Ukraińcom
SJP.pl
sprzyjający, przychylny Unii Europejskiej, popierający jej politykę
SJP.pl
[czytaj: prust] nazwisko, m.in. Marcel Proust (1871-1922) - pisarz francuski; Joseph Louis Proust (1754-1826) - chemik francuski
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: prustowski] taki jak u Marcela Prousta, charakterystyczny dla Marcela Prousta
SJP.pl
czerwony minerał, siarczek srebra i arsenu; prustyt
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. bardzo rzadki minerał z gromady siarkosoli, arsenowa sól srebra;
Wiktionary
Proustyt (prustyt) – minerał z gromady siarkosoli. Jest kruszcem srebra. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego chemika Josepha Prousta (1754-1826).
Wikipedia
przym. proustytowy
Wiktionary
(1.1) prustyt
Wiktionary
łac. przysłowie, aforyzm
SJP.pl
[czytaj: PROwident lub proWIdent] firma pożyczkowa
SJP.pl
[czytaj: prowajder] dostawca oferujący dostęp do Internetu
SJP.pl
skrót
(1.1) = prowincja
Wiktionary
(1.1) Chińskie media poinformowały o niezidentyfikowanym obiekcie latającym nad morzem w okolicach Rizhao w prow. Szantung.
Wiktionary
element maszyny odpowiadający za kierunek jej poruszania się
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. element stały urządzenia mechanicznego, maszyny lub konstrukcji, służący do nadawania określonego kierunku ruchu oraz utrzymywania w pożądanym położeniu innego, ruchomego elementu;
(1.2) leśn. płaski, podłużny element układu tnącego pilarki mechanicznej, po którego obwodzie przesuwa się łańcuch tnący
(1.3) wojsk. element konstrukcyjny wyrzutni rakietowej, nadający pociskowi początkowy kierunek lotu
(1.4) inform. lub poligr. linia pomocnicza w oprogramowaniu graficznym lub edytorskim, ułatwiająca precyzyjne rozmieszczanie, wyrównywanie i korygowanie położenia elementów projektu na stronie
(1.5) górn. stalowe ujęcie zamontowane na klatce wyciągowej lub skipie, służące do prowadzenia ich wzdłuż prowadnika (zbrojenia) szybu kopalnianego
(1.6) służba mundurowa: środek przymusu bezpośredniego w postaci taśmy zakończonego obejmą, zakładany na rękę osoby zatrzymanej w celu ograniczenia jej swobody ruchów
(1.7) żegl. rama znajdująca się w części rufowej pokładu, po której przesuwa się blok z liną (szkotem) grota
(1.8) kolej. kobieta opiekująca się pasażerami w wagonie sypialnym, odpowiedzialna za sprawdzanie biletów i wydawanie pościeli
Wiktionary
Prowadnica (techn.) – część mechanizmu mająca za zadanie przemieszczenie elementu ruchomego po zadanym torze. Prowadnice najczęściej realizują ruch prostoliniowy.
Prowadnice ze względu na rodzaj występującego w nich tarcia można podzielić na:
Ze względu na sposób zapewnienia położenia elementu ruchomego w stosunku do prowadnicy można wyróżnić:
Wikipedia
(1.1) W obrabiarkach ze sterowaniem odcinkowym w zasadzie nie jest możliwy równoczesny ruch w kilku kierunkach wzdłuż prowadnic.
(1.1) Na jednym z przystanków w pojeździe zacięły się drzwi. Wypadły z prowadnic tak, że motorniczy nie miał możliwości, aby je włożyć na swoje miejsce.
(1.2) Silnik innowacyjnej pilarki umieszczony jest w postaci plecaka, a prowadnica podwieszona na elastycznej gumie na wysięgniku.
(1.3) Pocisk natychmiast wypadł z krępujących go uchwytów, zszedł z krótkiej prowadnicy, nagle przyspieszył i uciekł z toru jego lotu [...].
(1.4) Jeśli to „wyobrażanie sobie” krawędzi kadrowania przychodzi Ci z trudem, to pomóż sobie liniami pomocniczymi (zwanymi także prowadnicami).
(1.5) Klatka porusza się w tak zwanych prowadnicach, czyli belkach prowadzących ją na całej głębokości szybu.
(1.7) Luzuję nieco grot, zaledwie parę centymetrów na prowadnicy.
(1.8) Prowadnica musi być przygotowana na wszystko. Opowiada, że wielokrotnie wzywała milicję do bijących się pasażerów.
Wiktionary
zob. prowadzić.
Wiktionary
przymiotnik od: prowadnica
SJP.pl
element urządzenia poruszający się po prowadnicy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prowadzać.
Wiktionary
rzecz. uprowadzanie n., zaprowadzanie n.
czas. zaprowadzać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prowadzić.
(1.2) wykonywanie jakiejś czynności
Wiktionary
(1.1) Szczerze mówiąc, znał ciekawsze zajęcia niż prowadzenie podobnych rozmów z ledwie od ziemi odrosłymi panienkami.
Wiktionary
IPA: ˌprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: provaʒẽńe
Wiktionary
czas. prowadzić, zaprowadzać
rzecz. uprowadzanie n., zaprowadzanie n.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca
(1.2) kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)
(1.3) choreogr. w tańcu: kierować partnerką
(1.4) tworzyć skutek czegoś
(1.5) kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś
(1.6) sport. także przen. być pierwszym w trakcie wyścigu
(1.7) przen. wieść
czasownik zwrotny niedokonany prowadzić się
(2.1) iść trzymając jeden drugiego
(2.2) być prowadzonym (1.1)
(2.3) zachowywać się, sprawować się
Wiktionary
(1.1) Kelner długo prowadził nas do stolika.
(1.2) Nie piję alkoholu, bo prowadzę.
(1.2) Wczoraj prowadziłem po autostradzie ogromną ciężarówkę.
(1.3) Michał nie umie prowadzić, ciągle depcze mi po nogach, ale za to jest taki przystojny!
(1.4) Alkohol prowadzi do chorób wątroby.
(1.5) Profesor od lat prowadził badania nad napędem na wodę.
(1.6) Chociaż prowadził od samego startu, ostatecznie przybiegł drugi.
(1.7) Taki tryb życia prowadził przez około czterdzieści lat bez najmniejszego narzekania.
Wiktionary
IPA: prɔˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: provaʒ́ić
Wiktionary
(1) rzecz. prowadzenie
(1.1) rzecz. prowadnica; czas. prowadzić się, doprowadzać/doprowadzić, naprowadzać/naprowadzić, oprowadzać/oprowadzić, przeprowadzać/przeprowadzić, przyprowadzać/przyprowadzić, wprowadzać/wprowadzić, wyprowadzać/wyprowadzić, zaprowadzać/zaprowadzić
Wiktionary
(1.1) kierować, przewodzić, reg. śl. kludzić
(1.2) kierować, sterować
(1.4) skutkować, powodować
(1.5) przeprowadzać, kierować
(1.6) liderować (zob. uwagi)
(2.1) reg. śl. kludzić
Wiktionary
w lotnictwie: pilot samolotu wykonujący rozkazy prowadzącego grupę bojową
SJP.pl
skrót od: prowansalski
SJP.pl
mieszkaniec Prowansji (krainy we Francji)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Prowansji
Wiktionary
rzecz. Prowansja ż.
:: fż. Prowansalka ż.
przym. prowansalski
Wiktionary
mieszkanka Prowansji (krainy we Francji)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Prowansji
Wiktionary
rzecz. Prowansja ż., prowansalski mrz.
:: fm. Prowansalczyk mos.
przym. prowansalski
Wiktionary
przymiotnik od: Prowansja (kraina historyczna we Francji)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prowansją, dotyczący Prowansji
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;
Wiktionary
(1.1) Magda urządziła dom w stylu prowansalskim.
(1.1) Kupiliśmy na targu prowansalskie zioła.
(2.1) Jacek biegle posługuje się prowansalskim w mowie i piśmie.
Wiktionary
IPA: ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci, AS: provãũ̯salsʹḱi
Wiktionary
rzecz. Prowansja ż., Prowansalczyk m., Prowansalka ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który posługuje się językiem prowansalskim
(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem prowansalskim
(1.3) spisany, stworzony w języku prowansalskim
Wiktionary
IPA: ˌprɔvãw̃ˈsalskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: provãũ̯salskoi ̯ẽũ̯zyčny
Wiktionary
kraina historyczna we Francji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;
Wiktionary
Prowansja (fr. "Provence", prow. "Provença" lub "Prouvènço") – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, nad Morzem Śródziemnym, na wschód od dolnego biegu Rodanu. Nazwa wzięta od prowincji rzymskiej Galia Zaalpejska, którą Rzymianie nazywali także "Provincia Nostra" – „Nasza Prowincja”.
Wikipedia
(1.1) Jeden z tych ludzi był Anglikiem, drugi Francuzem; obydwaj szczupli, wysokiego wzrostu, jeden brunet, jako południowiec z Prowansji, drugi rudy jak prawdziwy gentleman z Lancashire.
Wiktionary
IPA: prɔˈvãw̃sʲja, AS: provãũ̯sʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. Prowansalczyk mos., Prowansalka ż., prowansalski mrz.
przym. prowansalski, prowanski
Wiktionary
sprzyjający Watykanowi, popierający Watykan
SJP.pl
1. pochodzenie;
2. dawniej: dochód
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. pochodzenie (kogoś lub czegoś) i przejawianie charakterystycznych cech uwarunkowanych tym pochodzeniem
(1.2) daw. dochód
Wiktionary
(1.1) Wczesną fazę osadnictwa Burgundów na terenie Sabaudii, datowaną na połowę V w., reprezentują nieliczne znaleziska archeologiczne, mające wyraźną wschodniogermańską proweniencję.
(1.1) Tzw. sylwa radomszczańska to śpiewnik szlachecki z lat 1699-1703, w którym połowa tekstów jest proweniencji ludowej.
(1.1) Podobnych zagadek było i jest w Chuzestanie multum, bowiem na terenie tej prowincji krzyżują się interesy wielu grup o rozmaitej proweniencji.
Wiktionary
IPA: ˌprɔvɛ̃ˈɲɛ̃nt͡sʲja, AS: provẽńẽncʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. prowentowy mos., prowent
przym. proweniencyjny, prowentowy
Wiktionary
(1.1) pochodzenie
Wiktionary
związany z proweniencją
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z proweniencją, dotyczący proweniencji
Wiktionary
(1.1) Dzięki badaniom proweniencyjnym można prześledzić los dzieła – od momentu jego powstania do czasów obecnych.
Wiktionary
rzecz. prowentowy mos., proweniencja ż., prowent m.
przym. prowentowy
przysł. proweniencyjnie
Wiktionary
w dawnej Polsce dochód z gospodarstwa wiejskiego lub zakładu przemysłowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zysk, przychód
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W tym roku prowent był wysoki.
Wiktionary
IPA: ˈprɔvɛ̃nt, AS: provẽnt
Wiktionary
rzecz. prowentowy mos., proweniencja ż.
przym. prowentowy, proweniencyjny
Wiktionary
1. → prowent;
2. pisarz prowentowy - w dawnej Polsce: urzędnik sprawujący kontrolę prowentu - dochodów z folwarku, wsi pańszczyźnianej lub zakładu przemysłowego
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący rejestracji zysków
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) człowiek prowadzący finanse
Wiktionary
IPA: ˌprɔvɛ̃nˈtɔvɨ, AS: provẽntovy
Wiktionary
rzecz. prowent m., proweniencja ż.
przym. proweniencyjny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od prowiant
Wiktionary
(1.1) To nie prowiant, lecz tylko mały prowiancik.
Wiktionary
rzecz. prowiant m.
Wiktionary
1. zapas żywności; wałówka (potocznie);
2. suchy prowiant - żywność w postaci gotowej do spożycia, zwłaszcza przygotowana na drogę, podróż
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żywność, zapasy żywności
Wiktionary
IPA: ˈprɔvʲjãnt, AS: provʹi ̯ãnt
Wiktionary
rzecz. prowiantowanie n., zaprowiantowanie n., prowiantura ż., prowiantowy m., prowiantowa ż., prowiancik mrz.
czas. prowiantować ndk., zaprowiantować dk.
przym. prowiantowy, prowiancki
Wiktionary
(1.1) żywność, pożywienie, wiktuały, daw. wiwenda, pot. wałówka
Wiktionary
w wojsku, na obozie harcerskim itp.: kobieta zajmująca się rozdzielaniem prowiantu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prowiantować.
Wiktionary
rzecz. zaprowiantowanie n., prowiant m., prowiantura ż.
czas. prowiantować ndk., zaprowiantować dk.
przym. prowiantowy, prowiancki
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) zaopatrywać w żywność
Wiktionary
IPA: ˌprɔvʲjãnˈtɔvat͡ɕ, AS: provʹi ̯ãntovać
Wiktionary
rzecz. prowiant m., prowiantowanie n., zaprowiantowanie n., prowiantura ż., prowiantowy m., prowiantowa ż.
czas. zaprowiantować dk.
przym. prowiantowy, prowiancki
Wiktionary
(1.1) aprowidować
Wiktionary
w wojsku, na obozie harcerskim itp.: osoba zajmująca się rozdzielaniem prowiantu
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z prowiantem
Wiktionary
rzecz. prowiant mrz., prowiantowanie n., zaprowiantowanie n.
czas. prowiantować
Wiktionary
pogląd historiozoficzny, według którego losami jednostki, społeczeństwa i świata kieruje opatrzność
SJP.pl
Prowidencjalizm, także: prowidencjonizm ( providentia „opatrzność”) – pogląd historiozoficzny i filozoficzny uznający Opatrzność za siłę kierującą losami ludzi i świata (np. Bóg-Stwórca czy Bóg-Sędzia). Przekonanie o istnieniu Opatrzności, która czuwa nad światem i dziejami.
Wikipedia
1. część kraju oddalona od stolicy i większych miast;
2. lekceważąco: obszary opóźnione w rozwoju cywilizacyjnym i kulturalnym, mieszkańcy takich obszarów;
3. jednostka administracyjna w wielu państwach; część składowa federacji;
4. obszar kilku diecezji podległych metropolicie lub kilka klasztorów podległych prowincjałowi;
5. w starożytnym Rzymie: terytorium podbite przez Rzymian, rządzone przez prokonsula lub propretora
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast
(1.2) adm. jednostka administracyjna w niektórych krajach
(1.3) kośc. praw. kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa;
(1.4) kośc. praw. zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo;
(1.5) górn. indywidualny obszar produkcji
(1.6) biol. obszar posiadający charakterystyczną florę i faunę
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Jest wiele agencji prasowych w Warszawie z siedzibami na prowincji.
(1.2) Kosowo, które formalnie pozostaje prowincją Serbii, od 1999 roku jest zarządzane przez ONZ.
(1.3) Katowice i Gliwice należą do tej samej prowincji kościelnej.
(1.4) Zbigniew wstąpił do prowincji franciszkanów.
Wiktionary
IPA: prɔˈvʲĩnt͡sʲja, AS: provʹĩncʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. prowincjonalizm m., prowincjonalność ż., prowincjusz m., prowincjuszka ż., prowincjał mos., prowincjałat mos., prowincjałka ż.
przym. prowincjonalny, prowincjalny
przysł. prowincjonalnie
Wiktionary
(1.1) peryferie; pot. pejor. zadupie, wygwizdów, tam gdzie wrony zawracają; wulg. tam gdzie psy dupami szczekają
(1.2) region
Wiktionary
wyraz lub zwrot językowy charakterystyczny dla pewnej okolicy (prowincji), nie używany w języku ogólnoliterackim; prowincjonalizm
SJP.pl
1. → prowincjał;
2. → prowincja (dawniej); prowincjonalny, prowincyjny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) adm. dotyczący prowincji (jednostki administracyjnej)
Wiktionary
IPA: ˌprɔvʲĩnˈt͡sʲjalnɨ, AS: provʹĩncʹi ̯alny
Wiktionary
rzecz. prowincjałat mos., prowincjał mos., prowincja ż., prowincjałka ż., prowincjonalność ż., prowincjusz mos., prowincjuszka ż.
przym. prowincjonalny
Wiktionary
zwierzchnik klasztorów jednej prowincji zakonnej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) kośc. adm. wyższy przełożony zakonny, zarządzający prowincją;
Wiktionary
Prowincjał, przełożony prowincjalny – zakonnik wybrany lub mianowany na wyższego przełożonego prowincji zakonu. Może nosić też inne nazwy.
Wikipedia
(1.1) Podczas nieobecności prowincjała rządy w prowincji spełniał komisarz prowincjalny.
Wiktionary
rzecz. prowincja ż., prowincjałat m., prowincjusz m., prowincjuszka ż., prowincjonalność ż., prowincjonalizm m., prowincjalizm m., prowincjonalizacja ż., prowincjonalizowanie n., sprowincjonalizowanie n.
:: fż. prowincjałka ż.
czas. prowincjonalizować ndk., sprowincjonalizować dk.
przym. prowincjalny, prowincjonalny
przysł. prowincjonalnie
Wiktionary
(1.1) przełożony prowincjalny, minister prowincjalny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) adm. rel. urząd prowincjała
(1.2) adm. rel. czas trwania kadencji prowincjała
(1.3) adm. rel. siedziba prowincjała
Wiktionary
(1.1) Prowincjałat sprawił, że poznał lepiej prowincję, już nie mógł zasłaniać się nieznajomością braci.
(1.2) Za prowincjałatu ojca Szojdy nawiązano kontakty z prowincjami niemieckojęzycznymi.
(1.3) W archiwum i w prowincjałacie znów pojawiły się zacieki.
Wiktionary
rzecz. prowincja ż., prowincjusz m., prowincjuszka ż., prowincjał m., prowincjałka ż., prowincjonalizm m., prowincjonalność ż., prowincjalizm m., prowincjonalizacja ż., prowincjonalizowanie n., sprowincjonalizowanie n.
czas. prowincjonalizować ndk., sprowincjonalizować dk.
przym. prowincjalny, prowincjonalny
przysł. prowincjonalnie
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rzad. kobieta z prowincji
Wiktionary
(1.1) Do przedziału weszła schludna prowincjałka z koszami grzybów.
Wiktionary
rzecz. prowincja ż., prowincjusz m., prowincjuszka ż., prowincjał mos., prowincjałat mrz.
przym. prowincjalny, prowincjonalny
Wiktionary
(1.1) prowincjuszka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. prowincjusz
Wiktionary
(1.1) Jestem zupełny prowincjonalista, nie wiem, co się dzieje na szerokim świecie.
(1.1) Jak za czasów wileńskich nie czuł się poeta w stosunku do Warszawy prowincjonalistą, tak też nigdy później.
(1.1) Jako prowincyonalista sic. [prowincjonalista], rozmiłowany w prowincyi sic. [prowincji], na której spędziłem większą część swojej służby, jestem zdecydowanym stronnikiem decentralizacyi sic. [decentralizacji].
(1.1) Wicek[,] w niezupełnie zrozumiałych dla prowincyonalisty sic. [prowincjonalisty] wyrażeniach, malował życie szkolne i rozkosze miasta.
Wiktionary
1. ogół negatywnych cech przypisywanych mieszkańcom obszarów opóźnionych w rozwoju cywilizacyjnym i kulturalnym; parafiańszczyzna, zaściankowość;
2. wyraz lub zwrot językowy charakterystyczny dla pewnej okolicy (prowincji), nie używany w języku ogólnoliterackim; prowincjalizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) podtrzymywanie staromodnych postaw przez mieszkanców prowincji
Wiktionary
rzecz. prowincjusz mos., prowincjonalność ż., prowincjałat mrz., prowincjał mos., prowincja ż.
przym. prowincjonalny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prowincjonalnie
SJP.pl
ogół negatywnych cech przypisywanych mieszkańcom obszarów opóźnionych w rozwoju cywilizacyjnym i kulturalnym; parafiańszczyzna, zaściankowość, prowincjonalizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prowincjonalne; cecha tych, którzy są prowincjonalni
Wiktionary
rzecz. prowincja ż., prowincjonalizm m., prowincjusz m., prowincjuszka ż., prowincjał m., prowincjałat m., prowincjonalnienie n.
czas. prowincjonalnieć
przym. prowincjonalny, prowincjalny
przysł. prowincjonalnie
Wiktionary
(1.1) prowincjonalizm, zaściankowość
Wiktionary
1. dotyczący prowincji - jednostki administracji w niektórych krajach, np. prowincjonalna stolica;
2. dotyczący prowincji - części kraju położonych poza wielkimi miastami, np. prowincjonalny hotel;
3. charakterystyczny dla ludzi mieszkających w części kraju poza wielkimi miastami, np. prowincjonalne myślenie;
4. dotyczący prowincji - jednostki administracyjnej w organizacji kościelnej, np. synod prowincjonalny;
5. pejoratywnie: mający niski poziom rozwoju cywilizacyjnego, ograniczony sposób myślenia; zacofany, zaściankowy, parafiański
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z prowincją, dotyczący prowincji
(1.2) położony na prowincji, z dala od metropolii
(1.3) rel. adm. związany z prowincją kościelną, dotyczący prowincji kościelnej, pochodzący z prowincji kościelnej
przymiotnik jakościowy
(2.1) o osobie charakteryzujący się brakiem ogłady towarzyskiej, szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom
(2.2) świadczący o prowincjonalizmie
Wiktionary
(2.2) Internet jest obecnie przestrzenią kwitnącej aktywności artystycznej, przy której oblężony przez artystów Paryż przełomu XIX i XX w. wygląda jak prowincjonalny grajdoł.
Wiktionary
rzecz. prowincjonalność ż., prowincjonalizm m., prowincja ż., prowincjusz m., prowincjuszka ż., prowincjał mos., prowincjałka ż., prowincjałat mrz.
przym. prowincjalny, prowincjalny
przysł. prowincjonalnie
Wiktionary
(1.1) regionalny; przest. prowincjalny
(1.2) przest. prowincjalny
(2.1) zaściankowy, parafiański
(2.2) zaściankowy, parafiański
Wiktionary
zwierzchniczka klasztorów jednej prowincji zakonnej
SJP.pl
osoba z prowincji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) lekcew. człowiek mieszkający na prowincji, niemający wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Na stacji stał jakiś prowincjusz z psem na smyczy.
Wiktionary
IPA: prɔˈvʲĩnt͡sʲjuʃ, AS: provʹĩncʹi ̯uš
Wiktionary
rzecz. prowincja ż., prowincjonalność ż., prowincjonalizm m., prowincjał m., prowincjałka ż.
:: fż. prowincjuszka ż.
przym. prowincjalny, prowincjonalny
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) lekcew. kobieta mieszkająca na prowincji, nie posiadająca wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego
Wiktionary
(1.1) Za miastem do autobusu powsiadały prowincjuszki i zaparowało szyby.
Wiktionary
rzecz. prowincja ż., prowincjałka ż.
:: fm. prowincjusz m.
przym. prowincjalny, prowincjonalny
Wiktionary
(1.1) prowincjałka
Wiktionary
związek chemiczny przekształcający się w organizmie - pod wpływem energii słonecznej lub enzymów - w witaminę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. związek chemiczny, który przekształca się w organizmie w witaminę w wyniku reakcji chemicznych;
Wiktionary
Prowitamina – związek chemiczny, który w wyniku reakcji chemicznych (np. enzymatycznych lub fotochemicznych) w organizmie ulega przekształceniu w witaminę.
Tak np. prowitamina D2 (ergosterol) jest poprzez promieniowanie ultrafioletowe przetwarzana w skórze w witaminę D2 (ergokalcyferol).
Wikipedia
IPA: ˌprɔvʲitãˈmʲĩna, AS: provʹitãmʹĩna
Wiktionary
procentowe wynagrodzenie handlowego personelu przedsiębiorstwa, stanowiące zmienny element pensji, pobierane za pośrednictwo w dokonaniu transakcji handlowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zapłata, jaką otrzymuje się za pośredniczenie w transakcji handlowej
Wiktionary
Prowizja – forma wynagrodzenia podmiotu z tytułu dokonanej czynności prawnej. Może być wynagrodzeniem za pośrednictwo w zawieraniu danej umowy na polecenie lub w imieniu podmiotu zlecającego (np. osoby fizycznej lub prawnej) albo też wynagrodzeniem tegoż podmiotu za świadczone przez niego operacje i usługi.
Wikipedia
(1.1) Agent otrzymuje prowizję od każdej transakcji, w której pośredniczy.
Wiktionary
IPA: prɔˈvʲizʲja, AS: provʹizʹi ̯a
Wiktionary
przym. prowizyjny
przysł. prowizyjnie
Wiktionary
przestarzałe:
1. pomocnik aptekarza bez tytułu magistra;
2. rządca majątku, administrator
SJP.pl
1. stan chwilowy, tymczasowy;
2. prowizorium budżetowe - budżet uchwalony tymczasowo, na pewien czas przed budżetem rocznym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. coś prowizorycznego, wykonanego z nietrwałych materiałów lub w nietrwały sposób
(1.2) pot. stan tymczasowości
Wiktionary
IPA: ˌprɔvʲiˈzɔrka, AS: provʹizorka
Wiktionary
rzecz. prowizoryczność ż., prowizorium n., prowizor m., prowizorstwo n.
przym. prowizoryczny
przysł. prowizorycznie
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób prowizoryczny
Wiktionary
przym. prowizoryczny
rzecz. prowizoryczność ż., prowizorka ż.
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prowizorycznie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prowizoryczne
Wiktionary
rzecz. prowizorka ż., prowizorium n., prowizor m., prowizorstwo n.
przym. prowizoryczny
przysł. prowizorycznie
Wiktionary
(1.1) prowizorium, prowizorka
Wiktionary
mający trwać tylko przez jakiś czas; niestały
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) książk. niemający stałego charakteru; mający trwać tylko pewien czas
Wiktionary
(1.1) Łączność ze światem zapewniała prowizoryczna kładka, przerzucona nad rwącym potokiem.
Wiktionary
IPA: ˌprɔvʲizɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: provʹizoryčny
Wiktionary
rzecz. prowizorka ż., prowizorium n., prowizoryczność ż.
przysł. prowizorycznie
Wiktionary
(1.1) tymczasowy
Wiktionary
przymiotnik od: prowizja
SJP.pl
1. osoba przewodząca, stojąca na czele jakiejś grupy, inicjator, organizator jakichś zajść, wystąpień;
2. pogardliwie: przywódca bandy, sitwy;
3. dawniej: wodzirej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pogard. osoba wzniecająca zamieszki, bunty czy rozruchy, a następnie przewodząca im
(1.2) daw. wodzirej
(1.3) przest. przewodnik stada
Wiktionary
(1.1) Prowodyr pierwszy rzucił w szybę kamieniem i wskazał tłumowi uciekających.
Wiktionary
IPA: prɔˈvɔdɨr, AS: provodyr
Wiktionary
rzecz. prowodyrka ż.
Wiktionary
1. kobieta przewodząca, stojąca na czele jakiejś grupy, inicjatorka, organizatorka jakichś zajść, wystąpień;
2. pogardliwie: przywódczyni bandy, sitwy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta stawająca na czele, przewodząca grupie
Wiktionary
(1.1) To Żaneta była prowodyrką całego zajścia.
Wiktionary
rzecz. prowodyr mos.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) publ. popierający wojnę jako środek rozwiązywania konfliktu (konfliktów)
Wiktionary
(1.1) W Kongresie wyraźnie wzrosły nastroje antyniemieckie i prowojenne.
Wiktionary
przysł. prowojennie
Wiktionary
potocznie: prowokator;
1. osoba nakłaniająca inną osobę do popełnienia przestępstwa w celu skierowania wobec niej postępowania karnego; prowodyr, podjudzacz, podżegacz;
2. przenośnie: osoba, której działania mają na celu zaszokowanie, wywołanie emocji lub niekontrolowanych zachowań u innych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. środ. polit. prowokator
Wiktionary
rzecz. prowokator, prowokatorka, prowokowanie, sprowokowanie
czas. prowokować, sprowokować
Wiktionary
1. podstępne działanie mające na celu nakłonienie kogoś do popełnienia zgubnego dla niego czynu; podżeganie, podjudzanie, podburzanie;
2. przenośnie: zachowanie mające na celu zaszokowanie kogoś, wywołanie w kimś jakichś emocji lub zachowań, których na co dzień nie wykazuje;
3. w prawie: nakłanianie jakiejś osoby do popełnienia przestępstwa w celu doprowadzenia do wszczęcia przeciw niej postępowania karnego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania
(1.2) podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody
Wiktionary
Prowokacja – podstępne i celowe działanie osoby trzeciej mające na celu spowodowanie reakcji ofiary prowokacji, zazwyczaj szkodliwej dla niej i często dla osób z nią związanych lub organizacji, jak np. uzyskanie odpowiedzi, informacji, wywołanie silnych emocji, niekontrolowanego zachowania, złamanie prawa.
Wikipedia
(1.1) Wczoraj byłem poddany prowokacji.
Wiktionary
IPA: ˌprɔvɔˈkat͡sʲja, AS: provokacʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. prowokacyjność ż., prowokatorstwo n., prowokator m., prowokatorka ż., prowokowanie n., sprowokowanie n.
czas. prowokować ndk., sprowokować dk.
przym. prowokacyjny, prowokatorski
przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko, prowokująco
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób prowokacyjny
Wiktionary
rzecz. prowokacja ż., prowokator m., prowokatorka ż., sprowokowanie n., prowokacyjność ż., prowokowanie n.
przym. prowokacyjny
czas. sprowokować, prowokować
przysł. prowokująco
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prowokacyjnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: prowokacyjny
SJP.pl
skłonność do zaczepnego, wyzywającego zachowania; zaczepność, napastliwość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prowokacyjne; cecha tych, którzy są prowokacyjni
Wiktionary
rzecz. prowokacja ż., prowokatorstwo n., prowokator m., prowokatorka ż., prowokowanie n., sprowokowanie n.
czas. prowokować ndk., sprowokować dk.
przym. prowokacyjny, prowokatorski
przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko
Wiktionary
1. właściwy dla prowokacji, mający charakter prowokacji - podstępnego działania, np. działanie prowokacyjne;
2. mający prowokować, np. spojrzenie prowokacyjne; zaczepny, wyzywający, prowokujący;
3. lubiący prowokować, zachowujący się zaczepnie, np. kobieta prowokacyjna
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zaczepny, mający charakter prowokacji
Wiktionary
(1.1) Piłkarz po zdobyciu gola podbiegł do kibiców drużyny przeciwnej i, uśmiechając się szyderczo, wykonywał wobec nich prowokacyjne gesty.
Wiktionary
IPA: ˌprɔvɔkaˈt͡sɨjnɨ, AS: provokacyi ̯ny
Wiktionary
rzecz. prowokacja ż., prowokacyjność ż., prowokatorstwo n., prowokator m., prowokatorka ż., prowokowanie n., sprowokowanie n.
czas. prowokować ndk., sprowokować dk.
przym. prowokatorski
przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko, prowokująco
Wiktionary
(1.1) prowokujący
Wiktionary
1. osoba nakłaniająca inną osobę do popełnienia przestępstwa w celu skierowania wobec niej postępowania karnego; prowodyr, podjudzacz, prowok, podżegacz;
2. przenośnie: osoba, której działania mają na celu zaszokowanie, wywołanie emocji lub niekontrolowanych zachowań u innych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba dokonująca prowokacji
(1.2) tajny agent działający w jakiejś organizacji, który jej szkodzi
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Jan jest płatnym prowokatorem na usługach policji i pobiera za to regularne apanaże zupełnie bez skrupułów.
Wiktionary
IPA: ˌprɔvɔˈkatɔr, AS: provokator
Wiktionary
rzecz. prowokacja ż., prowokacyjność ż., prowokatorstwo n., prowokowanie n., sprowokowanie n.
:: fż. prowokatorka ż.
czas. prowokować ndk., sprowokować dk.
przym. prowokacyjny, prowokatorski
przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko, prowokująco
Wiktionary
(1.1) podżegacz, podjudzacz, judziciel; przest. instygator
Wiktionary
1. kobieta nakłaniająca inną osobę do popełnienia przestępstwa w celu skierowania wobec niej postępowania karnego; prowodyrka, podżegaczka, judzicielka;
2. kobieta, której działania mają na celu zaszokowanie, wywołanie emocji lub niekontrolowanych zachowań u innych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która prowokuje; kobieta powodująca prowokację
Wiktionary
rzecz. prowokacja ż., prowokowanie n., sprowokowanie n., prowokacyjność ż.
:: fm. prowokator
:: zdrobn. prowokacyjka
czas. prowokować ndk., sprowokować dk.
przym. prowokacyjny
przysł. prowokacyjnie
Wiktionary
1. właściwy prowokatorowi - osobie zachęcającej kogoś podstępnie do popełnienia czynu, który będzie miał nieprzyjemne następstwa w przyszłości; podżegający;
2. właściwy prowokatorowi - osobie, której działania mają na celu zaszokowanie, wywołanie emocji lub niekontrolowanych zachowań u innych; szokujący, prowokujący
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) dokonywanie prowokacji
Wiktionary
IPA: ˌprɔvɔkɔˈvãɲɛ, AS: provokovãńe
Wiktionary
rzecz. prowok mos., prowokacja ż., prowokacyjność ż., prowokatorstwo n., prowokator m., prowokatorka ż., sprowokowanie n.
czas. prowokować ndk., sprowokować dk.
przym. prowokacyjny, prowokatorski
przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko
Wiktionary
1. działać na kogoś w taki sposób, by nakłonić go do zrobienia jakiejś czynności, zwykle na korzyść prowokatora; podjudzać, podżegać;
2. przenośnie: starać się wywołać u kogoś określoną reakcję, wzbudzać w kimś emocje, których normalnie nie okazuje, np. prowokować kłótnie;
3. przenośnie: pobudzać do podjęcia określonych działań, np. prowokować do myślenia
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. sprowokować)
(1.1) wywoływać
(1.2) podburzać do czegoś
Wiktionary
(1.1) U tego samego pacjenta mogą występować zarówno epizody prowokowane przez emocje, jak i przez długotrwałe nieruchome stanie.
(1.1) W przypadku połknięcia substancji absolutnie nie wolno prowokować wymiotów, aby nie dopuścić do wtórnego poparzenia drogi pokarmowej i jamy ustnej!
(1.2) Zostałem do tego sprowokowany.
(1.2) Prowokował mnie cały czas głupimi minami, aż nie wytrzymałem i mu przyłożyłem.
Wiktionary
IPA: ˌprɔvɔˈkɔvat͡ɕ, AS: provokovać
Wiktionary
rzecz. prowok mos., prowokacja ż., prowokacyjność ż., prowokatorstwo n., prowokator m., prowokatorka ż., prowokowanie n., sprowokowanie n.
czas. sprowokować dk.
przym. prowokacyjny, prowokatorski
przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko
Wiktionary
(1.1) nakłaniać, perswadować, zachęcać
(1.2) podżegać
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób prowokujący, prowokacyjny
Wiktionary
rzecz. prowokacja ż., prowokator m.
przym. prowokacyjny
przysł. prowokacyjnie
Wiktionary
(1.1) prowokacyjnie
Wiktionary
1. działać na kogoś w taki sposób, by nakłonić go do zrobienia jakiejś czynności, zwykle na korzyść prowokatora; podjudzać, podżegać;
2. przenośnie: starać się wywołać u kogoś określoną reakcję, wzbudzać w kimś emocje, których normalnie nie okazuje, np. prowokować kłótnie;
3. przenośnie: pobudzać do podjęcia określonych działań, np. prowokować do myślenia
SJP.pl
opowiadający się za jak największą swobodą działań ludzi i podmiotów gospodarczych, tolerancyjny, przyzwalający; liberalny
SJP.pl
sprzyjający wzrostowi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) inform. komponent lub urządzenie pośredniczące w dostępie do innego obiektu;
Wiktionary
IPA: ˈprɔksɨ, AS: proksy
Wiktionary
(1.1) serwer pośredniczący
Wiktionary
1. mowa niewiązana występująca we wszystkich rodzajach literackich;
2. utwory pisane mową niewiązaną, np. powieści, nowele, opowiadania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. liter. mowa niewiązana, bez stałych jednostek rytmicznych ani podziału na wersy
(1.2) liter. ogół utworów pisanych mową niewiązaną
(1.3) liter. autorzy piszący teksty prozą (1.1)
(1.4) przen. sprawy codzienne, przyziemne
Wiktionary
Proza – pojęcie z zakresu teorii literatury, mające różne znaczenia:
Wikipedia
(1.2) Czesia lubuje się w prozie latynoskiej.
(1.4) Doświadczyliśmy na własnej skórze brazylijskiej prozy życia.
Wiktionary
IPA: ˈprɔza, AS: proza
Wiktionary
rzecz. proziak mrz., prozaiczność ż., prozaik mos., prozaiczka ż., prozaika ż.
przym. prozaiczny, prozatorski
Wiktionary
(1.2) beletrystyka
Wiktionary
[czytaj: prozak] nazwa handlowa leku przeciwdepresyjnego zawierającego fluoksetynę; Prozak
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) popierający Zachód
Wiktionary
(1.1) Diouf zdobył sobie opinię prozachodniego technokraty i męża stanu.
Wiktionary
autorka utworów literackich pisanych prozą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która pisze utwory prozą
Wiktionary
(1.1) Bardzo długo nie widziałam siebie jako prozaiczki, zajmowałam się tylko poezją.
Wiktionary
rzecz. proza ż.
:: fm. prozaik m.
przym. prozaistyczny, prozatorski
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prozaicznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: prozaiczny
SJP.pl
pospolitość, powszechność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prozaiczne, przyziemne, powszednie
(1.2) cecha tego, co prozaiczne, niepoetyckie
Wiktionary
rzecz. proza ż., prozaizm m., prozaizacja ż., prozaista m., prozaik m., prozaiczka ż., prozatorstwo n., prozator m., prozatorka ż., prozaizacja ż., prozaizowanie n.
czas. prozaizować
przym. prozaiczny, prozatorski
przysł. prozaicznie
Wiktionary
(1.1) przyziemność, szarzyzna
(1.2) niepoetyckość
Wiktionary
1. zwykły, powszedni, uproszczony; pospolity, zwyczajowy, niepoetyczny;
2. pisany prozą; prozatorski
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zwyczajny, niewyszukany, mało interesujący
(1.2) liter. napisany prozą
Wiktionary
rzecz. proza ż., prozaik mos., prozaiczność ż.
przym. prozatorski
przysł. prozaicznie
Wiktionary
(1.1) przyziemny
(1.2) prozatorski
Wiktionary
autor utworów literackich pisanych prozą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) liter. pisarz tworzący utwory prozą, najczęściej powieści i nowele
(1.2) przen. rzad. człowiek praktyczny, nie oddający się wyższym porywom
Wiktionary
(1.1) Nie wiadomo z daleka, kto nadchodzi z głębi literackich czeluści. Poeta z Petersburga? Prozaik z Wiednia? Scenarzysta z Birmy? Bajkopisarka z Seulu? Maleńki liryk z Japonii? Tym razem jest to dramaturg z Botswany. – ((…)) – mówi.
Wiktionary
rzecz. proza ż., prozaiczność ż.
:: fż. prozaiczka ż.
przym. prozaiczny, prozatorski
przysł. prozaicznie
Wiktionary
nauka o artystycznej organizacji prozy
SJP.pl
1. czynienie czegoś zwykłym, pospolitym; nadawanie czemuś lub nabieranie przez coś cech prozaiczności, powszedniości;
2. nadawanie poezji cech prozy, wprowadzanie do utworu poetyckiego wyrazów i stylistyki spoza stylu poetyckiego
SJP.pl
element językowy użyty w wypowiedzi poetyckiej, pochodzący spoza stylu poetyckiego określonej epoki
SJP.pl
Prozaizm – element językowy pochodzący spoza stylu artystycznego (właściwy np. dla stylu obiegowego lub naukowego), w ujęciu funkcjonalnym: środek tego rodzaju zastosowany w wypowiedzi poetyckiej. Pojawienie się prozaizmu może wynikać z niedostatecznego warsztatu pisarskiego, częściej jednak jest zamierzonym zabiegiem i ma na celu nadanie wypowiedzi specyficznego nacechowania stylistycznego, np. w wierszu K.I. Gałczyńskiego:
Wikipedia
1. wprowadzać prozaizmy do utworu poetyckiego;
2. nadawać utworowi poetyckiemu cech prozaicznych
SJP.pl
nazwa handlowa leku przeciwdepresyjnego zawierającego fluoksetynę; Prozac
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) farm. lek antydepresyjny zawierający fluoksetynę
Wiktionary
(1.1) Odtąd do wieczornego kubka naparu z lipy japońskiej wkładano jej dwie pastylki prozaku, po którym czuła się lepiej, nadal jednak zadawała sobie czasem pytanie: co ja tu właściwie robię?
Wiktionary
(1.1) prozac
Wiktionary
sprzyjający powstawaniu zakrzepów krwi
SJP.pl
sprzyjający powstawaniu zapalenia
SJP.pl
dawniej: pochodzenie; ród, przodkowie, antenaci
SJP.pl
autor utworów literackich pisanych prozą
SJP.pl
autorka utworów literackich pisanych prozą
SJP.pl
1. odnoszący się do prozy lub prozatora (prozaika);
2. pisany prozą; prozaiczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) liter. napisany prozą
(1.2) liter. mający związek z prozą lub prozaikiem czy prozaiczką
Wiktionary
(1.1) Na język polski "Agnes" przetłumaczyła Barbara Grzegorzewska, wcześniej tłumaczka wielu utworów prozatorskich, m. dla dzieci serii o Mikołajkach.
Wiktionary
przym. prozaiczny
rzecz. proza ż., prozaik mos., prozaiczka ż., prozaika ż., prozator mos., prozaiczność ż.
Wiktionary
(1.1) prozaiczny
Wiktionary
sztuka pisania prozą; dictamen
SJP.pl
rodzaj późnokredowego dinozaura kaczodziobego z rodziny hadrozaurów
SJP.pl
Pr
Wikipedia
dinozaur gadziomiedniczny żyjący podczas triasu i na początku jury
SJP.pl
dinozaur gadziomiedniczny żyjący podczas triasu i na początku jury
SJP.pl
Pr
Wikipedia
neofita;
1. osoba, która niedawno przyjęła jakieś wyznanie;
2. nowy, żarliwy wyznawca jakiejś doktryny, nauki lub ideologii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) neofita, nawrócony
Wiktionary
(1.1) Filip Apostoł ochrzcił prozelitę etiopskiego, urzędnika królowej etiopskiej Kandaki.
Wiktionary
rzecz. prozelityzm mrz., prozelityczność ż., prozelickość ż.
przym. prozelicki, prozelityczny
przysł. prozelicko
Wiktionary
[prozelita}; neofitka
SJP.pl
dążenie do pozyskania wyznawców jakiejś religii lub idei
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) dążenie do pozyskania nowych wyznawców dla danej religii, ideologii lub organizacji
Wiktionary
Prozelityzm ( προσήλυτος, "prosēlytos" „obcy, przybysz“ od προσ, "pros" „w stronę“ oraz ἐλεύσομαι, "eleusomai" czas przyszły od ἔρχομαι, "érchomai" „przybywać“) – nawracanie innych na swoją wiarę.
Wikipedia
rzecz. prozelita mos.
Wiktionary
w mitologii rzymskiej: bogini świata podziemnego; Proserpina
SJP.pl
Prozerpina (łac. "Proserpĭna") – starorzymska bogini kiełkującego zboża, królowa świata podziemnego.
Uważana za małżonkę Dis Patera (Plutona), wraz z którym odbierała cześć podczas świąt znanych jako "ludi Tarentini". Jej imię pochodzi od łac. "proserpere" – „zjawiać się”.
Wikipedia
placek mączny z dodatkiem sody oczyszczonej, pochodzący z Podkarpacia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. niewielki placek z mąki pszennej, kwaśnej śmietany i jajek z dodatkiem sody oczyszczonej, pieczony na blasze; specjalność polskiej regionalnej kuchni podkarpackiej;
Wiktionary
rzecz. proza ż.
