przedrębny

w leśnictwie: przed właściwą wycinką


SJP.pl


przedsamobójczy

dokonany przed popełnieniem samobójstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) poprzedzający samobójstwo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samobójczy

 rzecz. samobójstwo n.

Wiktionary


przedscenie

część sceny wysunięta przed kurtynę; awanscena, proscenium


SJP.pl


przedsejmowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do okresu przed obradami sejmu

 (1.2) znajdujący się przed siedzibą sejmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obradom sejmiku przedsejmowego przewodniczył marszałek wybierany z grona szlachty.

 (1.2) Mężczyzna zemdlał na jednym z przedsejmowych trawników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejm mrz., Sejm mrz.

 przym. sejmowy

Wiktionary


przedsezonowy

przymiotnik

 (1.1) poprzedzający sezon; mający miejsce, odbywający się przed sezonem

Wiktionary


przedsiewny

poprzedzający siew


SJP.pl


przedsionek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku

 (1.2) mot. turyst. zadaszenie z materiału dostawiane przed wejściem do przyczepy kempingowej lub namiotu

 (1.3) anat. zool. u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory;

 (1.4) anat. część ucha wewnętrznego, w obrębie błędnika;

 (1.5) anat. obszar organizmu znajdująca się przed jamą z organami wewnętrznymi

 (1.6) przen. wstęp do czegoś, wczesne doświadczenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przedsionek budynku
  • przedsionek serca
  • przedsionek ucha wewnętrznego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Daszek nad przedsionkiem został wsparty kolumną toskańską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sień ż., sionka ż., sioneczka ż.

 przym. przedsionkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiatrołap, przybudówka

 (1.6) przedsmak, przedśpiew, przedświt, zapowiedź

Wiktionary


przedsionkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z przedsionkiem, dotyczący przedsionka

 (1.2) bud. związany z przedsionkiem do pomieszczenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsionek mrz.

Wiktionary


przedsię

spójnik

 (1.1) daw. przecież

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Święta przedtym ludzie czcili, a przedsię wszytko zrobili (…). (J. Kochanowski: Pieśń świętojańska o sobótce: Panna 1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛtʲɕɛ, AS: pšetʹśe

Wiktionary


przedsiębiorca

osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, właściciel przedsiębiorstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekon. praw. osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

Wiktionary

Przedsiębiorca ( entrepreneur) – w potocznym ujęciu to osoba podejmująca się przedsięwzięcia dla celów zarobkowych.

W polskim systemie prawa nie ma jednolitej definicji przedsiębiorcy. Funkcjonujące definicje sprowadza się do tego, że przedsiębiorcą jest podmiot prawa, który prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą (lub zawodową). W rozumieniu prawnym „przedsiębiorca” najczęściej nie jest synonimem przedsiębiorstwa, ani firmy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten przedsiębiorca wyzyskuje pracowników.

 (1.1) Przedsiębiorcą może być m.in. osoba fizyczna prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrt͡sa, AS: pšetʹśẽmbʹi ̯orca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsiębiorstwo n., przedsiębiorczość ż.

:: fż. przedsiębiorczyni ż.

 czas. przedsiębrać ndk., przedsięwziąć dk.

 przym. przedsiębiorczy

 przysł. przedsiębiorczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekon. biznesmen, człowiek interesu; pot. prywaciarz

Wiktionary


przedsiębiorczo

przysłówek

 (1.1) w sposób przedsiębiorczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsiębiorstwo n., przedsiębiorczyni ż., przedsiębiorca mos., przedsiębiorczość ż.

 przym. przedsiębiorczy

Wiktionary


przedsiębiorczość

1. cecha kogoś wykazującego się inicjatywą i skutecznością w załatwianiu różnych spraw biznesowych; obrotność;
2. ogół przedsiębiorstw na danym terenie;
3. przedmiot szkolny obejmujący naukę o podstawowych mechanizmach gospodarki i wolnego rynku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zespół cech człowieka stanowiących o chęci i powodzeniu w załatwianiu różnych spraw (bycie przedsiębiorczym)

 (1.2) nauka lub sztuka podejmowania ryzyka i innowacyjności w budowaniu biznesu

 (1.3) ogół przedsiębiorców i przedsiębiorstw

Wiktionary

Przedsiębiorczość – cecha ludzkich działań polegająca na spekulacyjnej próbie określenia przyszłych stanów rynku i wykorzystania okazji do osiągnięcia zysku z powodu różnic pomiędzy cenami czynników produkcji a spodziewanymi przychodami ze sprzedaży jakiegoś dobra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedsiębiorczości nie można mu odmówić, sam podjął się takiego wyzwania i to z jakim skutkiem!

 (1.2) Ludzie w coraz młodszym wieku uczą się przedsiębiorczości.

 (1.3) Rząd, wprowadzając ustawę, narzucił na drobną przedsiębiorczość kolejne ograniczenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrt͡ʃɔɕt͡ɕ, AS: pšetʹśẽmbʹi ̯orčość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsiębiorca m., przedsiębiorstwo n., przedsiębranie n., przedsiębranie n., przedsiębiorczyni ż.

 czas. przedsiębrać ndk.

 przym. przedsiębiorczy

 przysł. przedsiębiorczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktywność, obrotność, rzutkość, zaradność

 (1.2) biznes

 (1.3) firmy, przedsiębiorcy, przedsiębiorstwa

Wiktionary


przedsiębiorczy

wykazujący się inicjatywą i skutecznością w załatwianiu różnych spraw biznesowych; obrotny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsiębiorczość ż., przedsiębiorca mos., przedsiębiorstwo n., przedsiębiorczyni ż.

 przysł. przedsiębiorczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inicjatywny, obrotny, pomysłowy, zaradny

Wiktionary


przedsiębiorczyni

kobieta prowadząca własną działalność gospodarczą, właścicielka przedsiębiorstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. kobieta prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polskie przedsiębiorczynie prowadzą także stosunkowo dużo firm zatrudniających powyżej 250 osób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsiębiorstwo n., przedsiębiorczość ż.

:: fm. przedsiębiorca m.

 czas. przedsiębrać ndk., przedsięwziąć dk.

 przym. przedsiębiorczy

 przysł. przedsiębiorczo

Wiktionary


przedsiębiorstwo

podmiot zajmujący się produkcją dóbr i usług w celu maksymalizacji nadwyżki ekonomicznej (zysku)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

Wiktionary

Przedsiębiorstwo – wyodrębniona prawnie i ekonomicznie jednostka gospodarcza. Istotą działalności przedsiębiorstwa jest produkcja dóbr lub świadczenie usług. Najczęściej definiowanym celem działalności przedsiębiorstwa jest osiąganie zysku poprzez zaspokajanie potrzeb konsumentów. Z perspektywy finansowej celem przedsiębiorstwa jest wzrost jego wartości rynkowej w średnim i długim okresie z korzyścią dla jego właścicieli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedsiębiorstwo zajmuje się dystrybucją odzieży, obuwia, sprzętu i akcesoriów sportowych oraz wyposażenia trekkingowego na terenie Europy Środkowej, Południowej i Wschodniej głównie przez własną sieć salonów sportowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ, AS: pšetʹśẽmbʹi ̯orstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsiębiorczyni ż., przedsiębiorca m., przedsiębiorczość ż., mikroprzedsiębiorstwo n., przedsiębranie n.

 czas. przedsiębrać

 przym. przedsiębiorczy

 przysł. przedsiębiorczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podmiot gospodarczy; pot. firma

Wiktionary


przedsiębranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przedsiębrać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsiębiorstwo n., przedsięwzięcie n., przedsiębiorczość ż.

 czas. przedsiębrać ndk., przedsięwziąć dk.

Wiktionary


przedsiębrać

decydować się na wykonanie czegoś


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. przedsięwziąć)

 (1.1) podejmować jakieś działanie lub działalność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Gdy dowiem się wreszcie, co zamierzacie tu przedsiębrać — odrzekła — powiem ci, Filippa, z czym się zgadzam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛtʲˈɕɛ̃mbrat͡ɕ, AS: pšetʹśẽmbrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsiębiorczyni ż., przedsiębiorczość ż., przedsiębranie n., przedsiębiorca, przedsiębiorstwo

Wiktionary


przedsięwziąć

zdecydować się na wykonanie czegoś


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. przedsiębrać)

 (1.1) podjąć jakieś działanie lub działalność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z matematyki leżysz na obu łopatkach, język angielski zawaliłaś, chemia i fizyka stanowią dwie twoje achillesowe pięty, że tak powiem. Interesuje mnie, co zamierzasz przedsięwziąć, by wykaraskać się z tego gipsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛtʲˈɕɛ̃w̃vʲʑɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pšetʹśẽũ̯vʹźo̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsiębiorczyni ż., przedsiębranie n., przedsiębiorca mos., przedsięwzięcie

Wiktionary


przedsięwzięcie

zdecydować się na wykonanie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przedsięwziąć.

 (1.2) zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

 (1.3) rzad. zamiar, postanowienie

 (1.4) przest. przedsiębiorstwo, instytucja produkcyjna lub handlowa

Wiktionary

Przedsięwzięcie – ogólne określenie jakiegoś projektu lub działania podjętego w jakimś celu lub jakiegoś zamysłu, którego wynikiem są konkretne działania, np. działania inwestycyjne jako przedsięwzięcie inwestycyjne lub np. "przedsięwzięcie termomodernizacyjne" – jako opis działania mającego na celu osiągnięcie oszczędności energii w budynkach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Od kiedy zostałem głową tego przedsięwzięcia, sprawy zaczęły iść lepiej.

 (1.2) On uważa, że założenie własnej firmy w Polsce to zbyt ryzykowne przedsięwzięcie.

 (1.2) Jurek jest dzieckiem szczęścia, udają mu się takie przedsięwzięcia, o jakich my możemy tylko pomarzyć.

 (1.2) Leśnicy radzili z przyrodnikami na temat planowaćanowanych przedsięwzięć w Puszczy Białowieskiej.

 (1.2) Sukces kolęd, które gościły w przecławskich domach już podczas ubiegłorocznych Świąt Bożego Narodzenia zachęcił Leszka Matuszkiewicza do kolejnego artystycznego przedsięwzięcia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pšetʹśẽũ̯vʹźė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedsiębranie n.

 czas. przedsięwziąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) akcja

 (1.4) daw. antrepryza

Wiktionary


przedskoczek

zawodnik niebiorący udziału w konkurencji narciarskiej, oddający skok przed zawodnikami


SJP.pl


przedskoczkini

→ przedskoczek


SJP.pl

Patrz:

przedskoczek

przedsmak

1. dawniej: uczucie smaku potrawy przed przystąpieniem do jej jedzenia;
2. próbka, zapowiedź czegoś, co ma nastąpić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zapowiedź tego, co ma nastąpić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był też poczęstunek dający przedsmak wigilijnej wieczerzy.

 (1.1) Czytelnikowi dany jest lekki przedsmak tego, czego może oczekiwać.

Wiktionary


przedsobie

w górnictwie: rozszerzenie przodka chodnika na szerokość chodnikową w każdą stronę


SJP.pl


przedsoborowy

poprzedzający sobór, występujący, odbywający się przed soborem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kośc. odnoszący się do Kościoła katolickiego i sytuacji w nim przed soborem watykańskim II

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W głębi prezbiterium zostanie zachowany stary ołtarz przedsoborowy z nadstawą szafową, jednak relikwie będą przechowywane w specjalnym schowku w nowym ołtarzu.

 (1.1) Dzisiaj przedsoborowy mszał jest stosowany już bardzo rzadko. W Polsce można się z nim zetknąć tylko w nielicznych kościołach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobór mrz., soborność ż.

 przym. soborowy

Wiktionary


przedsocjalistyczny

poprzedzający socjalizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poprzedzający pojawienie się albo wprowadzenie socjalizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalizm mrz.

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary


przedsokratejski

poprzedzający Sokratesa (greckiego filozofa), pochodzący z czasów przed narodzinami Sokratesa


SJP.pl


przedsokratyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. staroż. filoz. filozof zaliczany do nurtu greckiej filozofii przedsokratejskiej, działający przed Sokratesem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. presokratyzm mrz.

 przym. presokratejski, presokratyczny, przedsokratejski, przedsokratyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. presokratyk

Wiktionary


przedsprzedaż

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. przedterminowe umożliwienie zakupu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruszyła przedsprzedaż biletów na koncert U2.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzedawać

Wiktionary


przedstarczy

okres przedstarczy - okres między 45 a 59 rokiem życia


SJP.pl


przedstartowy

przymiotnik

 (1.1) mający miejsce przed startem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dak odpycha nagłe poczucie niepokoju – Skywalker pewnie po prostu się spóźnia – i skupia się na procedurze przedstartowej.

Wiktionary


przedstawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przedstawiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezentację wykorzystuje się między innymi podczas egzaminu maturalnego lub zawodowego, przedstawiania oferty swojej firmy, szkoleń pracowników, a nawet w czasie autoprezentacji (prezentacji siebie) na rozmowie kwalifikacyjnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtstaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: pšetstavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przedstawiać, postawić

 rzecz. przedstawiciel mos., przedstawienie n., przedstawicielka ż.

Wiktionary


przedstawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przedstawić)

 (1.1) zapoznawać kogoś z kimś, prezentować komuś kogoś

 (1.2) podawać co do wiadomości, dawać do obejrzenia, do wglądu

 (1.3) opisywać, ukazywać coś zwykle w formie artystycznej

czasownik przechodni niedokonany (brak odpowiednika dokonanego)

 (2.1) być czymś dla kogoś, stanowić coś

czasownik zwrotny niedokonany przedstawiać się (dk. przedstawić się)

 (3.1) podawać swoje nazwisko podczas poznawania kogoś, spotkania z kimś

 (3.2) prezentować się, wyglądać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedstawię cię pani domu.

 (1.2) Na spotkaniu architekt przedstawił swój najnowszy projekt.

 (1.3) W tym utworze autor przedstawia środowisko miejskie Polski przedwojennej.

 (2.1) Ta książka przedstawia dla mnie niewyobrażalną wartość.

 (3.1) Przedstawił się mojemu bratu.

 (3.2) Sytuacja w firmie nie przedstawia się najlepiej, w ostatnim kwartale mieliśmy duże straty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛtˈstavʲjät͡ɕ, AS: pšetstavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedstawicielka ż., przedstawianie n., przedstawienie n., przedstawiciel mos., przedstawicielstwo n.

 czas. stawiać ndk., postawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) okazywać, pokazywać, przedłożyć

 (2.1) stanowić, reprezentować

Wiktionary


przedstawiciel

osoba występująca w czyimś imieniu, wyrażająca czyjeś poglądy, reprezentant jakiejś zbiorowości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś

 (1.2) typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przedstawiciel handlowy
  • przedstawiciel dyplomatyczny – dyplomata
  • przedstawiciel ustawowy (Polska)
  • przedstawicielstwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan Kowalski jest przedstawicielem firmy komputerowej.

 (1.1) W piątek telewizja CNN, powołując się na dwóch przedstawicieli sektora obronności USA, poinformowała, że rosyjski myśliwiec Su-27 wykręcił beczkę nad amerykańskim samolotem zwiadowczym RC-135 w międzynarodowej przestrzeni powietrznej nad Morzem Bałtyckim.

 (1.2) Pies domowy to przedstawiciel rodziny psowatych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtstaˈvʲit͡ɕɛl, AS: pšetstavʹićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedstawicielstwo n., przedstawianie n., przedstawienie n.

:: fż. przedstawicielka ż.

 czas. przedstawiać ndk., przedstawić dk.

 przym. przedstawicielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reprezentant, pełnomocnik, wysłannik, delegat, rzecznik

 (1.2) przykład, egzemplarz

Wiktionary


przedstawicielka

kobieta występująca w czyimś imieniu, wyrażająca czyjeś poglądy, reprezentantka jakiejś zbiorowości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta działająca w imieniu kogoś lub czegoś

 (1.2) typowa członkini danej grupy, reprezentantka danej kategorii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głos zabierze przedstawicielka KIK-u z Mławy.

 (1.2) Czapla siwa jest typową przedstawicielką czaplowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedstawicielstwo n., przedstawianie n., przedstawienie n.

:: fm. przedstawiciel m.

 czas. przedstawiać ndk., przedstawić dk.

 przym. przedstawicielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reprezentantka, pełnomocniczka, wysłanniczka, delegatka, rzeczniczka

 (1.2) przykład, egzemplarz

Wiktionary


przedstawicielstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hand. pełnomocnictwo wydane komuś przez przedsiębiorstwo handlowe do występowania w jego interesach

 (1.2) występowanie w czyimś imieniu

 (1.3) zespół ludzi wyłonionych spośród określonej grupy, instytucji, itp., upoważniony do reprezentowania jej interesów

 (1.4) placówka reprezentująca za granicą rząd swego kraju

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Tymczasowa Rada Stanu, wychodząc z założenia, że jednem z najważniejszych jej zadań jest zorganizowanie przedstawicielstwa narodowego, które byłoby wyrazem woli całego narodu, na drugiem posiedzeniu plenarnyenarnem w dniu 17 stycznia 1917 r., na wniosek Ks. oficjała Henryka Przeździeckieqo, postanowiła powołać do życia Komisję dla opracowania projektów ustaw Konstytucji i Ordynacji Wyborczej Sejmowej

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przedstawiać

 rzecz. przedstawienie n., przedstawiciel mos., przedstawicielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełnomocnictwo

 (1.2) reprezentacja, reprezentowanie

 (1.3) delegacja, deputacja, misja, reprezentacja

 (1.4) konsulat, placówka

Wiktionary


przedstawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko

 (1.2) prezentacja czegoś

 (1.3) pot. nieodpowiednie zachowanie w miejscu publicznym

 (1.4) odczasownikowy od|przedstawić.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przedstawienie – widowisko, spektakl, inscenizacja, show
  • Przedstawienie – film z 1970 roku
  • Przedstawienie – film z 1993 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zarządzenie zakazuje udostępniania nieruchomości należących do Poznania na potrzeby organizowania objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt.

 (1.2) Spotkanie z klientem zacząłem od przedstawienia oferty naszej firmy.

 (1.2) Mam miesiąc na przygotowanie i przedstawienie planu dalszego rozwoju koncernu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pšetstavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedstawicielstwo n., przedstawiciel m., przedstawicielka ż., przedstawianie n.

 czas. postawić, przedstawiać ndk., przedstawić dk.

 przym. przedstawicielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inscenizacja, show, spektakl, widowisko

 (1.3) scenka, szopka

Wiktionary


przedstawieniowiec

twórca opierający się w sztuce nie na abstrakcyjnych pojęciach a na przedstawieniach


SJP.pl


przedstawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przedstawiać)

 (1.1) dokonany od|przedstawiać.

czasownik zwrotny dokonany przedstawić się (ndk. przedstawiać się)

 (2.1) zaprezentować się, zapoznać kogoś ze swoją osobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Projekt posesji przedstawię oczywiście na zarządzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛtˈstavʲit͡ɕ, AS: pšetstavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedstawiciel mos., przedstawienie n., przedstawicielka ż.

 czas. postawić

Wiktionary


przedstok

w inżynierii wojskowej: sztuczny stok będący częścią systemu obronnego średniowiecznego zamku lub pierwszych nowoczesnych fortec


SJP.pl

Przedstok ( glacis) – w inżynierii wojskowej sztuczny stok, będący częścią systemu obronnego średniowiecznego zamku lub pierwszych nowoczesnych fortec. Może być wykonany z ziemi, jako struktura tymczasowa, lub z kamieni, jako konstrukcja stała.

Etymologia tego francuskiego słowa sugeruje, że pochyłość jest niebezpiecznie śliska (fr. "glacier" – lodowiec).

Wikipedia


przedstopie

przednia część stopy


SJP.pl


przedstrunowce

typ bezkręgowych, morskich zwierząt wtóroustych; prastrunowce, półstrunowce


SJP.pl


przedstrunowiec

przedstawiciel typu bezkręgowych, morskich zwierząt wtóroustych; prastrunowiec, półstrunowiec


SJP.pl


przedstudniówkowy

poprzedzający studniówkę


SJP.pl


przedsylwestrowy

poprzedzający sylwestra


SJP.pl


przedszaniec

okop wysunięty przed główną linię umocnień; rawelin


SJP.pl


przedszczepienny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z okresem poprzedzającym szczepienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę o wypełnienie ankiety przedszczepiennej i oddanie jej asystentowi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szczepienny

Wiktionary


przedszkolacki

1. → przedszkolak;
2. pejoratywnie: niedojrzały, dziecinny


SJP.pl


przedszkolaczek

zdrobnienie od: przedszkolak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: przedszkolak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkole n., przedszkolanin m., przedszkolanka ż., przedszkolak mos./mzw.

 przym. przedszkolny

Wiktionary


przedszkolaczka

zdrobnienie od: przedszkolak


SJP.pl


przedszkolak

dziecko uczęszczające do przedszkola lub oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) dziecko chodzące do przedszkola, będące w wieku przedszkolnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛṭˈʃkɔlak, AS: pšeṭškolak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkole n., przedszkolanka ż.

:: fż. przedszkolaczka ż.

:: zdrobn. przedszkolaczek m.

 przym. przedszkolny

Wiktionary


przedszkolanek

1. wychowawczyni w przedszkolu;
2. potocznie: dziewczynka uczęszczająca do przedszkola; przedszkolaczka


SJP.pl


przedszkolanin

rzadko: wychowanek lub wychowawca przedszkola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. przedszkolak

 (1.2) rzad. żart. nauczyciel przedszkola, wychowawca przedszkolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkole n., przedszkolak m., przedszkolaczek m., przedszkolność ż., przedszkolackość ż.

:: fż. przedszkolanka ż.

 przym. przedszkolny, przedszkolacki

 przysł. przedszkolacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedszkolak

 (1.2) ofic. nauczyciel przedszkola; wychowawca przedszkola, wychowawca przedszkolny, wychowawca w przedszkolu

Wiktionary


przedszkolanka

1. wychowawczyni w przedszkolu;
2. potocznie: dziewczynka uczęszczająca do przedszkola; przedszkolaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedszkolanka kazała dzieciom umyć twarze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛṭʃkɔˈlãnka, AS: pšeṭškolãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkole n., przedszkolak m., przedszkolaczek m.

:: fm. przedszkolanin m.

 przym. przedszkolny, szkoleniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. nauczycielka przedszkola; wychowawczyni przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu

Wiktionary


przedszkole

placówka opiekuńczo-wychowawcza dla dzieci w wieku od 3 do 6 lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) eduk. dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

Wiktionary

Przedszkole – instytucja opiekuńczo-wychowawcza, do której uczęszczają dzieci w wieku od 3 lat (w Polsce – w szczególnych przypadkach od 2) do rozpoczęcia spełniania obowiązku szkolnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza córka pójdzie w tym roku do przedszkola.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛṭˈʃkɔlɛ, AS: pšeṭškole

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkółka ż., przedszkolak m., przedszkolaczek m., przedszkolanin m., przedszkolanka ż., przedszkolanek m.

 przym. przedszkolny, wokółprzedszkolny, wewnątrzprzedszkolny, przyprzedszkolny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. ochronka

Wiktionary


przedszkolny

1. → przedszkole;
2. poprzedzający okres szkolny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poprzedzający lata nauki szkolnej, poprzedzający okres szkolny

 (1.2) dotyczący przedszkola, właściwy przedszkolu, należący do przedszkola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwrócenie uwagi dziecku przedszkolnemu lub wczesnoszkolnemu, gdy stuka czy kopie krzesło, powoduje przez dłuższą chwilę jedynie intensywniejsze zaangażowanie w krytykowaną czynność, a to odbierane jest przez wielu nauczycieli jako celowy opór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛṭˈʃkɔlnɨ, AS: pšeṭškolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkółka ż., przedszkole n., przedszkolak m., przedszkolaczek m., przedszkolanka ż., przedszkolanin mos.

 przym. szkoleniowy, przyprzedszkolny

Wiktionary


przedszkółka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warmia. przedszkole

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkole n.

 przym. przedszkolny

Wiktionary


przedszpitalny

znajdujący się, mający miejsce przed szpitalem


SJP.pl


przedsąd

posiedzenie niejawne w Sądzie Najwyższym, na którym sędzia dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej


SJP.pl


przedsądownie

→ przedsądowy


SJP.pl

Patrz:

przedsądowy

przedsądowy

przedsądowe wezwanie do zapłaty - dokument, który wierzyciel kieruje do dłużnika, żądając uregulowania należności


SJP.pl


przedsł.

skrót

 (1.1) = przedsłowie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedm., wprow.

Wiktionary


przedsław

imię męskie


SJP.pl

Przedsław, Przecław, Przecsław, Przesław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Przed-" (pierwszy człon posiadał wiele różnych znaczeń, zależnych od znaczenia drugiego członu imienia) i "-sław" („sława”). Imię notowane w Polsce od 1153 roku. Mogło oznaczać „ten, który stawia sławę ponad inne rzeczy”, „stawiający wyżej sławę”. Możliwe staropolskie zdrobnienia to: Przech, Przechno, Przeczek, Przeczko, Przeczk, Przeczka (masc.), Przeczeń, Przeczno, Przesz, Przeszek, Przeszko.

Wikipedia


przedsłowie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liter. daw. rozdział na początku książki zapoznający czytelnika z intencjami, historią, genezą powstania itp. utworu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przedsłowiu autor chce unaocznić nam w jakich czasach zaczął pisać tę nowelę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) introdukcja, preambuła, prolegomena, prolog, słowo wstępne, wprowadzenie, wstęp

Wiktionary


przedsłupność

u kwiatów obupłciowych: wcześniejsze dojrzewanie słupków niż pręcików, zapobiegające samozapyleniu rośliny; protogynia, protoginia, proterogynia, proteroginia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. wcześniejsze dojrzewanie słupków niż pręcików w kwiatach niektórych roślin;

Wiktionary

Przedsłupność, protogynia – zjawisko występujące w kwiatach obupłciowych u niektórych gatunków roślin. Polega na wcześniejszym dojrzewaniu słupków niż pręcików. Jest to jeden z mechanizmów zapobiegających niekorzystnemu dla rośliny samozapyleniu, czyli zapyleniu się pyłkiem pochodzącym z tej samej rośliny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przedsłupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) protogynia

Wiktionary


przedtakt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. anakruza; sylaby nieakcentowane na początku wersu przed pierwszą sylabą akcentowaną

 (1.2) muz. początkowe dźwięki melodii, poprzedzające dźwięk akcentowany na silnej części taktu

 (1.3) muz. niepełny takt na początku utworu muzycznego

 (1.4) przen. początek, wstęp do czegoś

Wiktionary

Przedtakt, inaczej "anakrusis" – niepełny takt lub pojedyncza nuta (zwana wówczas "odbitką") otwierająca utwór muzyczny.

Przedtakt ma na celu podkreślenie tego, że utwór rozpoczyna się od słabej, nieakcentowanej części przebiegu rytmicznego i najczęściej powoduje skrócenie ostatniego taktu o odpowiadającą mu wartość, tak żeby zachowana była suma pełnych taktów w całym utworze.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.4) preludium, przygrywka

Wiktionary


przedtem

zaimek

 (1.1) w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedtem mieszkała tu pani Zofia, teraz mieszkanie stoi puste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛtːɛ̃m, AS: pše•tẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najpierw, zanim, poprzednio, wcześniej, dawniej

Wiktionary


przedtermin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stud. dodatkowy egzamin, pisany jeszcze przed rozpoczęciem sesji egzaminacyjnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie ktoś kiedy jest przedtermin z tego przedmiotu? (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛtˈːɛrmʲĩn, AS: pše•termʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedterminowość ż.

 przym. przedterminowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zerówka

Wiktionary


przedterminowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: przedterminowy

Wiktionary


przedterminowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przedterminowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedterminowy

 przym. przedterminowo

 rzecz. przedtermin mrz.

Wiktionary


przedterminowy

przymiotnik

 (1.1) następujący przez terminem

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przedterminowo

 rzecz. przedtermin mrz., przedterminowość ż.

Wiktionary


przedtreningowy

dotyczący czasu przed treningiem


SJP.pl


przedtreningówka

środowiskowo: suplement diety brany przed wysiłkiem fizycznym w celu podniesienie wydolności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. środ. suplement diety mający na celu chwilowe zwiększenie wydajności organizmu, spożywany zazwyczaj krótko przed treningiem, zwł. siłowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięki przedtreningówce można szybciej zbudować masę mięśniową.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedtreningowy

Wiktionary


przedtrzonowiec

jeden z zębów występujących w uzębieniu ssaków; ząb przedtrzonowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) anat. rodzaj zęba położonego między kłami a trzonowcami;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedtrzonowy

 rzecz. trzonowiec mrz./mzw.

Wiktionary


przedtrzonowy

określenie rodzaju zębów znajdujących się pomiędzy kłami a zębami trzonowymi


SJP.pl


przedtułowie

przednia część ciała pajęczaków i niektórych skorupiaków; przedtułowie


SJP.pl


przedtułów

przednia część ciała pajęczaków i niektórych skorupiaków; przedtułowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ent. przedni, stale bezskrzydły pierścień tułowia owadów;

Wiktionary

Przedtułów ("prothorax") – pierwszy (przedni) z trzech pierścieni tułowia owadów, stale bezskrzydły. Wykazuje tendencję do zaniku pleur. Płytka grzbietowa tego segmentu to przedplecze ("pronotum", "protergum") – nie ma akrotergitu i zatarczy, płytka brzuszna to przedpiersie ("prosternum"), boczna – "propleuron".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedplecze stanowi płytkę grzbietową przedtułowia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tułów mrz.

Wiktionary


przedubojowy

mający miejsce przed ubojem zwierząt


SJP.pl


przedudzie

Przedudzie, prefemur (łac.: "praefemur", "trochantellus") – człon odnóża niektórych stawonogów położony pomiędzy krętarzem a udem (występuje u pareczników i krocionogów) lub dosiebna część uda (np. u błonkówek).

U Spirostreptidae obecny na przedudziu pierwszej pary odnóży samców wyrostek "processus praefemoralis" ma istotne znaczenie taksonomiczne.

Wikipedia


przedugodowy

poprzedzający ugodę, przypadający przed ugodą; preliminarny


SJP.pl


przedumowny

mający miejsce przed podpisaniem umowy


SJP.pl


przeduniowy

odnoszący się do okresu przed unią


SJP.pl


przeduralski

przymiotnik

 (1.1) położony przed Uralem (względem Europy)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ural m.

Wiktionary


przedurodzeniowy

poprzedzający urodzenie; prenatalny


SJP.pl


przedwakacyjny

mający miejsce przed wakacjami


SJP.pl


przedwarzać

dawniej: szydzić, przedrwiwać, żartować


SJP.pl


przedwał

przestrzeń przed wałem (między skarpą wału i skarpą rowu) w dawnych fortyfikacjach


SJP.pl

Przedwał (fosbreja, fossebreja) – przestrzeń przed wałem (między skarpą wału i skarpą rowu) w dawnych fortyfikacjach. Służyła jako droga wzdłuż wału (droga rontowa) lub stanowisko strzeleckie. Przy fortyfikacjach ziemnych zamiast przedwału stosowano bermę.

Wikipedia


przedwczesność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przedwczesne

 (1.2) med. cecha/właściwość wcześniaka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedwczesny

 przysł. przedwcześnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wcześniactwo

Wiktionary


przedwczesny

przymiotnik

 (1.1) pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duży talent poetycki, którego świetny rozwój tragicznie przerwała przedwczesna śmierć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛtˈft͡ʃɛsnɨ, AS: pšetfčesny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedwczesność ż.

 przysł. przedwcześnie, wcześniej

Wiktionary


przedwcześnie

przysłówek

 (1.1) zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem wcześniakiem, ponieważ urodziłem się przedwcześnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛtˈft͡ʃɛɕɲɛ, AS: pšetfčeśńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedwczesność ż.

 przym. przedwczesny

 przysł. wcześniej

Wiktionary


przedwczoraj

onegdaj;
1. dzień poprzedzający dzień wczorajszy;
2. w dniu poprzedzającym dzień wczorajszy


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedwczoraj mój żółw obchodził swoje jedenaste urodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛtˈft͡ʃɔraj, AS: pšetfčorai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedwczorajszy

 przysł. wczora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. onegdaj; kresy|pozawczoraj.

Wiktionary


przedwczorajszy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający miejsce przedwczoraj, związany z dniem poprzedzającym wczorajszy

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. dotyczący przeszłości, dawny, stary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczęście po przedwczorajszym śniegu nie pozostanie już śladu, jedynie wierzchołkigór najwyższe i korony oszronione drzew samotnych na skalistych stokach będą połyskiwały srebrem wiecznego lodu.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przedwczoraj, wczora

Wiktionary


przedweekendowy

występujący przed weekendem


SJP.pl


przedweselny

poprzedzający wesele


SJP.pl


przedwieczerz

(r. męski) dawniej: pora przedwieczorna; przedwieczerze


SJP.pl


przedwieczerza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. podwieczorek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedwieczorny

Wiktionary


przedwieczerze

dawniej: pora przedwieczorna; przedwieczerz


SJP.pl


przedwieczny

1. istniejący przed wiekami; odwieczny;
2. istniejący wiecznie, niemający początku ani końca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bardzo stary; taki, który istniał już przed wiekami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczność ż.

 przym. wieczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawieczny, prawiekowy, prastary, pradawny, pradziejowy, starodawny, wiekowy

Wiktionary


przedwieczorny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odbywający się przed wieczorem, związany z późnym popołudniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nina lubiła przedwieczorne spacery z Atosem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedwieczerza ż.

Wiktionary


przedwielkanocny

poprzedzający Wielkąnoc, występujący, odbywający się przed Wielkąnocą


SJP.pl


przedwiercić

w górnictwie: wykonać w kopalni otwory badawcze na przedzie wydrążonych wyrobisk przy zbliżaniu się do zagrożonych miejsc


SJP.pl


przedwieć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. brat babki

 (1.2) daw. brat prababki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadek wujeczny inaczej przedwieć to brat babki, natomiast dziadek stryjeczny czyli prastryj to brat dziadka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛdvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: pšedvʹi ̯ėć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stary wuj, dziadek wujeczny

 (1.2) starszy wuj

Wiktionary


przedwigilijny

poprzedzający Wigilię


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się w czasie poprzedzającym Wigilię

Wiktionary


przedwiosenny

występujący przed wiosną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który poprzedza wiosnę, następuje przed nadejściem wiosny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedwiośnie n., przedwiosenność ż., wiosna ż., wiosenka ż.

 przysł. przedwiosennie, wiosennie

Wiktionary


przedwiośnie

pora roku stanowiąca okres przejściowy między zimą a wiosną, przypadająca na kwiecień i początki maja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres przejściowy między zimą a wiosną, zwiastujący nadejście wiosny

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak tylko nadejdzie przedwiośnie, przesadzimy naszą choinkę z donicy do gruntu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛdˈvʲjɔ̇ɕɲɛ, AS: pšedvʹi ̯ȯśńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedwiosenny

 rzecz. wiosna ż.

Wiktionary


przedwnęczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. prawnuczka

Wiktionary


przedwoj

staropolskie imię męskie


SJP.pl

Przedwoj – staropolskie imię męskie, złożone z dwóch członów: "Przed-" i "-woj" ("wojownik"). Imię to może znaczyć "stawiający wyżej wojowników" lub "ten, który idzie (zajmuje miejsce) przed innymi wojownikami".

Przedwoj imieniny obchodzi 23 listopada.

Wikipedia


przedwojenny

pochodzący sprzed wojny; taki, który istniał przed wojną; odnoszący się do okresu przed II wojną światową


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący sprzed wojny; istniejący, mający miejsce przed wojną; poprzedzający wojnę; zazwyczaj w odniesieniu do II wojny światowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie drugiej wojny światowej produkcja broni powiększyła się kilkukrotnie w porównaniu z okresem przedwojennym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛdvɔˈjɛ̃nːɨ, AS: pšedvoi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojna ż., wojennik mos., przedwojnie

 przym. wojowniczy

 czas. wojować

Wiktionary


przedwojewo

Przedwojewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna. Leży nad Soną dopyłwem Wkry.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie ciechanowskim ziemi ciechanowskiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


przedwojnie

czas poprzedzający wybuch wojny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres poprzedzający wojnę, okres przedwojenny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatecznym rozrachunku przedwojnie i powojnie to czasy kontrastowo odmienne nie tylko pod względem ustrojowym, gospodarczym czy społecznym, ale także aksjologicznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛdˈvɔjɲɛ, AS: pšedvoi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedwojenny

Wiktionary


przedwojów

staropolskie imię męskie


SJP.pl

Przedwojów (przed 1945 niem. "Reichhennersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra przy drodze krajowej nr 5

Wikipedia


przedwstępny

zapoczątkowujący coś, poprzedzający właściwy wstęp do czegoś


SJP.pl


przedwyborczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dziejący się, odbywający się przed wyborami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praktycznie bardzo niewiele zrealizowano z obietnic przedwyborczych, które nam proponowali.

 (1.1) Najbardziej aktywni działacze stanu trzeciego zwoływali zebrania, rozpowszechniali materiały propagandowe i prowadzili czynną agitację przedwyborczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛdvɨˈbɔrt͡ʃɨ, AS: pšedvyborčy

Wiktionary


przedwyjazdowy

przymiotnik

 (1.1) poprzedzający wyjazd, towarzyszący przygotowaniom do niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przedwyjazdowej gorączce łatwo zabrać najmniej potrzebne rzeczy i zapomnieć o najważniejszych.

Wiktionary


przedwzmacniacz

wzmacniacz odpowiadający za wstępne wzmocnienie sygnału dostarczanego ze źródła dźwięku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest przygotowanie słabego sygnału elektrycznego do dalszej obróbki lub wzmocnienia

Wiktionary

Przedwzmacniacz (ang. "preamplifier") – w elektroakustyce, wzmacniacz, którego zadaniem jest wzmocnienie wstępne sygnału elektroakustycznego przed jego skierowaniem do kolejnych stopni toru elektroakustycznego.

Przedwzmacniacz najczęściej jest zintegrowany wewnątrz większego urządzenia, takiego jak np. wzmacniacz elektroakustyczny, wzmacniacz instrumentalny, mikser, elektrofony.

Wikipedia


przedwóz

w wojsku: przednia część lawety armatniej ze skrzynią na amunicję; prockar


SJP.pl


przedymać

potocznie:
1. o mężczyźnie: odbyć stosunek seksualny; przelecieć;
2. spędzić pewien czas na ciężkiej pracy;
3. szybko przebyć jakąś trasę


SJP.pl


przedyskutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przeprowadzenie gruntownej dyskusji

 (1.2) spędzenie czasu na dyskusjach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskutowanie n., dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż., dyskutowanie n., przedyskutowywanie n., podyskutowanie n.

 czas. przedyskutować dk., przedyskutowywać, dyskutować ndk., podyskutować

 przym. dyskusyjny

 przysł. dyskusyjnie

Wiktionary


przedyskutować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przedyskutowywać)

 (1.1) rozważyć wnikliwie podczas dyskusji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskutantka ż., dyskutowanie n., dyskutant mos., przedyskutowanie n., przedyskutowywanie n., dyskusja ż.

 czas. dyskutować, przedyskutowywać ndk.

 przym. dyskusyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obgadać, omówić

Wiktionary


przedyżurować

przebyć pewien czas na dyżurze


SJP.pl


przedzamcze

Przedzamcze – teren oraz zabudowania znajdujące się na terenie przylegającym do zamku.

Wikipedia


przedzatokowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. med. znajdujący się przed zatoką, dotyczącego tego co przed zatoką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zatoka ż.

 przym. zatokowy

Wiktionary


przedzawałowy

[czytaj: przed-zawałowy] poprzedzający zawał, zwykle zawał serca


SJP.pl


przedzeń

Pr

Wikipedia


przedzgonny

taki, który powstał lub zdarzył się krótko przed czyjąś śmiercią


SJP.pl


przedział

1. to, co odgradza coś od czegoś;
2. to, co zostało wyodrębnione przez podzielenie;
3. część skali jakiejś wielkości wyodrębniona w określonym celu przez wyznaczenie wartości granicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolej. jedno z pomieszczeń dla pasażerów, na które podzielony jest pojazd;

 (1.2) mat. podzbiór zbioru liczb rzeczywistych, ograniczony z jednej lub z dwóch stron;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przedział w matematyce
  • Przedział – szczyt w Karkonoszach
  • Przedział – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie hancewickim, w sielsowiecie Oharewicze
  • Przedział – chutor na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie łuninieckim, w sielsowiecie Czuczewicze
  • przedział kolejowy
  • przedział wodoszczelny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedź, człowieku, ostrożniej, do cholery! – krzyknął do kierowcy, który oddzielony był od przedziału ratunkowego pleksiglasowyeksiglasową, uchyloną nieco szybą.

 (1.2) Argument funkcji arcus sinus musi zawierać się w przedziale od minus do plus jeden.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛd͡ʑaw, AS: pšeʒ́au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedzielanie n., przedzielenie n.

:: zdrobn. przedziałek m.

 czas. przedzielać ndk., przedzielić dk.

 przym. przedziałowy, działkowy

Wiktionary


przedziałek

linia dzieląca włosy na głowie rozczesane na dwie strony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od przedział

 (1.2) linia oddzielająca włosy zaczesane na dwie strony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈd͡ʑawɛk, AS: pšeʒ́au̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedział m., przedzielanie n., przedzielenie n., dzielenie n.

 czas. przedzielać ndk., przedzielić dk., dzielić ndk.

 przym. działkowy

Wiktionary


przedziałowo

→ przedziałowy


SJP.pl

Patrz:

przedziałowy

przedziałowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przedziałowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedziałowy

Wiktionary


przedzielać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przedzielić)

 (1.1) niedokonany od|przedzielić.

czasownik zwrotny niedokonany przedzielać się (dk. przedzielić się)

 (2.1) niedokonany od|przedzielić się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈd͡ʑɛlat͡ɕ, AS: pšeʒ́elać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedziałek mrz., przedział mrz., podzielnica ż.

Wiktionary


przedzielić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przedzielać)

 (1.1) podzielić, rozdzielić

czasownik zwrotny dokonany przedzielić się (ndk. przedzielać się)

 (2.1) oddzielić się

 (2.2) odgrodzić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: pšeʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedziałek mrz., przedział mrz., dzielenie n., podzielnica ż.

Wiktionary


przedzierzgać

przedzierzgiwać;
1. przemieniać, zamieniać kogoś w coś; przeobrażać, przekształcać
2.przedzierzgać się - przemieniać się, zamieniać się w coś, kogoś; przeobrażać się, przekształcać się


SJP.pl


przedzierzgiwać

przedzierżgiwać; rzadko: przedzierzgać;
1. przemieniać, zamieniać kogoś w coś; przeobrażać, przekształcać
2.przedzierzgać się - przemieniać się, zamieniać się w coś, kogoś; przeobrażać się, przekształcać się


SJP.pl


przedzierzgnąć

przedzierzgać;
1. przemienić, zamienić kogoś w coś; przeobrazić, przekształcić;
2.przedzierzgnąć się - przemienić się, zamienić się w coś, kogoś; przeobrazić się, przekształcić się


SJP.pl


przedzierżgiwać

przedzierzgiwać; rzadko: przedzierzgać;
1. przemieniać, zamieniać kogoś w coś; przeobrażać, przekształcać
2.przedzierzgać się - przemieniać się, zamieniać się w coś, kogoś; przeobrażać się, przekształcać się


SJP.pl


przedziewać

dawniej: przebijać, przekłuwać na wylot; przeszywać


SJP.pl


przedzimek

1. jedna z pór roku wyróżnianych w ujęciu fenologicznym; szaruga jesienna, przedzimie;
2. piędzik przedzimek - szarobrązowy motyl z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


przedzimie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pora roku przejściowa między jesienią a zimą

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przedzimiu dzień jest najkrótszy w roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛdʲˈʑĩmʲjɛ, AS: pšedʹźĩmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedzimowy, zimowy

 rzecz. zimowlina ż.

 przysł. zimą

Wiktionary


przedzimowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który występuje bądź ma miejsce przed zimą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U pani Lidzi już rozpoczęły się przedzimowe porządki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedzimie n., zima ż.

 przym. zimowy

 przysł. zimą, zimowo

Wiktionary


przedziurawiać

1. robić w czymś dziurę
2. przedziurawiać się - robić się dziurawym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przedziurawić)

 (1.1) niedokonany od|przedziurawić.

czasownik zwrotny niedokonany przedziurawiać się (dk. przedziurawić się)

 (2.1) niedokonany od|przedziurawić się.

Wiktionary


przedziurawić

1. zrobić w czymś dziurę
2. przedziurawić się - zostać przedziurawionym


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przedziurawiać)

 (1.1) zrobić dziurę

czasownik zwrotny dokonany przedziurawić się (ndk. przedziurawiać się)

 (2.1) stać się dziurawym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziurkacz mrz., dziura ż.

 czas. dziurawić

Wiktionary


przedziurkowywać

robić w czymś dziurkę lub dziurki


SJP.pl


przedziwaczać

dawniej: robić coś w sposób zbyt dziwaczny


SJP.pl


przedziwnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób przedziwny, bardzo dziwny, osobliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziw mrz., dziwaczek mos./mrz.

 przym. przedziwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błazeńsko, cudacko, cudacznie, dziwacznie, dziwnie, egzotycznie, ekscentrycznie, ekstrawagancko, fantazyjnie, fikuśnie, frymuśnie, groteskowo, karykaturalnie, komicznie, kuriozalnie, nienormalnie, niezwyczajnie, niezwykle, osobliwie, prześmiesznie, przezabawnie, surrealistycznie, szokująco, śmiesznie, wymyślnie, zabawnie, zaskakująco

Wiktionary


przedziwniej

stopień wyższy od przysłówka: przedziwnie


SJP.pl


przedziwniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przedziwny


SJP.pl


przedziwność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przedziwne; cecha tych, którzy są przedziwni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedziwny

 rzecz. dziwaczek mos./mrz.

Wiktionary


przedziwny

bardzo dziwny, niezwykły, osobliwy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) bardzo dziwny

 (1.2) mogący wprawić w zachwyt, podziw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myśliwi upolowali przedziwny okaz pumy. Z jej głowy wyrastają… zęby!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., przedziwność ż., dziw mrz., dziwaczka ż.

 przysł. przedziwnie

 czas. dziwaczeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arcydziwny; neutr. zadziwiający

Wiktionary


przedzwaniać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przedzwonić)

 (1.1) niedokonany od|przedzwonić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwon mrz., dzwonek mrz., dzwonnica ż., dzwonnik mos., dzwoneczek mrz., dzwono n., dzwonko n., dzwonienie n., dodzwonienie n., dodzwanianie n., obdzwonienie n., obdzwanianie n., oddzwonienie n., oddzwanianie n., podzwonienie n., podzwanianie n., przedzwonienie n., przedzwanianie n., przydzwonienie n., przydzwanianie n., rozdzwonienie n., rozdzwanianie n., wydzwonienie n., wydzwanianie n., zadzwonienie n., zdzwonienie n., zdzwanianie n.

 czas. nadzwonić się, dzwonić ndk., dzwaniać ndk., dodzwonić dk., dodzwaniać ndk., obdzwonić dk., obdzwaniać ndk., oddzwonić dk., oddzwaniać ndk., podzwonić dk., podzwaniać ndk., przedzwonić dk., przydzwonić dk., przydzwaniać ndk., rozdzwonić dk., rozdzwaniać ndk., wydzwonić dk., wydzwaniać ndk., zadzwonić dk., zdzwonić się dk., zdzwaniać się ndk.

 przym. dzwonowy, dzwonkowy

Wiktionary


przedzwonić

potocznie: przekazać informację przez telefon


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przedzwaniać)

 (1.1) pot. zatelefonować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈd͡zvɔ̃ɲit͡ɕ, AS: pšeʒvõńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwon mrz., dzwonek mrz., dzwonnica ż., dzwonnik mos., dzwoneczek mrz., dzwono n., dzwonko n., dzwonienie n., dodzwonienie n., dodzwanianie n., obdzwonienie n., obdzwanianie n., oddzwonienie n., oddzwanianie n., podzwonienie n., podzwanianie n., przedzwonienie n., przedzwanianie n., przydzwonienie n., przydzwanianie n., rozdzwonienie n., rozdzwanianie n., wydzwonienie n., wydzwanianie n., zadzwonienie n., zdzwonienie n., zdzwanianie n.

 czas. nadzwonić się, dzwonić ndk., dzwaniać ndk., dodzwonić dk., dodzwaniać ndk., obdzwonić dk., obdzwaniać ndk., oddzwonić dk., oddzwaniać ndk., podzwonić dk., podzwaniać ndk., przedzwaniać ndk., przydzwonić dk., przydzwaniać ndk., rozdzwonić dk., rozdzwaniać ndk., wydzwonić dk., wydzwaniać ndk., zadzwonić dk., zdzwonić się dk., zdzwaniać się ndk.

 przym. dzwonowy, dzwonkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dryndnąć, przedryndać, zadryndać, zadryndnąć, zadzwonić, zakręcić, zatelefonować

Wiktionary


przedąć

rzadko:
1. dmąc, przeczyścić coś; przedmuchać;
2. przewiać


SJP.pl


przedęty

→ przedęcie


SJP.pl

Patrz:

przedęcie

przedłożyć

1. uważać coś za ważniejsze od czegoś innego;
2. przekazać coś komuś do wglądu;
3. wyjaśnić coś komuś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przedkładać)

 (1.1) dokonany od|przedkładać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛdˈwɔʒɨt͡ɕ, AS: pšedu̯ožyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przedkładać

Wiktionary


przedłużacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. wyposażone w długi kabel urządzenie zawierające jedno lub więcej gniazd elektrycznych, służące do przedłużania zasięgu między siecią elektryczną a czerpiącymi z niej urządzeniami;

 (1.2) coś, co zwiększa zasięg lub trwałość czegoś

Wiktionary

Przedłużacz, kabel przedłużający – odcinek przewodu elektrycznego służący do zwiększenia zasięgu przewodu pomiędzy gniazdem sieci elektrycznej a urządzeniem pobierającym prąd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żaden zwykły przedłużacz nie ochroni nas przed możliwymi przepięciami.

 (1.2) Działają tak przede wszystkim dania typu fast food i produkty przetworzone przemysłowo, zawierające przedłużacze świeżości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedłużanie n., przedłużenie n.

 czas. przedłużać ndk., przedłużyć dk.

 przym. długi

Wiktionary


przedłużanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przedłużać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przedłużać ndk., przedłużyć dk.

 rzecz. przedłużenie n., przedłużacz mrz.

Wiktionary


przedłużać

1. zwiększać długość czegoś; dorabiać coś wzdłuż;
2. odraczać termin czegoś; sprawiać, że coś trwa dłużej


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) czynić coś dłuższym

czasownik zwrotny przedłużać się

 (2.1) stawać się dłuższym, trwać dłużej

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) No i co o tym myślisz? – zapytał w końcu pułkownik, zniecierpliwiony przedłużającą się ciszą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedłużanie n., przedłużenie n., przedłużacz m., długość ż.

 czas. przedłużyć dk.

 przym. długi

 przysł. długo

Wiktionary


przedłużek

dodatkowa karta dołączona do weksla, przeznaczona do zamieszczenia indosu


SJP.pl


przedłużenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przedłużyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przedłużać ndk., przedłużyć dk.

 rzecz. przedłużanie n., przedłużacz mrz.

Wiktionary


przedłużka

alonż; alonżka;
1. zaginana wkładka większa od kartek książki, zawierająca np. mapy;
2. pasek papieru doklejany do weksla w celu wpisania dodatkowych adnotacji;
3. potocznie: przedłużenie czegoś


SJP.pl


przedłużycki

odnoszący się do kultury wczesnej epoki brązu, obejmującej tereny Łużyc, Śląska i Wielkopolski


SJP.pl


przedłużyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przedłużać)

 (1.1) dokonany od|przedłużać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedłużanie n., przedłużenie n., przedłużacz m., długość ż.

 czas. przedłużać ndk.

 przym. długi

 przysł. długo

Wiktionary


przedślubny

przymiotnik

 (1.1) następujący przed ślubem, poprzedzający ślub

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dla tego mówię to, iżbym chciał utrzymywać, iż miłość przedślubna mocniejszą być musi koniecznie od miłości poślubnej; wszakże mnogie mamy przykłady małżeństw kochających się stale, czule, aż do grobowej deski; niemniej przeto powtarzam, że czas ten przedślubnych marzeń dwojga kochanków, marzeń czystych, niewinnych (…) jest najcudniejszym niepowrotnym, nieodżałowanym epizodem życia ziemskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ślubny

 rzecz. ślubny mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedmałżeński

Wiktionary


przedśmiertnie

przysłówek

 (1.1) tuż przed śmiercią

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedśmiertny

Wiktionary


przedśmiertny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który następuje przed śmiercią

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przedśmiertnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedagonalny

Wiktionary


przedświadomość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przedświadome

Wiktionary

Przedświadomość ( das Vorbewusste) – termin wprowadzony do psychoanalizy przez Sigmunda Freuda jako określenie granicznej sfery psychiki między świadomością a nieświadomością. Obejmuje ona treści niebędące obecnie w polu świadomości (treści stłumione – w przeciwieństwie do treści wypartych, należących do sfery nieświadomości), lecz które mogą być łatwo aktywizowane i powrócić do świadomości.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przedświadomy

Wiktionary


przedświt

1. chwila poprzedzająca świt, brzask
2. przenośnie: zapowiedź


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pora nocy tuż przed świtem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przedświt – chwila przed świtem
  • Przedświt – wieś w województwie mazowieckim
  • Przedświt – gromada
  • Przedświt – poemat Zygmunta Krasińskiego
  • Wydawnictwo Przedświt
  • Przedświt – rasa konia
  • Przedświt – albańsko-grecki film fabularny z roku 2017
  • Przedświt (dwutygodnik) - czasopismo dla kobiet (1893–1897)
  • Przedświt – gazetka konspiracyjna (wiosna – lato 1941)
  • Przedświt (L’Aurore) – czasopismo socjalistyczne (wyd. 1881–1905 w Genewie, Lipsku, Londynie, Paryżu, zaś od 1907–1920 w Krakowie, Lwowie, Warszawie), kontynuacja czasopisma Równość (Égalité)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tak śród przedświtów lepszego poranka • Marzył wygnaniec, marzyła wygnanka! sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. świt mrz., świtanie n.

Wiktionary


przedświtowy

przymiotnik od: przedświt


SJP.pl


przedświąteczny

przymiotnik

 (1.1) przypadający na okres tuż przed świętem, poprzedzający święto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wsiach mieszkańcy dokonywali zabiegów "oczyszczających", które w wymiarze fizycznym polegały m.in. na przedświątecznym rytuale kąpieli i sprzątania - metaforycznego "mycia" gospodarstwa i domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtʲɕfʲjɔ̃nˈtɛt͡ʃnɨ, AS: pšetʹśfʹi ̯õntečny

Wiktionary


przedźwigiwać

1. przenosić z trudem coś ciężkiego z jednego miejsca na drugie;
2. przedźwigiwać się - forsować się, przenosząc duży ciężar


SJP.pl


przedźwignięty

taki, który się przedźwignął


SJP.pl


przedźwiękiwać

przestawać dźwięczeć


SJP.pl


przedżniwek

dawniej: okres poprzedzający żniwa


SJP.pl


przeegzaminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przeprowadzenie egzaminu, sprawdzenie zasobu czyichś wiadomości i umiejętności (jednej lub wielu osób po kolei)

 (1.2) pot. szczegółowe wypytanie kogoś o coś

 (1.3) daw. zbadanie, poznanie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. egzamen mrz., egzamin mrz., egzaminator mos., egzaminatorka ż., egzaminatorskość ż., egzaminowanie n., przeegzaminowywanie n.

 czas. egzaminować ndk., przeegzaminować dk., przeegzaminowywać ndk.

 przym. egzaminacyjny, egzaminatorski, egzaminowy, poegzaminacyjny, poegzaminowy, przedegzaminacyjny, przedegzaminowy

 przysł. egzaminacyjnie

Wiktionary


przeegzaminować

sprawdzić czyjeś wiadomości, umiejętności, zwykle na egzaminie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeegzaminowywać)

 (1.1) przeprowadzając egzamin sprawdzić zasób czyichś wiadomości i umiejętności (jednej lub wielu osób po kolei)

 (1.2) pot. wypytać kogoś o coś szczegółowo

 (1.3) daw. zbadać, poznać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeegzaminowanie n., egzaminowanie n., egzaminatorskość ż., egzamin mrz., egzaminator mos., przeegzaminowywanie n., egzaminatorka ż.

 czas. egzaminować ndk., przeegzaminowywać ndk.

 przysł. egzaminacyjnie

 przym. egzaminacyjny, egzaminatorski, egzaminowy, poegzaminacyjny, poegzaminowy, przedegzaminacyjny, przedegzaminowy

Wiktionary


przeegzaminowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przeprowadzanie egzaminu, sprawdzanie zasobu czyichś wiadomości i umiejętności (jednej lub wielu osób po kolei)

 (1.2) pot. szczegółowe wypytywanie kogoś o coś

 (1.3) daw. badanie, poznawanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeegzaminowanie n., egzaminatorskość ż., egzamin mrz., egzaminowanie n., egzaminator mos., egzaminatorka ż.

 czas. przeegzaminowywać, egzaminować ndk., przeegzaminować dk.

 przysł. egzaminacyjnie

 przym. egzaminacyjny, egzaminatorski, egzaminowy, poegzaminacyjny, poegzaminowy, przedegzaminacyjny, przedegzaminowy

Wiktionary


przeegzaminowywać

1. egzaminując, sprawdzać zasób wiadomości kilku osób po kolei;
2. potocznie: wypytywać kogoś o coś szczegółowo


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeegzaminować)

 (1.1) niedokonany od|przeegzaminować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. egzaminatorskość ż., egzamin mrz., egzaminowanie n., przeegzaminowanie n., przeegzaminowywanie n., egzaminator mos., egzaminatorka ż.

 czas. egzaminować ndk., przeegzaminować dk.

 przysł. egzaminacyjnie

 przym. egzaminacyjny, egzaminatorski, egzaminowy, poegzaminacyjny, poegzaminowy, przedegzaminacyjny, przedegzaminowy

Wiktionary


przefajny

potocznie: bardzo dobry, ładny


SJP.pl


przefaksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przefaksować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faks m., faksowanie n.

 czas. faksować ndk., przefaksować dk.

 przym. faksowy

Wiktionary


przefaksować

przesłać jakiś tekst, komunikat, dokument itp. faksem


SJP.pl


przefarbować

zmienić kolor przez nałożenie innej farby


SJP.pl


przefarbowywać

1. farbować coś ponownie, na inny kolor;
2. dawniej: zafarbować coś zbyt mocno;
3. przefarbowywać się - zmieniać kolor włosów


SJP.pl


przefasować

przetrzeć przez sito lub cedzak gotowane jarzyny, owoce itp.


SJP.pl


przefermentować

czasownik dokonany (ndk. przefermentowywać)

 (1.1) poddać coś fermentacji w celu uzyskania jakiegoś produktu spożywczego

 (1.2) ulec fermentacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naukowy twierdzą, że swą leczniczą rolę herbata zawdzięcza polifenolom zawartym w nieprzefermentowanych liściach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛfɛrmɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: pšefermẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermentacja ż., ferment m., fermentator m., fermentowanie n., fermentownia ż.

 czas. fermentować ndk., przefermentowywać ndk., sfermentować dk.

 przym. fermentacyjny

 ims. przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary


przefiukiwać

potocznie:
1. marnować coś, zachowując się lekkomyślnie;
2. gwizdać przez pewien czas


SJP.pl


przeflancowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeflancować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeflancować dk.