Wiktionary
(1.1) chleb sodowy, proziok
Wiktionary
1. nauka o budowie wiersza, zajmująca się zagadnieniami akcentu, iloczasu i intonacji
2. ogół brzmieniowych właściwości języka, które różnicują, postaciują i członują głoskowy, sylabiczny i wyrazowy strumień mowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi
(1.2) muz. właściwa relacja akcentów słownych i muzycznych, które powinny być zgodne
(1.3) liter. dyscyplina naukowa zajmująca się brzmieniowymi zjawiskami wiersza
(1.4) inform. intonacja syntezowanej mowy
(1.5) liter. zob. metrum.
Wiktionary
Prozodia (gr. προσωδία – pieśń z akompaniamentem, przyśpiew) – brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi. Należą do nich akcent, intonacja i iloczas. Niekiedy w poezji pojęcie prozodii jest używane jako synonim metrum. Nadaje językowi znaczenie emocjonalne (prozodia afektywna) i odnosi się do znaczenia semantycznego (prozodia przyimkowa, np. „spóźniony na lot” a „spóźniony nalot”).
Wikipedia
IPA: prɔˈzɔdʲja, AS: prozodʹi ̯a
Wiktionary
przym. prozodyczny
Wiktionary
(1.5) metrum
Wiktionary
dotyczący prozodii, właściwy prozodii
SJP.pl
przymiotnik od: prozodia
SJP.pl
specjalista w zakresie prozodii
SJP.pl
osoba cierpiąca na prozopagnozję (zaburzenie percepcji wzrokowej)
SJP.pl
zaburzenie percepcji wzrokowej, charakteryzujące się brakiem umiejętności rozpoznawania twarzy znajomych lub widzianych już osób
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. med. niezdolność do rozpoznawania twarzy;
Wiktionary
Prozopagnozja (z gr. πρόσωπον "prósōpon" = „twarz” + ἀγνωσία "agnōsía" = „niewiedza”) – zaburzenie percepcji wzrokowej, polegające na upośledzeniu zdolności rozpoznawania twarzy znajomych lub widzianych już osób, a w niektórych przypadkach także ich wyrazu emocjonalnego, przy niezaburzonej percepcji wzrokowej innych obiektów. Zaburzenie to jest jednym z rodzajów agnozji.
Wikipedia
IPA: ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja, AS: prozopagnozʹi ̯a
Wiktionary
(1.1) ślepota twarzy
Wiktionary
rzadki minerał o białej barwie, zbudowany z glinu i fluorytu
SJP.pl
studia biografii zbiorowej
SJP.pl
Prozopografia – metoda badań historycznych polegająca na zbiorczej analizie danych dotyczących przedstawicieli określonej grupy (przede wszystkim elit politycznych i społecznych); nauka pomocnicza historii zajmująca się identyfikacją człowieka w społeczeństwie, śledzeniem jego związków rodzinnych, rodowych, towarzyskich i społecznych w aspekcie kariery, prowadzącej do posiadania i wykonywania władzy w tymże społeczeństwie.
Wikipedia
nauka zajmująca się rekonstrukcją części miękkich twarzy na podstawie zachowanych części kostnych
SJP.pl
styl poetycki, polegający na przenoszeniu cech i czynności ludzkich na zwierzęta i przedmioty; personifikacja
SJP.pl
Prozopopeja, fictio personae – odautorskie wprowadzenie w obręb wypowiedzi stanowiących pozorny cytat słów tych, którzy nie mogą rzeczywiście wypowiedzieć się w danej sprawie – zmarłych, nieobecnych, a nawet (poprzez personifikację) przedmiotów, zwierząt, zjawisk i pojęć.
Wikipedia
sprzyjający, przychylny zwierzętom
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) występujący w obronie zwierząt
Wiktionary
(1.1) […] dzięki akcjom z ukrytymi kamerami, których podejmoway się organizacje prozwierzęce, coraz więcej ludzi ma okazję dowiadywać się, co naprawdę dzieje się na fermach przemysowych.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) popierający związki zawodowe
Wiktionary
Proćwin – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie. Ma status sołectwa.
Prywatna wieś szlachecka "Pracwin", położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie opoczyńskim województwa sandomierskiego. Od XVII do pierwszej połowy XX wieku wieś wchodziała w skład klucza Modliszewickiego oraz dóbr Końskie Wielkie. W 1870 dobra koneckie kupił hrabia Jan Tarnowski. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
zwrócenie się do kogoś z jakąś sprawą, życzeniem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia
Wiktionary
(1.1) Na moją prośbę o ciszę wszyscy zamilkli.
Wiktionary
IPA: ˈprɔʑba, AS: proźba
Wiktionary
czas. prosić
rzecz. dopraszanie n., doproszenie n.
Wiktionary
(1.1) proszenie, petycja
Wiktionary
maszyna do prostowania wyrobów metalowych; prostownica, prostowarka
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: prosto
SJP.pl
dawniej: prostszy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Czechach, na Morawach, w kraju ołomunieckim;
Wiktionary
Prościejów (cz., wym. ; Proßnitz in Mähren) – miasto w Czechach, na Morawach, w kraju ołomunieckim.
Położone jest w zachodniej części historycznej krainy Haná, w obrębie zapadliska Obniżenie Górnomorawskie, na wschód od Wyżyny Drahańskiej i na południowy wschód od Wyżyny Zabrzeskiej. Leży ok. 225 m n.p.m. Przez miasto przepływają rzeki Hloučela i Romže.
Wikipedia
przym. prościejowski
Wiktionary
Prościeniec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Wiskitki. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Miedniewicach.
Wikipedia
człowiek prosty, prymitywny; prostak
SJP.pl
cham, prostak;
1. człowiek ordynarny, bez manier, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, gbur, prymityw;
2. dawniej: człowiek, który należy do niższej warstwy społecznej, zwłaszcza taki, który nie posiada szlachectwa; chłop, wieśniak, włościanin, plebejusz
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: prościuchno
SJP.pl
pieszczotliwie: prosty; prościutki
SJP.pl
zdrobnienie od: prosty
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. zdrobn. od: prosty
Wiktionary
(1.1) Wierzyć głęboko, prawym być - oto był prościusieńki sposób na uniknięcie nieszczęść.
Wiktionary
IPA: ˌprɔɕt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: prośćüśė̃ńḱi
Wiktionary
przym. prosty, prościuteńki, prościuśki, prościutki
Wiktionary
zdrobnienie od: prosty
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. zdrobn. od: prosty
Wiktionary
IPA: ˌprɔɕt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: prośćutẽńḱi
Wiktionary
przym. prosty, prościusieńki, prościuśki, prościutki
Wiktionary
zdrobnienie od: prosty
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zdrobn. od: prosty
Wiktionary
(1.1) Widzimy, jak nasi koledzy stają się nagle posłami, jak faceci, którzy niedawno robili w gacie ze strachu i nie chcieli rozklejać prościutkich ulotek, piszą sążniste artykulasy, nauczając ludzi, co mają sądzić o świecie i polityce.
Wiktionary
IPA: prɔɕˈt͡ɕutʲci, AS: prośćutʹḱi
Wiktionary
przym. prosty, prościusieńki, prościuteńki, prościuśki
rzecz. prostownica ż.
Wiktionary
(1.1) prościuśki
Wiktionary
zdrobnienie od: prosty
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. zdrobn. od: prosty
Wiktionary
IPA: prɔɕˈt͡ɕüɕci, AS: prośćüśḱi
Wiktionary
przym. prosty, prościusieńki, prościuteńki, prościutki
Wiktionary
potocznie: coś łatwego, banalnego; łatwizna, pestka, pryszcz
SJP.pl
Proślice (niem. "Proschlitz", 1936–1945 "Angersdorf")– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Byczyna.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Prosny
Wiktionary
rzecz. Prosna ż.
:: fż. prośnianka ż.
przym. prosieński
Wiktionary
potocznie: gąska zielonka - gatunek grzybów z rodziny gąskowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Prosny
Wiktionary
rzecz. Prosna ż.
:: fm. prośnianin mos.
przym. prosieński
Wiktionary
→ Prosna (rzeka w Polsce)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prosną, dotyczący Prosny
Wiktionary
rzecz. Prosna ż.
Wiktionary
pole po zebraniu rosnącego na nim prosa
SJP.pl
Prośno (nazwa oboczna: Pieszkowo, niem. "Pörschken") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Morąg.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Wieś położona wśród lasów, nad jeziorem Pieszkowo.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prośne
Wiktionary
przym. prośny
rzecz. prosiak mzw.
Wiktionary
prośna - o samicy świni lub dzika: ciężarna, nosząca płód
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) prośna — o samicy świni domowej lub dzika: będąca w ciąży
(1.2) śrpol. lub gw-pl|Śląsk Cieszyński. zrobiony z prosa; związany z prosem
Wiktionary
(1.1) Odstrzał dzików budzi wiele kontrowersji, również dlatego, że trwa okres, w którym większość loch jest prośna.
(1.1) Żywienie loch prośnych i karmiących musi zapewnić odpowiednią ilość białka, witamin, wapnia i fosforu.
(1.1) Ile świnia prośna odpuści wymionek pełnych, tyle niezawodnie prosiąt wyrzuci.
Wiktionary
(1.1)
:: rzecz. prośność ż., prosię n., prosiak mzw.
:: czas. prosić się ndk., oprosić się dk.
(1.2)
:: rzecz. proso n., prośnisko n.
:: przym. prosny, prosowy, prosiany
Wiktionary
(1.1) ciężarna
(1.2) prosiany, prosowy
Wiktionary
sprzyjający środowisku naturalnemu
SJP.pl
rodzaj krzewów i roślin zielnych z rodziny ślazowatych; ketmia, hibiskus, poślubnik
SJP.pl
zdrobnienie od: próg
SJP.pl
sprzyjający, przychylny Żydom
SJP.pl
zgrubienie od: próg (w znaczeniu: część futryny drzwiowej)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) gwara. zgrub. od: próg
Wiktionary
potocznie: wykrzyknik, zawołanie na konia używane, gdy chcemy go zatrzymać
SJP.pl
wykrzyknik
(1.1) komenda dla konia, zwykle w zaprzęgu, żeby go zatrzymać
Wiktionary
(1.1) prrr
(1.1) pru
Wiktionary
wykrzyknik
(1.1) komenda dla konia zwykle w zaprzęgu do zatrzymania
Wiktionary
(1.1) – Prrr! – granatowy policjant z paskiem pod brodą złapał konia za uzdę.
Wiktionary
skrótowiec
(1.1) = Polski Rejestr Statków;
Wiktionary
(1.1) Zgodnie z klasyfikacją PRS, motorówka przeznaczona do celów rekreacyjnych jest uważana za jacht z napędem motorowym.
Wiktionary
IPA: pɛ‿ːr‿ˈɛs, AS: p•‿er‿es
Wiktionary
wykrzyknik
(1.1) zob. prr. (zawołanie na konia)
Wiktionary
wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Strumień
SJP.pl
Pruchna (cz. "Pruchná", niem. "Pruchnau") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Strumień. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś leży w regionie Dolina Górnej Wisły, będącej częścią Kotliny Oświęcimskiej. Powierzchnia sołectwa wynosi 1903 ha (19,03 km²), a liczba ludności 2438, co daje gęstość zaludnienia równą 128,1 os./km².
Wikipedia
mieszkaniec Pruchnika (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Pruchnika (miasta w Polsce)
SJP.pl
miasto w Polsce
SJP.pl
Nie mylić z: Próchnik.
Pruchnik (dawniej również Próchnik) – miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pruchnik. Leży w historycznej ziemi przemyskiej.
Administracyjnie na terenie miasta funkcjonują dwie jednostki pomocnicze: "Pruchnik Dolny" i "Pruchnik Górny".
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prutem, dotyczący Prutu
Wiktionary
(1.1) W czasie kampanii pruckiej znajdował się przy armii tureckiej, a wiosną 1712 roku raz jeszcze próbował przedrzeć się do Rzeczypospolitej, ale nie udało mu się na trwale zająć dziedzicznego Stanisławowa, choć w pierwszym impecie zajął miasto.
Wiktionary
rzecz. Prut mrz.
Wiktionary
imię żeńskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. roztropność
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię męskie
Wiktionary
Prudencjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające "rozważny, roztropny". Było kilku świętych o tym imieniu; najbardziej znany jest św. Prudencjusz, biskup Troyes.
Prudencjusz imieniny obchodzi 6 kwietnia.
Wikipedia
rzecz. Prudencja ż.
Wiktionary
Prudencjusz z żoną; Prudencjuszowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Prudencjusza lub z nim związany
SJP.pl
udawana, fałszywa wstydliwość, okazywana głównie w tematach tabu, np. seksu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przesadna, udawana wstydliwość, szczególnie gorszenie się sprawami seksu
Wiktionary
Pruderia (fr. "pruderie") – pochodzące z języka francuskiego określenie fałszywej skromności lub przesadnej i udawanej wstydliwości. Pruderia najczęściej dotyczy seksualności.
Max Scheler definiuje pruderię jako "pewną formę wyrażania wstydu, która jest pusta pod względem [zawartości] uczucia wstydu i nie odpowiada już charakterowi rzeczywistego wyrazu wstydliwości".
Wikipedia
rzecz. pruderyjność ż.
przym. pruderyjny
przysł. pruderyjnie
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób pruderyjny
Wiktionary
rzecz. pruderia ż., pruderyjność ż.
przym. pruderyjny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: pruderyjnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: pruderyjny
SJP.pl
przesadna i udawana wstydliwość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co pruderyjne; cecha tych, którzy są pruderyjni
Wiktionary
rzecz. pruderia ż.
przym. pruderyjny
przysł. pruderyjnie
Wiktionary
udający zgorszenie, wstydliwość, najczęściej sprawami seksu
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przesadnie wstydliwy
Wiktionary
(1.1) W związku z postawą radnego i niektórych rodaków nasz naród en bloc został zaprezentowany międzynarodowej opinii publicznej jako zacofany i pruderyjny […]
(1.1) Choć zdarzają się pruderyjni mężczyźni, to jednak zdecydowanie bardziej pruderyjne są kobiety.
Wiktionary
rzecz. pruderia ż., pruderyjność ż.
przysł. pruderyjnie
Wiktionary
(1.1) świętoszkowaty
Wiktionary
przymiotnik od: Prudnik
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prudnikiem, dotyczący Prudnika
Wiktionary
IPA: prudʲˈɲit͡sʲci, AS: prudʹńicʹḱi
Wiktionary
rzecz. Prudnik mrz., prudniczanin m., prudniczanka ż.
przym. podprudnicki
Wiktionary
(1.1) hist. prądnicki
Wiktionary
mieszkaniec Prudnika
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Prudnika
Wiktionary
(1.1) Jestem rodowitym prudniczaninem.
Wiktionary
IPA: 'prudɲit͡ʃä̃ɲĩn, AS: prudńičãńin
Wiktionary
rzecz. Prudnik m.
:: fż. prudniczanka ż.
przym. prudnicki, podprudnicki
Wiktionary
mieszkanka Prudnika
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto na południu Polski;
(1.2) geogr. hydron. rzeka w województwie opolskim, lewy dopływ Osobłogi;
(1.3) geogr. adm. wieś w Rosji, w rejonie borowickim obwodu nowogrodzkiego;
(1.4) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Styru;
Wiktionary
(dawn. "Prądnik", "Królewskie Miasto Prudnik", , Neustadt in Oberschlesien, Prudník) – miasto w Polsce, w województwie opolskim, siedziba powiatu prudnickiego i gminy miejsko-wiejskiej Prudnik, stolica Euroregionu Pradziad, na pograniczu Gór Opawskich (Sudety) i Obniżenia Prudnickiego (Nizina Śląska), nad rzekami Prudnik i Złoty Potok. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.
Wikipedia
(1.1) Prudnik jest małym miastem.
(1.2) Największym dopływem Prudnika jest Złoty Potok.
Wiktionary
IPA: 'prudɲik, AS: prudńik
Wiktionary
rzecz. prudniczanin mos., prudniczanka ż.
przym. prudnicki, podprudnicki
Wiktionary
(1.1) hist. Prądnik
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
narzędzie krawieckie do przecinania nici i rozpruwania szwów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) narzędzie przeznaczone do rozpruwania szwów
Wiktionary
potocznie: wypuszczać głośno nagromadzone w organizmie gazy jelitowe
SJP.pl
potoczne: wypuścić gazy trawienne z charakterystycznym odgłosem; pierdnąć, pryknąć, puścić bąka
SJP.pl
z niechęcią o niesympatycznej kobiecie, zwłaszcza starszej; baba, babsztyl, próchno
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) posp. obraź. kobieta niesympatyczna, szczególnie starsza
Wiktionary
IPA: ˈprukfa, AS: prukfa
Wiktionary
(1.1) babsztyl
Wiktionary
cienka, mocna tkanina jedwabna, używana np. na obicia mebli
SJP.pl
1. damski pantofel z pruneli (cienka tkanina, używana m.in. do wyrobu obuwia tekstylnego, na obicia mebli itp.);
2. gatunek likieru śliwkowego
SJP.pl
wykonany z pruneli, cienkiej i mocnej tkaniny jedwabnej
SJP.pl
drzewo lub krzew z rodziny różowatych; śliwa
SJP.pl
Bolesław Prus (właśc. Aleksander Głowacki) (1847-1912), pisarz i publicysta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna z ludu bałtyckiego zamieszkującego w średniowieczu tereny między Pomorzem, Mazowszem, Litwą a Bałtykiem;
forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.
(2.1) D. lp. od: Prusy
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Wymiana i handel nie były więc Prusom obce. Tradycje kontaktów wymiennych sięgały u nich odległej przeszłości, gdy w pierwszych wiekach naszej ery trafiali tu w poszukiwaniu bursztynu kupcy rzymscy i markomańscy.
Wiktionary
rzecz. Prusy nmos., Prusak m., Prusaczka ż., prusak m., pruski m.
przym. pruski, prusacki
Wiktionary
dotyczący Prusaków, właściwy Prusakom
SJP.pl
pogardliwie: Niemka; Szkopka (szkopka), Szwabka (szwabka)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. mieszkanka niemieckich Prus
Wiktionary
rzecz. Prusy nmos., Prus mos., prusak mzw., prusaczka ż.
:: fm. Prusak mos.
przym. prusacki, pruski
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
gatunek karalucha
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pogard. Niemiec
(1.2) ent. owad z gatunku karaczan prusak;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Zamknij ryło, ty prusaku meklemburski. Żeby przez tyle lat nie nauczyć się ludzkiej mowy? Czyj ty chleb jesz, stary hakatysto?
(1.2) Lekarze leczą dzieci na różne alergie, a często okazuje się, że jest ono pogryzione przez pluskwauskwy albo prusaki.
Wiktionary
rzecz. pruski mrz., Prusy nmos., Prusak mos., Prus mos., Prusaczka ż.
przym. pruski
Wiktionary
(1.1) Niemiec; żart. germaniec; pogard. adolf, fryc, helmut, niemiaszek, szkop, szwab; przest. niemczura
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Prusewo (kaszb. "Prësewò", niem. "Prüssau") – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa na zachód od jeziora Żarnowieckiego.
Pierwszy dokument, w którym wymieniona jest wieś, pochodzi z 1342. Wieś królewska Prusowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie puckim województwa pomorskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Wikipedia
1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. wieś i gmina w Czechach
SJP.pl
Prusice (niem. "Prausnitz") – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Prusice. Lokalny ośrodek handlowo-usługowy regionu rolniczego.
Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 2164 mieszkańców (619. miejsce w kraju).
Wikipedia
przymiotnik od: Prusice, miasto gminne w województwie dolnośląskim
SJP.pl
mieszkaniec Prusic (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Prusic (miasta w Polsce)
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Prusik (węzeł Prusika) – węzeł stosowany we wspinaczce. Jego nazwa pochodzi od wynalazcy, austriackiego alpinisty Karla Prusika. Węzeł stosowany m.in. do autoasekuracji podczas zjazdu na linie.
Cechą charakterystyczną tego węzła jest to, że bez obciążenia łatwo przesuwa się po linie, natomiast pod obciążeniem zaciska się i blokuje, po zdjęciu obciążenia ponownie daje się łatwo przesuwać. Wiąże się go linkami cieńszymi (np. repsznurami) na linach grubszych.
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Prusinów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Żerków.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kaliskiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
1. przymiotnik od: Prusy
2. dotyczący Prusów (lud bałtycki), właściwy Prusom;
3. kwas pruski - związek nieorganiczny będący bardzo silną trucizną, mający postać bezbarwnej cieczy o intensywnym zapachu gorzkich migdałów, stosowany jako pestycyd i gaz bojowy; kwas cyjanowodorowy, cyjanowodór
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) hist. odnoszący się do Prus lub ich mieszkańców
(1.2) hist. odnoszący się do ludów bałtyjskich, które zamieszkiwały dawne Prusy
(1.3) związany ze wsią Pruska, dotyczący wsi Pruski
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. wymarły język bałtyjski;
Wiktionary
Pruski (niem. "Prusken") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Iłowo-Osada.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Wikipedia
IPA: ˈprusʲci, AS: prusʹḱi
Wiktionary
rzecz. pruskość ż., Prusak mos., Prusy nmos., prusak mzw., Prus mos., Prusaczka ż.
przym. prusacki
Wiktionary
(1.1) prusacki
Wiktionary
1. przymiotnik od: Prusy
2. dotyczący Prusów (lud bałtycki), właściwy Prusom;
3. kwas pruski - związek nieorganiczny będący bardzo silną trucizną, mający postać bezbarwnej cieczy o intensywnym zapachu gorzkich migdałów, stosowany jako pestycyd i gaz bojowy; kwas cyjanowodorowy, cyjanowodór
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który posługiwał się językiem pruskim
(1.2) taki, którego mieszkańcy posługiwali się językiem pruskim
(1.3) spisany, stworzony w języku pruskim
Wiktionary
IPA: ˌpruskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: pruskoi ̯ẽũ̯zyčny
Wiktionary
→ pruski
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co pruskie; cecha tych, którzy są pruscy
Wiktionary
przym. pruski
rzecz. pruski mrz.
Wiktionary
Prusocin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Strzegowo.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Wikipedia
zwolennik, sympatyk tego, co pruskie
SJP.pl
1. sympatia dla wszystkiego, co pruskie;
2. pogardliwie: sympatia dla Niemców i tego, co niemieckie
SJP.pl
osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co pruskie
SJP.pl
1. niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co pruskie;
2. niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co niemieckie; germanofobia
SJP.pl
lud bałtycki
SJP.pl
Prusowie – ludy bałtyckie zamieszkujące w średniowieczu Prusy właściwe, czyli teren między Pomorzem, Mazowszem, Litwą i Bałtykiem, między dolną Wisłą a dolnym Niemnem.
Obecnie ich terytorium zajmują: województwo warmińsko-mazurskie, wschodnia część województwa pomorskiego (Powiśle) oraz obwód królewiecki.
Wikipedia
taki jak u Prusa, charakterystyczny dla prozy Prusa
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. zob. proustyt.
Wiktionary
przym. prustytowy
Wiktionary
kraina historyczna obejmująca ziemie między Pomorzem, Mazowszem, Litwą a Bałtykiem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) hist. państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej;
(1.2) hist. geogr. kraina historyczna położona na dzisiejszej Warmii, Mazurach i na terenie obwodu królewieckiego;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W 1701 roku zostało utworzone Królestwo Prus.
Wiktionary
IPA: ˈprusɨ, AS: prusy
Wiktionary
rzecz. Prus mos., prusak mzw., pruski mrz., Prusak mos., Prusaczka ż.
przym. pruski, prusacki
Wiktionary
sól kwasu pruskiego, pochodna żelazocyjanku
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce
SJP.pl
Zobacz też: Pruszcz w innych znaczeniach tej nazwy.
Pruszcz (pot. "Pruszcz Pomorski", niem. "Prust, Gross Prust, 1942–1945 Prüst") – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz. Miasto jest siedzibą gminy Pruszcz.
Wikipedia
1. mieszkaniec Pruszcza;
2. mieszkaniec Pruszcza Gdańskiego
SJP.pl
1. mieszkanka Pruszcza;
2. mieszkanka Pruszcza Gdańskiego
SJP.pl
→ Pruszcz, → Pruszcz Gdański; pruszczowski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Pruszczem, dotyczący Pruszcza, Pruszcza Gdańskiego
Wiktionary
rzecz. Pruszcz mrz.
Wiktionary
Pruszewiec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Pobiedziska. Należy do sołectwa Stęszewko.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
mieszkaniec Pruszkowa
SJP.pl
mieszkanka Pruszkowa
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik od: Pruszków
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) od: Pruszków
(1.2) od: Pruszkowo
Wiktionary
IPA: pruˈʃkɔfsʲci, AS: pruškofsʹḱi
Wiktionary
rzecz. Pruszków m., Pruszkowo n., pruszkowianin m., pruszkowianka ż.
Wiktionary
1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w województwie mazowieckim;
(1.2) geogr. adm. gmina miejska w województwie mazowieckim
(1.3) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce
Wiktionary
Pruszków – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, siedziba powiatu pruszkowskiego, nad rzeką Utratą. Pruszków jest częścią aglomeracji warszawskiej.
Według danych GUS z 30 czerwca 2025 roku, Pruszków liczył 65 886 mieszkańców i był pod względem liczby ludności piątym (po Warszawie, Radomiu, Płocku oraz Siedlcach) miastem w województwie mazowieckim.
Wikipedia
IPA: ˈpruʂ.kuf, AS: pruškuf
Wiktionary
rzecz. pruszkowianin m., pruszkowianka ż., Pruszkowo n.
przym. pruszkowski, podpruszkowski
Wiktionary
dekoracyjny gatunek krzewów zimozielonych z ciepłych obszarów Ameryki Północnej i Środkowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ceanothus|ref=tak., gatunek krzewu ozdobnego z rodziny szakłakowatych
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Pruszniki posiadają zdolność wiązania azotu z powietrza.
Wiktionary
IPA: ˈpruʃʲɲik, AS: prušʹńik
Wiktionary
(1.1) daw. puzyrnik
Wiktionary
Pruszynek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Siedlce. Ma status sołectwa. Leży 9 km na północny wschód od Siedlec.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Pruszynie. W Pruszynku znajduje się Ochotnicza Straż Pożarna i świetlica.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeka w Europie, lewy dopływ dolnego Dunaju
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeka we wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią;
(1.2) geogr. rzeka w Polsce, na Mazowszu, lewy dopływ Narwi;
(1.3) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim
Wiktionary
Prut ( Прут "Prut", Prut, w starożytności Pyretus) – rzeka w południowo-wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią.
Wikipedia
(1.1) Sieć rzeczna jest dobrze rozwinięta, a główne rzeki to Dniestr z dopływami: Reut, Ikiel, Botna i Byk oraz Prut, należące do zlewiska Morza Czarnego
Wiktionary
przym. prucki
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. rozcinać szwy; rozsnuwać dzianinę;
2. przenośnie: rozdzierać, rozrywać;
3. potocznie: jechać z dużą prędkością;
4. strzelać seriami
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) usuwać szwy; rozdzielać dwa materiały (tkaniny)
(1.2) odczepiać rzeczy przyszyte do materiału (tkaniny)
(1.3) wysnuwać nić z dzianiny
czasownik nieprzechodni niedokonany
(2.1) pot. jechać, płynąć czymś z dużą szybkością
Wiktionary
(1.1) Gdy skoczyłem popruły mi się spodnie w kroku.
(1.2) Odpruł mi się guzik. Będę musiał go przyszyć.
(1.3) Źle wzięłam miarę i musiałam pruć pół gotowego swetra.
(2.1) Widziałeś to auto. Kierowca pruł ze dwieście na godzinę.
Wiktionary
IPA: prut͡ɕ, AS: pruć
Wiktionary
rzecz. prucie n.
czas. wypruwać, wypruć, odpruwać, odpruć, spruć, spruwać, popruć
Wiktionary
drzeć, rozrywać, wyrywać
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
miasto na Białorusi
SJP.pl
Prużana (biał. i ros. Пружаны; jidysz פרוזשענע, "Prużane") – miasto na Białorusi, położone w obwodzie brzeskim, liczące 19,0 tys. mieszkańców (2010).
Miasto królewskie ekonomii kobryńskiej położone było w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego.
Wikipedia
przypiekać na ogniu w tłuszczu lub po zagotowaniu zapiekać w odpowiedniej ilości wody
SJP.pl
Prycanowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Różan.
Od 1 kwietnia 1939 do 30 grudnia 1959 w granicach Różana.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prychać.
Wiktionary
czas. prychać ndk.
Wiktionary
parskać;
1. gwałtownie wydmuchiwać powietrze nozdrzami lub wargami, wydając charakterystyczny odgłos;
2. potocznie o pojeździe, silniku, urządzeniu: wydawać charakterystyczny dźwięk przypominający odgłos, który towarzyszy wydmuchiwaniu powietrza nozdrzami lub wargami;
3. potocznie: mówić coś opryskliwie, ze złością; fukać
SJP.pl
czasownik
(1.1) gwałtownie wydmuchiwać powietrze (wargami lub nozdrzami), wydając specyficzny odgłos
(1.2) mówić opryskliwie
Wiktionary
(1.2) - Tyle, ile potrzeba - prycha, gdy słyszy niemądre (jego zdaniem) pytania.
Wiktionary
IPA: ˈprɨxat͡ɕ, AS: pryχać
Wiktionary
rzecz. prychanie n.
Wiktionary
(1.1) parskać
(1.2) burczeć, odburkiwać
Wiktionary
parsknąć;
1. gwałtownie wydmuchać powietrze nozdrzami lub wargami, wydając charakterystyczny odgłos;
2. potocznie o pojeździe, silniku, urządzeniu: wydać charakterystyczny dźwięk przypominający odgłos, który towarzyszy wydmuchiwaniu powietrza nozdrzami lub wargami;
3. potocznie: powiedzieć coś opryskliwie, ze złością; fuknąć
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. powiedzenie czegoś opryskliwie
Wiktionary
parsknąć;
1. gwałtownie wydmuchać powietrze nozdrzami lub wargami, wydając charakterystyczny odgłos;
2. potocznie o pojeździe, silniku, urządzeniu: wydać charakterystyczny dźwięk przypominający odgłos, który towarzyszy wydmuchiwaniu powietrza nozdrzami lub wargami;
3. potocznie: powiedzieć coś opryskliwie, ze złością; fuknąć
SJP.pl
czasownik
(1.1) dokonany od|prychać.
Wiktionary
(1.1) No teraz to już naprawdę gadasz od rzeczy – prychnął Szwarc, bo też była to największa bzdura, jaką ostatnio słyszał.
Wiktionary
prymitywne łóżko do spania; nary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) prymitywne drewniane lub metalowe łóżko, czasem piętrowe
Wiktionary
Prycza, dawniej nary – prymitywne łóżko zbudowane najczęściej z żerdzi lub desek. Używane jest np. w zakładach karnych, obozach pracy, obozach koncentracyjnych.
Ponieważ jest łatwa w budowie, jest stosowana również na obozach harcerskich lub w ośrodkach organizujących zielone szkoły. Jest wtedy wyplatana linką, dzięki czemu wygląda estetycznie i jest funkcjonalna.
Wikipedia
(1.1) Trudno to nazwać łóżkiem, to raczej pryczą obszczaną przez poprzednich pacjentów.
Wiktionary
IPA: ˈprɨt͡ʃa, AS: pryča
Wiktionary
przymiotnik od: prycza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) stpol. przeor
Wiktionary
IPA: ˈprɨjɔr, AS: pryi ̯or
Wiktionary
pogardliwie: człowiek zniedołężniały, dziad, staruch
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pogard. lub żart. pot. człowiek stary, zniedołężniały
Wiktionary
(1.1) Zresztą teraz też nie bardzo wiem, jak o tym opowiadać, mimo że jestem już starym prykiem, otoczonym wspomnieniami, Pall Mallami i dorosłymi synami.
Wiktionary
IPA: prɨk, AS: pryk
Wiktionary
żartobliwie: przykaz (nakaz, rozkaz); prikaz
SJP.pl
1. potocznie: wydalać gazy trawienne; prukać, pierdzieć, bździć;
2. dawniej: prychać
SJP.pl
potoczne: wypuścić gazy trawienne z charakterystycznym odgłosem; pruknąć, pierdnąć, puścić bąka
SJP.pl
pierwsze miejsce, przewyższanie innych pod jakimś względem; pierwszeństwo, prowadzenie, przewaga, prymat, przodowanie, przodownictwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pierwsze miejsce, pierwszeństwo
Wiktionary
(1.1) Jan wiedzie prym na salonach.
Wiktionary
IPA: prɨ̃m, AS: prỹm
Wiktionary
rzecz. prymula ż., prymulka ż.
Wiktionary
1. interwał prosty zawarty między dwoma dźwiękami leżącymi na tym samym stopniu skali muzycznej;
2. podstawowy dźwięk trójdźwięku;
3. część zbioru modlitw w liturgii łacińskiej, odmawiana pierwotnie o godzinie pierwszej (po wschodzie słońca)
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
dawniej: primabalerina, tancerka zespołu baletowego; prymabaleryna
SJP.pl
tancerka zespołu baletowego wykonująca główne partie w balecie; primabalerina, prymabalerina
SJP.pl
przestarzałe: ciesząca się rozgłosem śpiewaczka opery albo operetki; primadonna
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
prymaprylis; dawniej: prima aprilis;
1. pierwszy dzień kwietnia, w którym ludzie zgodnie z tradycją oszukują się dla żartu;
2. żart zrobiony w tym dniu
SJP.pl
prymaprilis; dawniej: prima aprilis;
1. pierwszy dzień kwietnia, w którym ludzie zgodnie z tradycją oszukują się dla żartu;
2. żart zrobiony w tym dniu
SJP.pl
pierwsza msza poranna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pierwsza msza poranna
Wiktionary
(1.1) Moja babcia idzie na prymarię.
Wiktionary
IPA: prɨ̃ˈmarʲja, AS: prỹmarʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. prymarnia ż.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. pierwsza klasa w szkole
Wiktionary
rzecz. prymaria ż.
przym. prymarny
przysł. prymarnie
Wiktionary
książkowo: nadrzędność, pierwszeństwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prymarne; cecha tych, którzy są prymarni
Wiktionary
przym. prymarny
Wiktionary
1. pierwszy, pierwotny, początkowy;
2. podstawowy, elementarny, najważniejszy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) książk. podstawowy lub najważniejszy
Wiktionary
rzecz. prymarność ż., prymat mrz., prymarnia ż.
przysł. prymarnie
Wiktionary
1. arcybiskup będący zwierzchnikiem Kościoła katolickiego w jakimś kraju lub Kościoła anglikańskiego;
2. pierwszy skrzypek w kapelach ludowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) kośc. tytuł honorowy niektórych arcybiskupów katolickich oraz anglikańskich;
(1.2) muz. pierwszy skrzypek w kapeli, zwłaszcza cygańskiej
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Prymas odprawił mszę w podwarszawskim Pruszkowie.
(1.2) Prymas dzisiaj ładnie grał.
Wiktionary
IPA: ˈprɨ̃mas, AS: prỹmas
Wiktionary
rzecz. prymasostwo n., prymula ż., prymulka ż.
przym. prymasowski
Wiktionary
arcybiskupka będąca zwierzchnikiem Kościoła w niektórych odłamach protestantyzmu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) kośc. sprawowanie funkcji prymasa
Wiktionary
(1.1) Publikujemy treść przesłania papieża Franciszka na 600-lecie prymasostwa w Polsce.
Wiktionary
rzecz. prymas m.
przym. prymasowski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z prymasem, dotyczący prymasa
przymiotnik dzierżawczy
(2.1) należący do prymasa
Wiktionary
(1.1) Praga jest stolicą prymasowską.
Wiktionary
rzecz. prymas m., prymasostwo n.
Wiktionary
pierwszeństwo, pierwsze miejsce; prowadzenie, przewaga, prym, przodowanie, przodownictwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pierwszeństwo, zwierzchność lub przewodzenie w czymś, posiadanie dominującej roli
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Prymat papieża w Kościele rzymskokatolickim.
(1.1) Niemcy i Francja rywalizują o prymat w europejskiej polityce.
(1.1) Walczyć o prymat w pracy.
Wiktionary
IPA: ˈprɨ̃mat, AS: prỹmat
Wiktionary
przym. prymarny
rzecz. prymula ż., prymulka ż.
Wiktionary
(1.1) pierwszeństwo, prym, dominacja
Wiktionary
specjalista w dziedzinie prymatologii (działu zoologii zajmującego się ssakami naczelnymi)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zool. zoolog - specjalista w dziedzinie prymatologii
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) zool. specjalistka w dziedzinie prymatologii
Wiktionary
(1.1) Przedmiotem badań prymatologów są nie tylko małpy, ale też małpiatki, lemury i wyraki.
(2.1) Brytyjska prymatolog Jane Goodall jest jedną z najwybitniejszych na świecie badaczek dzikiej fauny.
Wiktionary
IPA: ˌprɨ̃maˈtɔlɔk, AS: prỹmatolok
Wiktionary
rzecz. prymatologia ż.
:: fż. prymatolożka ż.
przym. prymatologiczny
Wiktionary
(2.1) pot. prymatolożka
Wiktionary
dział zoologii zajmujący się ssakami naczelnymi; primatologia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauk. zool. dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;
Wiktionary
Prymatologia – dział zoologii zajmujący się ssakami naczelnymi. Tradycyjnie z prymatologii wyłącza się jednak zagadnienia związane z człowiekiem ("Homo sapiens" oraz jego bliskich antenatów), które są domeną antropologii. Kryterium to jest jednak nieostre, między innymi dlatego, że szympansy i goryle należą do hominidów.
Wikipedia
IPA: ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja, AS: prỹmatoloǵi ̯a
Wiktionary
rzecz. prymatolog m., prymatolożka ż.
przym. prymatologiczny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) biol. związany z prymatologią, dotyczący prymatologii
Wiktionary
IPA: ˌprɨ̃matɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: prỹmatoloǵičny
Wiktionary
rzecz. prymatologia ż., prymatolog m.
Wiktionary
enzym biorący udział w replikacji DNA, odmiana polimerazy RNA zależnej od DNA
SJP.pl
Pr
Wikipedia
dodatek do frachtu morskiego, wypłacany przez właściciela towaru kapitanowi statku
SJP.pl
1. pierwsza msza nowo wyświęconego kapłana;
2. dawniej (tylko w liczbie mnogiej): pierwociny, pierwsze plony
SJP.pl
Pr
Wikipedia
nowo wyświęcony kapłan odprawiający swoją pierwszą mszę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) neoprezbiter odbywający prymicje
Wiktionary
(1.1) Rodzice udzielili prymicjantowi błogosławieństwa.
(1.1) Zazwyczaj prymicjanci od razu zostają proboszczami.
Wiktionary
rzecz. prymicje lm nm., prymicja ż.
przym. prymicyjny
Wiktionary
(1.1) neoprezbiter
Wiktionary
1. pierwsza msza nowo wyświęconego kapłana;
2. dawniej (tylko w liczbie mnogiej): pierwociny, pierwsze plony
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) kult. rel. uroczystości i zwyczaje związane z pierwszą mszą odprawianą przez neoprezbitera;
(1.2) daw. pierwociny, pierwsze plony (tylko w liczbie mnogiej)
Wiktionary
(1.1) Czego życzy się księdzu na prymicjach?
(1.1) Po prymicjach neoprezbiter pojechał w Tatry z rodziną.
Wiktionary
rzecz. prymicjant m., prymicja ż.
przym. prymicyjny
Wiktionary
(1.2) pierwociny
Wiktionary
związany z prymicją
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z prymicjami
Wiktionary
(1.1) Ks. Popiełuszko był jego kaznodzieją prymicyjnym.
(1.1) Przyjęcie prymicyjne odbyło się w restauracji „Bliza”.
Wiktionary
rzecz. prymicje lm nm., prymicjant m., prymicja ż.
Wiktionary
muzyk w kapeli ludowej grający główną melodię
SJP.pl
1. niski poziom rozwoju cywilizacji, zacofanie; prymitywizm;
2. w sztuce: dzieło proste, niedoskonałe pod względem formy;
3. dzieło wykonane w początkowym okresie danego kierunku, nurtu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pogard. człowiek niekulturalny, ograniczony intelektualnie
(1.2) autor prymitywów (2.1)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) szt. rodzaj dzieła wykonanego w prosty sposób, prymitywnie, charakteryzujące się naiwnością, często stylizowane na sztukę ludów pierwotnych
(2.2) inform. rodzaj figur geometrycznych, z których buduje się inne, bardziej skomplikowane;
Wiktionary
Prymityw – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa "primitivus" „pierworodny, pierwszy w swoim rodzaju”. Nosił je święty Prymityw, męczennik z Galicji w czasach rzymskich, towarzysz świętego Fakunda.
Prymityw obchodzi imieniny 18 lipca i 27 listopada.
Wikipedia
(1.1) Ale tu bałagan! Jakiś prymityw nie posprzątał po sobie!
(2.1) Patrzę na ten obraz i sam nie wiem, czy to obraz przedszkolaka, czy prymityw.
(2.2) W grafice komputerowej najczęściej jako prymitywów używa się trójkątów.
Wiktionary
IPA: prɨ̃ˈmʲitɨf, AS: prỹmʹityf
Wiktionary
rzecz. prymitywizm m., prymitywność ż., prymitywista m., prymitywizacja ż., prymitywizowanie n.
czas. prymitywizować ndk.
przym. prymitywny
przysł. prymitywnie
Wiktionary
(1.1) prostak, troglodyta
(1.2) prymitywista
Wiktionary
artysta, zwykle samouk, uprawiający sztukę prymitywną
SJP.pl
1. nadmierne upraszczanie czegoś; trywializacja, wulgaryzacja;
2. nadawanie czemuś form prymitywnych lub stawanie się prymitywnym;
3. nawiązywanie do prymitywizmu w sztuce
SJP.pl
1. niski stan rozwoju czegoś, niski poziom;
2. cecha sztuki ludów pierwotnych, także sztuki ludowej i dziecięcej polegająca na upraszczaniu i deformacji przedstawionych obiektów;
3. spontaniczna twórczość artystyczna samouków, charakteryzująca się naiwnym realizmem; sztuka naiwna
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prymitywizować.
Wiktionary
czas. prymitywizować ndk.
rzecz. prymityw m., prymitywność ż.
przym. prymitywny
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób prymitywny
Wiktionary
rzecz. prymityw mos./mrz.
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prymitywnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: prymitywny; bardziej prymitywny
SJP.pl
1. stawać się prymitywnym, prostackim;
2. stawać się mniej subtelnym i finezyjnym; pospolicieć
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prymitywne, pierwotne; cecha tych, którzy są prymitywni, pierwotni
(1.2) cecha tego, co prymitywne, prostackie; cecha tych, którzy są prymitywni, prostaccy
Wiktionary
rzecz. prymitywizm m., prymitywista m., prymitywistka ż., prymitywizacja ż., prymitywizowanie n., prymitywnienie n., prymityw m.
czas. prymitywizować, prymitywnieć
przym. prymitywny, prymitywistyczny
przym. prymitywnie, prymitywistycznie
Wiktionary
(1.1) pierwotność
(1.2) prostackość
Wiktionary
1. będący na niskim poziomie rozwoju, np. prymitywny człowiek; pierwotny;
2. świadczący o zacofaniu, niskim poziomie rozwoju, np. prymitywne narzędzie;
3. o człowieku: odznaczający się niską inteligencją, brakiem kultury; ograniczony, chamski, prostacki;
4. świadczący o niskiej inteligencji, braku kultury, np. prymitywny dowcip; prostacki, chamski, trywialny;
5. związany z prymitywizmem w sztuce
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę
(1.2) pejor. odznaczającym się niskim poziomem kultury
Wiktionary
(1.1) Bakterie są organizmami prymitywnymi.
(1.2) Mój były mąż był bardzo prymitywnym człowiekiem.