Wiktionary


przeflancować

1. przesadzić flance;
2. potocznie: przenieść na inne stanowisko


SJP.pl


przeformatować

ponownie sformatować


SJP.pl


przeforsować

1. przeprowadzić coś, zdecydować o czymś mimo głosów sprzeciwu
2. zmusić kogoś lub coś do zbytniego wysiłku; przeciążyć
3. przeforsować się - przemęczyć się, przeciążyć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeforsowywać)

 (1.1) przepchnąć

 (1.2) nadwerężyć

czasownik zwrotny dokonany przeforsować się (ndk. przeforsowywać się)

 (2.1) nadwerężyć się

Wiktionary


przeforsowywać

1. przeprowadzać coś, decydować o czymś mimo głosów sprzeciwu
2. zmuszać kogoś lub coś do zbytniego wysiłku; przeciążać
3. przeforsowywać się - przemęczać się, przeciążać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeforsować)

 (1.1) niedokonany od|przeforsować.

czasownik zwrotny niedokonany przeforsowywać się (dk. przeforsować się)

 (2.1) niedokonany od|przeforsować się.

Wiktionary


przeforwardować

potocznie: przekazać dalej za pośrednictwem Internetu


SJP.pl


przefruwać

potocznie: spędzić pewien czas na fruwaniu


SJP.pl


przegadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przegadać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gadać, przegadać dk.

Wiktionary


przegadany

1. spędzić pewien czas gadając (czasem przegapiając coś)
2. wygrać pojedynek słowny


SJP.pl


przegadać

1. spędzić pewien czas gadając (czasem przegapiając coś)
2. wygrać pojedynek słowny


SJP.pl


przegadywać

1. gadać przez pewien czas (czasem przegapiając coś)
2. wygrywać pojedynek słowny, być bardziej wygadanym


SJP.pl


przegaliński

nazwisko


SJP.pl


przegalopowywać

1. o koniu: przemieszczać się, galopując;
2. przemieszczać się, jadąc konno galopem;
3. przemieszczać się, biegnąc lub jadąc bardzo szybko


SJP.pl


przeganiać

1. pozbywać się kogoś skądś; wyganiać
2. prześcigać jadąc, biegnąc itp.
3. przenośnie:
a) pędząc przesuwać, odpędzać (np. wiatr przegania chmury)
b) okazywać się lepszym w czymś
c) zmuszać kogoś do przebycia jakiejś trasy


SJP.pl


przegapiać

nie zauważać, nie wykorzystywać czegoś przez gapiostwo


SJP.pl


przegapić

nie zauważyć, nie wykorzystać czegoś przez gapiostwo


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przegapiać)

 (1.1) dokonany od|przegapiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatnim dniu przed końcem świata Hrabia przygotował kanapki z jajkami na twardo, postawił krzesło na balkonie, owinął się w koc i usiadł, aby nie przegapić momentu, w którym świat się skończy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɡapʲit͡ɕ, AS: pšegapʹić

Wiktionary


przegazować

potocznie: wcisnąć mocno pedał gazu w stojącym pojeździe


SJP.pl


przegazowywać

potocznie: wciskać mocno pedał gazu w stojącym pojeździe


SJP.pl


przegazówka

potocznie: szybkie i krótkotrwałe dodanie gazu w motocyklu, głównie przy redukcji biegów


SJP.pl


przegenialność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przegenialne; cecha tych, którzy są przegenialni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geniusz m., geniuszka ż., genialność ż.

 przym. przegenialny, genialny

 przysł. przegenialnie

Wiktionary


przegenialny

bardzo, niezwykle genialny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. świetny, wspaniały, super, bardzo fajny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɡɛ̃ˈɲalnɨ, AS: pšegẽńalny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przegenialnie

 przym. genialny

 rzecz. przegenialność ż.

Wiktionary


przegibek

1. przełęcz w Beskidzie Małym;
2. przełęcz w Beskidzie Żywieckim;
3. szczyt w Beskidzie Małym;
4. szczyt w Beskidzie Żywieckim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przegibek – przełęcz w Beskidzie Małym
  • Przegibek – przełęcz w Beskidzie Żywieckim
  • Przegibek (685 m) – szczyt w Beskidzie Małym
  • Przegibek (1126 m) – szczyt w Beskidzie Żywiecko-Kisuckim
  • Przegibek – część wsi w gminie Rajcza w powiecie żywieckim

Wikipedia


przeginać

1. przechylać coś, zginać
2. potocznie: przesadzać z czymś
3. przeginać się:
a) przechylać się, zginać się
b) ulegać przegięciu


SJP.pl


przeginia

1. wieś w Polsce;
2. polski herb szlachecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przeginia – część wsi Zbydniów w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Przeginia – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
  • Przeginia – część wsi Siemianice w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
  • Przeginia (Pluskawa) – potok, dopływ Tarnawki
  • Przeginia – dawna gromada
  • Przeginia – polski herb szlachecki
  • Przeginia (gmina)
  • Przeginia Duchowna
  • Przeginia Narodowa

Wikipedia


przeginka

potocznie: przesadzona sytuacja; przesada, przegięcie


SJP.pl


przegiąć

1. przechylić coś, zgiąć
2. potocznie: przesadzić z czymś
3. przegiąć się:
a) przechylić się, zgiąć się
b) ulec przegięciu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeginać)

 (1.1) pochylić coś ku dołowi lub na bok

 (1.2) zmienić kształt czegoś zginając

 (1.3) pot. przen. przesadzić z czymś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛɟɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pšeǵo̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygięcie n., odgiętka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) posp. przegiąć pałę; pot. pojechać po bandzie; neutralnie posunąć się za daleko, przebrać miarę, przeciągnąć strunę, przeholować, przeszarżować, zagalopować się, zapędzić się; zoblistę|przesadzić.

Wiktionary


przegięcie

1. przechylić coś, zgiąć
2. potocznie: przesadzić z czymś
3. przegiąć się:
a) przechylić się, zgiąć się
b) ulec przegięciu


SJP.pl


przegięty

1. przechylić coś, zgiąć
2. potocznie: przesadzić z czymś
3. przegiąć się:
a) przechylić się, zgiąć się
b) ulec przegięciu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który z czymś przesadza

Wiktionary


przegiński

→ Przeginia (wieś w Polsce)


SJP.pl


przegląd

1. sprawdzanie czegoś dla dokonania oceny, kontroli itp.;
2. pewien ciąg prezentowanych informacji, zestawionych w całość (np. przegląd prasy krajowej, przegląd wydarzeń z zagranicy);
3. impreza poświęcona publicznej prezentacji jakichś dokonań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czynność przeglądania czegoś w celu dokonania oceny, kontroli itp.

 (1.2) zestawienie i przedstawienie najważniejszych wiadomości, faktów, wydarzeń z jakiejś dziedziny

 (1.3) impreza poświęcona publicznej prezentacji jakichś dokonań

 (1.4) tytuł wielu czasopism, zwłaszcza specjalistycznych

 (1.5) wojskowa ceremonia prezentacji pododdziałów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od lat jeżdżę hondą i innych oglądam w lusterku wstecznym, a warsztat odwiedzam podczas przeglądów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛɡlɔ̃nt, AS: pšeglõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeglądanie n., przeglądarka ż.

 czas. przeglądać, przeglądnąć, oglądać, oglądnąć

 przym. przeglądowy, przeglądarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lustracja

Wiktionary


przeglądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeglądać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeglądanie słownika Edward rozpoczął od wyszukiwania wulgaryzmów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɡlɔ̃nˈdãɲɛ, AS: pšeglõndãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przejrzeć, przeglądać ndk.

 rzecz. przeglądarka ż., przegląd

Wiktionary


przeglądarka

1. urządzenie służące do oglądania przezroczy fotograficznych
2. program komputerowy służący do przeglądania stron www


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do przeglądania

 (1.2) inform. program do wyświetlania treści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Strona otworzy się w nowej karcie tego samego okna przeglądarki.

 (1.2) Pliki te mają rozszerzenia *.swf […] i mogą być wyświetlane przez przeglądarki internetowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɡlɔ̃nˈdarka, AS: pšeglõndarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegląd m., przeglądanie n., przeglądnięcie n., przeglądówka ż.

 czas. przeglądać ndk., przeglądnąć dk., oglądać ndk., oglądnąć dk.

 przym. przeglądowy, przeglądarkowy

 przysł. przeglądowo

Wiktionary


przeglądarkowy

→ przeglądarka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przeglądarką, dotyczący przeglądarki

Wiktionary

Patrz:

przeglądarka

Powiązane:

 rzecz. przegląd mrz., przeglądarka ż.

Wiktionary


przeglądać

czasownik niedokonany

 (1.1) oglądać coś jedno po drugim

 (1.2) oglądać coś pobieżnie wertując

czasownik zwrotny niedokonany przeglądać się

 (2.1) oglądać swoje odbicie, np. w lustrze, w wodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wolfgang przeglądał zeszyt zapisany poematami – Nie gódź w ego bliźniego swego, znajdź do tego coś lepszego – przeczytał na głos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɡlɔ̃ndat͡ɕ, AS: pšeglõndać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegląd m., przeglądówka ż., przeglądarka ż., przeglądacz m., przeglądanie n., przeglądnięcie n., przejrzenie n.

 czas. oglądać, przejrzeć dk., przeglądnąć dk.

 przym. przeglądowy

 przysł. przeglądowo

Wiktionary


przeglądówka

1. praca naukowa będąca zbiorem ważniejszych, wcześniej już publikowanych informacji z jakiejś dziedziny;
2. katalog jakichś wyrobów, mody;
3. skrócona wersja filmu, zawierająca jego najważniejsze sceny


SJP.pl


przegnać

przegonić;
1. pozbyć się kogoś skądś; wygonić, wygnać
2. prześcignąć jadąc, biegnąc itp.
3. przenośnie:
a) pędząc przesunąć, odpędzić (np. wiatr przegnał chmury)
b) okazać się lepszym w czymś
c) zmusić kogoś do przebycia jakiejś trasy


SJP.pl


przegniwać

gnić całkowicie


SJP.pl


przegnić

zgnić całkowicie


SJP.pl


przegniły

zgnić całkowicie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który zgnił całkowicie, na wskroś lub na wylot; także zbutwiały, zmurszały, spróchniały

 (1.2) przen. pozbawiony wartości moralnych; zdemoralizowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szukając dalej wykryła obok krzesła przegniły barłóg, którego słomę po większej części wyjadły szczury i myszy.

 (1.1) W mniejszym pokoju przegniła podłoga zapadła się czternaście lat temu.

 (1.2) Jego śmierć nie mogła już uratować starej Rosji, której najsłabszą stroną było przegniłe życie moralne i upadek autorytetów.

 (1.2) Oprócz tego hrabia Witold, zepsuty, przegniły, sceptyk, szyderca, bez czci i wiary [...].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgnilizna ż., przegnicie n., gnicie n.

 przym. zgniły, pogniły, wpółprzegniły

 czas. przegnić dk., gnić ndk., zgnić dk., pognić dk., wygnić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgniły, zbutwiały, zmurszały, spróchniały

 (1.2) zdemoralizowany; przen. zepsuty

Wiktionary


przegon

1. przepędzanie bydła przez jakieś miejsce;
2. droga wyznaczona do przepędzania bydła;
3. dawniej: rów melioracyjny


SJP.pl


przegonić

przegnać;
1. pozbyć się kogoś skądś; wygonić, wygnać
2. prześcignąć jadąc, biegnąc itp.
3. przenośnie:
a) pędząc przesunąć, odpędzić (np. wiatr przegonił chmury)
b) okazać się lepszym w czymś
c) zmusić kogoś do przebycia jakiejś trasy


SJP.pl


przegonka

dawniej: przymusowe przesiedlanie kogoś z miejsca na miejsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pszcz. konstrukcja ulowa umożliwiająca przemieszczanie się pszczół między korpusami ula tylko w jednym kierunku

 (1.2) przest. przymusowe przesiedlenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeganianie n., przegonienie n.

 czas. przeganiać, przegonić

Wiktionary


przegorzalski

przymiotnik od: Przegorzały (osiedle w Krakowie)


SJP.pl


przegorzan

bylina z rodziny astrowatych (złożonych), występująca w Eurazji i północnej Afryce


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przegorzały

dzielnica Krakowa


SJP.pl

Przegorzały – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VII Zwierzyniec. Dawna wieś ulokowana między Wisłą a Przegorzalską Przełęczą, znajdującą się między Sikornikiem (297 m n.p.m.) a Pustelnikiem (352 m n.p.m.) w Lesie Wolskim. Od wschodu graniczy ze Zwierzyńcem, od północy z Wolą Justowską, a od zachodu zaś z Bielanami. Przyłączona do Krakowa w 1941 jako jego XXXI dzielnica.

Wikipedia


przegotować

tyle co: zagotować (doprowadzić płyn do wrzenia)


SJP.pl


przegotowywać

tyle co: gotować (doprowadzać płyn do wrzenia)


SJP.pl


przegra

1. okazać się słabszym, odnieść porażkę, doznać niepowodzenia;
2. grając, stracić coś;
3. nagrać coś na nowy nośnik z nośnika z zarejestrowanym wcześniej materiałem;
4. spędzić jakiś czas na graniu


SJP.pl

Przegra – pierwszy wylot młodych (w wieku 9 – 10 dni) pszczół robotnic z ula w celu wydalenia kału i orientacji w terenie. Młode robotnice krążą w powietrzu zwrócone głową w stronę przedniej ściany ula. Przegra odbywa się podczas ciepłej pogody w godzinach. Mianem tym określa się również pierwszy lot młodej matki na lot weselny.

Wikipedia


przegradzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przegradzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przegradzać ndk.

Wiktionary


przegradzać

stawiać przegrodę; oddzielać, przedzielać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stawiać przegrodę między danymi obiektami; dzielić jakąś przestrzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɡrad͡zat͡ɕ, AS: pšegraʒać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przegrodzić

 rzecz. przegradzanie n., przegroda, przegródka

Wiktionary


przegrana

1. porażka
2. kobieta, która przegrała
3. coś, co się przegrało


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poniesiona porażka w grze, rywalizacji lub rozgrywce

 (1.2) przegrane środki pieniężne lub przedmiot

 (1.3) niepowodzenie w jakiejś dziedzinie życia lub w dążeniu do wyznaczonego celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klął przez całą drogę do domu, nie mogąc pogodzić się z przegraną swojej drużyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɡrãna, AS: pšegrãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegrany m., przegrywanie n., przegranie n., przegryw mos., przygrywka ż.

 czas. grać, przegrywać ndk., przegrać dk.

 przym. przegrany

Wiktionary


przegranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przegrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przegrywać, przegrać dk.

 rzecz. przegrana ż., przegrany mos., przegryw mos.

 przym. przegrany, growy

Wiktionary


przegrany

człowiek, który przegrał w jakiejś grze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ulegający przeciwnikowi, doznający przegranej

 (1.2) doznający niepowodzenia

 (1.3) stanowiący porażkę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek, który doznaje porażki

Wiktionary

Przegrany (niem. "Der Untergeher") – powieść austriackiego pisarza Thomasa Bernharda z roku 1983. Jej tematem jest artystyczna kariera trzech początkujących pianistów koncertowych, z których jeden – Glenn Gould – jest postacią autentyczną, oraz ich nieustanne zmagania w dążeniu do najwyższej perfekcji w grze na fortepianie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przegrana ż., przegranie n., przegrywanie n.

 czas. przegrać dk., przegrywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokonany

 (1.2) bezradny, skończony, stracony, ugotowany, załatwiony, zgubiony

 (1.3) beznadziejny, stracony

 (2.1) pokonany, utracjusz, zwyciężony

Wiktionary


przegrać

1. okazać się słabszym, odnieść porażkę, doznać niepowodzenia;
2. grając, stracić coś;
3. nagrać coś na nowy nośnik z nośnika z zarejestrowanym wcześniej materiałem;
4. spędzić jakiś czas na graniu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przegrywać)

 (1.1) dokonany od|przegrywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polska reprezentacja dobrze grała w meczu z Birmą, ale przegrała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛɡrat͡ɕ, AS: pšegrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegranie n., przegrany m., przegrana ż., przygrywka ż., przegryw mos.

 czas. grać, przegrywać ndk.

 przym. przegrany, growy

Wiktionary


przegroda

1. coś, co przegradza, oddziela; ścianka, przepierzenie itp.
2. miejsce odgrodzone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś co dzieli lub oddziela

 (1.2) odgrodzone, wydzielone miejsce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegródka ż.

 przym. przegrodowy

 czas. przegradzać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bariera, gródź, mur, ściana, wręga, zapora

 (1.2) komora, miejsce, przedział

Wiktionary


przegrodzenie

postawić przegrodę, oddzielić, przedzielić


SJP.pl


przegrodzić

postawić przegrodę, oddzielić, przedzielić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przegradzać)

 (1.1) dokonany od|przegradzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɡrɔd͡ʑit͡ɕ, AS: pšegroʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przegradzać

Wiktionary


przegrozić

dawniej: zagrozić komuś


SJP.pl


przegrupowanie

zmienić układ czegoś, inaczej ugrupować


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przegrupowanie (chemia) – typ reakcji chemicznej
  • Przegrupowanie (wojsko) – przemieszczenie grup wojskowych

Wikipedia


przegrupować

zmienić układ czegoś, inaczej ugrupować


SJP.pl


przegrupowywać

zmieniać układ czegoś, inaczej grupować


SJP.pl


przegryw

potocznie: życiowy nieudacznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) slang. nieudacznik, pechowiec

 (1.2) slang. porażka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z ciebie przegryw!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegrana ż., przegrywanie n., przegranie n.

 czas. przegrywać ndk., przegrać dk.

 przym. growy

Wiktionary


przegrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przegrywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɡrɨˈvãɲɛ, AS: pšegryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przegrywać

 rzecz. przegrana ż., przegrany mos., przegryw mos.

 przym. przegrany, growy

Wiktionary


przegrywarka

urządzenie umożliwiające przegranie zarejestrowanego utworu muzycznego, filmu itp. na inny materiał rejestrujący


SJP.pl


przegrywać

1. okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia;
2. grając, tracić coś;
3. nagrywać coś na nowy nośnik z nośnika z zarejestrowanym wcześniej materiałem


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji

 (1.2) grając w grze tracić coś, co było jej stawką

 (1.3) nagrywać coś na nowy nośnik z nośnika z zarejestrowanym wcześniej materiałem

 (1.4) środ. teatr. odgrywać swoją rolę z nienaturalną przesadą

 (1.5) pot. spędzać jakiś czas grając na instrumencie muzycznym lub w jakąś grę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To pomaga uprzytomnić sobie, że z alkoholem zawsze się przegrywa.

 (1.5) Często przegrywałem całe noce na kompie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɡrɨvat͡ɕ, AS: pšegryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gracz mos., gra ż., przegrany m., przegrana ż., przegranie n., przegrywanie n., przygrywka ż., przegryw mos.

 czas. grać, przegrać dk.

 przym. przegrany, growy, grywalny

Wiktionary


przegryzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przegryzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɡrɨˈzãɲɛ, AS: pšegryzãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przegryzać

Wiktionary


przegryzać

1. gryząc, przebijać na wylot, rozrywać gryzieniem;
2. potocznie:
a) jeść coś niewielkiego;
b) o szkodliwych substancjach: uszkadzać, powodować korozję;
3. przegryzać się:
a) nabierać jednolitego smaku;
b) dawać sobie radę z kimś, czymś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przegryźć)

 (1.1) niedokonany od|przegryźć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɡrɨzat͡ɕ, AS: pšegryzać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegryzanie n.

Wiktionary


przegryzka

potocznie: niewielki posiłek; przekąska


SJP.pl


przegryźć

1. gryząc, przebić na wylot, rozerwać gryzieniem;
2. potocznie:
a) zjeść coś niewielkiego;
b) o szkodliwych substancjach: uszkodzić, spowodować korozję;
3. przegryźć się:
a) nabrać jednolitego smaku;
b) dać sobie radę z kimś, czymś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przegryzać)

 (1.1) rozerwać, rozdzielić coś zębami

 (1.2) pot. zjeść coś niewielkiego naprędce

 (1.3) pot. o niektórych substancjach chemicznych: spowodować zniszczenie, korozję; uszkodzić

czasownik zwrotny dokonany przegryźć się (ndk. przegryzać się)

 (2.1) o produktach żywnościowych i płynach: połączyć się, nabrać jednolitego smaku, nasiąknąć przyprawami

 (2.2) o gryzoniach: przedostać się przez jakąś przeszkodę gryząc ją zębami

 (2.3) przen. przedostać się z trudem przez jakąś twardą przeszkodę

 (2.4) przen. zagłębić się w coś trudnego, skomplikowanego w celu zrozumienia tego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Głodny jestem, coś bym przegryzł.

 (2.1) Wstaw sałatkę na dwie godziny do lodówki, niech się przegryzie.

 (2.1) Nalewka powinna się przegryźć.

 (2.2) Szczury przegryzły się przez drzwi do garażu.

 (2.3) Wreszcie przegryzłem się przez ścianę, już myślałem, że złamię wiertło.

 (2.4) Podobała mi się ta książka, chociaż przez pierwsze dwa rozdziały trudno mi było się przegryźć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛɡrɨɕt͡ɕ, AS: pšegryść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przekąsić

 (1.3) przeżreć

 (2.1) przeżreć się

Wiktionary


przegrzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przegrzać.

 (1.2) med. hipertermia

Wiktionary

Przegrzanie — podniesienie temperatury danej fazy, powyżej temperatury odpowiedniej przemiany fazowej. Przykładem może być podniesienie temperatury wody powyżej jej temperatury wrzenia. Mamy wtedy do czynienia z cieczą przegrzaną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli wiatraczek słabo działa, to może nastąpić przegrzanie się procesora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɡʒãɲɛ, AS: pšegžãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przegrzać dk., przegrzewać ndk.

 rzecz. przegrzewanie

Wiktionary


przegrzać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przegrzewać)

 (1.1) dokonany od|przegrzewać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powietrze w środku było przegrzane, a rośliny zasłaniały połowę okien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛɡʒat͡ɕ, AS: pšegžać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegrzanie n., przegrzewanie n.

 czas. grzać

Wiktionary


przegrzebek

małż morski


SJP.pl


przegrzebkowate

o cechach przegrzebkowatych (rodzina małży)


SJP.pl

Przegrzebkowate (Pectinidae) – kosmopolityczna rodzina małży nitkoskrzelnych o kolistych lub owalnych muszlach, promieniście żebrowanych, z dwoma charakterystycznymi skrzydełkami po bokach szczytów. Połówki muszli różnią się wielkością – dolna jest bardziej wypukła. Ich barwa, desenie i powierzchnia są bardzo zmienne. Rodzina obejmuje około 360 gatunków rozsiedlonych głównie w ciepłych morzach. Wiele gatunków z tej rodziny poławia się jako atrakcyjne owoce morza.

Wikipedia


przegrzebkowaty

o cechach przegrzebkowatych (rodzina małży)


SJP.pl


przegrzewacz

Przegrzewacz – część kotła parowego, przeważnie w postaci wiązki rur, służy do ogrzania pary nasyconej powyżej temperatury nasycenia i otrzymania pary przegrzanej. Wprowadzenie przegrzewaczy podniosło sprawność maszyn parowych tłokowych i umożliwiło zastosowanie turbin parowych. Ogólnie im wyższa temperatura pary, tym większa sprawność termiczna maszyny. Dlatego zadaniem przegrzewacza jest wytworzenie pary o możliwie wysokiej temperaturze.

Wikipedia


przegrzewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przegrzewać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli wiatraczek słabo działa, to następuje przegrzewanie się procesora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɡʒɛˈvãɲɛ, AS: pšegževãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przegrzewać ndk., przegrzać dk.

 rzecz. przegrzanie

Wiktionary


przegrzmiewać

kończyć grzmieć, huczeć; przesuwać się grzmotem, hukiem


SJP.pl


przegrzmieć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) zaprzestać grzmieć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grzmieć

 rzecz. grzmot mzw./mrz.

Wiktionary


przegródka

zdrobnienie od: przegroda; mała, niewielka przegroda


SJP.pl

Przegródka między zbiorami "A" i "B" leżącymi w "X" – podzbiór "L" przestrzeni topologicznej taki, że istnieją otwarte zbiory "U" i "W" leżące w "X" takie, że: formula_1

Zastosowania: Pojęcie przegródki znajduje liczne zastosowania w topologii, w szczególności w teorii wymiaru.

Wikipedia


przegub

1. miejsce zgięcia ręki, nogi, palca, zwłaszcza nasady dłoni;
2. część statywu przeznaczona do obracania aparatem fotograficznym w różnych kierunkach;
3. urządzenie łączące dwie części konstrukcyjne tak, że mogą się obracać tylko względem siebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. pot. ruchome połączenie kości w kończynie, zwykle w odniesieniu do nadgarstka

 (1.2) techn. ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi

 (1.3) geol. miejsce o największym przegięciu warstw sfałdowanych

 (1.4) daw. skręt, załamanie, zgięcie

Wiktionary

Przegub – połączenie ruchowe dwóch członów mechanizmu. Człony te mogą wykonywać tylko względne obroty wokół jednej, dwóch lub trzech osi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przegubie n., przegubowiec mrz.

 przym. przegubowy, przegubny

 przysł. przegubowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadgarstek

 (1.2) kolano

 (1.4) przegubie

Wiktionary


przegubowiec

potocznie: pojazd, np. tramwaj lub autobus, składający się z dwóch części połączonych elastycznym przegubem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. mot. pojazd z częściami połączonymi przegubem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Mikołowskiej przegubowiec potrącił staruszkę.

 (1.1) Celina wsiadła do przegubowca na przystanku obok cmentarza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegub mrz.

 przym. przegubowy

Wiktionary


przegubowy

przymiotnik

 (1.1) posiadający przegub

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podjechał trolejbus przegubowy, ale i tak nie udało nam się do niego wsiąść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegub mrz., przegubowiec mrz.

Wiktionary


przegędza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, w gminie Czerwionka-Leszczyny;

Wiktionary

Przegędza (niem. "Przegendza") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Czerwionka-Leszczyny. Wieś leży na Górnym Śląsku. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 925.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Przegędzy mieszka moja daleka rodzina.

 (1.1) Na mapie zaznaczono Przegędzę jako miejscowość turystyczną.

Wiktionary


przegładzać

1. nie dawać komuś jeść przez dłuższy czas
2. przegładzać się - nie jeść przez dłuższy czas, być na ścisłej diecie


SJP.pl


przegłodzić

1. nie dać komuś jeść przez dłuższy czas
2. przegłodzić się - powstrzymać się od jedzenia przez dłuższy czas, pobyć na ścisłej diecie


SJP.pl


przegłos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zmiana barwy samogłoski pod wpływem otoczenia fonetycznego zachodząca w językach indoeuropejskich;

Wiktionary

Przegłos, inaczej metafonia, apofonia (ablaut – z niem.) – uwarunkowana fonologicznie wymiana samogłosek w temacie (np. w języku niemieckim i praindoeuropejskim), powstała na skutek historycznych procesów fonetycznych, jak również proces fonetyczny, w wyniku którego pojawia się przegłos, np. przegłos lechicki. Apofonia dzieli się na jakościową, gdzie następuje alternacja całego dźwięku (np. łac. "tego" i "toga") i ilościową, gdzie zmienia się długość samogłoski: "lēgit" – "lĕgit".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klasyczny przykład tzw. przegłosu polskiego, czyli procesu, który zaszedł tylko w naszym języku, polegał na przejściu „e” bądź w „o", bądź w „a” przed spółgłoskami szeregu t, d, s, z, n, r, ł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛɡwɔs, AS: pšegu̯os

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przegłosowy, głosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metafonia, umlaut

Wiktionary


przegłosowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przegłosować.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głosowy, głośnikowy

Wiktionary


przegłosować

1. zadecydować o czymś w głosowaniu
2. pokonać kogoś w głosowaniu


SJP.pl


przegłosowywać

1. decydować o czymś w głosowaniu
2. pokonywać kogoś w głosowaniu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przegłosować)

 (1.1) decydować o czymś większością głosów

 (1.2) pokonywać kogoś w głosowaniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przegłosowywanie n.

 czas. przegłosować dk.

 przym. głosowy, głośnikowy

Wiktionary


przegłębienie

Przegłębienie (trym) – w żeglarstwie i żegludze określenie pochylenia statku w stronę dziobu lub rufy. Ze względu na małe wartości, wielkość przegłębienia podaje się najczęściej nie w stopniach, lecz jako różnicę zanurzenia na dziobie i rufie. Przegłębienie kontrolowane jest za pomocą systemu trymującego, w którym główną rolę pełnią zbiorniki trymujące.

Wikipedia


przehajpowany

środowiskowo: taki, który był bardzo wychwalany, promowany i nie spełnił oczekiwań


SJP.pl


przehalsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przehalsować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przehalsować dk.

Wiktionary


przeholować

przemieścić przedmiot (najczęściej pojazd), holując go


SJP.pl


przeholowywać

holując pojazd lub inny przedmiot, przeprowadzać go z jednego miejsca na drugie


SJP.pl


przehuczeć

spędzić pewien czas na wydawaniu donośnych dźwięków


SJP.pl


przehulać

1. bawiąc się, stracić, zmarnować pieniądze, majątek;
2. strawić jakiś czas hulając, bawiąc się


SJP.pl


przehultajać

hultając się, bawiąc się, tracić, marnować coś


SJP.pl


przeidealizować

przedstawić kogoś lub coś w sposób zbyt idealny; wyidealizować


SJP.pl


przeidealizowywać

przedstawiać kogoś lub coś jako zbyt idealne


SJP.pl


przeideologizować

podporządkować coś wpływom jakiejś ideologii w takim stopniu, że zostało to zniekształcone


SJP.pl


przeigrać

1. przesadzić z lekkomyślnym postępowaniem i ponieść tego skutki;
2. dawniej: spędzić jakiś czas na igrze (zabawie)


SJP.pl


przeinaczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeinaczać)

 (1.1) przedstawić niezgodnie z realiami

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. inaczej

Wiktionary


przeinatka

roślina z rodziny astrowatych; felicja różnolistna


SJP.pl


przeinstalować

w informatyce: ponownie zainstalować; zreinstalować


SJP.pl


przeinstalowywać

dokonywać ponownej instalacji programu komputerowego


SJP.pl


przeintelektualizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nadanie czemuś zbyt intelektualnego charakteru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt mrz., intelektualista mos., intelektualistka ż., intelektualizm mrz., intelektualizacja ż., intelektualizowanie n., odintelektualizowanie n., odintelektualizowywanie n., zintelektualizowanie n.

 czas. przeintelektualizować dk., intelektualizować ndk., odintelektualizować dk., odintelektualizowywać ndk., zintelektualizować dk.

 przym. intelektualny, intelektualistyczny

 przysł. intelektualnie

Wiktionary


przeintelektualizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) nadać czemuś zbyt intelektualny charakter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wydaje mi się, że zbytnio przeintelektualizowałem swoją wczorajszą wypowiedź.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛjĩntɛlɛktuwalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: pšei ̯ĩntelektuu̯alʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeintelektualizowanie n., intelekt mrz., intelektualista mos., intelektualistka ż., intelektualizm mrz., intelektualizacja ż., intelektualizowanie n., odintelektualizowanie n., odintelektualizowywanie n., zintelektualizowanie n.

 czas. intelektualizować ndk., odintelektualizować dk., odintelektualizowywać ndk., zintelektualizować dk.

 przym. intelektualny, intelektualistyczny

 przysł. intelektualnie

Wiktionary


przeinwestowywać

inwestować w coś zbyt wiele


SJP.pl


przeistaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeistaczać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeistoczenie n.

 czas. przeistaczać ndk., przeistoczyć dk.

Wiktionary


przeistoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zmiana formy lub postaci

 (1.2) rel. w chrześcijaństwie: przemiana chleba i wina w ciało i krew Pańską

 (1.3) rel. ryt w trakcie eucharystii, podczas którego następuje przeistoczenie (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przeistoczenie – część Eucharystii
  • przeistoczenie – termin z systemu RPG Świat Mroku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Którzy chrześcijanie nie wierzą w przeistoczenie chleba i wina.

 (1.3) Po przeistoczeniu ministrant zadzwonił dzwonkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeistaczacz m., przeistaczanie n.

 czas. istnieć, przeistaczać ndk., przeistoczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) transsubstancjacja

Wiktionary


przeistoczyć

czasownik

 (1.1) przemienić

czasownik zwrotny przeistoczyć się

 (2.1) przemienić się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mniej więcej w ósmej klasie podstawówki Marzena nagle z dnia na dzień z ulicznego wywijasa z wiecznie podrapanymi kolanami przeistoczyła się w dziewczynę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

 rzecz. przeistaczanie n., przeistoczenie n.

Wiktionary


przejadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przejadać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejedzenie n.

 czas. przejadać ndk., przejeść dk.

Wiktionary


przejarane

młodzieżowo: mieć przejarane - znaleźć się w bardzo trudnej sytuacji; mieć przerąbane (przechlapane, przekichane, przepieprzone, przerypane, przesrane, przewalone)


SJP.pl


przejaw

zewnętrzny, dający się zauważyć znak czegoś; objaw, oznaka, wyraz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) oznaka czegoś, zewnętrzny znak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛjaf, AS: pšei ̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejawianie n., przejawienie n.

 czas. przejawiać ndk., przejawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oznaka, znak, wyraz, symptom

Wiktionary


przejawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przejawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛjaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: pšei ̯avʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejaw m.

 czas. przejawiać, przejawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokazywanie, manifestowanie, demonstrowanie

Wiktionary


przejawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przejawić)

 (1.1) niedokonany od|przejawić.

czasownik zwrotny niedokonany przejawiać się (dk. przejawić się)

 (2.1) niedokonany od|przejawić się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈjavʲjät͡ɕ, AS: pšei ̯avʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przejawić dk.

 rzecz. przejawianie n., przejaw mrz.

Wiktionary


przejawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przejawiać)

 (1.1) okazać na zewnątrz

czasownik zwrotny dokonany przejawić się (ndk. przejawiać się)

 (2.1) wyjść na jaw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈjavʲit͡ɕ, AS: pšei ̯avʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejawianie n., przejaw mrz.

 czas. przejawiać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) objawić, okazać, pokazać, ujawnić, uzewnętrznić, wyrazić

Wiktionary


przejawowy

→ przejaw


SJP.pl

Patrz:

przejaw

przejazd

1. przebywanie jakiejś drogi pojazdem;
2. miejsce, gdzie można przejechać w poprzek jakąś trasę, drogę, zwłaszcza tor kolejowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przebywanie jakiejś drogi pojazdem lub konno

 (1.2) miejsce, gdzie można przejechać w poprzek jakąś trasę, drogę, zwłaszcza tor kolejowy

 (1.3) zezwolenie na przejechanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przebywanie jakiejś drogi pojazdem
  • miejsce, w którym można przejechać w poprzek jakąś drogę
  • w narciarstwie, w jeździe konnej: przejechanie przez zawodnika wyznaczonej trasy, zwykle podczas jakichś zawodów, wyścigów itp.
  • Przejazd – część miasta Miłomłyn
  • Przejazd – część wsi Turów w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Kąkolewnica
  • Przejazd – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Głowaczów
  • Przejazd – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława
  • Przejazdowo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛjast, AS: pšei ̯ast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejazdówka ż., przejezdność ż., przejażdżka ż., przejechanie n., przejeżdżanie n., jazda ż., jezdnia ż., Przejazd m., jezdny mos.

 czas. przejeżdżać ndk., przejechać dk., jechać ndk., przyjechać dk.

 przym. przejazdowy, jezdny

 przysł. przejazdem

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejście, przelot

 (1.2) przejście, skrzyżowanie

 (1.3) droga wolna

Wiktionary


przejazdem

1. przebywanie jakiejś drogi pojazdem;
2. miejsce, gdzie można przejechać w poprzek jakąś trasę, drogę, zwłaszcza tor kolejowy


SJP.pl

Przejazdem – polski zespół muzyczny założony w 1992 roku przez Pawła Sochę. Charakterystyczne dla grupy jest wypracowanie nowego stylu: połączenia muzyki szantowej i country, który muzycy nazwali shantry.

Wikipedia


przejazdka

dawniej: przejażdżka


SJP.pl


przejazdowo

Przejazdowo (niem. "Quadendorf") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański. Leży na obszarze Żuław Gdańskich. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest lokalnym węzłem drogowym (skrzyżowanie drogi krajowej nr 7 (E77) z drogami wojewódzkimi nr 226 i 501 i graniczy bezpośrednio z Gdańskiem. Niegdyś przez wioskę przechodziła linia kolei wąskotorowej. Miejscowość posiada całodobowe połączenie komunikacją miejską z Gdańskiem liniami autobusowymi.

Wikipedia


przejaśniać

wycinać zbyt gęste gałęzie drzewa


SJP.pl


przejaśniały

wycinać zbyt gęste gałęzie drzewa


SJP.pl


przejaśnienia

wyciąć zbyt gęste gałęzie drzewa


SJP.pl


przejaśnienie

wyciąć zbyt gęste gałęzie drzewa


SJP.pl


przejaśnić

wyciąć zbyt gęste gałęzie drzewa


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przejaśniać)

 (1.1) dokonany od|przejaśniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈjäɕɲit͡ɕ, AS: pšei ̯äśńić

Wiktionary


przejażdżka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krótka jazda, zwykle dla przyjemności, np. samochodem, konno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈjaʃt͡ʃka, AS: pšei ̯aščka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezdny mos., jazda ż., przejezdny mos., przejazd m., przejezdność ż., przejeżdżanie n., przejeżdżenie n., przejechanie n., Przejazd mrz.

 czas. przejeżdżać ndk., przejeździć dk., przejechać dk.

 przym. przejezdny

 przysł. przejezdnie

 wykrz. jazda

Wiktionary


przejebać

przepierdolić; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. przegrać;
2. stracić coś w wyniku porażki;
3. przeciąć;
4. roztrwonić;
5. o mężczyźnie: odbyć stosunek płciowy


SJP.pl


przejebywać

przepierdalać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. przegrywać;
2. tracić coś w wyniku porażki;
3. przecinać;
4. roztrwaniać


SJP.pl


przejechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przejechać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejezdny mos., przejazd m., przejezdność ż., przejażdżka ż., przejeżdżanie n., przejeżdżenie n., Przejazd mrz.

 czas. przejeżdżać ndk., przejeździć dk., przejechać dk.

 przym. przejezdny

 przysł. przejezdnie

Wiktionary


przejechać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) jadąc, przebyć jakiś odcinek drogi

 (1.2) jadąc, przebyć lub pokonać jakąś trasę

 (1.3) mot. potrącić kogoś, prowadząc pojazd

czasownik zwrotny przejechać się

 (2.1) przen. zawieść się na kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przejechałam już 50 kilometrów.

 (1.3) Przechodzień nieoczekiwanie wtargnął na ulicę, więc nie miałem najmniejszych szans, by go nie przejechać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈjɛxat͡ɕ, AS: pšei ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejezdny mos., przejazd m., przejezdność ż., przejażdżka ż., przejeżdżanie n., przejeżdżenie n., przejechanie n., Przejazd mrz.

 czas. jechać, przejeżdżać ndk., przejeździć dk.

 przym. przejezdny

 przysł. przejezdnie

Wiktionary


przejednanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przejednać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jednać, przejednać dk.

Wiktionary


przejednać

1. uzyskać czyjeś przebaczenie lub czyjąś zgodę na coś, zjednać sobie czyjąś przychylność; przebłagać, ułagodzić;
2. rzadko: przejednać się - dać się ułagodzić, przestać się gniewać; przebaczyć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przejednywać)

 (1.1) dokonany od|przejednywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chciałem się z nim pokłócić, ale przejednał mnie zapewnieniem, że „pamięta jeszcze dobre, polskie czasy”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈjɛdnat͡ɕ, AS: pšei ̯ednać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejednanie n.

 czas. jednać

Wiktionary


przejedzony

taki, który się przejadł (objadł się)


SJP.pl


przejezdna

kobieta będąca gdzieś przejazdem; przejeżdżająca


SJP.pl


przejezdniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przejezdny


SJP.pl


przejezdność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przejezdne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejezdny mos., przejazd m., przejażdżka ż., przejeżdżanie n., przejeżdżenie n., przejechanie n., Przejazd mrz.

 czas. przejeżdżać ndk., przejeździć dk., przejechać dk.

 przym. przejezdny

 przysł. przejezdnie

Wiktionary


przejezdny

1. taki, którym można przejechać, nadający się do przejechania; drożny;
2. taki, który gdzieś przejeżdża, będący przejazdem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący przejazdem; zatrzymujący się na chwilę przed dalszą podróżą

 (1.2) nadający się do przejazdu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba będąca przejazdem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejeżdżanie n., przejezdność ż., przejechanie n., przejażdżka ż.

 czas. przejechać, przejeżdżać

Wiktionary


przejeżdżająca

kobieta będąca gdzieś przejazdem; przejezdna


SJP.pl


przejeżdżający

osoba będąca gdzieś przejazdem; przejezdny


SJP.pl


przejeżdżalność

cecha drogi nadającej się do przejazdu; przejezdność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przejeżdżalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przejeżdżalny

Wiktionary


przejeżdżalny

nadający się do przejazdu; przejezdny


SJP.pl


przejeżdżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przejeżdżać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛjɛʒˈd͡ʒãɲɛ, AS: pšei ̯ežǯãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejezdny mos., przejazd m., przejezdność ż., przejażdżka ż., przejeżdżenie n., przejechanie n., Przejazd mrz.

 czas. zjeżdżać, przejeżdżać ndk., przejeździć dk., przejechać dk.

 przym. przejezdny

Wiktionary


przejeżdżać

czasownik przechodni

 (1.1) przebywać jakąś drogę lądowym środkiem lokomocji

 (1.2) o lądowym środku lokomocji: przebywać jakąś drogę

 (1.3) dostawać się na drugą stronę czegoś jadąc, przekraczać coś w czasie jazdy

 (1.4) ranić lub zabijać istotę żywą na skutek najechania na nią, lub potrącenia jej

czasownik nieprzechodni

 (2.1) jadąc, mijać określone miejsce

 (2.2) przesunąć coś po czymś innym

 (2.3) zostać przesuniętym po czymś innym

czasownik zwrotny

 (3.1) jechać dla własnej przyjemności

 (3.2) pot. ostro wyśmiać lub skrytykować kogoś

 (3.3) pot. zawieść się

 (3.4) pot. umierać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przejeżdżaliśmy tę trasę już wielokrotnie.

 (1.2) W ramach testów każdy samochód przejeżdża pewien odcinek.

 (1.3) Przejeżdżamy właśnie Wisłę.

 (1.4) O Boże, na tym filmie ze wszystkich stron widać jak przejeżdżam człowieka!

 (2.1) Ciągle ktoś przejeżdża ten zakazu wjazdu.

 (2.2) Przejeżdżając metalem po szkle uzyskasz niezbyt miły dźwięk.

 (2.3) Patrzyli z zapartym tchem, jak palec nauczyciela przejeżdża wzdłuż listy w dzienniku.

 (3.1) […] najbardziej urocza uliczka Krakowa, po której zaczarowanymi dorożkami przejeżdżali się bohaterowie wiersza Gałczyńskiego. [https://bluephotos.blogspot.com/2007/12/moemy-na-chwil-powrci-do-krakowskiego.html Internet]

 (3.2) Przejeżdżał się po nim nie raz i nie dwa.

 (3.3) Przejeżdżałem się na kobietach wielokrotnie, ale ciągle łapię się w te same sidła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈjɛʒd͡ʒat͡ɕ, AS: pšei ̯ežǯać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejezdny mos., Przejazd mrz., przejezdność ż., przejechanie n., przejeżdżanie n., przejazd, przejażdżka

 przym. przejezdny

 czas. dojeżdżać, najeżdżać, nadjeżdżać, nazjeżdżać, objeżdżać, odjeżdżać, podjeżdżać, poodjeżdżać, poprzyjeżdżać, porozjeżdżać, powjeżdżać, powyjeżdżać, pozjeżdżać, przyjeżdżać, rozjeżdżać, ujeżdżać, wyjeżdżać, zajeżdżać, zjeżdżać, przejechać, jechać

Wiktionary


przejma

poprzeczny element konstrukcyjny występujący w układzie co najmniej trzech elementów podłużnych; wymian


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przejma – rodzaj belki w stropie lub dachu
  • Przejma – część wsi Zielone w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Krasnobród
  • Przejma – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
  • Przejma – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
  • Przejma Mała
  • Przejma Wielka
  • Przejma Wysoka

Wikipedia


przejmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przejmować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛjmɔˈvãɲɛ, AS: pšei ̯movãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przejmować ndk., przejąć dk.

 rzecz. przejęcie n.

Wiktionary


przejmować

brać, przyjmować to, co wcześniej należało do kogoś innego, odbierać coś od kogoś, brać na swój rachunek, użytek, do dalszego wykorzystania, na swoją odpowiedzialność


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przejąć)

 (1.1) brać coś po innym właścicielu czy zwierzchniku

 (1.2) brać czyjeś zachowania jako własne

 (1.3) zatrzymywać kogoś lub coś w drodze

 (1.4) stawać się panującym stanem fizycznym lub psychicznym

czasownik zwrotny niedokonany przejmować się (dk. przejąć się)

 (2.1) odczuwać strach o co lub wzruszenie

 (2.2) traktować coś bardzo poważnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1950 r. komunistyczne władze Czech zlikwidowały prowincję, przejmując jej klasztory i więżąc wszystkich zakonników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejmowanie n., przejęcie n.

 czas. przejąć dk.

 przym. przejmujący

 przysł. przejmująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brać, odbierać, przechwytywać, zabierać

 (1.2) przyswajać, wzorować się, zapożyczać

 (1.3) przechwytywać

 (1.4) ogarniać, opanowywać, przenikać

 (2.1) martwić się, niepokoić się, wzruszać się

 (2.2) brać do serca

Wiktionary


przejmujący

przenikliwy, przeraźliwy; wzruszający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wywołujący głębokie odczucie lub uczucie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiż przejmujący to był widok, rozdzierał serce!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przejąć dk., przejmować ndk.

 przym. przejęty

 przysł. przejmująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przenikliwy

Wiktionary


przejrzałość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przejrzałe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przejrzały

Wiktionary


przejrzały

1. zbyt dojrzały;
2. taki, który lata świetności ma już za sobą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o roślinach i ich owocach: zbyt dojrzały, nadpsuty

 (1.2) iron. o człowieku: w podeszłym wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A baby, zwłaszcza dojrzałe i przejrzałe, stanowią większość elektoratu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przejrzeć dk.

 rzecz. przejrzałość ż.

Wiktionary


przejrzewać

o owocach: stawać się zbyt dojrzałym


SJP.pl


przejrzeć

1. przeniknąć wzrokiem, spojrzeć przez coś;
2. zobaczyć coś jedno po drugim; sprawdzić; przewertować;
3. zacząć widzieć; odzyskać wzrok; rozpoznać czyjeś zamiary, intencje;
4. przekroczyć okres szczytowej dojrzałości, stać się zbyt dojrzałym;
5. przejrzeć się - zobaczyć swoje odbicie w czymś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) obejrzeć coś dokładnie, sprawdzając stan tego i/lub jakość

 (1.2) obejrzeć coś, na ogół pobieżnie, w celu zaznajomienia się z tym

 (1.3) rozpoznać czyjeś prawdziwe zamiary, rozszyfrować kogoś, zobaczyć dokładnie jaki ktoś jest naprawdę

 (1.4) stać się częściowo widocznym

 (1.5) zacząć widzieć

 (1.6) zrozumieć swój błąd, złe zrozumienie, niewiedzę

 (1.7) przeniknąć coś wzrokiem

 (1.8) roślinach i ich owocach: stać się zbyt dojrzałym

czasownik zwrotny

 (2.1) przejrzeć się → obejrzeć swoje odbicie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wystarczy obejrzeć telewizję, posłuchać radia lub przejrzeć gazetę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛjʒɛt͡ɕ, AS: pšei ̯žeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejrzenie dk., przeglądanie ndk., przeglądnięcie dk., przejrzewanie ndk.

 czas. przeglądać ndk., przeglądnąć dk.

 przym. przejrzysty, przejrzały

Wiktionary


przejrzynka

przejrzynka skalica - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


przejrzystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przejrzyste; cecha tych, którzy są przejrzyści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przejrzysty

Wiktionary


przejrzystszy

stopień wyższy od przymiotnika: przejrzysty


SJP.pl


przejrzysty

przymiotnik

 (1.1) taki, który przepuszcza promienie słoneczne

 (1.2) łatwy do zrozumienia, o prostej i logicznej konstrukcji

 (1.3) przen. publ. działający jawnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woda w rzece była przejrzysta i zimna.

 (1.2) Nowa ustawa unormowała w sposób przejrzysty obowiązki ratownika medycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛjˈʒɨstɨ, AS: pšei ̯žysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejrzystość ż., przejrzenie n.

 czas. przejrzeć dk.

 przysł. przejrzyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrazisty, przezroczysty, prześwitujący, czysty, jasny

 (1.2) jasny, klarowny, zrozumiały, jednoznaczny, wyrazisty, logiczny

 (1.3) jawny, transparentny

Wiktionary


przejrzyściej

stopień wyższy od przysłówków: przejrzysto, przejrzyście


SJP.pl


przejąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przejmować)

 (1.1) dokonany od|przejmować.

czasownik zwrotny dokonany przejąć się (ndk. przejmować się)

 (2.1) dokonany od|przejmować się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo oni się oczywiście natychmiast przejęli, że USA będą zawracać głowę kolejnymi represjami.

 (1.1) Kapitan polecił, aby pierwszy przejął dowodzenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pšei ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejmowanie n., przejęcie n.

 czas. przejmować ndk.

 przym. przejmujący

 przysł. przejmująco

Wiktionary


przejęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odprzymiotnikowy od|przejąć.

 (1.2) niepokój, zaniepokojenie, poddenerwowanie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przejąć dk., przejmować ndk.

 rzecz. przejmowanie n.

Wiktionary


przejękiwać

dawniej: gwiżdżąc, przelatywać koło kogoś


SJP.pl


przejęty

przymiotnik

 (1.1) bardzo zaabsorbowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Paź zdjął nie­bie­ską czapkę, skło­nił się i opu­ścił salę, przejęty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przejmujący

Wiktionary


przejęzyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. mimowolny błąd językowy na poziomie wytwarzania wypowiedzi, np. w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przejęzyczenie spikera, który podkreślił, że wcale nie było mowy o obecnym prezydencie, nie było zrobione przypadkowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšei ̯ẽũ̯zyčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m., języczek m., jęzor m., językowiec m., języcznik m.

 czas. przejęzyczyć się dk.

 przym. językowy

 przysł. językowo

Wiktionary


przejścia

Przejścia, "transitiones", figura retoryczna polegająca na kierowaniu uwagi słuchacza (widza) na kolejne części wypowiedzi, ułatwiająca śledzenie toku wypowiedzi. Zwykle w postaci zapowiedzi lub zwrotów ustanawiających ramy narracji.

Wikipedia


przejście

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przejść.

 (1.2) miejsce, przez które można przejść

 (1.3) książk. zwykle przykre zdarzenie, doświadczenie; także przeżycie spowodowane tym zdarzeniem

 (1.4) książk. faza pośrednia między dwoma elementami, zjawiskami, okresami itp.

 (1.5) muz. wstawka między dwiema częściami utworu

 (1.6) sport. w siatkówce: zmiana ustawienia drużyny na boisku, po zdobyciu prawa do wykonywania zagrywki, polegająca na przesunięciu zawodników o jedną pozycję, zgodnie z ruchem wskazówek zegara

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przejście – odcinek rzeki pomiędzy sąsiadującymi ze sobą zakolami
  • Przejście – polski film fabularny z 2022 roku w reżyserii Doroty Lamparskiej na podstawie opowiadania Weroniki Murek
  • Przejście (The Passage) – amerykański serial telewizyjny z 2019 roku
  • Przejście (The Passage) – amerykańska powieść z gatunku fantastyki naukowej, autorstwa Connie Willis
  • Przejście – polski zespół muzyczny
  • Przejście – debiutancki album ww. zespołu Przejście
  • Przejście – album DVD grupy Strachy na Lachy
  • Przejście – album Przemysława Gintrowskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tym razem fala protestów musi zmusić rządy do przejścia od słów do czynów.

 (1.2) Zróbcie przejście dla niepełnosprawnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛjɕt͡ɕɛ, AS: pšei ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przechodni mos., przechodka ż., przejściówka ż., przejściowość ż., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzień m., przechodzenie n.

 czas. przejść dk., przechodzić ndk., przechadzać się ndk.

 przym. przejściowy, przechodni

 przysł. przejściowo, przechodnio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) rotacja

Wiktionary


przejściowo

przysłówek

 (1.1) w sposób przejściowy, tymczasowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przechodzenie n., przechodniość ż., przechadzka ż., przejście n., przejściówka ż.

 przym. przejściowy

 czas. przechadzać się, przechodzić, przejść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tymczasowo, chwilowo, czasowo

Wiktionary


przejściowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przejściowe; cecha tych, którzy są przejściowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przejściowy

 rzecz. przejściówka ż., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzenie n., przejście n.

 czas. przechadzać się, przechodzić, przejść

Wiktionary


przejściowy

przymiotnik

 (1.1) mający charakter krótkotrwały; taki, który przeminie

 (1.2) mający charakter tymczasowy, prowizoryczny

 (1.3) stanowiący przejście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam w pracy przejściowe problemy związane z przyszłoroczną fuzją.

 (1.1) Terror, akty przemocy są zjawiskami przejściowymi i tak też należy je traktować.

 (1.2) Twoja poprawka w tym projekcie to jedynie przejściowe rozwiązanie.

 (1.2) W Pomiechówku znajdował się kiedyś mały, przejściowy obóz koncentracyjny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejście n., przejściówka ż., przejściowość ż., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzenie n.

 czas. przejść, przechadzać się, przechodzić

 przysł. przejściowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tymczasowy, krótkotrwały, nietrwały, przemijający, przelotny, chwilowy

 (1.2) tymczasowy, prowizoryczny, niedopracowany, chwilowy

Wiktionary


przejściówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. okres przejściowy

 (1.2) pot. coś tymczasowego, mającego charakter przejściowy, zwykle o mieszkaniu

 (1.3) pot. element umożliwiający podłączenie urządzenia do innego gniazda niż przeznaczenie wtyczki

 (1.4) pot. wierzchnie okrycie noszone w okresie jesiennym lub wiosennym

 (1.5) hist. gwara. więz. przejściowa cela więzienna w czasach okupacji hitlerowskiej

 (1.6) pot. bilet kolejowy umożliwiający podróżowanie między ostatnią stacją przed przejściem granicznym a pierwszą stacją po drugiej stronie granicy

 (1.7) pot. mot. samochód osobowy marki Polonez w wersji MR'89

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mieszkamy w przejściówce, nawet nie rozpakowujemy rzeczy z kartonów.

 (1.3) Rewelacyjna, poręczna, wygodna w użyciu przejściówka dysku twardego 2,5 cala na 3,5.

 (1.7) Ale fajnego poloneza przejściówkę kupiłeś! Ja nadal marzę o kapitalnym remoncie mojego malucha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛjɕˈt͡ɕufka, AS: pšei ̯śćufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejściowość ż., przejście n., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzenie n., przechodzień mos.

 przym. przejściowy

 przysł. przejściowo

 czas. przechadzać się, przechodzić, przejść

Wiktionary


przejść

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przechodzić)

 (1.1) dokonany od|przechodzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było bardzo przyjemnie tak iść i czuć się małą, bezbronną, poetyczną istotą, która wymaga opieki i tkliwości i która nie potrafi przejść pięciu metrów trotuaru nie podtrzymywana przez silne męskie ramię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛjɕt͡ɕ, AS: pšei ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przechodni mos., przechodka ż., przejście n., przejściówka ż., przejściowość ż., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzień m., przechodzenie n., przechadzanie n.

 czas. przechodzić ndk., przechadzać się ndk.

 przym. przejściowy, przechodni

 przysł. przejściowo

 partyk. przeszło

Wiktionary


przekabacać

potocznie: przekonywać kogoś do własnych interesów, wpływać na zmianę czyichś zapatrywań; wkupiać się w łaski, zaskarbiać zaufanie, przeciągać na swoją stronę


SJP.pl


przekabacić

potocznie: przekonać kogoś do własnych interesów, wpłynąć na zmianę czyichś zapatrywań; wkupić się w łaski, zaskarbić zaufanie, przeciągnąć na swoją stronę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekabacać)

 (1.1) pot. wpłynąć na czyjąś perspektywę i poglądy tak, by zmieniły się na własną korzyść

czasownik zwrotny dokonany przekabacić się (ndk. przekabacać się)

 (2.1) pot. zmienić swoją opinię pod czyimś wpływem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem prawie pewna, że kilku oficerów udało im się przekabacić, ale raczej niewielu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaptować, urobić

Wiktionary


przekablować

1. dawniej: przekazać jakąś informację za pomocą łączy telefonicznych; przedzwonić, przetelefonować;
2. potocznie: przekazać donos, oskarżenie, plotkę; nakablować, donieść


SJP.pl


przekablowywać

1. dawniej: przekazywać jakąś informację za pomocą łączy telefonicznych; przedzwaniać;
2. potocznie: przekazywać donos, oskarżenie, plotkę; kablować, donosić


SJP.pl


przekalibrować

zmienić kalibrację


SJP.pl


przekalibrowywać

zmieniać kalibrację


SJP.pl


przekarnawałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekarnawałować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkarnavawɔˈvãɲɛ, AS: pšekarnavau̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekarnawałować

Wiktionary


przekarnawałować

czasownik

 (1.1) stracić pieniądze lub czas na zabawę, tańce, karnawałowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkarnavaˈwɔvat͡ɕ, AS: pšekarnavau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekarnawałowanie n., karnawał, karnawałowicz

 przym. karnawałowy

 czas. karnawałować, nakarnawałować się, rozkarnawałować się

Wiktionary


przekartowywać

1. przetasowywać;
2. dawniej: przekartkowywać


SJP.pl


przekaszleć

spędzić określony czas na kaszleniu; przekasłać


SJP.pl


przekasłać

spędzić określony czas na kaszleniu; przekaszleć


SJP.pl


przekaz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tekst, nagranie, film bądź w inny sposób zapisane informacje historyczne będące źródłem wiedzy o przeszłości; także przedmiot

 (1.2) pieniądze wysłane poprzez pocztę lub bank

 (1.3) wysłanie pieniędzy poprzez pocztę lub bank

 (1.4) formularz wypełniany przy zlecaniu przesłania pieniędzy poprzez pocztę lub bank

 (1.5) techn. przesył, przekazanie czegoś

 (1.6) treść, pogląd, przekonanie, które artysta (pisarz, reżyser, muzyk) chce przekazać innym poprzez swoje dzieło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według przekazu Euzebiusza z Cezarei przed bitwą przy moście Mulwijskim Konstantyn miał wizję, która pozwoliła mu odnieść zwycięstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛkas, AS: pšekas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekazanie dk., przekazywanie ndk., przekaźnik

 czas. przekazać dk., przekazywać ndk.

 przym. przekazowy, przekaźnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przelew

 (1.5) transmisja, transfer

Wiktionary


przekazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekazać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekazać dk., przekazywać ndk.

 rzecz. przekazywanie n., przekaz mrz., przekaźnik mrz.

Wiktionary


przekazać

1. powierzyć komuś coś;
2. powtórzyć komuś jakąś informację


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekazywać)

 (1.1) dokonany od|przekazywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wedle świadectwa przekazanego przez Plutarcha filozof z Abdery jednoznacznie ujmował wzajemny stosunek sztuki oraz przyrody: człowiek stał się uczniem zwierząt i naśladując pająka, jaskółkę, łabędzia czy słowika, znalazł metody tkania, budowania, śpiewu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkazat͡ɕ, AS: pšekazać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekazanie n., przekazywanie n., przekaz mrz., przekaźnik

Wiktionary


przekaziciel

dawniej: ten, kto przekazuje coś


SJP.pl


przekazicielka

dawniej: ta, która przekazuje coś


SJP.pl


przekaziory

żartobliwie: środki masowego przekazu


SJP.pl


przekazywalność

zdolność, możność przekazywania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przekazywalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przekazywalny

Wiktionary


przekazywalny

dający się przekazać


SJP.pl


przekazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekazywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na całość urządzeń przekazywania informacji w relacji tor-pojazd w SRK składa się część torowa i część pojazdowa umieszczona w pojeździe trakcyjnym.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekazywać ndk., przekazać dk.

 rzecz. przekazanie n., przekaz m., przekaźnik mrz.