Wiktionary
IPA: ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ, AS: prỹmʹityvny
Wiktionary
rzecz. prymityw m., prymitywność ż., prymitywizm m., prymitywista m., prymitywistka ż., prymitywizowanie n.
czas. prymitywizować
przysł. prymitywnie
Wiktionary
(1.2) prostacki
Wiktionary
dawniej: porcja tytoniu do żucia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. porcja sprasowanego tytoniu przeznaczonego do żucia
Wiktionary
(1.1) Nim odpowiedział, szturman włożył sobie w usta następną prymkę.
(1.1) Tutaj, w dymie konduktorskich fajek, w czadzie tytoniu, prymki, papierosów tułały się echa opowieści.
(1.1) Dam ci funt prymki – zaskamłał pojednawczo – zaraz jak tylko ją wydostanę, dalibóg…
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
roślina o barwnych kwiatach, kwitnąca zwykle wiosną; pierwiosnek, pierwiosnka, prymulka, primula
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. pierwiosnek, zwłaszcza ogrodowy lub doniczkowy
Wiktionary
(1.1) Na klombie posadziliśmy prymule i hiacynty.
Wiktionary
IPA: prɨ̃ˈmula, AS: prỹmula
Wiktionary
rzecz. prym m., prymus m., prymuska ż., prymas m., prymat m.
:: zdrobn. prymulka ż.
Wiktionary
(1.1) pierwiosnek, pierwiosnka, prymulka
Wiktionary
roślina o barwnych kwiatach, kwitnąca zwykle wiosną; pierwiosnek, pierwiosnka, prymula
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: prymula
Wiktionary
(1.1) Na klombie posadziliśmy prymulki i hiacynty.
Wiktionary
IPA: prɨ̃ˈmulka, AS: prỹmulka
Wiktionary
rzecz. prymula ż., prym m., prymus m., prymuska ż., prymas m., prymat m.
Wiktionary
(1.1) prymula, pierwiosnek, pierwiosnka
Wiktionary
1. najlepszy uczeń w szkole lub klasie;
2. uczeń mający bardzo dobre wyniki w nauce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) eduk. najlepszy uczeń
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) techn. typ naftowej maszynki do gotowania
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W klasie Waldka jest prymus.
(2.1) Zagotowałbyś wodę na prymusie i zaparzył mi ziółek.
Wiktionary
(1.1)
rzecz. prymusostwo
:: fż. prymuska ż.
(2.1)
rzecz.
:: zdrobn. prymusik
Wiktionary
zdrobnienie od: prymus (maszynka naftowa)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od: prymus
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) zdrobn. od: prymus
(2.2) mały prymus (maszynka naftowa)
Wiktionary
(1.1) Siedzę za jednym prymusikiem, co to się cały czas zgłasza.
(2.2) Zrobił sobie jajecznicę na prymusiku, który pożyczył od żony sklepikarza.
Wiktionary
rzecz. prymus mrz.
Wiktionary
→ prymus
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) eduk. najlepsza uczennica
Wiktionary
(1.1) Do kółka teatralnego wcale nie należą same prymuski.
Wiktionary
rzecz. prymusostwo
:: fm. prymus m.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) bycie prymusem lub prymuską
Wiktionary
(1.1) Ojcu nie pasowało jego prymusostwo, wolałby syna zawadiakę, klasowego osiłka.
Wiktionary
przysł. prymus m., prymuska
rzecz. prymuska ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. wojsk. żołnierz w rzymskim legionie republikańskim walczący w drugiej linii manipułów;
Wiktionary
(1.1) Jeżeli hastaci nie potrafili przepędzić nieprzyjaciela, cofali się drobnym krokiem w tył i pryncypowie brali ich w odstępy między swymi szeregami.
Wiktionary
dawniej: głównie, szczególnie
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: pryncypialnie
SJP.pl
dawny stopień wyższy od przymiotnika: pryncypalny
SJP.pl
podstawowy, najważniejszy, główny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przest. główny, naczelny
Wiktionary
(1.1) W godzinach szczytu trudno przejechać przez pryncypalne ulice.
Wiktionary
IPA: ˌprɨ̃nt͡sɨˈpalnɨ, AS: prỹncypalny
Wiktionary
rzecz. pryncypialność ż., pryncypał, pryncypat
przym. pryncypialny
Wiktionary
1. zasada władzy monarszej wprowadzona do Polski testamentowym postanowieniem Bolesława Krzywoustego w roku 1138 i trwająca do końca XII wieku, polegająca na zwierzchniej władzy najstarszego spośród książąt rodziny panującej;
2. forma władzy w okresie Cesarstwa Rzymskiego wprowadzona po 27 r. p.n.e. przez Oktawiana Augusta, w której cesarz skupiał w swych rękach pełnię władzy mimo istnienia republikańskich urzędów i instytucji
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
zwierzchnik; szef; kierownik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. przełożony
(1.2) właściciel sklepu lub zakładu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) muz. podstawowy głos w organach
Wiktionary
(1.1) […] stary subiekt istotnie był jakiś niewyraźny i swemu pryncypałowi nie patrzył w oczy.
Wiktionary
IPA: prɨ̃nˈt͡sɨpaw, AS: prỹncypau̯
Wiktionary
rzecz. pryncypat, pryncypialista, pryncypializm, pryncypialność, pryncypium, pryncypałka, pryncypałowa
przym. pryncypałowy, pryncypialny, pryncypalny
przysł. pryncypialnie
Wiktionary
(1.1) zwierzchnik, szef
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. przełożona
Wiktionary
rzecz. pryncypał mos./mrz.
Wiktionary
małżonka pryncypała
SJP.pl
człowiek konsekwentnie przestrzegający wyznaczonych przez siebie zasad
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: pryncypialnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: pryncypialny
SJP.pl
kierowanie się pryncypiami; zasadniczość; nieugiętość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) postawa wierności wyznawanym zasadom
Wiktionary
rzecz. pryncypium n., pryncypializm m., pryncypialista m., pryncypialistka ż., pryncypał m.
przym. pryncypialny, pryncypalny
przysł. pryncypialnie
Wiktionary
(1.1) pryncypializm, rygorystyczność, sztywność, zasadniczość
Wiktionary
trzymający się zasad
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) książk. kierunkujący się pryncypiami, wyznawanymi zasadami
Wiktionary
(1.1) Niezwykle mi się podobało, że był taki strasznie pryncypialny, a jednocześnie przesiąknięty poezją.
Wiktionary
IPA: ˌprɨ̃nt͡sɨˈpʲjalnɨ, AS: prỹncypʹi ̯alny
Wiktionary
rzecz. pryncypialność ż., pryncypium n., pryncypał m.
przysł. pryncypialnie
przym. pryncypalny
Wiktionary
(1.1) zasadniczy, rygorystyczny, surowy, bezkompromisowy, nonkonformistyczny
Wiktionary
zasada, prawidło; podwalina czegoś np. pryncypium teorii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zasada lub postawa, którą ktoś wyznaje
Wiktionary
rzecz. pryncypał mos./mrz.
Wiktionary
Prynowo ( Prinowen, 1938–1945 "Primsdorf", 1945–1946 "Nowiny") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Węgorzewo.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Wikipedia
regionalnie: zachęcanie kogoś do jedzenia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. także reg-pl|Kresy. natarczywe zachęcanie gości do jedzenia i picia
(1.2) lwów. zachęta
Wiktionary
IPA: prɨ̃ˈnuka, AS: prỹnuka
Wiktionary
Pryor – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Montana, w hrabstwie Big Horn.
Wikipedia
przymiotnik od: Prypeć (miasto na Ukrainie lub rzeka na Białorusi i Ukrainie)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Prypecią, dotyczący Prypeci (rzeki lub miasta)
Wiktionary
rzecz. Prypeć ż.
Wiktionary
1. rzeka na Białorusi i Ukrainie, prawy dopływ Dniepru;
2. opuszczone miasto w północnej Ukrainie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru;
(1.2) geogr. adm. miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, opuszczone po katastrofie w Czarnobylu;
(1.3) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.2) Do dziś miasto Prypeć pozostaje wyludnione i przypomina apokaliptyczne wizje.
Wiktionary
przym. prypecki
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
Wiktionary
(1.1) Znalazł tam pewnego Żyda, imieniem Akwila, rodem z Pontu, który z żoną Pryscyllą przybył niedawno z Italii, ponieważ Klaudiusz wysiedlił z Rzymu wszystkich Żydów.
Wiktionary
(1.1) Pryska
Wiktionary
gwarowo: przysiad w tańcach ludowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) etn. choreogr. przysiad w ukraińskich i rosyjskich męskich tańcach ludowych (takich jak kozak, hopak czy trepak), połączony zwykle z naprzemiennym, gwałtownym wyrzucaniem nóg do przodu bądź w bok
Wiktionary
(1.1) W antrakcie zaśpiewała boska Camelli, a jej brat grał na gitarze. Potem słodka, cnotliwa Jula Potocka, jak zawsze w otoczeniu swoich dzieci, odtańczyła wściekłego kozaka. Boże, jakie tam były prysiudy i wierzgania!
(1.1) Mołojcy rzucali się jak opętani w prysiudach, przed niemi dziewczyny drobiły, to posuwając się w podrygach naprzód, to cofając się przed gwałtownymi ruchami tancerzy.
(1.1) […] puścił się z nią w tany pan Zagłoba. Poczęli więc dreptać naprzeciw siebie, a on w ręce klaskał i w prysiudach przysiadał i tak podskakiwał, i tak podkowami bił w podłogę, że aż drzazgi z desek leciały i pot obfity spływał mu z czoła.
Wiktionary
(1.1) rzad. war. przysiud; forma śrpol. prysid
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) przysiady w rosyjskich i ukraińskich tańcach ludowych
Wiktionary
IPA: prɨˈɕudɨ, AS: pryśudy
Wiktionary
1. odgłos pryskania;
2. wykrzyknik używany na określenie szybkiej ucieczki (pryśnięcia)
SJP.pl
Prysk – miejscowość i gmina (obec) w Czechach, w kraju libereckim, w powiecie Česká Lípa. W 2022 roku liczyła 438 mieszkańców.
Wikipedia
imię żeńskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
Wiktionary
Pryska, Pryscylla – imię żeńskie pochodzące od łacińskich imion Prisca, Priscilla ( priscus – „starodawny; surowy, poważny”). W Polsce rzadko spotykane, choć zapisano je już w XV wieku. Jego patronką jest św. Pryska, męczennica.
Wikipedia
(1.1) Według legendy Pryskę poddano straszliwym torturom.
Wiktionary
(1.1) Pryscylla
Wiktionary
smukleń pryskacz - ryba zaliczana do rodziny kąsaczowatych
SJP.pl
rodzina małych ryb okoniokształtnych; strzelczyki, strzelczykowate
SJP.pl
o cechach pryskaczowatych (rodzina ryb)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|pryskać.
Wiktionary
IPA: prɨˈskãɲɛ, AS: pryskãńe
Wiktionary
czas. pryskać
Wiktionary
o owocach, warzywach: zawierający środki chemiczne
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. prysnąć)
(1.1) wywoływać w powietrzu ruch kropel lub drobnych cząstek czegoś
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(2.1) pot. zraszać rośliny środkami chemicznymi
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. prysnąć)
(3.1) poruszać się w powietrzu w formie kropel lub drobnych cząstek
(3.2) pękać, rozpadać się na kawałki, niszczeć
(3.3) przen. o uczuciach, nastrojach: rozwiewać się, znikać, nagle przemijać
(3.4) pot. szybko uciekać
czasownik zwrotny niedokonany pryskać się (dk. prysnąć się)
(4.1) pryskać (1.1) czymś na samego siebie
(4.2) pryskać (1.1) czymś na siebie nawzajem
Wiktionary
(1.1) Wiem, że to śmigus-dyngus i należy hołdować tradycji, ale czy nie możesz zwyczajnie pryskać ludzi wodą z pistoletu, zamiast latać za nimi z wiadrem?
(1.1) Ciągle przejeżdżające tutaj samochody pryskają błotem na przechodniów.
(2.1) Każdego roku trzeba pryskać tę jabłonkę, by nie rozchorowała się bardziej przez te szkodniki.
(3.1) Przy smażeniu mięsa zawsze tłuszcz pryska mi na ręce i mnie parzy.
(3.2) Nie dawaj mu roboty przy szybach. Wszystko, co delikatne, pryska w jego dłoniach.
(3.2-3) W krajach ludzkości jeszcze noc głucha, / Żywioły chęci jeszcze są w wojnie… / Oto miłość ogniem zionie, / Wyjdzie z zamętu świat ducha, / Młodość go pocznie na swojem łonie, / A przyjaźń w wieczne skojarzy spojnie. / Pryskają nieczułe lody / I przesądy światło ćmiące. / Witaj, jutrzenko swobody, / Zbawienia za tobą słońce!…
(3.3) Weź się nie smuć! Cały wesoły nastrój pryska, gdy widzi się kogoś tak przygnębionego.
(3.4) Szybko! Pryskajmy zanim ktoś zauważy, że wybiliśmy szybę.
(4.1) Za obficie pryskasz się wodą kolońską. Czuć ją na kilometr.
(4.2) Dzieci pryskały się wodą w parku.
Wiktionary
IPA: ˈprɨskat͡ɕ, AS: pryskać
Wiktionary
rzecz. pryskanie n., pryśnięcie n., wyprysk m., pryszcz m., odprysk m., wytrysk m., pryszczyca ż., oprysk m.
czas. prysnąć dk., opryskiwać ndk., opryskać dk., rozpryskiwać ndk., rozprysnąć dk., wypryskiwać ndk., wyprysnąć dk., spryskiwać ndk., spryskać dk.
przym. pryskany, pryszczaty
Wiktionary
(1.1) rozpryskiwać, zraszać, opryskiwać
(2.1) rozpryskiwać się, bryzgać
(3.2) rozpadać się (na kawałki), niszczeć, kruszyć się, łamać się, pękać
(3.3) znikać, niknąć, przemijać (nagle, szybko), rozwiewać się, ulatywać
(3.4) zwiewać, uciekać, buchnąć, czmychać, dawać nogę, dawać drapaka, dawać dyla, drapać, zmykać, pierzchnąć, spadać, wulg. spieprzać, wulg. spierdalać, wulg. spierniczać, uchodzić, umykać, wiać, zjeżdżać, zmiatać
(4.1) opryskiwać się, zraszać się
(4.2) opryskiwać się, zraszać się
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. pryskać)
(1.1) wywoływać w powietrzu ruch kropel lub drobnych cząstek czegoś
czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pryskać)
(2.1) wystrzelić w powietrze w formie kropel lub drobnych cząstek
(2.2) pęknąć, rozpaść się na kawałki
(2.3) przen. o uczuciach, nastrojach: rozwiać się, zniknąć, nagle przeminąć
(2.4) pot. szybko uciec
czasownik zwrotny dokonany prysnąć się (ndk. pryskać się)
(3.1) prysnąć (1.1) czymś na samego siebie
(3.2) prysnąć (1.1) czymś na siebie nawzajem
Wiktionary
IPA: ˈprɨsnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: prysnõńć
Wiktionary
czas. pryskać ndk.
Wiktionary
(2.4) uciec pierzchnąć, zrejterować; eufem. wycofać się na z góry upatrzone pozycje; pot. zwiać, szurnąć, dać dyla, dać drapaka, dać nogę, wziąć nogi za pas, pokazać pięty, pokazać plecy; posp. spieprzyć; reg. pozn. ućknąć; stpol. dernąć
Wiktionary
gatunek rybki akwariowej z rodziny kąsaczowatych
SJP.pl
Prystelka ("Pristella maxillaris") – gatunek ryby z rodziny kąsaczowatych (Characidae), jedyny przedstawiciel rodzaju "Pristella". Hodowana w akwariach.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
1. ropny wykwit na skórze w postaci pęcherzyka wypełnionego płynem surowiczym lub ropnym, powstający zwykle z gruczołów łojowych; krosta;
2. potocznie: coś łatwego lub nieistotnego, bez znaczenia; drobiazg, drobnostka, głupstwo;
3. wypukłość na powierzchni wyrobu ceramicznego; krosta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) krosta
(1.2) przen. pot. coś bardzo łatwego lub niezbyt ważnego
Wiktionary
IPA: prɨʃt͡ʃ, AS: pryšč
Wiktionary
rzecz. wyprysk mrz., pryszczyca ż.
:: zdrobn. pryszczyk mrz.
przym. pryszczaty
czas. pryskać ndk.
Wiktionary
(1.1) krosta, wyprysk, syf, niedoskonałość, wykwit, krostka, dioda, trądzik, wysyp; gw. Górny Śląsk miteser
(1.2) łatwizna, bułka z masłem, małe piwo, drobnostka, betka, pestka
Wiktionary
mający pryszcze, wypryski na skórze; pokryty pryszczami
SJP.pl
Pryszczaci, pokolenie „pryszczatych” – grupa młodych polskich pisarzy przełomu lat 40. i 50., radykalnych entuzjastów podporządkowania twórczości literackiej wymogom ideologii partii komunistycznej, wedle założeń tzw. realizmu socjalistycznego. Do najważniejszych reprezentantów tego środowiska należeli Tadeusz Borowski, Wiktor Woroszylski, Andrzej Braun, Wisława Szymborska, Tadeusz Konwicki, Witold Wirpsza, Andrzej Mandalian, Witold Zalewski, Tadeusz Kubiak.
Wikipedia
1. owad z rzędu muchówek, czyli dwuskrzydłych, występujący w ponad 4 tysiącach gatunkach;
2. pryszczarek heski - gatunek muchówki, której larwy żerują w pszenicy, życie i jęczmieniu; mucha heska
SJP.pl
1. owad z rzędu muchówek, czyli dwuskrzydłych, występujący w ponad 4 tysiącach gatunkach;
2. pryszczarek heski - gatunek muchówki, której larwy żerują w pszenicy, życie i jęczmieniu; mucha heska
SJP.pl
o cechach pryszczarkowatych (rodzina owadów)
SJP.pl
Pryszczarkowate, pryszczarki (Cecidomyiidae) – duża rodzina owadów z rzędu muchówek. Występują pospolicie we wszystkich środowiskach lądowych.
Są to niewielkie owady (1,5–3,5 mm długości) o delikatnej budowie, często z czerwonawym odwłokiem. Czułki długie, często pokryte szczecinkami. Skrzydła szerokie, o silnie zredukowanym użyłkowaniu, zwykle żółtym, pomarańczowym lub czerwonawym.
Wikipedia
o cechach pryszczarkowatych (rodzina owadów)
SJP.pl
mający pryszcze, wypryski na skórze; pokryty pryszczami
SJP.pl
mający pryszcze, wypryski na skórze; pokryty pryszczami
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający pryszcze
Wiktionary
(1.1) Przed drzwiami stał pryszczaty młodzieniec.
Wiktionary
rzecz. pryszcz mrz., wyprysk mrz.
czas. pryskać
Wiktionary
(1.1) krostowaty, krościaty
Wiktionary
dawniej: chrząszcz z rodziny oleicowatych (majkowatych), o zielonej metalicznej barwie i ciele długości od 12 do 22 mm, którego krew zawiera drażniącą substancję - kantarydynę, stosowaną dawniej w lecznictwie; kantaryda, pryszczel lekarski, majka lekarska, mucha hiszpańska
SJP.pl
1. rodzaj chrząszcza z rodziny oleicowatych, obejmujący jeden gatunek z dwoma podgatunkami;
2. pryszczel lekarski - gatunek chrząszcza z rodziny oleicowatych (majkowatych), o zielonej metalicznej barwie i ciele długości od 12 do 22 mm, którego krew zawiera drażniącą substancję - kantarydynę, stosowaną dawniej w lecznictwie; kantaryda, pryszczawka, majka lekarska, mucha hiszpańska
SJP.pl
potocznie: duży pryszcz
SJP.pl
ostra, bardzo zaraźliwa choroba wirusowa zwierząt parzystokopytnych, charakteryzująca się tworzeniem bolesnych pęcherzyków na błonie śluzowej pyska, w okolicach racic i na wymieniu; zaraza pyska i racic
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wet. ostra, bardzo zaraźliwa choroba wirusowa zwierząt parzystokopytnych;
Wiktionary
Pryszczyca (afoza, zaraza pyska i racic; łac. "aphtae epizooticae"; FMD, z foot-and-mouth disease) – ostra, bardzo zaraźliwa wirusowa choroba zwierząt racicowych hodowlanych i dzikich. W Unii Europejskiej, w tym w Polsce, podlega notyfikacji oraz zwalczaniu z urzędu.
Wikipedia
(1.1) Pryszczyca bardzo rzadko przenosi się na człowieka.
Wiktionary
czas. pryskać
rzecz. pryszcz mrz.
Wiktionary
(1.1) afoza, zaraza pyska i racic
Wiktionary
1. zdrobnienie od: pryszcz; krostka, syfek;
2. ekspresywnie: coś nieistotnego; głupstwo, drobnostka, bagatela
SJP.pl
o cechach pryszczyrnicowatych (przypołudnikowatych; rodzina roślin); przypołudnikowaty
SJP.pl
Pr
Wikipedia
o cechach pryszczyrnicowatych (przypołudnikowatych; rodzina roślin); przypołudnikowaty
SJP.pl
dawniej:
1. pokrywać, obsypywać pryszczami;
2. pryszczyć się - dostawać pryszczy, okrywać się pryszczami
SJP.pl
natrysk;
1. urządzenie, w którym strumień wody rozpryskuje się, przepływając przez specjalne sito;
2. kąpiel pod takim urządzeniem; tusz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;
(1.2) przen. kąpiel brana pod prysznicem (1.1)
Wiktionary
Prysznic lub natrysk – urządzenie służące do kąpieli, polegającej na polewaniu się wodą wypływającą z instalacji wodociągowej przez specjalne sitko, mające na celu rozbicie strumienia wody na drobne kropelki. Jednocześnie mianem tym określa się wydzieloną część pomieszczenia kąpielowego, zaopatrzoną w brodzik z odpływem, służącą do kąpieli natryskowej.
Wikipedia
(1.1) Hydraulik zamontował nam nowy prysznic i umywalkę.
(1.2) Miałem dziś ciężki dzień – idę wziąć prysznic.
Wiktionary
IPA: ˈprɨʃʲɲit͡s, AS: pryšʹńic
Wiktionary
przym. prysznicowy
Wiktionary
(1.1) natrysk, tusz; reg. śl. brauza
(1.2) kąpiel
Wiktionary
1. oblewać strumieniem wody;
2. dawniej: prysznicować się - brać prysznic
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) od: prysznic
Wiktionary
(1.1) Sami gotują, mają własną kabinę prysznicową, wieczorami, jeśli pogoda dopisuje, siedzą do późna w noc przy lampach naftowych pod gwiazdami, słuchają głosów lasu.
Wiktionary
IPA: ˌprɨʃʲɲiˈt͡sɔvɨ, AS: pryšʹńicovy
Wiktionary
rzecz. prysznic
Wiktionary
w gwarze uczniowskiej: tanie, marne wino; alpaga, mózgotrzep, jabol, bełt, siara, wińsko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. tanie wino owocowe
(1.2) gw-pl|Lubelszczyzna wschodnia,Lubelszczyzna zachodnia. błoto
(1.4) gw-pl|Łukowskie. bryła ziemi na zaoranym polu
Wiktionary
(1.1) Pijaki siedzą pod sklepem i piją prytę.
(1.2) Wjechałem w głęboką prytę i nie mogę wyjechać.
Wiktionary
(1.1) jabol, jabcok, jabłcok, jabłuszko, jubel, alpaga, awanturka, barbolec, bełt / bełd, berberucha, brejza, burak, ćmaga, gracioł, kapuśnik, korbolak, kwaśniczki, lewaś, maliniak, patyk, premier, siara, sikacz, zbełt, żur
(1.2) błoto, papka, breja
Wiktionary
w starożytnych Atenach: członek dziesiątej części Rady Pięciuset
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) najwyższy urzędnik w starożytnej Grecji
Wiktionary
Pr
Wikipedia
w starożytnej Grecji: budynek, w którym prytanowie pełnili swoje funkcje
SJP.pl
Zobacz też: Prytanejon (Olimpia).
Prytanejon – budynek publiczny w starożytnej Grecji dla najwyższych władz w greckich państwach-miastach, miejsce urzędowania prytanów.
Prytanejon był nie tylko centrum administracyjnym miasta, stanowił także jego centrum duchowe, gdzie znajdował się, symbolizujący wspólnotę obywateli, ołtarz Hestii i wieczny ogień.
Wikipedia
1. w starożytnych greckich miastach: budowla, gdzie zbierało się zgromadzenie prytanów;
2. dawniej: szkoła wojskowa we Francji
SJP.pl
w antycznej Grecji: okres sprawowania funkcji przez prytanów wynoszący 35 lub 36 dni (1/10 część roku)
SJP.pl
prywaciarka; potocznie:
1. właścicielka prywatnego przedsiębiorstwa, zakładu przemysłowego lub sklepu;
2. prowadzenie prywatnego przedsiębiorstwa, zakładu przemysłowego lub sklepu; prywaciarstwo, prywacizna;
3. przedsiębiorstwo, zakład przemysłowy lub sklep prowadzone przez prywatną osobę
SJP.pl
prywaciara; potocznie:
1. właścicielka prywatnego przedsiębiorstwa, zakładu przemysłowego lub sklepu;
2. prowadzenie prywatnego przedsiębiorstwa, zakładu przemysłowego lub sklepu; prywaciarstwo, prywacizna;
3. przedsiębiorstwo, zakład przemysłowy lub sklep prowadzone przez prywatną osobę
SJP.pl
przymiotnik od: prywaciarz
SJP.pl
prywacizna;
1. prowadzenie prywatnego przedsiębiorstwa, zakładu przemysłowego lub sklepu;
2. ogół ludzi prowadzących prywatną działalność gospodarczą;
3. produkty wykonane przez prywaciarza
SJP.pl
potocznie: właściciel prywatnego przedsiębiorstwa, prywatnego zakładu przemysłowego lub sklepu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. lekcew. lub pogard. w PRL prywatny przedsiębiorca, rzemieślnik lub kupiec
Wiktionary
IPA: prɨˈvat͡ɕaʃ, AS: pryvaćaš
Wiktionary
przym. prywaciarski, prywatny
rzecz. prywatka ż., prywata ż., prywatność ż.
przysł. prywatnie
Wiktionary
(1.1) przedsiębiorca
Wiktionary
prywaciarstwo;
1. prowadzenie prywatnego przedsiębiorstwa, zakładu przemysłowego lub sklepu;
2. ogół ludzi prowadzących prywatną działalność gospodarczą;
3. produkty wykonane przez prywaciarza
SJP.pl
dawniej: odmawianie sobie czegoś; wyrzeczenie
SJP.pl
troska o własne interesy kosztem dobra publicznego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dbałość o własne dobro i interesy kosztem dobra publicznego
Wiktionary
IPA: prɨˈvata, AS: pryvata
Wiktionary
rzecz. prywatność ż., prywaciarz m., prywatka ż.
przym. prywatny, prywaciarski
przysł. prywatnie
czas. prywatyzować, sprywatyzować
Wiktionary
impreza, zabawa organizowana w prywatnym mieszkaniu, zwykle przez młodzież
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. młodzieżowa zabawa urządzana w prywatnym domu
(1.2) daw. sprawa prywatna
(1.3) gw-pl|Spisz. praca zarobkowa bez umowy
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Gdzie się podziały tamte prywatki niezapomniane?
Wiktionary
IPA: prɨˈvatka, AS: pryvatka
Wiktionary
rzecz. prywatność ż., prywaciarz mos., prywata ż.
przym. prywatny, prywatkowy
przysł. prywatnie
Wiktionary
(1.1) domówka; pot. balanga, impreza
Wiktionary
potocznie: właściciel prywatnego sklepu, warsztatu lub zakładu przemysłowego; prywaciarz
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób prywatny
Wiktionary
(1.1) W październiku 1987 roku w Rzymie Stefan Kisielewski po raz pierwszy od dnia ingresu Karola Wojtyły spotkał się z papieżem prywatnie.
Wiktionary
IPA: prɨˈvatʲɲɛ, AS: pryvatʹńe
Wiktionary
rzecz. prywata ż., prywatka ż., prywaciarz mos., prywatność ż., prywatyzacja ż., prywatyzowanie n., sprywatyzowanie n.
czas. prywatyzować ndk., sprywatyzować dk.
przym. prywatny, prywatyzacyjny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: prywatnie
SJP.pl
dawny stopień wyższy od przymiotnika: prywatny (skromny)
SJP.pl
dotyczący prawa prywatnego (np. prywatnoprawne uregulowania prawa konsumenckiego)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co prywatne; cecha tych, którzy są prywatni
(1.2) życie, sprawy prywatne, osobiste, prawo do życia intymnego, chronionego przed ingerencją obcych;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
rzecz. prywaciarz mos., prywata ż., prywatka ż., prywatyzacja ż., prywatyzowanie n., sprywatyzowanie n.
czas. prywatyzować ndk., sprywatyzować dk.
przym. prywatny, prywaciarski, prywatyzacyjny
przysł. prywatnie
Wiktionary
(1.1) nieoficjalność, nieurzędowość
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) będący czyjąś osobistą własnością
(1.2) niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie)
(1.3) dotyczący czyichś osobistych spraw
(1.4) wynajęty do osobistego użytku
(1.5) nie dla każdego dostępny
(1.6) niereprezentujący żadnej instytucji
(1.7) inform. o dostępie ograniczonym do metod z tej samej klasy
Wiktionary
(1.1) To mój prywatny laptop, a nie firmowy.
(1.2) Pensje w prywatnych spółkach nie są ograniczane przez ustawę kominową.
(1.3) Nie odpowiem na to pytanie. To moja prywatna sprawa.
(1.4) To nasz prywatny trener golfa.
(1.5) To prywatny klub, trzeba mieć zaproszenie.
(1.6) Jako prywatny człowiek zdziałasz mniej, niż mając do dyspozycji zasoby wielkiej organizacji.
(1.7) Metody prywatne nie są dziedziczone w klasach potomnych.
Wiktionary
IPA: prɨˈvatnɨ, AS: pryvatny
Wiktionary
rzecz. prywatność ż., prywaciarz m., prywata ż., prywatka ż., prywatyzacja ż.
przysł. prywatnie
czas. prywatyzować, sprywatyzować
przym. prywatyzacyjny
Wiktionary
(1.1) osobisty, własny
(1.2) niepubliczny
(1.3) osobisty, własny
(1.4) osobisty, własny
(1.5) elitarny, zamknięty
(1.6) niezależny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) filoz. posiadający zdolność pozbawiania, powodowania braku
Wiktionary
(1.1) Ten stan prywatywny koresponduje oczywiście z pełnią wirtualności: chodzi o brak sensu pełen wszelkich sensów.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego;
Wiktionary
Prywatyzacja – proces przekazywania majątku państwowego podmiotom prywatnym. Prywatyzacja może się odbywać poprzez sprzedaż lub transfer majątku państwowego.
Pierwszą masową prywatyzację państwowego majątku przeprowadzono w latach 1933–1937 w nazistowskich Niemczech.
Wikipedia
(1.1) W chwili obecnej, ze względu na zastrzeżenia Ministra Skarbu Państwa, trwa kontrola procesu prywatyzacji ww. spółek, prowadzona przez Najwyższą Izbę Kontroli oraz Departament Kontroli MSP.
Wiktionary
IPA: ˌprɨvatɨˈzat͡sʲja, AS: pryvatyzacʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. reprywatyzacja ż., prywatyzowanie n., sprywatyzowanie n., reprywatyzowanie n., prywatność ż.
czas. prywatyzować ndk., sprywatyzować dk.
przym. prywatyzacyjny, prywatny
przysł. prywatnie
Wiktionary
(1.1) denacjonalizacja
Wiktionary
związany z prywatyzacją
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) ekon. praw. związany z prywatyzacją, dotyczący prywatyzacji
Wiktionary
rzecz. prywatyzacja ż., reprywatyzacja ż., prywatyzowanie n., sprywatyzowanie n., reprywatyzowanie n., prywatność ż.
czas. prywatyzować ndk., sprywatyzować dk.
przym. prywatny
przysł. prywatnie
Wiktionary
osoba dokonująca prywatyzacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|prywatyzować.
Wiktionary
rzecz. prywatyzacja ż., prywatność ż., reprywatyzacja ż.
czas. prywatyzować ndk., sprywatyzować dk.
przym. prywatyzacyjny
przysł. prywatnie
Wiktionary
(1.1) denacjonalizowanie
Wiktionary
czasownik przechodni
(1.1) ekon. przekazywać majątek państwowy podmiotom prywatnym
Wiktionary
rzecz. prywatyzowanie n., prywatność ż., prywata ż., prywatyzacja ż.
przym. prywatny, prywatyzacyjny
przysł. prywatnie
Wiktionary
potocznie: nawyk, przyzwyczajenie
SJP.pl
własność nieprzyjaciela lub kontrabanda zdobyta podczas wojny na morzu
SJP.pl
Pryz (fr. "prise") – w prawie morza: cywilna jednostka pływająca stanowiąca zdobycz wojenną. Jako pryz może zostać skonfiskowana zarówno jednostka pływająca pod banderą przeciwnika, jak i jednostka państwa neutralnego przemycająca dla niego niedozwolony ładunek.
Wikipedia
1. gwarowo: bitka, wziątka;
2. statek wzięty do niewoli
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gwara. wziątka, bitka
(1.2) mors. statek wzięty do niewoli
Wiktionary
IPA: ˈprɨza, AS: pryza
Wiktionary
sześciościan, którego podstawami są prostokąty leżące w dwóch płaszczyznach równoległych, a przeciwległe ściany boczne są jednakowo nachylone do podstawy, ale po przedłużeniu nie przecinają się w jednym punkcie
SJP.pl
Pryzma, klin ścięty – wielościan o sześciu ścianach o następujących właściwościach:
Pryzma jest to szczególny przypadek pryzmatoidu. Pryzmą nazywane jest również ciało w kształcie pryzmy, np. pryzma kompostowa, pryzma śniegu.
Wikipedia
zdrobnienie od: pryzmat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: pryzmat
Wiktionary
rzecz. pryzmat mrz.
Wiktionary
1. w geometrii: graniastosłup o podstawie trójkątnej;
2. bryła z przezroczystego materiału o takim kształcie, służąca do odbijania, załamywania lub rozszczepiania światła
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. opt. graniastosłup wykonany z przezroczystego materiału, często mający trójkątną podstawę, używany do załamywania, rozszczepiania i odbijania wiązek światła;
Wiktionary
Pryzmat – bryła z materiału przezroczystego o co najmniej dwóch ścianach płaskich nachylonych do siebie pod kątem formula_1 (tzw. kątem łamiącym pryzmatu).
Używany w optyce do zmiany kierunku biegu fal świetlnych, a poprzez to, że zmiana kierunku zależy od długości fali, jest używany do analizy widmowej światła. Zjawisko całkowitego wewnętrznego odbicia pozwala użyć pryzmatu jako elementu odbijającego światło.
Wikipedia
(1.1) Z doświadczenia Newtona z pryzmatem wiemy, że promień białego światła ulega rozszczepieniu, dając widmo składające się z najróżniejszych barw, zmieszanych w ściśle określonej proporcji.
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. pryzmacik m.
przym. pryzmatyczny
przysł. pryzmatycznie
Wiktionary
wielościan, którego wszystkie wierzchołki leżą na dwóch równoległych płaszczyznach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielościan, którego wszystkie wierzchołki leżą na dwóch równoległych płaszczyznach;
Wiktionary
Pryzmatoid to typ wielościanu, którego wszystkie wierzchołki leżą na dwóch równoległych płaszczyznach.
Przykładami pryzmatoidów są prostopadłościan, graniastosłup, antygraniastosłup, pryzma.
Wikipedia
przysłówek
(1.1) w sposób pryzmatyczny
Wiktionary
rzecz. pryzmat mrz.
Wiktionary
1. przymiotnik od: pryzmat (w fizyce), np. lornetka pryzmatyczna;
2. przymiotnik od: pryzmat (w matematyce), np. pryzmatyczny kształt
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący pryzmatu
Wiktionary
rzecz. pryzmat mrz.
Wiktionary
pryzmatoid mający płaskie boki i taką samą liczbę wierzchołków w obu równoległych płaszczyznach
SJP.pl
skrót od: Księga Przysłów - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu
SJP.pl
skrót
(1.1) = rel. Księga Przysłów
Wiktionary
IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈpʃɨswuf, AS: ḱśẽŋga pšysu̯uf
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przać.
Wiktionary
czas. przać ndk.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Przanówka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Brzeziny.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.
Wikipedia
przymiotnik od: Przasnysz
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Przasnyszem, dotyczący Przasnysza
Wiktionary
rzecz. Przasnysz mrz., przasnyszanin mos., przasnyszanka ż.
Wiktionary
przymiotnik od: Przasnysz
SJP.pl
miasto w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Wojska szwedzkie stacjonowały w Przasnyszu 11 dni.
Wiktionary
rzecz. przasnyszanin mos., przasnyszanka ż.
przym. przasnyski
Wiktionary
mieszkaniec Przasnysza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Przasnysza
(1.2) osoba pochodząca z Przasnysza, urodzona w Przasnyszu
Wiktionary
(1.1) Spora grupa przasnyszan zebrała się u wejścia do kościoła farnego.
Wiktionary
rzecz. Przasnysz mrz.
:: fż. przasnyszanka ż.
przym. przasnyski
Wiktionary
mieszkanka Przasnysza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Przasnysza
(1.2) kobieta pochodząca z Przasnysza, urodzona w Przasnyszu
Wiktionary
(1.1) Konkurs kulinarny ponownie wygrała przasnyszanka.
Wiktionary
rzecz. Przasnysz mrz.
:: fm. przasnyszanin mos.
przym. przasnyski
Wiktionary
czasownik
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kochać
Wiktionary
(1.1) Jo ci przaja. → Kocham cię.
Wiktionary
rzecz. przyjaciel mos., przanie n.
czas. sprzyjać ndk.
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: przaśnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: przaśny
SJP.pl
maca;
1. cienki placek przygotowywany z ciasta bez soli i spożywany przez żydów w czasie święta Paschy;
2. pieczywo przypominające taki placek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chleb przaśny
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. przaśność ż.
przym. przaśny
Wiktionary
(1.1) maca
Wiktionary
maca;
1. cienki placek przygotowywany z ciasta bez soli i spożywany przez żydów w czasie święta Paschy;
2. pieczywo przypominające taki placek
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. cecha produktów, które nie były poddane fermentacji; niekwaśność;
2. brak wyraźnego smaku;
3. przenośnie: cecha przedmiotów odznaczających się prostotą; prostota, naturalność, surowość;
4. przenośnie: brak ogłady, kultury; grubiaństwo, prostactwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przaśne, niekwaszone
(1.2) cecha tego, co przaśne, proste, zgrzebne; cecha tych, którzy są przaśni, prości, zgrzebni
(1.3) cecha tego, co przaśne, prymitywne, prostackie; cecha tych, którzy są przaśni, prymitywni, prostaccy
Wiktionary
rzecz. przaśnik m.
przym. przaśny
Wiktionary
(1.2) siermiężność, zgrzebność
(1.3) prostackość, prostactwo, prymitywność, pospolitość, plebejskość, siermiężność, wulgarność, ordynarność, trywialność; przest. gminność
Wiktionary
1. taki, który nie uległ fermentacji; niekwaśny;
2. bez wyraźnego smaku, niekwaśny, niesłony;
3. przenośnie: odznaczający się prostotą; prosty, naturalny, surowy;
4. przenośnie: pozbawiony ogłady, kultury; prymitywny, prostacki, grubiański
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który nie uległ fermentacji, niekwaśny
przymiotnik jakościowy
(2.1) prosty, surowy, naturalny
(2.2) świadczący o zacofaniu cywilizacyjnym, ubóstwie kulturalnym i umysłowym
Wiktionary
(2.2) Jego poczucie humoru nie robi na mnie wrażenia. To jest taki typowo polski, przaśny, siermiężny dowcip.
Wiktionary
IPA: ˈpʃaɕnɨ, AS: pšaśny
Wiktionary
rzecz. przaśność ż., przaśnik m.
przym. praśny
Wiktionary
(2.1) zgrzebny, siermiężny, prosty, surowy, nieefektowny
(2.2) siermiężny, pszenno-buraczany, prostacki, pospolity, plebejski, wulgarny, ordynarny, trywialny, prymitywny, niewybredny, niesmaczny
Wiktionary
przyimek
(1.1) stpol. przez
Wiktionary
IPA: pʃɛ, AS: pše
Wiktionary
przedrostek w wyrazach złożonych…
(1.1) …potęgujący znaczenie, nasilenie czegoś
(1.2) …sygnalizujący, że czynność lub stan doszły do etapu terminalnego, po którego osiągnięciu nie da się już tego zrobić bardziej
Wiktionary
(1.1) przeciekawy, przemiły
(1.2) przewiercić, przeważyć
Wiktionary
IPA: pʃɛ, AS: pše
Wiktionary
(1.1) arcy-
Wiktionary
adresować ponownie
SJP.pl
przestawić litery lub sylaby w wyrazie w taki sposób, by powstał nowy wyraz; anagramować
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeanalizować.
Wiktionary
czas. analizować, przeanalizować dk.
rzecz. analityczka ż., analityk mos., analiza ż., analizator mrz., analizowanie n.
przym. analityczny
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. analizować)
(1.1) przeprowadzić analizę
Wiktionary
rzecz. analizator mos./mrz., analityk mos., analityczka ż., analiza ż., przeanalizowanie n.
czas. analizować ndk.
przym. analityczny
Wiktionary
ponownie zaaranżować
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przebaczalne
Wiktionary
rzecz. przebaczanie n., przebaczenie n.
czas. przebaczać ndk., przebaczyć dk.
przym. przebaczalny
Wiktionary
taki, który można przebaczyć; wybaczalny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który można przebaczyć
Wiktionary
rzecz. przebaczalność ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebaczać.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbaˈt͡ʃãɲɛ, AS: pšebačãńe
Wiktionary
czas. przebaczać
rzecz. przebaczenie n., przebaczalność ż.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) odpuszczać winy, wybaczać
Wiktionary
(1.1) Zdaje się, że za szybko i za łatwo przebaczyliśmy Niemcom. W historii są takie rzeczy, których się nie przebacza – nigdy, bo nie ma powodu, żeby przebaczać.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈbat͡ʃat͡ɕ, AS: pšebačać
Wiktionary
rzecz. przebaczenie n., przebaczanie n., przebaczalność ż.
czas. dk. przebaczyć
Wiktionary
(1.1) wybaczać, darować
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odpuszczenie czyichś win
Wiktionary
(1.1) Najmniejszy znajdzie litościwe przebaczenie, / ale mocnych czeka mocna kara.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbaˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšebačẽńe
Wiktionary
rzecz. przebaczanie n., przebaczalność ż.
czas. przebaczać ndk., przebaczyć dk.
Wiktionary
(1.1) wybaczenie, odpuszczenie, darowanie, uniewinnienie
Wiktionary
wyzbyć się żalu, urazy, darować komuś winę
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. przebaczać)
(1.1) dokonany od|przebaczać.
Wiktionary
(1.1) Wiele zostało wyjaśnione, przebaczone i puszczone w niepamięć.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈbat͡ʃɨt͡ɕ, AS: pšebačyć
Wiktionary
czas. przebaczać
rzecz. przebaczalność ż., przebaczenie n.
Wiktionary
balansując, kołysząc się, przechodzić
SJP.pl
1. spędzać pewien czas, bawiąc się na balu;
2. spędzać dużo czasu na zabawach, przyjęciach
SJP.pl
rzadko: przetrwaniać czas na baraszkowaniu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebarwiać.
Wiktionary
czas. przebarwiać ndk.
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany
(1.1) wojsk. przenieść jednostkę wojskową z jednej bazy do innej
(1.2) inform. nanieść historię jednej gałęzi na inną w obrębie systemu kontroli wersji
Wiktionary
(1.2) Proszę przebazować swoje łaty na wierzchołek gałęzi głównej.