Wiktionary


przekazywać

czasownik przechodni

 (1.1) dawać komuś coś (jakiś przedmiot)

 (1.2) dawać komuś uprawnienia do czegoś

 (1.3) (o emocjach) wzbudzać w odbiorcy

 (1.4) (o myślach, ideach) być odczytanym / zrozumianym przez odbiorcę

 (1.5) powtarzać / przesyłać informację

 (1.6) telekom. inform. przesyłać sygnał, informację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Towary przekazujemy natychmiast po otrzymaniu dowodu wpłaty.

 (1.1) Prochy zmarłych przekazujemy rodzinom.

 (1.2) Dyrektor zawsze przekazuje władzę zastępcy na czas swojej nieobecności.

 (1.3) Niby nic nie robisz, a przekazujesz mi tyle radości!

 (1.4) Ten artykuł nie przekazuje nam żadnej nowej koncepcji.

 (1.5) Sekretarka przekazuje mi, że jest pan skłonny zaakceptować naszą ofertę.

 (1.5) Reporter przekazuje, że z rozbitej cysterny ulotnił się chlor.

 (1.6) Satelita przekazuje pierwszy sygnał dopiero osiem godzin po starcie.

 (1.6) Ruter nie przekazuje pakietów. Chyba jest źle skonfigurowany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkaˈzɨvat͡ɕ, AS: pšekazyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekaz m., przekaźnik m., przekazywanie n., przekazanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawać, oddawać, powierzać, wręczać

 (1.2) dawać, powierzać

 (1.5) podawać, ogłaszać

 (1.6) wysyłać, emitować

Wiktionary


przekaźnik

1. urządzenie stosowane np. w automatyce, odbierające jakieś sygnały, przetwarzające je i przesyłające dalej;
2. przekaźnik nerwowy - związek chemiczny biorący udział w przekazywaniu impulsów nerwowych z komórek do innych komórek (zarówno nerwowych jak i nienerwowych, np. mięśniowych); neuroprzekaźnik, mediator, neuromediator, neurotransmiter, transmiter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie do zamiany sygnału o małej mocy na taki sam sygnał o większej mocy celem przesłania go dalej

 (1.2) elektr. urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;

Wiktionary

Przekaźnik – urządzenie elektryczne lub elektroniczne zaprojektowane do wywołania ustalonej nagłej zmiany stanu w jednym lub więcej obwodach wyjściowych przy spełnieniu odpowiednich warunków wejściowych. Przekaźnik reaguje na zmianę pewnej wejściowej wielkości fizycznej (na przykład napięcia, natężenia prądu, ciśnienia płynu, temperatury) w taki sposób, że po przekroczeniu pewnej jej wartości sygnał wyjściowy zmienia się skokowo (z reguły z "włącz" na "wyłącz" albo odwrotnie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koło mojego domu postawiono przekaźnik telefonii komórkowej.

 (1.2) Dzięki przekaźnikom można opracowywać skomplikowane obwody automatyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkaʑɲik, AS: pšekaźńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekaźnikownia ż., przekaz m., przekazywanie n., przekazanie n.

 czas. przekazywać ndk., przekazać dk.

 przym. przekaźnikowy

Wiktionary


przekaźnikowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przekaźnikiem, dotyczący przekaźnika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekaźnik m., przekaz mrz.

Wiktionary


przekiblować

potocznie: spędzić dłuższy czas tym samym miejscu


SJP.pl


przekiblowywać

przesiadywać w więzieniu przez pewien czas


SJP.pl


przekierowanie

przenieść, skierować w inne miejsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekierować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekierować dk.

Wiktionary


przekierować

przenieść, skierować w inne miejsce


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekierowywać)

 (1.1) dokonany od|przekierowywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przekierowała mi numery telefonów, aby połączenia trafiały na jej numer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛcɛˈrɔvat͡ɕ, AS: pšeḱerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierowca mos., przekierowanie n.

 czas. kierować ndk.

Wiktionary


przekierowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekierowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekierowywać ndk.

Wiktionary


przekierowywać

przenosić, skierowywać w inne miejsce


SJP.pl


przekierunkować

skierować coś w innym kierunku lub na inny cel


SJP.pl


przekimanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekimać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekimać dk.

Wiktionary


przeklasa

nazwisko


SJP.pl


przekleić

nakleić w inne miejsce


SJP.pl


przeklejać

naklejać w inne miejsce


SJP.pl


przeklepać

1. klepiąc, przebyć jakiś czas;
2. klepiąc, przebić na wylot;
3. przenośnie: szybko coś odmówić, np. wiersz, pacierz


SJP.pl


przeklepywać

1. klepiąc, przebijać na wylot;
2. przenośnie: prędko odmawiać wiersz, pacierz itp.


SJP.pl


przekleństwo

1. obelżywy, wulgarny wyraz używany w stosunku do kogoś lub dla wyrażenia gniewu, złości;
2. klątwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś

 (1.2) klątwa, życzenie komuś źle

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przekleństwo – ogólne określenie dla grupy słów hebrajskich oraz greckich o wspólnym znaczeniu zapowiadania zła
  • Przekleństwo – powieść Karola Bunscha z 1973 roku należąca do cyklu Powieści
  • przekleństwo – potocznie wulgaryzm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młodzież rozmawiając między sobą używa dużo przekleństw.

 (1.2) (…) dzieci, urodzone z tej miłości, przychodziły na świat ze stygmatem przekleństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ, AS: pšeklẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeklinać, przekląć, kląć, wykląć

 przym. przeklęty

 rzecz. przeklinanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klątwa

Wiktionary


przeklikać

wielokrotnie kliknąć myszką komputerową, by dostać się do pożądanej treści


SJP.pl


przeklikiwać

wielokrotnie klikać myszką komputerową, by dostać się do pożądanej treści


SJP.pl


przeklinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeklinać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛklʲĩˈnãɲɛ, AS: pšeklʹĩnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeklinać, przekląć, kląć, wykląć

 rzecz. przekleństwo n.

 przym. przeklęty

Wiktionary


przeklinać

1. rzucać na kogoś klątwę; wyklinać
2. potępiać coś złorzecząc, nie móc myśleć o czymś bez przekleństwa
3. używać przekleństw, kląć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) kląć, używać wulgarnego słownictwa

 (1.2) rzucać klątwę, życzyć źle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karolek do domu! Zaraz taki wpierdol dostaniesz, że ci się odechce przeklinać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈklʲĩnat͡ɕ, AS: pšeklʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeklinanie n., przekleństwo

 przym. przeklęty

 czas. przekląć, kląć, wykląć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kląć, bluzgać, przen. wyrażać się

 (1.2) bluźnić

Wiktionary


przekludzić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przeprowadzić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekludzać się

Wiktionary


przekląć

1. rzucić na kogoś klątwę; wykląć;
2. potępić coś złorzecząc;
3. użyć przekleństwa, źle się wyrazić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeklinać)

 (1.1) dokonany od|przeklinać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛklɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšeklõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeklinanie n., przekleństwo n.

 czas. przeklinać, wykląć

 przym. przeklęty

Wiktionary


przeklętnik

dawniej:
1. człowiek przeklęty, zasługujący na przekleństwo;
2. człowiek nałogowo przeklinający;
3. diabeł, bies


SJP.pl


przeklęty

1. rzucić na kogoś klątwę; wykląć;
2. potępić coś złorzecząc;
3. użyć przekleństwa, źle się wyrazić


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) tak trudny do zniesienia, że powodujący chęć przeklinania

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od przekląć

Wiktionary

Przeklęty (org. "Thinner") – amerykański film grozy z 1996 roku.

Film jest ekranizacją powieści Stephena Kinga pt. "Chudszy" ("Thinner").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zabiję tę przeklętą istotę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekląć, przeklinać

 rzecz. przekleństwo n., przeklęcie n., przeklinanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cholerny, okropny, straszny, wredny, wstrętny

Wiktionary


przekminiać

potocznie: przemyśliwać coś


SJP.pl


przekminić

potocznie: przemyśleć coś


SJP.pl


przekochany

potocznie:
1. spędzić jakiś czas na odbywaniu stosunku płciowego;
2. obyć długi i intensywny stosunek płciowy


SJP.pl


przekochać

potocznie:
1. spędzić jakiś czas na odbywaniu stosunku płciowego;
2. obyć długi i intensywny stosunek płciowy


SJP.pl


przekolorować

zmienić kolor czegoś


SJP.pl


przekolorowywać

zmieniać kolory czegoś


SJP.pl


przekoloryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekoloryzować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekoloryzować dk.

Wiktionary


przekomarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekomarzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z potocznie rozpoznawanych (Laura i Filon) wyznaczników gatunkowych idylli, właściwie niczego nie odnajdziemy, bo ani śladu przekomarzań kochanków, wymiany podarunków, rozstań o świcie, zapewnień o miłości (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieprzekomarzanie n., komar mzw., komarek mzw., Komar mzw., komarowate nmos.

 czas. przekomarzać ndk.

 przym. komarzy, komarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) droczenie

Wiktionary


przekomarzanka

żartobliwe przekomarzanie się z kimś


SJP.pl


przekomarzać

przekomarzać się - spierać się z kimś, bardziej dla żartu, niż obrony swoich racji, droczyć się


SJP.pl


przekombinować

potocznie: zrobić coś zbyt wymyślnie i nie osiągnąć zamierzonego rezultatu


SJP.pl


przekombinowywać

potocznie: robić coś zbyt wymyślnie, nie osiągając zamierzonego rezultatu


SJP.pl


przekomiczność

→ przekomiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przekomiczne; cecha tych, którzy są przekomiczni

Wiktionary

Patrz:

przekomiczny

Powiązane:

 przym. przekomiczny

Wiktionary


przekonanie

pewność co do słuszności czegoś, wyrobiony pogląd na coś; przeświadczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przeświadczenie o słuszności czegoś, sąd oparty na takim przeświadczeniu

 (1.2) odczasownikowy od|przekonać.

Wiktionary

Przekonanie – sąd, zdanie oparte na przeświadczeniu o prawdziwości, słuszności czegoś.

Z pojęciem przekonania wiążą się następujące terminy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przekonanie o płaskości Ziemi wbrew pozorom w średniowieczu nie było powszechne.

 (1.1) Jego przekonanie o własnej wyższości jest bardzo aroganckie.

 (1.2) Przekonanie go do zmiany opinii może być trudne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ, AS: pšekõnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekonywanie n.

 czas. przekonywać ndk., przekonać dk.

 przym. przekonany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeświadczenie, wiara, zdanie, sąd, pogląd, opinia

 (1.2) perswazja

Wiktionary


przekonany

1. zmienić czyjś stosunek do czegoś przez wykazanie pewnych racji, dowiedzenie słuszności
2. przekonać się:
a) zmienić swój stosunek do czegoś, dostrzegłszy słuszność, prawdziwość czegoś
b) przezwyciężyć w sobie niechęć do czegoś


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: przekonać

przymiotnik jakościowy

 (2.1) pewny, całkowicie wierzący w słuszność jakiegoś stwierdzenia lub obserwacji

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Birdie przeżyła właśnie upokarzające rozstanie z narzeczonym i była przekonana, że już nigdy nie wyjdzie za mąż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekonanie n.

 czas. przekonać dk.

Wiktionary


przekonać

1. zmienić czyjś stosunek do czegoś przez wykazanie pewnych racji, dowiedzenie słuszności
2. przekonać się:
a) zmienić swój stosunek do czegoś, dostrzegłszy słuszność, prawdziwość czegoś
b) przezwyciężyć w sobie niechęć do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przekonywać.

czasownik zwrotny przekonać się

 (2.1) dokonany od|przekonywać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zniszczenie Alderaana – miłującego pokój, ukochanego świata, zamieszkałego przez miliardy istot – przekona zwykłych obywateli Imperium, że nie mogą sobie pozwolić, by ktoś ich posądził o współudział w zbrodniach rebeliantów.

 (2.1) Dzięki kredytom, które za chwilę wygra, spłaci co bardziej naglące długi, zapłaci pierwszą transzę za statek, znów będzie w ruchu i przekona się, jakie to cuda ma do zaoferowania galaktyka osobie o jego wyjątkowych zdolnościach i wrażliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkɔ̃nat͡ɕ, AS: pšekõnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekonanie n., przekonywanie n.

 przym. przekonany

Wiktionary


przekonfigurować

zmienić konfigurację


SJP.pl


przekonsultowywać

omawiać, przedyskutowywać coś w większym gronie


SJP.pl


przekonujący

trafiający do przekonania, mający moc przekonania o czymś; przekonywający, przekonywujący (słowo często oceniane jako niepoprawne)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający mocne argumenty, mający moc przekonywania

Wiktionary


przekonwertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekonwertować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekonwertować dk.

Wiktionary


przekonwertować

w informatyce: dokonać konwersji pliku


SJP.pl


przekonwertowywać

w informatyce: dokonywać konwersji pliku


SJP.pl


przekonywający

trafiający do przekonania, mający moc przekonania o czymś; przekonujący, przekonywujący (słowo często oceniane jako niepoprawne)


SJP.pl


przekonywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekonywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przydatne w argumentacji i negocjacji, służą do przekonywania innych do swoich racji oraz poglądów, jednocześnie nie szkodząc odbiorcy komunikatu językowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkɔ̃nɨˈvãɲɛ, AS: pšekõnyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekonywać ndk., przekonać dk.

 rzecz. przekonanie n.

Wiktionary


przekonywać

1. zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności
2. przekonywać się:
a) zmieniać swój stosunek do czegoś, dostrzegając słuszność, prawdziwość czegoś
b) przezwyciężać w sobie niechęć do czegoś lub kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przekonać)

 (1.1) zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności

czasownik zwrotny niedokonany przekonywać się (dk. przekonać się)

 (2.1) zmieniać swój stosunek do czegoś, dostrzegając słuszność, prawdziwość czegoś

 (2.2) przezwyciężać w sobie niechęć do czegoś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona jednak podjęła decyzję o powrocie do kraju, mimo że ją przekonywał, obiecując nawet dziesięciomarkową podwyżkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvat͡ɕ, AS: pšekõnyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekonanie n., przekonywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perswadować, tłumaczyć, agitować, nakłaniać, nawoływać, urabiać, wpływać, namawiać

Wiktionary


przekonywujący

(słowo często oceniane jako niepoprawne) trafiający do przekonania, mający moc przekonania o czymś; przekonujący, przekonywający


SJP.pl


przekop

1. rów łączący coś z czymś
2. rzadziej: tunel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rów w ziemi wykopany celem połączenia jednego miejsca z innym

 (1.2) górn. wyrobisko korytarzowe poziomo drążone

 (1.3) hydrol. kanał hydrotechniczny;

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: przekopać

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przekop – kanał hydrotechniczny
    • Przekop Wisły
    • Przekop Szczytnicki
    • Przekop Mierzei Wiślanej
  • Przekop – rezerwat przyrody

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przekopać, przekopywać

 rzecz. przekopa ż., przekopanie n., przekopnica ż., przekopywanie n., wykopki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanał, przejście podziemne, rów, tunel

Wiktionary


przekopanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekopać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopacz mzw./mos., wykopki nmos., przekop m., przekopa ż., przekopnica ż., przekopywanie n.

 czas. przekopać dk., przekopywać ndk.

Wiktionary


przekopać

1. przebić, przeprowadzić poprzez kopanie
2. kopiąc spulchnić, skopać pewien kawałek gruntu
3. przekopać się:
a) przebić się, przedostać się dzięki kopaniu
b) przedostać się z trudem przez coś sypkiego, zwykle przez śnieg


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekopywać)

 (1.1) dokonany od|przekopywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy już całe miasto było przekopane, przez owe dziury w murach i korytarze uliczne przedostali się do nas "nasi" ze zgrupowania Chrobry II.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkɔpat͡ɕ, AS: pšekopać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopacz mzw./mos., wykopki nmos., przekop m., przekopa ż., przekopnica ż., przekopywanie n., przekopanie n.

 czas. przekopywać ndk.

Wiktionary


przekopnica

skorupiak z rzędu liścionogów


SJP.pl


przekopywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekopywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopacz mzw./mos., wykopki nmos., przekop m., przekopa ż., przekopnica ż., przekopanie n.

 czas. przekopywać ndk., przekopać dk.

Wiktionary


przekopywać

1. przebijać, przeprowadzać poprzez kopanie
2. kopiąc spulchniać, wzruszać pewien kawałek gruntu
3. przekopywać się:
a) przebijać się, przedostawać się dzięki kopaniu
b) przedostawać się z trudem przez coś sypkiego, zwykle przez śnieg


SJP.pl


przekora

1. bycie złośliwym, robienie komuś na złość; także: udawany sprzeciw, przekomarzanie się
2. (r. żeński) kobieta przekorna, robiąca na przekór; także o mężczyźnie, zwierzęciu, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skłonność do postępowania odwrotnego, niezgodnego z oczekiwaniem innych

 (1.2) osoba przekorna

Wiktionary

Przekora – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Dalików.

W latach 1954-1961 wieś była siedzibą gromady Przekora, po jej zniesieniu w gromadzie Dalików. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przekorność ż., daw. przekór m.

 przym. przekorny

 przysł. przekornie, na przekór

 przyim. na przekór

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekorność

Wiktionary


przekornie

przysłówek

 (1.1) na sposób celowo odwrotny do oczekiwań ogółu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę pani — rzekł patrząc na jej przekornie uśmiechniętą twarzyczkę — tu nie jest żaden wychodek ani toaleta. Tu jest praca. Jak jeszcze raz panią zobaczę pudrującą się, to wydrę pani te fatałaszki i rzucę do śmieci!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekora ż., przekorność ż., przekór m.

 przym. przekorny

 przyim. na przekór

 przysł. na przekór

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na przekór

Wiktionary


przekorniej

stopień wyższy od przysłówka: przekornie


SJP.pl


przekorniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przekorny


SJP.pl


przekorność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przekorne; cecha tych, którzy są przekorni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekór mrz., przekora ż.

 przym. przekorny

 przysł. przekornie, na przekór

 przyim. na przekór

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekora

Wiktionary


przekorny

1. robiący na przekór, umyślnie sprzeciwiający się czemuś
2. wyrażający przekorę, nacechowany przekorą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skłonny do sprzeciwiania się, robiący na przekór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekora ż., przekór mrz., przekorność ż.

 przyim. na przekór

 przysł. na przekór, przekornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oporny, niepokorny, niesforny

Wiktionary


przekorzyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. urąganie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkɔˈʒɨzna, AS: pšekožyzna

Wiktionary


przekozacki

→ przekozak


SJP.pl

Patrz:

przekozak

przekozak

potocznie:
1. osoba mająca wybitne zdolności lub osiągnięcia;
2. osoba, która wzbudziła podziw, zrobiła coś imponującego


SJP.pl


przekoziołkować

1. wywrócić koziołka kilka razy, przekręcić się parokrotnie w powietrzu
2. sprawić, że ktoś wywrócił koziołka, przewrócić coś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) kilkakrotnie zrobić koziołki

czasownik przechodni dokonany

 (2.1) przewrócić do góry dnem

czasownik zwrotny dokonany przekoziołkować się

 (3.1) kilkakrotnie samemu zrobić koziołki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tuż po starcie elity off-roadu, czyli klasy No Limit, doszło do groźnie wyglądającej wywrotki. Jeden z samochodów podskoczył na nierówności, a potem przekoziołkował.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekoziołkowanie n., kozioł m., koźlę n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zrobić koziołki

 (2.1) przewrócić

Wiktionary


przekołowywać

przetaczać coś na kołach


SJP.pl


przekraczalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przekraczalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przekraczalny

Wiktionary


przekraczalny

dający się przekroczyć


SJP.pl


przekraczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekraczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkraˈt͡ʃãɲɛ, AS: pšekračãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrok mrz., kroczek mzw./mrz.

 czas. kroczyć

Wiktionary


przekraczać

czasownik

 (1.1) przechodzić, przedostawać się przez coś

 (1.2) naruszać obowiązujące zasady, łamać prawo

 (1.3) przewyższać

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Dwanaście cylindrów ferrari 410 pracowało nadal bezgłośnie, choć strzałka szybkościomierza przekraczała cyfrę sto dwadzieścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkrat͡ʃat͡ɕ, AS: pšekračać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kroczyć, wykraczać, wykroczyć, przekroczyć dk.

 rzecz. przekroczenie n., wykroczenie n., wykrok m., kroczek mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pogwałcać

Wiktionary


przekradać

przekradać się - przechodzić po cichu, starając się być niezauważonym, przedostawać się ukradkiem


SJP.pl


przekrajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekrajać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekrajać ndk.

 rzecz. przekrój mrz.

Wiktionary


przekrajać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) krojąc coś, dzielić na połowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkrajät͡ɕ, AS: pšekrai ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekrój mrz., przekrajanie n.

Wiktionary


przekrapiać

o deszczu: padać z przerwami drobnymi kroplami; kropić


SJP.pl


przekrasek

1. przedstawiciel nadrodziny chrząszczy z podrzędu wielożernych;
2. przekrasek mróweczka, przekrasek krasaneczka - gatunki chrząszcza z rodziny przekraskowatych


SJP.pl


przekraski

nadrodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych


SJP.pl

Przekraski (Cleroidea) – nadrodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i infrarzędu Cucujiformia.

Takson ten w klasyfikacji z pracy Patrice Bouchard i innych z 2011 roku obejmuje 11 rodzin. W 2015 roku James A. Robertson i współpracownicy, na podstawie wielkoskalowej analizy molekularnej całego infrarzędu Cucujiformia, redefiniowali nadrodzinę przekrasków, włączając do niej kistnikowate i Biphyllidae.

Wikipedia


przekraskowate

o cechach przekraskowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl

Przekraskowate (Cleridae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy obejmująca około 4000 gatunków.

Wikipedia


przekraskowaty

o cechach przekraskowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


przekrawacz

maszyna do krajania arkuszy papieru


SJP.pl


przekrawać

1. dzielić coś krojąc; przecinać;
2. przekrawać się - ulegać przekrojeniu; przecinać się


SJP.pl


przekraść

przekraść się - przejść po cichu, nie będąc zauważonym, przedostać się ukradkiem, po kryjomu


SJP.pl


przekreślanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekreślać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkrɛɕˈlãɲɛ, AS: pšekreślãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekreślać ndk., przekreślić dk.

 rzecz. przekreślenie n., kreślarnia ż.

Wiktionary


przekreślać

1. wyrzucać z tekstu coś poprzez postawienie poziomej kreski, wykreślać, skreślać
2. przenośnie:
a) uznawać coś za niebyłe
b) niweczyć


SJP.pl


przekreślenie

to, co zostało przekreślone (wyraz, tekst)


SJP.pl


przekreślić

1. wyrzucić z tekstu coś poprzez postawienie poziomej kreski, wykreślić, skreślić
2. przenośnie:
a) uznać coś za niebyłe
b) zniweczyć


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przekreślać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkrɛɕlʲit͡ɕ, AS: pšekreślʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekreślanie n., kreślarnia ż.

Wiktionary


przekrochmalać

rzadko: zbytnio krochmalić


SJP.pl


przekroczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) złamanie obowiązującego przepisu, naruszenie norm

 (1.2) odczasownikowy od|przekroczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkrɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšekročẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kroczyć, przekroczyć dk., przekraczać ndk.

 rzecz. wykrok mrz., kroczek mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykroczenie, występek

Wiktionary


przekroczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekraczać)

 (1.1) dokonany od|przekraczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez całe wakacje w Pieninach wzdychał, platonicznie, choć z wzajemnością, do wyidealizowanej Adeli, ale próg dorosłości seksualnej przekroczył, jak zwykle wtedy, w burdelu, za pieniądze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkrɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: pšekročyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekroczenie n., wykrok mrz., wykroczenie n., kroczek mzw./mrz.

 czas. przekraczać, kroczyć

Wiktionary


przekroić

1. podzielić coś krojąc; przeciąć;
2. przekroić się - ulec przekrojeniu; przeciąć się


SJP.pl


przekropić

o deszczu: spaść z przerwami drobnymi kroplami; okropić, pokropić


SJP.pl


przekropny

obfitujący w deszcze i burze


SJP.pl


przekrwa

roślina z klasy prątników


SJP.pl


przekrwawiony

taki, który się przekrwawił


SJP.pl


przekrwiać

przekrwiać się - o częściach ciała, organach: nadmiernie wypełniać się krwią na skutek rozszerzenia się naczyń krwionośnych


SJP.pl


przekrwienie

Przekrwienie (łac. z gr. "hyperaemia") - zwiększenie ilości krwi w narządzie wskutek zwiększonego dopływu krwi tętniczej (przekrwienie czynne) albo utrudnionego odpływu krwi żylnej (przekrwienie bierne). Przekrwienie mieszane łączy w sobie obydwa mechanizmy.

Wikipedia


przekrwiony

przymiotnik

 (1.1) nadmiernie ukrwiony i intensywnie zaczerwieniony

Wiktionary


przekrycie

1. powierzchnia, wykończenie dachu;
2. lekkie zadaszenie;
3. konstrukcja podtrzymująca takie zadaszenie, np. przekrycie strukturalne;
4. nakładająca się część dwóch podobnych obiektów; część wspólna


SJP.pl


przekrywać

1. pokrywać coś ponownie, np. dach papą;
2. nakładać coś jedno na drugie;
3. przekrywać się - nakładać się (częściowo) na coś podobnego, nachodzić na siebie


SJP.pl


przekryć

1. pokryć coś ponownie, np. dach papą;
2. nałożyć coś jedno na drugie;
3. przekryć się - nałożyć się (częściowo) na coś podobnego


SJP.pl


przekrzywianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekrzywiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekrzywiać ndk.

 przysł. krzywo

Wiktionary


przekrzywiać

czasownik

 (1.1) powodować, że coś będzie ułożone krzywo, na ukos lub bokiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkʃɨvʲjät͡ɕ, AS: pšekšyvʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekrzywianie n., przekrzywienie n.

 czas. przekrzywić, krzywić

 przysł. krzywo

Wiktionary


przekrzywienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ułożenie nieznacznie krzywo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkʃɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pšekšyvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekrzywiać

 przysł. krzywo

 rzecz. krzywaśnia ż.

Wiktionary


przekrzywiony

przymiotnik

 (1.1) leżący ukośnie w stosunku do pionu lub poziomu

Wiktionary


przekrój

1. podzielić coś krojąc; przeciąć;
2. przekroić się - ulec przekrojeniu; przeciąć się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) widok przedmiotu powstały w wyniku przecięcia

 (1.2) abstrakcyjny rysunek techniczny pokazujący przekrój (1.1) przedmiotu, urządzenia lub budowli według pewnej określonej płaszczyzny lub płaszczyzn

 (1.3) przen. reprezentatywna grupa

forma czasownika.

 (2.1) tryb rozk. 2 os. lp. od czas. przekroić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rysunek przedstawiający przedmiot przecięty
    • przekrój poprzeczny
  • figura płaska powstająca przy przecięciu bryły płaszczyzną
  • przekrój – część wspólna zbiorów
    • przekrój Dedekinda
  • przekrój geologiczny
  • przekrój czynny
  • Przekrój – czasopismo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛkruj, AS: pšekrui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekrajanie n., przekrojenie n., krojenie n.

 czas. przekrajać, przekroić dk., kroić ndk.

 przym. przekrojowy

 przysł. przekrojowo

Wiktionary


przekręcacz

1. osoba przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą;
2. osoba zmieniająca postać, brzmienie lub kolejność jakichś słów


SJP.pl


przekręcalny

dający się kręcić wokół osi lub obracać na drugą stronę


SJP.pl


przekręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekręcać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekręcenie n., przekręt m., przekręcacz m.

 czas. przekręcać ndk., przekręcić dk.

Wiktionary


przekręcany

1. obracać coś
2. przechylać na bok, ustawiać ukośnie
3. przeinaczać
4. przekręcać się:
a) obracać się
b) być przekręcanym, ustawianym krzywo
c) potocznie: umierać


SJP.pl


przekręcać

1. obracać coś
2. przechylać na bok, ustawiać ukośnie
3. przeinaczać
4. przekręcać się:
a) obracać się
b) być przekręcanym, ustawianym krzywo
c) potocznie: umierać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przekręcić)

 (1.1) wykonywać obrót czegoś, przechylać na bok

 (1.2) przedstawiać niewłaściwie, niezgodnie z rzeczywistością

 (1.3) kręcąc czym, psuć to

 (1.4) pot. łączyć się telefonicznie

czasownik zwrotny niedokonany przekręcać się (dk. przekręcić się)

 (2.1) być przekręcanym

 (2.2) kręcąc się, zmieniać swoją pozycję

 (2.3) pot. ulegać śmierci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekręcanie n., przekręt mrz.

 czas. przekręcić

Wiktionary


przekręciara

potocznie: kobieta przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą, oszukująca innych; przekręciarka, szachrajka


SJP.pl


przekręciarz

potocznie: osoba przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą, oszukująca innych; przekrętacz, przekrętas, szachraj, szwindlarz


SJP.pl


przekręcik

1. zdrobnienie od: przekręt;
2. przekręt na niewielką skalę


SJP.pl


przekręcić

1. obrócić coś
2. przechylić na bok, ustawić ukośnie
3. przeinaczyć
4. przekręcić się:
a) obrócić się
b) zostać przekręconym, ustawionym krzywo
c) potocznie: umrzeć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekręcać)

 (1.1) dokonany od|przekręcać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkrɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: pšekrẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekręt m., przekręcenie n., przekręcanie m., przekręcacz m.

 czas. przekręcać ndk.

Wiktionary


przekręt

potocznie: oszustwo lub nadużycie, zwłaszcza finansowe; przekrętka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. oszustwo lub nadużycie, zwłaszcza finansowe, które polega na naruszeniu prawa lub wykorzystaniu luk prawnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przekręt (film)
  • Przekręt (serial telewizyjny 2004)
  • Przekręt (serial telewizyjny 2017)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛkrɛ̃nt, AS: pšekrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekręcenie n., przekręcanie m., przekręcacz m.

 czas. przekręcać ndk., przekręcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwindel

Wiktionary


przekrętacz

potocznie: osoba przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą, oszukująca innych; przekrętas, przekręciarz, szachraj, szwindlarz


SJP.pl


przekrętas

potocznie: osoba przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą, oszukująca innych; przekrętacz, przekręciarz, szachraj, szwindlarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba dokonująca przekrętów, oszust

Wiktionary


przekrętka

potocznie: oszustwo lub nadużycie, zwłaszcza finansowe; przekręt


SJP.pl


przekrętowy

→ przekręt


SJP.pl

Patrz:

przekręt

przekształcalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przekształcalne; cecha tych, którzy są przekształcalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przekształcalny

Wiktionary


przekształcalny

dający się przekształcić, zmodyfikować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dający się przekształcić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekształcenie n., przekształcanie n., kształt m., kszałtowanie n., kształcenie n., przekształcalność ż.

 czas. przekształcić dk., przekształcać ndk., kształcić ndk., kształtować ndk.

Wiktionary


przekształcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekształcać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekształcić, przekształcać ndk.

 rzecz. przekształcenie n.

 przym. przekształcalny

Wiktionary


przekształcać

czasownik niedokonany

 (1.1) zmieniać coś w coś innego, nadawać czemuś inną formę

czasownik zwrotny niedokonany przekształcać się

 (2.1) zmieniać się, zmieniać swoją formę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzewa są w stanie przekształcać energię negatywną w pozytywną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkʃtawt͡sat͡ɕ, AS: pšekštau̯cać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształt m., przekształcenie n., przekształcanie n.

 czas. przekształcić dk.

 przym. przekształcalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) modyfikować

Wiktionary


przekształcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekształcić.

 (1.2) mat. funkcja, zwykle z interpretacją geometryczną, przekształcająca zbiór na niego samego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkʃtawˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: pšekštau̯cẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przekształcić dk., przekształcać ndk.

 rzecz. przekształcanie n., kształcenie n.

 przym. przekształcalny

Wiktionary


przekształcić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekształcać)

 (1.1) dokonany od|przekształcać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda gra niekooperacyjna w postaci strategicznej może być również przekształcona do postaci ekstensywnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekształcanie n., przekształcenie n.

 czas. przekształcać ndk.

 przym. przekształcalny

Wiktionary


przekształtnik

urządzenie przekształcające prąd stały na zmienny lub odwrotnie albo zmieniające jedną częstotliwość prądu na inną


SJP.pl

Przekształtnik (ang. "converter") – w technice i inżynierii urządzenie lub system zmieniający lub dopasowujący parametry procesu technologicznego do określonych wymagań.

Przekształtniki można, w zależności od obszaru techniki i inżynierii, podzielić na:

Przekształtniki elektryczne wykorzystywane w elektrotechnice i elektronice to, między innymi:

Wikipedia


przekukiwać

o kukułce: spędzać pewien czas na kukaniu


SJP.pl


przekulać

potocznie: przetoczyć, przeturlać


SJP.pl


przekupa

przekupka;
1. wychodzące z użycia: kobieta trudniąca się drobnym handlem;
2. przenośnie: kobieta kłótliwa, wrzaskliwa, pyskata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: przekupka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec mos./mrz., przekupność ż., przekupienie n., przekupka ż.

 czas. przekupić

 przym. przekupny

Wiktionary


przekupienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uzyskanie jakiejś korzyści od innej osoby w zamian za łapówkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekupność ż., przekupstwo n., przekup m., przekupień m., przekupnik m., przekupa ż., przekupka ż., przekupywanie n.

 czas. przekupywać ndk., przekupić dk.

 przym. przekupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skorumpowanie

Wiktionary


przekupień

człowiek trudniący się drobnym handlem, zwykle obnośnym; kramarz; straganiarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek trudniący się drobnym handlem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec mos./mrz., przekupność ż., przekupienie n., przekupka ż.

 czas. przekupić, przekupywać

 przym. przekupny

Wiktionary


przekupić

skłonić kogoś ku czemuś w zamian za korzyść materialną


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekupywać)

 (1.1) dokonany od|przekupywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hitler prosił, groził, zaklinał, usiłował przekupić oponentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkupʲit͡ɕ, AS: pšekupʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec mos./mrz., przekupność ż., przekupstwo n., przekup m., przekupień m., przekupnik m., przekupa ż., przekupka ż., przekupywanie n., przekupienie n.

 czas. przekupywać ndk.

 przym. przekupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skorumpować

Wiktionary


przekupka

przekupa;
1. wychodzące z użycia: kobieta trudniąca się drobnym handlem;
2. przenośnie: kobieta kłótliwa, wrzaskliwa, pyskata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta zajmująca się drobnym handlem

 (1.2) pot. przen. głośna i kłótliwa kobieta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przekupka głośno wykłócała się z klientem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkupka, AS: pšekupka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekup m., przekupstwo n., przekupność ż., przekupywanie n., przekupienie n.

:: fm. przekupień m., przekupnik m.

:: zgrub. przekupa ż.

 czas. przekupywać ndk., przekupić dk.

 przym. przekupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handlarka, straganiarka

 (1.2) kumoszka, szczekaczka

Wiktionary


przekupniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przekupny


SJP.pl


przekupnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się drobnym handlem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekupność ż., przekupienie n., przekupka ż.

 czas. przekupić

 przym. przekupny

Wiktionary


przekupność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przekupne; cecha tych, którzy są przekupni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekupstwo n., przekup m., przekupień m., przekupnik m., przekupa ż., przekupka ż., przekupywanie n., przekupienie n., kupiec mos.

 czas. przekupywać ndk., przekupić dk.

 przym. przekupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzedajność

Wiktionary


przekupny

przymiotnik

 (1.1) dający się przekupić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Traktują Boga jak przekupnego urzędnika, a modlitwę jak koniak dla lekarza, żeby uważnie przeciął czyrak na tyłku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkupnɨ, AS: pšekupny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec mos./mrz., przekupność ż., przekupstwo n., przekup m., przekupień m., przekupnik m., przekupa ż., przekupka ż., przekupywanie n., przekupienie n.

 czas. przekupywać ndk., przekupić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzedajny

Wiktionary


przekupować

skłaniać kogoś ku czemuś w zamian za korzyść materialną, przekupywać


SJP.pl


przekupstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uzyskiwanie korzyści poprzez przekazywanie komuś innej korzyści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekupienie n., przekupność ż., przekupywanie n., kupiec mos., przekupka ż.

 czas. przekupić dk., przekupywać ndk.

 przym. przekupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekupywanie, korupcja, łapownictwo, łapówkarstwo

Wiktionary


przekupywać

skłaniać kogoś ku czemuś w zamian za korzyść materialną, przekupować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przekupić)

 (1.1) zjednywać sobie kogo, dając mu coś wartościowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przemytnicy próbowali uniknąć cła przekupując celników.

 (1.1) Nie próbuj przekupywać sędziego, nigdy nie przyjmuje łapówek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekupienie n., przekupień mos., przekupka ż., przekupność ż., przekupstwo n., przekupywanie n., kupiec mos.

 czas. przekupić dk.

 przym. przekupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawać/wręczać łapówkę

Wiktionary


przekurzyć

kurząc lub kadząc, oczyścić, odświeżyć coś


SJP.pl


przekuwać

1. przebijać coś na wylot;
2. nadawać kawałkowi metalu lub przedmiotowi z metalu odpowiedni kształt;
3. podkuwać na nowo


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przekuć)

 (1.1) kując, przekształcać przedmiot zrobiony z metalu na inny

 (1.2) zmieniać podkowy u kopyt zwierzęcia

 (1.3) kując, przebijać coś na wylot

 (1.4) tworzyć coś (np. otwór), przebijając na wylot

 (1.5) przen. używać w celu osiągnięcia jakiejś korzyści

czasownik zwrotny niedokonany przekuwać się (dk. przekuć się)

 (2.1) kując, przebijać się przez coś na wylot

 (2.2) przebiwszy coś na wylot, przedostawać się na jego drugą stronę

 (2.3) przen. być używanym w celu osiągnięcia jakiejś korzyści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naturalnie za przesuwającym się frontem Niemcy przekuwali linie szerokotorowe na prześwit normalny, aby móc zaopatrywać wojska własnym taborem [...]

 (1.2) Konie powinno się przekuwać często, gdyż to poprawia róg, a w czasie ruchawki powinno się mieć parę dopasowanych podków w torbie specjalnej w siodle.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odkuć

Wiktionary


przekuć

przetworzyć kując


SJP.pl


przekwit

wychodzenie z użycia wskutek utraty atrakcyjności


SJP.pl


przekwitanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekwitać.

 (1.2) fizj. okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają

Wiktionary

Me

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przekwitać ndk.

 rzecz. kwietnik mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klimakterium, menopauza

Wiktionary


przekwitać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przekwitnąć)

 (1.1) tracić kwiaty

 (1.2) fizj. tracić żeńskie zdolności rozrodcze; przechodzić klimakterium

 (1.3) przen. ulegać przemijaniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekwitanie n., kwiaciarz mos., kwiat mrz., kwietnik mzw./mrz.

 przym. kwiatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przemijać

Wiktionary


przekwitnąć

czasownik dokonany (ndk. przekwitać)

 (1.1) dokonany od|przekwitać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Indiana Dunes NL walczy się z nią ścinając i paląc pędy, zanim zdążą przekwitnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkfʲitnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšekfʹitnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwietnik m., kwitnięcie n., rozkwit mrz., kwiat m.

 czas. kwitnąć

 przym. kwietniowy

 przysł. kwiecisto

Wiktionary


przekór

dawniej: brak karności, nieuznawanie czyjejś władzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. przekora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łudzić się nie ma co; cała arystokracya przekorem stoi do Piemontu. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekora ż., przekorność ż.

 przym. przekorny

 przysł. przekornie

Wiktionary


przekąs

ironia; szyderstwo; drwina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. drwiąca uwaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekąska ż., przekąseczka ż.

 czas. przekąsać ndk., przekąsić dk., przekąsywać ndk., przekąszać ndk.

 przym. przekąskowy, przekąsny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drwina, ironia, szyderstwo, zjadliwość

Wiktionary


przekąseczka

zdrobnienie od: przekąska


SJP.pl


przekąsić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekąszać)

 (1.1) zjeść nieco dla zaspokojenia głodu; pożywić się na szybko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekąszenie n., przekąs mrz., przekąska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podjeść, przegryźć

Wiktionary


przekąska

zakąska, zagryzka;
1. jedzenie spożywane między regularnymi posiłkami; antypast, przystawka;
2. wędliny, ryby, marynaty itp. podawane do alkoholu; zagrycha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;

 (1.2) wędliny, marynaty, sery itp. podawane przed głównym daniem lub do wódki

Wiktionary

Zobacz też: zakąska.

Przekąska – rodzaj posiłku⁣, który został zaprojektowany, w celu zaspokojenia tzw. małego głodu pomiędzy głównymi posiłkami (śniadaniem, obiadem, kolacją). Można wyróżnić przekąski: słodkie, słone oraz tłuste.

Wraz z rozwojem supermarketów i sklepów spożywczych przekąski stały się bardzo ważnym elementem biznesu gastronomicznego. Do przekąsek zaliczyć można chipsy, popcorn, słone paluszki, batony itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myślałem, że zjem obiad podczas konferencji, ale podano tylko przekąski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkɔ̃w̃ska, AS: pšekõũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przekąskowy

 czas. przekąszać ndk., przekąsić dk.

 rzecz. przekąs m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przegryzka, małe co nieco

 (1.2) zakąska, zagryzka, zagrycha

Wiktionary


przekąskowy

→ przekąska


SJP.pl

Patrz:

przekąska

przekątna

1. odcinek łączący dwa wierzchołki wieloboku nieleżące na tym samym boku;
2. ukośna linia na płaszczyźnie zbliżonej kształtem do wieloboku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu

Wiktionary

Przekątna, dawniej przekątnia – pojęcie geometryczne o dwóch znaczeniach:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Równoległobok to czworokąt, w którym przekątne przecinają się nawzajem na połowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkɔ̃ntna, AS: pšekõntna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) diagonalna

Wiktionary


przekątniowy

→ przekątnia


SJP.pl

Patrz:

przekątnia

przekątny

rzadko: diagonalny, ukośny


SJP.pl


przekł.

skrót od: przekład


SJP.pl

skrót

 (1.1) = przekład

Wiktionary

Powiązane:

 skr. przeł.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłum.

Wiktionary


przekład

1. tłumaczenie jednego języka na drugi
2. dzieło, tekst przetłumaczony z jednego języka na drugi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) proces tłumaczenia tekstu z jednego języka na inny

 (1.2) liter. dzieło, tekst przetłumaczony z innego języka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przekład tego utworu zajął mu prawie rok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekładalność ż., przekładnia ż., przekładanka ż., przekładka ż., przekładaniec m., przekładacz m., przekładanie n., przełożenie n.

 czas. przekładać ndk., przełożyć dk.

 przym. przekładalny, przekładowy, przekładniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłumaczenie

 (1.2) tłumaczenie, nie oryginał, interpretacja

Wiktionary


przekładalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przekładalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekład m., przekładnia ż., przekładaniec m., przekładanka ż., przekładka ż., przekładacz m., przekładanie n., przełożenie n.

 czas. przekładać ndk., przełożyć dk.

 przym. przekładalny, przekładowy, przekładniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przetłumaczalność

Wiktionary


przekładalny

1. dający się przetłumaczyć na inny język; przetłumaczalny;
2. dający się przedstawić za pomocą środków właściwych innej dziedzinie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który da się przełożyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełożenie n., przekładnia ż., przekładanie n., przekład mrz., przekładalność ż.

 czas. przekładać, przełożyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przetłumaczalny

Wiktionary


przekładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekładać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkwaˈdãɲɛ, AS: pšeku̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekład m., przekładnia ż., przekładaniec m., przekładanka ż., przekładka ż., przekładacz m., przekładalność ż., przełożenie n., przekładnik mrz.

 czas. przekładać ndk., przełożyć dk.

 przym. przekładniowy, przekładowy, przekładalny

Wiktionary


przekładaniec

1. placek przekładany masą o różnych smakach, konfiturami, makiem itp.
2. przenośnie o czymś wielowarstwowym, złożonym z różnych, następujących po sobie części


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto przekładane masą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przekładaniec – polski film z 1968 roku w reżyserii Andrzeja Wajdy
  • Przekładaniec – amerykański film z 2004 roku w reżyserii Matthew Vaughna
  • Przekładaniec – zbiór widowisk TV, scenariuszy filmowych i słuchowisk radiowych Stanisława Lema z 2000 roku
  • Przekładaniec – czasopismo naukowe
  • Przekładaniec – skała na Zamku w Olsztynie Towarnych na Wyżynie Częstochowskiej
  • Przekładaniec – skała w Górach Towarnych na Wyżynie Częstochowskiej
  • przekładaniec (pakowaniec) – placek, w którym cienkie warstwy ciasta drożdżowego przełożone są kolejnymi warstwami bakalii i konfitur; zob. też pleśniak (przekładaniec z kruchego ciasta)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przekład mrz., przekładalność ż., przekładanie n., przekładnia ż., przełożenie n.

 czas. przekładać, przełożyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pakowaniec

Wiktionary


przekładanka

1. w jeździe na łyżwach, rolkach: figura polegająca na krzyżowaniu jednej nogi przed drugą;
2. krok skrzyżny wykonywany przy poruszaniu się bokiem w danym kierunku, stosowany jako ćwiczenie, a także np. przez miotaczy lub oszczepników przed wyrzutem


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przekładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przełożyć)

 (1.1) kłaść w inne miejsce, przemieszczać coś z jednego miejsca na drugie

 (1.2) umieszczać coś po drugiej stronie czegoś, przesuwając, przenosząc górą, ponad czymś

 (1.3) wkładać coś pomiędzy warstwy czegoś innego

 (1.4) karc. przesuwać potasowane karty w talii przed rozpoczęciem gry

 (1.5) rozbierać i składać coś na nowo

 (1.6) zmieniać termin na późniejszy

 (1.7) jęz. tłumaczyć na inny język

 (1.8) przedstawiać, wyrażać jakieś treści, obrazy, zjawiska za pomocą środków właściwych danej dziedzinie, wyrażać coś w innej formie

 (1.9) przest. dawać pierwszeństwo komuś, czemuś

czasownik zwrotny niedokonany przekładać się (dk. przełożyć się)

 (2.1) powodować jakieś skutki w innej dziedzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roman pochylił się nad stołem i zaczął skwapliwie przekładać szklanki z jednej tacki na drugą.

 (1.2) Kilkunastu Onych wchodziło na most. Jeden już stał, inny dopiero przekładał nogi przez liny.

 (1.3) Zenaida Mojsiejewna niezwykle sprawnie pakowała szkło przekładając je sianem.

 (1.4) […] po wymianie wstępnych uprzejmości milczeliśmy, patrząc jak przekłada karty.

 (1.6) Mój brat musiał dwukrotnie przekładać termin egzaminu na prawo jazdy.

 (1.7) Wszystkie oficjalne dokumenty są przekładane na języki narodowe.

 (1.8) Ważne jest to, żeby nasze racje wyrażać w nowoczesnym języku, żeby przekładać nasze doświadczenia na język naszych partnerów na Zachodzie i na świecie.

 (1.9) Na domiar taryfy zachęcają pasażerów, aby przekładali samochód nad pociąg.

 (2.1) Czy jednak oglądanie przemocy na ekranie przekłada się na zachowanie dzieci?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkwadat͡ɕ, AS: pšeku̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekład m., przekładnia ż., przekładaniec m., przekładanka ż., przekładka ż., przekładacz m., przekładalność ż., przekładanie n., przełożenie n., przekładnik mrz.

 czas. kłaść, przełożyć dk.

 przym. przekładniowy, przekładowy, przekładalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) przestawiać

 (1.6) przesuwać

 (1.7) tłumaczyć

 (1.9) przedkładać

 (2.1) skutkować

Wiktionary


przekładkarz

robotnik w kopalni, wyspecjalizowany w przekładaniu przenośników, torów itp.


SJP.pl


przekładkowy

→ przekładka


SJP.pl

Patrz:

przekładka

przekładnia

1. urządzenie przenoszące ruch obrotowy z jednego wału na drugi
2. rodzaj odstępstwa od zwykłego szyku w zdaniu, polegający na rozdzieleniu wyrazów tworzących związki składniowe z innymi wyrazami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. mechanizm lub maszyna służący do przenoszenia ruchu;

 (1.2) jęz. inwersja przez rozdzielenie związków składniowych innymi słowami

Wiktionary

Przekładnia – mechanizm lub układ maszyn służący do przeniesienia ruchu z elementu czynnego (napędowego) na bierny (napędzany) z jednoczesną zmianą parametrów ruchu, czyli prędkości i siły lub momentu siły.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkwadʲɲa, AS: pšeku̯adʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekład m., przekładaniec m., przekładanka ż., przekładka ż., przekładacz m., przekładalność ż., przekładanie n., przełożenie n., przekładnik mrz.

 czas. przekładać ndk., przełożyć dk.

 przym. przekładniowy, przekładowy, przekładalny

Wiktionary


przekładnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. transformator służący do zamiany poziomu napięcia (przekładnik napięciowy) lub prądu (przekładnik prądowy) elektrycznego do mniejszego poziomu, używany do celów automatyki, pomiarów, rozliczeń itp.

Wiktionary

Przekładnik – transformator przeznaczony do wytwarzania sygnału informacyjnego i przesyłania go do obwodu zewnętrznego, zawierającego urządzenia pomiarowe, zabezpieczeniowe lub sygnalizacyjne.

Termin "przekładnik" obejmuje także urządzenia działające na innej zasadzie, niż transformator, lecz mające to samo zastosowanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeżeli przekładnik prądowy jest nieużywany, to jego obwód wtórny powinien być zwarty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkwadʲɲik, AS: pšeku̯adʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekładnia ż., przekładanie n., przełożenie n.

 czas. przekładać ndk., przełożyć dk.

 przym. przekładnikowy, przekładniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzadko transformator

Wiktionary


przekładowy

przymiotnik od: przekład (np. prace przekładowe, literatura przekładowa)


SJP.pl


przekładoznawca

osoba badająca podstawy teoretyczne i metodologiczne komunikacji międzyjęzykowej, realizowanej przy pomocy tłumacza


SJP.pl


przekładoznawczy

związany z dyscypliną naukową badającą podstawy teoretyczne i metodologiczne komunikacji międzyjęzykowej, realizowanej przy pomocy tłumacza; translatoryczny


SJP.pl


przekładoznawczyni

kobieta badająca podstawy teoretyczne i metodologiczne komunikacji międzyjęzykowej, realizowanej przy pomocy tłumacza


SJP.pl


przekładoznawstwo

dyscyplina naukowa badająca podstawy teoretyczne i metodologiczne komunikacji międzyjęzykowej, realizowanej przy pomocy tłumacza; translatoryka


SJP.pl


przekładówka

środowiskowo: ćwiczenia przekładowe na studiach filologii obcej


SJP.pl


przekłamanie

1. nie oddać prawdy, zakłamać, przeinaczyć
2. o komputerze: zmienić w sposób niezamierzony wartość przetworzonych danych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od| przekłamać.

 (1.2) kłamstwo, nieprawda, celowe podawanie nieprawdy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkwãˈmãɲɛ, AS: pšeku̯ãmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekłamywanie n.

Wiktionary


przekłamany

1. nie oddać prawdy, zakłamać, przeinaczyć
2. o komputerze: zmienić w sposób niezamierzony wartość przetworzonych danych


SJP.pl


przekłamać

1. nie oddać prawdy, zakłamać, przeinaczyć
2. o komputerze: zmienić w sposób niezamierzony wartość przetworzonych danych


SJP.pl


przekłamywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przekłamywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekłamanie n.

 czas. przekłamywać ndk., przekłamać dk.

Wiktionary


przekłamywać

1. nie oddawać prawdy, zakłamywać, przeinaczać
2. o komputerze: zmieniać w sposób niezamierzony wartość przetworzonych danych


SJP.pl


przekłucie

przedziurawić czymś ostrym, kłując, przeszyć na wylot


SJP.pl


przekłusowywać

1. o koniu: przebiegać kłusem;
2. przejeżdżać konno kłusem;
3. potocznie o ludziach: przebiegać bardzo szybko; przecwałowywać


SJP.pl


przekłuwacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archeol. paleolityczne narzędzie posiadające wyodrębniony wąski, lecz zaokrąglony wierzchołek powstały na skutek retuszu (obróbki) zwykle dwóch krawędzi bocznych, służący do przekłuwania;

Wiktionary

Przekłuwacz – narzędzie posiadające wyodrębniony wąski lecz zawsze zaokrąglony wierzchołek uformowany przez zastosowanie przeważnie stromego retuszu dwu krawędzi bocznych. Wierzchołek uformowany retuszem to żądło lub kolec, retuszem zwrotnym – wiertnik. Dzieli się je na zinkeny (grube wierzchołki) i dopelzinkeny (podwójne)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przekłuwacze są jedną z najbardziej charakterystycznych grup narzędzi w kulturze magdaleńskiej i epimagdaleńskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkwuvat͡ʃ, AS: pšeku̯uvač

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przekłuwać ndk., przekłuć dk.

 rzecz. przekłuwanie, przekłucie

 czas. przekłuwać, przekłuć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pazur

Wiktionary


przekłuwać

przedziurawiać czymś ostrym, kłując, przeszywać na wylot


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przekłuć)

 (1.1) przebić poprzez ukłucie czymś ostrym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dawnym Rzymie mściwe kobiety lepiły z wosku lub gliny figurkę rywalki albo niewiernego kochanka i przekłuwały ją szpilkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłucie n., przekłucie n., przekłuwanie n., przekłuwacz mrz.

 czas. kłuć ndk., przekłuć ndk.

Wiktionary


przekłuć

przedziurawić czymś ostrym, kłując, przeszyć na wylot


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekłuwać)

 (1.1) przebić poprzez ukłucie czymś ostrym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To był drugi taki wypadek w życiu doktor Ewy. Poprzednio przekłuła igłą gumową rękawiczkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłucie n., przekłucie n., przekłuwanie n., przekłuwacz mrz.

 czas. kłuć ndk., przekłuwać ndk.

Wiktionary


przelanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przelać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈlãɲɛ, AS: pšelãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. olać, przelać dk., przelewać ndk.

 rzecz. przelew m., przelewki nmos., przelewanie n.

 przym. przelewowy

Wiktionary


przelatek

młody dzik - starszy od warchlaka; dzik roczniak


SJP.pl


przelatywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przelatywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelecenie n., przelot m., przelotowość ż., przelotność ż., przelotowiec m., przelotnia ż., przelotka ż.

 czas. przelatywać ndk., przelecieć dk.

 przym. przelotowy, przelotny

 przysł. przelotnie

Wiktionary


przelatywać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przelecieć)

 (1.1) lecąc, przebywać jakąś drogę

 (1.2) być przeniesionym w powietrzu

 (1.3) lecąc, przedostawać się gdzieś

 (1.4) przemieścić się prędko; minąć szybko kogoś lub coś

 (1.5) meteorol. padać niedługo

 (1.6) pojawiać się na chwilę i znikać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przelecieć)

 (2.1) lecąc, przebywać czymś jakąś drogę

 (2.2) przedostawać się przez coś

 (2.3) pot. niedbale zapoznawać się z czymś na szybko

 (2.4) posp. odbywać stosunek płciowy

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przelatać)

 (3.1) latać wielokrotnie, nawet za często

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Prom zadrżał łagodnie, gdy przelatywał przez wrota hangaru, wreszcie wolny. Wirował wśród nakrapianego gwiazdami bezmiaru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelatywanie n., przelot mrz.

 czas. latać, latywać

 przym. oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) płynąć, unosić się

 (1.4) przebiegać, przemykać

 (2.4) bzykać, dmuchać, pukać

Wiktionary


przelać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przelewać)

 (1.1) zob. przelewać.

czasownik zwrotny dokonany przelać się (ndk. przelewać się)

 (2.1) zob. przelewać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te pieniądze możesz przelać na swoje konto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛlat͡ɕ, AS: pšelać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelew m., przelewca m., przelewki nmos., przelewanie n., przelanie n.

 czas. olać, przelewać ndk.

 przym. przelewowy, przelewny

 przysł. przelewnie

Wiktionary


przelecieć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) o czasie lub przestrzeni: minąć, przebyć

czasownik przechodni dokonany

 (2.1) przeczytać szybko i pobieżnie

 (2.2) wulg. odbyć stosunek seksualny z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szkarłatne wiązki cząstek przeleciały ze świstem tuż nad głową szeregowego Emona Krefa i trafiły w działko za jego plecyecami.

 (2.1) [...] niech przeleci tekst, żeby wiedział, o czym jest, a potem czyta szczegóły.

 (2.2) [...] jesteśmy sami, jest pięknie, romantycznie, a ty zamiast rzucić się na mnie i przelecieć tu na piachu, gapisz się na horyzont.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelatywanie n., przelot mrz.

 czas. latać, lecieć, dolecieć

 przym. oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) minąć, przebyć, przemknąć

 (2.2) pot. zaliczyć

Wiktionary


przelegiwać

1. spędzać pewien czas na leżeniu;
2. o nasionach (lub jajach owadzich): leżeć w ziemi przez rok lub dłużej bez kiełkowania (bez wykluwania się owadów)


SJP.pl


przelew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami;

 (1.2) wystąpienie z brzegów, przelanie

 (1.3) otwór w urządzeniach sanitarnych zapobiegający wylaniu się wody

 (1.4) bank. przeniesienie danej sumy środków pieniężnych z jednego rachunku (konta) na inny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przelew (prawo)
  • polecenie przelewu – bankowa forma rozliczeń
  • przelew (hydrotechnika)
  • przelew transgraniczny (prawo handlowe)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z powodu przelewu rzeki wystąpiła powódź.

 (1.3) Obecnie produkuje się wanny z przelewem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛlɛf, AS: pšelef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelewka ż., przelewki nmos., przelewca m., przelewność ż., przelewanie n., przelanie n.

 czas. lać, olać, przelewać ndk., przelać dk.

 przym. przelewowy, przelewny

 przysł. przelewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cesja

Wiktionary


przelewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przelewać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛlɛˈvãɲɛ, AS: pšelevãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. olać, przelewać ndk., przelać dk.

 rzecz. przelew m., przelewki nmos., przelanie n.

 przym. przelewowy

Wiktionary


przelewarować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przelewarowywać)

 (1.1) finans. wykorzystać lewar nadmierny wobec własnej możliwości finansowania danego kontraktu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wówczas wielu inwestorów zaczęło zamykać przelewarowane pozycje, co tylko wzmogło presję sprzedaży.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przelewarowywać ndk.

Wiktionary


przelewać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przelać)

 (1.1) umieszczać płyn w innym naczyniu

 (1.2) bank. dokonywać przelewu, umieszczać pieniądze na koncie

czasownik zwrotny niedokonany przelewać się (dk. przelać się)

 (2.1) tylko w 3. osobie lp.: pot. przen. o dobrej sytuacji materialnej, finansowej

 (2.2) o cieczy: wylewać się, występować z brzegów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeleję herbatę ze szklanki do kubka.

 (2.1) Jankowi się nie przelewa; oszczędza prawie na wszystkim i za każdym razem kontroluje swoje wydatki.

 (2.1) – Pan rozumie, studiuję i nie przelewa się mi na co dzień. Szukam dobrze płatnego zajęcia.

 (2.2) Zakręć szybko kurek, bo woda już przelewa się z wanny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈlɛvat͡ɕ, AS: pšelevać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelew m., przelewca m., przelewki nmos., przelewanie n., przelanie n.

 czas. olać, przelać dk.

 przym. przelewowy, przelewny

 przysł. przelewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nalewać

 (1.2) wpłacić, przesłać

 (2.1) powodzić się

 (2.2) rozlewać się

Wiktionary


przelewice

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przelewice – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Przelewice
  • Przelewice – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Człopa
  • Przelewice – gmina w powiecie pyrzyckim
  • Przelewice – gromada
  • Przelewice – nieczynna stacja kolejowa w Przelewicach, w powiecie wałeckim, w województwie zachodniopomorskim
  • Przelewice Pyrzyckie

Wikipedia


przelewicki

przymiotnik od: Przelewice


SJP.pl


przelewka

1. potocznie: przelewanie (się) cieczy;
2. część konstrukcji, przez którą przelewa się ciecz


SJP.pl


przelewki

dawniej: rzecz błaha, łatwa do wykonania lub opanowania


SJP.pl


przeleźć

czasownik

 (1.1) pot. przejść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopiec przelazł przez siatkę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. doleźć, leźć

Wiktionary


przeleżeć

1. o ludziach lub zwierzętach: spędzić jakiś czas na leżeniu;
2. przebyć, przeczekać coś, leżąc;
3. o przedmiotach: przetrwać do jakiegoś momentu w ukryciu, zapomnieniu


SJP.pl


przelichmanić

czasownik

 (1.1) daw. stracić lekkomyślnie majątek, przehulać, przepuścić, roztrwonić

 (1.2) daw. oszukać w sprzedaży, dając kupującemu gorszy towar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na targu nieznajomym towaru odbywa; ceni na poły darmo, a wziąwszy iściznę, mknie precz, przelichmaniwszy swą powołowczyznę.

Wiktionary


przeliczalność

w teorii mnogości: równoliczność ze zbiorem liczb naturalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przeliczalne; cecha tych, którzy są przeliczalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przeliczalny

 czas. przeliczać

Wiktionary


przeliczalny

dający się przeliczyć


SJP.pl


przeliczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeliczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛlʲiˈt͡ʃãɲɛ, AS: pšelʹičãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeliczać ndk., przeliczyć dk.

 rzecz. przeliczenie, przelicznik

Wiktionary


przeliczać

liczyć coś lub kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeliczyć)

 (1.1) uważnie coś policzyć

 (1.2) obliczyć coś zmieniając jednostki miary

czasownik zwrotny niedokonany przeliczać się (dk. przeliczyć się)

 (2.1) mylić się w swoich planach lub założeniach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koniec pracy! - ziewnął zakrywając sobie twarz i wyciągając pieniądze. - Reszta i specjalna premia… - Mrugnął do niej przeliczając banknoty.

 (1.2) W poniższych obliczeniach występuje również sytuacja, gdy stopa dochodu w okresie inwestowania przeliczana jest na okres roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈlʲit͡ʃat͡ɕ, AS: pšelʹičać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeliczanie n., przeliczenie n., przelicznik m., przeliczalność ż.

 czas. przeliczyć, liczyć

 przym. przeliczalny, przeliczeniowy, przelicznikowy, liczny

Wiktionary


przeliczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeliczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛlʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšelʹičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeliczyć dk., przeliczać ndk.

 rzecz. przeliczanie, przelicznik

 przym. liczny

Wiktionary


przelicznik

wskaźnik liczbowy umożliwiający wyrażenie jednostek w różnych systemach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. wskaźnik liczbowy określający relację między dwiema jednostkami miary, pozwalający przeliczyć wartość wyrażoną w jednej jednostce na wartość wyrażoną w drugiej

 (1.2) techn. urządzenie wykonujące określony rodzaj obliczeń, zwłaszcza związanych z przetwarzaniem danych pomiarowych lub sterowaniem urządzeniami technicznymi

Wiktionary

Przelicznik – maszyna licząca pozwalająca uzyskać i przetworzyć dane do wykorzystania w automatyce lub sterowaniu.

Np. przelicznik artyleryjski, na podstawie danych o ruchu celu i danych balistycznych amunicji, wyznacza położenie lufy, rozwiązując zadanie spotkania pocisku z celem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przelicznikowy

 rzecz. przeliczanie n., przeliczenie n.

 czas. przeliczać

Wiktionary


przelicznikowy

artylerzysta funkcyjny obsługi działa przeciwlotniczego małego kalibru, nadzorujący przelicznik (urządzenie do kierowania ogniem)


SJP.pl


przeliczyć

policzyć coś lub kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeliczać)

 (1.1) uważnie coś policzyć

 (1.2) obliczyć coś, zmieniając jednostki miary

czasownik zwrotny dokonany przeliczyć się (ndk. przeliczać się)

 (2.1) pomylić się w swoich planach lub założeniach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozostałą zawartość kontenerów komisyjnie rozładowaliśmy i przeliczyliśmy; odpowiednie władze powiadomione, dokumentacja zrobiona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈlʲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: pšelʹičyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. liczyć, przeliczać

 rzecz. przeliczenie n., przeliczanie n.

 przym. liczny

Wiktionary


przelina

dawniej:
1. grunt spod topniejącego lodu; golizna;
2. miejsce przetarte


SJP.pl


przeliterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeliterować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeliterować dk.

 rzecz. literiada ż.

Wiktionary


przeliterować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeliterowywać)

 (1.1) wymówić lub napisać kolejno nazwy liter wchodzących w skład danego wyrazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zarób, rozumiesz sens tego słowa? Czekaj, przeliteruję: z-a-r-ó-b.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. literować ndk., przeliterowywać ndk.

 rzecz. literka ż., literiada ż., litera ż., literowanie n., przeliterowanie n.

 przym. literowy

Wiktionary


przelizać

1. przelizać się - potocznie: pocałować się namiętnie, w sposób wyrażający wzajemne zainteresowanie seksualne;
2. liżąc, przesunąć językiem po powierzchni czegoś; polizać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. lizać)

 (1.1) stpol. liżąc przebić skórę (według ówczesnych wyobrażeń o skorpionie)

czasownik zwrotny dokonany przelizać się (ndk. lizać się)

 (2.1) pot. całować się z kimś (z języczkiem)

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Nie mogę uwierzyć, że Michał przelizał się z Patą! Przecież oni ledwo się znają…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizula ż., lizusostwo n., lizak m., lizaczek m., lizawka ż., lizus m., lizanie n., liźnięcie n.

 czas. polizać dk., zlizywać dk., liznąć dk., oblizać dk., wylizać dk., oblizywać ndk., wylizywać ndk., ulizywać ndk., przylizywać ndk., zlizać ndk., podlizywać się ndk.

Wiktionary


przelobować

przerzucić nad przeciwnikiem piłkę lub lotkę wysokim łukiem


SJP.pl


przelocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od przelot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelot m.

Wiktionary


przelogować

zmienić użytkownika w programie lub systemie komputerowym


SJP.pl


przelogowywać

zmieniać użytkownika w programie lub systemie komputerowym


SJP.pl


przelot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przemieszczenie się drogą powietrzną

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Anthyllis|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny bobowatych (nazwa systematyczna|Fabaceae|Lindl.|ref=tak.);

 (1.3) bot. roślina z rodzaju przelot (1.2)

Wiktionary

Przelot ("Anthyllis" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje 22 gatunki. Zasięg rodzaju obejmuje Europę, Azję południowo-zachodnią i północną Afrykę. Największe zróżnicowanie gatunków występuje w rejonie Morza Śródziemnego. W Polsce rosną dwa gatunki – przelot alpejski ("A. alpestris") i przelot pospolity ("A. vulneraria"), przy czym pierwszy jest też uznawany za podgatunek drugiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odnalezienie nowego domu wydawało się niemal niemożliwe, bo imperialni zagrozili publicznie, że każdy cywilizowany świat, który zapewni schronienie czy możliwość bezpiecznego przelotu jednostkom Sojuszu, padnie ofiarą wyniszczających sankcji i okupacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot m., przelatywanie n., przelotka ż., przelatywanie n., przelecenie n., wlot m., wylot m., odlot m., wzlot m., zlot m., przylot m., lotnik m., lotnisko n., przelocik mrz.

 czas. przelatywać ndk., przelecieć dk., lecieć ndk.

 przym. lotny, przelotowy, przelotny, oblatany

 przysł. przelotnie

Wiktionary


przelotka

kółko wędkarskie do przewlekania żyłki wzdłuż wędziska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wędk. oczko do przewlekania żyłki wzdłuż wędziska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈlɔtka, AS: pšelotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelatywanie n., przelot mrz.

 przym. przelotowy, przelotkowy

Wiktionary


przelotkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przelotką, dotyczący przelotki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelotka ż.

Wiktionary


przelotnia

zbiornik przepuszczający parę z cylindra o wyższym ciśnieniu do cylindra o niższym ciśnieniu


SJP.pl

Przelotnia – element fortyfikacji. Krótkie, kryte przejście, stosowane przy wejściach do schronów, podwalniach itp., celem obrony przed ostrzałem lub odłamkami pocisków.

Wikipedia


przelotnica

ugorówka przelotnica - gatunek motyla z rodziny przelotnicowatych


SJP.pl


przelotnicowate

o cechach przelotnicowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


przelotnicowaty

o cechach przelotnicowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


przelotnie

przysłówek

 (1.1) w sposób przelotny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Igora Szewczenkę widziałem przelotnie po klęsce wrześniowej 1939 r., kiedy w zbombardowanej przez hitlerowców Warszawie sprzedawał z wózka książki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈlɔtʲɲɛ, AS: pšelotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przelotny

 rzecz. przelatywanie n., przelot mrz.

Wiktionary


przelotniej

stopień wyższy od przysłówka: przelotnie


SJP.pl


przelotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przelotny


SJP.pl


przelotność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przelotne; cecha tych, którzy są przelotni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przelotny

 rzecz. przelatywanie n.

Wiktionary


przelotny

1. szybko przemijający; krótkotrwały, nietrwały, chwilowy;
2. pojawiający się gdzieś na chwilę;
3. o niektórych ptakach: odlatujący na zimę do cieplejszych krajów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szybko przemijający, nietrwały

 (1.2) o ptaku wędrownym: gromadnie odlatujący na zimę do cieplejszych krajów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapewne kilku astronomów rzucało w obserwatoriach od czasu do czasu przelotne spojrzenie na kulę złota, która szybowała nad ich głowami, lecz odwracali się od niej szybko, by zająć się innymi problemami przestworzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelotność ż., przelatywanie n., ulotka ż., przelot mrz.

 przysł. przelotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulotny, efemeryczny, przemijający, krótkotrwały, przejściowy, zmienny

 (1.2) wędrowny

Wiktionary


przelotowiec

pilot szybowcowy uprawiający szybownictwo wyczynowe


SJP.pl


przelotowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przelotowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przelotowy

 rzecz. przelatywanie n.

Wiktionary


przelotowy

1. dotyczący przelotu ptaków, samolotów itp.;
2. taki, przez który coś przelatuje, przepływa, przejeżdża, przesuwa się


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przelotem, dotyczący przelotu

 (1.2) taki, przez który coś przelatuje, przepływa, przesuwa się, przejeżdża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przelotowość ż., przelatywanie n., przelot m., przelotka ż.

Wiktionary


przeludniać

1. nadmiernie zaludniać;
2. przeludniać się - ulegać przeludnieniu


SJP.pl


przeludnienie

nadmiernie zaludnić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sytuacja, w której liczba ludności przekracza znacząco pojemność środowiska

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛludʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: pšeludʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludność ż.

Wiktionary


przeludnić

nadmiernie zaludnić


SJP.pl


przelutować

przylutować w innym miejscu


SJP.pl


przelutowywać

przylutowywać w innym miejscu


SJP.pl


przeląc

przeląc się - przestraszyć się, przerazić się; przelęknąć się


SJP.pl


przelęk

dawniej: przerażenie, strach


SJP.pl


przelęknienie

przelęknąć się - przestraszyć się, przerazić się; przeląc się


SJP.pl


przelękniony

taki, który się przeląkł; przelękły, przelęknięty


SJP.pl


przelęknięty

taki, który się przeląkł; przelękły, przelękniony


SJP.pl


przelęknąć

przelęknąć się - przestraszyć się, przerazić się; przeląc się


SJP.pl


przelękły

taki, który się przeląkł; przelęknięty, przelękniony


SJP.pl


przemacać

potocznie:
1. macając, przeszukać kogoś;
2. dokładnie sprawdzić sytuację lub stan czegoś;
3. dokładnie podotykać czyichś intymnych części ciała


SJP.pl


przemacerować

1. poddać coś działaniu płynu w celu zmiękczenia lub wywołania zmian chemicznych; wymacerować, zmacerować;
2. zmienić kogoś lub coś w znacznym stopniu pod wpływem działania pewnych czynników


SJP.pl


przemacerowywać

zmieniać kogoś lub coś w znacznym stopniu pod wpływem działania pewnych czynników


SJP.pl


przemacywać

rzadko: macając, przeszukiwać


SJP.pl


przemaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemaczać.

Wiktionary


przemaczać

powodować, że coś nasiąka wodą, staje się mokre


SJP.pl


przemagać

1. dawać sobie z czymś radę, przezwyciężać stan, uniemożliwiający działanie;
2. o stanach, uczuciach itp.: brać górę, panować nad kimś, wpływać na coś


SJP.pl


przemaglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemaglować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemaglować dk.

Wiktionary


przemaglowywać

przepuszczać bieliznę przez magiel


SJP.pl


przemakalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przemakalne; cecha tych, którzy są przemakalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przemakalny

Wiktionary


przemakalny

przepuszczający wodę, deszcz; przesiąkliwy, przesiąkalny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przepuszczający wodę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Użyli złego, przemakalnego materiału i w czasie ulewy zaraz byliśmy cali mokrzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemakalność ż., przemakanie n.

 czas. przemakać ndk., przemoknąć dk.

 przym. nieprzemakalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesiąkalny, przesiąkliwy

Wiktionary


przemakać

nasiąkać wodą, wilgocią, przepuszczać wodę do wewnątrz


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przemoknąć)

 (1.1) mocno moknąć

 (1.2) przepuszczać wilgoć; nasiąkać wodą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemakanie n.

 przym. przemakalny

Wiktionary


przemalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemalować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemalować dk.

 przym. malarski

Wiktionary


przemalować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|przemalowywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On kazał wszystko w Pile przemalowywać, płoty na zielono, domy na kolorowo, nawet stare rozpadające się rudery zamiast remontować też przemalowali, żeby ładnie było.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃maˈlɔvat͡ɕ, AS: pšẽmalovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., przemalowanie n.

 czas. malować, pomalować, namalować

 przym. malarski

Wiktionary


przemalowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemalowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemalowywać ndk.

 przym. malarski

Wiktionary


przemalowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przemalować)

 (1.1) malować na nowo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃malɔˈvɨvat͡ɕ, AS: pšẽmalovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malarski

 czas. malować, namalować, pomalować

 rzecz. przemalowywanie n.

Wiktionary


przemalunek

przemalowanie czegoś, miejsce przemalowane


SJP.pl


przemanewrować

1. wykonać manewr, ruch służący zajęciu zaplanowanej pozycji; zamanewrować;
2. spędzić jakiś czas na manewrowaniu


SJP.pl


przemarnowywać

dawniej: roztrwaniać, przepuszczać


SJP.pl


przemarsz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przejście sporej liczby ludzi, np. wojska

 (1.2) przejście marszowym krokiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obchody Barbórki krakowska Akademia Górniczo-Hutnicza rozpocznie w czwartek od tradycyjnego przemarszu ulicami miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemaszerować dk.

 rzecz. marsz mzw./mrz.

Wiktionary


przemarszowy

→ przemarsz


SJP.pl

Patrz:

przemarsz

przemarzać

[czytaj: przemar-zać] ulegać uszkodzeniu na skutek mrozu


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. przemarznąć)

 (1.1) niedokonany od|przemarznąć.

czasownik niedokonany (dk. przemarzyć)

 (2.1) niedokonany od|przemarzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmarzat͡ɕ, AS: pšẽmarzać

Wiktionary


przemarznięty

[czytaj: przemar-znięty] taki, który przemarznął (przemarzł); przemarzły, przemarźnięty


SJP.pl


przemarznąć

[czytaj: przemar-znąć]
1. ulec uszkodzeniu na skutek mrozu
2. bardzo zmarznąć, zziębnąć


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. przemarzać)

 (1.1) ulec uszkodzeniu lub zniszczeniu na skutek działania mrozu

 (1.2) bardzo zziębnąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmarznɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšẽmarznõńć

Wiktionary


przemarzyć

1. rzadko: spędzić jakiś czas na myśleniu o czymś nierealnym; pomarzyć, pofantazjować, podumać;
2. dawniej: stworzyć lub przywołać w wyobraźni obraz czegoś


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. przemarzać)

 (1.1) rzad. spędzić pewien czas na marzeniach

 (1.2) przest. widzieć kogo/co w marzeniach

Wiktionary


przemarzły

[czytaj: przemar-zły] taki, który przemarzł (przemarznął); przemarznięty, przemarźnięty


SJP.pl


przemarźnięty

taki, który przemarznął (przemarzł); przemarzły, przemarznięty


SJP.pl


przemasować

potocznie: starannie pomasować jakieś miejsce


SJP.pl


przemasowywać

potocznie: starannie masować jakieś miejsce


SJP.pl


przemaszerować

czasownik dokonany

 (1.1) przebyć określoną drogę krokiem marszowym, maszerując

 (1.2) przejść przed kimś w sposób zwracający na siebie uwagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dużą sensację wzbudziło przybycie Mariana Krzaklewskiego, który przemaszerował główną ulicą wraz z licznymi zwolennikami do stolika AWS-u , gdzie rozdawał autografy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemaszerowanie n., marsz m., maszerowanie n., przemarsz mrz.

 czas. maszerować ndk.

 przym. marszowy

Wiktionary


przemaszerowywać

iść dokądś, maszerując


SJP.pl


przemawiający

1. wygłaszać mowę
2. przemawiać się - przestarzale: kłócić się


SJP.pl


przemawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃maˈvʲjä̃ɲɛ, AS: pšẽmavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemawiać ndk.

Wiktionary


przemawiać

1. wygłaszać mowę
2. przemawiać się - przestarzale: kłócić się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przemówić)

 (1.1) wygłaszać mowę do grupy ludzi

 (1.2) odzyskiwać zdolność mówienia, mówić coś po okresie milczenia

 (1.3) przest. ujmować się za kimś

 (1.4) tylko w 3 os.: dowodzić czegoś, wskazywać na czyjąś rację lub pomyłkę

 (1.5) przejawiać się w czymś

czasownik zwrotny niedokonany przemawiać się (dk. przemówić się)

 (2.1) przest. kłócić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Miałem już odłożyć słuchawkę, ale Marta w końcu do mnie przemówiła.

 (1.4) Jego argumenty za niejedzeniem marchewki wcale do mnie nie przemawiały.

 (1.5) Z jej gestów przemawiała dobroć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmavʲjät͡ɕ, AS: pšẽmavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mowa ż., mówienie n., przemawianie n., przemówienie n.

 czas. mółwić, mówić ndk., przemówić dk.

Wiktionary


przemek

zdrobnienie od: Przemysław (imię męskie); Przemuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Przemysław, Przemysł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃mɛk, AS: pšẽmek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemysław mos.

Wiktionary


przemetkować

zmienić metkę przyczepioną do towaru


SJP.pl


przemiana

zmiana na coś innego; stanie się innym niż wcześniej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przejście w stan inny niż bieżący lub poprzedni

Wiktionary

Przemiana (niem. "Die Verwandlung") – opowiadanie Franza Kafki napisane pomiędzy 17 listopada a 7 grudnia 1912.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przemianę wewnętrzną bohatera możemy zobaczyć w literaturze romantycznej.

 (1.1) Badacze twierdzą, że trwa kulturowa przemiana i że spadek spożycia mięsa stał się trwałym trendem.

 (1.1) Pierwotnie zróżnicowana litologicznie seria skał osadowych (aleuryty, psamity, skały węglanowe, tufy, kwaśne wulkanoklastyki) uległa przemianom metamorficznym i być może też metasomatyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmʲjãna, AS: pšẽmʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemieniać ndk., przemienić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metamorfoza, odmiana

Wiktionary


przemianka

zdrobnienie od: przemiana


SJP.pl


przemianowanie

zmiana nazwy czegoś; denominacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemianować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemianować dk.

Wiktionary


przemianować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przemianowywać)

 (1.1) zmienić nazwę czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W maju 1953 r. niemieckie Eisenhüttenstadt przemianowano na Stalinstadt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemianowanie n.

Wiktionary


przemianowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemianowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemianowywać ndk.

Wiktionary


przemiał

1. przerabianie czegoś na drobne cząsteczki, przemielanie czegoś
2. produkt otrzymany w wyniku tego przemielania
3. odsypisko powstałe w korycie rzeki, zazwyczaj w postaci ukośnego wału


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przemiał (przemielanie) – rozdrabnianie, rozcieranie czegoś na drobne cząstki lub proszek, np. mielenie ziarna na mąkę
  • przemiał – produkt otrzymywany w wyniku przemielenia czegoś; zob. też mlewo
  • przemiał – formacja denna na swobodnie płynącej rzece

Wikipedia


przemiałowy

→ przemiał


SJP.pl

Patrz:

przemiał

przemielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemielać.

Wiktionary


przemielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemleć.

Wiktionary


przemielić

mieląc, rozdrobnić; przemleć


SJP.pl


przemienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemieniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemieniać ndk.

 rzecz. przemienienie n.

Wiktionary


przemieniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przemienić)

 (1.1) zmieniać w co innego

czasownik zwrotny niedokonany przemieniać się (dk. przemienić się)

 (2.1) zmieniać się w co innego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemienienie n., przemiana ż., przemienianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeistaczać, przekształcać, przeobrażać, transfigurować, transformować, zmieniać

 (2.1) przeistaczać się, przekształcać się, przeobrażać się, stawać się, transformować się, zmieniać się

Wiktionary


przemienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nadanie nowej funkcji lub przyjęcie odmiennej postaci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemienianie n.

 czas. przemieniać ndk., przemienić dk.

 przym. przemieniony

Wiktionary


przemienić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przemieniać)

 (1.1) dokonany od|przemieniać.

czasownik zwrotny dokonany przemienić się (ndk. przemieniać się)

 (2.1) dokonany od|przemieniać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem przed mężem niesłusznie oczerniona, została ostatecznie przemieniona w wodnicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲit͡ɕ, AS: pšẽmʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemienienie n., przemiana ż.

Wiktionary


przemiennik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. urządzenie retransmitujące sygnał radiowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przemiennik ten przekształca trójfazowe, stałoczęstotliwościowe wejście 400 V na trójfazowe, zmiennoczęstotliwościowe wyjście 400 V, aby kontrolować prędkość standardowego silnika indukcyjnego prądu zmiennego.

Wiktionary


przemiennikowy

przymiotnik od: przemiennik


SJP.pl


przemiennopłat

aerodyna o przestawianych powierzchniach nośnych, mogąca startować i lądować pionowo, jak śmigłowiec, a wykonywać lot poziomy na tej samej zasadzie co samolot; zmiennopłat; konwertoplan


SJP.pl


przemienność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. niezmienność działania po zamianie jego argumentów

Wiktionary

Przemienność, komutatywność – własność niektórych działań dwuargumentowych polegająca na niezależności wyniku od kolejności argumentów. Formalnie: niech formula_1 będzie działaniem dwuargumentowym w zbiorze formula_2, czyli formula_3 Działanie to nazywa się przemiennym, jeśli dla każdej pary elementów formula_4 zachodzi równość: formula_5

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przemienny

Wiktionary


przemienny

przymiotnik

 (1.1) pojawiający się na przemian; systematycznie zmieniający się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemienność ż.

 czas. przemieniać się ndk., przemienić się dk.

 przysł. przemiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekształcalny

Wiktionary


przemierzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemierzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemierzenie n.

 czas. przemierzać ndk., przemierzyć dk.

Wiktionary


przemierzać

1. pokonywać dużą przestrzeń, idąc lub jadąc czymś;
2. przebywać wielokrotnie jakąś przestrzeń; przechadzać się tam i z powrotem;
3. mierzyć coś, wymierzać dokładnie


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) pokonywać znaczną przestrzeń

 (1.2) przechodzić tam i z powrotem przez jakiś obszar lub przestrzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W beletrystyczno-publicystycznej formie ukazał bezpośredniość i bezceremonialność Amerykanów, szybko rosnące miasta, rozległe przestrzenie kontynentu, który przemierzał koleją, konno i pieszo, żyzne doliny, skalne pustkowia i dzikie zwierzęta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmʲjɛʒat͡ɕ, AS: pšẽmʹi ̯ežać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemierzanie n., przemierzenie n.

 czas. przemierzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błąkać się, tułać się, przewędrowywać, włóczyć się

Wiktionary


przemierznąć

[czytaj: przemier-znąć] dawniej: obmierznąć, zbrzydnąć


SJP.pl


przemierzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przemierzać)

 (1.1) dokonany od|przemierzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzdłuż i wszerz stolicę Eufonii przemierzyłem, do każdego kiosku zaglądając.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: pšẽmʹi ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemierzanie n., przemierzenie n.

 czas. przemierzać ndk.

Wiktionary


przemierzły

nieprzyjemny


SJP.pl


przemierżlowate

o cechach przemierżlowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Przemierżlowate ("Olacaceae") – rodzina w szerokim ujęciu systematycznym obejmuje blisko 30 rodzajów roślin tropikalnych i subtropikalnych. Powiązania filogenetyczne, a tym samym i układ systematyczny w obrębie tej rodziny jest bardzo niejasny i jest przedmiotem badań i dyskusji. W systemie APG III z 2009 rodzina jest szeroko ujmowana. Należą tu głównie drzewa i krzewy, niektóre z nich są półpasożytami korzeniowymi.

Wikipedia


przemierżlowaty

o cechach przemierżlowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


przemieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemieszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemieszać, mieszać

 rzecz. mieszanie n.

Wiktionary


przemieszczalny

dający się przemieścić; relokowalny


SJP.pl


przemieszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemieszczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mʲjɛʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: pšẽmʹi ̯eščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemieszczać

Wiktionary


przemieszczać

czasownik przechodni

 (1.1) zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu

czasownik zwrotny przemieszczać się

 (2.1) zmieniać swoje położenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojska wroga przemieściły się na północ by ominąć jezioro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmʲjɛʃt͡ʃat͡ɕ, AS: pšẽmʹi ̯eščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemieszczanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesuwać, przenosić

Wiktionary


przemieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemieścić.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przemieszczenie (fizyka)
  • przemieszczenie (mechanika)
  • przemieszczenie (psychologia)
  • przemieszczenie (wojsko)
  • translacja (matematyka)
  • przesunięcie bitowe

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przemieścić

Wiktionary


przemieszywać

rzadko: mieszając, przerabiać


SJP.pl


przemieścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przemieszczać)

 (1.1) dokonany od|przemieszczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕt͡ɕit͡ɕ, AS: pšẽmʹi ̯ėśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemieszczenie n.

Wiktionary


przemigrować

w informatyce: przenieść dane, serwer; zmigrować


SJP.pl


przemijający

trwający do pewnego czasu, krótkotrwały, nietrwały, chwilowy; dorywczy, przelotny, przemijalny, efemeryczny


SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) taki, który nie trwa długo, zanika po pewnym czasie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwilowy, efemeryczny, krótkotrwały, nietrwały, przejściowy, tymczasowy, ulotny, ustępujący

Wiktionary


przemijalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przemijalne; cecha tych, którzy są przemijalni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemijanie n., przeminięcie n.

 czas. przemijać ndk., przeminąć dk.

 przym. przemijalny

Wiktionary


przemijalny

nietrwały, przemijający; przelotny


SJP.pl


przemijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stopniowe zanikanie, przechodzenie w nieistnienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nagrobku wyryty był jakiś tekst o przemijaniu i śmierci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeminięcie n., przemijalność ż.

 czas. przemijać ndk., przeminąć dk.

 przym. przemijalny

Wiktionary


przemijać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przeminąć)

 (1.1) kończyć się bezpowrotnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świat zaś przemija, a z nim jego pożądliwość; kto zaś wypełnia wolę Bożą, ten trwa na wieki.

 (1.1) Początkowe objawy stwardnienia rozsianego są zazwyczaj przemijające, łagodne i samoograniczające się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeminąć, omijać

 rzecz. przemijalność ż., przemijanie n.

 przym. przemijalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kończyć się, mijać, niknąć, odchodzić, przechodzić, upływać, ustępować, wygasać

Wiktionary


przemiksować

1. przemieszać mikserem składniki jakiejś potrawy; zmiksować;
2. zmiksować za bardzo


SJP.pl


przemilczać

1. nie ujawniać prawdy
2. ignorować coś
3. nie odzywać się


SJP.pl


przemilczenie

1. nie ujawnić prawdy
2. zignorować coś
3. nie odezwać się


SJP.pl

Przemilczenie – jedna z instytucji dawności. Jest jednym ze sposobów pierwotnego nabycia własności na skutek upływu czasu i ma na celu likwidację stanu polegającego na tym, że właściciel nie wykazuje zainteresowania swoją rzeczą. Przyczyna owego „niezainteresowania” nie jest istotna. Wystarczy określony przez ustawodawcę upływ czasu.

Wikipedia


przemilczeć

1. nie ujawnić prawdy
2. zignorować coś
3. nie odezwać się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przemilczać)

 (1.1) dokonany od|przemilczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzeczywiście, przemilczałem część informacji, ale, niech pan sobie przypomni, sugerowałem, by zaczął pan poszukiwania w warszawskim WDM-ie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmʲilt͡ʃɛt͡ɕ, AS: pšẽmʹilčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. domilczenie n., milczek mos., milczenie n., milkliwość ż., milknięcie n., namilczenie n., pomilczenie n., pomilknięcie n., przemilczenie n., przymilknąć n., umilknięcie n., zamilczenie n., zamilknięcie n., zmilczenie n., zmilknięcie n.

 czas. domilczeć dk., milczeć ndk., milknąć ndk., namilczeć dk., pomilczeć dk., pomilknąć dk., przymilknąć dk., umilknąć dk., zamilczeć dk., zamilknąć dk., zmilczeć dk., zmilknąć dk.

 przym. milczący, milczkowaty, milkliwy

 przysł. milczkiem

Wiktionary


przemilić

przemilić się - dawniej: przymilić się


SJP.pl


przeminąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przemijać)

 (1.1) przestać trwać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemijanie n., przeminięcie n., przemijalność ż.

 czas. przemijać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skończyć się

Wiktionary


przemiękać

tyle co: przemakać


SJP.pl


przemięknięty

rzadko: taki, który przemięknął (przemókł); przemiękły


SJP.pl


przemięknąć

tyle co: przemoknąć


SJP.pl


przemiękły

taki, który przemiękł (przemókł); przemięknięty


SJP.pl


przemiły

niezwykle uprzejmy


SJP.pl


przemknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃mʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pšẽmʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemknąć

 rzecz. przemykanie n.

Wiktionary


przemknąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przemykać)

 (1.1) zob. przemykać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (2.1) daw. uchylić, odemknąć, otworzyć w niewielkim stopniu

czasownik zwrotny dokonany przemknąć się (ndk. przemykać się)

 (3.1) zob. przemykać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przemknęły jemiołuszki stadkiem barwistym z drzewa na drzewo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃mknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšẽmknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemykanie n., przemknięcie n.

Wiktionary


przemkowianin

mieszkaniec Przemkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Przemkowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mkɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: pšẽmkovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemków m.

:: fż. przemkowianka

 przym. przemkowski

Wiktionary


przemkowianka

mieszkanka Przemkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Przemkowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mkɔˈvʲjãnka, AS: pšẽmkovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemków m.

:: fm. przemkowianin

 przym. przemkowski

Wiktionary


przemkowie

miasto w Polsce


SJP.pl


przemkowski

przymiotnik od: Przemków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Przemków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Próby dzieci i młodzieży przeniesione zostały do jednej z przemkowskich szkół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃mˈkɔfsʲci, AS: pšẽmkofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemków, przemkowianin, przemkowianka

Wiktionary


przemkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Przemka lub z nim związany


SJP.pl


przemków

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, na Dolnym Śląsku;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lm. od: Przemek

Wiktionary

}|-

Przemków ( Primislaw, Primkenau) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Przemków. Położone jest na północnym krańcu Borów Dolnośląskich, przy drodze krajowej nr 12.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto liczyło 5608 mieszkańców (531. miejsce w kraju). Powierzchnia wynosiła 6,17 km² (702. miejsce w kraju), natomiast gęstość zaludnienia 908,9 osób/1 km² (25. miejsce w województwie).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃mkuf, AS: pšẽmkuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemkowianin, przemkowianka

 przym. przemkowski

Wiktionary


przemleć

mieląc, rozdrobnić; przemielić


SJP.pl


przemoc

wpływanie na myślenie (przemoc psychiczna), zachowanie lub stan fizyczny (przemoc fizyczna) innej osoby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

Wiktionary

Przemoc – wywieranie wpływu na proces myślowy, zachowanie lub stan fizyczny osoby pomimo braku przyzwolenia tej osoby na taki wpływ w celu uzyskania jakiegoś istotnego zasobu. W odróżnieniu od agresji cechuje się intencjonalnością, racjonalnością i jest działaniem przemyślanym, a często także grupowym. Stosowana jest zarówno przez ludzi, jak i inne zwierzęta społeczne o dużym mózgu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Starsi uczniowie często stosują przemoc wobec młodszych kolegów.

 (1.1) Flynn przeanalizował wyniki wielu badań i doszedł do wniosku, że częstość stosowania przemocy wobec partnera jest u obu płci zbliżona, choć różnią się wzorce tych zachowań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃mɔt͡s, AS: pšẽmoc

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przemocą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brutalność, gwałt, siła, daw. wiolencja

Wiktionary


przemocny

dawniej: bardzo mocny, nadzwyczaj silny


SJP.pl


przemocowiec

osoba stosująca przemoc wobec swojego partnera życiowego lub członka rodziny


SJP.pl


przemocowość

→ przemocowy


SJP.pl

Patrz:

przemocowy

przemocowy

→ przemoc


SJP.pl

Patrz:

przemoc

przemocą

wpływanie na myślenie (przemoc psychiczna), zachowanie lub stan fizyczny (przemoc fizyczna) innej osoby


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) stosując przemoc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żołnierze przemocą zabrali chłopu jedyną krowę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemoc ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brutalnie

Wiktionary


przemodlić

1. przemyśleć coś w modlitwie;
2. dawniej: spędzić pewien czas na modlitwie


SJP.pl


przemoknąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przemakać)

 (1.1) dokonany od|przemakać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Spóźniłeś się pół godziny. Zupełnie przemokłam – rzekła Alina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmɔknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšẽmoknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przemakalny

Wiktionary


przemotywować

zbytnio zmotywować, przesadzić z motywowaniem


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. przemotywowywać)

 (1.1) rzad. psych. zmotywować kogoś tak, że ma on chęć podjęcia się zadania ponad jego możliwości lub uzależnia od jego spełnienia samoocenę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Problemów z motywacją z oczywistych powodów nie mamy. Raczej trzeba uważać, by nie przemotywować drużyny – powiedział trener Polek Wojciech Basiuk.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemotywowywać ndk., motyw mrz.

 rzecz. motyw mrz., przemotywowanie n., motywacja ż.

 przym. motywacyjny

Wiktionary


przemowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okolicznościowa, uroczysta wypowiedź przed zgromadzeniem

 (1.2) pot. zbyt długa wypowiedź

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy dołączysz, usłyszysz przemowę o tym, jak to jesteśmy prawdziwymi obrońcami Imperium, istną linią frontu, ostateczną granicą, na której durastal spotyka się z próżnią, a to oznacza, że jesteśmy strażnikami dumnej spuścizny ple ple plee ple ple.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mowa ż., przemówienie n.

 czas. mółwić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemówienie

 (1.2) kazanie

Wiktionary


przemożnie

przysłówek

 (1.1) książk. w znaczny sposób

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przemożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo, intensywnie, mocno, silnie, wielce, wyraźnie, znacznie

Wiktionary


przemożniej

stopień wyższy od przysłówka: przemożnie


SJP.pl


przemożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przemożny


SJP.pl


przemożność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. siła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmɔʒnɔɕt͡ɕ, AS: pšẽmožność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemóc

 przym. przemożny

Wiktionary


przemożny

decydujący, wielki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. bardzo intensywny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przemożnie

 rzecz. przemożność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) decydujący, silny, wielki

Wiktionary


przemrugać

przemrugać się - dawniej: porozumieć się za pomocą mrugnięcia


SJP.pl


przemsza

1. dopływ górnej Wisły;
2. strumień na Wzgórzach Warszewskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowej Polsce, lewy dopływ górnej Wisły;

 (1.2) geogr. strumień na Wzgórzach Warszewskich, dopływ Siedliczki;

Wiktionary

Przemsza (niem. "Przemsa"; "Premse") – rzeka w województwie śląskim i małopolskim w Polsce, lewy dopływ górnej Wisły. Płynie przez Wyżynę Śląską i Kotlinę Oświęcimską.

Powstaje – według tradycyjnej terminologii – z połączenia Czarnej Przemszy i Białej Przemszy. Długość rzeki w tradycyjnej klasyfikacji wynosi 23,8 km – a według nowej, czyli od źródeł Czarnej Przemszy, wynosi 88 km, uchodzi do Wisły w Oświęcimiu. Powierzchnia dorzecza wynosi 2 121 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U ujścia Przemszy, na Wiśle, rozpoczyna się żeglowna część Drogi Wodnej Górnej Wisły.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przemszański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Przymszo

Wiktionary


przemszański

przymiotnik od: Przemsza (rzeka)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Przemszą, dotyczący Przemszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemsza ż.

Wiktionary


przemusztrowywać

odbywać z kimś musztrę, ćwiczyć w musztrze


SJP.pl


przemuś

zdrobnienie od: Przemysław (imię męskie); Przemek


SJP.pl


przemycać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przemycić)

 (1.1) nielegalnie przewozić (daw. wywozić) przez granicę państwa towary (w tym zakazane), dewizy bez poddania ich kontroli i ocleniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemytnictwo n., przemytnik mos., przemytniczka ż., przemyt m.

 czas. przemycić dk.

 przysł. przemytniczo

 przym. przemytniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmuglować

Wiktionary


przemycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od przemyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie przemyt, lecz tylko mały przemycik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemyt m., przemytnictwo n.

 przysł. przemytniczo

 przym. przemytniczy

Wiktionary


przemycić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przemycać)

 (1.1) dokonany od|przemycać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmɨt͡ɕit͡ɕ, AS: pšẽmyćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemytnictwo n., przemytnik mos., przemytniczka ż., przemyt m.

 czas. przemycać

 przysł. przemytniczo

 przym. przemytniczy

Wiktionary


przemyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Przemyk – polski poeta
  • Renata Przemyk – polska piosenkarka

Wikipedia


przemykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemykać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemknięcie n., mknięcie n.

 czas. przemykać ndk., przemknąć dk., mknąć ndk.

Wiktionary


przemyków

nazwisko


SJP.pl

Przemyków – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Koszyce.

Wieś w latach 1869–1931 należała do gminy Filipowice, następnie do chwili obecnej do gminy Koszyce. W latach 1954–1972 była siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej Przemyków. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


przemyski

→ Przemyśl


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Przemyśla, związany z Przemyślem

Wiktionary

Patrz:

Przemyśl

Przykłady

 (1.1) W herbie przemyskim widnieje niedźwiedź i krzyż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmɨsʲci, AS: pšẽmysʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemyskie n., Przemyśl mrz., przemyślanin mos., przemyślanka ż.

Wiktionary


przemyskie

→ Przemyśl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. region przemyski

Wiktionary

Patrz:

Przemyśl

Przykłady

 (1.1) W Przemyskiem nie zanotowano opadów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemyśl mrz., przemyślanin mos., przemyślanka ż.

 przym. przemyski

Wiktionary


przemysł

imię książąt polskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

 (1.2) daw. pomysłowość, spryt

Wiktionary

Przemysł – dział produkcji materialnej i gospodarki, obejmujący wydobywanie zasobów przyrody, przetwarzanie surowców i półproduktów oraz dostosowywanie ich do potrzeb ludzi poprzez wytwarzanie gotowych wyrobów. Produkcja przemysłowa odbywa się na dużą skalę, przede wszystkim w sposób seryjny, z wykorzystaniem maszyn i na zasadzie podziału pracy, zazwyczaj w dużych zakładach produkcyjnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Węglany są dość rozpowszechnione w przyrodzie, odgrywają również dużą rolę w gospodarce, np. w przemyśle chemicznym czy w budownictwie.

 (1.1) Zatrudnienie w przemyśle spadło w ostatniej dekadzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃mɨsw̥, AS: pšẽmysu̯̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemysłowiec m., odprzemysłowienie n.

 przym. przemysłowy, wewnątrzprzemysłowy

 przysł. przemysłowo

Wiktionary


przemysław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Przemysława

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przemysław – imię męskie
  • Przemysław – wieś w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Krzeszyce
  • Przemysław – wieś w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna
  • Przemysław – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Resko
  • Przemysław – nieczynny przystanek kolejowy w Przemysławiu, w powiecie łobeskim, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ulubionym kolorem Przemysława był chyba zielony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmɨswaf, AS: pšẽmysu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemysławów m., Przemysławowa ż., Przemysławówna ż., Przemysławostwo lm m., Przemka ż., Przema ż., przemysławka ż.

:: zdrobn. Przemek m., Przemuś m., Przemcio m.

:: zgrub. Przemo m.

:: fż. Przemysława ż.

Wiktionary


przemysława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Przemysław

Wiktionary

Przemysława – żeński odpowiednik imienia Przemysław – formy staropolskiego imienia Przemysł, utworzonej, kiedy świadomość jego pochodzenia zatarła się i błędnie zostało ono uznane za imię kończące się członem "-sław" (zamiast "-mysł"). W źródłach poświadczone w XII wieku (1155–1156).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mɨˈswava, AS: pšẽmysu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemysław mos.

Wiktionary


przemysławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Przemysławy lub z nią związany


SJP.pl


przemysławostwo

Przemysław z żoną; Przemysławowie


SJP.pl


przemysławowie

imię męskie


SJP.pl


przemysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Przemysława lub z nim związany


SJP.pl


przemysłowiec

właściciel zakładu przemysłowego; fabrykant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) właściciel zakładu przemysłowego

 (1.2) daw. środ. polit. więzień aresztowany przy ulicy Przemysłowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do nowego miasta ściągali przemysłowcy i kupcy, urzędnicy, lekarze, ludzie wykształceni albo tylko obrotni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemysł m.

 przym. przemysłowy, wewnątrzprzemysłowy

 przysł. przemysłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fabrykant

Wiktionary


przemysłowo

przysłówek

 (1.1) w sposób przemysłowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Takie sery wywołują mniej ostrą reakcję niż sery produkowane przemysłowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemysł m., przemysłowiec m.

 przym. przemysłowy, wewnątrzprzemysłowy

Wiktionary


przemysłowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łódź jest miastem typowo przemysłowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ, AS: pšẽmysu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemysł mrz., przemysłowiec mos., odprzemysłowienie n., uprzemysłowienie n., przemysłówka ż.

 czas. uprzemysławiać ndk., uprzemysłowić dk.

 przysł. przemysłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) industrialny, wytwórczy

Wiktionary


przemyt

kontrabanda;
1. wwóz do jakiegoś kraju towarów bez dopełnienia obowiązków celnych, bez opłaty cła lub wwóz towarów zakazanych;
2. towary pochodzące z takiego procederu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. krym. proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;

Wiktionary

Przemyt (kontrabanda, pot. "szmugiel") – przestępstwo w postaci skrytego transportowania towarów pomiędzy państwami lub obszarami celnymi z naruszeniem obowiązujących przepisów. Przemyt zwykle dokonywany jest w celu uniknięcia opłat celnych, akcyzy, podatku od towarów i usług lub innych należności wobec państwa na którego terytorium wwieziono towar. Stosowany jest też w przypadku wwożenia towarów, którymi obrót może być zakazany lub reglamentowany.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z raportu wynika, że grupy przestępcze zajmujące się dotychczas przestępczością kryminalną interesują się teraz przemytem i produkcją narkotyków, przemytem papierosów, handlem paliwami i wyłudzeniami VAT oraz unijnych dotacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemytnictwo n., przemytnik m., przemytniczka ż., przemycanie n., przemycenie n., wmyt m., wymyt m.

:: zdrobn. przemycik m.

 czas. przemycać ndk., przemycić dk.

 przym. przemytniczy, przemytowy, antyprzemytniczy

 przysł. przemytniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmuglowanie, szmuglerka, szmugiel, kontrabanda

Wiktionary


przemytnictwo

działalność polegająca na przewożeniu lub przenoszeniu przez granicę państwa towarów bez poddaniu ich kontroli i ocleniu; przenoszenie lub przewożenie przez granicę państwa towarów niedozwolonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) proceder nielegalnego przenoszenia lub przewożenia towarów przez granicę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy granicy od wieków kwitło przemytnictwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemyt mrz., przemytnik mos., przemytniczka ż., przemycanie n., przemycenie n., przemycik mrz.

 czas. przemycać ndk., przemycić dk.

 przym. przemytniczy

 przysł. przemytniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrabanda, przemycanie, przemyt, szmugiel

Wiktionary


przemytniczka

kobieta nielegalnie przewożąca przez granicę kraju rzeczy lub ludzi; szmuglerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta dokonująca przemytu, przemycająca coś przez granicę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złapano przemytniczkę, która miała przy sobie dwadzieścia kartonów papierosów bez akcyzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mɨtʲˈɲit͡ʃka, AS: pšẽmytʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemyt m., przemycanie n., przemycenie n., przemytnictwo n.

:: fm. przemytnik m.

 czas. przemycać ndk., przemycić dk.

 przym. przemytniczy

 przysł. przemytniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmuglerka, kontrabandzistka

Wiktionary


przemytniczo

przysłówek

 (1.1) na sposób przemytniczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemyt mrz., przemytnictwo n., przemytnik mos., przemytniczka ż., przemycanie n., przemycenie n., przemycik mrz.

 czas. przemycać ndk., przemycić dk.

 przym. przemytniczy

Wiktionary


przemytniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przemytem, dotyczący przemytu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proceder przemytniczy rozkwitał w przygranicznych wioskach i miasteczkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemyt mrz., przemytnictwo n., przemytnik mos., przemytniczka ż., przemycanie n., przemycenie n., przemycik mrz.

 czas. przemycać ndk., przemycić dk.

 przysł. przemytniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrabandowy, szmuglerski

Wiktionary


przemytnik

osoba nielegalnie przewożąca przez granicę kraju rzeczy lub ludzi; szmugler, kontrabandzista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O słynnych w całej Polsce białogardzkich przemytnikach papierosów znowu jest głośno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmɨtʲɲik, AS: pšẽmytʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemyt m., przemycanie n., przemycenie n., przemytnictwo n.

:: fż. przemytniczka ż.

 czas. przemycać ndk., przemycić dk.

 przym. przemytniczy

 przysł. przemytniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmugler, kontrabandzista

Wiktionary


przemywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mɨˈvãɲɛ, AS: pšẽmyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemywać ndk., przemyć dk.

 rzecz. przemycie n.

Wiktionary


przemywać

czasownik

 (1.1) zwilżać, oczyszczać coś za pomocą płynu (np. środka dezynfekującego, wody); myć z wierzchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia robiła jej pranie, myła podłogę w kuchni i pastowała w pokojach oraz przemywała okna dwa razy do roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmɨvat͡ɕ, AS: pšẽmyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemyć dk.

 rzecz. przemywanie n.

Wiktionary


przemyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przemywać)

 (1.1) dokonany od|przemywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃mɨt͡ɕ, AS: pšẽmyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemywanie n.

 czas. przemywać

Wiktionary


przemyśl

1. zastanowić się nad czymś, rozważyć;
2. myśleć o czymś intensywnie przez jakiś czas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowo-wschodniej Polsce;

Wiktionary

Przemyśl ( Premislia; ros. Перемышль, "Pieriemyszl"; Перемишль, "Peremyszl"; ‏פשעמישל‎) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, położone nad Sanem przy ujściu Wiaru. Siedziba powiatu przemyskiego oraz gminy wiejskiej Przemyśl.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów w Przemyślu mieściła się kasa szafarzy podatków dla Rusi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃mɨɕl̥, AS: pšẽmyśl̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemyskie n., przemyślanin mos., przemyślanka ż.

 przym. przemyski, podprzemyski

Wiktionary


przemyślanin

mieszkaniec Przemyśla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Przemyśla

 (1.2) osoba pochodząca z Przemyśla, urodzona w Przemyślu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W małance uczestniczyła też spora grupa przemyślan narodowości polskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mɨɕˈlãɲĩn, AS: pšẽmyślãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemyśl mrz., Przemyskie n.

:: fż. przemyślanka ż.

 przym. przemyski

Wiktionary


przemyślanka

mieszkanka Przemyśla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Przemyśla

 (1.2) kobieta pochodząca z Przemyśla, urodzona w Przemyślu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po drodze przyglądałem się zabytkowym, wybudowanym jeszcze przed wojną kamieniczkom oraz rzucałem dyskretne spojrzenia na mijane piękne przemyślanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mɨɕˈlãnka, AS: pšẽmyślãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemyśl mrz., Przemyskie n.

:: fm. przemyślanin mos.

 przym. przemyski

Wiktionary


przemyślany

1. zastanowić się nad czymś, rozważyć;
2. myśleć o czymś intensywnie przez jakiś czas


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który powstał w wyniku rozważań

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od przemyślać oraz przemyśleć

Wiktionary

Przemyślany (ukr. Перемишляни/"Peremyszlany") – miasto na Ukrainie, nad Gniłą Lipą, w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim (do 2020 roku siedziba rejonu przemyślańskiego), 46 km na południowy wschód od Lwowa, do 1945 miasto powiatowe w województwie tarnopolskim, siedziba powiatu przemyślańskiego II Rzeczypospolitej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przemyślanie n., przemyślenie n.

 czas. przemyślać ndk., przemyśleć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obmyślony, świadomy

Wiktionary


przemyślać

długo nad czymś myśleć, rozważać coś, zastanawiać się; przemyśliwać


SJP.pl


przemyślański

→ Przemyślany (miasto na Ukrainie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Przemyślan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemyślany nmos.

Wiktionary


przemyślenie

1. zastanowienie się nad czymś;
2. wniosek wynikający z myślenia nad czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przemyśleć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zmyślać, przemyśleć, przemyśliwać

 przym. przemyślany

Wiktionary


przemyśleniowy

→ przemyślenie


SJP.pl

Patrz:

przemyślenie

przemyśleć

1. zastanowić się nad czymś, rozważyć;
2. myśleć o czymś intensywnie przez jakiś czas


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przemyśliwać.

czasownik nieprzechodni

 (2.1) dokonany od|przemyśliwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemyślenie n., myśliciel mos.

 czas. myśleć

 przym. przemyślany

Wiktionary


przemyślida

członek dynastii czeskiej, panującej od przełomu VIII i IX wieku do 1306 roku


SJP.pl


przemyślidzi

dynastia czeska panująca od przełomu VIII i IX wieku do 1306 roku


SJP.pl

Przemyślidzi ( Přemyslovci) – czeska dynastia wywodzona od legendarnego Przemysła, męża Libuszy. Historycznie panowała w Księstwie i Królestwie Czech od Borzywoja, który ok. roku 871 przyjął chrzest. Główna linia wygasła w 1306 roku wraz ze śmiercią Wacława III. Boczna linia zapoczątkowana przez Mikołaja I (nieślubny syn Przemysła Ottokara II) panowała w księstwach śląskich (opawskim, karniowskim i raciborskim) między 1269 a 1521.

Wikipedia


przemyśliwać

długo nad czymś myśleć, rozważać coś, zastanawiać się; przemyślać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przemyśleć)

 (1.1) myśleć długo nad czym

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przemyśleć)

 (2.1) myśleć intensywnie przez dość długi czas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemyślenie n., przemyśliwanie n., przemyślność ż.

 przym. przemyślny

 przysł. przemyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obmyślać, rozważać, zastanawiać się

 (2.1) dumać, medytować

Wiktionary


przemyślnie

przysłówek

 (1.1) w sposób przemyślny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemyśliwać

 rzecz. przemyślność ż.

Wiktionary


przemyślniej

stopień wyższy od przysłówka: przemyślnie


SJP.pl


przemyślniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przemyślny


SJP.pl


przemyślność

pomysłowość, spryt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. cecha tego, co przemyślne; cecha tych, którzy są przemyślni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przemyślny

 przysł. przemyślnie

 czas. przemyśliwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmyślność, pomysłowość

Wiktionary


przemyślny

1. mający wiele sprytu, pomysłowy;
2. będący efektem czyjejś przemyślności


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. odznaczający się pomysłowością, sprytem czy inteligencją w procesie myślowym i twórczym

 (1.2) książk. świadczący o tym, że twórca jest przemyślny (1.1); bardzo oryginalny, pomysłowy, wyszukany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zło się skomplikowało, stało się bardziej sprytne i przemyślne — a kto chce stawić mu czoło, musi uzbroić się w równą przenikliwość.

 (1.2) Behemot pożarłszy trzecią mandarynkę wsunął łapę w przemyślną konstrukcję wzniesioną z tabliczek czekolady, wyciągnął jedną tabliczkę ze spodu, wskutek czego, oczywiście, wszystko runęło, po czym połknął czekoladę wraz ze złotą cynfolią.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przemyśliwać

 rzecz. przemyślność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pomysłowy

Wiktionary


przemóc

1. dać sobie z czymś radę, przezwyciężyć stan, uniemożliwiający działanie;
2. o stanach, uczuciach itp.: wziąć górę, zapanować nad kimś, wpłynąć na coś, np. "Ciekawość przemogła w nim obawę i zajrzał do wnętrza."


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przezwyciężyć trudność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemożność ż.

Wiktionary


przemówienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) oficjalna wypowiedź skierowana do jakiegoś gremium

 (1.2) powiedzenie czegoś po dłuższym czasie milczenia

 (1.3) odczasownikowy od|przemówić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roosevelt utracił władzę w nogach, ale dzięki rehabilitacji był w stanie utrzymać się na nich przez pewien czas (większość przemówień wygłaszał stojąc).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pšẽmuvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemowa ż., mówienie n., mowa ż., mawianie n.

 czas. mółwić, przemówić dk., przemawiać ndk., mówić ndk., mawiać ndk.

 przym. przemowny, mowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mowa, wystąpienie

 (1.2) odzyskanie głosu

Wiktionary


przemówić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przemawiać)

 (1.1) dokonany od|przemawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmuvʲit͡ɕ, AS: pšẽmuvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemówienie n.

 czas. przemawiać, mółwić

Wiktionary


przemądrzale

przysłówek

 (1.1) w sposób przemądrzały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mɔ̃nˈḍʒalɛ, AS: pšẽmõnḍžale

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przemądrzały

 rzecz. mądrostka ż., przemądrzałość, przemądrzalec

Wiktionary


przemądrzalec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek przemądrzały

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przemądrzale

 przym. przemądrzały

Wiktionary


przemądrzałość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przemądrzałe; cecha tych, którzy są przemądrzałi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przemądrzały

 przysł. przemądrzale

 rzecz. mądrostka ż.

Wiktionary


przemądrzały

rzadko: stać się osobą mającą wygórowane mniemanie o swojej wiedzy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. taki, który ma przesadnie wysokie mniemanie o posiadanej przez siebie wiedzy

 (1.2) pot. świadczący o czyimś przesadnie wysokim mniemaniu o sobie, będący wynikiem wymądrzania się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię kobiety mądre, lecz nie znoszę przemądrzałych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃mɔ̃nˈḍʒawɨ, AS: pšẽmõnḍžau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemądrzałość ż., przemądrzalec m., mądrostka ż.

 przysł. przemądrzale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bubkowaty, dęty, mądraliński, nadęty; neutralnie bufoński, dumny, zarozumiały; książk. megalomański, napuszony, pyszałkowaty, pyszny, wyniosły, zadufany; iron. ważny; przest. dufny

Wiktionary


przemądrzeć

rzadko: stać się osobą mającą wygórowane mniemanie o swojej wiedzy


SJP.pl


przemęcianin

mieszkaniec Przemętu


SJP.pl


przemęcianka

mieszkanka Przemętu


SJP.pl


przemęcki

przymiotnik od: Przemęt, wieś gminna w województwie wielkopolskim


SJP.pl

Przemęcki – polski herb szlachecki znany z jedynego wizerunku pieczętnego.

Wikipedia


przemęczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przemęczać)

 (1.1) dokonany od|przemęczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈmɛ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: pšẽmẽṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zmęczony

 czas. zamęczać, zamęczyć

 ims. zmęczony

Wiktionary


przemęt

wieś w Polsce


SJP.pl

Przemęt – wieś (ok. 1311–1797 miasto) w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim. Jest siedzibą gminy Przemęt. Miejscowość leży na trasie Szlaku Cysterskiego, nad jeziorami: Przemęckim Dużym i Małym oraz Południowym Kanałem Obry.

Wikipedia


przen.

skrót od: przenośny, przenośnie (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


przenajchwalebniejszy

wzmocniona forma stopnia najwyższego od: chwalebny


SJP.pl


przenajczystszy

wzmocniona forma stopnia najwyższego od: czysty


SJP.pl


przenajdroższy

wzmocniona forma stopnia najwyższego od: drogi


SJP.pl


przenajrozmaitszy

wzmocniona forma stopnia najwyższego od: rozmaity


SJP.pl


przenajsłodszy

wzmocniona forma stopnia najwyższego od: słodki


SJP.pl


przenajwyższy

wzmocniona forma stopnia najwyższego od: wysoki (przestarzała, zachowana w terminologii religijnej)


SJP.pl


przenajłaskawszy

wzmocniona forma stopnia najwyższego od: łaskawy (przestarzała, zachowana w terminologii religijnej)


SJP.pl


przenajświętszy

wzmocniona forma stopnia najwyższego od: święty (przestarzała, zachowana w terminologii religijnej)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. najbardziej święty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witam cię witam, przenajświętsze ciało! / Któreś na krzyżu sromotnie wisiało.

 (1.1) Bądź pozdrowiona przenajświętsza Maryo, Matko Boska; Królowo niebieska, Pani świata, błogosławiona między niewiastami.

Wiktionary


przenaradawiać

dawniej: narzucać cechy innego narodu; wynaradawiać


SJP.pl


przenaturzać

dawniej: zmieniać czyjąś naturę; przeistaczać, odmieniać, przeobrażać


SJP.pl


przenerwiony

taki, który się przenerwił


SJP.pl


przenerwić

rzadko: przenerwić się - stać się nadmiernie nerwowym; przewrażliwić się


SJP.pl


przeniela

przeniela dwuplama - gatunek ważki


SJP.pl


przeniesienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przenieść.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sygnał przesyłany między jednostkami odpowiadającymi za kolejne cyfry jednej liczby. Na przykład dziesiętna dekada jednostek otrzymując 10. impuls zeruje się i wysyła przeniesienie do dekady dziesiąte...
  • Przeniesienie w psychologii
  • Przerzutnia w poezji

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nosze nmos., przenoszenie n., noszowy mos.

 przym. noszowy

Wiktionary


przeniesieniowy

→ przeniesienie


SJP.pl

Patrz:

przeniesienie

przeniewierca

dawniej: osoba, która dopuściła się zdrady, zawiodła czyjeś zaufanie; renegat, zdrajca, sprzeniewierca


SJP.pl


przeniewierczy

→ przeniewierca


SJP.pl

Patrz:

przeniewierca

przeniewierzać

przeniewierzać się - dawniej: nie dochowywać wierności; zdradzać, sprzeniewierzać się


SJP.pl


przenieść

czasownik przechodni dokonany (ndk. przenosić)

 (1.1) dokonany od|przenosić.

czasownik zwrotny dokonany przenieść się (ndk. przenosić się)

 (2.1) dokonany od|przenosić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] po wypędzeniu najeźdźców rodowici faraonowie XVIII dynastii przenieśli stolicę do Teb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃ɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: pšẽńėść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nieść, przenosić

 rzecz. przenoszenie n., nosze nmos., noszowy mos., nosiciel mos.

 przym. przenośny, noszowy

Wiktionary


przenigdy

zaimek przysłowny przeczący

 (1.1) absolutnie nigdy, zupełnie nigdy, wcale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przenigdy tego nie zrobię, abym miał przed nimi uciekać.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. nigdy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wcale

Wiktionary


przenik

w telekomunikacji: nakładanie się sygnałów między torami transmisji; przesłuch, interferencja


SJP.pl


przenikalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przenikalne; cecha tych, którzy są przenikalni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przenikalność elektryczna
  • względna przenikalność elektryczna
  • przenikalność magnetyczna

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przenikalny

Wiktionary


przenikalny

1. dający się przeniknąć;
2. mający zdolność przenikania


SJP.pl


przenikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przenikać.