Wiktionary
czas. bazować
Wiktionary
regionalnie: spędzać czas na pogawędkach
SJP.pl
wieś w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim
SJP.pl
Przebendów – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Wadowice Górne. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) otwór wydrążony lub wykuty na wylot w czymś lub pod czymś
(1.2) elektr. przepływ prądu poza obwód wskutek uszkodzenia izolacji elektrycznej;
(1.3) pot. dodatkowy zysk na jakiejś transakcji
(1.4) pęknięcie ścianki narządu wewnętrznego
(1.5) odczasownikowy od|przebić.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈbʲit͡ɕɛ, AS: pšebʹiće
Wiktionary
rzecz. bicie n.
czas. przebić dk., przebijać ndk.
Wiktionary
(1.1) odwiert
(1.4) perforacja
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przebiegać)
(1.1) dokonany od|przebiegać.
Wiktionary
rzecz. przebieganie n., przebiegnięcie n., przebieg mrz.
czas. przebiegać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) odbywanie się czegoś, rozwijanie się w czasie
(1.2) trasa, kierunek biegu czegoś, linia, wzdłuż której jest coś położone, przeprowadzone
(1.3) przebywanie pewnej trasy przez pojazd mechaniczny; przebyta trasa
(1.4) mot. liczba kilometrów przejechanych przez pojazd; stan licznika
(1.5) stpol. przebiegłość
Wiktionary
(1.1) Przebieg zjawisk fizycznych.
(1.2) Zmiana przebiegu ulicy.
(1.3) Przebieg dobowy parowozu.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛbʲjɛk, AS: pšebʹi ̯ek
Wiktionary
rzecz. przebiegnięcie n., przebieganie n., bieg mrz., bieganina ż.
czas. przebiegać ndk., przebiec dk.
przym. biegowy
Wiktionary
(1.1) tok, proces
(1.3) trasa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebiegać.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbʲjɛˈɡãɲɛ, AS: pšebʹi ̯egãńe
Wiktionary
czas. przebiegać ndk., przebiec dk., przebiegnąć dk.
rzecz. przebieg m., przebiegnięcie n.
Wiktionary
potocznie: spędzić pewien czas na bieganiu
SJP.pl
czasownik niedokonany (dk. przebiec, przebiegnąć)
(1.1) przebywać daną drogę biegiem
(1.2) postępować, rozwijać się w czasie, odbywać się
(1.3) będąc w ruchu, biegiem przemieścić się z jednego punktu na drugi
(1.4) o linii, trasie: prowadzić przez coś, być wytyczonym gdzieś, ciągnąć się dokądś
Wiktionary
(1.1) Codziennie przebiegam dwa kilometry.
(1.2) Jak zazwyczaj przebiegają demonstracje górników?
(1.3) Nie powinieneś tak przebiegać przez ulicę, to niebezpieczne.
(1.4) Trasa przebiega przez malownicze zakątki Mazowsza.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈbʲjɛɡat͡ɕ, AS: pšebʹi ̯egać
Wiktionary
czas. przebiec, przebiegnąć
rzecz. przebieg m., przebieganie n., przebiegnięcie n.
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób przebiegły, podstępnie
Wiktionary
(1.1) To nasz gospodarz. Łzawiące ze starości, kaprawe oczy skaczą po nas bystro i przebiegle, porachowały już nasze worki, zlustrowały ubranie.
Wiktionary
rzecz. przebiegłość ż.
przym. przebiegły
Wiktionary
(1.1) sprytnie
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: przebiegle
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: przebiegły
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebiegnąć.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbʲjɛ̇ɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pšebʹi ̯ėǵńė̃ńće
Wiktionary
czas. przebiegać ndk., przebiec dk., przebiegnąć dk.
rzecz. przebieg m., przebieganie n.
Wiktionary
zmiana biegunowości na przeciwną lub odwrócenie położenia biegunów
SJP.pl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, kto jest przebiegły
Wiktionary
IPA: pʃɛˈbʲjɛɡwɔɕt͡ɕ, AS: pšebʹi ̯egu̯ość
Wiktionary
przym. przebiegły
przysł. przebiegle
Wiktionary
(1.1) podstępność
Wiktionary
umiejący wykorzystać sytuację dla swojej korzyści, niedający się oszukać ani wykorzystać; cwany
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) postępujący chytrze, przemyślnie
forma czasownika.
(2.1) 3 os., lm., ż. od: przebiec
Wiktionary
(1.1) Ten oszust był naprawdę przebiegły.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈbʲjɛɡwɨ, AS: pšebʹi ̯egu̯y
Wiktionary
rzecz. przebiegłość
przysł. przebiegle
Wiktionary
(1.1) chytry, przemyślny, szpakami karmiony
Wiktionary
robotnik w zakładzie kopalnianym, ręcznie wzbogacający urobek przez usuwanie okruchów skały płonnej
SJP.pl
kobieta pracująca w zakładzie kopalnianym, ręcznie wzbogacająca urobek przez usuwanie okruchów skały płonnej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) miejsce w którym można zmienić ubranie
Wiktionary
Przebieralnia – specjalnie wydzielone pomieszczenie, w którym można w odosobnieniu przebrać się w odpowiedni strój. Można je spotkać w miejscach wymagających zmiany ubrania, takich jak pływalnie czy plaże. Mogą być podzielone na damskie i męskie lub koedukacyjne.
Wikipedia
rzecz. przebieraniec mos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebierać.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbʲjɛˈrãɲɛ, AS: pšebʹi ̯erãńe
Wiktionary
rzecz. przebieraniec
czas. przebierać
Wiktionary
potocznie: człowiek występujący w kostiumie, masce; człowiek przebrany za kogoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. osoba występująca w kostiumie upodabniającym ją do kogoś, czasem w masce
(1.2) pot. żart. o człowieku niestandardowo, śmiesznie ubranym
Wiktionary
(1.1) W drzwiach stanęli przebierańcy – diabeł i śmierć; okazało się, że to kolędnicy.
(1.2) Nasza córka chyba wpadła w nie najlepsze towarzystwo, widziałem ją na ulicy z jakimś dziwnym przebierańcem.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbʲjɛˈrãɲɛt͡s, AS: pšebʹi ̯erãńec
Wiktionary
rzecz. przebranie n., przebieranie n., przebieralnia ż., przebieranka ż.
czas. przebierać ndk., przebrać dk.
przym. przebierańcowy
Wiktionary
potocznie: przebieranie się za kogoś, ubieranie się w stroje innej osoby
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zmiana stroju w celu przebrania się za kogoś
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbʲjɛˈrãnka, AS: pšebʹi ̯erãnka
Wiktionary
rzecz. przebieraniec, przebranie
przym. przebierańcowy
czas. przebrać się, przebierać
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przebrać)
(1.1) przerzucać, przekładać jakieś rzeczy
(1.2) poruszać ciągle nogami lub palcami
(1.3) wybrzydzać, grymasić, nie móc zdecydować się
(1.4) oczyszczać coś drobnego
(1.5) zmieniać komuś ubranie
(1.6) dobierać komuś kostium, przebranie
czasownik zwrotny niedokonany przebierać się (dk. przebrać się)
(2.1) zmieniać ubranie, zakładać inne ubranie
(2.2) zakładać kostium, przebranie
Wiktionary
(1.1) Przebierała w szafie pełnej ubrań w poszukiwaniu szalika.
(1.2) Dziecko leżące w łóżeczku przebierało nóżkami i rączkami.
(1.3) Nie przebierał w argumentach i wyraził się bardzo bezpośrednio.
(2.1) Dorota poszła do swojego pokoju żeby przebrać się w sukienkę.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈbʲjɛrat͡ɕ, AS: pšebʹi ̯erać
Wiktionary
rzecz. przebranie n., przebieranie n., przebieraniec m., przebieranka ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) rzad. związany z przebieraniem się
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbʲjɛrãj̃nˈt͡sɔvɨ, AS: pšebʹi ̯erãĩ ̯ncovy
Wiktionary
rzecz. przebieraniec, przebranie, przebieranka
czas. przebrać się
Wiktionary
krótki bieg rozluźniający mięśnie, będący częścią treningu lub rozgrzewki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sport. krótki, rozluźniający bieg
Wiktionary
(1.1) Po obiedzie wybrali się tylko na niewielką przebieżkę, do czego zachęcała słoneczna pogoda i temperatura dochodząca do 20 stopni.
Wiktionary
dawniej: pobieżny
SJP.pl
urządzenie do tworzenia otworów, np. dziurownik, perforator
SJP.pl
narzędzie kowalskie, blacharskie i murarskie do przebijania otworów
SJP.pl
dający się przebić
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. przebić)
(1.1) robić otwór czymś ostrym; przeszywać na wylot
(1.2) robić przejście w jakiejś przeszkodzie
(1.3) przedostawać się przez grubą warstwę lub mały otwór
(1.4) pokazywać lepsze walory, zdolności, umiejętności
(1.5) dawać wyższą korzyść od uprzednio oferowanej
(1.6) karc. bić kartę starszą od niej
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przebić)
(2.1) być widocznym przez jakąś przesłonę
(2.2) dawać się odbierać zmysłem, czuć w tle
(2.3) dawać się odczuć (jako emocja)
czasownik zwrotny niedokonany przebijać się (dk. przebić się)
(3.1) przebijać samego siebie
(3.2) przebijać jeden drugiego
(3.3) ulegać przebiciu
(3.4) przedostawać się, pokonując przeszkody
(3.5) robić przekop, otwór, aby dostać się gdzieś
(3.6) zdobywać karierę, popularność
Wiktionary
(1.3) Na podeście schodków było ciasno, duszno i mroczno. Ciemność rozjaśniał tylko nikły blask przebijający szparą pod drzwiami.
Wiktionary
rzecz. przebijak mrz., przebijanie n., przebitka ż., bicie n., przebicie n.
czas. poprzebijać dk.
przym. przebitkowy
Wiktionary
(1.1) przekłuwać, przeszywać
(1.2) drążyć, przekłuwać, przekopywać
(1.4) przewyższać
(2.1) przeświecać, prześwitywać, przezierać, wychodzić, przebijać się, wyłaniać się
(3.1) przekłuwać się, przeszywać się
(3.2) przekłuwać się, przeszywać się
(3.3) przenikać
(3.4) przedzierać się
(3.6) wybijać się
Wiktionary
czasownik nieprzechodni dokonany
(1.1) pot. próżnować przez określony czas
czasownik przechodni dokonany
(2.1) pot. zmarnować coś, zwłaszcza roztrwonić określoną sumę pieniędzy
Wiktionary
(2.1) Posłowie przebimbali 800 tys. zł na taksówki.
Wiktionary
rzecz. przebimbanie n.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. cienki papier używany przy pisaniu przez kalkę;
2. kopia dokumentu, zwłaszcza zrobiona przez kalkę;
3. pobicie atutem karty innego koloru;
4. w górnictwie: przekop łączący dwa biegnące równolegle wyrobiska;
5. w filmie: krótkie ujęcie, najczęściej zbliżenie, wmontowane do ujęcia podstawowego;
6. potocznie: nadwyżka ponad cenę podstawową
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cienki papier dawniej używany do sporządzania kopii podczas pisania na maszynie
(1.2) kopia danego tekstu wykonana za pomocą odpowiedniego urządzenia
(1.3) pot. zysk wynikający ze sprzedaży towaru za wyższą cenę niż cena kupna
(1.4) pot. dodatkowe przejście pozwalające na komunikację między dwiema wydrążonymi w ziemi trasami
(1.5) pot. mały kolczyk umieszczany w pistolecie do przekłuwania uszu
(1.6) karc. pobicie karty już wcześniej pobitej
(1.7) film. krótkie ujęcie wmontowane do ujęcia podstawowego, pokazujące obraz na bliższym planie
(1.8) sport. w siatkówce: uderzenie w piłkę sprawiające, że piłka przelatuje nad siatką
(1.9) sport. w piłce nożnej: przejęcie od przeciwnika piłki lecącej w powietrzu w celu oddania gola
(1.10) środ. sport. w piłce nożnej: równoczesne, gwałtowne kopnięcie piłki z dwóch stron przez dwóch zawodników nabiegających z naprzeciwka
(1.11) daw. przetopienie monet i wybicie ich od nowa
Wiktionary
(1.1) Na blacie, wspartym od spodu na dwóch wysuwanych żerdziach, akurat stała otwarta maszyna do pisania z wkręconym przekładańcem papieru, przebitki i kalki.
(1.3) Za dwie kartki na czekoladę dostawaliśmy jedną tabliczkę czekolady i sprzedawaliśmy ją na tak zwanym czarnym rynku z kilkakrotną przebitką.
(1.9) Losy spotkania rozstrzygnęły się w 80 min, kiedy po dograniu z rogu Żurka i przebitce Bryły, głową do siatki trafił Gałuszka.
Wiktionary
czas. przebijać
Wiktionary
(1.2) odbitka
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
środowiskowo: przebranie się
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. przebijać)
(1.1) uszkodzić ostrym przedmiotem coś, co było napompowane
(1.2) podczas licytacji lub gry: zaoferować więcej
(1.3) podczas negocjacji: przedstawić lepszą ofertę
czasownik zwrotny przebić się
(2.1) wykonać otwór przez coś na drugą stronę
Wiktionary
(1.1) Kula przebiła kamizelkę kuloodporną i poważnie raniła policjanta.
(1.2) Ponieważ trefle są atutami, to mogę dwójką trefl przebić asa pik.
(2.1) Albo krasnoludy przebiły się do wielkiej geody, albo bardzo starannie wyłożyły ściany i strop jaskini kryształami kwarcu tak, by każda powierzchnia odbijała światło dwóch niedużych świec płonących na kolumnach pośrodku piaszczystego podłoża.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛbʲit͡ɕ, AS: pšebʹić
Wiktionary
rzecz. bicie n., przebicie n.
Wiktionary
roślina cebulkowa należąca do rodziny amarylkowatych, o równowąskich liściach i mlecznobiałych kwiatach zakwitających wczesną wiosną, pochodząca z Europy; śnieżyczka przebiśnieg
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, nazwa systematyczna|Galanthus nivalis|L.|ref=tak.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W ogrodzie poprzez suche zeszłoroczne liście strzelały w górę zielone pędy przebiśniegów.
(1.1) Była połowa lutego, na pozór za wcześnie na cokolwiek z wyjątkiem przebiśniegów i chandry. Aha, i Walentynek. sic.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈbʲiɕɲɛk, AS: pšebʹiśńek
Wiktionary
przym. przebiśniegowy
rzecz. śnieżynka ż.
Wiktionary
(1.1) śnieżyczka, śnieżyczka przebiśnieg; daw. gładysz, gładyszek, śniegunka
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do przebiśniegów, wykonany z przebiśniegów
Wiktionary
(1.1) Po bardzo długim szukaniu znalazłam jeden pączek przebiśniegowy i jeden ciemiernika.
Wiktionary
rzecz. przebiśnieg m.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebodźcować.
(1.2) uczucie obciążenia psychicznego spowodowane nadmiarem bodźców
Wiktionary
(1.1) Jej naturalną bronią przed przebodźcowaniem (a zatem i zmęczeniem) jest obniżanie aktywności w różnych sytuacjach życiowych i osiąganie w ten sposób optymalnego poziomu pobudzenia.
Wiktionary
rzecz. bodziec m.
czas. przebodźcować ndk.
Wiktionary
zadziałać na kogoś zbyt wieloma bodźcami
SJP.pl
działać na kogoś zbyt wieloma bodźcami
SJP.pl
arcybogaty;
1. bardzo bogaty, zamożny;
2. obfitujący w coś
SJP.pl
potocznie:
1. problemy związane z czymś lub z kimś;
2. zaskakujący, zabawny splot zdarzeń; numer, heca
SJP.pl
zawodnik gier zespołowych dokonujący wielu przebojów w czasie gry, tzn. szybkich efektownych ataków na bramkę przeciwnika zakończonych strzałem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, kto jest przebojowy
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbɔˈjɔvɔɕt͡ɕ, AS: pšeboi ̯ovość
Wiktionary
rzecz. przebój m.
przym. przebojowy
przysł. przebojowo
Wiktionary
(1.1) aktywność, dynamizm, dynamiczność, ekspansywność, energiczność, obrotność, operatywność, rzutkość, żywiołowość
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) kult. taki, który jest przebojem - osiągnął sukces na rynku i jest popularny
(1.2) odważny, energiczny, dziarski i niezniechęcany przez trudności
Wiktionary
(1.1) Montserrat Caballé była wielką przyjaciółką rockowego gwiazdora Freddiego Mercury'ego. Razem nagrali przebojową płytę.
(1.2) Jak na swoje szesnaście lat jest osobą przebojową.
Wiktionary
rzecz. przebój mrz., przebojowość ż.
Wiktionary
(1.1) hitowy
Wiktionary
spędzić pewien czas na boksowaniu
SJP.pl
pogodzić się ze stratą
SJP.pl
1. przezwyciężać ból, przestawać cierpieć;
2. dawniej: przeżywać pewien okres w bólu, cierpieniu
SJP.pl
pogodzić się ze stratą
SJP.pl
[czytaj: przebukować] zmienić szczegóły rezerwacji miejsca w pociągu, samolocie, hotelu itp.; przebukować
SJP.pl
[czytaj: przebukowywać] zmieniać szczegóły rezerwacji miejsca w pociągu, samolocie, hotelu itp.; przebukowywać
SJP.pl
Przeborowo – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Drezdenko.
W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.
Wikipedia
borując, robić w czymś otwór na wylot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebrać.
Wiktionary
czas. przebierać, przebrać dk.
rzecz. przebieranka ż., przebieraniec mos.
przym. przebierańcowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zmiana branży prowadzonej działalności
(1.2) środ. LGBT zmiana orientacji seksualnej
Wiktionary
(1.1) Zdecydowaliśmy się na przebranżowienie firmy, gdyż dotychczas prowadzona działalność przestała być opłacalna.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbrãw̃ʒɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pšebrãũ̯žovʹi ̯ė̃ńe
Wiktionary
czas. przebranżawiać (się) ndk., przebranżowić (się) dk.
Wiktionary
w żeglarstwie: zmieniać ustawienie żagli rejowych
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. przebierać)
(1.1) dokonany od|przebierać.
czasownik zwrotny dokonany przebrać się (ndk. przebierać się)
(2.1) dokonany od|przebierać się.
Wiktionary
(1.1) O różnych już rzeczach słyszałem, ale żeby ktoś przebrał trupa i postawił na warcie, żeby na mecz pójść, to największy idiotyzm, z jakim miałem dotąd do czynienia – stwierdził Fred Marcinkowski, kręcąc z niedowierzaniem głową.
(2.1) I zaraz wokół domków campingowych zaroiło się od ludzi ubranych w kostiumy kąpielowe. Wszyscy śpieszyli do domków, aby się przebrać, bo do stołówki nie wolno było wchodzić w kostiumach, o czym informował napis na drzwiach.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛbrat͡ɕ, AS: pšebrać
Wiktionary
rzecz. przebranie n., przebieraniec mos.
Wiktionary
Przebrno (niem. "Pröbbernau") – część miasta Krynica Morska, w województwie pomorskim, położona na Mierzei Wiślanej, nad Zalewem Wiślanym.
Wikipedia
1. spulchniać ziemię broną, bronować powtórnie;
2. spędzać pewien czas na bronowaniu
SJP.pl
1. budzący wstręt, niechęć; obrzydliwy, wstrętny, ohydny;
2. taki, który się znudził, znużył, obrzydł; obrzydły
SJP.pl
przefrunąć z brzękiem
SJP.pl
rzeczownik odczasownikowy, rodzaj żeński
(1.1) dokonywanie zmian w budowie danego obiektu
(1.2) zmiana w celu poprawy czegoś
Wiktionary
Przebudowa – wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów technicznych i eksploatacyjnych w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
Wikipedia
rzecz. przebudowanie n., przebudowywanie n.
czas. przebudować dk., przebudowywać ndk.
Wiktionary
(1.1) przebudowanie, przebudowywanie
(1.2) restrukturyzacja, ulepszanie, ulepszenie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebudować.
Wiktionary
rzecz. przebudowywanie n., przebudowa ż., budowniczy mos., budowlany mos.
czas. przebudować dk., przebudowywać ndk.
przym. budowlany, budowniczy
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przebudowywać)
(1.1) zmienić gruntownie budowlę
(1.2) przekształcić w nową postać
czasownik zwrotny dokonany przebudować się (ndk. przebudowywać się)
(2.1) zostać przebudowanym
(2.2) przebudować swoje lokum
Wiktionary
(1.2) Oskar Rudziński rozbudował gospodarstwo: przebudował stawy, w których hodowano ryby, odwodnił ziemię, zbudował cegielnię i gorzelnię, założył bażantarnię.
Wiktionary
rzecz. budowniczy mos., przebudowa ż., przebudowanie n., przebudowywanie n.
czas. budować, przebudowywać ndk.
przysł. budująco
przym. budujący, budulcowy, budowniczy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebudowywać.
Wiktionary
rzecz. przebudowanie n., przebudowa ż., budowniczy mos.
czas. przebudowywać ndk., przebudować dk.
przym. budowniczy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zmiana rezerwacji
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbukɔˈvãɲɛ, AS: pšebukovãńe
Wiktionary
czas. przebukować
Wiktionary
zmienić szczegóły rezerwacji miejsca w pociągu, samolocie, hotelu itp.; przebookować
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany
(1.1) zmienić rezerwację
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbuˈkɔvat͡ɕ, AS: pšebukovać
Wiktionary
czas. bukować, zabukować
rzecz. przebukowanie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebukowywać.
Wiktionary
czas. przebukowywać ndk.
Wiktionary
zmieniać szczegóły rezerwacji miejsca w pociągu, samolocie, hotelu itp.; przebookowywać
SJP.pl
potocznie: spędzać pewien czas na bumblowaniu, próżnowaniu; przebalowywać, przebumelowywać
SJP.pl
potocznie: spędzać pewien czas na bumblowaniu, próżnowaniu; przebalowywać, przebumblowywać
SJP.pl
dawniej:
1. przebywanie, mieszkanie, zostawanie gdzieś przez pewien czas;
2. przejście, przeprawa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. przebywanie, mieszkanie, zostawanie gdzieś przez pewien czas
(1.2) stpol. przejście, przeprawa
Wiktionary
(1.1) A na świecie zbożny pobyt, / Po żywocie rajski przebyt. / Kyrieleison.
Wiktionary
(1.1) przebywanie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. mieszkanie
Wiktionary
IPA: pʃɛˈbɨtɛk, AS: pšebytek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przebywać.
Wiktionary
(1.1) Przebywanie w twoim towarzystwie zawsze kończy się jakimiś kłopotami.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛbɨˈvãɲɛ, AS: pšebyvãńe
Wiktionary
czas. przebywać ndk.
rzecz. przebycie n.
Wiktionary
(1.1) stpol. przebyt
Wiktionary
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) być gdzieś przez pewien czas; pozostawać gdzieś dłużej; spędzać gdzieś czas
czasownik przechodni niedokonany (dk. przebyć)
(2.1) pokonywać określoną trasę, drogę
Wiktionary
(1.1) Przebywająca na emigracji arystokracja urządzała bale i imprezy pomyślane jako narodowa manifestacja.
(2.1) Jadąc na klasową wycieczkę, część chłopców przebywała trasę rowerami.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈbɨvat͡ɕ, AS: pšebyvać
Wiktionary
rzecz. przebywanie n., przebycie n.
Wiktionary
(1.1) bawić, być, pozostawać
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przebywać)
(1.1) dokonany od|przebywać.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛbɨt͡ɕ, AS: pšebyć
Wiktionary
rzecz. przebycie n.
Wiktionary
wykrzyknik wyrażający zachwyt, zdumienie
SJP.pl
wykrzyknik
(1.1) przest. …wyrażający zdziwienie, przerażenie, grozę itp.
Wiktionary
rzecz. Bóg mos., bóg mos., bożek m., bogini ż., boginka ż., bóstwo n., bożyszcze n., pobożność ż., spobożnienie n., reg. Bócek m.
czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk., wypobożnieć dk.
przym. boski, boży, pobożny
przysł. bosko, pobożnie
Wiktionary
(1.1) na Boga!
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. telew. coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych
(1.2) sport. raptowny i niespodziewany atak na bramkę rywala wykonany przez jednego zawodnika, zakończony strzałem
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) Małgorzata wspaniale zagrała na gitarze kilka rockowych przebojów.
Wiktionary
przym. przebojowy
przysł. przebojowo
rzecz. przebojowość ż.
Wiktionary
(1.1) hit, szlagier, numer jeden; gw. Górny Śląsk szlager
Wiktionary
przemieniać w bóstwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rel. nadanie komuś lub czemuś pierwiastka boskiego, osiągnięcie cech bóstwa
Wiktionary
Przebóstwienie (gr. "theosis" (θέωσης), "theopoiesis") − pojęcie występujące w prawosławnej oraz wschodniokatolickiej teologii apofatycznej; określa dobrowolne dopuszczenie człowieka przez Boga do współudziału w Jego życiu i boskiej naturze drogą pewnego uczestnictwa przez podobieństwo.
Wikipedia
rzecz. bóg / Bóg m., bóstwo n., bogini ż., boginka ż., ubóstwianie n., ubóstwienie n., bożek m., bożątko n., bożnica ż., pobożność ż., boskość ż., bożość ż., zbożność ż., pobożnisia ż., pobożniś m., pobożnienie n., spobożnienie n., bezbożnik m., bezbożniczka ż., bezbożnica ż., bezbożność ż.
czas. przebóstwiać ndk., przebóstwić dk., ubóstwiać ndk., ubóstwić dk., pobożnieć ndk., spobożnieć dk.
przym. boski, boży, pobożny, bożnicowy, ubożuchny, zbożny, bezbożny, zbożowy
przysł. bosko, pobożnie, bezbożnie
Wiktionary
przemienić w bóstwo
SJP.pl
1. o zwierzętach: przebić rogami;
2. przebić czymś ostrym; przekłuć, przeszyć;
3. spowodować nagłe nieprzyjemne odczucie; przeszyć;
4. przebóść się - przebić siebie samego czymś ostrym
SJP.pl
1. wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim;
2. osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
wieko skrzyni Arki Przymierza
SJP.pl
mający na celu przebłaganie; przepraszający
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) wyjednanie przebaczenia błaganiem
Wiktionary
(1.1) Ojcze Przedwieczny, ofiaruję Ci Ciało i Krew [...] Jezusa Chrystusa na przebłaganie za grzechy nasze i całego świata.
Wiktionary
czas. przebłagać, przebłagiwać, błagać
rzecz. przebłagiwanie
przym. przebłagany, przebłagiwany
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przebłagiwać)
(1.1) wyjednać przebaczenie błaganiem
Wiktionary
rzecz. przebłaganie n.
przym. przebłagany
czas. błagać, wybłagać, przebłagiwać
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przebłagać)
(1.1) niedokonany od|przebłagać.
Wiktionary
rzecz. przebłagiwanie n., przebłaganie n.
przym. przebłagiwany, przebłagany
czas. przebłagać, błagać
Wiktionary
rzadko: przebłyskiwać;
1. stawać się widocznym na chwilę;
2. pojawiać się w czyjejś świadomości nagle i na krótko;
3. błyskać spod czegoś
SJP.pl
przebłyskać;
1. stawać się widocznym na chwilę;
2. pojawiać się w czyjejś świadomości nagle i na krótko;
3. błyskać spod czegoś
SJP.pl
1. stać się widocznym na chwilę;
2. zaistnieć w czyjejś świadomości nagle i na krótko;
3. błysnąć spod czegoś
SJP.pl
gwarowo lub potocznie: przecież; dyć
SJP.pl
partykuła
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przecież
Wiktionary
(1.1) Przeca mówie.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk dyć
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przecedzać.
Wiktionary
czas. cedzić, przecedzać ndk.
rzecz. cedzak mrz.
Wiktionary
czasownik dokonany (ndk. przecedzać)
(1.1) przepuścić płyn przez sito, sączek itp. w celu oczyszczenia go lub oddzielenia części stałych
Wiktionary
(1.1) Mocne pragnienie najlepiej ukoisz następującym napojem: garść jęczmienia pogotuj z kwartą wody, przecedź, dolej cztery łyżki octu i dwie łyżki praśnego miodu.
Wiktionary
czas. przecedzać ndk., cedzić ndk.
rzecz. cedzak mrz.
Wiktionary
wprowadzenie niższej ceny niż poprzednia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hand. ekon. obniżenie ceny sprzedaży towaru
Wiktionary
Przecena ( discount) – obniżka ceny towaru lub usługi, który wcześniej był oferowany po wyższej cenie. Przecena może być skutkiem chęci szybszego pozbycia się towaru, który nie sprzedawał się dobrze po wyższej cenie, w celu uwolnienia miejsca w sklepie i magazynie na nowe towary lub z powodu stwierdzenia wad fabrycznych oferowanych produktów.
Wikipedia
(1.1) Amerykańskie indeksy zamknęły się wczoraj raczej niezdecydowanie po przecenie z poniedziałku.
Wiktionary
rzecz. cena ż., przecenianie n., wycenianie n., wycena ż., wycenienie n., bezcenność ż., cenienie n., docenianie n., docenienie n., cenówka ż., ocena ndk., ocenka ż., ocenianie n., ocenienie n., niedocenianie n., niedocenienie n., cennik m., drogocenność ż.
:: zdrobn. przecenka ż.
czas. cenić ndk., wyceniać ndk., wycenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk., oceniać ndk., ocenić dk., doceniać ndk., docenić dk., nie doceniać ndk., nie docenić dk.
przym. cenny, cenowy, przecenowy, ocenny, wycenowy, bezcenny, nieoceniony, cennikowy, drogocenny
przysł. bezcennie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeceniać.
Wiktionary
(1.1) Jego cechą charakterystyczną było przecenianie przedsiębiorstw, które prowadziły działalność w Internecie, bądź zamierzały ją rozpocząć.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡sɛ̃ˈɲä̃ɲɛ, AS: pšecẽńä̃ńe
Wiktionary
czas. przeceniać
rzecz. przecena ż.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przecenić)
(1.1) obniżać cenę towaru
(1.2) zbyt wysoko oceniać, cenić sobie coś lub kogoś
Wiktionary
(1.2) Zofia zwykle przeceniała swoje możliwości i w rezultacie często przegrywała z kretesem.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡sɛ̃ɲät͡ɕ, AS: pšecẽńäć
Wiktionary
rzecz. przecenianie n., cennik mrz., przecena ż., cena ż.
czas. cenić
przym. cenowy
przysł. cenowo
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przeceniać)
(1.1) dokonany od|przeceniać.
Wiktionary
(1.1) Te próby drążenia przeszłości trudno przecenić, chociaż sądzę, że właściwie ocenione zostaną dopiero w przyszłości.
(1.1) Krótką suknię przeceniono aż o sto złotych, aktualnie kosztuje 298 zł.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡sɛ̃ɲit͡ɕ, AS: pšecẽńić
Wiktionary
rzecz. przecena ż., cena ż., cennik mrz.
przym. cenowy
przysł. cenowo
Wiktionary
→ przecena
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z przeceną, dotyczący przeceny
Wiktionary
rzecz. przecena ż.
Wiktionary
środowiskowo: ustawić oś obrotu koła rowerowego przez naciąganie i luzowanie szprych
SJP.pl
środowiskowo: ustawiać oś obrotu koła rowerowego przez naciąganie i luzowanie szprych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chodzenie dla relaksu, wypoczynku
Wiktionary
Przechadzka (ros. "Прогулка", "Progulka") – rosyjski melodramat z 2003 roku w reżyserii Aleksieja Uczitiela.
Wikipedia
(1.1) Pójdziesz z nami na przechadzkę po kolacji?
Wiktionary
rzecz. przechodni mos., przechodka ż., przejściówka ż., przejściowość ż., przechodniość ż., przechodzień m., przechodzenie n., przejście n.
czas. przejść dk., przechodzić ndk., przechadzać się ndk.
przym. przejściowy, przechodni
przysł. przejściowo
Wiktionary
(1.1) spacer, przejście się
Wiktionary
1. zmieniać komuś charakteryzację;
2. przecharakteryzowywać się - zmieniać sobie charakteryzację
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) śrpol. osłabiony, zmęczony
Wiktionary
1. człowiek chytry, przebiegły; spryciarz, krętacz, obłudnik;
2. człowiek lubiący się sprzeczać; przekora
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński
(1.1) daw. krętacz, szachraj
(1.2) daw. kłótnik
Wiktionary
(1.1) Kruk z kawałem sera w dziobie / na gałęzi usiadł sobie; / a pod drzewem lis przechera / chciwie na gałąź spoziera.
Wiktionary
przym. przecherny
rzecz. przecherność ż., przecherstwo n.
Wiktionary
(1.1) oszust, szelma
Wiktionary
potocznie: kiepski, nieudany, np. przechlapany dzień
SJP.pl
potocznie: kiepski, nieudany, np. przechlapany dzień
SJP.pl
1. wydawać pieniądze na pijaństwo;
2. spędzać pewien czas na piciu alkoholu
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
wieś w Polsce
SJP.pl
Przechlewo (niem. "Prechlau, kaszub. Przechlewò") – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Przechlewo, przy trasie linii kolejowej nr 413. Ma status sołectwa.
Wikipedia
przymiotnik od: Przechlewo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) archit. rzad. pot. przejście między kamienicami z jednej ulicy na drugą
(1.2) wulg. przest. prostytutka
Wiktionary
(1.1) Można było wejść do bramy z jednej ulicy poprzez podwórka, zaułki, korzystając z komórek, betonowych śmietników (wtedy nie było kubłów na śmieci), a wyjść na inną. Takich przechodek było mnóstwo
Wiktionary
rzecz. przechodni mos., przejście n., przechodzenie n., chodzenie n., chadzanie n., przechadzanie n., przechodzień m., przechodniość ż., chodnik m., chodak m., wychodzenie n., wychodek m., przechadzka ż., chodzony m.
czas. chodzić ndk., chadzać ndk., przechodzić ndk., przechadzać ndk., przejść dk., wychodzić ndk.
przym. przechodni, chodnikowy
Wiktionary
(1.1) gwara. ścionka, sionka
Wiktionary
osoba idąca ulicą, chodnikiem
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, przez który się przechodzi
(1.2) otrzymywany kolejno przez różne osoby
(1.3) mający nie trwać stale; taki, który się zakończy
(1.4) będący etapem pewnego procesu między jego początkiem a końcem
(1.5) wędrujący z jednego miejsca w inne, niemający stałego miejsca pobytu
(1.6) przest. mający przebywać tymczasowo w jakimś miejscu
(1.7) gram. o czasowniku: posiadający formy strony biernej
(1.8) mat. log. o relacji: taki, że jeśli zachodzi dla pary (x,y) oraz pary (y,z), to zachodzi również dla pary (x,z)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) przest. osoba idąca chodnikiem lub ulicą
forma rzeczownika.
(3.1) D. i B. lm. od przechodzień
forma przymiotnika.
(4.1) M. i W. lm. mos. od przechodny
Wiktionary
(1.1) Pokój, owszem, jest, ale przechodni i wspólny z gospodarzami.
(1.2) Jak zapowiadają organizatorzy comiesięcznych rozgrywek w tenisie stołowym zwycięzcy poszczególnych turniejów otrzymają puchary, które będą miały charakter pucharów przechodnich.
(1.3) Od przewagi wiatrów jednych i drugich zależy przechodni stan pogody […]
(1.4) […] te łączenia się, jako z natury lub zamiaru przechodnie i przygotowawcze do doskonałego narodowego zlania się, nie przedstawiają dokładnego wzoru federacji we właściwym znaczeniu
(1.7) W języku angielskim niektóre czasowniki mogą być przechodnie lub nieprzechodnie – wszystko zależy od tego, co chcemy przekazać.
(1.8) Nie jest przechodni stosunek ojcostwa, bo jeśli Adam jest ojcem Bolesława, a Bolesław ojcem Czesława, to na pewno nieprawda, że Adam jest ojcem Czesława.
(2.1) Przed kościołem Ś. Jana w Warszawie siedziało dwóch żebraków; ich wiek i kalectwo wzbudzały litość w przechodnich.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈxɔdʲɲi, AS: pšeχodʹńi
Wiktionary
rzecz. przechodzenie n., przechodka ż., przechadzka ż., przechód ż., przechodniość ż., przejście n., przechodzień m.
czas. przechadzać się, przechodzić ndk., przejść dk.
Wiktionary
(1.3) przejściowy
(1.4) przejściowy
(1.6) neutr. wędrowny
(1.7) tranzytywny
(1.8) tranzytywny
(2.1) neutr. przechodzień
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przechodnie
(1.2) gram. cecha czasownika przechodniego;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. przechodni mos., przechodka ż., przechodzień m., przejściowość ż., przejściówka ż., przechodzenie n., przejście n., przechadzka ż.
czas. przechadzać się, przechodzić ndk., przejść dk.
przym. przechodni, przejściowy
przysł. przejściowo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przechodzić.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pšeχoʒẽńe
Wiktionary
rzecz. przechodni mos., przechodka ż., przejściówka ż., przejściowość ż., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzień m., przejście n.
czas. przejść dk., przechodzić ndk., przechadzać się ndk.
przym. przejściowy, przechodni
przysł. przejściowo
Wiktionary
osoba idąca ulicą, chodnikiem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba idąca ulicą lub chodnikiem
Wiktionary
(1.1) Samochód potrącił przechodnia na przejściu dla pieszych.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈxɔd͡ʑɛ̇̃ɲ, AS: pšeχoʒ́ė̃ń
Wiktionary
rzecz. przechodni mos., przechodka ż., przechadzka ż., przechodniość ż., przechodzenie n., przejście n., przejściówka ż.
czas. przechodzić ndk., przejść dk., przechadzać się ndk.
przym. przechodzony, przechodni
Wiktionary
(1.1) przest. przechodni
Wiktionary
spędzić pewien czas na chodzeniu
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przejść)
(1.1) przebywać jakąś drogę
(1.2) przekraczać coś w poprzek
(1.3) mijać określone obiekty
(1.4) minąć w czasie, stawać się przeszłością
(1.5) być przekazywanym, krążyć między obiektami lub osobami
(1.6) przeżywać coś
(1.7) przedostawać się, przenikać przez coś
(1.8) zmieniać system, w jakim się coś robi (zwykle w formie dokonanej)
(1.9) zmieniać stan
(1.10) o propozycji: zostać zatwierdzoną
(1.11) o linii, szosie, szlaku: znajdować się
Wiktionary
(1.1) Co dwa dni przechodzę dziesięć kilometrów.
(1.1) Burzowe chmury przechodzą nad miastem.
(1.2) Dzieci przechodzą przez jezdnię po pasach.
(1.3) Idąc do szkoły, przechodzę obok kawiarni i kwiaciarni.
(1.4) Powoli przechodzi mi przeziębienie.
(1.5) Mój zeszyt przechodził z rąk do rąk.
(1.6) Marcin przechodzi ciężką chorobę.
(1.7) Światło przechodzi przez szklaną elektrodę.
(1.8) Mieszkańcy ziem polskich przeszli od gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej do czynszowej w XIX wieku.
(1.8) Wczoraj przeszedłem na nowszą wersję oprogramowania.
(1.9) Woda pod wpływem ciepła przechodzi w postać pary wodnej.
(1.10) Ustawa przechodzi większością głosów.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: pšeχoʒ́ić
Wiktionary
rzecz. przechodni mos., przechodka ż., przejściówka ż., przejściowość ż., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzień m., przechodzenie n., przejście n.
czas. przejść dk., przechadzać się ndk.
przym. przejściowy, przechodni
przysł. przejściowo
partyk. przeszło
Wiktionary
(1.1) kursować, przejechać, przesunąć
(1.3) mijać, omijać
(1.4) upływać
Wiktionary
spędzić pewien czas na chodzeniu
SJP.pl
budynek lub pomieszczenie do przechowywania czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pomieszczenie służące do przechowywania przedmiotów, np. bagażów podróżujących
Wiktionary
Zobacz też: Przechowalnia – powieść Kazimierza Orłosia.
Łódzka Piwnica Artystyczna „Przechowalnia” – scena artystyczna (m.in. kabaretowa) w Łodzi, założona w 1995 roku, była to wtedy jedyna scena kabaretu literackiego w Polsce, oprócz krakowskiej Piwnicy pod Baranami. Jest prowadzona przez małżeństwo Andrzeja Poniedzielskiego i Elżbietę Adamiak.
Wikipedia
rzecz. przechowywanie n., przechowanie n.
czas. przechowywać ndk., przechować dk.
Wiktionary
dział przemysłu spożywczego zajmujący się przechowywaniem płodów rolnych
SJP.pl
związany z przechowywaniem, dotyczący przechowalnictwa
SJP.pl
specjalista w zakresie przechowywania żywności
SJP.pl
okres, w ciągu którego żywność zachowuje określone właściwości
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przechowalne
Wiktionary
przym. przechowalny
Wiktionary
osoba przyjmująca coś na przechowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przechowywać.
Wiktionary
(1.1) Siew jesienny daje przeważnie obfite wschody i silniejsze siewki oraz uwalnia od potrzeby przechowywania nasion.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛxɔvɨˈvãɲɛ, AS: pšeχovyvãńe
Wiktionary
czas. przechowywać ndk., przechować dk.
rzecz. przechowanie n., przechowalnia ż.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przechować)
(1.1) chować coś przed zniknięciem, zginięciem lub zepsuciem w jakimś miejscu
(1.2) trzymać kogoś w ukryciu
(1.3) chronić coś przed zapomnieniem
Wiktionary
(1.1) W tej skrzyni należy przechowywać narzędzia.
(1.2) Muszę przechowywać ciebie na strychu.
(1.3) To zdjęcie będę przechowywać w albumie.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛxɔˈvɨvat͡ɕ, AS: pšeχovyvać
Wiktionary
czas. przechować, chować
przym. przechowywany, chowany
rzecz. przechowalnia ż., chowany mrz., przechowywanie, chowanie
Wiktionary
(1.1) magazynować, składować, przetrzymywać
Wiktionary
dawniej o ochrypłym okrzyku: przebrzmiewać
SJP.pl
1. ochrzcić kogoś w nowym obrządku;
2. nadać czemuś inną nazwę, zmienić komuś imię lub nazwisko
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)
(1.1) pot. zmienić komuś lub czemuś imię lub nazwę
czasownik zwrotny dokonany przechrzcić się (ndk. brak)
(2.1) pot. zmienić swoje imię lub przydomek
(2.2) rel. zmienić swój obrządek / wyznanie
Wiktionary
rzecz. chrześnica ż., chrześniak mos., chrześniaczka ż., chrześcijaństwo n., chrzestny mos., przechrzczenie n., przechrzta m., ochrzczenie n., chrzciciel mos., chrzciny nmos., chrzczenie n., chrzest mrz., chrzestna ż.
czas. ochrzcić dk., chrzcić ndk.
przym. chrzcielny, chrzestny
Wiktionary
dawniej: mężczyzna, który zmienił wiarę, neofita
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. ktoś, kto zmienił wyznanie (zwł. na katolicyzm)
Wiktionary
(1.1) Chór Przechrztów odpowiada mu, iż jedynym ich Panem jest Jehowa, że nie ma dla nich innego Boga.
Wiktionary
rzecz. chrześnica ż., ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.
czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.
przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny
Wiktionary
(1.1) konwertyta, wychrzta, marran, maran
Wiktionary
wulgarnie: ktoś wyjątkowo sprytny, wybitny, imponujący (używane ironicznie lub z przesadą)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) wulg. ktoś o zadziwiających umiejętnościach lub zadziwiający zachowaniem
Wiktionary
(1.1) O kurwa, przechuj! Widziałeś jak okiwał tych obrońców?
(1.1) Ten gość jest dla mnie totalnym przechujem, na polu minus dziesięć stopni, a ten dalej chodzi do szkoły bez kurtki i mówi, że go to pierdoli.
(1.1) Jan Paweł II to był przechuj.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛxuj, AS: pšeχui ̯
Wiktionary
rzecz. chuj mzw./mos.
wykrz. chuj
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przechwalać.