Wiktionary

Przenikanie (ang. "infiltration") – forma manewru taktycznego (natarcia), w którym wojska wchodzą małymi zgrupowaniami w ugrupowanie obronne przeciwnika.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przeniknięcie n.

 czas. przenikać, przeniknąć

Wiktionary


przenikać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeniknąć)

 (1.1) przechodzić przez pewną barierę lub rozprzestrzeniać się w czym

czasownik zwrotny niedokonany przenikać się (dk. przeniknąć się)

 (2.1) wpływać wzajemnie na siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przenikanie n.

 przysł. przenikliwie

 przym. przenikliwy

Wiktionary


przenikliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób przenikliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wypowiadając ten ostatni wyraz, zrobił pauzę i spojrzał na Irka przenikliwie, jakby chciał sprawdzić, jakie wywołał wrażenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃ɲikˈlʲivʲjɛ, AS: pšẽńiklʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przenikliwość ż.

 przym. przenikliwy

 czas. przenikać, przeniknąć

Wiktionary


przenikliwiej

stopień wyższy od przysłówka: przenikliwie


SJP.pl


przenikliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przenikliwe; cecha tych, którzy są przenikliwi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przenikliwy

 przysł. przenikliwie

Wiktionary


przenikliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: przenikliwy


SJP.pl


przenikliwy

przymiotnik

 (1.1) intensywnie odczuwany, uderzający swoją mocą, intensywnością

 (1.2) wnikliwy, wyostrzony

 (1.3) o człowieku taki, który potrafi trafnie ujmować zjawiska, mający dobry zmysł obserwacji, wnikliwość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozbrzmiał przenikliwy dźwięk przypominający krzyk rajskiego ptaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃ɲikˈlʲivɨ, AS: pšẽńiklʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przenikliwość ż.

 przysł. przenikliwie

 czas. przenikać, przeniknąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostry

 (1.3) wnikliwy, bystry

Wiktionary


przeniknioność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przeniknione; cecha tych, którzy są przeniknioni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przenikniony

Wiktionary


przeniknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeniknąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przenikanie n.

Wiktionary


przeniknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przenikać)

 (1.1) dokonany od|przenikać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiadomość o audiencji przeniknęła do prasy dwa dni po wyjeździe z Włoch działaczy afrykańskich i odbiła się szerokim echem w świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈɲiknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšẽńiknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przenikliwy

 przysł. przenikliwie

 rzecz. przenikanie n.

Wiktionary


przenizać

ciągnąc, przesunąć przez mały otwór; przewlec


SJP.pl


przenizywać

przeciągać coś przez mały otwór; przewlekać


SJP.pl


przenocować

1. udzielić noclegu, pozwolić zostać na noc;
2. zatrzymać się na nocleg, spędzić gdzieś noc


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przenocowywać, nocować)

 (1.1) użyczyć komuś miejsca na nocleg

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nocować)

 (2.1) zatrzymać się gdzieś na nocleg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nocnik mos./mrz., nocka ż., przenocowanie n., noc ż.

 przym. noclegowy

Wiktionary


przenos

1. przesunięcie wyprostowanych i obciążonych kończyn do położenia określonego w ćwiczeniu;
2. dawniej: przeniesienie


SJP.pl


przenosiciel

1. ktoś lub coś, co coś przenosi, powoduje przedostanie się czegoś z jednego miejsca na inne;
2. osobnik zdrowy mający w sobie zarazki choroby zakaźnej dla niego samego nieszkodliwe, lecz zakażające otoczenie; nosiciel;
3. produkt mający w sobie zarazki szkodliwe dla człowieka


SJP.pl


przenosicielka

→ przenosiciel


SJP.pl

Patrz:

przenosiciel

przenosiny

Przenosiny ( Пераносіны, "Pieranosiny"; Переносины, "Pierienosiny") – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Żamczużny.

Współcześnie w skład miejscowości wchodzi także dawny zaścianek Cegielnia.

Wikipedia


przenosić

czasownik przechodni niedokonany (dk. przenieść)

 (1.1) przemieszczać coś niosąc

 (1.2) umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach

 (1.3) kopiować z jednego egzemplarza, lub nośnika na inny

 (1.4) zmieniać wyznaczoną datę

 (1.5) jęz. umieszczać część wyrazu w kolejnej linijce

 (1.6) inform. kopiować, następnie usuwając z poprzedniej lokalizacji

 (1.7) biol. rozszerzać obszar występowania danego gatunku, przemieszczając jego osobniki

 (1.8) praw. udzielać komuś swoich praw, jednocześnie samemu je tracąc

 (1.9) ekon. lokować środki w innym miejscu

 (1.10) med. w odniesieniu do ciąży: być w niej dłużej niż wynikałoby z daty poczęcia

 (1.11) med. w odniesieniu do dziecka: urodzić je później, niż wynikałoby z daty poczęcia

 (1.12) fiz. w odniesieniu do oddziaływania: być kwantem jego pola

 (1.13) fiz. posiadać określoną właściwość, podlegającą prawom zachowania

 (1.14) elektron. przetwarzać, wzmacniać, lub odtwarzać dane pasmo częstotliwości

 (1.15) chem. fiz. elektron. transportować przy udziale pewnego nośnika (substancji, fali nośnej, itp.).

 (1.16) w odniesieniu do uczuć: zmieniać obiekt uczucia

 (1.17) psych. rzutować nieuświadomione myśli, uczucia i wzorce zachowania na psychoterapeutę;

 (1.18) w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: stosować w nowym kontekście

 (1.19) mat. stosować przy obliczaniu kolejnej cyfry wartość zapamiętaną przy obliczaniu cyfry poprzedniej (np. podczas dodawania lub odejmowania)

 (1.20) mat. przekształcać równanie lub nierówność tak, aby określone wyrażenie znalazło się po drugiej stronie

 (1.21) ekon. przemieszczać zapis księgowy do innej kolumny, strony, konta, lub księgi

 (1.22) med. o chorobie: rozprzestrzeniać

 (1.23) o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który się patrzy

 (1.24) daw. wywyższać

 (1.25) daw. przekraczać (nadal jest używany w języku prawniczym)

 (1.26) daw. preferować

 (1.27) daw. przewyższać

 (1.28) książk. skłaniać kogoś do wyobrażania sobie lub przypominania innych czasów lub miejsc

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) wojsk. łow. o pocisku: przelatywać dalej niż wyznaczony cel

 (2.2) wojsk. łow. o broni lub strzelcu: strzelać dalej niż wyznaczony cel

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (3.1) rzad. ponosić jakiś czas

czasownik zwrotny niedokonany przenosić się (dk. przenieść się)

 (4.1) zmieniać miejsce pobytu

 (4.2) zmieniać szkołę, pracę, lub inne miejsce, do którego regularnie się uczęszcza

 (4.3) zostać umieszczonym w innym miejscu lub warunkach

 (4.4) rozprzestrzeniać się

 (4.5) biol. o gatunku: zmieniać obszar występowania

 (4.6) elektron. o sygnale lub paśmie: być przetwarzanym, wzmacnianym lub odtwarzanym

 (4.7) o uczuciach: zmieniać obiekt

 (4.8) w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: dawać się zastosować w innym kontekście

 (4.9) o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który jest skierowane

 (4.10) daw. zmieniać pana

 (4.11) książk. wyobrażać sobie lub przypominać inne czasy lub miejsca

czasownik zwrotny niedokonany przenosić się (dk. brak)

 (5.1) daw. stawiać siebie wyżej od innych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przenoście tę wazę ostrożnie, jest krucha i cenna.

 (1.2) Przenoszę Mariusza do twojego zespołu, niech nie marnuje doświadczenia przy testach.

 (1.3) Teraz będziemy przenosili rysunek ze szkicu na płótno.

 (1.4) Przenosimy projekt na przyszły tydzień.

 (1.5) Nie wolno przenosić słów, dzieląc sylabę na pół.

 (1.6) Przenoszę aplikację na nowy serwer.

 (1.7) To człowiek przenosił królika do Australii.

 (1.8) O ile wiem, dzień przed śmiercią dziadek przenosił prawa do domu na wnuczka.

 (1.9) Przenoszę oszczędności do innego banku.

 (1.10) Magda przenosiła ciążę o dwa tygodnie.

 (1.11) Noworodek przenoszony to noworodek urodzony po czternastu lub więcej dniach po przewidzianym terminie.

 (1.12) Foton przenosi oddziaływanie elektromagnetyczne.

 (1.13) Elektron przenosi ładunek ujemny.

 (1.14) Ten wzmacniacz przenosi pasmo 80-12000 Hz.

 (1.15) Cząstki katalizatora są przenoszone w strumieniu gazu.

 (1.15) Do przeniesienia informacji wystarczy tylko jedna wstęga boczna, więc druga wstęga i fala nośna mogą zostać z sygnału usunięte (wytłumione), co spowoduje, że całość wypromieniowanej mocy przenosi sygnał (…)

 (1.16) Ilekroć dostawał kosza, przenosił swą miłość na kolejną dziewczynę.

 (1.17) Szkoła freudowska zakłada, że pacjent przenosi swoje dziecięce, negatywne doświadczenia i konflikty na terapeutę, sprawiając, iż dochodzi do powstania tzw. „fantazji przeniesieniowej”.

 (1.18) Niektórzy uważają, że nie należy przenosić rozumowania o kapitalizmie w XIX w. na współczesne realia

 (1.25) Tyle trudności i przeszkód w robotach […] zaczęły przenosić nad zysk wydatki i przymusiły opuścić kopalnię.

 (1.25) … Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły.

 (1.27) Dawny towarzysz pancerny o pół głowy go przenosił.

 (1.28) Lektura przenosi czytelnika w magiczny świat dzieciństwa.

 (2.1) Ech, zawsze jak widzę dorodnego odyńca, to mi breneka przenosi.

 (2.2) Ta strzelba przenosi, trzeba brać poprawkę.

 (4.1) Przenosimy się do własnego mieszkania!

 (4.2) Przenoszę się do nowej firmy, będę tam kierownikiem.

 (4.3) Mariusz przenosi się do mojego zespołu.

 (4.4) Gdy jest około 3000 obr/min (trzech tysięcy obrotów na minutę) i więcej to wtedy te basy przenoszą się na całą karoserię.

 (4.11) Ilekroć czuł zniechęcenie, przenosił się myślą do domu, do swej kochanej Anusi.

 (5.1) Żadna nie przenosi się nad drugą, nie ma lekkomyślności, próżnowania, fałszu, obmowy, ale przeciwnie rządność, praca i inne cnoty są ich rozumem, urodą i posagiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈnɔɕit͡ɕ, AS: pšẽnośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nosiciel mos., noszowy mos., nosze nmos., przenoszenie, przenosiny, przenośnia, nośnia, przenośnik, nośnik, nośna, przenośność, nośność

 czas. przenieść, przenaszać, donosić, nanosić, naprzynosić, naznosić, nosić, obnosić, odnosić, podnosić, ponanosić, ponosić, poodnosić, popodnosić, poprzenosić, poprzynosić, poroznosić, powynosić, pozanosić, poznosić, przynosić, roznosić, unosić, wnosić, wynosić, wznosić, zanosić, znosić

 przym. przenoszony, przenośny, przenoszeniowy, przeniesieniowy, noszowy

 przysł. przenośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestawiać, przemieszczać, dźwigać, reg. śl. kludzić

 (1.3) kopiować

 (1.4) odkładać, odraczać, opóźniać, przeciągać, przesuwać, zwlekać

 (1.5) dzielić

 (1.7) rozprzestrzeniać, roznosić, introdukować

 (1.15) transportować

 (1.17) projektować, rzutować

 (1.18) adaptować, uogólniać, generalizować

 (1.22) rozprzestrzeniać

 (1.24) wywyższać

 (1.25) przekraczać, wynieść więcej

 (1.26) preferować, woleć

 (2.1-2) przestrzelać

 (4.1) przeprowadzać się

 (4.2-3) przechodzić

 (4.4-5) rozprzestrzeniać się, roznosić się

 (5.1) wywyższać się

Wiktionary


przenoska

miejsce na spływie, gdzie trzeba przenieść kajak lądem


SJP.pl

Przenoska (także: "obnoska") – miejsce na szlaku kajakowym lub rzece niebędącej szlakiem, które jest niespływalne, tj. niemożliwe do przepłynięcia kajakiem żadnymi możliwymi technikami, w tym zwałkowymi. W skali WW oznaczana symbolem X, czyli "niespływalne".

Wikipedia


przenoszalność

→ przenoszalny


SJP.pl

Patrz:

przenoszalny

przenoszalny

dający się przenosić


SJP.pl


przenoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przenosić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛ̃nɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: pšẽnošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wznosić, przenosić ndk., przenieść dk.

 rzecz. nosiciel mos., noszowy mos., nosze nmos., przeniesienie, przenosiny, przenośnik

 przym. przenośny, noszowy

Wiktionary


przenośnia

figura stylistyczna polegająca na nietypowym połączeniu wyrazów, dzięki któremu przynajmniej jeden z nich uzyskuje nowe znaczenie; metafora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. figura stylistyczna oparta na skojarzeniu dwóch zjawisk, w której obce znaczeniowo wyrazy są zestawione ze sobą, tworząc nowe znaczenie, inne niż dosłowny sens poszczególnych wyrazów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyrażenia „sejmowa zamrażarka”, „topić smutki” czy „hiena cmentarna” to przenośnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈnɔɕɲa, AS: pšẽnośńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przenośny

 przysł. przenośnie

 czas. przenosić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metafora

Wiktionary


przenośnie

przysłówek

 (1.1) niedosłownie, obrazowo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈnɔɕɲɛ, AS: pšẽnośńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nosiciel mos., przenośnia

 czas. przenosić

 przym. przenośny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metaforycznie

Wiktionary


przenośnik

urządzenie transportowe przenoszące ładunki w sposób ciągły na niewielka odległość


SJP.pl

Przenośnik – urządzenie transportu bliskiego, przeznaczone do przemieszczania materiałów sypkich lub określonych ładunków, po określonym torze.

Wikipedia


przenośność

inform. postulat inżynierii oprogramowania wyrażający dążenie do tworzenia programów możliwych do łatwego osadzenia w różnych środowiskach systemowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przenośne; cecha tych, którzy są przenośni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przenośnością oprogramowania między różnymi systemami
  • komputerem przenośnym
  • aplikacją przenośną (niewymagającą instalacji)
  • możliwości przenoszenia numerów telefonicznych przez klienta operatora telekomunikacyjnego

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przenośny

 czas. przenosić

 rzecz. nosiciel mos.

Wiktionary


przenośny

1. dający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy;
2. wyrażony za pomocą przenośni; metaforyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

 (1.2) liter. jęz. wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiliśmy przenośny klimatyzator, na dzień ustawiamy go w pokoju wypoczynkowym, a na noc w sypialni.

 (1.2) Jeżeli jeden ze składników wyrażenia lub zwrotu ma znaczenie przenośne, to całość uznajemy za przenośnię (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ, AS: pšẽnośny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przenośnie

 rzecz. nosiciel mos., przenośnia ż., przenoszenie n., przenośność ż.

 czas. przenosić ndk., przenieść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mobilny

 (1.2) metaforyczny

Wiktionary


przenucić

1. spędzić jakiś czas na nuceniu;
2. zaśpiewać coś bez słów od początku do końca


SJP.pl


przenudzać

potocznie:
1. spędzać pewien czasu na nudzeniu się;
2. męczyć kogoś nudzeniem; wynudzać


SJP.pl


przenudzić

potocznie:
1. spędzić pewien czas na nudzeniu się;
2. zmęczyć kogoś nudzeniem; wynudzić


SJP.pl


przenumerować

zmienić numerację


SJP.pl


przenumerowywać

zmieniać numerację


SJP.pl


przenętowaty

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający przenęt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przenęt

Wiktionary


przeobfitość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przeobfite

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przeobfity

Wiktionary


przeobrażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przekształcenie formy, kształtu, postaci, charakteru czegoś w inny; całościowa zmiana

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɔbraˈʒɛ̃ɲɛ, AS: pšeobražẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeobrazić

 przym. przeobrażeniowy

 rzecz. obraz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metamorfoza, przekształcenie, przerobienie, przemiana

Wiktionary


przeoczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeoczyć)

 (1.1) nie zauważać czegoś, nie dostrzegać czegoś, pomijać coś przez nieuwagę

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeoczyć

Wiktionary


przeoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niezauważenie czegoś, co powinno było zostać dostrzeżone

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeoczyć dk.

Wiktionary


przeoczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeoczać)

 (1.1) nie zauważyć czegoś, nie dostrzec czegoś, pominąć coś przez nieuwagę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeoczenie n.

 czas. przeoczać ndk.

Wiktionary


przeodziać

przebrać;
1. ubrać w inną odzież;
2. zmienić jakąś część ubioru


SJP.pl


przeodziewać

dawniej: przebierać


SJP.pl


przeogromny

przymiotnik

 (1.1) bardzo duży, gigantyczny

Wiktionary


przeor

przełożony klasztoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kośc. przełożony klasztoru (w niektórych zakonach męskich np. u dominikanów i bonifratrów)

 (1.2) kośc. zastępca opata

Wiktionary

Przeor ( prior „przedni, naczelny”) – przełożony domu zakonnego lub wyższy duchowny, niebędący biskupem. Odpowiednikiem w zakonach i zgromadzeniach zakonnych żeńskich jest przeorysza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawno, dawno temu przejście było miejscem spotkań zakochanych - młodziutkiej kasztelanki oporowskiej i przeora zakonu paulinów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeorat mrz., przeorstwo n.

:: fż. przeorysza ż.

 przym. przeorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. pryjor

Wiktionary


przeorat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. kośc. urząd przeora lub przeoryszy

 (1.2) daw. kośc. teren podległy przeorowi lub przeoryszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Każdego roku lubiński przeorat jest odwiedzany przez setki gości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeor m., przeorstwo n., przeorysza ż.

 przym. przeorski

Wiktionary


przeorać

1. orząc pługiem, przygotować do dalszej uprawy;
2. rozciąć coś głęboko, pozostawiając bruzdy


SJP.pl


przeorowy

związany z przełożonym klasztoru


SJP.pl


przeorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub tytułem przeora

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do przeora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeor mos., przeorat mrz.

Wiktionary


przeorysza

przełożona klasztoru żeńskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. przełożona klasztoru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakonnice trochę się boją surowej przeoryszy.

 (1.1) Przeorysza uwielbia opowiadać o życiu klasztoru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɔˈrɨʃa, AS: pšeoryša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeor m., przeorat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opatka; przest. ksieni; daw. abatysa

Wiktionary


przeorywać

1. orząc pługiem, przygotowywać do dalszej uprawy;
2. rozcinać coś głęboko, pozostawiając bruzdy


SJP.pl


przeorzech

wysokie drzewo o jadalnych nasionach i twardym drewnie; hikora; orzesznik


SJP.pl


przeostrzać

czynić zbyt ostrym


SJP.pl


przeostrzyć

uczynić zbyt ostrym


SJP.pl


przeowocować

stracić owoce po ich wydaniu


SJP.pl


przepachnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepachnąć.

Wiktionary


przepadać

o deszczu, gradzie, śniegu: padać przez jakiś czas; popadać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przepaść)

 (1.1) stawać się niełatwym do odnalezienia, niewidocznym

 (1.2) ulegać marnowaniu

 (1.3) nie osiągać celu

 (1.4) nie dochodzić do skutku

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) bardzo lubić

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Maciek nie przepada za filmami krótkometrażowymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepadanie n., przepadek mrz., przepaść ż.

 przym. przepadły, przepaścisty

 czas. przepaść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ginąć, gubić się, zawieruszać się, znikać

 (1.2) marnować się

 (1.3) przegrywać

 (1.4) nie udawać się

 (2.1) kochać, szaleć (za), uwielbiać

Wiktionary


przepadek

1. orzeczona sądownie konfiskata na rzecz skarbu państwa składników majątku skazanej osoby prywatnej;
2. konfiskata przedmiotów pochodzących z przestępstwa


SJP.pl

Przepadek – w Polsce instytucja prawa karnego sui generis (przed 1 lipca 2015 środek karny) o charakterze represyjno-prewencyjnym polegająca na przejściu własności określonych przedmiotów powiązanych w pewien sposób z popełnionym przestępstwem na Skarb Państwa z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przepadek jest ponadto środkiem karnym w prawie wykroczeń.

Wikipedia


przepadnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepaść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpadʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pšepadʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepaść

 rzecz. przepaść ż.

Wiktionary


przepadywać

o deszczu: padać od czasu do czasu


SJP.pl


przepadzity

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zachłanny

Wiktionary


przepadły

zaginąć bez śladu


SJP.pl


przepakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepakować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepakować dk.

Wiktionary


przepakować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepakowywać)

 (1.1) dokonany od|przepakowywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpaˈkɔvat͡ɕ, AS: pšepakovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pakować, rozpakowywać

 rzecz. przepakowanie n.

Wiktionary


przepakowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepakowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepakowywać ndk.

Wiktionary


przepalanka

domowa wódka produkowana ze spirytusu z dodatkiem karmelu; karmelówka, alembik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. wódka wytwarzana domowym sposobem z rozcieńczonego spirytusu z dodatkiem karmelu

 (1.2) pot. med. kauteryzacja zrostów powstałych w płucach na skutek choroby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 26-letni gospodarz na Górniaku zaopatrywał się w spirytus potrzebny do wyrobu przepalanki.

 (1.2) Po odmie albo po przepalance zrobi się płyn. Płyn po pewnym czasie zamieni się w ropę, a jak już jest ropa, robi się przetoka, to jest dziura w oskrzelach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepalniczek m.

 czas. palić, przepalać ndk., przepalić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alembik, karmelówka

Wiktionary


przepalać

niszczyć coś wskutek poddawania tego działaniu ognia


SJP.pl


przepalić

zniszczyć coś wskutek poddania tego działaniu ognia


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepalać)

 (1.1) dokonany od|przepalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpalʲit͡ɕ, AS: pšepalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepał mrz., przepalanka ż.

 czas. palić

Wiktionary


przeparadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeparadować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeparadować dk.

Wiktionary


przeparkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeparkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeparkować dk.

Wiktionary


przeparkować

zmienić miejsce postoju pojazdu


SJP.pl


przeparkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeparkowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeparkowywać ndk.

Wiktionary


przeparkowywać

zmieniać miejsce postoju pojazdu


SJP.pl


przepasać

opasać;
1. owinąć czymś w pasie;
2. owinąć pasem, włożyć pas;
3. obwiązać czymś dookoła jak pasem;
4. przedzielić, przegrodzić coś czymś;
5. otoczyć coś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) owinąć czymś w pasie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepaska ż.

Wiktionary


przepaska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. przepaska biodrowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpaska, AS: pšepaska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pas m., przepasanie n., przepasywanie n.

 czas. przepasać ndk., przepasywać dk.

 przym. przepaskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepaska biodrowa

Wiktionary


przepaskówka

krasanka przepaskówka - gatunek pluskwiaka z rodziny krasankowatych


SJP.pl


przepastniej

stopień wyższy od przysłówka: przepastnie


SJP.pl


przepastniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przepastny


SJP.pl


przepastny

bardzo głęboki, zdający się nie mieć dna; niezgłębiony, bezdenny, przepaścisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pojemny, obszerny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śpiew i muzyka Björk poniosły mnie w przepastne krainy imaginacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepaść ż.

 czas. przepaść

 przym. przepaścisty

Wiktionary


przepasły

przekarmić


SJP.pl


przepatrzyć

potocznie: obejrzeć kolejno jedno po drugim, przetrząsnąć miejsce po miejscu


SJP.pl


przepał

1. zużycie paliwa przez pojazd ponad ustaloną normę;
2. wapno wypalone w zbyt wysokiej temperaturze; wapno przepalone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. spalanie przez silnik paliwa w większej ilości, niż ustalona norma

 (1.2) środ. fot. efekt przepalenia, prześwietlenia zdjęcia

 (1.3) wapno, które zostało wypalone w zbyt wysokiej temperaturze; wapno przepalone

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Odrzuciliśmy kilka ciekawych zdjęć ze względu na silne przepały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛpaw, AS: pšepau̯

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepalić dk., przepalać ndk.

 rzecz. przepalenie n.

Wiktionary


przepaścistszy

stopień wyższy od przymiotnika: przepaścisty; bardziej przepaścisty


SJP.pl


przepaścisty

bardzo głęboki, zdający się nie mieć dna; niezgłębiony, bezdenny, przepastny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) odznaczający się dużą stromością

 (1.2) bardzo głęboki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Niezbyt także dawno temu, po wielu miejscach nie było dróg dobrych, i w niektóre zakątki kraju trudno się było dostać po przepaścistych grzęzawiskach i wąwozach.

 (1.2) Kartofliska, ściernie, a szczególniej role świeżo uprawne i zasiane, rozmiękły na przepaściste bagna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepaść ż.

 czas. przepadać ndk., przepaść dk.

 przym. przepastny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stromy, urwisty

 (1.2) przepastny, bezdenny, nieprzebyty, niezgłębiony, otchłanny

Wiktionary


przepaśnica

przepaśnica górska - gatunek muchówki z rodziny bzygowatych


SJP.pl


przepaść

1. miejsce miedzy stromymi ścianami górskimi, głęboka rozpadlina;
2. przenośnie: to, co dzieli, różni coś lub kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obszar obok stromej ściany góry

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepadać)

 (2.1) zob. przepadać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepasać)

 (3.1) zob. przepasać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przepaść – miejsce pomiędzy stromymi zboczami górskimi
  • Przepaść – część miasta Ćmielów, dawniej samodzielna wieś
  • Przepaść (gromada) – dawna gromada
  • Przepaść – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany
  • Przepaść – dawniej samodzielna osada. Obecnie część miejscowości Scholino na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Horodziłowo
  • przepaść cyfrowa – termin stosowany do określenia różnicy między osobami i społeczeństwami mającymi dostęp do techniki informatycznej, a tymi, które takiego dostępu nie mają
  • Przepaść Itaki
  • Nad przepaścią
  • Macocha (przepaść)
  • Otchłań

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciągnie mnie Wituś na stare lata na górskich konikach po himalajskich przełęczach, a ja mam duszę na ramieniu ze strachu, że się zwalę w jaką przepaść.

 (2.1) Sama zaś Julia, która w tym roku po wielu wysiłkach i uruchomieniu wszystkich możliwych znajomości dostała się wreszcie do PWSSP, od dnia inauguracji roku akademickiego przepadła dla Celestyny nieodwołalnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛpaɕt͡ɕ, AS: pšepaść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepadanie n., przepadnięcie n.

 czas. przepadać ndk.

 przym. przepastny, przepaścisty

 przysł. przepastnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czeluść, otchłań, urwisko

Wiktionary


przepedałować

przebyć jakąś trasę, kręcąc pedałami roweru


SJP.pl


przepenetrowywać

penetrując, badać coś gruntownie; przetrząsać, przeszukiwać


SJP.pl


przepełniony

przymiotnik

 (1.1) wypełniony ludźmi ponad normę

 (1.2) nadmiernie czymś wypełniony

 (1.3) przen. ogarnięty pewnym silnym uczuciem

forma czasownika.

 (2.1) ims. od przepełnić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpɛwʲˈɲɔ̃nɨ, AS: pšepeu̯ʹńõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepełnienie n.

 czas. przepełnić

 przym. pełny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłoczny, zatłoczony

 (1.2) przeciążony

Wiktionary


przepełnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepełniać)

 (1.1) dokonany od|przepełniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpɛwʲɲit͡ɕ, AS: pšepeu̯ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przepełniony

 ims. przepełniony

Wiktionary


przepełzać

1. o niektórych zwierzętach, np. wężach: pełzając, przebyć lub przebywać jakąś odległość;
2. o ludziach: pełzając, pokonać lub pokonywać jakąś odległość; przeczołgać lub przeczołgiwać się


SJP.pl


przepełznięty

taki, który przez coś przepełznął; przepełźnięty, przepełzły


SJP.pl


przepełznąć

przepełzać;
1. o płazach, gadach, owadach itp.: pełzając, pełznąc przebyć jakąś przestrzeń, przedostać się gdzieś;
2. o ludziach: pełzając, poruszając się w pozycji na brzuchu lub na czworakach, pokonać jakąś przestrzeń, przedostać się gdzieś


SJP.pl


przepełzły

przepełzać;
1. o płazach, gadach, owadach itp.: pełzając, pełznąc przebyć jakąś przestrzeń, przedostać się gdzieś;
2. o ludziach: pełzając, poruszając się w pozycji na brzuchu lub na czworakach, pokonać jakąś przestrzeń, przedostać się gdzieś


SJP.pl


przepełźnięty

taki, który przez coś przepełznął; przepełznięty, przepełzły


SJP.pl


przepicie

potocznie:
1. przepuścić pieniądze na alkohol lub wyprzedać rzeczy w celu zdobycia nań środków;
2. pijąc alkohol, zwrócić się bezpośrednio do kogoś z toastem;
3. spędzić jakiś czas na piciu alkoholu lub popijać raz po raz między posiłkami lub daniami;
4. wypić więcej niż inni, nie popaść w alkoholowe zamroczenie wcześniej niż inni;
5. przepić się - wypić zbyt wiele alkoholu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpʲit͡ɕɛ, AS: pšepʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepić, przepijać

 rzecz. przepijanie n., przepitka ż., przepita ż.

Wiktionary


przepiec

nadmiernie wypiec


SJP.pl


przepielać

pieląc, przeczyszczać


SJP.pl


przepielić

pieląc, przeczyścić; przepleć


SJP.pl


przepielęgnować

zniszczyć nadmiernym pielęgnowaniem


SJP.pl


przepieranka

potocznie: wzajemne wypieranie się, walka o pierwszeństwo


SJP.pl


przepierdalać

wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. przegrywać;
2. przecinać


SJP.pl


przepierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepierdolić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepierdolić, pierdolić, zapierdalać

Wiktionary


przepierdolić

przejebać; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. przegrać;
2. stracić coś w wyniku porażki;
3. przeciąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) wulg. dokonany od|przepierdalać.

czasownik przechodni

 (2.1) wulg. przegrać, stracić

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) – Bo czym tak naprawdę są Słowianie? – kontynuował Taras. – Słowian już nie ma. […] Słowianie to kopalne resztki. To skansen. Kultura, która zdechła i już nie rodzi. Bo nie ma po co. Bo przepierdoliła w konkurencji. Słowiańskość jest czymś takim samym, jak azteckość. Albo, kurwa, totenhockość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepierdolenie n., przepierdalanie n.

 czas. zapierdalać, pierdolić, przepierdalać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przejebać

Wiktionary


przepierka

upranie czegoś naprędce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. drobne pranie, najczęściej ręczne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpʲjɛrka, AS: pšepʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pranie n.

 czas. prać

Wiktionary


przepierzenie

lekka ścianka dzieląca pokój na dwa mniejsze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) cienka ścianka przegradzająca jakieś pomieszczenie

Wiktionary

Przepierzenie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przepierzony

 czas. przepierzać ndk., przepierzyć dk.

 rzecz. pierzeja ż.

Wiktionary


przepierzyć

podzielić pomieszczenie przepierzeniem


SJP.pl


przepieszczać

1. wykańczać coś ze zbyt precyzyjną dbałością;
2. zbytnio wypieszczać


SJP.pl


przepieścić

1. wykończyć coś ze zbyt precyzyjną dbałością;
2. rzadko:
a) zbytnio wypieścić;
b) spędzić pewien czas na pieszczeniu


SJP.pl


przepijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepijać. (popijać)

 (1.2) odczasownikowy od|przepijać. (czas, pieniądze)

 (1.3) odczasownikowy od|przepijać. (do kogoś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do przepijania wódki wolę używać soku niż coli.

 (1.2) Przepijanie każdej premii to szczyt nieodpowiedzialności.

 (1.3) Mam dość przepijania do wujka Mietka, idźmy potańczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpʲiˈjä̃ɲɛ, AS: pšepʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepitka ż., przepita ż., przepicie n.

 czas. przepijać, przepić

Wiktionary


przepijać

potocznie:
1. przepuszczać pieniądze na alkohol lub wyprzedawać rzeczy w celu zdobycia nań środków;
2. pijąc alkohol, zwracać się bezpośrednio do kogoś z toastem;
3. spędzać jakiś czas na piciu alkoholu lub popijać raz po raz między posiłkami lub daniami;
4. wypijać więcej niż inni, nie popadać w alkoholowe zamroczenie wcześniej niż inni;
5. przepijać się - wypijać zbyt wiele alkoholu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przepić)

 (1.1) pot. zob. przepić. (pieniądze)

 (1.2) pot. zob. przepić. (czas)

 (1.3) pot. zob. przepić. (do kogoś)

czasownik zwrotny niedokonany przepijać się (dk. przepić się)

 (2.1) pot. zob. przepić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odkąd go pamiętam, wszystko przepijał.

 (1.2) Zygmunt przepijał każde święto, każdy weekend.

 (1.3) Trudno się dziwić, że się upił, skoro cały wieczór do wszystkich naokoło przepijał.

 (2.1) Ostatnio często zdarzało się, że się przepijał i na drugi dzień nie szedł do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpʲijät͡ɕ, AS: pšepʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepitka ż., przepita ż., przepicie n., przepijanie n.

 czas. przepić

Wiktionary


przepikować

1. rozsadzić rzadziej młode roślinki;
2. przeszyć ściegiem w różnych kierunkach co najmniej dwie warstwy materiału; spikować


SJP.pl


przepinka

w speleologii: pośredni punkt pozwalający uniknąć tarcia liny o skałę


SJP.pl


przepis

wskazówka, zwykle w formie pisemnej, określająca sposób wykonania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tekst zawierający zbiór wiadomości potrzebnych do zrobienia czegoś, zwłaszcza przyrządzenia potrawy

 (1.2) wypróbowany sposób na osiągnięcie określonego celu

 (1.3) praw. element większego zestawu tekstów wytyczającego prawidłowy przebieg określonej dziedziny działalności ludzkiej

 (1.4) med. dokument wystawiany przez lekarza dotyczący określonej terapii lub procedury medycznej

 (1.5) środ. stud. wystawienie oceny końcowej z przedmiotu na podstawie oceny wystawionej z jednej formy zajęć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przepis kulinarny
    • książka kucharska
  • przepis prawa
    • kodeks
    • ordynacja
    • pragmatyka
    • Volumina Legum
  • algorytm
  • instrukcja
  • prawidło
  • procedura
  • receptura

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Francuską kaszkę kuskus w polskim opakowaniu i z przepisem na sałatkę będzie można kupić w kraju jeszcze w tym miesiącu.

 (1.2) Dokładnego przepisu na szczęśliwe małżeństwo nie podał nikt, wszyscy jednak jednogłośnie twierdzili, że trzeba sobie ufać, umieć znajdować kompromisy, a przede wszystkim… kochać się.

 (1.3) Rządowy projekt zmiany przepisów o darowiznach najprawdopodobniej powędrował do kosza.

 (1.4) Na czterech lekarstwach widniała adnotacja, iż wydaje się je tylko z przepisu lekarza.

 (1.5) Nam poszedł na rękę umożliwiając przepis z ćwiczeń od oceny co najmniej "4" […], a wszystkim osobom, które przyszły na egzamin postawił za darmo "3".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛpʲis, AS: pšepʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepisanie n., przepisywanie n.

:: zdrobn. przepisik m.

 czas. przepisać dk., przepisywać dk.

 przym. przepisowy

 przysł. przepisowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) recepta

Wiktionary


przepisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepisać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepisywanie n., przepis m., pisanina ż.

 czas. przepisać dk., przepisywać ndk.

 przym. przepisowy

 przysł. przepisowo

Wiktionary


przepisać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepisywać)

 (1.1) dokonany od|przepisywać.

czasownik zwrotny dokonany przepisać się (ndk. przepisywać się)

 (2.1) dokonany od|przepisywać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pisać, przepisywać ndk.

 rzecz. przepis mrz., przepisanie n., przepisywanie n., pismo n., pisanina ż.

Wiktionary


przepisik

zdrobnienie od: przepis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od przepis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie przepis, lecz tylko mały przepisik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepis m.

Wiktionary


przepisownik

notatnik z przepisami kulinarnymi; przepiśnik


SJP.pl


przepisowo

przysłówek

 (1.1) zgodnie z przepisami, regułami, normami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia nieśmiało wyjęła maleństwo z łóżeczka i podtrzymując przepisowo małą główkę, zaniosła je do łazienki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepis mrz., przepisanie n., przepisywanie n.

Wiktionary


przepisowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przepisowe; cecha tych, którzy są przepisowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przepisowy

 rzecz. pisanina ż.

Wiktionary


przepisy

wskazówka, zwykle w formie pisemnej, określająca sposób wykonania czegoś


SJP.pl


przepisywaczka

→ przepisywacz; kopistka


SJP.pl


przepisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepisywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepisanie n., przepis m., pisanina ż.

 czas. przepisać dk., przepisywać ndk.

 przym. przepisowy

 przysł. przepisowo

Wiktionary


przepisywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przepisać)

 (1.1) pisać to samo powtórnie; sporządzać odpis

 (1.2) o lekarzu zalecać do stosowania

 (1.3) przekazywać na własność

 (1.4) pot. o uczniu powtarzać niewłasną pracę domową, prezentując ją potem jako samodzielnie wykonaną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczyciel dyktował notatkę, a uczniowie pilnie przepisywali jego słowa do swoich brudnopisów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepisać, pisać

 rzecz. przepisanie n., przepisywacz m., przepisywanie n., pismo n., przepis mrz., pisanina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopiować, odwzorowywać

 (1.2) ordynować, zalecać

Wiktionary


przepita

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: przepitka

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny, ż. lp. od: przepić

 (2.2) imiesłów przymiotnikowy bierny, ż. lp. od: przepić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam flaszkę, wyjmij zagrychę i przepitę.

 (2.1) Poszedł w tango i cała pensja przepita.

 (2.2) Po dwóch dniach wesela jestem przepita.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpʲita, AS: pšepʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepitka ż., przepicie n., przepijanie n.

 czas. przepijać ndk., przepić dk.

Wiktionary


przepitka

potocznie:
1. napój do popijania alkoholu; popitka, zapojka;
2. płyn do popicia czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. napój używany do przepijania wódki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyniosłem flaszkę. Masz jakąś przepitkę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpʲitka, AS: pšepʹitka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepijanie n., przepicie n.

:: zgrub. przepita

 czas. przepijać ndk., przepić dk.

Wiktionary


przepity

potocznie:
1. taki, który wypił zbyt dużo alkoholu; pijany, skacowany;
2. zniszczony wskutek nadużywania alkoholu


SJP.pl


przepiór

rodzaj ptaków z rodziny przepiórowatych


SJP.pl


przepióra

rodzaj ptaków z rodziny przepiórowatych


SJP.pl


przepiórczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) charakterystyczny dla przepiórki; dotyczący, odnoszący się do przepiórki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stój! - krzyknął jeden z rycerzy, młody i piegowaty jak przepiórcze jajo. - Stój, powiadam!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpʲjurt͡ʃɨ, AS: pšepʹi ̯určy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepiórka ż., przepióreczka ż.

Wiktionary


przepióreczka

1. zdrobnienie od: przepiórka;
2. dawna zabawa dziecięca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: przepiórka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpʲjuˈrɛt͡ʃka, AS: pšepʹi ̯urečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepiórka ż.

 przym. przepiórczy

Wiktionary


przepiórecznik

gatunek ptaka z rodziny kurowatych


SJP.pl

Przepiórecznik ("Ophrysia superciliosa") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Ophrysia. Występuje endemicznie w północnych Indiach. Brak pewnych stwierdzeń od 1876. Gatunek uznawany jest jednak za krytycznie zagrożonego, nie zaś wymarły, ze względu na brak badań terenowych w jego znanym zasięgu.

Wikipedia


przepiórka

1. mały ptak łowny z rodziny kurowatych;
2. regionalnie: przyozdobiona kwiatami wiązka zboża pozostawiana na polu, będąca oznaką zakończonych żniw;
3. dawniej: garść niezżętych kłosów żyta pozostawiona na polu w celu zapewnienia plonów na następny rok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Coturnix coturnix|ref=tak., średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grały jej tedy do snu derkacze i przepiórki, migotały gwiazdy, gdy powiew poruszył gałęzie, brzęczały chrząszcze na dębowych liściach – i usnęła wreszcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpʲjurka, AS: pšepʹi ̯urka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepiór m.

:: zdrobn. przepióreczka ż.

 przym. przepiórczy

Wiktionary


przepiórki

1. mały ptak łowny z rodziny kurowatych;
2. regionalnie: przyozdobiona kwiatami wiązka zboża pozostawiana na polu, będąca oznaką zakończonych żniw;
3. dawniej: garść niezżętych kłosów żyta pozostawiona na polu w celu zapewnienia plonów na następny rok


SJP.pl

Przepiórki (nazwa oboczna: Leśniczówka Mosty, niem. "Piepersfelde"), (potocznie Leśniczówka Mosty) – nieoficjalna część wsi Mosty w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów. Miejscowość położona przy drodze gminnej z Mostów do Mostów-Osiedle.

Wikipedia


przepiórnik

gatunek ptaka podobnego do przepiórki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Turnicidae|ref=tak.;

Wiktionary


przepiórowate

o cechach przepiórowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Przepiórowate, przepióry (Odontophoridae) – rodzina ptaków z rzędu grzebiących (Galliformes).

Wikipedia


przepiórowaty

o cechach przepiórowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


przepić

potocznie:
1. przepuścić pieniądze na alkohol lub wyprzedać rzeczy w celu zdobycia nań środków;
2. pijąc alkohol, zwrócić się bezpośrednio do kogoś z toastem;
3. spędzić jakiś czas na piciu alkoholu lub popijać raz po raz między posiłkami lub daniami;
4. wypić więcej niż inni, nie popaść w alkoholowe zamroczenie wcześniej niż inni;
5. przepić się - wypić zbyt wiele alkoholu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepijać)

 (1.1) pot. wydawać pieniądze na picie

 (1.2) pot. spędzić jakiś czas, pijąc alkohol

 (1.3) pot. zwracać się do kogoś podczas picia, wznosząc kieliszek w jego kierunku

 (1.4) pot. wygrać z kimś w piciufakt.

czasownik zwrotny dokonany przepić się (ndk. przepijać się)

 (2.1) pot. wypić za dużo alkoholu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj przepiłem całe pieniądze, jakie miałem przy sobie.

 (1.2) Waldek przepił cały weekend.

 (1.3) Wzniósł kieliszek i przepił do teścia.

 (2.1) Przepiłem się wczoraj i dziś jestem ledwo żywy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛpʲit͡ɕ, AS: pšepʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepitka ż., przepita ż., przepicie n., przepijanie n.

 czas. przepijać, pić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przehulać

Wiktionary


przepięcie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nagły i krótkotrwały wzrost napięcia w instalacji elektrycznej

Wiktionary

Przepięcie – termin używany w elektrotechnice i elektronice, mający w obu dziedzinach nieco odmienne znaczenia. Jego głównym znaczeniem jest jednak wzrost napięcia powyżej wartości znamionowej.

Najczęściej przez przepięcie rozumie się wzrost napięcia ponad maksymalną wartość napięcia instalacji lub urządzenia elektrycznego.

Wikipedia


przepięknie

przysłówek

 (1.1) w sposób przepiękny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój opiekun przepięknie muzykuje na hawajskiej gitarze, nad której strunami panuje po mistrzowsku.

 (1.1) Zosia wygląda przepięknie w rozpuszczonych włosach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpʲjɛ̃ŋʲcɲɛ, AS: pšepʹi ̯ẽŋʹḱńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przepiękny, piękny

 rzecz. piękno n., piękność ż.

 przysł. pięknie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudownie, wspaniale, pięknie, ślicznie, prześlicznie, przecudnie

Wiktionary


przepiękniej

stopień wyższy od przysłówka: przepięknie


SJP.pl


przepiękny

przymiotnik

 (1.1) niezwykle, wyjątkowo piękny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zofia jest przepiękną dziewczyną o słodkim uśmiechu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpʲjɛ̃ŋknɨ, AS: pšepʹi ̯ẽŋkny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piękny

 przysł. pięknie, przepięknie

 rzecz. piękno n., piękność ż.

 czas. upiększać, upiększyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prześliczny, piękny

Wiktionary


przepiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepiłować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepiłować dk.

Wiktionary


przepiłować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przepiłowywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tyłu zachowały się ucięte bolce, które tkwiły w murze. Ktoś je przepiłował, żeby urwać herb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpʲiˈwɔvat͡ɕ, AS: pšepʹiu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepiłowanie n.

Wiktionary


przepiłowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepiłowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepiłowywać ndk.

Wiktionary


przepiłowywać

czasownik niedokonany (dk. przepiłować)

 (1.1) piłując coś dzielić na dwie części

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepiłowywanie n.

Wiktionary


przepiśnik

notatnik z przepisami kulinarnymi; przepisownik


SJP.pl


przeplataniec

1. damska fryzura z dużymi lokami;
2. potocznie: ciasto w kształcie warkocza, np. warkocz drożdżowy


SJP.pl


przeplatanka

1. wykonywanie dwóch czynności na zmianę;
2. przedmiot (figura) powstały w wyniku przeplatania


SJP.pl


przeplatać

czasownik

 (1.1) układać rzeczy na przemian

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pleść

Wiktionary


przeplatka

motyl z rodziny rusałkowatych (południc)


SJP.pl


przeplatywać

przetykać, przeplatać; potocznie:
1. łączyć różne elementy, wielokrotnie przekładając je przez siebie; splatać;
2. wielokrotnie przekładać przez coś; wplatać;
3. przedzielać jednorodny ciąg innymi elementami; splatać, wplatać;
4. pojawiać się naprzemienne z czymś innym; wplatać się


SJP.pl


przepleć

pieląc, przeczyścić; przepielić


SJP.pl


przeplot

część klatki filmowej


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przepocić

czasownik

 (1.1) sprawić, że coś jest nadmiernie nasączone potem lub pokryte jego pozostałościami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał prze­po­cone włosy, a jego ramiona opa­dały się i wzno­siły w rytm oddechu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. napotny, przepocony

Wiktionary


przepocony

przymiotnik

 (1.1) przesiąknięty potem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna rozejrzał się po placu i – zadowolony, że jego lud faktycznie ucieka całymi hordami, czy to w wyjściowych strojach, czy w nocnej bieliźnie, z walizami, małymi dziećmi i sentymentalnymi drobiazgami – zeskoczył z ławy, nie pozostawiając po sobie niczego prócz zapachu miętówek i przepoconych pach.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepocić

Wiktionary


przepoczwarczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ent. przeobrażenie się larwy w poczwarkę

Wiktionary

Przepoczwarczenie, przepoczwarzenie – faza rozwoju złożonego u owadów, występująca u owadów z przeobrażeniem zupełnym. Proces przeobrażenia larwy w poczwarkę. Forma "przepoczwarzenie" bywa uznawana za błędną, gdyż słowo miałoby pochodzić od "poczwary", a nie od "poczwarki", jest jednak spotykana w literaturze entomologicznej, podobnie jak forma "przepoczwarczenie". Następuje zazwyczaj w ukryciu, często w osłaniającym oprzędzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Entomolog obserwował przepoczwarczenia larw strzygoni choinówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepoczwarczanie n.

 czas. przepoczwarczać ndk., przepoczwarczać się ndk., przepoczwarczyć dk., przepoczwarczyć się dk.

Wiktionary


przepoczwarczyć

przepoczwarzyć się; przepoczwarczyć się -
1. u owadów: zmienić się w poczwarkę;
2. stać się kimś innym, zmienić swój charakter


SJP.pl


przepoczwarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepoczwarzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepoczwarzać ndk.

 rzecz. poczwarka ż., poczwara ż.

Wiktionary


przepoczwarzyć

przepoczwarczyć się; przepoczwarzyć się -
1. u owadów: zmienić się w poczwarkę;
2. stać się kimś innym, zmienić swój charakter


SJP.pl


przepoić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepajać)

 (1.1) dokonany od|przepajać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy zginął "Kazik", Aleksandra nie tając łez mówiła: "Wyście go prawie nie znali. To był dla was epizod i dlatego nie jesteście w stanie w pełni pojąć, co to za człowiek". Opowiadała długo o zabitym towarzyszu, pragnąc przekazać im część wielkiego żalu, jakim była przepojona, pragnąc, aby żarliwiej zapamiętali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpɔjit͡ɕ, AS: pšepoi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepojenie n.

Wiktionary


przepojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepoić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpɔˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: pšepoi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepoić

Wiktionary


przepomagać

dawniej: przemagać, zdobywać się na coś


SJP.pl


przepompownia

urządzenie składające się z pomp przepompowujących różnego rodzaju płyny lub gazy


SJP.pl


przepona

duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę piersiową od niżej położonych narządów; diafragma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przepona (botanika)
  • przepona (budowa maszyn)
  • przepona (mięsień)
  • przepona miednicy
  • Przepona, pseudonim Stanisława Kasznicy, komendanta Narodowych Sił Zbrojnych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przepona jest mięśniem używanym podczas oddychania.

 (1.1) Na wszelkie smutki dobry jest uśmiech. Naukowcy dowiedli bowiem, że szczery, serdeczny śmiech wspaniale nas dotlenia – pobudza do pracy przeponę i płuca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpɔ̃na, AS: pšepõna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przeponowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. diafragma

Wiktionary


przeponka

płytka z materiału ogniotrwałego oddzielająca nadlew od odlewu


SJP.pl


przeponowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z przeponą, dotyczący przepony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepona ż.

Wiktionary


przepopielać

dawniej: obracać w popiół; spopielać


SJP.pl


przepoprężać

dawniej: ponownie ściągać popręgiem, poprawiać popręg


SJP.pl


przeportować

potocznie: przenieść program, grę lub system na inną platformę, środowisko albo urządzenie


SJP.pl


przeposzczony

taki, który się przepościł


SJP.pl


przepotek

rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych


SJP.pl


przepotworny

bardzo potworny; arcypotworny


SJP.pl


przepotężnie

→ przepotężny


SJP.pl

Patrz:

przepotężny

przepowiadalny

dający się przepowiedzieć


SJP.pl


przepowiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepowiadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpɔvʲjaˈdãɲɛ, AS: pšepovʹi ̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiedzieć, przepowiedzieć, przepowiadać ndk.

 rzecz. przepowiednia ż.

Wiktionary


przepowiadać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przepowiedzieć)

 (1.1) niedokonany od|przepowiedzieć. (przewidywać przyszłość, prorokować)

 (1.2) pot. niedokonany od|przepowiedzieć. (powtarzać sobie)

 (1.3) daw. niedokonany od|przepowiedzieć. (proklamować)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pytia przepowiadała przyszłość.

 (1.2) Antek kilkakrotnie przepowiadał sobie wczorajszą lekcję, bo wiedział, że będzie pytany.

 (1.3) Lektor w stroju liturgicznym przepowiada słowo Boże.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepowiednia ż., przepowiadanie n., przepowiedzenie n.

 czas. powiedzieć, przepowiedzieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prorokować, wróżyć, wieścić

 (1.3) głosić, rozgłaszać

Wiktionary


przepowiednia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wypowiedź o wydarzeniach, które mają nastąpić, określająca ich szczegóły

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przepowiednia – film thriller produkcji amerykańskiej,
  • Przepowiednia – polskie opowieści fantastyczne,
  • Mroczna przepowiednia – kanadyjski serial telewizyjny dla młodzieży,
  • Przepowiednia Malachiasza – lista 112 krótkich łacińskich zdań mających opisywać wszystkich papieży,
  • Przepowiednia Wernyhory – wróżba legendarnego Kozaka z XVIII wieku,
  • Przepowiednia z Tęgoborza – wiersz dotyczący przyszłości Polski po I wojnie światowej,
  • The Elder Scrolls III: Przepowiednia – dodatek do gry komputerowej.
  • prognoza
  • proroctwo
  • omen

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpɔˈvʲjɛdʲɲa, AS: pšepovʹi ̯edʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiedzieć, przepowiadać ndk., przepowiedzieć dk.

 rzecz. przepowiadanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieszczba, proroctwo

Wiktionary


przepowiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepowiedzieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepowiedzieć, przepowiadać, powiedzieć

Wiktionary


przepowiedzieć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepowiadać)

 (1.1) przewidzieć przyszłe wydarzenia w nadnaturalny sposób, wyprorokować

 (1.2) pot. powtórzyć sobie coś, odczytując lub recytując dla lepszego zapamiętania

 (1.3) daw. wygłosić z mocą, proklamować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyrocznia przepowiedziała Edypowi, że zabije własnego ojca i poślubi swoją matkę.

 (1.2) Antek przepowiedział sobie wczorajszą lekcję, bo wiedział, że będzie pytany.

 (1.3) Lektor w stroju liturgicznym przepowiedział słowo Boże, a następnie odśpiewano pieśń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepowiednia ż., przepowiadanie n., przepowiedzenie n.

 czas. powiedzieć, przepowiadać ndk.

 przym. przepowiedni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprorokować, wywróżyć, obwieścić

 (1.3) wygłosić, rozgłosić

Wiktionary


przepołowić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przepoławiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poła ż., przepoławianie n., przepołowienie n., połówka ż., połowa ż.

 czas. przepoławiać ndk.

Wiktionary


przepracowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spędzenie jakiegoś czasu na pracy

 (1.2) opracowanie czegoś na nowo

 (1.3) zmęczenie spowodowane nadmierną pracą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. praca ż., pracownik mos.

 czas. pracować ndk., przepracować dk.

 przym. zapracowany

Wiktionary


przepracować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepracowywać)

 (1.1) spędzić jakiś czas na pracy

 (1.2) opracować coś na nowo

czasownik zwrotny dokonany przepracować się (ndk. przepracowywać się)

 (2.1) zmęczyć się na skutek nadmiernej pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pracownik mos., pracownia ż., pracowanie n., praca ż., przepracowanie n.

 czas. pracować ndk.

 przym. przepracowany, zapracowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przerobić

Wiktionary


przeprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wygładzenie czegoś lekko, naprędce gorącym żelazkiem

 (1.2) spędzenie jakiegoś czasu na prasowaniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


przeprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeprasowywać)

 (1.1) wygładzić coś lekko, naprędce gorącym żelazkiem

 (1.2) spędzić jakiś czas na prasowaniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed wyjściem do pracy szybko przeprasowałem sobie błękitną koszulę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasówka ż., prasownictwo n., prasownia ż., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., prasa ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanie n., prasowanko n., prasowarka ż., prasownica ż., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasowalność ż.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy

Wiktionary


przeprasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wygładzanie czegoś lekko, naprędce gorącym żelazkiem

 (1.2) spędzanie pewnego czasu na prasowaniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


przeprasowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeprasować)

 (1.1) niedokonany od|przeprasować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasówka ż., prasownictwo n., prasownia ż., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., prasa ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanie n., prasowanko n., prasowarka ż., prasownica ż., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasowalność ż.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy

Wiktionary


przepraszająco

przysłówek

 (1.1) prosząc o przebaczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uśmiechnął się przepraszająco.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpraʃaˈjɔ̃nt͡sɔ, AS: pšeprašai ̯õnco

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepraszać (się), przeprosić (się)

 przym. przepraszający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojednawczo, potulnie

Wiktionary


przepraszający

wyrażający chęć przeproszenia kogoś za coś


SJP.pl


przepraszam

poprosić o przebaczenie, tłumacząc się i usprawiedliwiając; prosić o darowanie winy


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

 (1.2) uprzejme zwrócenie na siebie uwagi

forma czasownika.

 (2.1) 1. os. lp. ter. → zob. przepraszać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Och, przepraszam najmocniej! Straszna ze mnie niezdara, oblałam panu koszulę winem.

 (1.2) Przepraszam, mógłby pan mi skasować bilet?

 (1.2) Halo? Przepraszam? Jest tu kto?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpraʃãm, AS: pšeprašãm

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepraszać

 rzecz. przeprosiny nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slang. sorry

Wiktionary


przepraszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepraszać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpraˈʃãɲɛ, AS: pšeprašãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepraszać

 rzecz. dopraszanie n., przeproszenie n., doproszenie n., przeprosiny nmos.

Wiktionary


przepraszać

poprosić o przebaczenie, tłumacząc się i usprawiedliwiając; prosić o darowanie winy


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wyrażać żal za wyrządzoną przez siebie krzywdę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Przepraszam - powiedziałem - że niepokoję, ale chciałem wiedzieć, którą mamy godzinę.

 (1.1) – Przepraszamy najmocniej za najście, nie chcielibyśmy przeszkadzać… – Ależ po co te ceregiele, wchodźcie, wchodźcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpraʃat͡ɕ, AS: pšeprašać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepraszanie n., dopraszanie n., przeproszenie n., doproszenie n., przeprosiny nmos.

 czas. przeprosić dk.

 przysł. przepraszająco

 wykrz. przepraszam

Wiktionary


przeprawa

1. przedostanie się przez trudny do przebycia teren lub jakąś przeszkodę;
2. miejsce, w którym daje się przejść jakąś naturalną przeszkodę, np. przeprawa na rzece;
3. niemiłe zajście, nieporozumienie


SJP.pl

Przeprawa – przemieszczenie ludzi, dobytku na drugą stronę jakiejś przeszkody naturalnej np. rzeki, łańcuchów górskich, kanałów.

Uznaje się, iż nie jest łatwa, powoduje kłopoty i jest problemem do przezwyciężenia. Wyraz stosowany jest jako przenośnia i używa się go jako określenie trudnych, traumatycznych przeżyć, przez które ktoś szczęśliwie przebrnął.

Wikipedia


przeprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeprawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpraˈvʲjä̃ɲɛ, AS: pšepravʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeprawiać, przeprawić

Wiktionary


przeprawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeprawić)

 (1.1) przechodzić, przenosić na przeciwną stronę przez rzekę, jezioro lub morze

 (1.2) reg. poprawiając zmieniać coś na coś innego

czasownik zwrotny niedokonany przeprawiać się (dk. przeprawić się)

 (2.1) przechodzić samemu przez rzekę, jezioro lub morze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpravʲjät͡ɕ, AS: pšepravʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeprawa ż., przeprawianie n., przeprawienie n.

 przym. przeprawowy

 czas. przyprawiać

Wiktionary


przeprawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeprawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpraˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pšepravʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeprawić, przeprawiać

Wiktionary


przeprawić

przewieźć kogoś lub coś przez rzekę, jezioro itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeprawiać)

 (1.1) zob. przeprawiać.

czasownik zwrotny dokonany przeprawić się (ndk. przeprawiać się)

 (2.1) zob. przeprawiać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) - Droga do Rutengu przerwana - ojciec Zdzisław przyszedł po śniadaniu. - Ale spróbujemy się przeprawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpravʲit͡ɕ, AS: pšepravʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeprawa ż., przeprawianie n., przeprawienie n.

 przym. przeprawowy

 czas. przyprawiać

Wiktionary


przeprocedować

doprowadzić do formalnego zakończenia jakiejś sprawy, postępując zgodnie z ustaloną procedurą


SJP.pl


przeprocesować

1. przeprowadzić realizację projektu;
2. potocznie: przeanalizować, rozważyć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) biur. przeprowadzić coś przez określony proces, procedurę lub system (np. dokument, płatność, dane)

 (1.2) pot. przeanalizować informacje, przemyśleć coś dogłębnie; zrozumieć

 (1.3) daw. stracić majątek lub pieniądze na skutek prowadzenia spraw sądowych (procesów)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pejrol do tego czasu przeprocesuje panu wszystkie potrącenia.

 (1.2) Muszę sobie na spokojnie przeprocesować to, co właśnie usłyszałem.

 (1.3) Ostatnią skibę przeprocesują, jeden drugiego puści z torbami, a nie ustąpią, nie pogodzą się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. proces mrz., procesowanie n., przeprocesowanie n.

 czas. procesować ndk.

 przym. procesowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przetworzyć, zrealizować, załatwić

 (1.2) przemyśleć, przetrawić, przeanalizować, zrozumieć

Wiktionary


przeprocesowywać

1. przeprowadzać realizację projektów;
2. potocznie: analizować, rozważać


SJP.pl


przeprogramować

zaprogramować od nowa jakieś urządzenie


SJP.pl


przeprogramowywać

programować od nowa jakieś urządzenie


SJP.pl


przeprosinowy

→ przeprosiny


SJP.pl

Patrz:

przeprosiny

przeprosiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) akt przeproszenia kogoś

Wiktionary

Przeprosiny – forma wyrażenia żalu za wyrządzoną krzywdę w celu zażegnania konfliktu.

Jest to akt mowy skierowanej do odbiorcy, dokonujący naprawienia wykroczenia za które mówca ponosi odpowiedzialność. Przeprosiny zatem mają przywrócić równowagę pomiędzy nadawcą i odbiorcą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przepraszanie n., przeproszenie n.

 czas. przepraszać ndk., przeprosić dk.

 wykrz. przepraszam

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeproszenie

Wiktionary


przeprosić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepraszać)

 (1.1) dokonany od|przepraszać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈprɔɕit͡ɕ, AS: pšeprośić

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przepraszająco

 czas. przepraszać

 rzecz. dopraszanie n., przeproszenie n., doproszenie n., przeprosiny nmos.

Wiktionary


przeprost

w sporcie: nadmierne wygięcie stawu, np. kolana lub łokcia


SJP.pl


przeprostować

1. wygiąć kończynę bardziej niż wtedy, gdy jest wyprostowana;
2. potocznie: wyprostować, rozprostować


SJP.pl


przeprostowywać

1. wyginać kończynę bardziej niż wtedy, gdy jest wyprostowana;
2. potocznie: prostować, rozprostowywać


SJP.pl


przeproszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prośba o przebaczenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopraszanie n., doproszenie n., przepraszanie n., przeprosiny nmos.

 czas. przepraszać, przeprosić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeprosiny nmos.

Wiktionary


przeprowadzacz

osoba przeprowadzająca dzieci przez ulicę; agatka


SJP.pl


przeprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeprowadzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeprowadzanie zabiegu wymaga użycia ezofagogastroduodenoskopu z optyką skierowaną bocznie i aparatu rentgenowskiego, a także możliwości podania środka kontrastowego do dróg żółciowych i przewodu trzustkowego - które dla przeprowadzenia tej procedury muszą zostać zakontrastowane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛprɔvaˈd͡zãɲɛ, AS: pšeprovaʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeprowadzenie n., przeprowadzka ż.

 czas. przeprowadzać ndk., przeprowadzić dk.

 przym. przeprowadzkowy

Wiktionary


przeprowadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeprowadzić)

 (1.1) kierować kimś, wskazując mu drogę

 (1.2) kierować czymś, wykonywać coś

 (1.3) projektować lub budować coś długiego, np. szosę lub kanał

 (1.4) dążyć do realizacji jakiejś idei

 (1.5) pomagać w przeniesieniu się do nowej siedziby

czasownik zwrotny niedokonany przeprowadzać się (dk. przeprowadzić się)

 (2.1) przenosić się do nowego miejsca (siedziby, mieszkania, domu); zmieniać adres (zamieszkania)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeprowadzał codziennie psa obok ich nowego domu i obserwował postępy budowy.

 (1.1) Na tym obrazku widzimy, jak harcerz przeprowadza starszą kobietę przez ulicę.

 (1.2) Przeprowadzano wiele eksperymentów, mających w założeniu potwierdzić to zjawisko.

 (1.3) Jeśli naprawdę przeprowadzają nitkę autostrady przez środek parku narodowego, to jest to jeden wielki skandal.

 (1.4) Próbują przeprowadzać ten pomysł za każdym razem, gdy głosowana jest nowa ustawa.

 (1.5) Przeprowadzamy firmy i osoby prywatne, tanio i skutecznie.

 (2.1) Przeprowadzamy się do własnego mieszkania na Ursynowie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛprɔˈvad͡zat͡ɕ, AS: pšeprovaʒać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeprowadzić, prowadzać ndk., prowadzić, naprowadzać ndk., odprowadzać ndk., odprowadzać się ndk., sprowadzać ndk., sprowadzać się ndk., wyprowadzać ndk., wyprowadzać się ndk., zaprowadzać ndk., wprowadzać ndk.

 rzecz. przeprowadzka ż., przeprowadzanie n., przeprowadzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kierować, towarzyszyć

 (1.2) kierować, wykonywać

 (1.3) projektować, budować

 (1.4) forsować

 (1.5) przenosić

 (2.1) przenosić się

Wiktionary


przeprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeprowadzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wywodząca się z dawnego ruchu peronistycznego liberalna Partia Sprawiedliwości dąży do przeprowadzenia zmian w konstytucji kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pšeprovaʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeprowadzanie n., przeprowadzka ż.

 czas. przeprowadzić dk., przeprowadzać ndk.

 przym. przeprowadzkowy

Wiktionary


przeprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeprowadzać)

 (1.1) zob. przeprowadzać.

czasownik zwrotny dokonany przeprowadzić się (ndk. przeprowadzać się)

 (2.1) przenieść się na stałe lub na dłuższy okres czasu gdzie indziej, zamieszkać gdzie indziej, zmienić adres (zamieszkania)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój zespół opracowuje modele zwierzęce, na których można by przeprowadzić wcześniej omawiane eksperymenty.

 (1.1) Sztab ma zamiar przeprowadzić ofensywną operację na linii całego frontu.

 (2.1) Zamierzamy przeprowadzić się do Oslo, bo tam (jest) łatwiej o dobrą pracę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛprɔˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: pšeprovaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeprowadzanie n., przeprowadzenie n., przeprowadzka ż.

 czas. przeprowadzać ndk.

 przym. przeprowadzkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk przekludzić

Wiktionary


przeprowadzka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zmiana miejsca zamieszkania lub siedziby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przeprowadzka (album) – album Czesława Niemena wydany w roku 1982.
  • Przeprowadzka (film 1972) – polski film psychologiczny.
  • Przeprowadzka (film 1988) – amerykańska komedia.
  • Przeprowadzka (American Horror Story) – odcinek serialu American Horror Story

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj mam wolne. Wziąłem wolny dzień na przeprowadzkę, możemy przez cały dzień nie wychodzić z łóżka.

 (1.1) W małej, konserwatywnej społeczności był on szykanowany z uwagi na transpłciowość, więc rodzina, dbając o zdrowie psychiczne dzieci, podjęła decyzję o przeprowadzce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛprɔˈvat͡ska, AS: pšeprovacka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeprowadzanie n., przeprowadzenie n.

 czas. przeprowadzać ndk., przeprowadzić dk.

 rzecz. przeprowadzkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przenosiny

Wiktionary


przeprowadzkowy

→ przeprowadzka


SJP.pl

Patrz:

przeprowadzka

przepróch

patron z nakłutym wzorem rysunku lub napisu, służący do przenoszenia wzoru przez prószenie proszku węglowego na podłoże, na którym wg tak otrzymanych zarysów wykonuje się właściwy rysunek; również otrzymany w ten sposób wzór; przeprócha


SJP.pl


przeprócha

patron z nakłutym wzorem rysunku lub napisu, służący do przenoszenia wzoru przez prószenie proszku węglowego na podłoże, na którym wg tak otrzymanych zarysów wykonuje się właściwy rysunek; również otrzymany w ten sposób wzór; przepróch


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przepsuwać

dawniej:
1. psuć całkowicie;
2. przepsuwać się - ulegać całkowitemu zepsuciu; przegniwać


SJP.pl


przepszczelenie

nadmierne zagęszczenie rodzin pszczelich na danym terenie


SJP.pl


przepuklina

patologiczne uwypuklenie zawartości jamy ciała (najczęściej jamy brzusznej) przez otwór w powłokach, w miejscu zwanym miejscem o obniżonej oporności; hernia; ruptura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

Wiktionary

Przepuklina ( hernia) – patologiczne uwypuklenie zawartości jamy ciała (najczęściej jamy brzusznej) przez otwór w powłokach, w miejscu zwanym miejscem o obniżonej oporności ( locus minoris resistentiae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przepuklina skośna po długotrwałym rozwoju może osiągnąć znaczne rozmiary schodząc do moszny (mówimy wówczas o przepuklinie mosznowej).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przepuklinowy

Wiktionary


przepust

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rura przepuszczająca strumień lub wodę deszczową pod drogą, nasypem;

 (1.2) urządzenie hydrotechniczne do regulacji przepływu lub poziomu wody

Wiktionary

Przepust – budowla stanowiąca element korpusu drogowego lub nasypu budowlanego o zamkniętym kształcie przekroju poprzecznego konstrukcji i następujących wymiarach minimalnych:

Przepust pod zjazdem z drogi publicznej stanowi element tego zjazdu. Przepust pod drogą publiczną o świetle mniejszym niż 150 cm stanowi element tej drogi, a o świetle większym lub równym 150 cm stanowi samodzielny obiekt inżynierski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛpust, AS: pšepust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepuszczanie n., przepuszczenie n., przepustka ż., przepustowość n., półprzepuszczalność ż., przepuszczalność n., nieprzepuszczalność n., przepustnica ż., przepuścik mrz.

 czas. przepuścić dk., przepuszczać ndk.

 przym. przepustowy, przepuszczalny, nieprzepuszczalny, półprzepuszczalny

Wiktionary


przepustka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. adm. dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;

 (1.2) praw. adm. dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś

 (1.3) techn. ruchoma ściana w kanale, umożliwiająca regulowanie przepływu wody

 (1.4) pot. przen. łatwa droga do zdobycia czegoś

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwatermistrz wydał przepustkę w związku z delegacją, ale zaznaczył, że zaopatrzeniowiec nie jest z tego powodu zwolniony z codziennych obowiązków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepust m., przepustkowicz m., przepustnica ż., przepustowość ż., przepuszczalność ż., przepuszczanie n., przepuszczenie n., puszczanie n., puszczenie n.

 czas. przepuszczać ndk., przepuścić dk., puszczać ndk., puścić dk.

 przym. przepustkowy, przepustowy, przepuszczalny

Wiktionary


przepustkowicz

więzień przebywający na przepustce


SJP.pl


przepustkowy

→ przepustka


SJP.pl

Patrz:

przepustka

przepustnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. mot. w silniku tłokowym: urządzenie regulujące dopływ powietrza, mieszanki paliwowej, pary wodnej do cylindrów

 (1.2) techn. kolej. w parowozie: urządzenie do otwierania i zamykania dopływu pary wodnej z kotła do silnika parowego

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otrzą­sam się w kok­pi­cie i otwie­ram prze­pust­nicę. Pędzimy ku celowi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepuścić dk., przepuszczać ndk.

 rzecz. przepuszczenie n., przepuszczanie n., przepustowość ż., przepust m., przepustka ż., przepuszczalność ż.

 przym. przepustowy, przepuszczalny

Wiktionary


przepustowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przepustowe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przepustowość kanału komunikacyjnego
  • przepustowość infrastruktury transportowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z powodu uszkodzenia światłowodów szkolne łącze straciło większą część przepustowości.

 (1.1) Szacuje się, że zbudowany na przełomie XX i XXI wieku Most Sundzki, łączący do tej pory Kopenhagę z Malmö, osiągnie swoją maksymalną przepustowość za kilkanaście lat.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przepustowy

 rzecz. przepust mrz., przepustnica ż., przepustka ż.

 czas. przepuszczać, przepuścić

Wiktionary


przepuszczalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przepuszczalne

Wiktionary

To jest strona ujednoznaczniająca. Poniżej znajdują się różne znaczenia hasła „Przepuszczalność”.

Przepuszczalność – zdolność danej substancji do przewodzenia substancji (np. płynów) lub promieniowania (np. światła).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przypadku kompozytowych materiałów polimerowych selektywnych dla azotu można spodziewać się selektywności wzór chemiczny|N2/CH4. wynoszącej 4,5 przy przepuszczalności azotu 6,3 barrera […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepust mrz., przepustnica ż., przepustka ż.

 czas. przepuszczać, przepuścić

 przym. przepuszczalny

Wiktionary


przepuszczalny

zdolny do przepuszczania przez siebie cieczy lub gazów; nieszczelny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pozwalający na przepływ gazów lub cieczy, a będący przeszkodą dla innych substancji, w szczególności materii w innym stanie skupienia

 (1.2) pozwalający na przenikanie promieniowania, np. światła, a będący barierą dla promieniowania z innego zakresu lub innego rodzaju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepustnica ż., przepustka ż., przepust mrz., przepuszczalność ż.

 czas. przepuszczać ndk., przepuścić dk.

 przym. półprzepuszczalny, wodoprzepuszczalny, światłoprzepuszczalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) transparentny, przezroczysty

Wiktionary


przepuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepuszczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpuʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: pšepuščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepuszczać, przepuścić, puszczać

 rzecz. przepust mrz., przepustnica ż., przepustka ż.

Wiktionary


przepuszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przepuścić)

 (1.1) zob. przepuścić. (pozwolić przejść)

 (1.2) zob. przepuścić. (dać pierwszeństwo podczas przechodzenia)

 (1.3) zob. przepuścić. (przez coś, np. maszynkę)

 (1.4) pot. zob. przepuścić. (roztrwonić)

 (1.5) pot. zob. przepuścić. (przeoczyć)

 (1.6) pot. zob. przepuścić. (darować przewinienia)

 (1.7) pot. zob. przepuścić. (nie zaczepić kogoś)

 (1.8) pot. zob. przepuścić. (poddać procedurom)

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) umożliwić przenikanie czegoś, np. cieczy, promieni świetlnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpuʃt͡ʃat͡ɕ, AS: pšepuščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepust, przepuszczenie, przepuszczanie, przepustowość, przepustka, przepuszczalność, przepustnica

 czas. przepuścić, puszczać

 przym. przepustowy, przepuszczalny

Wiktionary


przepuszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepuścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpuʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšepuščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepuścić, przepuszczać, puszczać

 rzecz. przepust mrz., przepustnica ż., przepustka ż.

Wiktionary


przepuścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od przepust

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie przepust, lecz tylko mały przepuścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepust m.

Wiktionary


przepuścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepuszczać)

 (1.1) pozwolić komuś przejść lub przejechać przez jakiś punkt

 (1.2) ustąpić komuś miejsca podczas przechodzenia lub przejeżdżania przez jakiś punkt, pozwolić mu iść / jechać jako pierwszemu

 (1.3) spowodować przemieszczenie się czegoś przez coś (często wąskiego) w określonym celu

 (1.4) pozwolić czemuś przenikać przez dany materiał

 (1.5) pot. roztrwonić coś (najczęściej pieniądze), zmarnotrawić

 (1.6) pot. przeoczyć coś, nie wykorzystać czegoś z powodu przeoczenia

 (1.7) pot. darować komuś jego przewinienia, błędy, zachować się łagodnie w stosunku do kogoś, kto dopuścił się niedopatrzenia, przewinienia itp.

 (1.8) pot. nie zaczepić kogoś, zrezygnować z okazji do nawiązania z kimś kontaktu (zazwyczaj o charakterze seksualnym)

 (1.9) pot. poddać coś lub kogoś jakimś procedurom

Wiktionary

Przykłady

 (1.5) Waldek przepuścił cały majątek rodziców i teraz klepie biedę.

 (1.7) Szef przyłapał mnie na tym, że siedzę w Internecie, ale tym razem mi przepuścił.

 (1.8) Jarek to taki casanova, nie przepuści żadnej dziewczynie.

 (1.9) Zanim mnie zatrudnili, przepuścili mnie przez szereg badań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: pšepuśćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puszczać, przepuszczać ndk.

 rzecz. przepuszczenie n., przepuszczanie n., przepustowość ż., przepust m., przepustka ż., przepuszczalność ż., przepustnica ż.

 przym. przepustowy, przepuszczalny

Wiktionary


przepych

rzucające się w oczy bogactwo; wystawność; zbytek; okazałość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ostentacyjne, widoczne bogactwo

 (1.2) wielka ilość, różnorodność czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na scenie u góry paliły się dwie mocne lampy i podnosiły przepych dekoracji, stanowiącej tło dla wieczoru ku czci trzech wieszczów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blask, glam, luksus, okazałość, pompa, pompatyczność, paradność, splendor, szyk, widowiskowość, wspaniałość, wystawność, zbytek

 (1.2) bogactwo, megalomania, nadmiar, obfitość, przerost

Wiktionary


przepychacz

1. wieloostrzowe narzędzie skrawające; przeciągacz;
2. przepychacz sanitarny - prosty przyrząd należący do podstawowego wyposażenia gospodarstwa domowego, który odtyka oraz przywraca drożność urządzeniom sanitarnym, np. umywalce, wannie, zlewowi itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) prosty przyrząd służący do mechanicznego przywracania drożności odpływom urządzeń sanitarnych;

 (1.2) techn. narzędzie używane do obróbki wiórowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przepychacz – narzędzie skrawające
  • Przepychacz sanitarny

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Stosując przepychacze do obróbki otworów (zamiast przeciągaczy) łatwiej jest zautomatyzować proces technologiczny. (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpɨxat͡ʃ, AS: pšepyχač

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepychać

 rzecz. przepychanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepychacz sanitarny

Wiktionary


przepychaczka

potocznie: przyrząd przywracający drożność urządzeniom sanitarnym; przepychacz, przetykacz


SJP.pl


przepychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepychać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepchnięcie n., przepychacz mrz.

 czas. przepychać ndk., przepchnąć dk.

Wiktionary


przepychanka

1. potocznie: rywalizacja;
2. przepychanie się, szarpanina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. krótka, często impulsywna wymiana zdań, zazwyczaj bez głębszego sensu, oparta na emocjach lub chwilowym napięciu

 (1.2) pot. próba siłowego dostania się gdzieś lub czasowego zajęcia jakiegoś miejsca, bijąc się o nie z kimś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepychać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłótnia, sprzeczka

 (1.2) szarpanina

Wiktionary


przepyszlin

drzewo lub krzew z rodziny szorstkolistnych; gardenia


SJP.pl


przepyszniej

stopień wyższy od przysłówka: przepysznie


SJP.pl


przepyszniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: przepyszny


SJP.pl


przepyszność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przepyszne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przepyszny

 przysł. przepysznie

Wiktionary


przepyszny

przymiotnik

 (1.1) doskonały w smaku, wyjątkowo smaczny

 (1.2) bardzo dobry, doskonały, świetnej jakości

 (1.3) okazały, dekoracyjny, wyszukany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpɨʃnɨ, AS: pšepyšny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przepysznie

 rzecz. przepyszność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyborny, pyszny

 (1.2) wspaniały

 (1.3) bogaty

Wiktionary


przepędowy

→ przepęd


SJP.pl

Patrz:

przepęd

przepędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) skierowanie kogoś lub czegoś na inne miejsce

 (1.2) zmuszenie kogoś, czegoś do oddalenia się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepędzanie n.

 czas. pędzić, przepędzić dk., przepędzać ndk.

Wiktionary


przepędzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepędzać)

 (1.1) spowodować przemieszczenie pędem czego lub kogo z miejsca na miejsce

 (1.2) spowodować oddalenie czego lub kogo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepędzenie n.

 czas. pędzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pognać, przegnać

 (1.2) odpędzić, przegnać, wygonić

Wiktionary


przepękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepękać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepękać ndk.

Wiktionary


przepękać

czasownik

 (1.1) reg. pozn. obywać się bez czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepękanie n.

Wiktionary


przepękla

roślina z rodziny dyniowatych, pochodząca z tropikalnych i subtropikalnych terenów Afryki i Azji


SJP.pl

Przepękla ("Momordica" L.) – rodzaj roślin z rodziny dyniowatych. Obejmuje 50 gatunków występujących w Afryce subsaharyjskiej, południowej Azji i Australii.

Wikipedia


przepłacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepłacać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepłacić

Wiktionary


przepłacać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przepłacić)

 (1.1) płacić zbyt dużą sumę za coś

 (1.2) przest. płacić za świadczenie nieformalnej lub nielegalnej usługi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dyrektorzy szpitali z reguły przepłacają dostawców urządzeń i medykamentów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepłacić, płacić

 rzecz. płatnik mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przekupywać

Wiktionary


przepłacić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepłacać)

 (1.1) zapłacić zbyt dużą sumę za coś

 (1.2) przest. zapłacić za świadczenie nieformalnej lub nielegalnej usługi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpwat͡ɕit͡ɕ, AS: pšepu̯aćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepłacenie n., przepłacanie n., płatnik mos./mrz.

 czas. przepłacać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przekupić

Wiktionary


przepławiać

1. przeprawiać przez wodę z jednego brzegu zbiornika wodnego na drugi;
2. przepławiać się - przeprawiając się przez wodę, przedostawać się z jednego brzegu zbiornika wodnego na drugi


SJP.pl


przepławić

1. przeprawić przez wodę z jednego brzegu zbiornika wodnego na drugi;
2. przepławić się - przeprawiając się przez wodę, przedostać się z jednego brzegu zbiornika wodnego na drugi


SJP.pl


przepławka

Przepławka – konstrukcja mająca za zadanie umożliwienie pokonania sztucznej bariery w rzece (zapory, jazu, progu itp.) przez migrujące ryby. Większość istniejących przepławek ma za zadanie umożliwienie migracji rybom w górę rzeki, rzadziej w dół rzeki. Przepławki, zwłaszcza przepławki techniczne, zwykle są mało efektywne i rozwiązują problem fragmentacji rzek tylko w niewielkim stopniu.

Wikipedia


przepłynąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przepływać)

 (1.1) dokonany od|przepływać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšepu̯ỹnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepływać, płynąć

 przym. płynny, pływacki

 rzecz. przepływ mrz.

Wiktionary


przepływ

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;

 (1.2) przen. przemieszczanie się jednego miejsca do drugiego

 (1.3) fiz. techn. ilość cieczy lub gazu przepływających przez przekrój poprzeczny cieku w jednostce czasu

 (1.4) fiz. techn. ruch cząstek substancji lub ładunków elektrycznych z jednego miejsca w drugie

 (1.5) hydrol. objętość wody płynącej przez przekrój poprzeczny koryta cieku

Wiktionary

Przepływ – ruch płynu, podstawowe pojęcie z zakresu kinematyki płynów. W ujęciu ogólnym przepływ można scharakteryzować tzw. metodą Eulera przez podanie pola prędkości płynu, czyli zależności prędkości od współrzędnych przestrzennych i czasu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obrębie rafy przepływ jest turbulentny, a nurt ma charakter od rwącego w ciekach nizinnych, po kipiel w ciekach wyżynnych i górskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛpwɨf, AS: pšepu̯yf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepływanie n.

 czas. pływać, przepływać ndk., przepłynąć dk.

 przym. przepływowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przepustowość

Wiktionary


przepływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przepływać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpwɨˈvãɲɛ, AS: pšepu̯yvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepływać

 rzecz. przepływ mrz.

Wiktionary


przepływać

potocznie: spędzić pewien czas na pływaniu


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pokonywać, przez długość lub szerokość, ciek albo zbiornik wodny

 (1.2) przemieszczanie się cieczy, gazu, energii czy czegoś abstrakcyjnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przepływamy już jedną trzecią Tanganiki i wciąż nie spotkaliśmy ani jednego hipopotama.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈpwɨvat͡ɕ, AS: pšepu̯yvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepływ m., przepływanie n. ndk., przepłynięcie n. dk., przepływność ż., pływanie n.

 czas. przepłynąć dk., pływać

 przym. przepływowy, przepływny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płynąć, pędzić, przemieszczać się, przesuwać się, żeglować

 (1.2) przelewać się, przetaczać się

Wiktionary


przepływność

1. → przepływny;
2. ilość informacji (np. bitów) transmitowanych w jednostce czasu (np. sekundzie) przez kanał komunikacyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przepływne

 (1.2) inform. telekom. ilość bitów transmitowanych w jednostce czasu poprzez kanał komunikacyjny;

Wiktionary

Przepływność ( bit rate, bitrate) – ilość informacji (bitów) transmitowanych w jednostce czasu poprzez kanał komunikacyjny.

Mierzona jest w bitach na sekundę (b/s lub bps, od ang. "bits per second") lub, rzadko, w bajtach na sekundę (B/s lub Bps) i ich wielokrotnościach: kb/s, Mb/s, Gb/s, kB/s, MB/s. W praktyce spotykane są zarówno prefiksy dziesiętne (k = 1000, M = 1 000 000), jak i binarne (K = 1024, M = 1 048 576). Nie są stosowane inne przedziały czasowe niż sekunda.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przepływny

 czas. przepływać, pływać

Wiktionary


przepływomierz

przyrząd samoczynnie mierzący natężenie przepływu lub ilość przepływającej cieczy albo gazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hydrol. metrol. techn. urządzenie do pomiaru przepływu,

Wiktionary

Przepływomierz – przyrząd pomiarowy służący do pomiaru strumienia objętości lub masy materii poruszającej się przez daną powierzchnię prostopadłą do kierunku przepływu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na tym odcinku rury musimy zainstalować przepływomierz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛpwɨˈvɔ̃mʲjɛʃ, AS: pšepu̯yvõmʹi ̯eš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rotametr, wodomierz

Wiktionary


przerabiaczka

→ przerabiacz


SJP.pl

Patrz:

przerabiacz

przerabianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dokonywanie modyfikacji czegoś w celu ulepszenia

 (1.2) przekształcanie danej rzeczy w coś innego, o odmiennym przeznaczeniu

 (1.3) wytwarzanie produktów z surowców

 (1.4) przyswajanie jakiegoś wycinka wiedzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerobienie n., przerób m., przeróbka ż., robotnica ż.

 czas. przerabiać ndk., przerobić dk.

 przym. przerobowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przekształcanie, przeobrażanie

 (1.3) przetwarzanie

Wiktionary


przerabiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przerobić)

 (1.1) dokonywać pewnych zmian w gotowym przedmiocie celem przystosowania go do określonej funkcji

 (1.2) zmieniać jedną rzecz na inną

 (1.3) stosować surowiec do otrzymania produktu lub półproduktu

 (1.4) pot. zapoznawać się z pewną wiedzą zgodnie z wyznaczonym planem

 (1.5) techn. przenosić oczka z jednego drutu lub szydełka na drugie, w ten sposób robiąc dzianinę

 (1.6) techn. zdobić tkaninę poprzez przeplatanie jej czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerabianie n., przerobienie n., robotnica ż.

 czas. robić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adaptować, modyfikować

 (1.2) przekształcać, przetwarzać

 (1.3) przetwarzać

 (1.4) przyswajać, studiować

 (1.6) przeplatać

Wiktionary


przeradowo

Przeradowo – wieś solecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Szelków. Leży nad rzeką Orzyc.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie makowskim ziemi różańskiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia


przeradzać

czasownik

 (1.1) przemieniać całkowicie

czasownik zwrotny przeradzać się

 (2.1) przemieniać się całkowicie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Na jego twarzy pojawił się wyraz wstrętu, który powoli przeradzał się w udrękę.

Wiktionary


przerafować

przesiać przez rafę (np. piasek, ziarna zbóż)


SJP.pl


przerasowanie

ogół skutków stosowania zabiegów hodowlanych powodujących nadmierny, jednostronny rozwój cech użytkowych; przeszlachetnienie


SJP.pl


przerasowany

z niechęcią o psie rasowym: nadmiernie wysubtelniony, przedelikacony


SJP.pl


przerastać

1. stawać się wyższym od kogoś lub czegoś, przewyższać wzrostem;
2. przewyższać kogoś lub coś pod jakimś względem, prześcigać kogoś w jakimś zakresie; górować, dominować;
3. nadmiernie wyrastać, rozrastać się ponad normę;
4. o narządach wewnętrznych: powiększać się z na skutek choroby; nabrzmiewać, pęcznieć;
5. rosnąc, przenikać przez coś, wnikać w coś


SJP.pl


przeraza

duża ryba głębinowa z rzędu zrosłogłowych, żyjąca w Oceanie Atlantyckim i Morzu Śródziemnym; chimera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. zob. chimera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈraza, AS: pšeraza

Wiktionary


przerazić

czasownik (ndk. przerażać)

 (1.1) mocno przestraszyć

 (1.2) stpol. przeniknąć coś

 (1.3) stpol. przebić (np. nożem)

czasownik zwrotny przerazić się (ndk. przerażać się)

 (2.1) mocno przestraszyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeraziło mnie jego spojrzenie.

 (1.3) Naprzód pana zabił, potym sam siebie na obie stronie przeraził (Łukasz Górnicki).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈraʑit͡ɕ, AS: pšeraźić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerażanie n., uraza ż., raz, przerażenie

 przym. przerażony, przeraźliwy, przerażający

 liczgł. raz

Wiktionary


przeraźliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób przeraźliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerażenie n., przerażanie n.

 przym. przeraźliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strasznie

Wiktionary


przeraźliwiej

stopień wyższy od przysłówka: przeraźliwie


SJP.pl


przeraźliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przeraźliwe; cecha tych, którzy są przeraźliwi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przeraźliwy

Wiktionary


przeraźliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: przeraźliwy


SJP.pl


przeraźliwy

przymiotnik

 (1.1) wzbudzający przerażenie

 (1.2) o znacznej i niepokojącej intensywności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spalił się całkiem, zaczął spomiędzy nich buchać z przeraźliwym hukiem wielki płomień, długi, drgający.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeraźliwość ż., przerażenie n., przerażanie n., raz mrz.

 czas. przerazić, przerażać

 przym. przerażający, przerażony

 przysł. przeraźliwie, przerażająco

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brutalny, drastyczny, okropny, straszny, szokujący

 (1.2) dokuczliwy, ekstremalny, gwałtowny, intensywny, natężony, ogromny, silny, straszliwy, straszny, znaczny

Wiktionary


przerażająco

przysłówek

 (1.1) w sposób przerażający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Luke uświadamia sobie, że poszycie maszyny kroczącej jest zbyt wytrzymałe, by przebiły je lasery, co oznacza, że będą musieli podlecieć przerażająco blisko, by owinąć nogi maszyn linkami harpunów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerażenie n.

 czas. przerażać ndk.

 przym. przeraźliwy

Wiktionary


przerażający

wywołujący przerażenie; straszny, okropny, zatrważający, wstrząsający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który budzi grozę, strach

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: przerażać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisze książki dla młodzieży i dorosłych – od mrocznych i cudacznych po sek­sowne, prze­ra­ża­jące i pełne przy­gód.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerażanie n., przerażenie n.

 czas. przerażać ndk., przerazić dk.

 przym. przeraźliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) straszny, koszmarny, zastraszający, okropny

Wiktionary


przerażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przerażać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerażenie n.

 czas. przerażać ndk., przerazić dk.

 przym. przerażający, przeraźliwy

 przysł. przeraźliwie

Wiktionary


przerażać

wywoływać przerażenie lub mu ulegać; straszyć (się); bać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wzbudzać wielki strach

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przerażający, przeraźliwy

 rzecz. przerażanie n., uraza ż.

 przysł. przerażająco

Wiktionary


przerażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nagły i silny strach

 (1.2) odczasownikowy od|przerazić.

Wiktionary

Przerażenie ( Panic) – amerykański thriller z 2000 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kadet z przerażeniem patrzył na dziesiątki zegarów w kokpicie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛraˈʒɛ̃ɲɛ, AS: pšeražẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przerazić (się)

 przym. przerażający, przerażony

 przysł. przerażająco

Wiktionary


przerażka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) górn. wąski, niski chodnik (w kopalni)

Wiktionary


przerażony

przymiotnik

 (1.1) bardzo przestraszony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przerażony zając uciekł przed psem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛraˈʒɔ̃nɨ, AS: pšeražõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uraza ż., przerażenie

 czas. przerazić

 przym. przeraźliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatrwożony

Wiktionary


przeredagować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeredagowywać)

 (1.1) zmienić treść czegoś, zredagowawszy ponownie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) List – ze względu na jego objętość – musieliśmy przeredagować, dlatego niektóre jego tezy znalazły się w formie skróconej [...]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redaktor mos./ż., redakcja ż.

Wiktionary


przeregulować

1. ponownie wyregulować;
2. nadmiernie uregulować


SJP.pl


przeregulowywać

1. ponownie wyregulowywać;
2. nadmiernie regulować


SJP.pl


przerejestrowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przerejestrować)

 (1.1) ponownie wpisywać do rejestru, zmieniając dane czegoś

 (1.2) umawiać pacjenta na wizytę u innego lekarza lub na inny termin

czasownik zwrotny niedokonany przerejestrowywać się (dk. przerejestrować się)

 (2.1) ponownie wpisywać się do rejestru, zmieniając swoje dane

 (2.2) umawiać się jako pacjent na wizytę u innego lekarza lub na inny termin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Argumentem koronnym miały być przykłady wycofywania się z działalności gospodarczej właścicieli firm transportowych, którzy przerejestrowują swoje firmy na Słowację.

 (1.2) Pacjentów wciąż przerejestrowujemy, bo dział techniczny wciąż nam mówi, że naprawa tomografu jest kwestią kilku dni.

 (2.1) Chcemy wyeliminować z KRUS tych, którzy przerejestrowywali się do kasy tylko po to, żeby płacić mniejszą składkę — twierdzi wiceminister rolnictwa Czesław Siekierski.

 (2.2) Radny Ryszard Kulej stwierdził, że musi być bardzo wyraźny przekaz, że podstawowa opieka zdrowotna będzie funkcjonowała w szpitalu, gdyż pacjenci przerejestrowują się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przerejestrować dk.

 przym. rejestrowy

Wiktionary


przereklamowany

przymiotnik

 (1.1) przeceniany, cieszący się opinią czegoś lub kogoś lepszego niż w rzeczywistości

Wiktionary


przereklamowywać

mówić o kimś lub o czyś więcej dobrego, niż na to zasługuje


SJP.pl


przerobić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przerabiać)

 (1.1) dokonany od|przerabiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈrɔbʲit͡ɕ, AS: pšerobʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. robić ndk.

 rzecz. robotnica ż., przerabianie n., przerobienie n.

Wiktionary


przeropieć

rzadko: przesiąknąć ropą


SJP.pl


przerosielski

przymiotnik od: Przerośl


SJP.pl


przerosnąć

przeróść;
1. stać się wyższym od kogoś lub czegoś, przewyższyć wzrostem;
2. przewyższyć kogoś lub coś pod jakimś względem, prześcignąć kogoś w jakimś zakresie; górować, dominować;
3. nadmiernie wyrosnąć, rozrosnąć się ponad normę;
4. o narządach wewnętrznych: powiększyć się z na skutek choroby; nabrzmieć, napęcznieć;
5. rosnąc, przeniknąć przez coś, wniknąć w coś


SJP.pl


przerost

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nadmierne powiększenie rozmiarów; przesadne zwiększenie czegoś

 (1.2) biol. med. powiększenie tkanki lub narządu wskutek powiększenia poszczególnych komórek

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przerastanie n., przerośnięcie n.

 czas. przerastać ndk., przerosnąć dk., przeróść dk.

 przym. przerostowy, przerośnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipertrofia

 (1.2) hipertrofia

Wiktionary


przerosły

przerośnięty;
1. zbyt duży w stosunku do oczekiwań, nadmiernie wyrośnięty;
2. przepleciony, przeniknięty czymś rosnącym;
3. o narządach wewnętrznych: powiększony na skutek choroby; rozrośnięty, nabrzmiały


SJP.pl


przerośl

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce;
3. wieś na Ukrainie


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przeroślanin

mieszkaniec Przerośli


SJP.pl


przeroślanka

mieszkanka Przerośli


SJP.pl


przerośnięty

przeróść;
1. stać się wyższym od kogoś lub czegoś, przewyższyć wzrostem;
2. przewyższyć kogoś lub coś pod jakimś względem, prześcignąć kogoś w jakimś zakresie; górować, dominować;
3. nadmiernie wyrosnąć, rozrosnąć się ponad normę;
4. o narządach wewnętrznych: powiększyć się z na skutek choroby; nabrzmieć, napęcznieć;
5. rosnąc, przeniknąć przez coś, wniknąć w coś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zbyt duży, nadmiernie wyrośnięty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najkorzystniej jest posadzić krzewy wyprodukowane w pojemnikach, zwracając uwagę, aby ich bryła korzeniowa była dobrze przerośnięta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛrɔɕˈɲɛ̃ntɨ, AS: pšerośńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przerastać ndk., przerosnąć dk.

 rzecz. przerośnięcie n., przerastanie n., przerost mrz.

Wiktionary


przerwa

1. czas w którym jakaś czynność chwilowo nie zachodzi, nie jest wykonywana;
2. wolny czas między lekcjami;
3. wolna przestrzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś

 (1.2) czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole

 (1.3) wolna przestrzeń otoczona czymś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przerwa – część wsi Emilianów w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
  • Przerwa – przysiółek wsi Dwory Drugie w woj. małopolskm, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim
  • Przerwa – część wsi Dłuska Wola w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
  • Przerwa – przysiółek wsi Stradunia w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Walce
  • Przerwa – część wsi Trzcinica w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Jasło
  • Przerwa – część wsi Buszkowice w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Żurawica
  • Przerwa – struga, dopływ Lubaczówki
  • Przerwa – kanał, dopływ Wieprza
  • Przerwa – struga, dopływ Łosośny
  • Przerwa – obecnie wieś Zaprucie na Ukrainie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez przerwy opowiadał o wczorajszym spotkaniu z Krystyną.

 (1.2) Podczas przerwy między lekcjami paliłem papierosa w korytarzu.

 (1.3) Nie przeskakuj! 100 metrów stąd jest przerwa w płocie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛrva, AS: pšerva

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przerwać dk., przerywać ndk.

 rzecz. przerwanie, przerywanie, przerywnik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pauza

 (1.3) luka

Wiktionary


przerwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) naruszenie fizycznej ciągłości czegoś

 (1.2) przeszkodzenie komuś w jakiejś czynności, np. wypowiedzi

 (1.3) wstrzymanie działania, procesu na pewien czas

 (1.4) zaprzestanie wykonywania jakiejś czynności przed jej definitywnym zakończeniem

 (1.5) ogrod. przerzedzenie rosnących zbyt gęsto roślin

 (1.6) inform. sygnał powodujący zmianę przepływu sterowania

Wiktionary

Przerwanie, żądanie przerwania – sygnał powodujący zmianę przepływu sterowania, niezależnie od aktualnie wykonywanego programu. Pojawienie się przerwania powoduje wstrzymanie aktualnie wykonywanego programu i wykonanie przez procesor kodu procedury obsługi przerwania. Procedura ta wykonuje czynności związane z obsługą przerwania i na końcu wydaje instrukcję powrotu z przerwania, która powoduje powrót do programu realizowanego przed przerwaniem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miejsce przerwania w kablu można łatwo zlutować.

 (1.2) Przerwanie nauczycielowi nie było przez niego dobrze przyjęte.

 (1.3) Z powodu przerwania dostaw zapasy ropy uległy znacznej redukcji.

 (1.6) Przerwania dzielimy na maskowalne i niemaskowalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈrvãɲɛ, AS: pšervãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrywka ż., przerywanie n., przerwa ż., przerywnik m.

 czas. przerwać, przerywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozerwanie

 (1.3) wstrzymanie

 (1.4) zaprzestanie

Wiktionary


przerwać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przerywać)

 (1.1) dokonany od|przerywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛrvat͡ɕ, AS: pšervać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrywka ż., przerwanie n., przerywanie n., przerwa ż.

Wiktionary


przerypać

potocznie:
1. przegrać, ponieść porażkę; przewalić, przerżnąć;
2. stracić w wyniku porażki; przerżnąć;
3. zaprzepaścić, zmarnować;
4. o mężczyźnie: odbyć stosunek płciowy; przerżnąć, zruchać, przedmuchać


SJP.pl


przerys

rodzaj kopii sporządzonej w formie rysunku, grafiki, malowidła lub przepisanego tekstu


SJP.pl


przerysowywać

czasownik

 (1.1) przesadnie akcentować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rysownik mos., rysowniczka ż., rysownica ż.

Wiktionary


przeryw

rzadko w szachach: uzyskanie przewagi na szachownicy poprzez utworzenie wolnego piona lub otwarcie określonej linii bądź przekątnej; przełom


SJP.pl


przerywacz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przerywacz fotograficzny
  • przerywacz zapłonowy – element układu zapłonowego silnika spalinowego
  • przerywacz zagród minowych
  • przerywacz blokady – łamacz blokady
  • przerywacz prądu stałego, przetwornica DC-DC – chopper
  • przerywacz – część mechanizmu spustowego broni samopowtarzalnej
  • przerywacz, interceptor, spojler – urządzenie sterujące samolotu

Wikipedia


przerywalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przerywalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przerywalny

Wiktionary


przerywalny

dający się przerwać


SJP.pl


przerywanie

z przerwami, z przestankami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rwanie czegoś ze skutkiem w postaci fizycznego podziału rzeczy

 (1.2) przeszkadzanie w jakiejś czynności, np. wypowiedzi

 (1.3) wstrzymywanie działania, procesu na pewien czas

 (1.4) zaprzestawanie wykonywania jakiejś czynności przed jej definitywnym zakończeniem

 (1.5) ogrod. leśn. przerzedzanie rosnących zbyt gęsto roślin

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przerywanie komuś w środku zdania jest niegrzeczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛrɨˈvãɲɛ, AS: pšeryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrywka ż., przerwa ż., przerywnik m., przerwanie n.

 czas. przerywać ndk., przerwać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wstrzymywanie

Wiktionary


przerywanka

potocznie: zabieg przerwania ciąży; skrobanka


SJP.pl


przerywany

mający przerwy; nieciągły


SJP.pl


przerywać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) rwąc, dzielić coś

 (1.2) przeszkadzać w jakiejś czynności

 (1.3) wstrzymywać działanie, proces na pewien czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Nie przerywam bluzgania, gdy pociągam mocno za drążek sterowniczy i wbijam nogi w pedały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈrɨvat͡ɕ, AS: pšeryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrywka ż., przerwa ż., przerywnik m., przerwanie n., przerywanie n.

 czas. rwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rwać, drzeć, dzielić

 (1.2) przeszkadzać

 (1.3) wstrzymać, zatrzymać

Wiktionary


przerywnik

1. krótki utwór muzyczny, literacki lub filmowy wstawiany do środka jakiejś większej całości;
2. mała ozdoba graficzna rozdzielająca części tekstu;
3. okres, w którym pojawia się coś odmiennego w życiu osoby


SJP.pl


przerywnikowy

dotyczący krótkiego fragmentu czyjegoś wystąpienia lub jakiegoś utworu


SJP.pl


przeryć

ryjąc, przekopać, przejść


SJP.pl


przerzeczyn-zdrój

Przerzeczyn-Zdrój ( Bad Dirsdorf) – wieś uzdrowiskowa w południowo-zachodniej Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Niemcza. Według danych z Narodowego Spisu Powszechnego (2011), wieś liczyła 598 mieszkańców.

Wikipedia


przerzeczyński

przymiotnik od: Przerzeczyn-Zdrój


SJP.pl


przerzedniały

taki, który przerzedniał


SJP.pl


przerzedzać

1. czynić coś rzadszym przez częściowe wycięcie, wyrwanie czegoś; przetrzebiać;
2. zmniejszać ilościowo; uszczuplać;
3. przerzedzać się:
a) stawać się mniej gęstym; rzednieć, rzednąć;
b) maleć ilościowo; uszczuplać się, zmniejszać się


SJP.pl


przerzedzić

1. uczynić coś rzadszym przez częściowe wycięcie, wyrwanie czegoś; przetrzebić;
2. zmniejszyć ilościowo; uszczuplić;
3. przerzedzić się:
a) stać się mniej gęstym; zrzednieć, zrzednąć;
b) zmaleć ilościowo; uszczuplić się, zmniejszyć się


SJP.pl


przerzekać

dawniej: przemawiać, odzywać się


SJP.pl


przerzucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przerzucać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛʒuˈt͡sãɲɛ, AS: pšežucãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przerzucać

 rzecz. przerzutka ż., przerzut mrz.

Wiktionary


przerzucanka

okazjonalnie: przerzucanie się obraźliwymi słowami


SJP.pl


przerzucać

czasownik

 (1.1) rzucać z jakiegoś miejsca na inne

 (1.2) rzucać nad kimś lub nad czymś

 (1.3) budując most, kładkę przekraczać dolinę lub rzekę

 (1.4) kłaść coś tak, aby zwisało z czegoś

 (1.5) przeprawiać nielegalnie towary lub ludzi przez granicę

 (1.6) przeglądać coś pobieżnie

czasownik zwrotny przerzucać się

 (2.1) naprzemiennie mówić do siebie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tenisista zdobył punkt przerzucając piłkę nad przeciwnikiem.

 (1.5) Polacy przerzucają uciekinierów z powrotem do Białorusi, Białorusini przerzucają ich do Polski, i tak w koło, bez litości, bez wyjścia, bez nadziei..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʒut͡sat͡ɕ, AS: pšežucać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerzucanie n., przerzutka ż., przerzut mrz.

Wiktionary


przerzucić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przerzucać)

 (1.1) dokonany od|przerzucać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʒut͡ɕit͡ɕ, AS: pšežućić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerzutka ż., przerzut mrz.

Wiktionary


przerzut

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. przewiezienie czegoś w inne miejsce

 (1.2) pot. kontrabanda

 (1.3) med. rozsiew nowotworu, metastaza;

 (1.4) sport. podanie piłki na inną stronę boiska

 (1.5) sport. przeniesienie rywala w sportach siłowych

 (1.6) sport. szybki obrót ciała w gimnastyce i skokach do wody

 (1.7) środ. więz. paczka żywnościowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Lekarze robili co mogli, ale już pojawiły się przerzuty.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rzutować, przerzucać ndk., przerzucić dk.

 przym. przerzutny, przerzutowy

 przysł. przerzutowo

 rzecz. przerzutka ż., przerzucanie n., przerzucenie n., przerzutność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) metastaza

Wiktionary


przerzutka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolar. techn. mechanizm rowerowy umożliwiający zmianę biegu;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerzucanie n., przerzucenie n., rzucenie n., rzucanie n., rzut m., przerzut m.

 czas. przerzucać ndk., przerzucić dk., rzucać ndk., rzucić dk.

 przym. przerzutkowy

Wiktionary


przerzutkowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący przerzutki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerzutka ż.

Wiktionary


przerzutnia

wyrazista rozbieżność między granicą wersu a granicą całostki składniowej, polegająca na dokończeniu w wierszu następnym zdania, członu lub zwrotu rozpoczętego w wierszu poprzednim; enjambement


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. przerzucenie wyrazu (lub kilku) do następnego wersu, dalej treściowo należąc do poprzedniego

Wiktionary

Przerzutnia, przeskocznia, zazębienie, zwarcie międzywersowe – niezgodność między porządkiem składniowo-intonacyjnym a wersyfikacyjnym w wersie; przeniesienie wyrazu lub części zdania do następnego wersu lub strofy np. w celu zaakcentowania wypowiedzi, zwiększenia dynamiki i pobudzenia wyobraźni osoby czytającej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla zaspokojenia ciekawości tworzy się legendę jego dzieciństwa. W jej konstrukcji działa typowa przerzutnia legendowa polegająca na przedstawieniu lat życia ukrytego według formy osiągniętej w późniejszym, jawnym już, życiu bohatera.

Wiktionary


przerzutnik

układ charakteryzujący się istnieniem dwóch stanów wyróżnionych, zbudowany z elementów o działaniu przekaźnikowym lub ciągłym


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przerzutny

1. taki, w którym występuje przerzut, np. zwis przerzutny;
2. dawniej: często zmieniający miejsce pobytu


SJP.pl


przerzutować

tworzyć przerzuty (ogniska raka)


SJP.pl


przerzynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przerzynać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dorżnąć, rżnąć, przerżnąć, przerzynać ndk.

 rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary


przerzynać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przerżnąć)

 (1.1) niedokonany od|przerżnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʒɨ̃nat͡ɕ, AS: pšežỹnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dorżnięcie n., dorzynanie n., naderżnięcie n., nadrzynanie n., narżnięcie n., narzynacz mrz., narzynaczka ż., narzynanie n., naurzynanie n., nawyrzynanie n., oberżnięcie n., obrzyn mrz., obrzynanie n., obrzynarka ż., obrzynek mrz., oderżnięcie n., odrzynanie n., odrzynek mrz., orżnięcie n., orzynanie n., poderżnięcie n., podrzynacz mrz., podrzynaczka ż., podrzynanie n., poobrzynanie n., poprzerzynanie n., porozrzynanie n., porżnięcie n., pourzynanie n., powyrzynanie n., pozarzynanie n., pozrzynanie n., przerżnięcie n., przerzynanie n., przerzynarka ż., przerzynka ż., przyrżnięcie n., przyrzynanie n., przyrzynarka ż., rozerżnięcie n., rozrzynanie n., rżnięcie n., urżnięcie n., urzyn mrz., urzynanie n., urzynek mrz., werżnięcie n., wrzynanie n., wyrżnięcie n., wyrzynaczka ż., wyrzynanie n., wyrzynarka ż., wyrzynareczka ż., wyrzynek mrz., wyrzynka ż., zarżnięcie n., zarzynadło n., zarzynanie n., zerżnięcie n., zrzyn mrz., zrzynanie n., zrzynek mrz.

 czas. dorżnąć dk., dorzynać ndk., naderżnąć dk., nadrzynać ndk., narżnąć dk., narzynać ndk., naurzynać ndk., nawyrzynać ndk., oberżnąć dk., obrzynać ndk., oderżnąć dk., odrzynać ndk., orżnąć dk., orzynać ndk., poderżnąć dk., podrzynać ndk., poobrzynać ndk., poprzerzynać ndk., porozrzynać ndk., porżnąć dk., pourzynać ndk., powyrzynać ndk., pozarzynać ndk., pozrzynać ndk., przerżnąć dk., przyrżnąć dk., przyrzynać ndk., rozerżnąć dk., rozrzynać ndk., rżnąć ndk., urżnąć dk., urzynać ndk., werżnąć dk., wrzynać ndk., wyrżnąć dk., wyrzynać ndk., zarżnąć dk., zarzynać ndk., zerżnąć dk., zrzynać ndk.

 przym. rżnięty

Wiktionary


przerzynka

w leśnictwie: poprzeczne przepiłowywanie okrągłego pnia drewna


SJP.pl


przerób

1. przerabianie surowca na produkt lub półprodukt
2. produkt otrzymany z przerobionego surowca
3. ilość produktów wykonanych w określonym czasie


SJP.pl


przeróba

zgrubienie od: przeróbka


SJP.pl


przeróbka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. przetworzenie surowca na półprodukt lub na produkt ostateczny

 (1.2) wprowadzenie określonych zmian celem ulepszenia czegoś

 (1.3) coś opracowane na nowo, w innej formie

Wiktionary

Przeróbka (dawniej "Zawiśle", "Przerabka", "Trojan", niem. "Troyl", kaszub. "Trél") – dzielnica administracyjna w Gdańsku o charakterze przemysłowo-mieszkaniowym, położona w północno-wschodniej części miasta na Wyspie Portowej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przerabianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerób

 (1.2) modyfikacja, przerobienie

 (1.3) adaptacja, przerobienie

Wiktionary


przerów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Czechach;

Wiktionary

Przerów ( Přerov, Prerau) – miasto w Czechach, na Morawach, w kraju ołomunieckim. Według danych z 1 stycznia 2024 powierzchnia miasta wynosiła 5845 ha, a liczba jego mieszkańców 41 661 osób (26. miejsce w Czechach).

Dzielnice miasta: Předmostí, Lověšice, Kozlovice, Dluhonice, Újezdec, Čekyně, Henčlov, Lýsky, Popovice, Vinary, Žeravice i Penčice. Miasto jest jednym z ważniejszych węzłów kolejowych w Czechach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛruf, AS: pšeruf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerowianin m., przerowianka ż.

 przym. przerowski

Wiktionary


przeróść

przerosnąć;
1. stać się wyższym od kogoś lub czegoś, przewyższyć wzrostem;
2. przewyższyć kogoś lub coś pod jakimś względem, prześcignąć kogoś w jakimś zakresie; górować, dominować;
3. nadmiernie wyrosnąć, rozrosnąć się ponad normę;
4. o narządach wewnętrznych: powiększyć się z na skutek choroby; nabrzmieć, napęcznieć;
5. rosnąc, przeniknąć przez coś, wniknąć w coś


SJP.pl


przeróżniej

stopień wyższy od przysłówka: przeróżnie


SJP.pl


przeróżniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przeróżny


SJP.pl


przeróżność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przeróżne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przeróżny

Wiktionary


przeróżny

różnorodny, rozmaity


SJP.pl


przerąb

1. rąbiąc, przeciąć coś na dwie części;
2. rąbiąc, wyciąć w czymś otwór; 2. rąbiąc, zrobić w czymś przejście, drogę;
3. rąbiąc, przerzedzić, przetrzebić


SJP.pl

Przerąb – wieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Masłowice.

Przerąb uzyskał lokację miejską przed 1791 rokiem, zdegradowany przed 1830 rokiem. Do 1954 roku istniała gmina Przerąb. W latach 1954-1972 wieś była siedzibągromady Przerąb. W latach 1975–1998 miejscowość gminna, administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


przerąbane

1. rąbiąc, przeciąć coś na dwie części;
2. rąbiąc, wyciąć w czymś otwór; 2. rąbiąc, zrobić w czymś przejście, drogę;
3. rąbiąc, przerzedzić, przetrzebić


SJP.pl


przerąbać

1. rąbiąc, przeciąć coś na dwie części;
2. rąbiąc, wyciąć w czymś otwór; 2. rąbiąc, zrobić w czymś przejście, drogę;
3. rąbiąc, przerzedzić, przetrzebić


SJP.pl


przerąbywać

przerębywać (rzadko);
1. rąbiąc, przecinać coś na dwie części;
2. rąbiąc, wycinać w czymś otwór; 2. rąbiąc, robić w czymś przejście, drogę;
3. rąbiąc, przerzedzać, przetrzebiać


SJP.pl


przerębel

otwór wyrąbany w zamarzniętej powierzchni akwenu (na jeziorze, stawie, rzece itp.); przerębla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) otwór zrobiony w lodzie na jeziorze lub rzece

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gosta doszedł na ploso, wybił piesznią przerębel, siadł na skrzynce, rozmotał linkę z końskiego włosia przytwierdzoną do krótkiego modrzewiowego pręta, doczepił cynową rybkę z hakiem, zapuścił do wody. Pierwszy okoń, półłokciowy, capnął przynętę, zanim jeszcze opadła i napięła linkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerębla ż., przerąbanie n., rąbanie n., rębacz m., rębajło m., poręba ż., Poręba ż.

 czas. rąbać ndk., rąbnąć dk., porąbać dk., przerąbać dk.

 przym. rębny, przedrębny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerębla, daw. płonka

Wiktionary


przerębla

otwór wyrąbany w zamarzniętej powierzchni akwenu (na jeziorze, stawie, rzece itp.); przerębel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziura zrobiona w lodzie na jeziorze lub rzece

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) D. lp. od: przerębel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przerębel ż., przerąbanie n., rąbanie n., rębacz m., rębajło m., poręba ż., Poręba ż.

 czas. rąbać ndk., rąbnąć dk., porąbać dk., przerąbać dk.

 przym. rębny, przedrębny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerębel

Wiktionary


przerębywać

rzadko: przerąbywać;
1. rąbiąc, przecinać coś na dwie części;
2. rąbiąc, wycinać w czymś otwór; 2. rąbiąc, robić w czymś przejście, drogę;
3. rąbiąc, przerzedzać, przetrzebiać


SJP.pl


przerżnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przerzynać)

 (1.1) rżnąc, przeciąć coś na części

 (1.2) rżnąc, przedzielić coś na pół

 (1.3) przejść przez środek, w poprzek czegoś

 (1.4) przedziurawić coś na wylot

 (1.5) pot. przegrać w grach hazardowych

 (1.6) wulg. odbyć z kimś stosunek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛrʒnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšeržnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dorżnięcie n., dorzynanie n., naderżnięcie n., nadrzynanie n., narżnięcie n., narzynacz mrz., narzynaczka ż., narzynanie n., naurzynanie n., nawyrzynanie n., oberżnięcie n., obrzyn mrz., obrzynanie n., obrzynarka ż., obrzynek mrz., oderżnięcie n., odrzynanie n., odrzynek mrz., orżnięcie n., orzynanie n., poderżnięcie n., podrzynacz mrz., podrzynaczka ż., podrzynanie n., poobrzynanie n., poprzerzynanie n., porozrzynanie n., porżnięcie n., pourzynanie n., powyrzynanie n., pozarzynanie n., pozrzynanie n., przerżnięcie n., przerzynanie n., przerzynarka ż., przerzynka ż., przyrżnięcie n., przyrzynanie n., przyrzynarka ż., rozerżnięcie n., rozrzynanie n., rżnięcie n., urżnięcie n., urzyn mrz., urzynanie n., urzynek mrz., werżnięcie n., wrzynanie n., wyrżnięcie n., wyrzynaczka ż., wyrzynanie n., wyrzynarka ż., wyrzynareczka ż., wyrzynek mrz., wyrzynka ż., zarżnięcie n., zarzynadło n., zarzynanie n., zerżnięcie n., zrzyn mrz., zrzynanie n., zrzynek mrz.

 czas. dorżnąć dk., dorzynać ndk., naderżnąć dk., nadrzynać ndk., narżnąć dk., narzynać ndk., naurzynać ndk., nawyrzynać ndk., oberżnąć dk., obrzynać ndk., oderżnąć dk., odrzynać ndk., orżnąć dk., orzynać ndk., poderżnąć dk., podrzynać ndk., poobrzynać ndk., poprzerzynać ndk., porozrzynać ndk., porżnąć dk., pourzynać ndk., powyrzynać ndk., pozarzynać ndk., pozrzynać ndk., przerzynać ndk., przyrżnąć dk., przyrzynać ndk., rozerżnąć dk., rozrzynać ndk., rżnąć ndk., urżnąć dk., urzynać ndk., werżnąć dk., wrzynać ndk., wyrżnąć dk., wyrzynać ndk., zarżnąć dk., zarzynać ndk., zerżnąć dk., zrzynać ndk.

 przym. rżnięty

Wiktionary


przesada

wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PRL uwiodła liczne zastępy intelektualistów, skłonnych do przesady, miłości od pierwszego wejrzenia, chroniących talenty pod różnymi pretekstami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsada, AS: pšesada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesadność ż., przesadzistość ż., przesadnia ż., przesadyzm m., przesadzanie n., przesadzenie n.

 czas. przesadzać ndk., przesadzić dk.

 przym. przesadny, przesadzisty

 przysł. przesadnie, przesadziście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyolbrzymienie; pot. przesadyzm; książk. przerysowanie; daw. egzageracja

Wiktionary


przesadkować

przenosić młodociany narybek do przesadek (systemu stawów)


SJP.pl


przesadnia

motyw stylistyczny polegający na celowej przesadzie w opisie czegoś, np. morze krwi; hiperbola


SJP.pl


przesadnie

przysłówek

 (1.1) w sposób przesadny; nadmiernie, zbytnio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fobia społeczna to stan, w którym człowiek przesadnie boi się krytyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsadʲɲɛ, AS: pšesadʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesada ż., przesadność ż., przesadzistość, przesadnia ż., przesadyzm m., przesadzanie n., przesadzenie n.

 czas. przesadzać ndk., przesadzić dk.

 przym. przesadny, przesadzisty

 przysł. przesadziście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zanadto, za bardzo; daw. przesadziście

Wiktionary


przesadniej

stopień wyższy od przysłówka: przesadnie


SJP.pl


przesadność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przesadne; cecha tych, którzy są przesadni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesadzistość ż., przesada ż., przesadnia ż., przesadyzm m., przesadzanie n., przesadzenie n.

 czas. przesadzać ndk., przesadzić dk.

 przym. przesadny, przesadzisty

 przysł. przesadnie, przesadziście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesada; żart. przesadyzm; daw. przesadzistość

Wiktionary


przesadny

przymiotnik

 (1.1) taki, który przesadza, charakteryzuje się przesadą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozśmiesza mnie Twój przesadny optymizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsadnɨ, AS: pšesadny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesada ż., przesadność ż., przesadzistość, przesadnia ż., przesadyzm m., przesadzanie n., przesadzenie n.

 czas. przesadzać ndk., przesadzić dk.

 przym. przesadzony, przesadzisty

 przysł. przesadnie, przesadziście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesadzony, nieumiarkowany; daw. przesadzisty

Wiktionary


przesadyzm

skłonność do wyolbrzymiania, przesady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. żart. skłonność do wyolbrzymiania, przesady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez przesadyzmu! Skąd ten płacz? To tylko mała drzazga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsadɨsm̥, AS: pšesadysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesada ż., przesadność ż., przesadzistość, przesadnia ż., przesadzanie n., przesadzenie n.

 czas. przesadzać ndk., przesadzić dk.

 przym. przesadny, przesadzisty

 przysł. przesadnie, przesadziście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesada, przesadzanie

Wiktionary


przesadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesadzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛsaˈd͡zãɲɛ, AS: pšesaʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesada ż., przesadność ż., przesadzistość, przesadnia ż., przesadyzm m., przesadzenie n.

 czas. przesadzać ndk., przesadzić dk.

 przym. przesadny, przesadzisty

 przysł. przesadnie, przesadziście

Wiktionary


przesadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przesadzić)

 (1.1) ogrod. wykopywać roślinę z ziemi lub wyjmować z doniczki, aby posadzić ją w innym miejscu lub innym pojemniku

 (1.2) kazać komuś, aby siadł w innym miejscu

 (1.3) przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości

 (1.4) przekraczać jakąś granicę, przeginać w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj przesadzałam pomidory z rozsady do doniczek.