Wiktionary
rzecz. przechwałka ż.
czas. przechwalać ndk.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przechwalić)
(1.1) pot. chwalić przesadnie; wyolbrzymiać zalety
czasownik zwrotny niedokonany przechwalać się
(2.1) chwalić się przesadnie
Wiktionary
rzecz. przechwalanie n., przechwałka ż.
czas. chwalić
Wiktionary
dawniej: przechwałka
SJP.pl
1. w niektórych grach zespołowych: przechwycenie piłki zawodnikowi przeciwnej drużyny;
2. wykrycie nieprzyjacielskiego obiektu latającego w celu zaatakowania go i zniszczenia;
3. miara oddziaływania określonej elektrody X w stosunku do innej elektrody Y na pole elektryczne w pobliżu elektrody Z
SJP.pl
Przechwyt – w koszykówce jest zapisywany wtedy, gdy aktywna, agresywna postawa gracza lub graczy obrony powoduje wejście w posiadanie żywej piłki przez zespół broniący. Przechwyt jest niemal zawsze połączony ze stratą (posiadania piłki) zespołu ataku, przy czym nie każda strata piłki jest skutkiem przechwytu: są to tak zwane błędy niewymuszone. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy gracz zespołu wygrywa rzut sędziowski na początku (pierwszej kwarty) meczu.
Wikipedia
element lub mechanizm służący do wychwytywania lub zatrzymywania czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przechwytywać.
Wiktionary
czas. przechwytywać ndk.
rzecz. schwytanie n.
Wiktionary
miejsce na zboczu góry; pochyłość
SJP.pl
czasownik
(1.1) powodować, że coś bardziej się pochyla
czasownik zwrotny przechylać się
(2.1) być bardziej pochylonym
Wiktionary
(2.1) Z czasem przeniósł się do Microsoftu w stanie Seattle, gdzie mieszka obecnie z dwoma kotami i przechylającą się górą książek.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przechylić.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛxɨˈlɛ̃ɲɛ, AS: pšeχylẽńe
Wiktionary
czas. przechylić
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przechylać)
(1.1) dokonany od|przechylać.
czasownik zwrotny dokonany przechylić się (ndk. przechylać się)
(2.1) dokonany od|przechylać się.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈxɨlʲit͡ɕ, AS: pšeχylʹić
Wiktionary
rzecz. przechylenie n.
Wiktionary
odchylenie statku lub samolotu od położenia normalnego przy ruchu dookoła osi wzdłużnej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) odchylenie się budowli lub jej elementu
(1.2) odchylenie się pojazdu, statku, samolotu itp. od ich naturalnego położenia
(1.3) przesadne skłonienie się
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛxɨw, AS: pšeχyu̯
Wiktionary
przym. przechyłowy
Wiktionary
przechylenie toru do wewnątrz na odcinku łukowym przez ułożenie szyn toru zewnętrznego na nieco wyższym poziomie
SJP.pl
przyrząd do określania kąta przechyłu czegoś
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
dawniej: przechowanie
SJP.pl
dawniej: przeczyszczać, uprzątać
SJP.pl
1. wielokrotnie uderzyć batem, rózgą;
2. środowiskowo: przejechać jakąś trasę w sposób szkodliwy dla samochodu
SJP.pl
ekspresywnie: przecież; wszakże
SJP.pl
partykuła
(1.1) daw./przest. przecież
forma czasownika.
(2.1) 2. os. lm. oznajm. ter. od: przeć
Wiktionary
(1.1) Czemu panowie mnie zatrzymują? Przecie mówię, że nic nie zrobiłem.
(1.1) Sam Witołd, chociaż go piszą wielkim kniaziem, rządzi przecie Litwą z ramienia Jagiełły i jest tylko wielkorządcą, zasługa więc spadnie na króla.
Wiktionary
(1.1) przecież, gwara. przeca
Wiktionary
taki, który przeciekł (przecieknął); przeciekły, przecieknięty
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność
(1.2) miejsce, w którym następuje wypływ cieczy lub uchodzenie gazu
(1.3) przen. niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛt͡ɕɛk, AS: pšećek
Wiktionary
rzecz. przeciekanie n., przecieknięcie n., ciek m.
czas. przeciekać, przeciec
przym. przeciekowy, ciekły
Wiktionary
(1.1) wyciek
(1.2) wyciek
Wiktionary
potocznie: bardzo ciekawy
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przeciec, przecieknąć)
(1.1) przepuszczać ciecz z powodu nieszczelności
(1.2) cieknąc, przenikać przez coś
(1.3) wydostawać się mimo zakazu; być nieoficjalnie ujawnianym
Wiktionary
(1.1) Okazało się, że to trzydziesty drugi zbiornik przeciekał.
(1.1) Problemem był dach biblioteki, co prawda nowiuteńki, ale jak się okazało wadliwy, bo przeciekający.
Wiktionary
rzecz. przeciek mrz., przeciekanie n.
przym. ciekły
Wiktionary
(1.1) zaciekać
(1.2) ciec, zaciekać
(1.3) wyciekać
Wiktionary
taki, który przeciekł; przecieczony, przeciekły
SJP.pl
taki, który przeciekł; przecieczony, przecieknięty
SJP.pl
gęsta masa otrzymana z przetartych owoców, warzyw lub innego pożywienia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) spoż. gęsta, półpłynna masa uzyskana z roztartych produktów, np. warzyw, owoców, ziaren
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛt͡ɕɛr, AS: pšećer
Wiktionary
rzecz. przecieranie n., przetarcie n., przecierka ż.
:: zdrobn. przecierek m.
czas. przetrzeć, przecierać
przym. przecierowy
Wiktionary
(1.1) purée
Wiktionary
1. przyrząd z sitem, przez które przeciska się składniki spożywcze i surowce; przecierak;
2. narzędzie do usuwania brudu i wilgoci z lufy; przecierak;
3. osoba robiąca coś jako pierwsza, będąca pionierem w jakiejś dziedzinie, np. przecieracz szlaków;
4. model urządzenia będący wzorem dla następnych urządzeń;
5. środowiskowo: osoba, która przebywa trasę wyścigu jako pierwsza, by przygotować ją dla zawodników;
6. część kombajnu do usuwania z roślin nadmiaru ziemi
SJP.pl
1. narzędzie do przecierania owoców i warzyw w celu uzyskania jednolitej masy; przecieracz, przecierak;
2. narzędzie do wygładzania ścian, podłóg, sufitów itp.
SJP.pl
1. przyrząd z sitem, przez które przeciska się składniki spożywcze i surowce; przecieracz;
2. kluska ze startych ziemniaków, jaj i mąki;
3. stalowa listwa z ostrym brzegiem do zgarniania farby w procesie drukowania; ścierak, rakla, rakiel;
4. narzędzie do usuwania brudu i wilgoci z lufy; przecieracz;
5. środowiskowo: pojazd, którym jedzie się trasą wyścigu, by przygotować ją dla zawodników
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przecierać.
Wiktionary
czas. przecierać
rzecz. przecier mrz.
Wiktionary
przecierka;
1. potrawa w postaci półpłynnej masy powstałej z przetartych owoców lub warzyw;
2. ozdoba powstała poprzez pocieranie powierzchni danego przedmiotu w celu usunięcia jego wierzchniej warstwy
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. przetrzeć)
(1.1) ścierać z grubsza wierzchnią warstwę czegoś papierem ściernym
(1.2) usuwać zanieczyszczenia trąc szmatką
(1.3) robić przecier, rozcierając warzywa lub owoce
(1.4) ciąć kłodę na deski
czasownik zwrotny niedokonany przecierać się
(2.1) być przecieranym (1.3-4)
(2.2) o niebie: rozchmurzać się
Wiktionary
(1.2) Chłopak znalazł więc jakąś serwetkę, piorunem zwilżył ją wodą mineralną i zaczął przecierać sukienkę.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕɛrat͡ɕ, AS: pšećerać
Wiktionary
rzecz. przecier m., przecierka ż., przecieranie n., przetarcie n.
czas. przetrzeć dk., trzeć ndk.
Wiktionary
1. potrawa w postaci półpłynnej masy powstałej z przetartych owoców lub warzyw; przecieranka;
2. ozdoba powstała poprzez pocieranie powierzchni danego przedmiotu w celu usunięcia jego wierzchniej warstwy; przecieranka;
3. usuwanie wierzchniej warstwy przedmiotów poprzez pocieranie;
4. uszkodzenie powierzchni w wyniku obtarcia o coś; obcierka, przycierka;
5. skutek uszkodzenia powierzchni w wyniku obtarcia o coś; obcierka, przycierka;
6. wyrównywanie powierzchni poprzez nałożenie cienkiej warstwy jakiejś substancji;
7. cienka warstwa substancji, którą wyrównano jakąś powierzchnię;
8. wcierka;
a) tworzenie szkicu przedmiotu poprzez położenie na nim kartki i zamazanie jej ołówkiem;
b) szkic przedmiotu utworzony w ten sposób
SJP.pl
1. potrawa w postaci półpłynnej masy powstałej z przetartych owoców lub warzyw; przecieranka;
2. ozdoba powstała poprzez pocieranie powierzchni danego przedmiotu w celu usunięcia jego wierzchniej warstwy; przecieranka;
3. usuwanie wierzchniej warstwy przedmiotów poprzez pocieranie;
4. uszkodzenie powierzchni w wyniku obtarcia o coś; obcierka, przycierka;
5. skutek uszkodzenia powierzchni w wyniku obtarcia o coś; obcierka, przycierka;
6. wyrównywanie powierzchni poprzez nałożenie cienkiej warstwy jakiejś substancji;
7. cienka warstwa substancji, którą wyrównano jakąś powierzchnię;
8. wcierka;
a) tworzenie szkicu przedmiotu poprzez położenie na nim kartki i zamazanie jej ołówkiem;
b) szkic przedmiotu utworzony w ten sposób
SJP.pl
Przecieszyn – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Brzeszcze.
Wikipedia
partykuła
(1.1) …mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podważyć jej prawdziwość, słuszność
Wiktionary
(1.1) Ale słyszę, naprawdę słyszę rytm, a rymy same do mnie przybiegają. Mama się dziwi: przecież takie niemuzykalne dziecko!
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛt͡ɕɛʃ, AS: pšećeš
Wiktionary
(1.1) daw./przest. przecie; gw. Górny Śląsk przeca, gw. Śląsk Cieszyński szak
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. przyrząd kowalski uderzany młotem podczas kucia, służący do nacinania bądź rozcięcia rozgrzanego metalu
(1.2) techn. przyrząd ślusarski o utwardzonym ostrzu do kształtowania na zimno
(1.3) techn. odmiana noża tokarskiego używana do cięcia prętów
(1.4) bud. narzędzie do wykuwania zagłębień w murze i kruszenia litych materiałów budowlanych
Wiktionary
Pr
Wikipedia
IPA: pʃɛˈt͡ɕĩnak, AS: pšećĩnak
Wiktionary
rzecz. przecinek m., przecinka ż., przecinarka ż., przecinacz m., przecinalnia ż., przecinanie n., przecięcie n.
czas. przecinać ndk., przeciąć dk.
Wiktionary
(1.4) reg. pozn. majsel, kraków|majzel., gw. Górny Śląsk majzel
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przecinać.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕĩˈnãɲɛ, AS: pšećĩnãńe
Wiktionary
czas. przecinać, przeciąć
rzecz. przecięcie n., przecinak mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) urządzenie do przecinania
Wiktionary
rzecz. przecinak mrz.
przym. tnący
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przeciąć)
(1.1) dzielić na części ostrym narzędziem
(1.2) przerywać ciągłość jakiejś powierzchni
(1.3) o linii, drodze: przebiegać w poprzek
(1.4) gwałtownie kończyć (np. dyskusję, ciszę)
(1.5) uznawać zakład za zawarty, przez symboliczne "przecięcie" przez świadka połączonych dłoni osób zakładających się
czasownik zwrotny niedokonany przecinać się (dk. przeciąć się)
(2.1) o drogach, trasach, szlakach, liniach, itp.: krzyżować się
Wiktionary
(1.1) Błyskawicznie Matfiej przecina postronki, obaj z Prokopem odrąbują dyszel.
(1.3) Potok przecinał nam jeszcze dwukrotnie drogę, bo płynął zygzakiem.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕĩnat͡ɕ, AS: pšećĩnać
Wiktionary
rzecz. przecinak m., przecinka ż., przecięcie n., przecinanie n., przecinek m.
czas. ciąć ndk., przeciąć dk.
Wiktionary
",":
1. znak interpunkcyjny rozdzielający zdania, wyrażenia wtrącone, skostniałe zwroty, równoważniki zdań i człony zdania pojedynczego;
2. w ułamkach dziesiętnych: znak graficzny oddzielający całości od części dziesiętnych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;
(1.2) w niektórych krajach: znak separatora dziesiętnego
(1.3) pot. przekleństwo, wulgaryzm
Wiktionary
Przecinek – jeden z najczęściej używanych znaków interpunkcyjnych. Jego nazwa pochodzi od tego, że „przecina” on zdanie, czyli je rozdziela.
"Jestem ciekawa, co dzisiaj się wydarzy."
"Na geografii dowiedziałam się, że stolicą Portugalii jest Lizbona."
Wikipedia
(1.1) Nie zawsze przed słowem „że” stawiamy przecinek.
(1.2) Dane były zebrane z dokładnością dwóch miejsc po przecinku.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕĩnɛk, AS: pšećĩnek
Wiktionary
czas. przecinać ndk.
rzecz. przecinak mrz.
Wiktionary
(1.1) ,
(1.2) kropka
Wiktionary
droga powstała w lesie poprzez wycięcie drzew
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) droga w lesie powstała wskutek wycięcia drzew i krzewów
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. przecinak mrz.
czas. przecinać, ciąć
Wiktionary
stawiać przecinki, oddzielać przecinkami
SJP.pl
podobny do przecinka, przypominający kształtem łukowo wygiętą kreskę
SJP.pl
stawiać przecinki, oddzielać przecinkami
SJP.pl
owad z rodziny tarczników, szkodnik drzew i krzewów owocowych; skorupik jabłoniowy
SJP.pl
stosowanie w pisanym tekście zbyt wielu przecinków
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. siostra pradziadka
Wiktionary
(1.1) starsza ciotka
Wiktionary
1. w budownictwie: wbicie rury w ziemię i oczyszczenie jej za pomocą sprężonego powietrza;
2. dawniej: przeciskanie, przeciśnięcie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeciskać.
Wiktionary
czas. przeciskać ndk.
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) przesuwać, przekładać coś poprzez coś innego (najczęściej ciasnego, zwartego)
czasownik zwrotny niedokonany przeciskać się
(2.1) z trudem przedostawać się przez jakieś wąskie miejsce
Wiktionary
(2.1) Zacząłem się przeciskać między fotelami.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕiskat͡ɕ, AS: pšećiskać
Wiktionary
czas. przecisnąć
rzecz. przeciskanie n.
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przeciskać)
(1.1) dokonany od|przeciskać.
czasownik zwrotny przecisnąć się
(2.1) dokonany od|przeciskać się.
Wiktionary
(2.1) Drugi ratownik przecisnął się obok Brodziaka i w chwili, gdy końcówka noszy znalazła się przy drzwiach, zwolnił jakiś zaczep i podobny stelaż z kółkami opadł na dół, stabilizując wózek.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕisnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšećisnõńć
Wiktionary
czas. przeciskać
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik od: Przeciszów
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, nazwa własna
(1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie małopolskim;
Wiktionary
Pr
Wikipedia
przyimek
(1.1) … używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem
(1.2) … używany do określenia celu działania czegoś
(1.3) … używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem
Wiktionary
(1.1) Walczyli przeciw najeźdźcom.
(1.1) Tenisista grał przeciw wielu znanym zawodnikom.
(1.2) Lekarz zalecił zastrzyk przeciw tężcowi.
(1.3) Jestem przeciw uznaniu pana wniosku.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛt͡ɕif, AS: pšećif
Wiktionary
przyim. naprzeciw
przym. przeciwny
rzecz. przeciwieństwo, przeciwnik, przeciwniczka, przeciwność, sprzeciw
przysł. naprzeciw
Wiktionary
(1) = przeciwko
(1.1) z
(1.2) na, wobec
Wiktionary
przedrostek
(1.1) …łączący się zwykle z rzeczownikami, przymiotnikami lub imiesłowami, tworzący wyrazy związane z walką z czymś lub cel działania, także wyrazy o cechach przeciwnych do wyrazu źródłowego
Wiktionary
(1.1) przeciwdziałać, przeciwdziedzina, przeciwlotniczy, przeciwpancerny, przeciwpożarowy, przeciwstawiać, przeciwtężcowy, przeciwwaga, przeciwzmarszczkowy
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛt͡ɕif, AS: pšećif
Wiktionary
(1.1) anty-
Wiktionary
nurt w badaniach historycznych skupiający się na opisywaniu mechanizmów historycznych z perspektywy zwykłego człowieka lub grup społecznych; przeciwhistoria
SJP.pl
[czytaj: przeciwejtsowy lub przeciwejcsowy] zwalczający AIDS; antyaidsowy
SJP.pl
wykorzystywany do tłumienia dźwięków; antyakustyczny, przeciwdźwiękowy, przeciwhałasowy, antyhałasowy
SJP.pl
zapobiegający alergii; antyalergiczny, antyuczuleniowy, przeciwuczuleniowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. przeciwdziałający alergii
Wiktionary
(1.1) Skończyły mi się leki przeciwalergiczne.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ, AS: pšećivalerʹǵičny
Wiktionary
przysł. przeciwalergicznie
Wiktionary
(1.1) antyalergiczny
Wiktionary
skierowany przeciw alkoholizmowi; antyalkoholowy
SJP.pl
stosowany w leczeniu anginy, zapobiegający anginie
SJP.pl
służący do walki z artylerią
SJP.pl
stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw astmie, stosowany przeciw astmie
Wiktionary
(1.1) W pokładowej apteczce są zarówno zwykłe aspiryny, jak i silne leki nasercowe, przeciwastmatyczne, cukrzycowe, a nawet odtrutki narkotyczne.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivastmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: pšećivastmatyčny
Wiktionary
w wojsku: przejście od walki obronnej do zaczepnej; kontratak, przeciwnatarcie, kontrnatarcie, przeciwuderzenie, kontruderzenie
SJP.pl
zabezpieczający przed bronią atomową; antyatomowy, antynuklearny, przeciwjądrowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) chroniący przed niekorzystnym działaniem promieniotwórczości, zwłaszcza broni atomowej
Wiktionary
(1.1) […] w Pleasant Hills w USA zakończono budowę pierwszego domu ze schronem przeciwatomowym. Schron mógł mieścić 4 osoby, posiadał specjalną spiżarnię, toalety, liczniki Geigera, gaśnice, radio i zestaw pierwszej pomocy.
Wiktionary
przysł. przeciwatomowo
rzecz. przeciwatomowość ż.
Wiktionary
zapobiegający awarii, uszkodzeniu
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób zapobiegający rozwojowi bakterii
Wiktionary
przym. przeciwbakteryjny
Wiktionary
chroniący przed bakteriami, zwalczający bakterie; antybakteryjny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw bakteriom, używany przy leczeniu chorób powodowanych przez bakterie, zapobiegający bakteriom
Wiktionary
(1.1) Fenol był jednym z najwcześniej stosowanych środków przeciwbakteryjnych.
(1.1) Skrzyp polny jest rośliną o działaniu moczopędnym, przeciwkrwotocznym, przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym i redukującym obrzęki.
(1.1) Mechanizm przeciwbakteryjnego działania parabenów nie został do końca wyjaśniony.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivbaktɛˈrɨjnɨ, AS: pšećivbakteryi ̯ny
Wiktionary
przysł. przeciwbakteryjnie
Wiktionary
(1.1) antybakteryjny, bakteriobójczy
Wiktionary
zapobiegający biegunce, leczący biegunkę
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw biegunce, używany przy leczeniu biegunki, zapobiegający biegunce
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivbʲjɛɡũŋˈkɔvɨ, AS: pšećivbʹi ̯egũŋkovy
Wiktionary
przysł. przeciwbiegunkowo
Wiktionary
1. poruszanie się w dwóch przeciwnych kierunkach;
2. przeciwstawność, sprzeczność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przeciwbieżne
Wiktionary
przym. przeciwbieżny
Wiktionary
1. poruszający się w dwóch przeciwnych kierunkach; wykorzystujący taki ruch jako podstawę działania;
2. przeciwstawny, sprzeczny
SJP.pl
obszar światła zodiakalnego w punkcie ekliptyki leżącym naprzeciwko Słońca, o większej jasności powierzchniowej niż sąsiednie obszary
SJP.pl
Przeciwblask – obszar światła zodiakalnego w punkcie ekliptyki przeciwległym Słońcu, o jasności powierzchniowej większej niż jasność sąsiednich obszarów.
Wikipedia
antybodziec;
1. bodziec przeciwdziałający innemu bodźcowi;
2. czynnik o działaniu hamującym, powstrzymującym
SJP.pl
chroniący przed burzą
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób przeciwbólowy; tak, że ból jest redukowany lub eliminowany
Wiktionary
(1.1) Już nasi przodkowie zauważyli, że wywar z kory działa przeciwgorączkowo i przeciwbólowo.
Wiktionary
przym. przeciwbólowy
Wiktionary
uśmierzający, łagodzący ból, pomocny w leczeniu bólu; analgetyczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zwalczający ból
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivbuˈlɔvɨ, AS: pšećivbulovy
Wiktionary
przysł. przeciwbólowo
przym. bólowy
Wiktionary
(1.1) analgetyczny
Wiktionary
zapobiegający błonicy, leczący błonicę; przeciwdyfterytowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw błonicy, używany przy leczeniu błonicy, zapobiegający błonicy
Wiktionary
(1.1) Operatorom podano profilaktycznie, tuż przed zabiegiem, końską antytoksynę przeciwbłoniczą.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivbwɔ̃ˈɲit͡ʃɨ, AS: pšećivbu̯õńičy
Wiktionary
przysł. przeciwbłoniczo
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) występujący przeciwko carowi, sprzeciwiający się rządom cara
Wiktionary
(1.1) antycarski
Wiktionary
przeciwdziałający powstawaniu cellulitu, likwidujący cellulit; antycellulitowy, antycellulitisowy
SJP.pl
1. chroniący przed bronią chemiczną;
2. występujący przeciw wytwarzaniu lub używaniu broni chemicznej, np. protesty przeciwchemiczne
SJP.pl
zapobiegający cholerze, leczący cholerę
SJP.pl
zapobiegający nadmiarowi cholesterolu w tkankach; antycholesterolowy
SJP.pl
białko osocza wytwarzane przez limfocyty, broniące organizm przed atakującymi drobnoustrojami chorobotwórczymi; immunoglobulina, antyciało
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) med. specyficzne białko znajdujące się w organizmach kręgowców lub wytwarzane w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;
Wiktionary
Przeciwciało, "antyciało" (określenie bliskoznaczne: immunoglobulina) – rodzaj białka wydzielanego przez komórki plazmatyczne (czyli pobudzone limfocyty B) w przebiegu odpowiedzi odpornościowej typu humoralnego. Charakteryzuje się ono zdolnością do swoistego wiązania antygenów.
Wikipedia
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifʲˈt͡ɕawɔ, AS: pšećifʹćau̯o
Wiktionary
(1.1) immunoglobulina
Wiktionary
zapobiegający tarciu, powodujący zmniejszenie tarcia; antyfrykcyjny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) techn. mający ograniczyć lub zapobiec tarciu
Wiktionary
1. w lotnictwie: ciąg samolotu skierowany przeciwnie do kierunku ruchu w celu zmniejszenia jego prędkości;
2. w metalurgii: siła działająca przeciwnie do kierunku ciągnięcia obrabianego metalu
SJP.pl
zapobiegający zajściu w ciążę; antykoncepcyjny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. farm. zapobiegający zapłodnieniu
Wiktionary
przysł. przeciwciążowo
Wiktionary
obciążnik równoważący jednostronne obciążenie; przeciwwaga
SJP.pl
mały obciążnik równoważący jednostronne obciążenie
SJP.pl
siła działająca w kierunku przeciwnym jakiemuś ciśnieniu
SJP.pl
zapobiegający cukrzycy, leczący cukrzycę
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw cukrzycy, używany przy leczeniu cukrzycy, zapobiegający cukrzycy
Wiktionary
(1.1) Lekarz zalecił podawanie leków przeciwcukrzycowych.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕift͡sukʃɨˈt͡sɔvɨ, AS: pšećifcukšycovy
Wiktionary
przysł. przeciwcukrzycowo
Wiktionary
przeznaczony do niszczenia czołgów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie czołgu
Wiktionary
(1.1) Rakiety przeciwlotnicze i przeciwczołgowe, które produkujemy w Skarżysku, wytwarzane są tylko w kilku krajach.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕift͡ʃɔwˈɡɔvɨ, AS: pšećifčou̯govy
Wiktionary
przysł. przeciwczołgowo
Wiktionary
(1.1) przeciwpancerny
Wiktionary
stosowany przeciwko depresji, leczący depresję; antydepresyjny, psychodepresyjny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw depresji, używany przy leczeniu depresji, zapobiegający depresji
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivdɛprɛˈsɨjnɨ, AS: pšećivdepresyi ̯ny
Wiktionary
przysł. przeciwdepresyjnie
Wiktionary
(1.1) antydepresyjny
Wiktionary
stosowany przeciw wojskom desantowym
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) służący przeciwko desantowi, mający na celu zwalczanie desantu
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivdɛsãnˈtɔvɨ, AS: pšećivdesãntovy
Wiktionary
rzecz. desantowiec mos./mrz.
Wiktionary
chroniący przed deszczem, np. płaszcz przeciwdeszczowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) służący do ochrony przed deszczem
Wiktionary
(1.1) Idąc na całodniową wycieczkę w góry, zawsze zabieram ze sobą przeciwdeszczową kurtkę.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivdɛʃˈt͡ʃɔvɨ, AS: pšećivdeščovy
Wiktionary
przysł. przeciwdeszczowo
rzecz. deszczowiec mrz.
Wiktionary
dowód podważający domniemanie autentyczności lub zgodności z prawdą innego dowodu; kontrdowód
SJP.pl
zapobiegający drganiom
SJP.pl
zapobiegający drgawkom, leczący drgawki; antydrgawkowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) działający przeciw drgawkom, używany przy leczeniu drgawek, zapobiegający drgawkom
Wiktionary
(1.1) Po trzecie, dziecko wyjechało z Wołomina wydolne krążeniowo i oddechowo, nie wymagało intubacji. Natomiast przed wyjazdem otrzymało leki przeciwdrgawkowe, które powodują zwiotczenie.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivdrɡafˈkɔvɨ, AS: pšećivdrgafkovy
Wiktionary
przysł. przeciwdrgawkowo
czas. drgać
Wiktionary
zabijający komórki drobnoustrojów, hamujący wzrost komórek drobnoustrojów
SJP.pl
skierowany przeciwko dronom; antydronowy
SJP.pl
zapobiegający tyfusowi, stosowany przeciw tyfusowi; przeciwtyfusowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. działający przeciw durowi, używany przy leczeniu duru, zapobiegający durowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivduˈrɔvɨ, AS: pšećivdurovy
Wiktionary
przysł. przeciwdurowo
Wiktionary
zapobiegający dyfterytowi, leczący dyfteryt; przeciwbłoniczy
SJP.pl
chroniący przed dymem, zmniejszający wydzielanie dymu
SJP.pl
służący do walki z dywersją, skierowany przeciw dywersji
SJP.pl
siła wywierana przez dane ciało materialne na inne ciało zgodnie z trzecią zasadą dynamiki; reakcja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeciwdziałać.
Wiktionary
(1.1) Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym powoływanym przez burmistrza.
Wiktionary
czas. przeciwdziałać ndk.
Wiktionary
zapobiegać jakiemuś działaniu lub hamować jego rozwój
SJP.pl
czasownik
(1.1) przeciwstawiać jakieś działanie innemu działaniu
Wiktionary
(1.1) Endecja bardzo stanowczo przeciwdziałała strajkom rolnym, brała w obronę obszarników, natomiast głosiła, że wprowadzenie języka polskiego w gminie załagodzi od razu wszystkie bolączki wsi.
Wiktionary
rzecz. przeciwdziałanie n.
Wiktionary
w matematyce: zbiór wartości funkcji
SJP.pl
Przeciwdziedzina – dwuznaczne pojęcie matematyczne:
Za pomocą pojęcia przeciwdziedziny definiuje się szczególne rodzaje relacji dwuczłonowych, w tym szczególne rodzaje funkcji:
Wikipedia
wykorzystywany do tłumienia dźwięków; przeciwakustyczny, antyakustyczny, przeciwhałasowy, antyhałasowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) powstrzymujący dźwięk
Wiktionary
(1.1) Ojciec siedział w swoim kącie i na uszach miał słuchawki „Tonsilu”, pomagające przy dyskretnym oglądaniu telewizji. Tym razem jednak służyły mu one jako osłona przeciwdźwiękowa.
Wiktionary
przeciwdziałający epidemii
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zapobiegający, przeciwdziałający epidemiom
Wiktionary
zapobiegający epilepsji, leczący epilepsję; przeciwpadaczkowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw epilepsji, używany przy leczeniu epilepsji, zapobiegający epilepsji
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivɛpʲilɛpˈtɨt͡ʃnɨ, AS: pšećivepʹileptyčny
Wiktionary
przysł. przeciwepileptycznie
Wiktionary
(1.1) przeciwpadaczkowy
Wiktionary
1. zapobiegający erozji, chroniący przed erozją;
2. chroniący przed mechanicznym niszczeniem materiałów; antykorozyjny, przeciwkorozyjny, przeciwrdzewny
SJP.pl
zapobiegający erupcji, chroniący przed erupcją; przeciwwybuchowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów
Wiktionary
(1.1) antyfaszystowski
Wiktionary
przeciwciało wytwarzane przez organizm po wprowadzeniu do tkanek fermentu obcego gatunku
SJP.pl
zapobiegający fermentacji
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym
Wiktionary
(1.1) antyfeudalny
Wiktionary
chroniący przed trującymi gazami
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) chroniący przed trującymi gazami
Wiktionary
przysł. przeciwgazowo
rzecz. gaz mrz.
Wiktionary
zapobiegający gnilcowi, leczący gnilec
SJP.pl
zapobiegający gniciu, chroniący przed gniciem
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) w sposób przeciwgorączkowy; tak, że gorączka jest redukowana lub eliminowana
Wiktionary
(1.1) Już nasi przodkowie zauważyli, że wywar z kory działa przeciwgorączkowo i przeciwbólowo.
Wiktionary
przym. przeciwgorączkowy
Wiktionary
zapobiegający gorączce, leczący gorączkę
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) farm. działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce
Wiktionary
(1.1) W szpitalu dziecku podano leki przeciwgorączkowe i okłady z lodu.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivɡɔrɔ̃n͇t͡ʃˈkɔvɨ, AS: pšećivgorõṇčkovy
Wiktionary
przysł. przeciwgorączkowo
przym. przeciwgorączkowo
Wiktionary
stosowany przeciw gośćcowi, leczący gościec; przeciwreumatyczny, antyreumatyczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw gośćcowi, używany przy leczeniu gośćca, zapobiegający gośćcowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivɡɔɕt͡ɕˈt͡sɔvɨ, AS: pšećivgośćcovy
Wiktionary
przysł. przeciwgośćcowo
Wiktionary
(1.1) przeciwreumatyczny
Wiktionary
1. zapobiegający gruźlicy, leczący gruźlicę;
2. taki, w którym leczy się gruźlicę; ftyzjatryczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. działający przeciw gruźlicy, używany przy leczeniu gruźlicy, zapobiegający gruźlicy
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivɡruʑˈlʲit͡ʃɨ, AS: pšećivgruźlʹičy
Wiktionary
przysł. przeciwgruźliczo
Wiktionary
zwalczający grypę, zapobiegający grypie (np. szczepionka przeciwgrypowa); antygrypowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw grypie, używany przy leczeniu grypy, zapobiegający grypie
Wiktionary
(1.1) W aptekach o kilkanaście procent wzrasta sprzedaż leków przeciwgrypowych i na przeziębienie.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivɡrɨˈpɔvɨ, AS: pšećivgrypovy
Wiktionary
przysł. przeciwgrypowo
Wiktionary
(1.1) antygrypowy
Wiktionary
zapobiegający grzybicy; przeciwgrzybiczy, antygrzybiczny, antygrzybiczy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. farm. zapobiegający grzybicy, przeciwdziałający objawom grzybicy, leczący grzybicę
Wiktionary
(1.1) Czosnek jest skutecznym lekiem przeciwszkorbutowym, robakobójczym, przeciwmalarycznym, przeciwgrzybicznym, żołądkowym i moczopędnym.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivɡʒɨˈbʲit͡ʃnɨ, AS: pšećivgžybʹičny
Wiktionary
przym. przeciwgrzybiczy, przeciwgrzybowy
przysł. przeciwgrzybiczo
Wiktionary
(1.1) przeciwgrzybiczy
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób skierowany przeciwko rozwojowi grzybicy
Wiktionary
(1.1) Ziele działa również przeciwgrzybiczo i chroni suchą skórę przed pękaniem.
Wiktionary
przym. przeciwgrzybiczy, przeciwgrzybiczny
Wiktionary
(1.1) przeciwgrzybicznie
Wiktionary
zapobiegający grzybicy; przeciwgrzybiczny, antygrzybiczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. farm. zapobiegający grzybicy, przeciwdziałający objawom grzybicy, leczący grzybicę
Wiktionary
(1.1) Sebum tworzy na skórze warstwę ochronną antybakteryjną i przeciwgrzybiczą.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivɡʒɨˈbʲit͡ʃɨ, AS: pšećivgžybʹičy
Wiktionary
przym. przeciwgrzybiczny, przeciwgrzybowy
przysł. przeciwgrzybiczo
Wiktionary
(1.1) przeciwgrzybiczny
Wiktionary
niszczący grzyby chorobotwórcze, zapobiegający ich występowaniu; grzybobójczy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który zabija grzyby i zapobiega ich rozwojowi oraz pojawieniu się
Wiktionary
(1.1) Winorośl zasilamy niewielkimi dawkami azotu, a preparaty przeciwgrzybowe stosujemy w czasie zauważenia choroby i profilaktycznie.
(1.1) W celu ochrony roślin przed chorobą cebule zaprawia (moczy) się w preparatach przeciwgrzybowych.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivɡʒɨˈbɔvɨ, AS: pšećivgžybovy
Wiktionary
przysł. przeciwgrzybowo
przym. przeciwgrzybiczny, przeciwgrzybiczy
Wiktionary
(1.1) grzybobójczy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) skierowany przeciwko Habsburgom, wrogi Habsburgom
Wiktionary
(1.1) Wallenstein (…) szybko przejął inicjatywę strategiczną, pokonał koalicję przeciwhabsburską w kwietniu 1626 roku pod Dessau, a następnie prześladował przeciwnika aż do północnych Niemiec.
Wiktionary
antyhałasowy;
1. zmniejszający, likwidujący hałas; przeciwakustyczny, antyakustyczny, przeciwdźwiękowy;
2. mający na celu walkę z hałasem
SJP.pl
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób blokujący przedostawanie się histaminy z krwi do tkanek
Wiktionary
przym. przeciwhistaminowy
Wiktionary
zapobiegający przedostawaniu się histaminy z krwi do tkanek; antyhistaminowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. hamujący przedostawanie się histaminy z krwi do tkanek
Wiktionary
przysł. przeciwhistaminowo
Wiktionary
(1.1) antyhistaminowy
Wiktionary
nurt w badaniach historycznych skupiający się na opisywaniu mechanizmów historycznych z perspektywy zwykłego człowieka lub grup społecznych; przeciw-historia
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) sprzeciwiający się hitleryzmowi, stojący w opozycji do hitleryzmu
Wiktionary
przym. hitlerowski
Wiktionary
(1.1) antyhitlerowski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym
Wiktionary
(1.1) W najstarszym znaczeniu tego słowa, wolność jest przeciwieństwem niewolnictwa.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕiˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: pšećivʹi ̯ė̃ĩ ̯stfo
Wiktionary
przym. przeciwny
przysł. przeciwnie
czas. sprzeciwiać się
partyk. przeciwnie
przyim. przeciw
rzecz. przeciwnik mos.
Wiktionary
(1.1) zaprzeczenie
Wiktionary
zapobiegający infekcji, leczący infekcję
SJP.pl
przeciwdziałający, zapobiegający inflacji; antyinflacyjny
SJP.pl
służący do ochrony przed rozpryskującymi się iskrami
SJP.pl
substancja neutralizująca działanie toksyn, wytwarzana w organizmie po wpływem antygenów; antytoksyna
SJP.pl
neutralizujący działanie jadów; antytoksyczny
SJP.pl
zapobiegający jaglicy, leczący jaglicę; przeciwjagliczy
SJP.pl
zapobiegający jaglicy, leczący jaglicę; przeciwjagliczny
SJP.pl
zapobiegający jaskrze, stosowany przeciw jaskrze
SJP.pl
skierowany przeciw wytwarzaniu i stosowaniu broni jądrowej; antyatomowy, przeciwatomowy, antyjądrowy, antynuklearny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw kamicy, używany przy leczeniu kamicy, zapobiegający kamicy
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifkãmʲiˈt͡sɔvɨ, AS: pšećifkãmʹicovy
Wiktionary
przeciwdziałający osadzaniu się kamienia
SJP.pl
kandydat strony przeciwnej; kontrkandydat
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rzad. wrogi wobec kapitalizmu
Wiktionary
(1.1) Najemnicy łączcie się! Organizujcie blok przeciwkapitalistyczny!
Wiktionary
(1.1) antykapitalistyczny
Wiktionary
zapobiegający kapotażowi, chroniący przed kapotażem
SJP.pl
zapobiegający kaszlowi, łagodzący kaszel
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) działający przeciw kaszlowi, używany przy leczeniu kaszlu, zapobiegający kaszlowi
Wiktionary
(1.1) Radziłbym zastosować w takim przypadku leki przeciwkaszlowe, w skład których wchodzi kodeina.
(1.1) W reklamie specyfiku przeciwkaszlowego słyszymy: „Badaliśmy kaszel w przeziębieniu i grypie”.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifkaʃˈlɔvɨ, AS: pšećifkašlovy
Wiktionary
przysł. przeciwkaszlowo
Wiktionary
zwalczający katar; przeciwkatarowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw katarowi, używany przy leczeniu kataru, zapobiegający katarowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifkataˈralnɨ, AS: pšećifkataralny
Wiktionary
przym. przeciwkatarowy
przysł. przeciwkataralnie, przeciwkatarowo
Wiktionary
(1.1) przeciwkatarowy
Wiktionary
zwalczający katar; przeciwkataralny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw katarowi, używany przy leczeniu kataru, zapobiegający katarowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifkataˈrɔvɨ, AS: pšećifkatarovy
Wiktionary
przym. przeciwkataralny
przysł. przeciwkataralnie, przeciwkatarowo
Wiktionary
(1.1) przeciwkataralny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) wrogi katolicyzmowi, działający na szkodę katolicyzmu
Wiktionary
(1.1) Jednak wypadki natury politycznej na terenie Kongresówki pokrzyżowały szerokie plany biskupa, a wzbierający na sile coraz ostrzejszy kurs przeciwpolski i przeciwkatolicki (…) nie rokował nadziei na szybką poprawę.
Wiktionary
(1.1) antykatolicki
Wiktionary
zapobiegający kile, leczący kiłę; przeciwsyfilisowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw kile, używany przy leczeniu kiły, zapobiegający kile
Wiktionary
(1.1) Właściwości przeciwkiłowe arsfenaminy odkryte zostały przez Sahachiro Hatę (…)
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifʲciˈwɔvɨ, AS: pšećifʹḱiu̯ovy
Wiktionary
chroniący przed kleszczami; antykleszczowy
SJP.pl
przyimek
(1.1) zob. przeciw.
Wiktionary
(1.1) Trafiłam do Związku Radzieckiego akurat w okresie walk wewnątrzpartyjnych. Młodzież szalenie się w nie angażowała, występując przeciwko Stalinowi.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕifkɔ, AS: pšećifko
Wiktionary
zapobiegający kolizji pojazdów; antykolizyjny
SJP.pl
zapobiegający lub przeciwdziałający kolce; antykolkowy
SJP.pl
stosowany w celu odstraszania komarów; antykomarowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rzad. skierowany przeciwko komunizmowi lub komunistom
Wiktionary
(1.1) Tokio. (ATE). Wszystkie partie japońskie podpisały się pod oświadczeniem, popierającym bez zastrzeżeń pakt przeciwkomunistyczny.
Wiktionary
(1.1) antykomunistyczny
Wiktionary
wymierzony przeciw konstytucji, dążący do obalenia konstytucji; antykonstytucyjny
SJP.pl
chroniący przed niszczeniem metali lub ich stopów pod wpływem otaczającego środowiska; antykorozyjny, przeciwerozyjny, przeciwrdzewny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) techn. mot. zapobiegający korozji, zabezpieczający przed korozją
Wiktionary
(1.1) antykorozyjny, przeciwrdzewny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający na celu przeciwdziałanie i zwalczanie korupcji
Wiktionary
(1.1) antykorupcyjny
Wiktionary
zwalczający, piętnujący prostactwo, ciasnotę umysłową i małostkowość; antymieszczański
SJP.pl
zapobiegający kradzieży, chroniący przed kradzieżą; antykradzieżowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) utrudniający lub uniemożliwiający kradzież przedmiotu
Wiktionary
potocznie: urządzenie zabezpieczające pojazd przed kradzieżą
SJP.pl
zapobiegający krwotokowi, hamujący krwotok
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw krwotokom, używany przy leczeniu krwotoków, zapobiegający krwotokom
Wiktionary
(1.1) Skrzyp polny jest rośliną o działaniu moczopędnym, przeciwkrwotocznym, przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym i redukującym obrzęki.
(1.1) Witamina K (filochinon) jest odpowiedzialna za prawidłową krzepliwość krwi - ma działanie przeciwkrwotoczne.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifkr̥fɔˈtɔt͡ʃnɨ, AS: pšećifkr̦fotočny
Wiktionary
przysł. przeciwkrwotocznie
Wiktionary
przeciwdziałający, zapobiegający kryzysowi; antykryzysowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający zapobiec kryzysowi, mający zlikwidować kryzys (np. gospodarczy, finansowy)
Wiktionary
(1.1) antykryzysowy
Wiktionary
cecha czegoś przeciwdziałającego, zapobiegającego krzepnięciu
SJP.pl
przeciwdziałający, zapobiegający krzepnięciu
SJP.pl
zapobiegający krzywicy, leczący krzywicę; przeciwkrzywiczny, przeciwkrzywiczy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw krzywicy, używany przy leczeniu krzywicy, zapobiegający krzywicy
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifkʃɨvʲiˈt͡sɔvɨ, AS: pšećifkšyvʹicovy
Wiktionary
przym. przeciwkrzywiczy, przeciwkrzywiczny
przysł. przeciwkrzywicowo, przeciwkrzywicznie, przeciwkrzywiczo
Wiktionary
(1.1) przeciwkrzywiczny, przeciwkrzywiczy
Wiktionary
zapobiegający krzywicy, leczący krzywicę; przeciwkrzywicowy, przeciwkrzywiczy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw krzywicy, używany przy leczeniu krzywicy, zapobiegający krzywicy
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifkʃɨˈvʲit͡ʃnɨ, AS: pšećifkšyvʹičny
Wiktionary
przym. przeciwkrzywiczy, przeciwkrzywicowy
przysł. przeciwkrzywicowo, przeciwkrzywicznie, przeciwkrzywiczo
Wiktionary
(1.1) przeciwkrzywicowy, przeciwkrzywiczy
Wiktionary
zapobiegający krzywicy, leczący krzywicę; przeciwkrzywiczny, przeciwkrzywicowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw krzywicy, używany przy leczeniu krzywicy, zapobiegający krzywicy
Wiktionary
(1.1) Tranem pojono dzieci w domach, a także w przedszkolach i szkołach, które prowadziły przeciwkrzywicze akcje profilaktyczne.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifkʃɨˈvʲit͡ʃɨ, AS: pšećifkšyvʹičy
Wiktionary
przym. przeciwkrzywicowy, przeciwkrzywiczny
przysł. przeciwkrzywicowo, przeciwkrzywicznie, przeciwkrzywiczo
rzecz. krzywica ż.