 (1.1) Ona lubi przesadzać kwiaty do fikuśnych doniczek.

 (1.4) Oj, teraz to przesadziłeś! Nie ujdzie ci to płazem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsad͡zat͡ɕ, AS: pšesaʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesada ż., przesadka ż., przesadnia ż., przesadność ż., przesadzistość ż., przesadyzm m., przesadzarka ż., przesadzanie n., przesadzenie n.

 czas. sadzić ndk., sadzać ndk., przesadzić dk., poprzesadzać dk.

 przym. przesadny, przesadzisty

 przysł. przesadnie, przesadziście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flancować, przenosić

 (1.3) przejaskrawiać, hiperbolizować, wyolbrzymiać, ; przest. efektować, pot. bajcować, pot. bajerować, pot. bujać, eufem. dopowiadać, konfabulować, pot. nabierać, pot. opowiadać bajki, ubarwiać, zmyślać

 (1.4) przeginać, przeholowywać

Wiktionary


przesadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesadzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛsaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pšesaʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesada ż., przesadność ż., przesadzistość, przesadnia ż., przesadyzm m., przesadzanie n.

 czas. przesadzać ndk., przesadzić dk.

 przym. przesadny, przesadzisty

 przysł. przesadnie, przesadziście

Wiktionary


przesadzić

1. przenieść roślinę w inne miejsce;
2. wykazać się nietaktem albo brakiem umiaru;
3. potocznie: przenieść się lub kogoś z obecnego miejsca siedzącego na inne;
4. przeskoczyć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesadzać)

 (1.1) zob. przesadzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko czasem, gdy przesadził, robił się agresywny i tracił zupełnie kontakt z rzeczywistością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsad͡ʑit͡ɕ, AS: pšesaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesada ż., przesadność ż., przesadzistość, przesadnia ż., przesadyzm m., przesadzarka ż., przesadzanie n., przesadzenie n.

 czas. przesadzać ndk.

 przym. przesadny, przesadzisty

 przysł. przesadnie, przesadziście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutralnie posunąć się za daleko, przebrać miarę, przeciągnąć strunę, przeholować, przeszarżować, zagalopować się, zapędzić się; pot. przegiąć, pojechać po bandzie; posp. przegiąć pałę

Wiktionary


przesadzony

1. przenieść roślinę w inne miejsce;
2. wykazać się nietaktem albo brakiem umiaru;
3. potocznie: przenieść się lub kogoś z obecnego miejsca siedzącego na inne;
4. przeskoczyć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zbyt mocny; wyrażony nieadekwatnie do sytuacji, aż nadto

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przesadny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejaskrawiony, wyolbrzymiony, war. przesadny

Wiktionary


przesalać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przesolić)

 (1.1) dodawać do czegoś zbyt dużo soli

 (1.2) pot. przesadzać, posuwać się z czymś za daleko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym razem, proszę, nie przesalaj już zupy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sól ż., soliwka ż., solnica ż., solniczka ż., solanka ż., solenie n., solnictwo n., zasolenie n., solarka ż., dosolenie n., posolenie n., przesolenie n., przysolenie n.

 czas. zasolić, solić ndk., dosolić dk., posolić dk., przesolić dk., przysolić dk.

 przym. solny, solankowy, słony, słonawy, solarski

 przysł. słono, słonawo

Wiktionary


przeschnięty

taki, który przeschnął (częściowo wysechł); przeschły


SJP.pl


przeschły

taki, który przesechł (częściowo wysechł); przeschnięty


SJP.pl


przescrollować

[czytaj: przeskrolować] przewinąć wyświetlaną zawartość na urządzeniu elektronicznym; przeskrolować, zescrollować


SJP.pl


przesegregowywać

segregując, dzielić powtórnie


SJP.pl


przeserwisować

naprawić lub dokonać konserwacji sprzętu


SJP.pl


przesiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesiadać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieprzesiadanie n., siad mrz., przesiadka ż.

 czas. wsiadać, siadać, przesiadać się, przesiadać ndk.

 wykrz. siad

Wiktionary


przesiadać

zmieniać miejsce siedzenia


SJP.pl


przesiadka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przesiadanie się z jednego środka transportu do drugiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesiadanie n.

 czas. wsiadać, siedzieć, przesiadać się, przesiadać ndk.

Wiktionary


przesiadkowicz

osoba, która w czasie podróży przesiada się z jednego środka lokomocji na drugi


SJP.pl


przesiadywać

1. przebywać, pozostawać gdzieś długo i często;
2. siedzieć gdzieś przez pewien czas;
3. zajmować się czymś długo i często


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przesiedzieć)

 (1.1) siedzieć lub przebywać gdzieś często i / albo długo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesiadywanie n., siad mrz.

 wykrz. siad

 czas. siadać, siedzieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wysiadywać

Wiktionary


przesiadłów

Przesiadłów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ujazd.

Podczas II wojny światowej, Niemcy utworzyli obóz pracy przymusowej dla Polaków i Żydów w miejscowym tartaku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


przesianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesiewać, przesiać dk.

 przym. przesiany

Wiktionary


przesiany

przymiotnik

 (1.1) pot. (o dzianinie) taki, którego nitki się wytarły, zawierający w swojej strukturze charakterystyczne prześwity

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: przesiać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja skarpetka jest przesiana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesianie n.

Wiktionary


przesiać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesiewać)

 (1.1) dokonany od|przesiewać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesiewanie n., przesianie n.

 czas. zasiewać, zasiać, przesiewać ndk., siać ndk.

Wiktionary


przesiec

1. przeciąć ostrym narzędziem na dwie części;
2. spowodować wiele obrażeń, strzelając z broni palnej


SJP.pl


przesiecki

przymiotnik od: Przesieka


SJP.pl


przesiedlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) akt przeniesienia miejsca zamieszkania kogoś, często przy użyciu przemocy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesiedlanie n.

 czas. przesiedlać ndk., przesiedlić dk., osiedlić dk., osiedlać ndk.

Wiktionary


przesiedleniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, którą przesiedlono lub sama to uczyniła

Wiktionary

na

Wikipedia

Powiązane:

 czas. osiedlać, osiedlić

Wiktionary


przesiedlić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesiedlać)

 (1.1) dokonany od|przesiedlać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesiedlanie n., przesiedlenie n.

 czas. osiedlić, osiedlać, przesiedlać ndk.

Wiktionary


przesiek

przesieka; droga w lesie powstała przez wycięcie drzew


SJP.pl


przesieka

prosta droga w lesie powstała przez wycięcie drzew; linia ostępowa, tryba, dukt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) leśn. niezadrzewiony pas, powstały przez wycinkę drzew w lesie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przesieka – wycięty w lesie, niezadrzewiony pas
  • Przesieka – część miasta Trzebiatów
  • Przesieka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Podgórzyn
  • Przesieka – kolonia wsi Śledzianów w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Drohiczyn
  • Przesieka – wylot doliny Jałowieckiej w słowackich Tatrach
  • Przesieka Śląska, Przesieki
  • Przysieka

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przesiekać ndk., przesiec dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dukt

Wiktionary


przesiekać

1. przecinać ostrym narzędziem na dwie części;
2. powodować wiele obrażeń, strzelając z broni palnej


SJP.pl


przesiewacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do rozdzielania luźnego materiału według wielkości cząstek

Wiktionary


przesiewak

kubek do przesiewanie sypkich produktów, np. mąki, cukru; przesiewacz


SJP.pl


przesiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesiewać.

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przesiać, przesiewać ndk.

Wiktionary


przesiewać

czasownik

 (1.1) przepuszczać przez sito

 (1.2) przen. przez selekcję oddzielać pożądane jednostki od niepożądanych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzeba bowiem długo kompletować negatywne fakty, długo je selekcjonować i przesiewać, by ziarno nienawiści zakiełkowało.

 (1.2) Znów zaczęli się zjeżdżać do nas goście, także przez mamę przesiewani, jedni na krótko wprowadzani do ojca, inni przyjmowani przez nią tylko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɕɛvat͡ɕ, AS: pšeśevać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesiewanie n., przesianie n., przesiew m.

 czas. zasiewać, przesiać dk., odsiewać ndk., odsiać dk., siać ndk., zasiać dk.

 przym. przesiewowy, siewny

Wiktionary


przesiewowy

badanie przesiewowe - badanie wykonywane wśród zdrowych osób, mające na celu wczesne wykrycie choroby w jej bezobjawowym stadium; screening, skryning


SJP.pl


przesilanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesilać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesilać ndk.

Wiktionary


przesilenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) astr. skrajny punkt odchylenia Słońca od równika;

 (1.2) moment przełomowy

Wiktionary

Zobacz też: Przesilenie (ujednoznacznienie).

Przesilenie, solstycjum ( solstitium – „przesilenie (letnie)”) w astronomii oznacza moment, w którym Słońce osiąga maksymalne odchylenie kątowe od równika. W ciągu roku na Ziemi pojawiają się dwa przesilenia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znalazłaś tę tabelę z datami i godzinami przesileń?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕiˈlɛ̃ɲɛ, AS: pšeśilẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesilić dk., przesilać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) solstycjum, solstycja

Wiktionary


przesileniowy

→ przesilenie


SJP.pl

Patrz:

przesilenie

przesiąg

w fotografii: sposób obróbki materiału światłoczułego, umożliwiający bezpośrednie otrzymywanie pozytywu na materiale użytym do fotografowania


SJP.pl


przesiąkalny

przepuszczający ciecz, wilgoć; przesiąkliwy, przemakalny


SJP.pl


przesiąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesiąkać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesiąkać ndk.

 rzecz. przesiąkliwość ż.

 przym. przesiąkliwy

Wiktionary


przesiąkliwość

przepuszczanie wilgoci, płynu; łatwość przesiąkania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przesiąkliwe

 (1.2) fiz. właściwość określająca zdolność materiału do przepuszczania jakiejś substancji pod wpływem wywieranego na niego ciśnienia;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z całkowitym, u źródła, odrzuceniem dogmatu o odseparowaniu wiąże się teza o „przesiąkliwości” (…) dyskursów.

 (1.2) Bezpośrednio od nasiąkliwości zależy przesiąkliwość naczyń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesiąk m., przesiąkalność ż., przesiąkanie n.

 czas. przesiąkać ndk., przesiąknąć dk.

 przym. przesiąkliwy, przesiąkalny, przesiąkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesiąkalność

Wiktionary


przesiąkliwy

przepuszczający ciecz, wilgoć; przesiąkalny, przemakalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przepuszczający wodę lub inne płyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Orka radłem wymagała gleb lekkich i przesiąkliwych, a jednocześnie na tyle urodzajnych, by plonów starczyło na wyżywienie i na przyszłoroczny siew.

 (1.1) Nawet jeśli grunt kupionej właśnie działki wydaje się suchy, piaszczysty i łatwo przesiąkliwy dla deszczówki warto zlecić specjaliście wykonanie dokładnych pomiarów wilgotności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesiąk m., przesiąkliwość ż., przesiąkalność ż., przesiąkanie n.

 czas. przesiąkać ndk., przesiąknąć dk.

 przym. przesiąkalny, przesiąkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesiąkalny, przemakalny

Wiktionary


przesiąknąć

1. wchłonąć dużą ilość wilgoci lub zacząć ją przepuszczać;
2. upodobnić się np. zachowaniem


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. przesiąkać)

 (1.1) dokonany od|przesiąkać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niezwykle mi się podobało, że był taki strasznie pryncypialny, a jednocześnie przesiąknięty poezją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɕɔ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšeśõŋknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesiąkliwość ż.

 przym. przesiąkliwy

Wiktionary


przesiąkły

1. wchłonąć dużą ilość wilgoci lub zacząć ją przepuszczać;
2. upodobnić się np. zachowaniem


SJP.pl


przesiąść

zmienić miejsce siedzenia


SJP.pl


przesięk

płyn surowiczy przenikający z naczyń krwionośnych do jam ciała w następstwie ogólnej lub miejscowej zastoiny; przesączyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. płyn surowiczy przenikający z naczyń krwionośnych do jam ciała w następstwie ogólnej lub miejscowej zastoiny, zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych lub zmian w składzie białek krwi;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przesięknąć dk.

 przym. przesiękowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesączyna

Wiktionary


przesiękać

dawniej: przesiąkać


SJP.pl


przeskakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeskakiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeskakiwać ndk.

 rzecz. skocznia ż., skok mrz.

Wiktionary


przeskakiwać

czasownik niedokonany

 (1.1) pokonywać skokiem jakąś przeszkodę

 (1.2) zmieniać co chwila położenie z miejsca na inne miejsce

 (1.3) przen. co chwila zmieniać coś, np. temat rozmowy, kanały telewizyjne itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛskaˈcivat͡ɕ, AS: pšeskaḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeskok m., skok m., przeskakiwanie n., przeskoczenie n., skocznia ż.

 czas. wskoczyć, przeskoczyć dk., skakać ndk., skoczyć dk., podskakiwać ndk., podskoczyć dk.

Wiktionary


przeskanować

1. wprowadzić do komputera tekst, fotografię itp. przy pomocy skanera; zeskanować;
2. przejrzeć punkt po punkcie badany obiekt lub obszar w urządzeniu optycznym lub elektronicznym


SJP.pl


przesklepiać

wznosić nad czymś sklepienie


SJP.pl


przesklepić

wznieść nad czymś sklepienie


SJP.pl


przeskoczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeskakiwać)

 (1.1) skoczyć przez coś, z jednego miejsca na drugie

 (1.2) przemieścić się szybko

 (1.3) zmienić raptownie

 (1.4) pot. nie zatrzymać się w odpowiednim miejscu

 (1.5) pot. znaleźć sposób na coś lub na pokonanie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies przeskoczył przez płot i zaatakował wiewiórkę.

 (1.2) Jeżeli dwie chmury naelektryzowane przeciwnie natkną się na siebie, przeskoczy między nimi dwoma iskra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skok mrz., przeskoczenie n., przeskok mrz., skocznia ż.

 czas. przeskakiwać, skoczyć

Wiktionary


przeskrobać

1. potocznie: zrobić coś niewłaściwego; spsocić, zbroić, zmajstrować, zmalować;
2. dawniej: skrobiąc, przedziurawić


SJP.pl


przeskrobywać

potocznie: popełniać drobne przewinienia


SJP.pl


przeskrolować

przewinąć wyświetlaną zawartość na urządzeniu elektronicznym; przescrollować


SJP.pl


przeskubywać

rzadko: skubać wiele czegoś lub skubać coś na nowo


SJP.pl


przeskurczybyk

potocznie o kimś bardzo żywym, śmiałym, odważnym; kozak nad kozakami


SJP.pl


przeskład

1. materiał redakcyjny, drukarski złożony od nowa
2. ponowne składanie tekstu po dokonaniu w nim zmian
3. złożony, ale niewydrukowany materiał redakcyjny wskutek jego dezaktualizacji


SJP.pl


przeskładywać

składać na nowo tekst po wcześniejszych zmianach


SJP.pl


przesmaczny

potocznie: bardzo smaczny


SJP.pl


przesmradzać

przepełniać smrodem


SJP.pl


przesmycki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Feliks Przesmycki − polski bakteriolog i wirusolog, pedagog
  • Piotr Przesmycki − rzymskokatolicki zakonnik i teolog
  • Wacław Przesmycki − polski dyplomata
  • Zenon Przesmycki − polski poeta, tłumacz i krytyk literacki oraz artystyczny

Wikipedia


przesmyk

1. wąskie, ciasne przejście między skałami, budynkami itp.; dróżka, ścieżyna;
2. wąski pas lądu między dwoma obszarami wód; istm, istmus, międzymorze;
3. wąski pas wody dzielący dwa lądy; cieśnina;
4. w łowiectwie: dróżka w leśnych zaroślach, którą zwykle chodzi zwierzyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe;

 (1.2) ciasne, wąskie przejście między dwoma obiektami

 (1.3) techn. przestrzeń między nitkami osnowy, przez którą przechodzi czółenko

 (1.4) łow. ścieżka używana przez dziką zwierzynę

Wiktionary

Zobacz też: Przesmyk (serial telewizyjny).

Przesmyk (międzymorze, istm) – wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe, oddzielający od siebie dwa morza, oceany lub inne akweny. Przesmyki stanowią najkorzystniejsze miejsca do budowy kanałów dla żeglugi morskiej, np. Kanał Panamski zbudowany został na Przesmyku Panamskim, a Kanał Sueski na Przesmyku Sueskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przesmyki stanowią korzystne miejsca do budowy kanałów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛsmɨk, AS: pšesmyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) międzymorze, istm

Wiktionary


przesmyki

1. wąskie, ciasne przejście między skałami, budynkami itp.; dróżka, ścieżyna;
2. wąski pas lądu między dwoma obszarami wód; istm, istmus, międzymorze;
3. wąski pas wody dzielący dwa lądy; cieśnina;
4. w łowiectwie: dróżka w leśnych zaroślach, którą zwykle chodzi zwierzyna


SJP.pl

Przesmyki – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Przesmyki. Ma status sołectwa. Leży w odległości ok. 24 km od granic Siedlec. Miejscowość jest siedzibą gminy.

W latach 1954-1972 wieś była siedzibą gromady Przesmyki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


przesnuwać

rzadko: snując, przeciągać, przesuwać


SJP.pl


przesolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesolić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛsɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: pšesolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesalać, zasolić, solić, przesolić dk.

 rzecz. solanka ż., sól ż.

 przym. solankowy

Wiktionary


przesolić

1. dosypać za dużo soli, posolić zbyt mocno;
2. potocznie: przesadzić z czymś, przebrać w czymś miarę; przeholować, zagalopować się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesalać)

 (1.1) dokonany od|przesalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsɔlʲit͡ɕ, AS: pšesolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zasolenie n., solanka ż., solniczka ż., sól ż., przesolenie n.

 czas. solić, zasolić, przesalać

 przym. zasolony, solankowy

 przysł. słono

Wiktionary


przesortowywać

sortując, dzielić coś według jakości


SJP.pl


przespanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przespać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przespać dk.

Wiktionary


przespawywać

montować w innym miejscu poprzez spawanie


SJP.pl


przespać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesypiać)

 (1.1) spać przez pewien czas

 (1.2) śpiąc, przeoczyć

 (1.3) śpiąc, przetrwać trudne chwile

 (1.4) przen. nie wykorzystać szansy

czasownik zwrotny dokonany przespać się

 (2.1) spędzić krótki czas na spaniu

 (2.2) eufem. odbyć stosunek płciowy z kimś

 (2.3) przen. w zwrocie przespać się z czymś: zastanowić się nad czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak więc noc w Asuanie przespałem pod najprawdziwszą moskitierą.

 (2.1) ''Muszę się trochę przespać i dojść do siebie.

 (2.2) […] facet umierał ze strachu, że po ślubie nie będzie już mógł przespać się z żadną inną kobietą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛspat͡ɕ, AS: pšespać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. śpiący

 rzecz. śpiący mos., przespanie n.

 czas. zaspać

Wiktionary


przespekulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przespekulować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przespekulować dk.

 rzecz. spekulowanie n.

Wiktionary


przespekulować

spekulując na giełdzie, stracić, zmarnować


SJP.pl


przespieczny

dawniej: bezpieczny


SJP.pl


przesrane

wulgarnie: przegrać, stracić coś w wyniku przegranej


SJP.pl


przesrać

wulgarnie: przegrać, stracić coś w wyniku przegranej


SJP.pl


przesrebrny

przymiotnik

 (1.1) daw. poet. rzad. bardzo srebrny, bardzo jasny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zjawia się, święta miesięczna dziewica / Łąki mgłą śćmione … przesrebrna gwiaździca / Srebrną swą strzałą rani i przenika.

Wiktionary


przesrywać

wulgarnie: przegrywać, tracić coś w wyniku przegranej


SJP.pl


przest.

skrót od: przestępczy


SJP.pl


przestalać

przestalać się - przechodzić ze stanu stałego w gazowy (z pominięciem stanu ciekłego); sublimować


SJP.pl


przestanek

przestarzałe: chwilowe zaprzestanie robienia czegoś, przerwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. przerwa, zaprzestanie, ustanie czegoś; przerwa, pauza w czymś

 (1.2) przest. miejsce, w którym ktoś lub coś staje, zatrzymuje się itp.

 (1.3) przest. znak przestankowy w pisowni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daje (…) krótkie nauki, jak należy czytać wiersze polskie, zaznaczając w nich mały przestanek i zawieszenie głosu.

 (1.2) Drogę odbywaliśmy szybko, bo na wszystkich głównych przestankach czekały na nas rozstawne konie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstãnɛk, AS: pšestãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestankowanie n.

 czas. przestankować ndk.

 przym. przestankowy

Wiktionary


przestanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przestać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, przestać dk.

Wiktionary


przestankowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dający pauzę, przerwę; oddzielający od siebie dane części

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛstãŋˈkɔvɨ, AS: pšestãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestanek mrz.

Wiktionary


przestarz.

skrót od: przestarzały, przestarzale (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


przestarzałość

archaiczność, niedopasowanie do współczesności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przestarzałe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przestarzały

Wiktionary


przestarzały

przestarzeć (się) - stać się nieaktualnym, wyjść z użycia, z mody, ze zwyczaju


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W fabrykach znajduje się przestarzały sprzęt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛstaˈʒawɨ, AS: pšestažau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestarzałość ż.

 przysł. przestarzale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroświecki, stary, starej daty, starodawny, staromodny, niemodny, nienowoczesny, przedpotopowy

Wiktionary


przestarzeć

przestarzeć (się) - stać się nieaktualnym, wyjść z użycia, z mody, ze zwyczaju


SJP.pl


przestaszewski

nazwisko


SJP.pl


przestawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przestawać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, przestawać ndk.

Wiktionary


przestawać

czasownik

 (1.1) przerywać jakąś czynność, nie robić czegoś dłużej

 (1.2) przest. obcować z kimś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstavat͡ɕ, AS: pšestavać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaprzestawać, zaprzestać, przestać, postawić

 rzecz. przestawanie n.

Wiktionary


przestawialny

1. dający się przemieścić, ustawić w innym miejscu;
2. dający się przekształcić, inaczej ukierunkować


SJP.pl


przestawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przestawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestawienie n., przestawność ż., przestawka ż., przestawnica ż., przestawnia ż.

 czas. postawić, przestawiać ndk., przestawić dk.

 przym. przestawny

Wiktionary


przestawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przestawić)

 (1.1) zmieniać położenie czegoś

 (1.2) zmieniać kolejność czegoś

 (1.3) zmieniać główny kierunek, założenia czegoś

 (1.4) stawiać od nowa, w innym miejscu

czasownik zwrotny niedokonany przestawiać się (dk. przestawić się)

 (2.1) zaczynać stosować inny styl życia w jakiejś dziedzinie

 (2.2) ulegać przestawieniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestawianie n., przestawienie n., przestawność ż., przestawka ż., przestawnica ż., przestawnia ż.

 czas. stawiać, postawić, przestawić dk.

 przym. przestawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesuwać

 (1.2) przekładać, zamieniać

 (1.3) przeobrażać

 (1.4) przebudowywać

Wiktionary


przestawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przestawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pšestavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestawianie n., przestawność ż., przestawka ż., przestawnica ż., przestawnia ż.

 czas. postawić, przestawić dk., przestawiać ndk.

 przym. przestawny

Wiktionary


przestawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przestawiać)

 (1.1) zmienić położenie czego

 (1.2) zmienić kolejność czego

 (1.3) zmienić główny kierunek, założenia czegoś

 (1.4) postawić od nowa, w innym miejscu

czasownik zwrotny dokonany przestawić się (ndk. przestawiać się)

 (2.1) zacząć stosować inny styl życia w jakiejś dziedzinie

 (2.2) ulec przestawieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstavʲit͡ɕ, AS: pšestavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestawianie n., przestawienie n., przestawność ż., przestawka ż., przestawnica ż., przestawnia ż.

 czas. postawić, przestawiać ndk.

 przym. przestawny

Wiktionary


przestawka

przestawienie głosek w wyrazie; metateza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. przestawienie głosek lub sylab w wyrazie;

Wiktionary

Przestawka, inaczej metateza (gr. μετάθεσις "metáthesis") – jeden z podstawowych zależnych procesów fonetycznych, polegająca na zmianie kolejności sąsiednich głosek.

Na przykład staropolskie "błcha", ps. "blъxa" (porównaj lit. "blusà", słow. "blcha") dało pol. "pchła" z przestawieniem ch i ł. Dzięki temu uniknięto normalnej asymilacji i zrównania z formą czasownika "pcha" (porównaj "jabłko" ["japko"]).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie ma więc sensu określać chronologii tego, co było wcześniej: przestawka, czy zanik jerów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstafka, AS: pšestafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestawianie ż., przestawienie n., przestawność ż., przestawnica ż., przestawnia ż.

 czas. przestawiać ndk., przestawić dk.

 przym. przestawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metateza

Wiktionary


przestawnia

1. odstąpienie od naturalnego szyku wyrazów w zdaniu; inwersja, przekładnia, hyperbaton, szyk przestawny, metateza;
2. potocznie: zwrotnica (urządzenie kolejowe)


SJP.pl

Przestawnia, przestawka, szyk przestawny, przekładnia, inwersja ( inversio), hiperteza (gr. ὑπέρθεσις "hypérthesis"), metateza (gr. μετάθεσις "metáthesis") – figura retoryczna polegająca na zmianie kolejności wyrazów pozostających w zależności składniowej lub wtrąceniu do jednolitej grupy składniowej wyrazów nienależących do niej; szyk zdania odbiegający od norm składniowych języka.

Wikipedia


przestawność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przestawne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestawianie n., przestawienie n., przestawka ż.

 czas. przestawiać ndk., przestawić dk.

 przym. przestawny

 przysł. przestawnie

Wiktionary


przestać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przestawać)

 (1.1) dokonany od|przestawać. (przerywać coś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chase siada na skrzyni, którą ma dotachać do hangaru, i wzdycha: – To mam po prostu przestać się starać?

 (1.1) W wyniku referendum został odwołany - prawo demokracji. Ale paradoksalnie wójt miał przestać pracować dla gminy w czasie, gdy z powodzeniem finalizował kilka najważniejszych inwestycji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛstat͡ɕ, AS: pšestać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przestawać, postawić, zaprzestać

 rzecz. przestanie n.

Wiktionary


przestebnowywać

przeszywać coś ściegiem tworzącym nieprzerwaną linię


SJP.pl


przester

efekt dźwiękowy w grze na gitarze


SJP.pl


przesterowywać

1. powodować zniekształcenia dźwięków w urządzeniach dźwiękowych przez zbyt silny sygnał;
2. oddziaływać na jakiś mechanizm celem wywołania zmian w jego pracy


SJP.pl


przestrach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. nagłe, silne uczucie strachu lub przerażenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbladła z przestrachu, widząc cień za oknem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strach mzw./mrz.

Wiktionary


przestrajalny

dający się przestrajać


SJP.pl


przestraszać

wywoływać w kimś strach; wystraszać, nastraszać


SJP.pl


przestraszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przestraszyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przestraszyć

 rzecz. strach mrz./mzw.

Wiktionary


przestraszony

przymiotnik

 (1.1) taki, który przestraszył się lub wyrażający przestrach

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przestraszyć dk.

Wiktionary


przestraszyć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę

czasownik zwrotny dokonany przestraszyć się

 (2.1) poczuć strach, przerażenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ledwie tych słów domówiła, kiedy jakiś szelest ją przestraszył; z lękiem spojrzała ku oknu i cofnęła się do drzwi nasłuchując.

 (2.1) Pies nie był na smyczy, a kiedy nieoczekiwanie rozległy się wystrzały ćwiczeń wojskowych, przestraszył się i uciekł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstraʃɨt͡ɕ, AS: pšestrašyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strach mrz./mzw., straszenie

 czas. straszyć, wystraszyć, nastraszyć

 przym. straszny

 przysł. strasznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerazić, zaniepokoić

 (2.1) pot. przen. dostać cykora

Wiktionary


przestroga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uwaga ostrzegająca przed czymś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostrzeżenie

Wiktionary


przestrojnik

przestrojnik trawnik - motyl z rodziny rusałkowatych


SJP.pl


przestronniej

stopień wyższy od przysłówków: przestronno, przestronnie


SJP.pl


przestronniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przestronny


SJP.pl


przestronność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przestronne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przestronny

Wiktionary


przestronny

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestronny dziedziniec otaczały kolumny, parterowe portyki i piętrowe loggie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstrɔ̃nːɨ, AS: pšestrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestronność ż.

 przysł. przestronnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szeroki, obszerny

Wiktionary


przestrożnica

przestrożnica żółtorożka - gatunek motyla z rodziny wycinkowatych


SJP.pl


przestrugać

dawniej:
1. potocznie: zrobić coś niewłaściwego; przeskrobać, spsocić, zbroić, zmajstrować, zmalować;
2. strugając, przedziurawić


SJP.pl


przestryj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. brat dziadka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prastryjostwo n., prastryj mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadek stryjeczny, dziad stryjeczny, daw. prastryj

Wiktionary


przestryjec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. brat pradziadka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starszy wuj

Wiktionary


przestrzał

Warianty herbu Przestrzał

Przestrzał – polski herb szlachecki z nobilitacji, pochodzenia węgierskiego.

Wikipedia


przestrzałowy

1. związany z przebiciem czegoś na wylot;
2. potocznie: wychodzący z dwóch przeciwległych stron i przebiegający przez całą długość lub szerokość


SJP.pl


przestrzec

czasownik przechodni dokonany (ndk. przestrzegać)

 (1.1) dokonany od|przestrzegać. (w znaczeniu ostrzegać)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od ambasadora USA dowiaduje się, że Rosjanie szykują tajną operację, wskutek której jego kraj utraci niezależność. Po namyśle dzwoni do ambasadora sowieckiego, by go przestrzec, że Amerykanie o wszystkim wiedzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛsṭʃɛt͡s, AS: pšesṭšec

Wiktionary


przestrzeganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przestrzegać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛsṭʃɛˈɡãɲɛ, AS: pšesṭšegãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przestrzegać

Wiktionary


przestrzegać

1. udzielać przestrogi; ostrzegać;
2. stosować się do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) ostrzegać kogoś przed czymś

 (1.2) stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka przestrzegała dzieci przed przechodzeniem na czerwonym świetle.

 (1.2) Przepisów BHP należy bezwzględnie przestrzegać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsṭʃɛɡat͡ɕ, AS: pšesṭšegać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) rzecz. przestrzeganie; zob. ostrzegać./ostrzec

 (1.1) rzecz. przestroga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostrzegać (zob. uwagi)

 (1.2) stosować, wypełniać, zachowywać, respektować

Wiktionary


przestrzelać

strzelić, strzelać kilkakrotnie z broni palnej w celu jej wypróbowania; przestrzeliwać


SJP.pl


przestrzelski

nazwisko


SJP.pl


przestrzennie

przysłówek

 (1.1) w sposób przestrzenny

 (1.2) odnosząc się do przestrzeni, uwzględniając przestrzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyzakładowy składzik na narzędzia urządzony był niezwykle przestrzennie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestrzenność ż., przestrzeń ż.

 przym. przestrzenny

Wiktionary


przestrzenniej

stopień wyższy od przysłówka: przestrzennie


SJP.pl


przestrzenno-czasowy

przestrzenny i czasowy; czasowo-przestrzenny


SJP.pl


przestrzenność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przestrzenne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wymaga stosowania słuchawek, aby uzyskać realistyczne wrażenie przestrzenności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestrzeń ż.

 przym. przestrzenny

 przysł. przestrzennie

Wiktionary


przestrzenny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący przestrzeni

 (1.2) mający trzy wymiary

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, który posiada dużą przestrzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Raport diagnostyczny składa się z pięciu głównych części dotyczących zjawisk i procesów rozwojowych właściwych dla Łańcuta w sferach: przestrzenno-funkcjonalnej, środowiskowej, technicznej, gospodarczej i społecznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestrzeń ż., przestrzenność ż., rozprzestrzenianie n., rozprzestrzenienie n.

 czas. rozprzestrzeniać ndk., rozprzestrzenić dk.

 przym. przestrzeniowy

 przysł. przestrzennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. przestrzeniowy

 (1.2) trójwymiarowy, bryłowy

 (2.1) przestronny

Wiktionary


przestrzeń

1. nieograniczony trójwymiarowy obszar, w którym zachodzą zjawiska fizyczne;
2. zbiór wszystkich elementów danej teorii wraz ze strukturą umożliwiającą ich badanie;
3. rozległy obszar, bez widocznych granic;
4. odległość między czymś a czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) określony obszar – dwu- lub trójwymiarowy

 (1.2) fiz. miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne;

 (1.3) geom. nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;

 (1.4) mat. zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przestrzeń – w matematyce,
  • przestrzeń – w fizyce,
  • przestrzeń – w filozofii,
  • przestrzeń – w geografii,
  • przestrzeń – w antropologii
  • przestrzeń polityczna – w politologii,
  • przestrzeń kosmiczna – w astronomii,
  • przestrzeń nazw;
  • Przestrzeń – wieś w gminie Nowodwór w powiecie ryckim w województwie lubelskim.
  • układ
  • system

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W beletrystyczno-publicystycznej formie ukazał bezpośredniość i bezceremonialność Amerykanów, szybko rosnące miasta, rozległe przestrzenie kontynentu, który przemierzał koleją, konno i pieszo, żyzne doliny, skalne pustkowia i dzikie zwierzęta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ, AS: pšesṭšẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestrzenność ż.

 przym. przestrzenny

 przysł. przestrzennie

Wiktionary


przestudiowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przestudiować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przestudiować dk.

Wiktionary


przestukiwać

rzadko: przekazywać coś za pomocą stukania


SJP.pl


przestwory

książkowo: szeroka, rozległa przestrzeń lub rozciągająca się nad nią atmosfera; przestworze


SJP.pl


przestworza

książkowo: szeroka, rozległa przestrzeń lub rozciągająca się nad nią atmosfera; przestwór


SJP.pl


przestworze

książkowo: szeroka, rozległa przestrzeń lub rozciągająca się nad nią atmosfera; przestwór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. rozległa, nieograniczona przestrzeń (zwykle w liczbie mnogiej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …»Tryptolem się zowię, / W sławnych Atenach moi mieszkali przodkowie. / Ja nie pieszo przez lądy, nie w łodzi przez morze / Ale tu przez powietrzne przybyłem przestworze…«

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstfɔʒɛ, AS: pšestfože

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestwór m.

Wiktionary


przestwór

książkowo: szeroka, rozległa przestrzeń lub rozciągająca się nad nią atmosfera; przestworze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. duża, szeroka i pusta przestrzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu. / Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛstfur, AS: pšestfur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestworze n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezkres, przestworze, dal

Wiktionary


przestygać

ostudzać się tak, że nie jest się jeszcze całkiem zimnym


SJP.pl


przestygnięty

taki, który przestygnął; przestygły


SJP.pl


przestygnąć

ostudzić się tak, że nie jest się jeszcze całkiem zimnym


SJP.pl


przestygły

taki, który przestygł; przestygnięty


SJP.pl


przestymulować

nadmiernie pobudzić, np. organizm, zmysły lub układ nerwowy


SJP.pl


przestój

1. nieplanowana przerwa w pracy, produkcji itp.;
2. postój środków transportowych ponad przewidziany czas;
3. w leśnictwie: drzewo niewycięte w czasie przewidzianym do wyrębu


SJP.pl

Przestój (ang. "downtime") – przerwa w działaniu obiektu, wynikająca z przyczyn losowych.

Dotyczyć może np. maszyny, komputera, serwera lub dostępności usługi.

Wikipedia


przestębnować

zszyć ściegiem stębnówka; również ozdobić


SJP.pl


przestękiwać

potocznie:
1. uskarżać się na dolegliwości;
2. czytać coś, stękając, dukając


SJP.pl


przestęp

roślina zielna z dyniowatych, częsta w parkach


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przestępca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która dopuściła się przestępstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policja złapała groźnego przestępcę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstɛ̃mpt͡sa, AS: pšestẽmpca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestępczość ż., przestępstwo n.

:: fż. przestępczyni ż.

 przym. przestępczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złoczyńca

Wiktionary


przestępczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krym. popełnianie przestępstw

 (1.2) krym. ogół popełnionych przestępstw

Wiktionary

Przestępczość – zbiór czynów popełnionych na obszarze danej jednostki terytorialnej, które są zabronione ustawowo pod groźbą kary. Przestępczość jest zjawiskiem społecznym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstɛ̃mpt͡ʃɔɕt͡ɕ, AS: pšestẽmpčość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestępstwo n., przestępca mos., przestępczyni ż.

 przym. przestępczy

Wiktionary


przestępczy

1. dotyczący przestępcy, właściwy przestępcy;
2. będący przestępstwem, np. czyn przestępczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z przestępczością i przestępcami; właściwy przestępcom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z tamtejszych wychowawców w liście do redakcji opisał malwersacje, jakich dopuszczała się dyrektorka wspólnie z kuratorem, pod osłoną wojewódzkich władz partyjnych. Tu mechanizm był podobny – ewidentna działalność przestępcza, tym razem wyjątkowo parszywa, bo polegająca na żerowaniu na dzieciach – sierotach i pełne krycie tej działalności przez kolesiów z władz wojewódzkich.

 (1.1) Kontakt ten oznacza, że tradycje przestępcze mogą być i są przekazywane kolejnym generacjom w sposób podobny do sposobu przekazywania języka i innych wytworów społecznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstɛ̃mpt͡ʃɨ, AS: pšestẽmpčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestępstwo n., przestępczość ż., przestępca mos., przestępczyni ż.

 przym. przestępny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kryminalny, przestępny, karalny

Wiktionary


przestępczyni

kobieta, która popełniła przestępstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. kobieta, która popełniła przestępstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policja aresztowała groźną przestępczynię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛstɛ̃mpˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: pšestẽmpčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestępczość ż., przestępstwo n.

:: fm. przestępca mos.

 przym. przestępczy

Wiktionary


przestępność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przestępne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przestępny

Wiktionary


przestępny

1. niezgodny z prawem, będący przestępstwem; przestępczy;
2. rok przestępny - rok, w którym jest 366 dni;
3. w matematyce: funkcja przestępna - funkcja niespełniająca żadnego równania algebraicznego, np. funkcja wykładnicza lub trygonometryczna; funkcja niealgebraiczna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) praw. stanowiący przestępstwo

 (1.2) astr. dodawany w celu synchronizacji odmierzanego czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale Dickson nie chciał występować z nimi wcześniej, aż nie zdobędzie dowodów jego przestępnej działalności na giełdzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestąpienie n., przestępowanie n., przestępność ż.

 czas. przestąpić dk., przestępować ndk.

 przym. przestępczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestępczy, występny, zbrodniczy

Wiktionary


przestępstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

Wiktionary

Przestępstwo – czyn zabroniony uznany za zasadniczo społecznie szkodliwy lub społecznie niebezpieczny, konkretnie zdefiniowany i zagrożony karą na mocy prawa karnego.

W większości krajów istnieją kodeksy karne, zawierające zbiory norm prawa karnego, lecz w niektórych krajach takiej kodyfikacji nie przeprowadzono.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kradzież z włamaniem jest przestępstwem ściganym z urzędu.

 (1.1) Jak wynika z raportów Komendy Wojewódzkiej Policji (…), dynamika przestępczości na tych obszarach jest wysoka, szczególnie w niektórych typach przestępstw, co dotyczy przede wszystkim przemytu i handlu narkotykami bronią, materiałami rozszczepialnymi oraz papierosami (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ, AS: pšestẽmpstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przestępca mos., przestępczyni ż., przestępczość ż.

 przym. przestępczy

 przysł. przestępczo

Wiktionary


przesubtelniony

przesadnie subtelny


SJP.pl


przesunięcie

1. zmienić miejsce, położenie czegoś bez odrywania od podłoża;
2. przemieścić coś wzdłuż jakiejś powierzchni, lekko jej dotykając;
3. zmienić położenie części elementów jakiegoś urządzenia, mechanizmu lub zmienić sposób jego pracy;
4. zmienić kolejność, czas, termin czegoś;
5. przenieść kogoś na inne stanowisko, włączyć do innej grupy, kategorii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesunąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛsũˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pšesũńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zasuwać, przesunąć dk., przesuwać ndk., poprzesuwać dk., sunąć

 rzecz. przesuwanie n., poprzesuwanie n., suw mrz.

Wiktionary


przesunąć

1. zmienić miejsce, położenie czegoś bez odrywania od podłoża;
2. przemieścić coś wzdłuż jakiejś powierzchni, lekko jej dotykając;
3. zmienić położenie części elementów jakiegoś urządzenia, mechanizmu lub zmienić sposób jego pracy;
4. zmienić kolejność, czas, termin czegoś;
5. przenieść kogoś na inne stanowisko, włączyć do innej grupy, kategorii


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesuwać)

 (1.1) zmienić położenie

 (1.2) zmienić termin

czasownik zwrotny dokonany przesunąć się (ndk. przesuwać się)

 (2.1) ulec zmianie położenia

 (2.2) ulec zmianie terminu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wydobyła płytę z koperty, położyła ją na obrotowym talerzu i przesunęła ramię z igłą magnetyczną na brzeg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsũnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšesũnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesunięcie n., suw mrz.

 czas. sunąć, zasuwać, przesuwać

Wiktionary


przesuw

w technice: przemieszczanie, przesuwanie czegoś, np. taśmy filmowej, elementu maszyny, aparatu itp. w określonym kierunku


SJP.pl


przesuwacz

w technice: urządzenie lub przyrząd służący do przesuwania czegoś, zazwyczaj stanowiący element jakiegoś urządzenia; przesuwak, przesuwnik


SJP.pl


przesuwak

w technice:
1. w technice: urządzenie lub przyrząd służący do przesuwania czegoś, zazwyczaj stanowiący element jakiegoś urządzenia; przesuwacz, przesuwnik;
2. w maszynie do pisania: klawisz, którego naciśnięcie powoduje przesunięcie się wałka, bez względu na nastawione zastawki tabulatora


SJP.pl


przesuwalnia

w technice: miejsce, np. w kopalniach, w kolejowych zakładach naprawczych itp., w którym przesuwa się wagony kolejowe z jednego toru na drugi, równoległy do niego; przesuwnica


SJP.pl


przesuwalność

zdolność do przesuwania się; ruchomość, mobilność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przesuwalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przesuwalny

 czas. przesuwać

Wiktionary


przesuwalny

taki, który daje się przesunąć; przesuwny, ruchomy


SJP.pl


przesuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesuwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zasuwać, przesuwać ndk.

 rzecz. przesunięcie n., suw mrz.

Wiktionary


przesuwarka

urządzenie ciągnikowe do przesuwania taśmociągów


SJP.pl


przesuwać

1. zmieniać miejsce, położenie czegoś bez odrywania od podłoża;
2. przemieszczać coś wzdłuż jakiejś powierzchni, lekko jej dotykając;
3. zmieniać kolejność, czas, termin czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przesunąć)

 (1.1) zmieniać położenie

 (1.2) zmieniać termin

czasownik zwrotny niedokonany przesuwać się (dk. przesunąć się)

 (2.1) ulegać zmianie położenia

 (2.2) ulegać zmianie terminu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może Ci się nie podoba, ale w ten oto sposób przesunęłam meble.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsuvat͡ɕ, AS: pšesuvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suw mrz., przesuw m., przesuwak m., przesuwka ż., przesuwność ż., przesuwalność ż., przesunięcie n., przesuwanie n.

 czas. zasuwać, sunąć, przesunąć dk.

 przym. przesuwny, przesuwalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posuwać, suwać

 (1.2) przekładać

Wiktionary


przesuwczy

w geografii: taki, który powstał wskutek przesuwu warstw skalnych w poziomie, np. uskok przesuwczy


SJP.pl


przesuwka

1. w technice: element, który się przesuwa i za pomocą którego można zmieniać parametry jakiegoś urządzenia;
2. w językoznawstwie: szereg zmian opozycji fonologicznych zachodzących pomiędzy poszczególnymi klasami spółgłosek;
3. ruchoma część suwaka logarytmicznego


SJP.pl

Przesuwka, offset, ofsetka – środek stylistyczny polegający na wielokrotnym powtórzeniu (lub użyciu podobnego) członu wersu z częściowym przesunięciem pierwszego słowa na początku bądź na końcu linijki.

Wikipedia


przesuwkowy

1. taki, który dotyczy ruchomej części suwaka;
2. przymiar przesuwkowy - przyrząd służący do mierzenia długości i szerokości przedmiotów oraz średnic i głębokości otworów, składający się z suwaka przesuwanego po prowadnicy oraz ze szczęk obejmujących przedmiot w czasie pomiaru; suwmiarka


SJP.pl


przesuwnica

w technice: miejsce, np. w kopalniach, w kolejowych zakładach naprawczych itp., w którym przesuwa się wagony kolejowe z jednego toru na drugi, równoległy do niego; przesuwalnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wózek z napędem elektrycznym poruszający się po szynach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do wjazdu na przesuwnicę używa się co najmniej dwóch wózków.

Wiktionary


przesuwnik

w technice:
1. urządzenie służące do zmiany położenia czegoś; przesuwak, przesuwacz;
2. urządzenie służące do zmiany charakterystyki czegoś, np. przebiegu prądu elektrycznego


SJP.pl


przesuwnikowy

taki, którego elementem jest przesuwnik, np. podzielnia przesuwnikowa


SJP.pl


przesuwność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przesuwne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przesuwny

 czas. przesuwać

Wiktionary


przesuwny

taki, który daje się przesunąć; przesuwalny, ruchomy


SJP.pl


przesycalność

cecha czegoś dającego się przesycić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przesycalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przesycalny

Wiktionary


przesycanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesycać.

Wiktionary

Przesycanie – obróbka cieplna, której poddawana jest m.in. stal w celu stabilizacji austenitu. Uzyskanie stabilnego austenitu zwiększa odporność stali na korozję.

Polega na nagrzaniu stali do temperatury, w której nastąpi przemiana austenityczna, a następnie, tak jak w hartowaniu, szybkie schładzanie.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przesycać ndk.

Wiktionary


przesycić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesycać)

 (1.1) dokonany od|przesycać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sposób odgrodzenia urzędnika od petenta, zastosowany przez prawicę w urzędach dzielnicowych i Urzędzie Miasta, to patologia przesycona absolutnym brakiem zaufania do wszystkich i wszystkiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsɨt͡ɕit͡ɕ, AS: pšesyćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesyt mrz.

Wiktionary


przesympatyczny

bardzo sympatyczny, bardzo miły


SJP.pl


przesyp

1. wąski, długi pas lądu, rodzaj piaszczystego wału naniesionego przez fale morskie i odcinającego zatokę lub zalew od morza
2. przenoszenie czegoś na inne miejsce za pomocą przesypywania


SJP.pl

Przesyp (łac. "precep") – przypuszczalna nazwa daniny płaconej w naturze panującym przez solników za prawo do korzystania z salin kołobrzeskich w średniowieczu.

Wikipedia


przesypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesypać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesypać dk.

Wiktionary


przesypianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesypiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaspać, przesypiać ndk.

Wiktionary


przesypowy

→ przesyp


SJP.pl

Patrz:

przesyp

przesypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesypywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesypywać ndk.

Wiktionary


przesypywać

czasownik

 (1.1) wysypując coś, wsypać to do czegoś innego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛsɨˈpɨvat͡ɕ, AS: pšesypyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wsypywać, przesypać dk.

 rzecz. przesypywanie n.

Wiktionary


przesyt

1. uczucie przepełnienia wskutek nadmiernego jedzenia lub picia;
2. uczucie znużenia, zniechęcenia, spowodowane nadmiarem doznań lub wrażeń; zblazowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stan odczuwania nieprzyjemności w wyniku nadmiernego spożycia jedzenia lub picia

 (1.2) stan przykrego poczucia nadmiaru wrażeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo tych innowacji Jerzy Filar miał przesyt i nudności na myśl o tej piosence.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesycenie n.

 czas. przesycać ndk., przesycić dk.

 przym. przesycony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesycenie

 (1.2) zniechęcenie, znużenie

Wiktionary


przesył

przesłanie, przesyłanie czegoś na duże odległości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przesyłanie energii elektrycznej

 (1.2) przesyłanie danych

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesyłać

Wiktionary


przesyłalność

cecha czegoś dającego się przesłać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przesyłalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przesyłalny

 czas. przesyłać

Wiktionary


przesyłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesyłać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesłać, przesyłać ndk.

 rzecz. przesyłeczka ż., przesyłka ż.

Wiktionary


przesyłać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przesłać)

 (1.1) niedokonany od|przesłać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Informacja zebrana z sieci odpowiednio rozmieszczonych radarów, po przetworzeniu, jest przesyłana do centrum operacyjnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsɨwat͡ɕ, AS: pšesyu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesłanie n., przesyłanie n., przesył m., przesyłka ż., przesyłeczka ż., przesyłalność ż.

 czas. przysłać, przysyłać, wysyłać, przesłać dk., słać ndk.

 przym. przesyłkowy, przesyłalny

Wiktionary


przesyłeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. przesyłka, także. mała przesyłka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛsɨˈwɛt͡ʃka, AS: pšesyu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesyłka ż., przesłanie n., przesyłanie n.

 czas. przesyłać ndk., przesłać dk., słać ndk.

 przym. przesyłkowy

Wiktionary


przesyłka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poczt. zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przesyłka kurierska
  • przesyłka pocztowa
  • przesyłka (rodzaje):
    • przesyłka pobraniowa
    • przesyłka krajowa
    • przesyłka międzynarodowa
  • Przesyłka – amerykański thriller z 1989 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsɨwka, AS: pšesyu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesłanie n., przesyłanie n.

:: zdrobn. przesyłeczka ż.

 czas. przysłać dk., przysyłać ndk., przesyłać ndk., przesłać dk., słać ndk.

 przym. przesyłkowy

Wiktionary


przeszachrowywać

pospolicie: szachrując, sprzedawać coś


SJP.pl


przeszacować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeszacowywać)

 (1.1) ocenić daną wartość lub wielkość zbyt wysoko, określając ją w przybliżeniu

 (1.2) ponownie określić w przybliżeniu daną wartość lub wielkość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprzedni zarząd zdecydowanie przeszacował dochody ze sprzedaży mienia komunalnego.

 (1.2) Nie zamyka to jednak centrum dominikańskiemu drogi do ponownego starania się o grant w październiku. Muszą jednak przeszacować koszty jego prowadzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szacunek m., oszacowanie n., oszacowywanie n. przeszacowanie n., przeszacowywanie n., szacowanie n.

 czas. szacować ndk., oszacować dk., oszacowywać ndk., przeszacowywać ndk.

 przym. szacunkowy

 przysł. szacunkowo

Wiktionary


przeszacowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeszacowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieprzeszacowywanie n.

 czas. przeszacować, przeszacowywać ndk.

Wiktionary


przeszarzeć

dawniej o odzieży: zostać podniszczonym, wytrzeć się


SJP.pl


przeszarżować

1. przesadzić w czymś; przeholować, zagalopować się, zapędzić się;
2. o aktorze: przesadzić w grze


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeszarżowywać)

 (1.1) przesadzić w czymś; zwł. o aktorze: popaść w przesadne odgrywanie roli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan świetnie wie, że przeszarżował z tymi oskarżeniami wobec UOP. A teraz ma Pan problem, jak się z tego wycofać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szarża ż., szarżerunek mrz., szarżowanie n.

 czas. szarżować ndk., przeszarżowywać ndk.

 przym. szarżowy

Wiktionary


przeszcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. przejście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛʃʲt͡ɕɛ, AS: pšešʹće

Wiktionary


przeszczeblować

środowiskowo: przesunąć na wyższe lub niższe stanowisko


SJP.pl


przeszczekać

1. spędzić pewien czas na szczekaniu;
2. potocznie: przegadać kogoś


SJP.pl


przeszczep

1. przeszczepienie tkanki lub narządu;
2. tkanka, narząd lub proteza ze sztucznego tworzywa, przeszczepiona w celu zastąpienia nimi uszkodzonych lub brakujących tkanek lub narządów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego

 (1.2) med. przen. przeszczepiana część ciała

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: przeszczepić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na podobną trudność natrafili obecnie badacze zajmujący się wyrafinowanymi hodowlami tkankowymi, zamierzający hodować z komórek pacjenta całe organy do przeszczepu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛʃt͡ʃɛp, AS: pšeščep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszczepialność ż., przeszczepianie n., przeszczepienie n.

 czas. przeszczepiać ndk., przeszczepić dk.

 przym. przeszczepowy, przeszczepieniowy, przeszczepialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) transplantacja

 (1.2) transplantat

Wiktionary


przeszczepialność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przeszczepialne; cecha tych, którzy są przeszczepialni

 (1.2) med. zdolność tkanek lub całych narządów do ich przeszczepiania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektórzy sądzą, że przeszczepialność idei zachodnich do świata muzułmańskiego jest praktycznie zerowa.

 (1.2) Do tego czasu stosowano komórki nowotworowe trawione neuraminidazą w immunoterapii nowotworów spontanicznych i indukowanych karcynogenami chemicznymi, uzyskując często osłabioną przeszczepialność lub większą odporność ustroju na komórki traktowane enzymem, wyrażoną nawet regresją małych nowotworów.

 (1.2) Istnieje duża różnica w przeszczepialnościach wątroby u osób młodych i tych w podeszłym wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszczep m., przeszczepianie n., przeszczepienie n.

 czas. przeszczepiać ndk., przeszczepić dk.

 przym. przeszczepialny, przeszczepowy, przeszczepieniowy

Wiktionary


przeszczepialny

dający się przeszczepiać


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. możliwy do przeszczepienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszczep n., przeszczepialność ż., przeszczepianie n., przeszczepienie n.

 czas. przeszczepiać ndk., przeszczepić dk.

 przym. przeszczepowy, przeszczepieniowy

Wiktionary


przeszczepiać

1. przenosić operacyjnie tkankę lub narząd w obrębie jednego organizmu lub z jednego organizmu do drugiego;
2. ulepszać, uszlachetniać roślinę przez zaszczepienie na niej pędu z rośliny wartościowszej;
3. przenosić jakieś zasady, zwyczaje, w nowe warunki, do nowego środowiska


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeszczepić)

 (1.1) med. biol. przenosić narząd lub tkankę do organizmu biorcy albo w inne miejsce w tym samym organizmie

 (1.2) ogrod. uszlachetniać roślinę przez połączenie jej z pędem innej rośliny, mającej pożądane cechy

 (1.3) przen. przenosić zasady, zwyczaje, rozwiązania lub wzorce z jednego środowiska do innego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszczepianie n., przeszczep mrz., przeszczepialność ż.

 przym. przeszczepialny

Wiktionary


przeszczepieniec

potocznie: człowiek z przeszczepionym narządem


SJP.pl


przeszczepić

1. przenieść operacyjnie tkankę lub narząd w obrębie jednego organizmu lub z jednego organizmu do drugiego;
2. ulepszyć, uszlachetnić roślinę przez zaszczepienie na niej pędu z rośliny wartościowszej;
3. przenieść jakieś zasady, zwyczaje, w nowe warunki, do nowego środowiska


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeszczepiać)

 (1.1) med. biol. przenieść narząd lub tkankę do organizmu biorcy albo w inne miejsce w tym samym organizmie

 (1.2) ogrod. uszlachetnić roślinę przez połączenie jej z pędem innej rośliny, mającej pożądane cechy

 (1.3) przen. przenieść zasady, zwyczaje, rozwiązania lub wzorce z jednego środowiska do innego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszczepienie n., przeszczep mrz., przeszczepialność ż.

 przym. przeszczepialny

Wiktionary


przeszczęśliwy

bardzo szczęśliwy


SJP.pl


przeszkadzacz

potocznie: osoba lub rzecz przeszkadzająca w czymś


SJP.pl


przeszkadzaczka

→ przeszkadzacz


SJP.pl

Patrz:

przeszkadzacz

przeszkadzajka

1. potocznie: coś, co przeszkadza;
2. żartobliwie: instrument perkusyjny


SJP.pl


przeszkadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeszkadzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzyś dostał w szkole uwagę za przeszkadzanie nauczycielowi w prowadzeniu lekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛʃkaˈd͡zãɲɛ, AS: pšeškaʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. unieszkodliwiać, przeszkadzać ndk., przeszkodzić dk.

 rzecz. przeszkadzacz, przeszkadzajka, przeszkoda, przeszkodzenie

Wiktionary


przeszkadzać

1. stawać się przeszkodą, zawadą; zawadzać;
2. utrudniać, uniemożliwiać, udaremniać coś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głośna muzyka zza ściany przeszkadzała mi w pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʃkad͡zat͡ɕ, AS: pšeškaʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszkadzanie n., przeszkodzenie n., przeszkoda

 czas. unieszkodliwiać

Wiktionary


przeszkalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeszkalać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszkolenie n.

 czas. przeszkalać ndk., przeszkolić dk.

 przym. przeszkoleniowy

Wiktionary


przeszkalać

czasownik niedokonany

 (1.1) przekazywać wiedzę lub umiejętność podczas kursu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkoła ż., szkolnictwo n., szkolarz m., szkoleniowiec m., wyszkolenie n., szkolenie n., przeszkolenie n.