Wiktionary
(1.1) przeciwkrzywicowy, przeciwkrzywiczny
Wiktionary
zapobiegający kurczom, łagodzący kurcze; przeciwskurczowy, przeciwspastyczny, antyspastyczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. farm. zapobiegający kurczom, leczący kurcze
Wiktionary
(1.1) Brał środki przeciwkurczowe na zapalenie okrężnicy, a także przeciwbólowe: kodeinę, demerol i metadon.
Wiktionary
przysł. przeciwkurczowo
Wiktionary
chroniący przed kurzem, zapobiegający osadzaniu się kurzu
SJP.pl
zapobiegający lawinom śnieżnym, chroniący przed lawinami śnieżnymi
SJP.pl
cecha czegoś znajdującego się po przeciwnej stronie czegoś, naprzeciw czegoś; naprzeciwległość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przeciwległe; cecha tych, którzy są przeciwległi
Wiktionary
przym. przeciwległy
Wiktionary
znajdujący się po przeciwnej stronie czegoś, naprzeciw czegoś; naprzeciwległy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) znajdujący się, leżący po przeciwnej stronie czegoś
Wiktionary
(1.1) Na podstawie sprzedaży biletów będziemy mogli rozlokować antagonistycznie nastawione grupy po przeciwległych krańcach Stadionu Śląskiego.
(1.1) Zmiany dotykające chrząstkę rzepki i przeciwległych kłykci uda charakteryzują się rozwłóknieniem, powstaniem szczelin i erozją doprowadzającą w konsekwencji do zmian zwyrodnieniowych stawu rzepkowo–udowego.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivˈlɛɡwɨ, AS: pšećivlegu̯y
Wiktionary
rzecz. przeciwległość ż.
przysł. przeciwlegle
Wiktionary
zapobiegający powstawaniu lodu, usuwający lód
SJP.pl
przeznaczony do niszczenia samolotów nieprzyjaciela lub obrony przed ich nalotami
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi
Wiktionary
(1.1) Z tej baterii przeciwlotniczej zabili kanoniera i bombardiera.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivlɔtʲˈɲit͡ʃɨ, AS: pšećivlotʹńičy
Wiktionary
przysł. przeciwlotniczo
rzecz. przeciwlotnik mos.
Wiktionary
żołnierz oddziału artylerii przeciwlotniczej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wojsk. żołnierz wojsk obrony przeciwlotniczej
Wiktionary
przym. przeciwlotniczy
przysł. przeciwlotniczo
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób przeciwlękowy
Wiktionary
(1.1) Benzodiazepiny działają przeciwlękowo, uspokajająco, przeciwdrgawkowo, wywołują ośrodkową relaksację mięśni i mają działanie amnestyczne (zaburzenia pamięci).
Wiktionary
przym. przeciwlękowy
Wiktionary
zmniejszający lub likwidujący lęk; antylękowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) o działaniu redukującym nasilenie lęku towarzyszącego różnym stanom chorobowym
Wiktionary
przysł. przeciwlękowo
Wiktionary
zapobiegający malarii, leczący malarię
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) działający przeciw malarii, używany przy leczeniu malarii, zapobiegający malarii
Wiktionary
(1.1) Pewną ochronę dają leki przeciwmalaryczne, które się podaje w czasie pobytu oraz po powrocie z kontynentów zagrożonych malarią.
(1.1) Pierwsze kroki skierowali do apteki, gdzie kupili tabletki przeciwmalaryczne.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivmalaˈrɨt͡ʃnɨ, AS: pšećivmalaryčny
Wiktionary
przysł. przeciwmalarycznie
Wiktionary
chroniący przed uderzeniami meteorytów
SJP.pl
umożliwiający, poprawiający widoczność w czasie mgły; przeciwmgłowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) zob. przeciwmgłowy.
Wiktionary
(1.1) Światła mogą być przeciwmgielne i przeciwmgłowe – obie formy są poprawne.
Wiktionary
przym. przeciwmgłowy
Wiktionary
umożliwiający, poprawiający widoczność w czasie mgły; przeciwmgielny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który umożliwia widoczność w czasie mgły
Wiktionary
(1.1) Światła mogą być przeciwmgielne i przeciwmgłowe – obie formy są poprawne.
(1.1) Należy używać świateł mijania lub przednich świateł przeciwmgłowych, albo obu tych świateł jednocześnie.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivˈmɡwɔvɨ, AS: pšećivmgu̯ovy
Wiktionary
przym. przeciwmgielny, zamglony
Wiktionary
(1.1) przeciwmgielny
Wiktionary
zapobiegający miażdżycy, leczący miażdżycę
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw miażdżycy, używany przy leczeniu miażdżycy, zapobiegający miażdżycy
Wiktionary
(1.1) Jajka, a głównie żółtka, zawierają dużo składników przeciwmiażdżycowych - nienasyconych kwasów tłuszczowych, siarki, choliny, jodu.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivmʲjaʒd͡ʒɨˈt͡sɔvɨ, AS: pšećivmʹi ̯ažǯycovy
Wiktionary
przysł. przeciwmiażdżycowo
Wiktionary
stosowany w leczeniu migreny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw migrenie, używany przy leczeniu migreny, zapobiegający migrenie
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivmʲiɡrɛ̃ˈnɔvɨ, AS: pšećivmʹigrẽnovy
Wiktionary
mina podziemna stosowana w obronie w celu zniszczenia min nieprzyjaciela; kontrmina
SJP.pl
chroniący przed minami, przeznaczony do niszczenia min
SJP.pl
chroniący przed molami, stosowany przeciwko molom; antymolowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) chroniący przed molami, zwalczający mole
Wiktionary
(1.1) antymolowy
Wiktionary
przeciwdziałający chorobie motyliczej (fascjolozie)
SJP.pl
zabezpieczający przed mrozem; przeciwmroźny
SJP.pl
zabezpieczający przed mrozem; przeciwmrozowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który zwalcza muchy
Wiktionary
(1.1) Zwieziono do składu w Krakowie znaczne ilości cuprexu, proszków przeciwwszowych, mitigalu, świec siarkowych, środków przeciwmuchowych, jak: flit, lepy oraz około 1000 sztuk hydropultów.
Wiktionary
zapobiegający nadciśnieniu, leczący nadciśnienie
SJP.pl
zacisk nakrętki na śrubie, zabezpieczający nakrętkę mocującą przed odkręcaniem się
SJP.pl
zapobiegający napadom rabunkowym lub padaczkowym; antynapadowy
SJP.pl
rzadko: chroniący przed działaniem jakiegoś szkodliwego czynnika
SJP.pl
kontratak, kontrofensywa;
1. natarcie wojsk, do którego przechodzi się bezpośrednio po odparciu ataku nieprzyjaciela;
2. odpowiedź na czyjś atak, mająca na celu przejęcie inicjatywy
SJP.pl
Pr
Wikipedia
stosowany w leczeniu nerwicy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw nerwicy, używany przy leczeniu nerwicy, zapobiegający nerwicy
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivnɛrvʲiˈt͡sɔvɨ, AS: pšećivnervʹicovy
Wiktionary
wieś w Polsce
SJP.pl
Przeciwnica (pol. hist. "Wielżyno") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki.
Wikipedia
1. rywalka w walce sportowej;
2. kobieta występująca przeciwko komuś lub czemuś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: przeciwnik
Wiktionary
(1.1) Chociaż na boisku były przeciwniczkami, to prywatnie bardzo się lubiły.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivʲˈɲit͡ʃka, AS: pšećivʹńička
Wiktionary
rzecz. przeciwnik
przym. przeciwny
przysł. przeciwnie
partyk. przeciwnie
przyim. przeciw
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób przeciwny, odwrotny
(1.2) w drugą stronę
partykuła
(2.1) nawiązuje do jakiejś sytuacji lub opinii wprowadzając sąd polemiczny lub zaprzeczający w stosunku do wypowiedzianego wcześniej
Wiktionary
(1.1) Jeżeli dwie chmury naelektryzowane przeciwnie natkną się na siebie, przeskoczy między nimi dwoma iskra.
(2.1) W żadnym momencie historii, w żadnym miejscu naszej planetaanety religie nie okazały się przydatne, aby zbliżyć jedne istoty ludzkie do drugich. Przeciwnie, okazały się przydatne jedynie po to, aby rozdzielać, aby palić, aby torturować.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕivʲɲɛ, AS: pšećivʹńe
Wiktionary
przym. przeciwny
rzecz. przeciwnik m., przeciwniczka ż., przeciwieństwo n., przeciwność n., sprzeciwnik mos.
czas. sprzeciwiać się ndk.
Wiktionary
(1.1) odwrotnie
(2.1) na odwrót, odwrotnie
Wiktionary
dawny stopień wyższy od przymiotnika: przeciwny
SJP.pl
przeciwny Niemcom; antyniemiecki
SJP.pl
1. rywal w walce sportowej;
2. ktoś występujący przeciwko komuś lub czemuś;
3. strona będąca w stanie wojny z kimś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wojsk. sport. także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę
(1.2) ten, kto jest czemuś przeciwny
Wiktionary
Przeciwnik – osoba, grupa osób "(zorganizowana lub niezorganizowana)", wojska lub siły paramilitarne, elementy narodowe lub sojusznicze czy inna strona uznana za potencjalnie wrogą, przeciwko której dopuszcza się użycie siły.
Według obecnej polskiej terminologii wojskowej w trakcie walki dąży się do
Wikipedia
(1.1) W tym meczu przeciwnicy strzelili nam pięć goli.
(1.2) Przeciwnicy wyścigu zbrojeń zablokowali całe miasto i wiele osób nie mogło dojechać do pracy.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕivʲɲik, AS: pšećivʹńik
Wiktionary
rzecz. sprzeciwnik mos., przeciwność ż., przeciwieństwo n.
:: fż. przeciwniczka ż.
przym. przeciwny
przysł. przeciwnie
partyk. przeciwnie
przyim. przeciw
Wiktionary
(1.1) rywal, oponent, adwersarz, nieprzyjaciel
Wiktionary
pomagający w walce z nałogiem palenia papierosów ze względu na szkodliwość nikotyny; antynikotynowy, przeciwtytoniowy, antytytoniowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zwalczający palenie tytoniu, przeznaczony do walki z nałogiem tytoniowym
Wiktionary
przysł. przeciwnikotynowo
Wiktionary
(1.1) antynikotynowy
Wiktionary
zapobiegający nowotworom, stosowany przeciw nowotworom; antynowotworowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw nowotworom, używany przy leczeniu nowotworów, zapobiegający nowotworom
Wiktionary
(1.1) Ostatnio zwrócono uwagę na przeciwnowotworowe właściwości karotenoidów.
(1.1) Genetycznie modyfikowane szczepionki przeciwnowotworowe pobudzają układ odpornościowy pacjenta do rozpoznawania i niszczenia komórek nowotworowych, które normalnie pozostają bezkarne.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivnɔvɔtfɔˈrɔvɨ, AS: pšećivnovotforovy
Wiktionary
przysł. przeciwnowotworowo
przym. nowotworowy
Wiktionary
1. niepowodzenie, przeszkoda, trudność;
2. przestarzale: sprzeczność, kontrast, przeciwieństwo;
3. dawniej: sprzeciwianie się, opozycja
SJP.pl
1. niepowodzenie, przeszkoda, trudność;
2. przestarzale: sprzeczność, kontrast, przeciwieństwo;
3. dawniej: sprzeciwianie się, opozycja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przeciwne; cecha tych, którzy są przeciwni
Wiktionary
przym. przeciwny
przyim. przeciw
przysł. przeciwnie
partyk. przeciwnie
rzecz. przeciwnik mos.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) znajdujący się naprzeciw czegoś
(1.2) skierowany w odwrotną stronę
(1.3) całkowicie różny
(1.4) niezgadzający się na coś
(1.5) mat. o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie;
(1.6) log. stwierdzający, że zaprzeczenie założenia danego twierdzenia pociąga za sobą zaprzeczenie jego tezy;
(1.7) stpol. przykry
(1.8) o sprzecznych z kimś celach
Wiktionary
(1.4) Polityk od początku był przeciwny wprowadzeniu tej ustawy.
(1.5) Liczbą przeciwną do pięć jest minus pięć.
(1.6) Twierdzeniem przeciwnym do twierdzenia jeśli A, to B jest zdanie jeśli nieprawda, że A, to nieprawda, że B.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕivnɨ, AS: pšećivny
Wiktionary
rzecz. przeciwnik m., przeciwniczka ż., przeciwieństwo n., przeciwność ż., sprzeciw m., sprzeciwnik mos.
czas. sprzeciwiać się ndk., sprzeciwić się dk.
przysł. przeciwnie
partyk. przeciwnie
przyim. przeciw
Wiktionary
(1.1) przeciwległy, przeciwstawny
(1.3) odwrotny, odmienny, inny
(1.4) nieprzychylny
Wiktionary
chroniący przed oblodzeniem
SJP.pl
zbiór wszystkich elementów dziedziny, które są odwzorowywane na elementy danego podzbioru przeciwdziedziny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mat. zbiór argumentów funkcji dla wartości z zadanego zbioru;
Wiktionary
Przeciwobraz zbioru – pojęcie matematyczne, konkretniej teorii mnogości, związane z dowolną funkcją lub inną relacją dwuargumentową. Przeciwobrazy definiuje się dla podzbiorów przeciwdziedziny – dla funkcji formula_1 przeciwobrazy dotyczą dowolnego zbioru formula_2. Przeciwobraz zbioru formula_3 to zbiór wszystkich elementów dziedziny, które są odwzorowane na elementy formula_3.
Wikipedia
stosowany w leczeniu obrzęków
SJP.pl
cecha czegoś chroniącego oczy przed odblaskiem, zapobiegającego odblaskowi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przeciwodblaskowe
Wiktionary
przym. przeciwodblaskowy
Wiktionary
chroniący oczy przed odblaskiem, zapobiegający odblaskowi
SJP.pl
zapobiegający odleżynom, leczący odleżyny; antyodleżynowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. zapobiegający powstawaniu odleżyn, używany podczas leczenia odleżyn
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivɔdlɛʒɨ̃ˈnɔvɨ, AS: pšećivodležỹnovy
Wiktionary
przysł. przeciwodleżynowo
Wiktionary
zapobiegający odmrożeniom, stosowany przeciw odmrożeniom
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw odmrożeniom, używany przy leczeniu odmrożeń, zapobiegający odmrożeniom
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivɔdmrɔʒɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: pšećivodmrožẽńovy
Wiktionary
przysł. przeciwodmrożeniowo
Wiktionary
w szermierce: działanie zaczepne po odparciu odpowiedzi rywala
SJP.pl
eliminujący powstawanie odprysków; antyodpryskowy
SJP.pl
1. odporny na działanie wysokich temperatur; ogniotrwały, ognioodporny, żaroodporny;
2. zapobiegający rozprzestrzenianiu się ognia; przeciwpożarowy
SJP.pl
służący do niszczenia okrętów wojskowych; antyokrętowy
SJP.pl
1. chroniący przed wyciekiem lub zapaleniem się oleju;
2. zapobiegający skażeniu środowiska w przypadku wycieku oleju
SJP.pl
zapobiegający oślepianiu; antyolśnieniowy
SJP.pl
zapobiegający ospie, leczący ospę
SJP.pl
chroniący przed oślepieniem
SJP.pl
zapobiegający padaczce, leczący padaczkę; przeciwepileptyczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw padaczce, używany przy leczeniu padaczki, zapobiegający padaczce
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifpadat͡ʃˈkɔvɨ, AS: pšećifpadačkovy
Wiktionary
przysł. przeciwpadaczkowo
Wiktionary
(1.1) przeciwepileptyczny
Wiktionary
używany przeciw broni pancernej, przeznaczony do niszczenia opancerzonych celów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie wszelkiego typu broni pancernej
(1.2) mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie celu osłoniętego pancerzem
Wiktionary
(1.1) Wiosna wybucha nagle jak poniemiecka mina przeciwpancerna, ludzie zakładają odświętne ubrania przed pierwszomajowym pochodem.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifpãnˈt͡sɛrnɨ, AS: pšećifpãncerny
Wiktionary
przysł. przeciwpancernie
Wiktionary
(1.1) przeciwczołgowy, ppanc.
Wiktionary
skierowany przeciwko papieżowi; antypapieski
SJP.pl
dawniej: para wpuszczana do cylindra parowego z odwrotnej strony tłoka w celu zahamowania jego ruchu; kontrpara
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. farm. zwalczający chorobę Parkinsona
Wiktionary
występujący przeciwko partyzantce, partyzantom; antypartyzancki
SJP.pl
działający przeciw pasożytom, stosowany przy leczeniu chorób powodowanych przez pasożyty
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) o działaniu skierowanym przeciwko powstawaniu i rozwojowi pasożytów
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifpasɔʒɨtʲˈɲit͡ʃɨ, AS: pšećifpasožytʹńičy
Wiktionary
skierowany przeciwko interesom państwa; antypaństwowy, antykrajowy, antyrządowy, przeciwrządowy
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) taki, który sprzeciwia się instytucji państwa i państwowości
(1.2) taki, który jest przejawem postawy przeciwpaństwowej (1.1)
Wiktionary
używany do zwalczania pcheł
SJP.pl
zapobiegający pelagrze, leczący pelagrę
SJP.pl
zapobiegający pełzaniu - powolnemu zwiększaniu się odkształceń materiału poddanego długotrwałemu obciążeniu
SJP.pl
przeznaczony do walki z piechotą, skierowany przeciw piechocie
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wojsk. pomocny w walce z piechotą
Wiktionary
działający przeciw pierwotniakom, stosowany przy leczeniu chorób powodowanych przez pierwotniaki
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw pierwotniakom, używany przy leczeniu chorób powodowanych przez pierwotniaki, zapobiegający pierwotniakom
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifpʲjɛrvɔtʲɲaˈkɔvɨ, AS: pšećifpʹi ̯ervotʹńakovy
Wiktionary
rzecz. pierwotniak m.
Wiktionary
pocisk przeznaczony do zwalczania pocisków nieprzyjaciela; antypocisk, antyrakieta, przeciwrakieta
SJP.pl
dawniej: przeciwdziałać czyjemuś poczynaniu
SJP.pl
podkop utworzony przez oblężonych przeciw podkopom oblegających; kontraprosza
SJP.pl
skierowany przeciwko okrętom podwodnym
SJP.pl
zapobiegający porażeniu, leczący porażenie
SJP.pl
zapobiegający poronieniu
SJP.pl
zapobiegający porastaniu, stosowany przeciw porastaniu, np. farby przeciwporostowe
SJP.pl
reakcja na posunięcie rywala, wroga
SJP.pl
zapobiegający poceniu się; przeciwpotowy
SJP.pl
zapobiegający poceniu się; przeciwpotny
SJP.pl
chroniący przed powodzią
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) chroniący, zabezpieczający przed powodzią, zapobiegający powodzi i jej skutkom
(1.2) taki, który likwiduje powódź i jej skutki
Wiktionary
(1.1) Grupa gapiów zgromadziła się na wale przeciwpowodziowym, aby popatrzeć na wezbrane wody Wisły.
(1.1) Wojewoda ogłosił alarm przeciwpowodziowy dla ośmiu gmin położonych nad Wisłą.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifpɔvɔˈd͡ʑɔvɨ, AS: pšećifpovoʒ́ovy
Wiktionary
przysł. przeciwpowodziowo
Wiktionary
południk leżący po przeciwnej stronie kuli ziemskiej w stosunku do danego południka
SJP.pl
chroniący przed poślizgiem; antypoślizgowy, przeciwślizgowy
SJP.pl
ogień wzniecony przed czołem pożaru, mający na celu jego zahamowanie
SJP.pl
zabezpieczający przed pożarem, służący do gaszenia pożarów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) urz. techn. mający związek z przeciwdziałaniem lub gaszeniem pożaru, zabezpieczający przed rozprzestrzenianiem się ognia
Wiktionary
(1.1) Przede wszystkim należy przygotować odpowiednie zabezpieczenia przeciwpożarowe — czyli mieć pod ręką gaśnice, koce przeciwogniowe.
Wiktionary
przysł. przeciwpożarowo
rzecz. pożar mrz.
Wiktionary
(1.1) przeciwogniowy
Wiktionary
chroniący przed szkodliwym promieniowaniem; przeciwradiacyjny
SJP.pl
bok w trójkącie prostokątnym leżący naprzeciwko kąta prostego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geom. najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego
Wiktionary
cecha relacji, która nigdy nie zachodzi między X i Z, jeśli zachodzi między X i Y oraz Y i Z; atranzytywność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przeciwprzechodnie
Wiktionary
przym. przeciwprzechodniy
Wiktionary
1. zapobiegający przeciążeniu (nadważkości);
2. zapobiegający zbytniemu nagrzaniu się przewodów
SJP.pl
przeciwdziałający powstawaniu przepięć; antyprzepięciowy
SJP.pl
w górnictwie: przodek chodnika prowadzonego z przeciwległego kierunku
SJP.pl
w matematyce: przykład obalający daną hipotezę, przeczący twierdzeniu; kontrprzykład
SJP.pl
chroniący przed próchnicą, zwalczający próchnicę; przeciwpróchniczy
SJP.pl
chroniący przed próchnicą, zwalczający próchnicę; przeciwpróchnicowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw próchnicy zębów, zapobiegający próchnicy zębów
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifpruxʲˈɲit͡ʃɨ, AS: pšećifpruχʹńičy
Wiktionary
(1.1) przeciwpróchnicowy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) fiz. dotyczący rodzaju układu przepływu płynów w urządzeniach przepływowych, m.in. wymiennikach ciepła, w którym płyny poruszają się równolegle do siebie w przeciwnym kierunku
Wiktionary
(1.1) Przeciwprądowe wymienniki ciepła cechują się większą wydajnością od współprądowych.
Wiktionary
rzecz. przeciwprąd
Wiktionary
służący do zwalczani prątków wywołujących gruźlicę; przeciwgruźliczy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw prątkom, używany przy leczeniu chorób powodowanych przez prątki, zapobiegający prątkom
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifprɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: pšećifprõntkovy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przeciwprężne
Wiktionary
przym. przeciwprężny
Wiktionary
SJP.pl
przysłówek
(1.1) med. psych. w sposób charakteryzujący się działaniem przeciwpsychotycznym, w sposób leczący zaburzenia psychiczne, psychozy
Wiktionary
(1.1) Leki działają przeciwpsychotycznie, ale także osłabiają aktywność psychomotoryczną i działają nasennie.
Wiktionary
przysł. przeciwpsychotyczny
przym. przeciwpsychotyczny
Wiktionary
stosowany w leczeniu psychozy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. psych. farm. w leczeniu zaburzeń psychicznych, psychoz: mający działanie silnie uspokajające poprzez hamowanie aktywności komórek nerwowych gdy w przebiegu choroby występują urojenia, omamy, zaburzenia aktywności / uczuciowości / świadomości
Wiktionary
(1.1) Wieloletnie stosowanie leków przeciwpsychotycznych utrudnione jest przez fakt, że wywołują one nieprzyjemne skutki uboczne (dotyczy to również grupy atypowych neuroleptyków) (…).
Wiktionary
przysł. przeciwpsychotycznie
Wiktionary
(1.1) neuroleptyczny
Wiktionary
chroniący przed pylicą płuc, zwalczający pylicę płuc
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw pylicy, używany przy leczeniu pylicy, zapobiegający pylicy
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifpɨlʲiˈt͡sɔvɨ, AS: pšećifpylʹicovy
Wiktionary
stosowany przeciwko pyłkom, zapobiegający szkodliwemu działaniu pyłków
SJP.pl
chroniący przed pyłem, zapobiegający wydzielaniu się pyłu
SJP.pl
zmniejszający agregację płytek krwi i przeciwdziałający powstawaniu zakrzepów; antypłytkowy
SJP.pl
zakłócający działanie radaru, niszczący radar albo ostrzegający o obecności radaru; antyradarowy
SJP.pl
chroniący przed szkodliwym promieniowaniem; przeciwpromienny
SJP.pl
Przeciwradiolokacja – technika mająca na celu przeciwdziałanie wykorzystywaniu przez przeciwnika urządzeń i systemów radiolokacyjnych. W tym celu mogą być wykorzystywane:
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) zob. antyradziecki.
Wiktionary
rakieta służąca do zestrzeliwania innych rakiet; antyrakieta, przeciwpocisk, antypocisk
SJP.pl
zwalczający rakiety, chroniący przed rakietami nieprzyjaciela; antyrakietowy
SJP.pl
przeciwdziałający rozwojowi raka; antyrakowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw rakowi, używany przy leczeniu raka, zapobiegający rakowi
Wiktionary
(1.1) Chodzi tu o opracowanie przez niego metod syntezy grupy leków przeciwrakowych, takich jak cyklofosfamid.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivraˈkɔvɨ, AS: pšećivrakovy
Wiktionary
przysł. przeciwrakowo
Wiktionary
chroniący przed powstawaniem rdzy; przeciwkorozyjny, antykorozyjny, przeciwerozyjny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) techn. zapobiegający rdzewieniu, zabezpieczający przed rdzewieniem
Wiktionary
(1.1) antykorozyjny, przeciwkorozyjny
Wiktionary
rzadko: związany z kontrreformacją (prądem w Kościele katolickim); kontrreformacyjny
SJP.pl
stosowany przeciw reumatyzmowi, leczący reumatyzm; antyreumatyczny, przeciwgośćcowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw reumatyzmowi, używany przy leczeniu reumatyzmu, zapobiegający reumatyzmowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivrɛwmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: pšećivreu̯matyčny
Wiktionary
przysł. przeciwreumatycznie
Wiktionary
(1.1) przeciwgośćcowy
Wiktionary
stosowany przeciw pasożytom, usuwający pasożyty (robaki); przeciwpasożytniczy
SJP.pl
nastawiony negatywnie do rządu, przeciwny rządowi; antyrządowy, opozycyjny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) polit. skierowany przeciwko rządowi
Wiktionary
(1.1) antyrządowy
Wiktionary
skierowany przeciw satelitom szpiegowskim
SJP.pl
powstrzymujący przed snem; pobudzający
SJP.pl
ziemna zapora przeciwczołgowa wykonana w terenie, ze spadkiem w kierunku wojsk własnych
SJP.pl
Przeciwskarpa to:
Wikipedia
Przeciwskręt – technika kierowania pojazdami jednośladowymi, w szczególności motocyklami, polegająca na chwilowym i stosunkowo nieznacznym skręceniu kierownicy w kierunku przeciwnym do zamierzonego skrętu. Powoduje to przechył w kierunku zamierzonego skrętu, w konsekwencji czego jednoślad skręca.
Wikipedia
zapobiegający skręcaniu się
SJP.pl
zapobiegający skurczom mięśni, naczyń itp., łagodzący skurcze mięśni, naczyń itp.; przeciwkurczowy, przeciwspastyczny, antyspastyczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw skurczowi, używany przy leczeniu skurczu, zapobiegający skurczowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifskurˈt͡ʃɔvɨ, AS: pšećifskurčovy
Wiktionary
przysł. przeciwskurczowo
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) wywołujący skutki przeciwne do zamierzonych
Wiktionary
(1.1) kontrproduktywny
Wiktionary
związany z przeciwdziałaniem smogowi; antysmogowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zob. antysowiecki.
Wiktionary
przeciwdziałający spazmom, łagodzący spazmy; antyspastyczny, przeciwkurczowy, przeciwskurczowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa
Wiktionary
(1.1) antyspołeczny
Wiktionary
narzędzie kontrolne do sprawdzania wymiarów sprawdzianów i do nastawiania potrzebnych wymiarów w przypadku sprawdzianów nastawnych
SJP.pl
spowalniający procesy starzenia; antystarzeniowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeciwstawiać.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifstaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: pšećifstavʹi ̯ä̃ńe
Wiktionary
rzecz. przeciwstawienie n., przeciwstawność ż.
czas. postawić, przeciwstawiać ndk., przeciwstawić dk.
przym. przeciwstawny
przysł. przeciwstawnie
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przeciwstawić)
(1.1) stawiać coś przeciwko czemuś innemu
czasownik zwrotny niedokonany przeciwstawiać się (dk. przeciwstawić się)
(2.1) być przeciwko czemuś
Wiktionary
(1.1) W ten sposób przeciwstawiasz silnych przeciwko słabym.
(2.1) Adam przeciwstawia się przemocy w swoim otoczeniu.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifˈstavʲjät͡ɕ, AS: pšećifstavʹi ̯äć
Wiktionary
czas. postawić, przeciwstawić dk.
rzecz. przeciwstawianie n., przeciwstawienie n., przeciwstawność ż.
przym. przeciwstawny
przysł. przeciwstawnie
Wiktionary
(1.1) tworzyć przeciwieństwa
(2.1) protestować, buntować się
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeciwstawić.
Wiktionary
(1.1) Przeciwstawieniem Antygony – symbolu buntu, śmiałości i odwagi – jest w dramacie Sofoklesa jej siostra – Ismena, która jest uosobieniem łagodności i pokory.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pšećifstavʹi ̯ė̃ńe
Wiktionary
rzecz. przeciwstawianie n., przeciwstawność ż.
czas. postawić, przeciwstawiać ndk., przeciwstawić dk.
przym. przeciwstawny
przysł. przeciwstawnie
Wiktionary
czasownik przechodni
(1.1) dokonany od|przeciwstawiać.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifˈstavʲit͡ɕ, AS: pšećifstavʹić
Wiktionary
czas. postawić, przeciwstawiać ndk.
rzecz. przeciwstawianie ndk., przeciwstawienie dk., przeciwstawność
przym. przeciwstawny
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób przeciwstawny
Wiktionary
rzecz. przeciwstawność ż., przeciwstawianie n., przeciwstawienie n.
przym. przeciwstawny
czas. przeciwstawiać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przeciwstawne
Wiktionary
(1.1) Ale w jak szybkim tempie rozwój ten dalej postępować będzie, jak szybko dojdzie do zerwania podziału pracy, do unicestwienia przeciwstawności między pracą, umysłową i fizyczną […]
Wiktionary
przym. przeciwstawny
rzecz. przeciwstawianie n., przeciwstawienie n.
czas. przeciwstawiać, przeciwstawić
przysł. przeciwstawnie
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) stanowiący kontrast
(1.2) przeciwstawiający się czemuś lub komuś
Wiktionary
rzecz. przeciwstawność ż., przeciwstawianie n., przeciwstawienie n.
czas. przeciwstawiać ndk., przeciwstawić dk.
przysł. przeciwstawnie
Wiktionary
(1.1) antynomiczny, inny, kontradyktoryjny, kontrastowy, odmienny, odwrotny, przeciwbieżny, sprzeczny
(1.2) antagonistyczny, opozycyjny, przeciwny, wrogi
Wiktionary
pomocniczy ster opływowy, znajdujący się między śrubą i sterem, służący do usuwania prędkości obwodowych w strumieniu zaśrubowym, podwyższania sprawności śruby oraz do wytwarzania dodatkowego oporu; kontraster
SJP.pl
stosowany do zwalczania stonki ziemniaczanej - szkodnika ziemniaków
SJP.pl
przeciwdziałający stresowi, łagodzący stres; antystresowy, odprężający, relaksowy, relaksujący
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw stresowi, używany przy leczeniu stresu, zapobiegający stresowi
Wiktionary
(1.1) Jest on bowiem naturalnym środkiem przeciwstresowym i antydepresyjnym.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifstrɛˈsɔvɨ, AS: pšećifstresovy
Wiktionary
zapobiegający syfilisowi, leczący syfilis; przeciwkiłowy
SJP.pl
zapobiegający szkorbutowi, leczący szkorbut
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw szkorbutowi, używany przy leczeniu szkorbutu, zapobiegający szkorbutowi
Wiktionary
(1.1) Czosnek jest skutecznym lekiem przeciwszkorbutowym, robakobójczym, przeciwmalarycznym, przeciwgrzybicznym, żołądkowym i moczopędnym.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifʃkɔrbuˈtɔvɨ, AS: pšećifškorbutovy
Wiktionary
chroniący przed sztormem
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) wojsk. służący do przełamania wrogiego szturmu
Wiktionary
(1.1) Do obrony własnej fort posiadał 8 odkrytych stanowisk dla lekkich armat przeciwszturmowych oraz 12 działek rewolwerowych w kazamatowych stanowiskach do obrony fosy.
Wiktionary
chroniący przed działaniem promieni słonecznych
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) służący do ochrony przed nadmiernym działaniem promieni słonecznych
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifswɔ̃ˈnɛt͡ʃnɨ, AS: pšećifsu̯õnečny
Wiktionary
przysł. przeciwsłonecznie
rzecz. słońce n., Słońce n.
przym. podsłoneczny
Wiktionary
hamujący wytwarzanie hormonów tarczycy
SJP.pl
chroniący przed uderzeniem torpedy
SJP.pl
zapobiegający trądzikowi, leczący trądzik
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw trądzikowi, używany przy leczeniu trądziku, zapobiegający trądzikowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕiftrɔ̃ɲd͡ʑiˈkɔvɨ, AS: pšećiftrõńʒ́ikovy
Wiktionary
przysł. przeciwtrądzikowo
Wiktionary
zapobiegający tyfusowi, stosowany przeciw tyfusowi; przeciwdurowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw tyfusowi, używany przy leczeniu tyfusowi, zapobiegający tyfusowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕiftɨfuˈsɔvɨ, AS: pšećiftyfusovy
Wiktionary
przysł. przeciwtyfusowo
Wiktionary
zwalczający nałóg palenia tytoniu; antytytoniowy, antynikotynowy, przeciwnikotynowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zwalczający palenie tytoniu, przeznaczony do walki z nałogiem tytoniowym
Wiktionary
(1.1) antytytoniowy, antynikotynowy, przeciwnikotynowy
Wiktionary
zapobiegający tężcowi, leczący tężec
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. działający przeciw tężcowi, używany przy leczeniu tężca, zapobiegający tężcowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕiftɛ̃w̃ʃˈt͡sɔvɨ, AS: pšećiftẽũ̯šcovy
Wiktionary
przysł. przeciwtężcowo
przym. tężcowy
Wiktionary
zapobiegający uczuleniu, leczący uczulenie; antyuczuleniowy, przeciwalergiczny, antyalergiczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw uczuleniom, używany przy leczeniu uczuleń, zapobiegający uczuleniom
Wiktionary
(1.1) Niekorzystne jest również łączenie antybiotyków z lekami przeciwuczuleniowymi, bo może spowodować groźne zaburzenia rytmu serca.
(1.1) Może konieczne będzie podanie leków przeciwuczuleniowych, a czasami anatoksyny przeciwtężcowej?
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivut͡ʃulɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: pšećivučulẽńovy
Wiktionary
przysł. przeciwuczuleniowo
Wiktionary
(1.1) przeciwalergiczny
Wiktionary
Pr
Wikipedia
substancja hamująca utlenianie, dodawana do rozmaitych wyrobów, np. w celu przedłużenia ich przydatności do spożycia; antyutleniacz, antyoksydant
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki;
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivuˈtlɛ̃ɲat͡ʃ, AS: pšećivutlẽńač
Wiktionary
przym. przeciwutleniaczowy, przeciwutleniający
Wiktionary
(1.1) antyoksydant, antyutleniacz
Wiktionary
zapobiegający utlenianiu związków chemicznych; antyutleniający
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący przeciwutleniacza, przeciwrodnikowy
(1.2) chem. zapobiegający utlenianiu
Wiktionary
(1.1) Potencjał przeciwutleniający produktów spożywczych jest 10 razy wyższy niż sądzono.
Wiktionary
rzecz. przeciwutleniacz m.
Wiktionary
proces usuwania aktywnych form tlenu i rozrywania reakcji łańcuchowych, odpowiadających za tworzenie się wolnych rodników
SJP.pl
1. obciążnik równoważący jednostronne obciążenie; przeciwciężar;
2. rzecz przeciwdziałająca czemuś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego;
(1.2) przen. zjawisko, instytucja lub działanie stanowiące zrównoważenie innego
Wiktionary
Przeciwwaga – w technice nazwa elementu konstrukcji, urządzenia bądź maszyny, którego jedyną funkcją jest zapewnienie stabilności, przeważnie poprzez obniżenie środka ciężkości układu. Najczęściej rolę przeciwwagi pełnią masywne odlewy stalowe, żeliwne lub bloki betonowe, mocowane jako element konstrukcyjny.
Wikipedia
(1.1) Machiny miotające działające na zasadzie dźwigni z przeciwwagą używane były wyłącznie w średniowieczu.
(1.2) W okresie gdy w kontynentalnej części Europy parlamenty były pojmowane jako przeciwwaga dla królewskiej administracji, w Anglii od dłuższego już czasu monarcha faktycznie przestał pełnić funkcję najwyższego zwierzchnika administracji.
Wiktionary
rzecz. waga ż.
Wiktionary
(1.1) przeciwciężar
Wiktionary
chroniący przed wiatrem, osłabiający siłę wiatru; przeciwwietrzny
SJP.pl
chroniący przed wiatrem, osłabiający siłę wiatru; przeciwwiatrowy
SJP.pl
chroniący przed wilgocią
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) chroniący przed wilgocią, zapobiegający wilgoci
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivvʲilɡɔˈt͡ɕɔvɨ, AS: pšećivvʹilgoćovy
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób, który zapobiega rozwojowi wirusów
Wiktionary
przym. przeciwwirusowy
Wiktionary
zwalczający wirusy, zapobiegający chorobom wirusowym; antywirusowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) farm. działający przeciw wirusom, używany przy leczeniu chorób wywoływanych przez wirusy, zapobiegający rozwojowi wirusów
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivvʲiruˈsɔvɨ, AS: pšećivvʹirusovy
Wiktionary
przysł. przeciwwirusowo
Wiktionary
(1.1) antywirusowy
Wiktionary
służący do ochrony przed wodą
SJP.pl
działający przeciwko wrzodom
SJP.pl
okoliczność nakazująca rezygnację z jakiegoś lekarstwa lub metody leczenia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) okoliczność będąca przeszkodą w zrobieniu czegoś
Wiktionary
(1.1) Wystarczy podejść, wypełnić ankietę, poddać się podstawowemu badaniu i jeśli nie ma przeciwwskazań, można oddać krew.
Wiktionary
przym. przeciwwskazany
Wiktionary
rzadko: nie polecić z powodu niekorzystnego działania na kogoś lub na coś
SJP.pl
rzadko: nie polecić z powodu niekorzystnego działania na kogoś lub na coś
SJP.pl
antywstrząsowy;
1. zabezpieczający przed wstrząsami;
2. odporny na negatywne skutki wstrząsów;
3. używany w celu wyprowadzenia pacjenta z szoku
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. stosowany przeciw wszom i wszawicy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który zwalcza wszy
Wiktionary
(1.1) Zwieziono do składu w Krakowie znaczne ilości cuprexu, proszków przeciwwszowych, mitigalu, świec siarkowych, środków przeciwmuchowych, jak: flit, lepy oraz około 1000 sztuk hydropultów.
Wiktionary
zabezpieczający przed wybuchem czegoś
SJP.pl
chroniący przed wyważeniem drzwi; antywyważeniowy
SJP.pl
chroniący przed włamaniem; antywłamaniowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zapobiegający włamaniu, chroniący przed włamaniem
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivːwãmãˈɲɔvɨ, AS: pšeći•vu̯ãmãńovy
Wiktionary
przysł. przeciwwłamaniowo
Wiktionary
(1.1) antywłamaniowy
Wiktionary
chroniący przed zakażeniem, używany przeciwko zakażeniu
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób przeciwzakrzepowy
Wiktionary
przym. przeciwzakrzepowy
Wiktionary
stosowany przeciwko zakrzepom, zapobiegający tworzeniu się zakrzepów (np. lek przeciwzakrzepowy)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw zakrzepom, używany przy leczeniu zakrzepów, zapobiegający zakrzepom
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivzakʃɛˈpɔvɨ, AS: pšećivzakšepovy
Wiktionary
przysł. przeciwzakrzepowo
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób zapobiegający zapaleniu, zwalczający zapalenie
Wiktionary
(1.1) Azulen, otrzymywany z kwiatów rumianku oraz kwiat lipy działają przeciwzapalnie.
Wiktionary
przym. przeciwzapalny
Wiktionary
stosowany przeciw stanom zapalnym, zapobiegający powstawaniu stanów zapalnych; antyzapalny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. farm. działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom
Wiktionary
(1.1) Podstawowymi lekami w leczeniu astmy są obecnie leki przeciwzapalne - steroidy podawane wziewnie.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivzaˈpalnɨ, AS: pšećivzapalny
Wiktionary
przysł. przeciwzapalnie
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób przeciwdziałający tworzeniu się zaskórników
Wiktionary
(1.1) Retinoidy (pochodne witaminy A: tretynoina, izotretynoina, dostępne na receptę) – działają bardzo przeciwzaskórnikowo, a także przeciwzapalnie.
Wiktionary
przym. przeciwzaskórnikowy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) działający przeciw zawałom, używany przy leczeniu zawałów, zapobiegający zawałom
Wiktionary
(1.1) Posiadamy pełen asortyment leków przeciwzawałowych.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivzavaˈwɔvɨ, AS: pšećivzavau̯ovy
Wiktionary
przysł. przeciwzawałowo
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) działający przeciwko powstawaniu zmarszczek, wpływający na zmniejszenie lub likwidację już istniejących
Wiktionary
(1.1) Ciocia Jadzia bardzo chwaliła sobie nowy krem przeciwzmarszczkowy.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivzmarʃt͡ʃˈkɔvɨ, AS: pšećivzmarščkovy
Wiktionary
przysł. przeciwzmarszczkowo
rzecz. zmarszczka ż.
Wiktionary
zabezpieczający przewody prądu elektrycznego przed zwarciem; antyzwarciowy
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) techn. chroniący przed nastąpieniem zwarcia w obwodzie elektrycznym
Wiktionary
(1.1) Zamiast jednego wyłącznika spełniającego podwójne zadanie, a mianowicie zabezpieczenia przeciwzwarciowego i aparatu manewrowego, stosuje się dwa różne wyłączniki np. małoolejowy i próżniowy.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przeciwzwrotne
Wiktionary
przym. przeciwzwrotny
Wiktionary
zapobiegający łojotokowi, leczący łojotok
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw łojotokom, używany przy leczeniu łojotoków, zapobiegający łojotokom
Wiktionary
(1.1) Jeśli skóra zaczyna być tłusta, należy rozpocząć pielęgnację przeciwłojotokową.
(1.1) Włosy myjmy dwa razy w tygodniu szamponem przeciwłojotokowym (…)
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivwɔjɔtɔˈkɔvɨ, AS: pšećivu̯oi ̯otokovy
Wiktionary
przysł. przeciwłojotokowo
Wiktionary
zapobiegający łupieżowi, leczący łupież
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw łupieżowi, używany przy leczeniu łupieżu, zapobiegający łupieżowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕivwupʲjɛˈʒɔvɨ, AS: pšećivu̯upʹi ̯ežovy
Wiktionary
przysł. przeciwłupieżowo
Wiktionary
zapobiegający ścieraniu się; antyścierny
SJP.pl
stosowany do zwalczania ślimaków
SJP.pl
chroniący przed ślizganiem się; antypoślizgowy, przeciwpoślizgowy
SJP.pl
chroniący przed skutkami obfitych opadów śniegu; przeciwśnieżny
SJP.pl
chroniący przed skutkami obfitych opadów śniegu; przeciwśniegowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) środek zaradczy
Wiktionary
rzecz. środek mrz.
Wiktionary
zapobiegający świądowi, leczący świąd
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) działający przeciw świądowi, używany przy leczeniu świądu, zapobiegający świądowi
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕifʲɕfʲjɔ̃nˈdɔvɨ, AS: pšećifʹśfʹi ̯õndovy
Wiktionary
przysł. przeciwświądowo
rzecz. świąd mrz.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) zapobiegający powstawaniu żylaków
Wiktionary
(1.1) Babcia Honorata kupiła w Katowicach przeciwżylakowe podkolanówki.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami
Wiktionary
(1.1) Pozamykaj okna, bo robi się straszny przeciąg.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛt͡ɕɔ̃ŋk, AS: pšećõŋk
Wiktionary
rzecz. przeciąganie n., przeciągnięcie n.
czas. przeciągać ndk., przeciągnąć dk.
Wiktionary
(1.1) pot. cug
Wiktionary
narzędzie do przeciągania - obróbki plastycznej polegającej na zmianie kształtu lub wielkości poprzecznego przekroju przedmiotu przeciąganego przez otwór tego narzędzia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeciągać.
(1.2) rozciąganie swojego ciała w boki lub do góry w celu okazania senności
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.2) Czy może być coś bardziej przyjemnego, niż poranne, błogie przeciąganie się w łóżku?
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕɔ̃ŋˈɡãɲɛ, AS: pšećõŋgãńe
Wiktionary
czas. przeciągać, przeciągnąć
rzecz. przeciągnięcie n., przeciąg mrz.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przeciągnąć)
(1.1) powodować za pomocą ciągnięcia, że coś przedostaje się, przechodzi przez coś na inną stronę
(1.2) zmieniać położenie czegoś, ciągnąc to
(1.3) przedłużać czas trwania czegoś
czasownik zwrotny niedokonany przeciągać się (dk. przeciągnąć się)
(2.1) wyciągać swoje członki w boki lub do góry
(2.2) trwać za długo
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕɔ̃ŋɡat͡ɕ, AS: pšećõŋgać
Wiktionary
rzecz. przeciąg m., przeciąganie n., przeciągnięcie n.
czas. ciągnąć ndk., przeciągnąć
przym. przeciągły
Wiktionary
(1.2) przenosić
(1.3) przedłużać
(2.1) gw. Górny Śląsk sztrekować
(2.2) wlec się
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: przeciągle
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: przeciągły
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeciągnąć.
Wiktionary
Nie mylić z: Przeciążenie.
Przeciągnięcie – w aerodynamice lotniczej – zjawisko znacznego, gwałtownego spadku siły nośnej i gwałtownego przyrostu oporu aerodynamicznego, na skutek zbyt dużego kąta natarcia skrzydła – ściślej przekroczenia krytycznego kąta natarcia skrzydła. Towarzyszy temu na ogół wystąpienie chwilowej, częściowej lub całkowitej utraty sterowności.
Wikipedia
rzecz. przeciąganie n., przeciąg mrz.
czas. przeciągnąć dk., przeciągać ndk.
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przeciągać)
(1.1) zob. przeciągać.
Wiktionary
(1.1) Odłożył derkę, raz jeszcze przeciągnął dłonią po belkowaniu dachu.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšećõŋgnõńć
Wiktionary
rzecz. przeciągnięcie n., przeciąganie n., przeciąg mrz.
czas. ciągnąć, przeciągać ndk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przeciągłe
Wiktionary
przym. przeciągły
Wiktionary
długo trwający, przewlekły
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) trwający dłuższy czas, zwykle dłużej niż to było przewidywane
Wiktionary
czas. przeciągać ndk.
rzecz. przeciągłość ż.
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przecinać)
(1.1) dokonany od|przecinać.
czasownik zwrotny dokonany przeciąć się (ndk. przecinać się)
(2.1) dokonany od|przecinać się.
Wiktionary
(1.1) Pułkownik Żyto wydobył z szuflady paczkę popularnych, wyciągnął z niej papierosa, potem przeciął go na pół i jedną z połówek włożył do szklanej lufki.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛt͡ɕɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pšećo̊̃ńć
Wiktionary
czas. ciąć, przecinać
rzecz. przecinanie n., przecinak mrz.
przym. tnący
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przeciążalne
Wiktionary
przym. przeciążalny
Wiktionary
mogący zostać przeciążonym
SJP.pl
Nie mylić z: Przeciągnięcie.
Przeciążenie, nadważkość – stan, w jakim znajduje się ciało poddane działaniu sił zewnętrznych innych niż siła grawitacji, których wypadkowa powoduje przyspieszenie inne niż wynikające z siły grawitacji. Przyjęto wyrażać przeciążenie jako wielokrotność standardowego przyspieszenia ziemskiego. Tak zdefiniowane przeciążenie jest wektorem, mającym kierunek i zwrot.
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z przeciążeniem, dotyczący przeciążenia
Wiktionary
rzecz. przeciążenie n.
Wiktionary
czasownik przechodni
(1.1) dokonany od|przeciążać.
Wiktionary
rzecz. przeciążanie n., przeciążenie n., ciążenie n.
czas. przeciążać ndk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) czynność przecinania
(1.2) przecięte miejsce
(1.3) miejsce, w którym coś się z czymś krzyżuje
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pšećė̃ńće
Wiktionary
rzecz. przecinanie n., przecinak mrz.
czas. przecinać
przym. tnący
Wiktionary
1. niewyróżniający się, zwykły, typowy, pospolity;
2. w matematyce: o wartości średniej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mat. średnia arytmetyczna lub wartość oczekiwana;
Wiktionary
(1.1) Przeciętna prognoz analityków wyniosła 2,5 punkta procentowego.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕɛ̃ntna, AS: pšećẽntna
Wiktionary
rzecz. przeciętniak mos., przeciętniaczka ż., przeciętniactwo n., przeciętność ż.
przym. przeciętny
przysł. przeciętnie
Wiktionary
(1.1) średnia, średnia arytmetyczna, wartość oczekiwana
Wiktionary
człowiek przeciętny, niewyróżniający się niczym szczególnym; przeciętniak
SJP.pl
niewyróżnianie się, bycie zwykłym, pospolitym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pogard. pot. bycie przeciętnym, zwykłym, nieszczególnym
Wiktionary
rzecz. przeciętna ż., przeciętność ż., przeciętniak m., przeciętniaczek m., przeciętniaczka ż.
przym. przeciętny
przysł. przeciętnie
Wiktionary
zwykła, przeciętna kobieta, pracownica; średniaczka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pogard. pot. kobieta przeciętna
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od: przeciętniaczek
Wiktionary
rzecz. przeciętna ż., przeciętność ż., przeciętniactwo n., przeciętniak m., przeciętniaczek m.
przym. przeciętny
przysł. przeciętnie
Wiktionary
potocznie: osoba przeciętna, niczym się niewyróżniająca; zwyklak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. lekcew. albo pogard. osoba mało interesująca, przeciętna
Wiktionary
rzecz. przeciętna ż., przeciętność ż., przeciętniactwo n.
:: zdrobn. przeciętniaczek m.
:: fż. przeciętniaczka ż.
przym. przeciętny
przysł. przeciętnie
Wiktionary
przysłówek
(1.1) tak jak większość
Wiktionary
(1.1) Dorosłe moringi osiągają przeciętnie długość około 60 cm.
(1.1) Ubrałaś się raczej przeciętnie.
Wiktionary
rzecz. przeciętna ż., przeciętność ż., przeciętniactwo n., przeciętniak m., przeciętniaczka ż.
przym. przeciętny
Wiktionary
(1.1) zwyczajnie, średnio na jeża
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: przeciętnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: przeciętny
SJP.pl
stawać się przeciętnym, typowym, pospolitym
SJP.pl
zdrobnienie od: przeciętny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zdrobn. od: przeciętny
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ɕɛ̃ntʲˈɲutʲci, AS: pšećẽntʹńutʹḱi
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, kto jest przeciętny; cecha tego, co jest przeciętne
Wiktionary
(1.1) Nasz gospodarz zapłacił komu trzeba i wybiliśmy się ponad przeciętność, na otwartą przestrzeń, a że akurat tego dnia, w tym właśnie momencie nadciągnęła potężna burza piaskowa, mieliśmy ubaw po pachy i pełne portki ze strachu.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕɛ̃ntnɔɕt͡ɕ, AS: pšećẽntność
Wiktionary
rzecz. przeciętniactwo n., przeciętniak m., przeciętniaczka ż., przeciętna ż.
przym. przeciętny, przeciętna
przysł. przeciętnie
Wiktionary
(1.1) pejor. tuzinkowość
Wiktionary
1. niewyróżniający się, zwykły, typowy, pospolity;
2. w matematyce: o wartości średniej
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną
(1.2) stat. reprezentatywny, typowy
(1.3) pot. banalny, nieskomplikowany, prosty
(1.4) mat. będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę;
Wiktionary
(1.1) Ot, przeciętny miły facet, jakich wielu.
(1.2) Przeciętnej polskiej rodziny nie stać na kredyt.
(1.2) Jaką płeć miałby mieć „przeciętny Polak”?
(1.3) To był bardzo przeciętny film.
(1.4) Przeciętny wiek internauty to 36 lat.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ɕɛ̃ntnɨ, AS: pšećẽntny
Wiktionary
rzecz. przeciętniactwo n., przeciętniak mos., przeciętniaczka ż., przeciętna ż., przeciętność ż.
przysł. przeciętnie
Wiktionary
(1.1) niepozorny, nie rzucający się w oczy
(1.2) normalny, zwykły
(1.3) oklepany, pospolity, stereotypowy
(1.4) średni
Wiktionary
przecknąć się - gwarowo: przebudzić się, ocknąć się
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: przecudnie
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) niezmiernie śliczny, uroczy, piękny
Wiktionary
rzecz. przecudność ż.
przysł. przecudnie
Wiktionary
(1.1) war. przecudowny; prześliczny, przepiękny, przeuroczy
Wiktionary
przesłodzić, przecukrzyć;
1. dodać za dużo cukru;
2. potocznie: zrobić lub przedstawić coś w sposób zbyt miły, ładny, delikatny
SJP.pl
potocznie: robić lub przedstawiać coś w sposób zbyt miły, ładny, delikatny; przesładzać, przecukrzać
SJP.pl
potocznie: dodawać za dużo cukru; przesładzać
SJP.pl
potocznie: dodać za dużo cukru; przesłodzić, przecukrować
SJP.pl
1. o koniu: przebiegać cwałem;
2. przejeżdżać konno cwałem;
3. potocznie o ludziach: przebiegać bardzo szybko
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. cwelić)
(1.1) wulg. dokonać gwałtu homoseksualnego na więźniu, co skutkuje degradacją zgwałconego do najniższej kasty w subkulturze więziennej
Wiktionary
rzecz. cwelowanie n., przecwelowanie, cwel m.
czas. przecwelować dk., cwelować ndk., cwelić ndk.
przym. cwelowaty
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) wulg. dokonanie gwałtu homoseksualnego na więźniu skutkujące degradacją zgwałconego do najniższej kasty w subkulturze więziennej
Wiktionary
rzecz. cwelowanie n., cwel m.
czas. przecwelować dk., cwelować ndk., cwelić ndk., przecwelić dk.
przym. cwelowaty
Wiktionary
(1.1) przestrzelenie
Wiktionary
nadmiernie ucywilizować
SJP.pl
dawniej: dlaczego
SJP.pl
forma czasownika.
(1.1) 2. os. lp., rozk. → zob. przeczyć.
zaimek
(2.1) stpol. dlaczego
Wiktionary
IPA: pʃɛt͡ʃ, AS: pšeč
Wiktionary
czas. zaprzecz, zaprzeczyć
rzecz. zaprzeczenie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeczekać.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ʃɛˈkãɲɛ, AS: pšečekãńe
Wiktionary
czas. przeczekać
rzecz. odczekanie n., wyczekanie n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeczekiwać.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ʃɛciˈvãɲɛ, AS: pšečeḱivãńe
Wiktionary
czas. przeczekiwać ndk.
rzecz. odczekanie n., wyczekanie n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) wyraz lub zdanie przeczące
(1.2) partykuła przecząca (np. nie)
(1.3) odczasownikowy od|przeczyć.
Wiktionary
Przeczenie – luźna partykuła występująca również w postaci afiksu, która dodana do wypowiedzi lub wyrazu zaprzecza jego treści (negacja zdaniowa i wyrazowa) lub sama stanowi wypowiedź przeczącą (negacja absolutna np. "nie").
Wikipedia
IPA: pʃɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšečẽńe
Wiktionary
czas. przeczyć ndk., zaprzeczać
rzecz. zaprzeczenie
Wiktionary
(1.3) negacja
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) czesząc powodować lepsze ułożenie, wygląd włosów, zmniejszać ich skudlenie
(1.2) przen. penetrować okolicę w poszukiwaniu czegoś lub kogoś
Wiktionary
(1.2) Spanikowany kierowca w żółtym samochodzie z piskiem opon przeczesywał okolicę.
Wiktionary
rzecz. czesanie n., zaczeska ż.
czas. czesać
Wiktionary
dawniej:
1. część gruntu zaorana poprzecznie;
2. orka w poprzek;
3. główna część końskiej uzdy;
4. sprzeczka;
5. skrzyp (roślina zarodnikowa)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ulica przecinająca prostopadle jakąś inną ulicę
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rana, nadżerka na skórze powstająca pod wpływem drapania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. powierzchniowy, linijny ubytek w skórze uprzednio niezmienionej powstały np. wskutek drapania;
Wiktionary
Przeczos (łac. "excoriatio") – powierzchniowy, linijny ubytek w skórze uprzednio niezmienionej.
Przeczos powstaje w wyniku mechanicznych urazów, na przykład drapania. Przeczosy są charakterystyczne dla stanów chorobowych przebiegających z nasilonym świądem: nasilona żółtaczka, świerzb, wszawica, atopowe zapalenie skóry.
Wikipedia
IPA: ˈpʃɛt͡ʃɔs, AS: pšečos
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeczołgać.
Wiktionary
rzecz. czołg m., czołgista m., czołganie n., czołgisko n.
czas. przeczołgać dk., czołgać ndk.
przym. czołgowy
Wiktionary
rzadko: przeczołgać
SJP.pl
spodziewanie się czegoś; przewidywanie oparte na intuicji
SJP.pl
spodziewanie się czegoś; przewidywanie oparte na intuicji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przewidzenie w oparciu o uczucia lub intuicje, a nie w oparciu o przesłanki racjonalne
Wiktionary
Przeczucie (ang. "Premonition") – amerykański film fabularny z 2007 roku w reżyserii Mennana Yapo.
Wikipedia
IPA: pʃɛˈt͡ʃut͡ɕɛ, AS: pšečuće
Wiktionary
czas. przeczuć, odczuwać, poczuć, czuć
rzecz. poczucie n., uczucie n., czucie n., czuwak mrz.
Wiktionary
przewrażliwiać;
1. czynić nadmiernie wrażliwym;
2. przeczulać się - stawać się nadmiernie wrażliwym
SJP.pl
nadwrażliwość, przewrażliwienie;
1. cecha kogoś nazbyt wrażliwego;
2. nadmierna wrażliwość na bodźce z zewnątrz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) nadmierna wrażliwość na coś
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ʃuˈlɛ̃ɲɛ, AS: pšečulẽńe
Wiktionary
przym. przeczulony
Wiktionary
(1.1) przewrażliwienie, nadwrażliwość
Wiktionary
Przeczulica, hiperestezja (łac. "hyperaesthesia") – stan, w którym występuje nadmierna wrażliwość powierzchni ciała na bodźce, takie jak dotyk, dźwięk i inne.
Wikipedia
przewrażliwić;
1. uczynić nadmiernie wrażliwym;
2. przeczulić się - stać się nadmiernie wrażliwym
SJP.pl
przewrażliwić;
1. uczynić nadmiernie wrażliwym;
2. przeczulić się - stać się nadmiernie wrażliwym
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) nadmiernie wrażliwy; przewrażliwiony
Wiktionary
(1.1) On jest przeczulony na punkcie swojego wzrostu.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ʃuˈlɔ̃nɨ, AS: pšečulõny
Wiktionary
rzecz. przeczulenie n.
Wiktionary
(1.1) przewrażliwiony
Wiktionary
taki, którego można przeczuć, domyślić się
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeczuwać.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ʃuˈvãɲɛ, AS: pšečuvãńe
Wiktionary
czas. przeczuwać, czuć
rzecz. czuwak mrz.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przeczuć)
(1.1) mieć przeczucie
Wiktionary
(1.1) Przeczuwam pogorszenie, temperatura nie spada mimo antybiotyków.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ʃuvat͡ɕ, AS: pšečuvać
Wiktionary
aspekt dokonany przeczuć
czas. odczuwać, wyczuwać, czuły, poczuć, czuć
przym. czuły
rzecz. przeczuwanie n., czucie n., czuwak mrz.
Wiktionary
(1.1) odgadywać, domyślać się, przewidywać, przen. czuć pismo nosem
Wiktionary
spodziewanie się czegoś; przewidywanie oparte na intuicji
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. przeczuwać)
(1.1) zob. przeczuwać.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛt͡ʃut͡ɕ, AS: pšečuć
Wiktionary
rzecz. poczucie n., przeczucie n., czucie n., czuwak mrz.
czas. przeczuwać, poczuć, czuć
przym. czujny
Wiktionary
Przeczyce – wieś w Polsce położona na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Mierzęcice nad Czarną Przemszą i nad południowo-zachodnim brzegiem Zbiornika Przeczyce nazywanego czasami Zalewem Przeczycko-Siewierskim.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. stan bycia przeczystym
Wiktionary
przym. przeczysty
rzecz. czyściciel mos.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) książk. niezwykle czysty
(1.2) przen. obdarzony nieskazitelnością, niepokalanością
Wiktionary
rzecz. czyściciel mos., przeczystość ż.
Wiktionary
potocznie: coś powodującego wypróżnienie, rozwolnienie
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) farm. wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie
forma czasownika.
(2.1) ims. przymiotnikowy czynny od: przeczyszczać
Wiktionary
(1.1) Lek ma silne działanie przeczyszczające i wiatropędne.
Wiktionary
czas. przeczyszczać
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przeczyścić)
(1.1) czyszcząc, usuwać pobieżnie brud, zanieczyszczenia; przecierać, przemywać
(1.2) czyszcząc, usuwać dokładnie brud, osady z czegoś częściowo lub całkowicie zatkanego
(1.3) farm. posp. powodować rozwolnienie, biegunkę, zwłaszcza przy zaparciach, niestrawności
Wiktionary
rzecz. przeczyszczanie n., przeczyszczenie n., czyściciel mos.
czas. oczyszczać, przeczyścić dk.
ims. przeczyszczający
przym. przeczyszczający
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przeczytać.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛt͡ʃɨˈtãɲɛ, AS: pšečytãńe
Wiktionary
rzecz. czytanie n., czytywanie n., czytelnia ż., czytelnictwo n., czytelnik m., czytelniczka ż., czytanka ż., czytelność ż., czytadło n., czytnik m., poczytność ż.
czas. obczytać, przeczytać dk., czytać ndk.
przym. czytelny, czytelniany, czytelniczy, poczytny
przysł. czytelnie
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany
(1.1) zob. czytać.
Wiktionary
(1.1) - Ja jestem urzędnikiem państwowym, jeżeli pan mi pokaże swoje wystąpienie, to je przeczytam - odpowiedział bez cienia zachęty. (Nie pamiętam czy powiedział "chętnie przeczytam", gdyż nie stosowałem techniki operacyjnej).
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ʃɨtat͡ɕ, AS: pšečytać
Wiktionary
rzecz. przeczytanie n., czytelnia ż., czytanka ż., czytelnik m., zaczytanie n., czytelniczka ż., czytnik mrz., czytelność ż., poczytność ż.
czas. obczytać, czytać, zaczytać dk.
przym. oczytany
Wiktionary
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) odrzucać dane twierdzenie
(1.2) być w sprzeczności z czymś, wykluczać się z czymś
Wiktionary
rzecz. zaprzeczenie n., przeczenie n.
czas. zaprzeczać ndk., zaprzeczyć dk.
przym. przeczący
Wiktionary
(1.1) negować
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przeczyszczać)
(1.1) dokonany od|przeczyszczać.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡ʃɨɕt͡ɕit͡ɕ, AS: pšečyśćić
Wiktionary
rzecz. czyściciel m.
czas. czyścić, oczyszczać, przeczyszczać
przym. czysty
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzadko: człapiąc, przechodzić
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
Przecław – miasto w Polsce położone w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Przecław; siedziba gminy Przecław, na lewym brzegu Wisłoki. Przez miasto, pomiędzy wzgórzami na których stoi zamek i kościół parafialny, przepływa potok o nazwie Słowik wpadający do Wisłoki.
Wikipedia
imię żeńskie
SJP.pl
mieszkaniec Przecławia (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Przecławia (miasta w Polsce)
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Przecławy lub z nią związany
SJP.pl
Przecław z żoną; Przecławowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Przecława lub z nim związany
SJP.pl
przymiotnik od: Przecław
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) od Przecław (miejscowość)
Wiktionary
(1.1) Sukces kolęd, które gościły w przecławskich domach już podczas ubiegłorocznych Świąt Bożego Narodzenia zachęcił Leszka Matuszkiewicza do kolejnego artystycznego przedsięwzięcia.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈt͡swafsʲci, AS: pšecu̯afsʹḱi
Wiktionary
przyimek pełniący wiele funkcji w zdaniu, łączący się w narzędniku lub bierniku z rzeczownikiem bądź wyrazami o jego funkcji; * forma "przede" możliwa tylko w kilku tradycyjnych połączeniach (np. przede mną, przede wszystkim)
SJP.pl
przyimek
(1.1) …określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
(1.2) …służący do opisania ruchu w kierunku miejsca znajdującego się przed (1.1) kimś lub czymś
(1.3) …służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem
(1.4) …łączący się z niektórymi czasownikami, służący do wyrażenia przyczyny jakiegoś działania
Wiktionary
(1.1) Stanął wreszcie przed lusterkiem i patrząc kolejno to na nogi, to na odbicie swojej fizjonomii w zwierciadle, uśmiechnął się, kontent, że taki blask bije mu od głowy i obuwia.
(1.1) Ktoś czeka przed drzwiami.
(1.2) Samochód podjechał przed ratusz.
(1.3) Przed odwiedzeniem babci poszedłem/pójdę do sklepu.
(1.3) Przed wyjściem z domu sprawdzam, czy jest zamknięty gaz.
(1.4) Złodziej uciekał przed policjantami.
Wiktionary
IPA: pʃɛt, AS: pšet
Wiktionary
przym. przedni
Wiktionary
(1.1) pod
(1.2) pod, do
(1.3) zanim
Wiktionary
przyimek w funkcji tematu słowotwórczego
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych określający wcześniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem
Wiktionary
(1.1) przedpotopowy, przedabrahamowy, przedmojżeszowy, przedpiastowski
Wiktionary
przym. przedni
Wiktionary
przymiotnik jakościowy
(1.1) hist. bibl. z czasów przed Abrahamem
Wiktionary
(1.1) Na Synaju pokazano nam pozostałości jakichś semickich tumulusów z czasów przedmojżeszowych, a może nawet przedabrahamowych.
Wiktionary
rzecz. Abraham m.
przym. abrahamowy, Abrahamowy
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: przedajny (dawniej: sprzedajny, przekupny)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przedajne; cecha tych, którzy są przedajni
Wiktionary
przym. przedajny
Wiktionary
dawniej: sprzedajny; przekupny
SJP.pl
poprzedzający akcesję, występujący, odbywający się przed akcesją
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) urz. mający miejsce / odbywający się / obowiązujący przed akcesją
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdakt͡sɛˈsɨjnɨ, AS: pšedakcesyi ̯ny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. film. część utworu fabularnego, która informuje o zdarzeniach poprzedzających rozpoczęcie akcji
Wiktionary
rzecz. akcja ż., akcyjka ż., akcjonariusz m., akcjonariuszka ż., akcyjność ż., postakcja ż., preakcja ż., reakcja ż.
przym. akcyjny, reakcyjny
przysł. akcyjnie, reakcyjnie
Wiktionary
(1.1) preakcja
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) geogr. znajdujący się na południe od Alp
Wiktionary
(1.1) cysalpejski, cysalpiński, południowoalpejski
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który miał miejsce przed pojawieniem się Arabów
Wiktionary
(1.1) (…) przedarabski trzon Afryki Północnej stanowili Berberowie. Nie wiadomo kim byli, ani skąd przyszli.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. Vorarlberg
Wiktionary
przym. przedarulański, arulański
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) hist. związany z Przedarulanią, dotyczący Przedarulanii (współcz. Vorarlberg)
Wiktionary
rzecz. Przedarulania ż.
przym. arulański
Wiktionary
(1.1) vorarlberski
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) poprzedzający pojawienie się plemięemion aryjskich na terenach dzisiejszych Indii
Wiktionary
(1.1) Popularność kultu lingi związana jest z odwołaniem się do jeszcze przedaryjskich źródeł hinduizmu, do kultury Harappy i Mohendżo daro.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zażycie zbyt dużej dawki, zazwyczaj w odniesieniu do leków lub narkotyków
Wiktionary
(1.1) ''Przedawkowanie w antybiotykoterapii może prowadzić do zachwiania równowagi biologicznej i pojawienia się różnego rodzaju grzybic, drożdżyc itp.
Wiktionary
czas. dawkować, przedawkować dk.
rzecz. dawka ż.
przysł. zdawkowo
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przedawkowywać)
(1.1) przyjąć zbyt dużą dawkę jakiejś substancji
(1.2) nadużyć, użyć zbyt często lub intensywnie
Wiktionary
(1.1) Boję się brać jakiekolwiek leki, żeby pewnego dnia nie przedawkować.
(1.1) Śmierć nastąpiła na skutek przedawkowania heroiny.
Wiktionary
rzecz. przedawkowanie n., dawka ż.
czas. dawkować
przysł. zdawkowo
Wiktionary
zażywać zbyt duże dawki czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przedawnialne
Wiktionary
przym. przedawnialny
Wiktionary
taki, który może się przedawnić
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
czasownik przechodni dokonany (ndk. przedawniać)
(1.1) dokonany od|przedawniać.
Wiktionary
IPA: pʃɛdˈavʲɲit͡ɕ, AS: pšedavʹńić
Wiktionary
dawniej: pradawny, prastary
SJP.pl
dawniej:
1. sprzedać, spieniężyć;
2. przedać się - sprzedać się
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. przedawać)
(1.1) daw. oddać lub zrobić coś za pieniądze lub inną wartość materialną; przenieść własność na kupującego; sprzedać, spieniężyć
(1.2) stpol. przen. lub bibl. o Judaszu: zdradzić, zaprzedać
(1.4) stpol. przekonać kogoś o czymś, wmówić coś
(2.2) daw. przejść na stronę nieprzyjaciela, oddać się pod obcą zwierzchność; dokonać zdrady
rzeczownik, rodzaj żeński
(3.1) stpol. oddanie czegoś za pieniądze; sprzedaż
Wiktionary
(1.1) Część łupów przedaliśmy w Krakowie i wzięliśmy czterdzieści grzywien srebra.
(2.1) Ja tobą pogardzam [...] jak ostatnią ulicznicą przedającą się za pieniądze.
(2.2) Dowódca grodu [...] przedał się nieprzyjacielowi i bramy otworzył.
Wiktionary
czas. przedawać ndk., sprzedać dk., sprzedawać ndk.
rzecz. przedaż ż., sprzedaż ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z okresem przed powstaniem Biblii
Wiktionary
przym. biblijny
Wiktionary
bieg eliminacyjny decydujący o tym, którzy z zawodników mają brać udział w dalszych eliminacjach lub w finale
SJP.pl
odbywający się przed biegiem - konkurencją sportową
SJP.pl
poprzedzający bitwę
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wojsk. poprzedzający bitwę
Wiktionary
(1.1) Osłonięci jej pancerzami zobaczyli przez okular peryskopu cały przedbitewny krajobraz.
(1.1) Mimo przedbitewnych zapowiedzi Krzyżacy nie zdołali pokonać wojsk polskich na polach grunwaldzkich.
Wiktionary
fragment dzieła opublikowany w czasopiśmie przed wydaniem go w formie książkowej
SJP.pl
dawne imię męskie
SJP.pl
Przedbor, Przedwor – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Przed-" („przed”, ale też „naj” i wiele innych znaczeń) i "-bor" („walczyć, zmagać się”). Imię to mogło oznaczać „stawiający wyżej walkę”.
Wikipedia
Przedborowice – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki. W 2011 roku liczba ludności we wsi Przedborowice wynosiła 80.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.
Wikipedia
przymiotnik od: Przedbórz
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Przedborzem, dotyczący Przedborza
Wiktionary
rzecz. Przedbórz mrz.
Wiktionary
mieszkaniec Przedborza (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Przedborza (miasta w Polsce)
SJP.pl
dawne imię męskie
SJP.pl
dawne imię męskie
SJP.pl
Przedborów (dawniej także Przedborowo) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Mikstat.
Wikipedia
1. dodatkowe, przednie umocnienie bramy warownej w średniowiecznych miejskich lub zamkowych murach obronnych;
2. dawniej: miejsce przed bramą
SJP.pl
Pr
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) polit. taki, który miał miejsce przed opuszczeniem Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię
Wiktionary
(1.1) Okres przedbrexitowy pokazał, że nawet jeśli polscy przedsiębiorcy przygotowywali plan B, to i tak z brytyjskiego rynku nie rezygnowali.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) poprzedzający burzę
Wiktionary
(1.1) Wszystkich rozleniwiała przedburzowa parność.
Wiktionary
rzecz. burza ż.
przym. burzowy
Wiktionary
miasto w Polsce
SJP.pl
Przedbórz – miasto w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, położone na Wyżynie Przedborskiej nad rzeką Pilicą. Leży na pograniczu województw łódzkiego i świętokrzyskiego, w odległości 92 km od Łodzi, 75 km od Kielc i 73 km od Częstochowy. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Przedbórz.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) poprzedzający chorobę
Wiktionary
rzecz. choroba ż., choróbsko n., chorobowe n.
czas. chorować ndk., zachorować dk.
przym. chorobowy, chorobliwy, chorowity, pochorobowy
przysł. chorobliwie, chorowicie
wykrz. choroba, do choroby
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) odbywający się przed chrztem, poprzedzający chrzest
Wiktionary
(1.1) Nauki przedchrzcielne odbywają się w drugą sobotę miesiąca po mszy wieczornej.
Wiktionary
przym. chrzcielny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) poprzedzający chrześcijaństwo, następujący przed pojawieniem się chrześcijaństwa
Wiktionary
(1.1) Nasza przedchrześcijańska, słowiańska kultura jest identyczna z wedyjską, co jaskrawo uwidacznia się w mitologii wedyjskiej i słowiańskiej (…).
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛtxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci, AS: pšetχšeśćii ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
mieszkaniec Przedcza (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Przedcza (miasta w Polsce)
SJP.pl
1. znajdujący się przed czołem;
2. kora przedczołowa – część płata czołowego odpowiedzialna za pamięć roboczą
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) geol. związany z okresem przed czwartorzędem, dotyczący okresu przed czwartorzędem
Wiktionary
(1.1) O zlodowaceniach przedczwartorzędowych, w prekambrze, karbonie i permie świadczą resztki utworów lodowcowych (np. tillity), zachowane w osadach w Afryce, Australii czy Ameryce Południowej.
Wiktionary
rzecz. czwartorzęd mrz.
przym. czwartorzędowy
Wiktionary
faza i poziom rozwoju człowieka, niczym nieróżniąca się od innych zwierząt
SJP.pl
podrodzina ssaków naczelnych obejmująca wszystkie wymarłe gatunki uważane za przodków człowieka współczesnego; Homininae
SJP.pl
o cechach przedczłowiekowatych (podrodzina ssaków)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) poprzedzający opady deszczu
Wiktionary
(1.1) Przeddeszczowa pogoda w poniedziałkowy ranek 15 maja nie zniechęciła Józefa Jabłkowskiego do bardzo wczesnego wstania.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) ekon. rzad. poprzedzający dewaluację, sprzed dewaluacji
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) umowne określenie generacji okrętów liniowych (pancerników) budowanych na przełomie XIX i XX wieku;
Wiktionary
Przeddrednot, predrednot (z ang. "pre-dreadnought") – umowne określenie generacji okrętów liniowych (pancerników) budowanych od lat 80. XIX wieku do I dekady XX wieku. Nazwa, nadana później, oznacza pancerniki poprzedzające generację drednotów.
Wikipedia
(1.1) Jednym z ostatnich przeddrednotów był brytyjski HMS „Agamemnon”.
Wiktionary
IPA: pʃɛdˈːrɛdnɔt, AS: pše•drednot
Wiktionary
rzecz. drednot mzw.
Wiktionary
(1.1) predrednot
Wiktionary
odnoszący się do czasów przed wynalezieniem druku
SJP.pl
występujący w okresie poprzedzającym dyluwium; przedpotopowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. praprababcia
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) rzad. hist. okres historyczny sprzed wynalezienia pisma
Wiktionary
(1.1) Od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku zamek w Sandomierzu przeszedł mnóstwo remontów i rewitalizacji. (…) Mieści się w nim siedziba Muzeum Okręgowego, w którym jest co oglądać! Są wystawy stałe dotyczące historii Sandomierza z przeddziejami włącznie (…)
Wiktionary
rzecz. dzieje nmos.
przym. przeddziejowy
Wiktionary
(1.1) prehistoria, prahistoria, pradzieje
Wiktionary
1. dzień poprzedzający inny dzień, o którym mowa;
2. okres poprzedzający wydarzenie, o którym mowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. dzień poprzedni, dzień poprzedzający
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛdʲd͡ʑɛ̇̃ɲ, AS: pšedʹʒ́ė̃ń
Wiktionary
(1.1) wigilia
Wiktionary
przyimek
(1.1) forma oboczna przyimka przed
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛdɛ, AS: pšede
Wiktionary
przymiotnik od: przedech
SJP.pl
przymiotnik od: Przedecz
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Przedczem, dotyczący Przedcza
Wiktionary
rzecz. Przedecz mrz., przedczanin m., przedczanka ż.
Wiktionary
miasto w Polsce
SJP.pl
Przedecz – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, na Pojezierzu Kujawskim, nad Jeziorem Przedeckim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Przedecz. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego.
Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego, położony w II połowie XVI wieku w powiecie przedeckim województwa brzeskokujawskiego, należał do starostwa przedeckiego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przedefiniować.
(1.2) określenie czegoś na nowo, redefinicja
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdɛfʲĩɲɔˈvãɲɛ, AS: pšedefʹĩńovãńe
Wiktionary
czas. przedefiniować ndk.
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)
(1.1) określić, zdefiniować coś na nowo, przekształcić definicję czegoś
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdɛfʲĩˈɲɔvat͡ɕ, AS: pšedefʹĩńovać
Wiktionary
rzecz. przedefiniowanie n.
Wiktionary
definiować ponownie
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odbywający się, występujący przed egzaminem
Wiktionary
(1.1) Wiem, wiem, że praca przedegzaminacyjna, dyplom itp., ale drogi mój, czy naprawdę nie masz ani chwileczki czasu?
(1.1) Kluczem do sukcesu jest przezwyciężenie przedegzaminacyjnego stresu.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdɛɡzãmʲĩnaˈt͡sɨjnɨ, AS: pšedegzãmʹĩnacyi ̯ny
Wiktionary
rzecz. egzamen mrz., egzamin mrz., egzaminator mos., egzaminatorka ż., egzaminatorskość ż., egzaminowanie n., przeegzaminowanie n., przeegzaminowywanie n.
czas. egzaminować ndk., przeegzaminować dk., przeegzaminowywać ndk.
przym. egzaminatorski, egzaminowy, przedegzaminowy, poegzaminowy, egzaminacyjny, poegzaminacyjny
przysł. egzaminacyjnie
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) odbywający się, występujący przed egzaminem
Wiktionary
rzecz. egzamen mrz., egzamin mrz., egzaminator mos., egzaminatorka ż., egzaminatorskość ż., egzaminowanie n., przeegzaminowanie n., przeegzaminowywanie n.
czas. egzaminować ndk., przeegzaminować dk., przeegzaminowywać ndk.
przym. egzaminacyjny, egzaminatorski, egzaminowy, poegzaminacyjny, poegzaminowy, przedegzaminacyjny
przysł. egzaminacyjnie
Wiktionary
(1.1) przedegzaminacyjny
Wiktionary
1. deklamując, wypowiadać lub czytać coś od początku do końca;
2. rzadko: spędzać pewien czas na deklamowaniu, recytowaniu
SJP.pl
zmienić dekorację
SJP.pl
występujący przed narażeniem na czynnik lub zdarzenie
SJP.pl
1. wysłać pracownika na określony czas gdzieś indziej, by tam pracował;
2. przekierować domenę internetową na zewnętrzny serwer; wydelegować
SJP.pl
1. wysyłać pracownika na określony czas gdzieś indziej, by tam pracował;
2. przekierowywać domenę internetową na zewnętrzny serwer; wydelegowywać
SJP.pl
odnoszący się do okresu przed rozwojem elektroniki
SJP.pl
przesadnie delikatny; przeczulony
SJP.pl
potocznie: osoba w wieku przedemerytalnym
SJP.pl
poprzedzający przejście na emeryturę
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) poprzedzający przejście na emeryturę
Wiktionary
(1.1) Obecnie świadczenie przedemerytalne wynosi 80% wymiaru emerytury, nie mniej niż 120% i nie więcej niż 200% zasiłku dla bezrobotnych.
(1.1) Obecnie ze świadczeń przedemerytalnych korzysta ponad pół miliona osób, corocznie przybywa 100 tys. następnych.
Wiktionary
ścieżka wydeptana przez pieszych
SJP.pl
przysłówek
(1.1) daw. zob. przede wszystkim.
Wiktionary
(1.1) Cytatami łacińskiemi lubią się popisywać przedewszystkiem ci, co się nigdy łaciny nie uczyli.
Wiktionary
przed niego
SJP.pl
forma ściągnięta
(1.1) książk. przed niego
Wiktionary
(1.1) Pomorzanie rozluźnili nieco pierwszy szereg i wyszedł przedeń słusznego wzrostu młodzian w niezwykłym hełmie o kształcie jakby muszli z ostro najeżonym na czubku smoczym grzebieniem.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛdɛ̃ɲ, AS: pšedẽń
Wiktionary
odnoszący się do okresu przed rozwojem fabryk
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) odbywający się, występujący przed festiwalem
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛtfɛstʲivaˈlɔvɨ, AS: pšetfestʹivalovy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) poprzedzający feudalizm; sprzed pojawienia się feudalizmu
Wiktionary
rzecz. feudalizm mrz.
Wiktionary
filtr wstępny; prefiltr
SJP.pl
związany z okresem przed nauką w gimnazjum
SJP.pl
w gorzelnictwie: lekki płyn tworzący się w pierwszej fazie destylacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. chem. nienadająca się do spożycia frakcja destylatu alkoholowego, skraplająca się w niższej temperaturze i zawierająca poza etanolem domieszki aldehydu octowego, mrówczanu etylu, octanu etylu oraz metanolu
Wiktionary
rzecz. samogon m., pogon m., niedogon m., przegon m.
Wiktionary
(1.1) niedogon
Wiktionary
pochodzący z okresu poprzedzającego gotyk, występujący w tym okresie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) teren położony przed granicą
Wiktionary
(1.1) Moja babcia zamieszkuje niewielki domek na przedgraniczu.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) poprzedzający Gwiazdkę
Wiktionary
(1.1) W okresie przedgwiazdkowym znacznie wzrasta sprzedaż.
Wiktionary
przym. gwiazdkowy
rzecz. gwiazdka ż., Gwiazdka ż.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) geogr. znajdujący się przed łańcuchem górskim, będący w jego bliskości; znajdujący się u podnóża góry
Wiktionary
(1.1) Największym lodowcem przedgórskim jest Malaspina na Alasce (…).
Wiktionary
rzecz. przedgórze n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) geogr. geol. obszar wzdłuż łańcucha górskiego po przeciwnej stronie w stosunku do kierunku działania sił ruchów górotwórczych;
Wiktionary
Przedgórze – równinny, przeważnie lekko falisty obszar rozciągający się równolegle wzdłuż pasma górskiego. Przedgórze położone jest po przeciwnej stronie pasma górskiego w stosunku do kierunku działania sił ruchów górotwórczych, które spowodowały wypiętrzenie gór i pofałdowanie terenu przed pasmem górskim.
Wikipedia
(1.1) Na przedgórzach średnia roczna opadowa waha się od 400 do 700 mm.
Wiktionary
przym. przedgórski
Wiktionary
płat przedgębowy - część ciała stawonogów
SJP.pl
Przedgłowie ( caput succedaneum) – niewielki obrzęk surowiczo-krwotoczny tkanek miękkich u noworodka, spowodowany uciskiem główki w kanale rodnym w trakcie akcji porodowej. Wylew krwawy wiąże się z zastojem żylnym i limfatycznym, wchłania się samoistnie w ciągu kilku dni po porodzie i w związku z tym nie wymaga leczenia. Obrzęk pojawia się bezpośrednio po urodzeniu oraz może przekraczać granice szwów czaszkowych, co pozwala na jego różnicowanie z krwiakiem podokostnowym.
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z okresem prehistorii, dotyczący okresu prehistorii
Wiktionary
przym. historyczny
Wiktionary
(1.1) prahistoryczny, pierwotny, pradziejowy, prehistoryczny, przedpotopowy
Wiktionary
poprzedzający Homera (greckiego aojdę), pochodzący z czasów przed narodzinami Homera
SJP.pl
wyraz występujący przed rzeczownikiem lub po rzeczowniku, wskazujący na jego określoność lub nieokreśloność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gram. wyraz stosowany w niektórych językach do oznaczenia, że następny wyraz jest rzeczownikiem;
Wiktionary
Przedimek ( articulus) – część mowy występująca przed rzeczownikiem (także przed konstrukcją rzeczownikową, a niekiedy również przed przymiotnikiem lub liczebnikiem użytym rzeczownikowo), wskazująca na jego kategorię określoności lub nieokreśloności.
Odmianą przedimka jest rodzajnik, który oprócz kategorii określoności lub nieokreśloności rozróżnia jeszcze kategorię rodzaju gramatycznego. Przedimka nie należy mylić z przyimkiem.
Wikipedia
(1.1) W języku angielskim używa się przedimków.
Wiktionary
IPA: pʃɛdʲˈĩmɛk, AS: pšedʹĩmek
Wiktionary
(1.1) imię
Wiktionary
(1.1) rodzajnik
Wiktionary
mający miejsce przed imprezą
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z okresem przed powstaniem państwa Inków
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z okresem przed wynalezieniem, względnie przed uzyskaniem dostępu do internetu
Wiktionary
mający miejsce przed powstaniem islamu
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który istniał przed nastaniem islamu
Wiktionary
rzecz. islam m., islamista m., islamskość ż., islamizowanie n., zislamizowanie n., islamizacja ż.
czas. islamizować ndk., zislamizować dk.
przym. islamski, islamizacyjny, postislamski
Wiktionary
(1.1) przedmuzułmański
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dziejący się, odbywany, praktykowany lub powstały przed okresem panowania Jagiellonów
Wiktionary
(1.1) W czasach przedjagiellońskich cała kraina litewska przedstawiała jedną olbrzymią, rzekami tylko i pasmami jezior poprzecinaną puszczę.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdʲjäɟɛlˈːɔ̃j̃sʲci, AS: pšedʹi ̯äǵe•lõĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. jagiellońskość ż., Jagiellonka ż., Jagiellon
przysł. jagiellońsko
Wiktionary
próg jazu
SJP.pl
poprzedzający jesień; podjesienny
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) taki, który występuje przed jesienią
Wiktionary
(1.1) Tylko w weekendy miasto ożywia się, aby potem znów zapaść w przedjesienny letarg.
Wiktionary
przym. jesienny
rzecz. jesieniara ż.
Wiktionary
przymiotnik jakościowy
(1.1) hist. bibl. z czasów przed Jezusem
Wiktionary
(1.1) Coś takiego jak chrześcijaństwo przedjezusowe po prostu nie istniało.
Wiktionary
rzecz. Jezus m.
przym. jezusowy, Jezusowy
wykrz. Jezus
Wiktionary
organizm zbudowany z komórek niezawierających jądra komórkowego; protokariont, prokariont, bezjądrowiec, prajądrowiec, organizm prokariotyczny
SJP.pl
jądro plemnika lub komórki jajowej podczas procesu zapłodnienia, po wniknięciu plemnika do komórki jajowej
SJP.pl
Przedjądrze – jądro plemnika lub komórki jajowej podczas procesu zapłodnienia, po wniknięciu plemnika do komórki jajowej, ale zanim nastąpi fuzja przedjądrzy (kariogamia). Przedjądrza są haploidalne, po ich zespoleniu powstaje diploidalne jądro zygoty.
Wikipedia
poprzedzający kapitalizm
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) poprzedzający kapitalizm; sprzed systemu kapitalistycznego
Wiktionary
rzecz. kapitalizm mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) hist. geogr. region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie
Wiktionary
przym. przedkarpacki
rzecz. Karpaty nmos.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z Przedkarpaciem, dotyczący Przedkarpacia
Wiktionary
rzecz. Przedkarpacie n.
przym. karpacki
Wiktionary
znajdujący się przed katedrą
SJP.pl
związany z Przedkaukaziem (Kaukazem Północnym)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Przedkaukaziem, dotyczący Przedkaukazia
Wiktionary
rzecz. Przedkaukazie n.
Wiktionary
region w południowej Rosji europejskiej, północna część Kaukazu; Kaukaz Północny, Podkaukazie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. północna część Kaukazu
Wiktionary
(1.1) Zachodnia część Przedkaukazia jest nizinna, zajmuje ją Nizina Kubańska z deltą Kubania i Półwyspem Tamańskim.
Wiktionary
przym. przedkaukaski, kaukaski
rzecz. Kaukaz mrz.
Wiktionary
odnoszący się do Ameryki z czasów przed jej odkryciem przez Krzysztofa Kolumba (1492 r.); prekolumbijski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do czasów przed odkryciem Ameryki przez Krzysztofa Kolumba
Wiktionary
(1.1) Sztukę Ameryki przedkolumbijskiej można podziwiać w pawilonie 7.
Wiktionary
(1.1) war. prekolumbijski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z czasami przed wynalezieniem komputerów lub określonych technik komputerowych albo istniejący w tych czasach
Wiktionary
(1.1) Oznacza to, że kadra nowoczesnego studia prepress musi być odpowiednio wyszkolona, co dotyczy też osób wcześniej zaangażowanych w przedkomputerową poligrafię.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) odbywający się, występujący przed koncertem
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛtkɔ̃nt͡sɛrˈtɔvɨ, AS: pšetkõncertovy
Wiktionary
spotkanie mające miejsce bezpośrednio przed konferencją
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący czasów przed Mikołajem Kopernikiem, przed jego odkryciem
(1.2) przen. zacofany, konserwatywny, zamierzchły
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛtkɔpɛrʲɲiˈkãj̃sʲci, AS: pšetkoperʹńikãĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) poprzedzający czasy przewrotu kopernikańskiego
Wiktionary
przym. kopernikowski
Wiktionary
Przedkowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Żmigród.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.
We wsi była wąskotorowa stacja kolejowa Przedkowice.
Wikipedia
odnoszący się do czasów przed kształtowaniem się kultury
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przedkładać.
Wiktionary
czas. przedkładać ndk.
Wiktionary
1. dawać komuś coś do rozpatrzenia lub oceny;
2. uważać coś za ważniejsze od czegoś innego; preferować;
3. wyjaśniać coś komuś, przedstawiać swoje argumenty
SJP.pl
czasownik niedokonany (dk. przedłożyć)
(1.1) przedstawiać, proponować, dawać do rozpatrzenia
(1.2) wyjaśniać, tłumaczyć, wykładać argumenty
(1.3) woleć coś lub kogoś, stawiać wyżej, uznawać coś za ważniejsze, wybierać coś
Wiktionary
(1.3) Jednak radni jednogłośnie podjęli uchwałę, która przedkłada sprawy zdrowia mieszkańców nad inne inwestycje.
Wiktionary
IPA: pʃɛtˈkwadat͡ɕ, AS: pšetku̯adać
Wiktionary
rzecz. przedkładanie n., przedłożenie n.
czas. kłaść, przedłożyć dk.
Wiktionary
(1.1) przedstawiać
(1.3) woleć, wybierać, preferować, opowiadać się (za czymś); przest. przekładać
Wiktionary
związany z okresem przed nauką w liceum
SJP.pl
potocznie: stan lub wygląd czegoś przed liftingiem
SJP.pl
dotyczący stanu lub okresu przed liftingiem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) hist. geogr. nazwa używana na określenie cesarskiej części Austro-Węgier, zarządzanej bezpośrednio z Wiednia;
Wiktionary
rzecz. Litawa ż.
przym. przedlitawski
Wiktionary
(1.1) ofic. Królestwa i Kraje w Radzie Państwa Reprezentowane, ofic. Kraje austriackie (po 1915 roku)
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Przedlitawią, dotyczący Przedlitawii
Wiktionary
rzecz. Przedlitawia ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) istniejący/dziejący się przed nastaniem epoki lodowcowej lub pochodzący z tego okresu
Wiktionary
(1.1) Oznacza to bowiem, że jest reliktem, który ocalał, przeżytkiem jeszcze z epoki przedlodowcowej!
(1.1) Ze żwirowiska – przypadkiem – wyciągnął kieł niedźwiedzia z epoki przedlodowcowej sprzed 10 tysięcy lat!
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdlɔdɔfˈt͡sɔvɨ, AS: pšedlodofcovy
Wiktionary
(1.1) preglacjalny
Wiktionary
w psychologii: jeszcze nie poddany dyscyplinie logicznego myślenia, nie kierowany logiką; prelogiczny
SJP.pl
dotyczący okresu przed założeniem (lokacją) miasta lub wsi
SJP.pl
przypadający, odbywający się przed lotem (samolotu)
SJP.pl
skrót
(1.1) = przedmowa
Wiktionary
(1.1) wprow., przedsł.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) następujący przed maratonem
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdmaraˈtɔ̃j̃sʲci, AS: pšedmaratõĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) hist. polit. związany z okresem przed pojawieniem się marksizmu
Wiktionary
poprzedzający maturę
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zachodzący w okresie przed zdaniem matury
Wiktionary
(1.1) Zamiast się skupić na nauce, to w przedmaturalnym czasie tobie figle w głowie!
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) następujący (zawierany, odbywany, wykonywany) przed zawarciem małżeństwa
Wiktionary
(1.1) Znaczenie moralności w życiu ludzi to jeden z tematów nauk przedmałżeńskich.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdmawˈʒɛ̃j̃sʲci, AS: pšedmau̯žẽĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
(1.1) przedślubny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) odbywający się, dziejący się przed meczem
Wiktionary
(1.1) Miniony sezon potwierdził, że nie zapomniałem o co chodzi w tej dyscyplinie sportu. Tyle że miałem dość stresów przedmeczowych, które były nie do zniesienia.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdmɛˈt͡ʃɔvɨ, AS: pšedmečovy
Wiktionary
rzecz. mecz m.
Wiktionary
(1.1) pomeczowy
Wiktionary
wykonywany przed czynnościami wykonywanymi przez osoby mające wiedzę medyczną
SJP.pl
pierwszy etap kosztorysowania, wstępne zestawienie zasobów pracy i materiałów, niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia
SJP.pl
Przedmiar (dawniej: kosztorys nakładczy, kosztorys ślepy) – opracowanie określające rodzaj, sposób wykonania i ilość robót konkretnego zadania stworzone przed jego realizacją. Przedmiarowanie stosuje się jako pierwszy etap kosztorysowania w realizacji nowych zadań. Normowe zasady przedmiarowania określone są, dla wielu dziedzin takich jak np. budownictwo, górnictwo, hutnictwo czy melioracja, w zestawieniach nakładów rzeczowych stanowiących bazę normową dla kosztorysowania.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) związany z przedmieściem; położony na przedmieściu; pochodzący z przedmieścia
(1.2) związany z czasami sprzed powstania miasta, zmiany charakteru osiedla na miejskie
Wiktionary
rzecz. przedmieście n.
Wiktionary
(1.1) podmiejski
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) występujący przed miesiączką, menstruacją
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇t͡ʃˈkɔvɨ, AS: pšedmʹi ̯ėśõṇčkovy
Wiktionary
rzecz. miesiączka
przym. miesiączkowy
Wiktionary
w dawnej Polsce: obdarzony prawem miejskim mieszkaniec przedmieścia, zajmujący się rolnictwem, warzywnictwem i różnymi dorywczymi pracami
SJP.pl
wg praw dawnej Polski: mieszkanka przedmieścia obdarzona prawami miejskimi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) urb. jednostka osadnicza tuż poza miastem;
(1.2) urb. dzielnica miasta oddalona od jego centrum
Wiktionary
Przedmieście, suburbia (łac. "suburbium") – historycznie jednostka osadnicza związana funkcjonalnie z miastem, jednak leżąca poza obszarem jego jurysdykcji. Przedmieścia występują przy dużych miastach wysoko rozwiniętych krajów; za suburbia można uznać dzielnice wchodzące w skład miasta.
Wikipedia
(1.1) Nazajutrz izraelskie lotnictwo wojskowe zaatakowało bejruckie przedmieścia Shiyyah.
(1.1) Gdzieś na przedmieściu pokazują mi stertę połamanych dzid, łuków, maczug i strzał. Wojownicy złożyli broń, którą następnie policja na wszelki wypadek zniszczyła.
(1.1) Na przedmieściach Gdańska obecnie powstaje wiele budynków.
(1.2) Kaliskie Przedmieście to dzielnica położona w południowej części Koła.
Wiktionary
IPA: pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕt͡ɕɛ, AS: pšedmʹi ̯ėśće
Wiktionary
przym. przedmiejski
Wiktionary
(1.2) książk. suburbium
Wiktionary
zdrobnienie od: przedmiot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od przedmiot
Wiktionary
(1.1) To nie przedmiot, lecz tylko mały przedmiocik.
Wiktionary
rzecz. przedmiot m., przedmiotowość ż.
Wiktionary
1. element świata materialnego, zwłaszcza wykonany przez człowieka; rzecz;
2. jedna z dziedzin objęta programem nauczania w szkole lub na studiach wyższych; dyscyplina;
3. temat czegoś; treść, wątek, sprawa, zagadnienie;
4. rzecz lub osoba, na której skupiają się czyjeś działania, uczucia, uwaga;
5. w filozofii:
a) w ontologii: byt posiadający przynajmniej jedną cechę; obiekt;
b) w epistemologii: obiekt poznania przez podmiot świadomy;
6. przedmiot prawa - rzecz, umowa itp., objęta pewnymi normami prawnymi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rzecz, obiekt nieożywiony
(1.2) eduk. zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania
(1.3) cel czynności, obiekt (rzadziej człowiek lub istota żywa), na którym jest wykonywana czynność; praw. rzecz, wobec której działania opisuje dane prawo
Wiktionary
Przedmiot, obiekt (łac. "obiectum") – jedno z podstawowych pojęć ontologii, w języku potocznym określany jako „coś” lub „cokolwiek”. Nie należy go mylić z przedmiotem poznania.
Wikipedia
(1.1) Na strychu babcia trzyma stare przedmioty.
(1.2) Kazio miał słabe oceny z wszystkich przedmiotów.
(1.2) Każdy z przedmiotów dodatkowych jest obowiązkowy w określonych latach nauki, uczeń może jednak brać udział w zajęciach każdego z nich przez wszystkie lata nauki w szkole podstawowej.
(1.3) Dzisiejszym przedmiotem naszych badań są motyle.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛdmʲjɔt, AS: pšedmʹi ̯ot
Wiktionary
rzecz. przedmiotowość ż.
:: zdrobn. przedmiocik m.
przym. przedmiotowy
przysł. przedmiotowo
czas. uprzedmiotawiać
Wiktionary
(1.1) rzecz, grat
(1.2) nauka, zajęcia
(1.3) obiekt
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co przedmiotowe; cecha tych, którzy są przedmiotowi
Wiktionary
rzecz. przedmiot m., przedmiocik m., przedmiotowiec m.
przym. przedmiotowy
przysł. przedmiotowo
Wiktionary
1. dotyczący rzeczy, elementów świata materialnego, zwłaszcza wytworów ludzkich;
2. odznaczający się instrumentalnym podejściem do kogoś lub czegoś;
3. w filozofii: niezależny od woli podmiotu świadomego; obiektywny, bezstronny;
4. dotyczący jednej z dziedzin objętych programem szkolnym lub akademickim;
5. objęty przepisami prawa, będący przedmiotem prawa;
6. szkiełko przedmiotowe - szkiełko, na którym umieszcza się preparat do obserwacji mikroskopowych; szkiełko podstawowe
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący przedmiotu, materialnego wytworu rzeczywistości
(1.2) odznaczający się rzeczowością, wynikający z obiektywizmu
(1.3) cechujący się instrumentalnym podejściem
(1.4) gram. odnoszący się do przedmiotu czynności, tj. dopełnienia
(1.5) praw. stanowiący przedmiot prawa
Wiktionary
rzecz. uprzedmiotowienie n., przedmiot mrz., przedmiotowość ż.
przysł. przedmiotowo
czas. uprzedmiotawiać
Wiktionary
(1.1) materialny, rzeczowy
(1.2) obiektywny, rzeczowy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) odbywający się przed modlitwą
Wiktionary
(1.1) Wierni dokonali przedmodlitewnej ablucji.
Wiktionary
przymiotnik jakościowy
(1.1) hist. bibl. z czasów przed Mojżeszem
Wiktionary
(1.1) Na Synaju pokazano nam pozostałości jakiejś świątyni semickiej z czasów przedmojżeszowych, a może nawet przedabrahamowych.
Wiktionary
rzecz. Mojżesz m.
przym. mojżeszowy, Mojżeszowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) wyprzedzający Moliera i okres jego twórczości
Wiktionary
(1.1) Zadaniem komedii przedmolierowskiej jest bawić; bawić mniej lub więcej wybrednie, ale zawsze tylko bawić.
Wiktionary
przym. molierowski, Molierowski
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) hist. poprzedzający konferencję w Monachium; mający kształt, postać sprzed tej konferencji (tj. przed 30 września 1938)
Wiktionary
rzecz. Monachium n.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący czasów przed najazdem Mongołów
Wiktionary
dotyczący okresu przed powstaniem monopoli
SJP.pl
specjalnie wyodrębniony obszar wodny przed wejściem do portu, o niewielkiej głębokości, osłonięty od silnych wiatrów i prądów, przeznaczony do kotwiczenia statków oczekujących na wprowadzenie do portu; reda, przedporcie, przedport, awanport, kotwicowisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mar. żegl. zob. reda.
Wiktionary
(1.1) Decyzją kapitanatu statek pozostał na przedmorzu dwa tygodnie.
Wiktionary
rzecz. morze n.
Wiktionary
(1.1) reda
Wiktionary
1. wstęp do książki mający zapoznać czytelnika z charakterem dzieła lub historią jego powstania;
2. pierwsze słowa przemówienia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu
Wiktionary
Przedmowa – tekst zamieszczony przez autora, komentatora lub wydawcę na początku książki.
Zawiera informacje, które mogą być pomocne w zrozumieniu dzieła, takie jak okoliczności powstania, fragment życiorysu autora, rys historyczny, objaśnienia pojęć.
Wikipedia
rzecz. przedmówca m.
Wiktionary
(1.1) introdukcja, preambuła, prolegomena, prolog, przedsłowie, słowo wstępne, wprowadzenie, wstęp
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) reg. przedmówca
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Pr
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) archit. niski mur stawiany przed murem obronnym
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. mur mrz., murek mrz., podmurowanie n., podmurówka ż.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) następujący przed przyjęciem islamu, dotyczący epoki przed przyjęciem islamu
Wiktionary
(1.1) Arabia przedmuzułmańska była politeistyczna, a w Kaabie i wokół niej czczono liczne podobizny pogańskich bożków.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdmuzuwˈmãj̃sʲci, AS: pšedmuzuu̯mãĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która przemiawiała bezpośrednio przed kimś
Wiktionary
(1.1) Jak słusznie zauważył mój przedmówca, problem zapewnienia bezpieczeństwa na stadionach jest znacznie bardziej skomplikowany.
Wiktionary
IPA: pʃɛdˈmuft͡sa, AS: pšedmufca
Wiktionary
rzecz. przedmowa ż., przedmówczyni ż., mówca mos.
Wiktionary
(1.1) reg. przedmowca
Wiktionary
kobieta, która przemawiała bezpośrednio przed kimś
SJP.pl
dotyczący okresu sprzed powstania danego narodu
SJP.pl
istota człekokształtna z plejstocenu, której budowa czaszki jest zbliżona do czaszki człowieka współczesnego
SJP.pl
parzysty narząd wydalniczy czynny w okresie zarodkowym u kręgowców, potem zanikający; nerka głowowa
SJP.pl
Pr
Wikipedia
1. znajdujący się na przedzie;
2. znakomity, doskonały
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) znajdujący się na przodzie
(1.2) przest. idący lub stojący na przedzie
przymiotnik jakościowy
(2.1) przest. bardzo dobry
(2.2) przest. wyróżniający się, przodujący w czymś
Wiktionary
(1.1) Wicher zdruzgotał nam reje, poszarpał w szmaty wszystkie żagle, a na koniec strzaskał maszt przedni.
(1.1) Przednią lewą nogę podniósł, odwrócił śliczną głowę z rożkami i uważnie nasłuchiwał
(1.2) Niech przynajmniej przednia straż ma dowódcę.
(2.1) Otóż, można zeń przyrządzać przedni napój na pobudzenie witalności.
(2.2) Pan Zagłoba wpadł w humor przedni, nikogo do głosu nie dopuścił.
Wiktionary
IPA: ˈpʃɛdʲɲi, AS: pšedʹńi
Wiktionary
rzecz. przód m., przodeczek m., przodkini ż., przodek m., przodownictwo n., przodownik m., przodowniczka ż., przodownica ż., przodowanie n., przednik m., poprzedzanie n., poprzedzenie n., wyprzedzanie n., wyprzedzenie n., przedniość ż., uprzedzanie n., uprzedzenie n., poprzednik m., poprzedniczka ż., przodowy m.
czas. przodować ndk., poprzedzać ndk., poprzedzić dk., wyprzedzać ndk., wyprzedzić dk., uprzedzać ndk., uprzedzić dk.
przym. uprzedni, przodowy, przodkowy, przodowniczy, poprzedni
przysł. przednio, uprzednio, naprzód, wprzódy, nasamprzód
przyim. przed, przed-
temsłow. przed-, przede-, przodo-
wykrz. naprzód
Wiktionary
(1.1) frontowy
(2.1) wyborny, świetny
(2.2) wyjątkowy, świetny
Wiktionary
przedniak gniezdny: przedłużenie kolumny fokmasztu, służące do rozpinania górnych żagli skośnych; fokstenga
SJP.pl
1. znajdujący się na przedzie;
2. znakomity, doskonały
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: przedni (będący w bardzo dobrym gatunku)
SJP.pl
1. starszy flisak;
2. dawniej, regionalnie:
a) pierwszy kosiarz;
b) pierwszy owczarz
SJP.pl
Przednik (690–900 m n.p.m.) – potok w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bialskich w Sudetach Wschodnich.
Potok, dopływ cieku Kobylica, długości 2 km wypływa na wschodnim zboczu wzniesienia Gołogóra a ujście powyżej leśniczówki Kobylica. Ma dopływ Średnik.
Wikipedia
odnoszący się do przedniej (zachodniej) Azji
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) mot. o pojeździe: wyposażony w napęd na przednią oś
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Pomorzem Przednim, dotyczący Pomorza Przedniego
Wiktionary
rzecz. Pomorze Przednie n.
Wiktionary
przestarzale: pierwszeństwo, wyższość
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) poprzedzający noc
Wiktionary
(1.1) […] były to gniazda gołębi, które pomimo spóźnionej pory gruchały jeszcze od czasu do czasu przednocnym, sennym gruchaniem
Wiktionary
związany z okresem lub cechami, które występowały przed epoką nowożytną
SJP.pl
w muzyce: ozdobnik w postaci dźwięku wykonywanego bardzo szybko w połączeniu z dźwiękiem głównym; appogiatura lub acciaccatura
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
okres przed nowymi zbiorami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) okres przed nowymi zbiorami do pierwszych żniw
Wiktionary
Pr
Wikipedia
(1.1) (…) albowiem pomierny urodzaj jakiego się spodziewać potrzeba, przyszły przednówek do wyżywienia bydła trudniejszym i kosztowniejszym uczyni.
(1.1) Często na przednówku wieśniacy, nie mając starego zboża, ziarna niedojrzałe kruszą.
Wiktionary
rzecz. nów mrz., przednowie
przym. przednówkowy
Wiktionary
(1.1) przedżniwek, przedżniwo
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z przednówkiem, dotyczący przednówka
Wiktionary
rzecz. przednówek m., nów mrz.
Wiktionary
przednia, zwykle pionowa powierzchnia stopnia schodów za wyjątkiem noska stopnia; podstopień
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący czasu przed obiadem
Wiktionary
(1.1) Było wczesne popołudnie i ojciec, bardzo głodny, liczył na to, że trafi na zwykły gwar i bałagan przedobiadowy.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) następujący, odbywający się przed obiadem
Wiktionary
(1.1) Pierwotnie w tym miejscu przy zwykłych niczym nie nakrytych stolikach śniadania i jakieś przedobiednie przekąski jadali architekci i konserwatorzy zabytków zatrudnieni w Pracowniach Konserwacji Zabytków.
Wiktionary
rzecz. obiad mrz., obiadek mrz.
czas. obiadować ndk.
przym. obiadowy
Wiktionary
(1.1) war. przedobiadowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. poprzedzający wystąpienie objawów choroby
Wiktionary
(1.1) Czym są przedobjawowe badania genetyczne?
Wiktionary
przysł. przedobjawowo
Wiktionary
dawniej: miejsce lub fortyfikacja obronna przed obozem
SJP.pl
rzadko: niezwykle, bardzo dobry; arcydobry, megadobry
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|przedobrzyć.
Wiktionary
czas. przedobrzyć
rzecz. dobro n., dobry mrz., dobre n.
przym. dobry
wykrz. dobry
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. przedobrzać)
(1.1) kierując się dobrymi intencjami, przesadzić w ulepszeniu czegoś
Wiktionary
(1.1) Dlatego trzeba je karmić dobrze i regularnie tajemnicą ludzkiej krwi, ale nie przedobrzyć, bo wtedy można wyhodować potwora lub karła z ogromną głową.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈdɔbʒɨt͡ɕ, AS: pšedobžyć
Wiktionary
czas. przedobrzać ndk.
przysł. dobrze
przym. dobry
rzecz. dobre n., dobry mrz., dobro n., dobrota ż., przedobrzenie n.
wykrz. dobry, dobrze
Wiktionary
czasownik
(1.1) stpol. pokonać
Wiktionary
IPA: pʃɛdˈɔbɨt͡ɕ, AS: pšedobyć
Wiktionary
znajdujący się pomiędzy oczodołem a nozdrzami zewnętrznymi, np. okno przedoczodołowe
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) poprzedzający odlot
Wiktionary
(1.1) Za to pasażerowie przechodzili drugą, dodatkową kontrolę ręczną tuż przed wejściem do autobusu (z uwagi na to, że poczekalnię przedodlotową dzielili z osobami nie podlegającymi obostrzeniom, które mogłyby im coś przekazać).
Wiktionary
część ogrodu znajdująca się przed wejściem do domu lub przed wjazdem na posesję
SJP.pl
występujący tuż przed omdleniem
SJP.pl
dawniej: w dniu poprzedzającym dzień wczorajszy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) med. poprzedzający operację
Wiktionary
rzecz. operacja ż.
Wiktionary
[czytaj: przedoskarowy] dotyczący okresu przed galą rozdania Oscarów
SJP.pl
drugi od końca
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) będący przed ostatnim elementem, drugi od końca
Wiktionary
(1.1) Pewny siebie mistrz kierownicy przyjechał przedostatni na metę.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi, AS: pšedostatʹńi
Wiktionary
rzecz. ostatni mos., ostatek mrz., ostatki lm nm.
przym. ostatni, ostateczny
przysł. ostatnio, ostatecznie
Wiktionary
przedawkowywać;
1. zażywać zbyt dużą dozę czegoś, zwłaszcza leków;
2. przesadzać w stopniowaniu nasilenia czegoś
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) istniejący w czasach przed powstanm państwa; dotyczący tego okresu
Wiktionary
(1.1) (…) nie ma uzasadnienia przywiązanie polskich mediewistów do takiej wizji okresu przedpaństwowego, która doszukuje się stabilnych, choć małych, organizacji terytorialnych.
Wiktionary
staropolskie imię męskie
SJP.pl
Przedpełk, Przedpołk – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Przed-" („przed", ale też „naj”, „przez” i wiele innych) i "-pełk", "-połk" („regiment wojska, pułk”). Mogło oznaczać „stawiający wyżej pułk, wojsko” lub też „ten, który dowodzi pułkiem” albo „ten, który jest lepszy od całego pułku”.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dziejący się, odbywany, praktykowany lub powstały przed okresem panowania Piastów
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛtpʲjaˈstɔfsʲci, AS: pšetpʹi ̯astofsʹḱi
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przedsionek piekła
(1.2) miejsce odludne, położone na krańcach zamieszkanego terenu
(1.3) wydarzenie albo miejsce przysparzające cierpienia, będące zapowiedzią, wstępem do czegoś znacznie bardziej nieprzyjemnego
Wiktionary
(1.1) limbus
(1.2) tam, gdzie diabeł mówi dobranoc, zadupie
Wiktionary
część okopu, nasyp ziemny chroniący przed pociskami nieprzyjaciela, stanowiący również podparcie obsługiwanej broni; parapet
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) związany z okresem przed panowaniem Piotra I w Rosji;
Wiktionary
związany z okresem, w którym nie posługiwano się pismem; przedpiśmienny
SJP.pl
związany z okresem, w którym nie posługiwano się pismem; przedpisemny
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) poprzedzający plebiscyt
Wiktionary
(1.1) Komitety górnośląskie wspomagali w agitacji przedplebiscytowej studenci z Warszawy, Krakowa, Poznania i Lwowa.
(1.1) Na wiece przedplebiscytowe jeździł otwartym fordem w towarzystwie swojego kierowcy i ukochanego psa Moryca, wiernego owczarka niemieckiego, z którym się nie rozstawał.
Wiktionary
rzecz. plebiscyt mrz.
przym. plebiscytowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) ent. część tułowia sześcionogów, fragment przedtułowia;
Wiktionary
Przedplecze (łac. "pronotum", "protergum") – część tułowia sześcionogów, stanowiąca zarazem grzbietową część przedtułowia ("prothorax") i przednią część płytki grzbietowej ("notum").
U pierwogonków przedplecze jest wyraźnie skrócone. U skorków spłaszczone i tarczkowate. U karaczanów przedplecze rozszerzone jest ku przodowi i niemal całkowicie przykrywa głowę. U pluskwiaków różnoskrzydłych ma różny kształt, często jest duże i szerokie (np. u tarczówkowatych).
Wikipedia
(1.1) Chrząszcze mają przedplecze zwykle dobrze, a u niektórych grup bardzo silnie rozwinięte.
Wiktionary
Przedplon – roślina, której uprawa poprzedza kolejną uprawianą na tym samym polu, zwaną rośliną następczą. Kolejność różnych roślin uprawianych jako przedplon i następcze w ramach ich zmianowania ma istotny wpływ na jakość stanowiska i ich plonowanie.
Wikipedia
przed poborem do wojska
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który następuje przed poborem
Wiktionary
przym. poborowy
rzecz. poborowy mos., pobory nmos., pobór mrz.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) odbywający się/dziejący się przed pogrzebem, związany z okresem przed pogrzebem
Wiktionary
(1.1) Kaplicę przedpogrzebową oraz samą nekropolię uroczyście poświęcił arcybiskup częstochowski Stanisław Nowak.
(1.1) Odpłatność za miejsca pod pochówek oraz zasady korzystania z domu przedpogrzebowego ustalą radni po zakończeniu inwestycji.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛtpɔɡʒɛˈbɔvɨ, AS: pšetpogžebovy
Wiktionary
zdrobnienie od: przedpokój
SJP.pl
zdrobnienie od: przedpokój
SJP.pl
dawniej: być dworzaninem, wysługiwać się komuś
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z przedpokojem, dotyczący przedpokoju
Wiktionary
rzecz. przedpokój m.
Wiktionary
okres w rozwoju dziecka poprzedzający pokwitanie
SJP.pl
związany z okresem w rozwoju dziecka poprzedzającym pokwitanie
SJP.pl
pomieszczenie znajdujące się bezpośrednio przed pokojem głównym (dziennym)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń
Wiktionary
Przedpokój – pomieszczenie z podstawową funkcją komunikacyjną (łączy pomieszczenia o odrębnych funkcjach) podobnie jak korytarz. Od korytarza różni się proporcjami: przedpokój powinien posiadać kształt kwadratu lub prostokąta, rzadziej nieregularny np. w kształcie litery „L”.
Wikipedia
(1.1) Jacku, zostaw buty w przedpokoju.
Wiktionary
IPA: pʃɛtˈpɔkuj, AS: pšetpokui ̯
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. przedpokoik mrz.
przym. przedpokojowy
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk antrej, antryj, reg-pl|Poznań|antrejka, antryjka.
Wiktionary
1. teren znajdujący się w bezpośredniej bliskości czegoś;
2. w piłce nożnej: część boiska znajdująca się przed bramką;
3. teren leżący przed zajętymi przez wojska stanowiskami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) część boiska znajdująca się przed bramką
Wiktionary
Przedpole – teren znajdujący się przed pozycjami (z przodu, od strony nieprzyjaciela) zajmowanymi przez wojska (stanowiskami ogniowymi). Z przedpola zazwyczaj usuwa się zarośla, krzaki, zboże, drzewa i budynki, aby zwiększyć pole obserwacji i możliwość prowadzenia skutecznego ognia.
Wikipedia
specjalnie wyodrębniony obszar wodny przed wejściem do portu, o niewielkiej głębokości, osłonięty od silnych wiatrów i prądów, przeznaczony do kotwiczenia statków oczekujących na wprowadzenie do portu; reda, przedmorze, przedport, awanport, kotwicowisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) mar. żegl. basen przy wejściu do portu właściwego
Wiktionary
(1.1) Decyzją kapitanatu jednostka pozostawała na przedporciu dwa tygodnie.
Wiktionary
rzecz. port mrz., przedport mrz.
przym. portowy, przedportowy
Wiktionary
(1.1) awanport, przedport
Wiktionary
poprzedzający poród
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) fizj. med. wet. następujący przed porodem, poprzedzający poród
Wiktionary
(1.1) Przeprowadzając analizę wywiadu położniczego w badanych grupach kobiet uwzględniono przebyte porody, przebyte poronienia, makrosomię płodu w poprzedniej ciąży, wady wrodzone u poprzedniego dziecka i zgon przedporodowy płodu.
Wiktionary
rzecz. porodówka ż.
Wiktionary
(1.1) prenatalny
Wiktionary
specjalnie wyodrębniony obszar wodny przed wejściem do portu, o niewielkiej głębokości, osłonięty od silnych wiatrów i prądów, przeznaczony do kotwiczenia statków oczekujących na wprowadzenie do portu; reda, przedmorze, przedporcie, awanport, kotwicowisko
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z przedporciem, dotyczący przedporcia
Wiktionary
(1.1) Jednostka pozostawała tydzień w obszarze przedportowym, na tzw. redzie.
Wiktionary
rzecz. port mrz., przedporcie n.
przym. portowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest przedpotopowe; cecha tych, którzy są przedpotopowi
Wiktionary
przym. przedpotopowy
przysł. przedpotopowo
Wiktionary
1. pochodzący sprzed biblijnego potopu;
2. pochodzący sprzed bardzo dawna, z dawno minionej epoki;
3. potocznie: niemodny, przestarzały
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. pochodzący z bardzo odległej epoki
(1.2) żart. przestarzały, staroświecki
(1.3) pochodzący sprzed potopu, mający miejsce przed potopem
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛtpɔtɔˈpɔvɨ, AS: pšetpotopovy
Wiktionary
przysł. przedpotopowo
rzecz. przedpotopowość ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) okres pomiędzy rankiem a południem
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛtpɔˈwudʲɲɛ, AS: pšetpou̯udʹńe
Wiktionary
przym. przedpołudniowy
rzecz. południe
Wiktionary
odbywający się przed południem
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który następuje przed południem
Wiktionary
(1.1) Również w godzinach przedpołudniowych sarny wychodzą na żerowiska.
Wiktionary
rzecz. przedpołudnie n.
Wiktionary
okres bezpośrednio poprzedzający Wielki Post, trwający około trzy tygodnie
SJP.pl
Pr
Wikipedia
poprzedzający premierę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) archit. taras poprzedzający wejście do budynku;
Wiktionary
Przedproże – parterowy taras poprzedzający wejście do budynku od strony ulicy, wysunięty przed jego fasadę i ogrodzony balustradą, zazwyczaj o szerokości takiej samej jak fasada
Wikipedia
(1.1) Przedproża to typowe elementy gdańskich kamienic.
Wiktionary
poprzedzający prywatyzację, występujący, odbywający się przed prywatyzacją
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) poprzedzający prywatyzację, sprzed prywatyzacji; występujący przed prywatyzacją
Wiktionary
przysłówek
(1.1) trzy dni przed dniem dzisiejszym
Wiktionary
u kwiatów obupłciowych: wcześniejsze dojrzewanie pręcików niż słupków, zapobiegające samozapyleniu rośliny; protandria
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. wcześniejsze dojrzewanie pręcików niż słupków w kwiatach niektórych roślin;
Wiktionary
Przedprątność, protandria – zjawisko występujące w kwiatach obupłciowych u niektórych gatunków roślin. Polega na wcześniejszym dojrzewaniu pręcików niż słupków. Jest to jeden z mechanizmów zapobiegających niekorzystnemu dla rośliny samozapyleniu, czyli zapyleniu się pyłkiem pochodzącym z tej samej rośliny. W kwiatach przedprątnych możliwe jest tylko zapylenie krzyżowe – pyłkiem pochodzącym z innej rośliny tego samego gatunku.
Wikipedia
przym. przedprątny
Wiktionary
(1.1) protandria
Wiktionary
dawniej: przyrząd do oddzielania grubszych cząstek wytworu mielenia od bardziej miałkich
SJP.pl
wnosić przedpłatę, wpłacać zaliczkę
SJP.pl
wnieść przedpłatę, wpłacić zaliczkę
SJP.pl
część ceny towaru wpłacona wcześniej z góry
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hand. forma płatności polegająca na dokonaniu zapłaty za towar lub usługę z góry, czyli przed ich dostarczeniem lub wykonaniem
Wiktionary
rzecz. przedpłatowicz mos.
Wiktionary
osoba, która dokonała przedpłaty
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. osoba, która uiściła przedpłatę
Wiktionary
(1.1) Jednocześnie przedpłatowicze mają wciąż prawo do rekompensaty lub zakupu samochodu krajowej produkcji z bonifikatą.
(1.1) Przedpłatowiczom pozwolono handlować prawem do ulgi, zwalniano ich z cła przy imporcie samochodów (co znów doprowadziło do patologii) i niektórych podatków.
Wiktionary
rzecz. przedpłata ż.
Wiktionary
dodatkowy, mały korpus pługa, umieszczany przed głównym korpusem płużnym, stosowany zwykle przy głębokiej orce zwięzłych gleb
SJP.pl
Pr
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) przym. od przedramię
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdrãmʲjɛ̇̃ˈɲɔvɨ, AS: pšedrãmʹi ̯ė̃ńovy
Wiktionary
rzecz. przedramię n.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z przedramieniem, dotyczący przedramienia
Wiktionary
rzecz. przedramię n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) anat. odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka
Wiktionary
Przedramię ( antebrachium) – w anatomii człowieka część kończyny górnej, znajdująca się między ręką i ramieniem (dokładnie między nadgarstkiem i stawem łokciowym).
Wikipedia
(1.1) Dyżurny pielęgniarz zamarł ze zgrozy na widok blizn po samookaleczeniach na przedramionach pacjentki.
(1.1) Przedramiona miała purpurowe od licznych ukąszeń i ugryzień.
Wiktionary
IPA: pʃɛdˈrãmʲjɛ, AS: pšedrãmʹi ̯e
Wiktionary
rzecz. ramię n., przedramiennik m.
przym. przedramieniowy, ramieniowy, przedramienny
Wiktionary
czasownik
(1.1) zbyt drogo oceniać, przeceniać
(1.2) ustalić zbyt wysoką cenę
(1.3) powodować zwiększanie kosztów
Wiktionary
dotyczący okresu poprzedzającego realizm
SJP.pl
poprzedzający referendum, występujący, odbywający się przed referendum
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) sprzed reformy, przed reformą
Wiktionary
przejść gdzieś małymi kroczkami
SJP.pl
rzadko: drepcząc, przechodzić
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) poprzedzający rewolucję, następujący przed rewolucją
Wiktionary
poprzedzający romantyzm, powstały lub tworzący w tym okresie
SJP.pl
preromański;
1. poprzedzający cywilizację romańską;
2. poprzedzający styl romański
SJP.pl
cząstka wyrazu znajdująca się przed jego rdzeniem lub jedna z kilku cząstek poprzedzających rdzeń wyrazu; prefiks
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. element słowotwórczy umieszczany przed leksemem, np. morfem przed rdzeniem wyrazu;
Wiktionary
Na tę stronę wskazuje „prefiks”. Zobacz też: numer operatora, prefiksy GSM oraz prefiks (informatyka).
Przedrostek, prefiks (od łac. "praefixus" „przymocowany na przedzie”) – w językoznawstwie jest to fragment wyrazu (tzw. morfem) dodawany do początku słowa podstawowego lub jego rdzenia (czyli do podstawy słowotwórczej), służący tworzeniu wyrazów pochodnych. Wyraz może nie posiadać żadnego prefiksu, może posiadać jeden lub więcej prefiksów.
Wikipedia
(1.1) Przykładem przedrostka jest mili- w słowie milimetr.
Wiktionary
IPA: pʃɛdˈrɔstɛk, AS: pšedrostek
Wiktionary
przym. przedrostkowy
przysł. przedrostkowo
Wiktionary
(1.1) prefiks
Wiktionary
utworzony za pomocą prefiksu, zawierający prefiks; będący prefiksem, należący do prefiksu; prefiksalny
SJP.pl
poprzedzający rozbiory Polski; pochodzący z okresu poprzedzającego rozbiory Polski
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) hist. mający miejsce przed rozbiorami Polski, pochodzący z tego okresu
Wiktionary
(1.1) Ciągle wracano myślami do czasów przedrozbiorowych, kiedy Rzeczpospolita sięgała od morza do morza.
Wiktionary
IPA: ˌpʃɛdrɔzbʲjɔˈrɔvɨ, AS: pšedrozbʹi ̯orovy
Wiktionary
konieczny warunek rozumienia w filozofii H. G. Gadamera
SJP.pl
stadium rozwojowe paprotników, w którym wytwarzane są organy rozrodcze żeńskie i męskie; protalium
SJP.pl
Przedrośle ("prothallium", "prothallus" – z łac. "pro" = wczesny i gr. "θαλλος" ("thallos") = gałązka) – stadium rozwojowe u roślin, zawierające organy męskie, żeńskie lub oba jednocześnie.
Stanowiący przedrośle plechowaty gametofit paprotników u paprotników jednakozarodnikowych zwykle jest jednopienny (obupłciowy), dwupienny jest zazwyczaj u skrzypów. U paprotników różnozarodnikowych występują przedrośla dwupienne (żeńskie produkujące rodnie i męskie wytwarzające plemnie).
Wikipedia
ponowne wydanie dzieła literackiego, bez zmian w tekście
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ponowna publikacja utworu bez zmian w tekście
(1.2) tekst będący rezultatem przedruku (1.1)
Wiktionary
Przedruk (ang. "reprint") – dosłowne lub tylko nieznacznie zmienione, ponowne opublikowanie utworu.
Z reguły przedruk jest objętościowo większy niż cytat, i obejmuje cały utwór lub z niewielkimi skrótami. W formie przedruku publikowane są książki lub całe artykuły, także artykuły internetowe. Czasem przedruk artykułu polega na jego przetłumaczeniu i wydaniu w innym języku.
Wikipedia
(1.1) Dodajmy do tego, że nie tylko autorzy często nie kwapią się z odpisywaniem wydawnictwu i wyrażaniem zgody na przedruk ich wierszy.
(1.2) Przyznam, że obawiałam się, że będzie to tylko przedruk z amerykańskiego, ale na szczęście znajduję w nim sporo polskich akcentów.
Wiktionary
przym. przedrukowy
Wiktionary
a) w piłce noznej: minąć przeciwnika, prowadząc piłkę, zwłaszcza dzięki sprytnemu zagraniu; okiwać (potocznie);
b) w hokeju: minąć przeciwnika, prowadząc krążek, zwłaszcza dzięki sprytnemu zagraniu
SJP.pl
przewiercać na wylot
SJP.pl
dotyczący okresu lub działań przed rozpoczęciem handlu lub notowań
SJP.pl
spędzać pewien czas na drzemaniu
SJP.pl
przymiotnik od: przedrzeźniacz
SJP.pl
osoba przedrzeźniająca, naśladująca kogoś, często w złośliwy sposób
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś, kto naśmiewa się z kogoś naśladując jego zachowanie, gesty, sposób mówienia
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Mimidae|ref=tak., północnoamerykański ptak z rzędu wróblowatych potrafiący naśladować usłyszane dźwięki;
Wiktionary
IPA: pʃɛˈḍʒɛʑɲat͡ʃ, AS: pšeḍžeźńač
Wiktionary
rzecz. przedrzeźnianie n., przedrzeźniactwo n.
czas. przedrzeźnić, przedrzeźniać ndk.
przym. przedrzeźniacki
Wiktionary
1. ośmieszać kogoś, naśladując czyjeś gesty, mimikę, ruchy, sposób mówienia itp.;
2. przedrzeźniać się -
a) przedrzeźniać siebie nawzajem;
b) dawniej: przekomarzać się
SJP.pl
1. ośmieszać kogoś, naśladując czyjeś gesty, mimikę, ruchy, sposób mówienia itp.;
2. przedrzeźniać się -
a) przedrzeźniać siebie nawzajem;
b) dawniej: przekomarzać się
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. rzad. przedrzeźnić)
(1.1) niedokonany od|przedrzeźnić.
czasownik zwrotny niedokonany przedrzeźnić się (dk. rzad. przedrzeźnić się)
(2.1) niedokonany od|przedrzeźnić się.
Wiktionary
IPA: pʃɛˈḍʒɛʑɲät͡ɕ, AS: pšeḍžeźńäć
Wiktionary
rzecz. przedrzeźniacz mzw./mos.
Wiktionary
ośmieszyć kogoś, naśladując czyjeś gesty, mimikę, ruchy, sposób mówienia itp.
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. przedrzeźniać)
(1.1) zimitować dla żartu lub złośliwie
czasownik zwrotny dokonany przedrzeźnić się (ndk. przedrzeźniać się)
(2.1) zimitować siebie nawzajem
(2.2) daw. poprzekomarzać się
Wiktionary
IPA: pʃɛˈḍʒɛʑɲit͡ɕ, AS: pšeḍžeźńić
Wiktionary
rzecz. przedrzeźniacz mos./mzw.
czas. drażnić ndk.
Wiktionary
(1.1) sparodiować
Wiktionary
odnoszący się do okresu sprzed powstania lub dominacji starożytnego Rzymu
SJP.pl
dawniej: skopiować czyjeś gesty, mimikę, ruchy itp.; przedrzeźnić
SJP.pl
drążąc, przedostać się na drugą stronę, przebić się przez coś
SJP.pl
w leśnictwie: przed właściwą wycinką
SJP.pl