:: zdrobn. szkółka ż.

 czas. szkolić ndk., przeszkolić dk., wyszkolić dk.

 przym. szkolny, wokółszkolny, przyszkolny, szkoleniowy, pozaszkolny

 przysł. szkolnie

Wiktionary


przeszklić

czasownik

 (1.1) wyposażyć w szyby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak co jakiś czas przenosił wzrok z telewizora na równie ciekawą rzecz – na zupełnie nową meblościankę. Zrobiono ją z drewna sosnowego, a nie z płyty wiórowej. Składała się z pięciu elementów – szafy ubraniowej, bieliźniarki, przeszklonej witrynki na książki, szafki z półkami, zawierającej też dwie pojemne szuflady, i w końcu niewielkiej dwudrzwiowej komody, na której dumnie prezentował się lśniący telewizor.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkło n., szklistka ż., szklenie n., szklarnia ż., szkiełko n., szkiełkowicz mos., szklanka ż.

 przym. szklany, przeszklony

Wiktionary


przeszklony

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma dużą ilość szklanych powierzchni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʃklɔ̃nɨ, AS: pšešklõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszklenie n., szkło n., szklanka ż., szklistka ż.

 czas. przeszklić dk.

 przym. szklisty

Wiktionary


przeszkoda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś, co przeszkadza, utrudnia

 (1.2) sport. płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przeszkoda w jeździectwie
  • przeszkoda lotnicza
  • przeszkoda małżeńska
  • przeszkoda wieku
  • Przeszkoda – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Przeszkoda – kolonia wsi Żałe w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Brzuze
  • Przeszkoda – osada w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Kargowa
  • Przeszkoda – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
  • Przeszkoda – przysiółek wsi Rakowo w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Szczuczyn
  • Przeszkoda – kolonia w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pracownik ma obowiązek stawić się w pracy i obowiązek ten pozostaje w mocy nawet, jeśli pojawią się ku temu przeszkody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʃkɔda, AS: pšeškoda

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeszkodzić dk., przeszkadzać ndk.

 rzecz. przeszkadzanie, przeszkodzenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawada, utrudnienie

 (1.2) płotek

Wiktionary


przeszkodowiec

biegacz uprawiający biegi z przeszkodami


SJP.pl


przeszkodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeszkodzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Izrael zaapelował do świata o przeszkodzenie irańskiemu planowi nuklearnemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛʃkɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pšeškoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. unieszkodliwiać, przeszkodzić dk., przeszkadzać ndk.

 rzecz. przeszkadzacz, przeszkadzajka, przeszkoda, przeszkadzanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utrudnienie

Wiktionary


przeszkodzić

1. stać się przeszkodą, zawadą; zawadzać;
2. utrudnić, uniemożliwić, udaremnić coś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przeszkadzać)

 (1.1) dokonany od|przeszkadzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʃkɔd͡ʑit͡ɕ, AS: pšeškoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszkadzanie n., przeszkodzenie n., szkoda ż., przeszkoda ż.

 przym. szkodliwy

 wykrz. szkoda

 przysł. szkoda

 czas. szkoda, unieszkodliwiać

Wiktionary


przeszkolić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeszkalać)

 (1.1) dokonany od|przeszkalać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkoła ż., szkolnictwo n., szkolarz m., szkoleniowiec m., wyszkolenie n., szkolenie n., przeszkolenie n.

:: zdrobn. szkółka ż.

 czas. szkolić ndk., przeszkalać ndk., wyszkolić dk.

 przym. szkolny, wokółszkolny, przyszkolny, szkoleniowy, pozaszkolny

 przysł. szkolnie

Wiktionary


przeszkopić

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) środ. pogard. przegrać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szkopy czyniły wszystko, by przeszkopić sprawę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkop m., Szkop m., przeszkopienie n.

 przym. szkopski

Wiktionary


przeszkopyrtnóć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przekoziołkować

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zemrzeć

Wiktionary


przeszkrobać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przeskrobać

Wiktionary


przeszlachetnienie

ogół skutków stosowania zabiegów hodowlanych powodujących nadmierny, jednostronny rozwój cech użytkowych; przerasowanie


SJP.pl


przeszlifowywać

1. poddawać jakąś rzecz szlifowaniu;
2. poddawać ponownemu szlifowaniu


SJP.pl


przeszlochiwać

spędzać jakiś czas, szlochając


SJP.pl


przesznurowywać

1. przewiązywać, ściągać sznurem;
2. sznurować na nowo


SJP.pl


przeszperanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeszperać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeszperać dk.

Wiktionary


przeszpiegi

śledzenie, szpiegowanie, zwiady


SJP.pl


przeszpiegować

rzadko: szpiegując, przebadać, prześledzić; przeszpiclować


SJP.pl


przeszrubować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwariować

Wiktionary


przesztrychnóć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przekreślić

Wiktionary


przeszuflowywać

przesypywać, przemieszywać za pomocą szufli


SJP.pl


przeszukać

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przeszukiwać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeszukajcie piwnicę i strych, kąt po kącie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwacz mos.

 czas. szukać

Wiktionary


przeszukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeszukiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛʃuciˈvãɲɛ, AS: pšešuḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeszukiwać ndk., szukać

 rzecz. poszukiwacz mos.

Wiktionary


przeszukiwać

przeglądać, przetrząsać, rewidować, szukać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeszukać)

 (1.1) szukając, przeglądać dokładnie, zaglądać w wiele miejsc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszukiwanie n., poszukiwacz mos.

 czas. szukać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obszukiwać, penetrować, przeczesywać, przeglądać, przekopywać, przeorywać, przeorywać się, przepatrywać, przerzucać, przetrząsać

Wiktionary


przeszulerowywać

rzadko:
1. spędzać pewien czas na szulerstwie;
2. przegrywać, tracić coś w grze szulerskiej


SJP.pl


przeszwarcować

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przemycić

Wiktionary


przeszywający

przenikający do głębi, bardzo silny, zwykle niemiło odczuwany; przejmujący, przenikliwy, rozdzierający


SJP.pl


przeszywanica

gruby, pikowany kaftan średniowieczny, zakładany pod zbroję; przeszywka, gambeson, aketon


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przeszywka

gruby, pikowany kaftan zakładany pod zbroję w średniowieczu; przeszywanica, gambeson, aketon


SJP.pl


przeszło

partykuła

 (1.1) …informująca o większej ilości czegoś, niż to zostaje określone przez wyraz po niej następujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ugarit odnaleziono przeszło 20000 tabliczek z tekstami sumeryjskimi, egipskimi, akadyjskimi, huryckimi, hetyckimi i ugaryckimi.

 (1.1) Pracuję tu przeszło 15 lat.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przejść dk., przechodzić ndk.

 przedr. przeszło-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponad

Wiktionary


przeszłomiesięczny

mający miejsce w minionym miesiącu; zeszłomiesięczny


SJP.pl


przeszłonocny

mający miejsce minionej nocy


SJP.pl


przeszłoroczny

mający miejsce w minionym roku; zeszłoroczny; ubiegłoroczny


SJP.pl


przeszłorębny

w odniesieniu do drzew: taki, który przekroczył wiek przewidziany do wyrębu


SJP.pl


przeszłotygodniowy

mający miejsce w minionym tygodniu; zeszłotygodniowy; ubiegłotygodniowy


SJP.pl


przeszłowieczny

mający miejsce w minionym wieku, pochodzący z minionego wieku; zeszłowieczny; ubiegłowieczny


SJP.pl


przeszłowiekowy

mający miejsce w minionym wieku, pochodzący z minionego wieku; przeszłowieczny; zeszłowieczny; ubiegłowieczny


SJP.pl


przeszłościowy

→ przeszłość


SJP.pl

Patrz:

przeszłość

przeszłość

wszystko, co przeszło, minęło; czas, który minął


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wszystko to, co już się wydarzyło;

Wiktionary

Przeszłość – część linii czasu, która już się wydarzyła (w liniowej koncepcji czasu). Część czasoprzestrzeni, w której zawarte są wszystkie zdarzenia, które już miały miejsce.

W tym sensie przeszłości przeciwstawia się przyszłość (zbiór zdarzeń, które wydarzą się później) oraz teraźniejszość (zbiór zdarzeń, które właśnie się dzieją).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przeszłości mieścił się w tym budynku zakon jezuitów.

 (1.1) To wszystko to już przeszłość… Nie wracajmy do tego!

 (1.1) Czworokąt z tak wpisanymi trójkątami jest obrazem kręgu ziemskiego we wszechświecie, dwunastu domów zodiaku, bóstw, które w nich mieszkają i całego bytu, treści wszystkich rzeczy, przeszłości, teraźniejszości i przyszłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛʃwɔɕt͡ɕ, AS: pšešu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przeszły, zaprzeszły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzień wczorajszy, wczoraj

Wiktionary


przeszły

przymiotnik

 (1.1) taki, który już minął

 (1.2) przest. poprzedni, ubiegły

 (1.3) gram. odnoszący się do czasu przeszłego

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lm. przesz. nmos. od: przejść

 (2.2) daw. imiesłów przymiotnikowy bierny od: przejść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛʃwɨ, AS: pšešu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeszłość ż.

Wiktionary


przesącz

część ciekła lub gazowa materiału filtracyjnego, uwolniona w procesie filtracji od cząstek ciał stałych; filtrat


SJP.pl


przesączalność

cecha czegoś dającego się przesączyć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przesączalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przesączalny

Wiktionary


przesączalny

dający się przesączyć


SJP.pl


przesączyna

płyn surowiczy przenikający z naczyń krwionośnych do jam ciała w następstwie ogólnej lub miejscowej zastoiny; przesięk


SJP.pl


przesąd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;

 (1.2) praktyki wynikające z przesądu (1.1)

 (1.3) mocno zakorzenione, błędne przekonanie

Wiktionary

Przesąd, zabobon – przekonania, poglądy, wierzenia, praktyki niemające oparcia w panującym systemie uzasadnień, wierzeń i obrzędów.

Najczęściej przyjmuje się, że przesądy i zabobony wywodzą się lub nawiązują do dawnych wierzeń i rytuałów kultury magicznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przesądem jest wiara w to, że spadające sztućce zwiastują głodnych gości.

 (1.1) Przesądy mówią, że widząc kominiarza, należy jak najszybciej złapać się za guzik.

 (1.1) W krajach ludzkości jeszcze noc głucha, / Żywioły chęci jeszcze są w wojnie… / Oto miłość ogniem zionie, / Wyjdzie z zamętu świat ducha, / Młodość go pocznie na swojem łonie, / A przyjaźń w wieczne skojarzy spojnie. / Pryskają nieczułe lody / I przesądy światło ćmiące. / Witaj, jutrzenko swobody, / Zbawienia za tobą słońce!…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛsɔ̃nt, AS: pšesõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesądność ż., nieprzesądność ż.

 czas. przesądzić dk., przesądzać ndk.

 przym. przesądny

 przysł. przesądnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabobon

Wiktionary


przesądniej

stopień wyższy od przysłówka: przesądnie


SJP.pl


przesądniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przesądny


SJP.pl


przesądność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przesądne; cecha tych, którzy są przesądni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie cierpiała tej jego przesądności, wyprowadzała ją z równowagi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesąd mrz.

 przym. przesądny

 przysł. przesądnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabobonność

Wiktionary


przesądny

przymiotnik

 (1.1) wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twierdzisz, że nie jesteś przesądny? Dobry żart. A czy, gdy ktoś kichnie, nie mówisz „Na zdrowie”? To właśnie przesąd, który pochodzi ze średniowiecza, gdy wierzono, że słowa te mają odpędzić demony przynoszące chorobę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsɔ̃ndnɨ, AS: pšesõndny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieprzesądność ż., przesąd m., przesądność ż.

 przysł. przesądnie

 czas. przesądzać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabobonny

Wiktionary


przesądzający

→ przesądzać


SJP.pl

Patrz:

przesądzać

przesądzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przesądzić)

 (1.1) osądzać z góry

 (1.2) mieć decydujące znaczenie

 (1.3) daw. wydawać ostateczny wyrok

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Fakt, że generałowie zostali, a - co najważniejsze - zachowali kluczową pozycję w państwie, przesądzał o kierunku rozwoju republiki weimarskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sądzić, dk. przesądzić

 rzecz. przesąd m.

 przym. przesądny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) decydować, osądzać, rozstrzygać, wyrokować, zarządzać

 (1.2) decydować, ustalać, wyznaczać

 (1.3) osądzać, sądzić, skazywać

Wiktionary


przesądzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesądzać)

 (1.1) dokonany od|przesądzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: pšesõńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sądzić, przesądzać

 rzecz. przesąd mrz.

Wiktionary


przesładzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesładzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesładzać ndk.

 przym. słodziaśny

Wiktionary


przesłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesłaniać.

 (1.2) inform. sytuacja, w której obiekt lokalny przesłania obiekt globalny o tej samej nazwie;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pisząc skrypt, zapomniałem o przesłanianiu i otrzymywałem błędny wynik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛswãˈɲä̃ɲɛ, AS: pšesu̯ãńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesłaniać ndk., przesłonić dk.

Wiktionary


przesłanie

posłać łóżko, tapczan na nowo, w inny sposób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesłać.

 (1.2) główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bank poprosił klienta o pilne przesłanie brakujących dokumentów.

 (1.2) Książka ta niesie głębokie, humanistyczne przesłanie o potrzebie pomocy ubogim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈswãɲɛ, AS: pšesu̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesyłka ż., przesłanka ż., przesyłeczka ż.

 czas. przesyłać, przesłać, przysyłać, przysłać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wysyłka

 (1.2) przekaz, sens, znaczenie, wydźwięk

Wiktionary


przesłanka

1. okoliczność mająca znaczenie dla postępowania sądowego;
2. wiadomość, na której może opierać się wnioskowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

 (1.2) punkt wyjścia wnioskowania

Wiktionary

Przesłanka – zdanie logiczne, będące podstawowym elementem procesu poznania, oznaczające odniesienie, na podstawie którego uznaje się inne zdania za prawdziwe, w ramach rozpoczętego procesu wnioskowania. Termin ten określa także zdania prawdziwe, będące wynikiem procesu wnioskowania, zakończonego wnioskiem lub konkluzją. Przesłanki mogą być wyraźne lub jedynie entymematyczne, zatrzymane w umyśle (gr. "en thymo"). Wnioskowania nawiązują często do stosunku wynikania między zdaniami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Położenie geopolityczne Bizancjum, stanowiącego bastion Europy przed ekspansją azjatycką, lecz atakowanego również od zachodu, zawierało wszystkie przesłanki późniejszej katastrofy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈswãnka, AS: pšesu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesłanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poszlaka

Wiktionary


przesławice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przesławice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Łasin
  • Przesławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
  • Przesławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza

Wikipedia


przesłać

posłać łóżko, tapczan na nowo, w inny sposób


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesyłać)

 (1.1) posłać, wysłać coś dokądś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wysłuchaniu opinii tych znawców, przesłałem – niestety – meldunek teleksowy do generała Krügera, że należy przypuszczać, iż w getcie zginęli przywódcy całego podziemia warszawskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛswat͡ɕ, AS: pšesu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesyłka ż., przesłanie n., przesyłanie n.

:: zdrobn. przesyłeczka ż.

 czas. przysłać, przysyłać, przesyłać ndk., słać ndk.

 przym. przesyłkowy

Wiktionary


przesłodki

1. bardzo słodki;
2. śliczny, ładnie wyglądający;
3. wdzięczny, przemiły


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. emocjonująco słodki w wyglądzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza suka Ninka powiła pięć przesłodkich szczeniąt.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słodziaśny

Wiktionary


przesłodzić

czasownik

 (1.1) dodać za dużo cukru

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słodziaśny

 rzecz. słodzik mrz.

Wiktionary


przesłona

1. urządzenie nastawcze w obiektywie, które służy do regulowania ilości wpadającego światła do aparatu; przysłona, diafragma;
2. coś, co częściowo zasłania, odgradza;
3. w szachach:
a) wstawienie bierki (własnej lub przeciwnika) między figurę przeciwnika a bronioną przez nią bierkę lub pole;
b) bierka w takiej pozycji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzecz, która coś przesłania

 (1.2) opt. fot. zob. przysłona.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Istotą aparatu kompaktowego jest to, że do jego użycia nie jest potrzebna żadna wiedza o technice fotografii, w szczególności o naświetleniu i zależnościach między ilością światła, przesłoną a głębią ostrości.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesłaniać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przysłona, diafragma, blenda

Wiktionary


przesłoneczniony

rzadko: zbytnio nasłonecznić


SJP.pl


przesłonecznić

rzadko: zbytnio nasłonecznić


SJP.pl


przesłonięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynność pokrywania czego

Wiktionary


przesłonka

zdrobnienie od: przesłona


SJP.pl


przesłuch

zakłócenie występujące przy przesyłaniu sygnałów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. zakłócenie przy teletransmisji;

 (1.2) daw. przesłuchiwanie, wypytywanie; indagacja

Wiktionary

Przesłuch – zakłócenie występujące przy przesyłaniu sygnałów, nie tylko fonicznych, od których pochodzi jego nazwa (np. w telefonii, radiofonii), rodzaj przeniku. Polega na pojawianiu się sygnału wysłanego jednym torem przesyłowym w innym torze, zwykle równoległym do niego. Również nazwa parametru określającego wielkość przesłuchu (np. przesłuch −16 dB).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) kryzys doraźnie zażegnano dostawiając więcej tzw. stacji bazowych (nadawczych). Jednak ich liczby nie można zwiększać bez końca, bo dochodziłoby do tzw. przesłuchów (abonenci słyszeliby po kilka rozmów naraz).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛswux, AS: pšesu̯uχ

Wiktionary


przesłuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przesłuchać.

 (1.2) praw. czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego;

 (1.3) spotkanie, na którym sprawdza się wiedzę i umiejętności kandydata ubiegającego się o coś albo w celu wyłonienia zwycięzcy jakiegoś konkursu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przesłuchanie (prawo)
  • casting
  • Przesłuchanie – polski film z 1982 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cały czas trwają przesłuchania świadków i badania przejętych akt - zaznaczył prokurator.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesłuchiwać ndk., przesłuchać dk.

Wiktionary


przesłuchać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesłuchiwać)

 (1.1) dokonany od|przesłuchiwać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Impe­ra­tor przyj­mie ją w sali tro­no­wej nie po to, by ją przesłuchać (choć Mon sły­szała, że niektórych prze­słu­chuje osobiście), lecz by spojrzeć na nią i wykrzywić posta­rzałą, wosko­watą twarz w jadowitym uśmiechu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesłuchanie n.

 czas. przesłuchiwać

Wiktionary


przesłuchiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wypytywanie; indagacja

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesłuchiwać

Wiktionary


przesłuchiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przesłuchać)

 (1.1) wypytywać kogo w czasie śledztwa

 (1.2) słuchając, sprawdzać co lub kogo

 (1.3) przest. sprawdzać czyjeś wiadomości z danego zakresu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Impe­ra­tor przyj­mie ją w sali tro­no­wej nie po to, by ją przesłuchać (choć Mon sły­szała, że niektórych prze­słu­chuje osobiście), lecz by spojrzeć na nią i wykrzywić posta­rzałą, wosko­watą twarz w jadowitym uśmiechu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesłuchanie n., przesłuchiwana ż., przesłuchiwanie n., przesłuchiwany mos.

 czas. przesłuchać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badać

 (1.2) odsłuchiwać

 (1.3) egzaminować, przepytywać, wypytywać

Wiktionary


przetachać

potocznie: przenieść coś z trudem, przedźwigać; przetaskać, przetaszczyć


SJP.pl


przetaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetaczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtaˈt͡ʃãɲɛ, AS: pšetačãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetaczać ndk., przetoczyć dk.

 rzecz. przetoczenie dk.

Wiktionary


przetaczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przetoczyć)

 (1.1) przesuwać coś tocząc, obracając, turlając

 (1.2) przesuwać coś tocząc, pchając lub ciągnąc coś znajdującego się na kołach

 (1.3) przepompowywać płyn

 (1.4) med. wprowadzać do układu krwionośnego krew lub jej składniki

czasownik zwrotny niedokonany przetaczać się (dk. przetoczyć się)

 (2.1) przesuwać się powoli tocząc się na kołach

 (2.2) przen. dziać się przez jakiś czas (i skończyć)

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Burza obecnie przetacza się nad doliną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈtat͡ʃat͡ɕ, AS: pšetačać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetoczyć dk.

 rzecz. przetaczanie ndk., przetoczenie dk.

Wiktionary


przetaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od przetak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetak m.

Wiktionary


przetacznik

roślina z rodziny trędownikowatych; weronika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Veronica|L.|ref=tak., rodzaj roślin, współcześnie zaliczany do rodziny babkowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju przetacznik (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przetacznik – wij
  • przetacznik – rodzaj roślin z rodziny babkowatych

Wikipedia


przetaina

miejsce na śniegu albo lodzie, w którym śnieg albo lód stopniał do samej ziemi, a utrzymuje się dookoła


SJP.pl


przetak

rodzaj sita z dużymi otworami, służący zwykle do odsiewania, oczyszczania ziarna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. ogrod. roln. rodzaj sita gospodarskiego z większymi otworami, służącego do oczyszczania ziarna;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogrodnictwie przetaki służą do przesiewania nasion.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. przetaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeszoto

Wiktionary


przetapiać

czasownik niedokonany

 (1.1) przerabiać coś poprzez stopienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieczorem, po siekierezadzie na zrębie i po siekierezadzie w szopie, gdzie porąbałem resztę kloców, stałem przy piecu w izdebce Babci Oleńki i przetapiałem na patelni smalec ten, co go wczoraj zakupiłem w sklepie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetapianie n.

 czas. przetopić dk.

Wiktionary


przetarcznik

wij z gromady pareczników


SJP.pl


przetarg

1. publiczna sprzedaż ruchomości lub nieruchomości; licytacja, aukcja;
2. konkurs ofert na wykonanie określonych usług;
3. targowanie się o jakieś ustępstwa; przetargi, targi, spory


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. sposób wyboru wykonawcy usługi lub produktu, polegający na wyborze najkorzystniejszej dla zamawiającego oferty;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siedmiu oferentów zgłosiło się do przetargu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛtark, AS: pšetark

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetargować dk.

 przym. przetargowy

Wiktionary


przetargać

potocznie: przenieść coś z trudem, przedźwigać; przetaskać, przetaszczyć, przetachać


SJP.pl


przetargi

1. publiczna sprzedaż ruchomości lub nieruchomości; licytacja, aukcja;
2. konkurs ofert na wykonanie określonych usług;
3. targowanie się o jakieś ustępstwa; przetargi, targi, spory


SJP.pl


przetargowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. praw. odnoszący się do przetargu, związany z przetargiem

 (1.2) mający swoją wagę w trakcie prowadzonych rozmów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 19 maja 2008 zebrano oferty przetargowe na projekt zagospodarowania błoni Stadionu Narodowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetarg mrz.

Wiktionary


przetaskać

potocznie: przenieść coś z trudem, przedźwigać; przetaszczyć, przetachać


SJP.pl


przetasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) karc. dokonanie tasowania, szybkiego pomieszania kart w talii

 (1.2) przen. zmiana kolejności, położenia, układu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetasowywanie n.

 czas. tasować, przetasować dk., przetasowywać ndk.

Wiktionary


przetasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przetasowywać)

 (1.1) przemieszać karty przed rozdaniem

 (1.2) zmienić układ czegoś (np. drużyny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rita sięgnęła po talię kart i leniwie przetasowała.

 (1.2) Wyborcy porządnie przetasowali układy personalne w radach miast i gmin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tasowanie n., przetasowanie n., tas m., przetasowywanie n.

 czas. tasować ndk., potasować dk., przetasowywać ndk.

Wiktionary


przetasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) karc. dokonywanie tasowania, szybkiego przekładania kart

 (1.2) przen. zmienianie kolejności, położenia, układu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetasowanie n.

 czas. przetasowywać ndk., przetasować dk.

Wiktionary


przetaszczyć

potocznie: przenieść coś z trudem, przedźwigać; przetaskać, przetachać


SJP.pl


przetańcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetańcować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetańcować dk.

Wiktionary


przetańcować

przetańczyć;
1. spędzić jakiś czas na tańcach; przebalować, utańcować;
2. potocznie: spędzić dłuższy okres na balach, zabawach, rozrywkach;
3. zatańczyć jakiś taniec od początku do końca; odtańczyć, odtańcować


SJP.pl


przetańcowywać

przetańczać; potocznie:
1. spędzać dłuższy czas na balach, zabawach itp.;
2. tańcząc, przemieszczać się przez jakieś miejsce;
3. wydawać pieniądze w sposób nierozważny; przepuszczać, rozpuszczać, roztrwaniać


SJP.pl


przetańczać

przetańcowywać;
1. spędzać dłuższy okres na balach, zabawach itp.;
2. wykonywać do końca jakiś taniec; odtańczać, odtańcowywać;
3. tańcząc, przemieszczać się przez jakieś miejsce


SJP.pl


przetańczyć

przetańcować;
1. spędzić jakiś czas na tańcach; przebalować, utańcować;
2. potocznie: spędzić dłuższy okres na balach, zabawach, rozrywkach;
3. zatańczyć jakiś taniec od początku do końca; odtańczyć, odtańcować


SJP.pl


przetchlinka

1. u roślin: otworek w tkance okrywającej wtórnej łodyg i korzeni, umożliwiający wymianę gazową;
2. u bezkręgowców: otworek w ciele prowadzący do tchawek lub płuc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. otwór umożliwiający wymianę gazową rośliny z otoczeniem;

 (1.2) ent. zool. otwór w skórze lub pancerzu umożliwiający wymianę gazową organizmu z otoczeniem;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przetchlinki powstają zarówno na pędach, jak też na korzeniach.

 (1.2) Pamiętajcie, że przetchlinki mają pajęczaki, wije i owady.

Wiktionary


przetchlinkowy

→ przetchlinka


SJP.pl

Patrz:

przetchlinka

przetelefonować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) pot. przekazać telefonicznie wiadomość

czasownik nieprzechodni dokonany

 (2.1) pot. skontaktować się z kimś telefonicznie, zadzwonić do kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefon m.

 czas. telefonować ndk.

Wiktionary


przetelegrafowywać

telegrafować ponownie


SJP.pl


przeteleportować

1. przenieść w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni;
2. w fizyce: przenieść na odległość informacje o obiektach fizycznych, pozwalające na odtworzenie obiektu w innym miejscu


SJP.pl


przeterminowany

przymiotnik

 (1.1) taki, którego termin ważności minął

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeterminowanie n.

 czas. przeterminować dk.

Wiktionary


przeterminowywać

dawniej: terminować u majstra przez pewien czas


SJP.pl


przetestować

czasownik przechodni dokonany (ndk. testować)

 (1.1) poddać kogoś lub coś testowi

 (1.2) eduk. przeprowadzić sprawdzian ucznia lub grupy uczniów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. test mrz., tester mos., testowanie n.

 czas. testować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przeegzaminować

Wiktionary


przeto

przestarzale: więc, zatem, toteż


SJP.pl

spójnik

 (1.1) książk. przyłącza wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konsul czuje się niezdrowym, przeto zatrzymamy się przez dni kilka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛtɔ, AS: pšeto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatem, więc, toteż

Wiktionary


przetoby

spójnik "przeto" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


przetoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetoczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšetočẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetaczać ndk., przetoczyć dk.

 rzecz. przetaczanie dk.

Wiktionary


przetocznica

Przetocznica ( "Hammer") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Skąpe.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


przetoczyć

tocząc, zmienić miejsce położenia


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przetaczać)

 (1.1) zob. przetaczać.

czasownik zwrotny dokonany przetoczyć się (ndk. przetaczać się)

 (2.1) zob. przetaczać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈtɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: pšetočyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetaczać ndk.

 rzecz. przetoczenie dk., przetaczanie ndk.

Wiktionary


przetok

1. rodzaj owrzodzenia występującego w głęboko położonych obszarach ciała; fistuła;
2. połączenie jeziora przybrzeżnego lub zalewu z morzem


SJP.pl


przetoka

1. rodzaj owrzodzenia występującego w głęboko położonych obszarach ciała; fistuła;
2. połączenie jeziora przybrzeżnego lub zalewu z morzem


SJP.pl

Przetoka (łac. "fistula") – w medycynie połączenie dwóch lub (rzadziej) więcej narządów powstające na skutek procesów patologicznych, również urazów, powikłań jatrogennych lub wykonane celowo za pomocą technik chirurgicznych.

Przetoki powstające (lub wykonane) pomiędzy narządami nazywane są przetokami wewnętrznymi, natomiast połączenia narządów wewnętrznych ze skórą nazywane są przetokami zewnętrznymi (narządowo-skórnymi).

Wikipedia


przetokowy

1. przymiotnik od: przetok;
2. przymiotnik od: przetoka


SJP.pl


przetopowy

→ przetop


SJP.pl

Patrz:

przetop

przetowłosy

przymiotnik

 (1.1) daw. o rozpuszczonych włosach i nie nakrytą głową

 (1.2) daw. przen. dziewiczy, panieński, bo z włosami rozpuszczonymi jako oznaką panieństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otworzyły się duże drzwi po prawej stronie izby i ukazała się w nich księżna Anna, mając przy sobie cudną przetowłosą dzieweczkę z lutnią zawieszoną na ramieniu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) prostowłosy

Wiktionary


przetracać

potocznie: tracić lekkomyślnie, roztrwaniać


SJP.pl


przetransferowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetransferować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. transfer m., transferowanie n., wytransferowanie n.

 czas. transferować ndk., wytransferować dk., przetransferować dk.

 przym. transferowy

Wiktionary


przetransferować

przenieść lub przesłać coś, np. pieniądze


SJP.pl


przetransliterować

zapisać jakiś tekst znakami innego pisma fonetycznego, z zachowaniem zasady odpowiedniości liter; transliterować


SJP.pl


przetransportowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetransportować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtrãw̃spɔrtɔˈvãɲɛ, AS: pšetrãũ̯sportovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetransportować

 rzecz. transport

Wiktionary


przetransportować

czasownik dokonany

 (1.1) przewieźć coś lub kogoś przy pomocy środków transportu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. transport m., transportowanie n., transporter m., przetransportowanie n.

 czas. transportować ndk., odtransportować dk.

 przym. transportowy

Wiktionary


przetrenowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetrenować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przetrenowanie w sporcie
  • przetrenowanie w statystyce

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przetrenować dk.

 rzecz. trener mrz./mos.

Wiktionary


przetruchtać

przemierzyć coś truchtem


SJP.pl


przetrwalnik

część organizmu u niektórych gatunków roślin i grzybów będąca organem rozmnażania wegetatywnego


SJP.pl

Przetrwalnik, spora, cysta (gr. "σπορα", tzn. nasienie) – forma spoczynkowa umożliwiająca organizmom przetrwanie niekorzystnych dla nich warunków (susza, niskie temperatury). Proces wytwarzania spor to sporulacja.

Wikipedia


przetrwalny

sznur przetrwalny - twór w postaci długiego, rozgałęzionego sznura, przytwierdzający niektóre rodzaje grzybów do podłoża; ryzomorf


SJP.pl


przetrwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetrwać.

 (1.2) trwanie przed, w trakcie i po trudnym okresie

Wiktionary

Przetrwanie (ang. "The Grey") – amerykański film akcji z 2011 roku w reżyserii Joego Carnahana, zrealizowany na podstawie opowiadania "Ghost Walker". Zdjęcia kręcono w Vancouver.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Galak­tyka jest ogromna. Impe­rium – niewyobrażalnie silne. Jego przy­wódcy nie cofną się przed niczym, by tylko zapewnić sobie przetrwanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈtr̥fãɲɛ, AS: pšetr̦fãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetrwać

 przym. trwały

Wiktionary


przetrwać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) przetrzymać trudny okres, utrzymać się przy życiu

 (1.2) trwając, pozostać na dłużej niż coś lub ktoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trawianki są odporne na przemarzanie i przesychanie stawów, więc potrafią przetrwać w miejscach, w których inne ryby nie przeżywają.

 (1.1) Rodzeństwu udało się przetrwać pobyt w kazachstańskim stepie, ciężką pracę w kołchoźniczej brygadzie, głód i mróz.

 (1.1) Monarchie przetrwały w Skandynawii, w krajach Beneluksu i w Wielkiej Brytanii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetrwalnik m., przetrwanie n.

 czas. trwać

 przym. trwały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeżyć, przebyć, przejść, przetrzymać, ścierpieć, zdzierżyć, znieść, reg. śl. obstoć

 (1.2) dotrwać, dożyć, ostać się, pozostać, przeżyć, wytrwać, wytrzymać, dociągnąć

Wiktionary


przetrwał

drzewo z rodziny biegunecznikowatych; chiwian; ailant; ajlant; bożodrzew


SJP.pl


przetrwały

drzewo z rodziny biegunecznikowatych; chiwian; ailant; ajlant; bożodrzew


SJP.pl


przetrzebić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przetrzebiać)

 (1.1) dokonany od|przetrzebiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈṭʃɛbʲit͡ɕ, AS: pšeṭšebʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trzebienie n., przetrzebienie n., wytrzebienie n., trzebież ż.

 czas. trzebić ndk., wytrzebić dk.

Wiktionary


przetrzepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetrzepać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetrzepywanie n., trzepacz mos./mrz.

 czas. przetrzepać dk., przetrzepywać ndk.

Wiktionary


przetrzepać

1. trzepiąc, oczyścić coś niezbyt dokładnie z kurzu, pyłu itp.;
2. potocznie: obić kogoś, dać komuś w skórę;
3. potocznie: zadać straty nieprzyjacielowi w walce;
4. potocznie: przeszukać kogoś, sprawdzić, co ktoś ma przy sobie


SJP.pl


przetrzepywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetrzepywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetrzepywać ndk.

 rzecz. przetrzepanie n., trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


przetrzeć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przecierać)

 (1.1) dokonany od|przecierać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobieta w kolczudze dźwignęła się chwiejnie, odrzuciła wiecheć słomy, którym przetarła sukienkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛṭʃɛt͡ɕ, AS: pšeṭšeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przecier mrz.

 czas. przecierać

Wiktionary


przetrzeźwiały

ocknąć się w pewnym stopniu z zamroczenia wywołanego upiciem się


SJP.pl


przetrzeźwieć

ocknąć się w pewnym stopniu z zamroczenia wywołanego upiciem się


SJP.pl


przetrzymać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przetrzymywać)

 (1.1) przechowywać coś w ręku przez jakiś czas

 (1.2) zatrzymać kogoś lub coś dłużej niż było to zaplanowane

 (1.3) zwyciężyć przeciwności losu lub wytrzymać trudny czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Znowu przetrzymał pan książki! Tym razem biblioteka naliczy panu karę.

 (1.3) Wiem, że wykład jest nudny, ale postaraj się jakoś przetrzymać te czterdzieści pięć minut.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetrzymywać, trzymać

Wiktionary


przetrzymywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dłuższe trzymanie kogoś lub czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za przetrzymywanie książek w warszawskiej bibliotece zapłacisz jak nic ze 100 złotych.

 (1.1) Reżimowi zależało na długim przetrzymywaniu dysydentów na wyspie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzymać, przetrzymywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatrzymywanie

Wiktionary


przetrzymywać

czasownik niedokonany

 (1.1) ująwszy, trzymać coś przez pewien czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj Fundacja (…) przyjęła pod opiekę 20 pekińczyków ze zlikwidowanej pseudohodowli pod Otwockiem. (…) Blisko 50 zwierząt było przetrzymywanych w koszmarnych warunkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetrzymywanie n., przetrzymanie n.

 czas. przetrzymać dk., trzymać ndk.

Wiktionary


przetrząsacz

Przetrząsacz – maszyna rolnicza używana przy sianokosach. Służy do przetrząsania trawy lub siana, aby w ten sposób przyśpieszyć proces suszenia. Obecnie zazwyczaj występuje jako przetrząsaczo-zgrabiarka, która w zależności od ustawień może pracować jako przetrząsacz lub jako zgrabiarka.

Wikipedia


przetrącanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetrącać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetrącenie n.

 czas. przetrącać ndk., przetrącić dk.

Wiktionary


przetrącić

czasownik

 (1.1) dokonany od|przetrącać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzyknął z bólu, a potem spojrzał z niedowierzaniem na swoje przetrącone, zakrwawione palce i na tego chudego gnoja, który stojąc teraz dwa kroki przed nim, celował w jego pierś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetrącanie n.

Wiktionary


przetuptać

potocznie: przejść drobnymi krokami


SJP.pl


przetwarzalny

możliwy do przetworzenia


SJP.pl


przetwarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetwarzać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przetwarzanie danych:
    • przetwarzanie danych georadarowych,
    • przetwarzanie danych osobowych.
  • przetwarzanie sygnałów:
    • analogowe przetwarzanie sygnałów,
    • cyfrowe przetwarzanie sygnałów:
      • cyfrowe przetwarzanie dźwięku,
      • cyfrowe przetwarzanie obrazów.
  • w informatyce:
    • elektroniczne przetwarzanie danych,
    • przetwarzanie potokowe,
    • przetwarzanie rozproszone,

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przetworzenie n., przetwór mrz.

 czas. przetwarzać ndk., przetworzyć dk.

Wiktionary


przetwarzać

1. przekształcać coś twórczo;
2. zmieniać coś, nadając inny kształt, wygląd;
3. opracować zebrane dane, informacje itp., wykorzystując technikę komputerową


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przetworzyć)

 (1.1) zmieniać, nadając inne właściwości

 (1.2) inform. komputerowo opracowywać zebrane dane

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetwarzanie n., przetwornik mrz., przetworzenie n., przetwór mrz., przetwórnia ż., przetwórstwo n.

 czas. przetworzyć

 przym. przetwórczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekształcać, przemieniać, przeobrażać, przerabiać, zmieniać

Wiktionary


przetwornica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przetwornica napięcia
  • elektromaszynowa przetwornica częstotliwości
  • elektroniczna przetwornica częstotliwości
  • przekształtnik
  • przekształtnik napięcia
  • falownik, prostownik
  • zasilacz

Wikipedia


przetwornik

urządzenie przetwarzające jedną wielkość fizyczną w drugą


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przetworzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetworzyć.

Wiktionary

Przetworzenie – jeden z terminów stosowanych m.in. w muzykologii, najbardziej w tzw. formie sonatowej, będące drugą z jej trzech części. Oznacza przekształcenie, przerobienie materiału muzycznego tzw. ekspozycji (część pierwsza), głównie tematycznego i ukazanie tych przekształceń w jak najbardziej wyrafinowanej i najbardziej kunsztownej szacie harmonicznej w drugiej części czyli przetworzeniu.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przetworzyć dk., przetwarzać ndk.

 rzecz. przetwarzanie n., przetwór mrz.

Wiktionary


przetworzyć

1. przekształcić coś twórczo;
2. zmienić coś, nadając inny kształt, wygląd;
3. opracować zebrane dane, informacje itp., wykorzystując technikę komputerową


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przetwarzać)

 (1.1) dokonany od|przetwarzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetwarzać

 rzecz. przetworzenie n., przetwarzanie n., przetwór mrz.

Wiktionary


przetwór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zwykle lm. kulin. techn. produkt uzyskany z surowca, najczęściej spożywczego, przez przeróbkę lub dodatkową obróbkę w procesie technologicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spiżarni stało dużo przetworów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛtfur, AS: pšetfur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twór mrz., przetwórstwo n., przetwórnictwo n., przetwórnia ż., przetwórca m., przetwarzanie n., przetworzenie n.

 czas. przetwarzać ndk., przetworzyć dk.

 przym. przetwórczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) weki, zaprawy

Wiktionary


przetwórczy

przymiotnik od: przetwórstwo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący przetwórstwa

Wiktionary


przetwórczyni

1. wytwórczyni przetworów;
2. modyfikatorka, przerabiaczka


SJP.pl


przetwórstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przerabianie na dużą skalę surowców, zwłaszcza płodów rolnych, na gotowe produkty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kataliza ma istotne znaczenie dla wielu procesów przemysłowych, takich jak np. produkcja amoniaku, kwasu siarkowego, tworzyw sztucznych lub przetwórstwo ropy naftowej (kraking, hydrokraking, reforming i in.).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przetwórczy

 czas. przetwarzać

 rzecz. przetwór mrz.

Wiktionary


przetycz

przetycz wypuklak - owad z rodziny pustoszowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przetycz – niestandaryzowana część wsi Stare Bosewo w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Długosiodło
  • Przetycz Włościańska – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło
  • Przetycz-Folwark – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło
  • Przetycz – stacja kolejowa na trasie linii kolejowej nr 29, we wsi Stare Bosewo, w powiecie wyszkowskim w gminie Długosiodło

Wikipedia


przetyczka

1. narzędzie do przetykania otworów
2. krótki pręt wciskany lub wbijany w przelotowe otwory łączonych przedmiotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) narzędzie do przetykania zanieczyszczonych otworów

Wiktionary


przetykacz

narzędzie do udrażniania rur; przepychacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) narzędzie, przyrząd służący do przepychania czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetknięcie n., przetkanie n., przetykanie n.

 czas. przetknąć dk., przetkać dk., przetykać ndk.

Wiktionary


przetyrać

potocznie: przemęczyć ciężką pracą


SJP.pl


przetęskniać

przeżywać jakiś czas w tęsknocie


SJP.pl


przetęsknić

1. spędzić jakiś czas w tęsknocie; potęsknić;
2. potocznie: przestać tęsknić po pewnym czasie


SJP.pl


przetężać

rzadko: przetężać się - zbytnio wytężać się; przesilać się, forsować się


SJP.pl


przetężenie

rzadko: przetężyć się - zbytnio wytężyć się; przesilić się, sforsować się


SJP.pl


przetężyć

rzadko: przetężyć się - zbytnio wytężyć się; przesilić się, sforsować się


SJP.pl


przetłoczka

przetłoczona wytłoczka


SJP.pl


przetłomaczać

dawniej: przekładać na inny język; tłumaczyć


SJP.pl


przetłuc

1. tłukąc coś, wstępnie rozdrobnić;
2. rzadko: tłukąc, przedziurawić


SJP.pl


przetłukiwać

tłukąc, przebijać, przedziurawiać


SJP.pl


przetłumaczalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przetłumaczalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetłumaczenie n., tłumaczenie n., tłumacz m., tłumaczka ż.

 czas. przetłumaczyć dk., tłumaczyć ndk.

 przym. przetłumaczalny, tłumaczeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekładalność

Wiktionary


przetłumaczalny

dający się przetłumaczyć na inny język; przekładalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) możliwy do przetłumaczenia, dający się przetłumaczyć na inny język

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co sądzicie o polonizowaniu rzeczy nieprzetłumaczalnych lub trudno przetłumaczalnych?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtwũmaˈt͡ʃalnɨ, AS: pšetu̯ũmačalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetłumaczalność ż., przetłumaczenie n.

 czas. przetłumaczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekładalny

Wiktionary


przetłumaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyjaśnienie, objaśnienie czegoś, przekazanie zasad działania czegoś

 (1.2) przełożenie czegoś z jednego języka na drugi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Egzamin polegał na przetłumaczeniu dwudziestu zdań na język szwedzki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtwũmaˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšetu̯ũmačẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetłumaczalność ż., tłumaczenie n.

 czas. przetłumaczyć

 przym. przetłumaczalny

Wiktionary


przetłumaczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. tłumaczyć)

 (1.1) dokonany od|tłumaczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtwũˈmat͡ʃɨt͡ɕ, AS: pšetu̯ũmačyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłumacz mos., tłumaczka ż., przetłumaczenie n., przetłumaczalność ż., tłumaczenie n.

 czas. tłumaczyć

 przym. przetłumaczalny

Wiktionary


przetłuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przetłuszczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛtwuʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: pšetu̯uščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przetłuszczać (się), tłuścić

 rzecz. tłuszcz

 przym. tłuściutki

Wiktionary


przetłuszczony

forma czasownika.

 (1.1) skrót|imiesł.|imiesłów|imiesłów. przym. bierny od: przetłuścić

przymiotnik

 (2.1) mający na sobie nadmiar tłuszczu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Włosy niskoporowate będą sprawiać wrażenie niedomytych albo przetłuszczonych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetłuszczanie n., przetłuszczenie n., tłuścioch m.

 czas. przetłuszczać się ndk.

Wiktionary


przeucieszny

przestarzale: bardzo ucieszny, zabawny, komiczny


SJP.pl


przeucztowywać

rzadko: roztrwaniać czas i pieniądze na uczty


SJP.pl


przeuczyć

przeuczyć się - osiągnąć zmęczenie umysłu i nie opanować materiału w pożądanym stopniu wskutek nazbyt intensywnej nauki


SJP.pl


przeuroczy

bardzo uroczy, przepełniony urokiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niezwykle uroczy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przeuroczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudowny, śliczny, wspaniały

Wiktionary


przewabiać

dawniej: przeciągać kogoś na swoją stronę


SJP.pl


przewaga

górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1939 roku Niemcy dysponowały znaczną przewagą militarną w stosunku do Polski.

 (1.1) Możecie być pewni, że nie macie już przewagi technologicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvaɡa, AS: pševaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ważenie n., przeważność ż., przeważanie n., przeważenie n.

 czas. wyważyć, przeważać ndk., przeważyć dk.

 przym. przeważny, przeważający

 przysł. przeważnie, przeważająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyższość, dominacja

Wiktionary


przewalacz

potocznie: człowiek robiący przewały, oszukujący innych; oszust, krętacz, szachraj, naciągacz


SJP.pl


przewalanka

1. bójka, szarpanina;
2. niejasna sytuacja, zamieszanie


SJP.pl

Przewalanka – osada leśna w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Czarna Białostocka. Leży przy drodze krajowej nr 8.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Marianowie.

Wikipedia


przewalski

nazwisko, np. Nikołaj Michajłowicz Przewalski (1839-1888), geograf rosyjski


SJP.pl

Przewalski ("f." Przewalska, "pl." Przewalscy; ros. Пржевальский) – nazwisko używane w Polsce i Rosji.

Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce 23 osoby, gł. w dawnym woj. warszawskim (17 osób).

Wikipedia


przewalutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekon. bank. określenie wartości w innej walucie

Wiktionary

Przewalutowanie – zamiana zobowiązania (należności), którego wartość wyrażona jest w jednej walucie na zobowiązanie (należność) nominowane w innej walucie, według określonego kursu walutowego. Przewalutowania nie należy utożsamiać z wymianą walut. Ta ostatnia ma charakter kasowy i skutkuje przepływami finansowymi w obu walutach. Przewalutowanie może mieć natomiast charakter czysto księgowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jaką opłatę za przewalutowanie kredytu naliczył ci bank?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przewalutować dk., przewalutowywać ndk.

 rzecz. waluta ż.

 przym. walutowy

Wiktionary


przewalutować

przeliczyć na inną walutę według określonego kursu walutowego


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przewalutowywać)

 (1.1) ekon. bank. określić wartość w innej walucie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolejny kraj przewalutuje kredyty frankowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewalutowanie n., waluta ż.

 przym. walutowy

Wiktionary


przewalutowywać

przeliczać na inną walutę według określonego kursu walutowego


SJP.pl


przewarstwiać

1. zmieniać układ warstw społecznych; przegrupowywać;
2. przewarstwiać się - o składach: przenikać warstwowo jedna w drugą


SJP.pl


przewarstwienie

przewarstwować;
1. zmienić układ warstw społecznych; przegrupować;
2. przewarstwić się - o składach: przeniknąć warstwowo jedna w drugą


SJP.pl


przewarstwić

przewarstwować;
1. zmienić układ warstw społecznych; przegrupować;
2. przewarstwić się - o składach: przeniknąć warstwowo jedna w drugą


SJP.pl


przewarstwować

przewarstwić;
1. zmienić układ warstw społecznych; przegrupować;
2. przewarstwować się - o składach: przeniknąć warstwowo jedna w drugą


SJP.pl


przewartościowanie

zmienić wartość czegoś, ocenić coś na nowo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewartościować.

 (1.2) zmiana w ocenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartość ż.

 czas. przewartościować dk., przewartościowywać ndk., wartościować ndk.

Wiktionary


przewartościować

zmienić wartość czegoś, ocenić coś na nowo


SJP.pl


przewartościowywać

zmieniać wartość czegoś, oceniać coś na nowo


SJP.pl


przewał

1. potocznie: afera, oszustwo, zwykle finansowe; przewała, przewałka, przewalanka;
2. w technice: wzniesienie na dnie jakiegoś zbiornika, ułatwiające przesunięcie jego zawartości;
3. wał ziemny spiętrzający wodę, rozdzielający wody stojące lub zabezpieczający przed wylaniem; grobla, przelew wałowy;
4. dawniej:
a) przelewanie się czegoś; przelew;
b) wyłom, wyrwa, dziura


SJP.pl


przewała

potocznie: afera, oszustwo, zwykle finansowe; przewał, przewałka, przewalanka


SJP.pl


przewałka

potocznie: afera, oszustwo, zwykle finansowe; przewał, przewała, przewalanka


SJP.pl

Przewałka (biał. Прывалка, Прывалкі, "Prywałka", "Prywałki", ros. Привалка, "Priwałka", lit. Pervalkas) – dawne miasto, obecnie wieś nad Niemnem na Białorusi w rejonie grodzieńskim obwodu grodzieńskiego. Wchodzi w skład sielsowietu Hoża (Гожа).

Miejscowość znajduje się przy drodze krajowej R42 ( рэспубліканска дарога Р42), biegnącej z Grodna przez Nową Hożę i Hożę do białorusko-litewskiego przejścia granicznego Przewałka – Rajgród ("Priwałka – Raigardas").

Wikipedia


przewałkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewałkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałkowanie n.

 czas. przewałkować dk., wałkować ndk.

Wiktionary


przewałkować

1. potocznie: zająć się jakimś tematem tak szczegółowo, że został wyczerpany; wywałkować;
2. kilkukrotnie przeciągnąć wałkiem


SJP.pl


przewałkowywać

1. wałkując, rozpłaszczać coś;
2. powtórnie przeciągać wałkiem


SJP.pl


przewałowy

→ przewał


SJP.pl

Patrz:

przewał

przewałęsywać

rzadko: spędzać pewien czas na wałęsaniu się


SJP.pl


przeważający

występujący w większej liczbie, ilości, masie; dominujący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w większej ilości lub liczbie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewaga ż., przeważanie n.

 czas. wyważyć, przeważać ndk., przeważyć dk.

 przysł. przeważająco, przeważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dominujący

Wiktionary


przeważanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeważać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewaga ż., przeważność ż., przeważenie n.

 czas. wyważyć, przeważać ndk., przeważyć dk.

 przym. przeważny, przeważający

 przysł. przeważnie, przeważająco

Wiktionary


przeważać

1. okazać się cięższym od czegoś;
2. przechylić się lub przechylić coś w dół wskutek większego ciężaru;
3. być w większości, mieć przewagę nad czymś, być ważniejszym od kogoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) mieć przewagę, być w przewadze, być w większości

 (1.2) ważyć więcej od czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sześciogodzinnej bitwie z przeważającym dwukrotnie przeciwnikiem piechur polski dał dowód wytrwałości, karności i męstwa; utrzymał swe pozycje i zadał nieprzyjacielowi znaczne straty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvaʒat͡ɕ, AS: pševažać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewaga ż., przeważność ż., przeważanie n., przeważenie n.

 czas. wyważyć, przeważyć dk.

 przym. przeważny, przeważający

 przysł. przeważnie, przeważająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dominować

Wiktionary


przeważnie

przysłówek

 (1.1) w przeważającej części

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bułki kupuję przeważnie w spożywczym za rogiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvaʒʲɲɛ, AS: pševažʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewaga ż., przeważność ż., przeważanie n., przeważenie n.

 czas. wyważyć, przeważać ndk., przeważyć dk.

 przym. przeważny, przeważający

 przysł. przeważająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głównie, najczęściej, na ogół, zwykle

Wiktionary


przeważność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. odwaga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvaʒnɔɕt͡ɕ, AS: pševažność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewaga ż., przeważanie n., przeważenie n.

 czas. przeważać ndk., przeważyć dk.

 przym. przeważny

 przysł. przeważnie

Wiktionary


przeważny

przymiotnik

 (1.1) stpol. odważny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvaʒnɨ, AS: pševažny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeważność ż., przewaga ż., przeważanie n.

 czas. przeważać ndk., przeważyć dk.

 przysł. przeważnie

Wiktionary


przewdziewać

1. gwarowo: zmieniać ubranie;
2. dawniej: przekłuwać, przebijać, przeszywać


SJP.pl


przewertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewertować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wertować, przewertować dk.

Wiktionary


przewidujący

biorący pod uwagę następstwa, przyszłość; przezorny, zapobiegliwy


SJP.pl


przewidywalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przewidywalne; cecha tych, którzy są przewidywalni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewidliwość ż., przewidywanie n., przewidzenie n.

 czas. przewidywać ndk., przewidzieć dk.

 przym. przewidywalny, przewidujący, przewidliwy

 przysł. przewidywalnie

Wiktionary


przewidywalny

dający się przewidzieć, domyślić


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który daje się przewidzieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chociaż dopiero co go poznaliśmy, jego zachowanie jest bardzo przewidywalne.

 (1.1) […] im więcej nieprzewidywalności, tym bardziej każdy nowy jej przejaw wydaje się przewidywalny […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewidywalność ż., przewidywanie n.

 przysł. przewidywalnie

 czas. przewidywać, przewidzieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obliczalny, przypuszczalny, spodziewany

Wiktionary


przewidywanie

domyślać się co będzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) domyślanie się, jaki jest najbardziej prawdopodobny tok zdarzeń w przyszłości

 (1.2) to, co jest spodziewane, przewidywane jako najbardziej prawdopodobne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • prognozowanie
  • rokowanie
  • antycypacja
  • planowanie
  • ekstrapolacja
  • futurologia
  • prawdopodobieństwo
  • prekognicja
  • wróżenie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvʲidɨˈvãɲɛ, AS: pševʹidyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewidzenie n., przewidywalność ż.

 czas. przewidywać ndk., przewidzieć dk.

 ims. przewidujący

 przym. przewidywalny, przewidujący

 przysł. przewidywalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antycypowanie, antycypacja

 (1.2) domysł, domniemanie, przypuszczenie, spekulacja, supozycja

Wiktionary


przewidywać

domyślać się co będzie


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) prognozować przyszłe zdarzenia

 (1.2) praw. ekon. ujmować, uwzględniać w planach bądź w akcie prawnym

 (1.3) praw. określać z góry konsekwencje, rodzaj postępowania

 (1.4) określać się z góry co do swoich planów, zamiarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nie przewidywał takiego kataklizmu.

 (1.3) Za kradzież kodeks karny przewiduje karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

 (1.4) Jak długo przewidujesz być na wychowawczym?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvʲiˈdɨvat͡ɕ, AS: pševʹidyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewidywalność ż., przewidywanie n., przewidzenie n.

 czas. przewidzieć dk.

 przym. przewidywalny, przewidliwy

 przysł. przewidywalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) określać, uwzględniać

 (1.4) mieć zamiar, zamierzać, planować, chcieć

Wiktionary


przewidzenia

1. oznaczyć coś z góry; założyć, zaplanować
2. domyślić się co będzie, co może nastąpić


SJP.pl


przewidzieć

1. oznaczyć coś z góry; założyć, zaplanować
2. domyślić się co będzie, co może nastąpić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przewidywać)

 (1.1) dokonany od|przewidywać.

 (1.2) wcześniej określić przebieg lub skutki jakiegoś zdarzenia

 (1.3) praw. ekon. uwzględnić coś, ująć coś w planach bądź w akcie prawnym

 (1.4) praw. określić konsekwencje

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nikt nie przewidział sukcesu Internetu i telefonii komórkowej, nikt też nie przewidział głębokości społecznych zmian, których katalizatorem stały się nowe technologie komunikacyjne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvʲid͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: pševʹiʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewidywalność ż., przewidywanie n., przewidzenie n.

 czas. przewidywać ndk.

 przym. przewidywalny, przewidliwy

 przysł. przewidywalnie

Wiktionary


przewielebniej

stopień wyższy od przysłówka: przewielebnie


SJP.pl


przewielebniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przewielebny


SJP.pl


przewielebny

tytuł używany dawniej w stosunku do wyższego duchowieństwa


SJP.pl


przewiercanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewiercać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przewiercać, przewiercić

 rzecz. wiertło n., rozwiertak mrz., wiertareczka ż.

Wiktionary


przewiercać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przewiercić)

 (1.1) niedokonany od|przewiercić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kilku minut przewiercam płyty gipsowo-kartonowe, robiąc miejsca na wkręty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvʲjɛrt͡sat͡ɕ, AS: pševʹi ̯ercać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., przewiercanie n., przewiercenie n., wiertarka ż., wiertło n., wiercenie n., wiertareczka ż.

 czas. wiercić ndk., przewiercić dk., wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić się dk., wwiercać się ndk.

Wiktionary


przewiercenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewiercić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przewiercić, przewiercać

 rzecz. wiertło n., rozwiertak mrz., wiertareczka ż.

Wiktionary


przewiercieniowate

lepnica przewiercieniowata - gatunek rośliny z rodziny goździkowatych


SJP.pl


przewiercieniowaty

lepnica przewiercieniowata - gatunek rośliny z rodziny goździkowatych


SJP.pl


przewiercień

bylina pnąca z rodziny przewiertniowatych; caprifolium, kapryfolium


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przewiercić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przewiercać)

 (1.1) wywiercić w czymś otwór na wylot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właśnie przewierciłem deskę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvʲjɛrʲt͡ɕit͡ɕ, AS: pševʹi ̯erʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., przewiercanie n., przewiercenie n., wiertarka ż., wiertło n., wiercenie n., wiertareczka ż.

 czas. wiercić ndk., przewiercać ndk., wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić się dk., wwiercać się ndk.

Wiktionary


przewiert

1. tworzenie otworu na wylot za pomocą wiertła;
2. otwór wykonany na wylot za pomocą wiertła


SJP.pl


przewiertkowate

rodzina ślimaków z rzędu dwuprzedsionkowych; dziurkowate, Fissurellidae


SJP.pl


przewiertkowaty

o cechach przewiertkowatych (rodzina ślimaków)


SJP.pl


przewiertniowate

o cechach przewiertniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przewiertniowaty

o cechach przewiertniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


przewierzgiwać

dawniej: przeobrażać, przekształcać


SJP.pl


przewiesić

zmienić miejsce, w którym coś się znajduje poprzez przewieszenie


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przewieszać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvʲjɛ̇ɕit͡ɕ, AS: pševʹi ̯ėśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewieszenie n.

Wiktionary


przewieszać

zmieniać miejsce, w którym coś się znajduje poprzez przewieszanie


SJP.pl


przewieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewiesić.

Wiktionary

Przewieszenie (przewieszka) – wybrzuszony fragment ścian skalnych. Stanowi część ściany nachyloną do poziomu pod kątem przekraczającym 90°. Może występować zarówno na otwartej ścianie, jak również w kominie, na żebrze itp.

Przewieszenia mogą powstawać na skutek podcięcia dolnej części ściany, na przykład przez działalność lodowca lub płynącej wody. Innym mechanizmem powstawania przewieszeń jest selektywne wietrzenie skały wzdłuż warstwy mało odpornej lub poziomego spękania tektonicznego.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przewiesić

Wiktionary


przewieszka

fragment górskiej ściany skalnej o kącie nachylenia przekraczającym kąt prosty


SJP.pl


przewietrzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przewietrzyć)

 (1.1) umożliwiać dopływ świeżego powietrza do pomieszczenia, otwierając okna, drzwi itp.

 (1.2) poddawać coś działaniu świeżego powietrza

 (1.3) przen. wprowadzać gdzieś nowe środki lub zmiany

czasownik zwrotny niedokonany przewietrzać się (dk. przewietrzyć się)

 (2.1) wychodzić na świeże powietrze

Wiktionary


przewietrznik

otwór umożliwiający dopływ powietrza do czegoś


SJP.pl


przewietrzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przewietrzać)

 (1.1) umożliwić dopływ świeżego powietrza do pomieszczenia, otwierając okna, drzwi itp.

 (1.2) poddać coś działaniu świeżego powietrza

 (1.3) przen. wprowadzić gdzieś nowe środki lub zmiany

czasownik zwrotny dokonany przewietrzyć się (ndk. przewietrzać się)

 (2.1) wyjść na świeże powietrze

Wiktionary


przewiew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) swobodne przepływanie powietrza

Wiktionary


przewiewać

o wietrze: wiejąc, przenikać przez coś


SJP.pl


przewiewka

dawniej: przewiew


SJP.pl


przewiewnia

pomieszczenie przylegające do hali ubojowej w rzeźni, służące do wstępnego ochłodzenia, odparowania i osuszenia tusz


SJP.pl


przewiewniej

stopień wyższy od przysłówka: przewiewnie


SJP.pl


przewiewniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przewiewny


SJP.pl


przewiewnik

dawniej:
1. przewietrznik;
2. wentylator


SJP.pl


przewiewny

przymiotnik

 (1.1) o luźnej strukturze, przepuszczający powietrze

Wiktionary


przewieść

przeprowadzić kogoś przez jakiś obszar, pokazując drogę, pomagając iść


SJP.pl


przewieźć

przetransportować kogoś lub coś z jednego miejsca na drugie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przewozić)

 (1.1) dokonany od|przewozić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewiezienie n., przewożenie n., przewoźnik m., Woźnica mzw., przewóz mrz.

 czas. przewozić ndk.

 przym. przewoźny

Wiktionary


przewijaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od przewijak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewijak m.

Wiktionary


przewijak

mebel ułatwiający zmianę pieluszek dzieciom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mebel służący do zmiany pieluchy u dziecka

 (1.2) pot. środ. inform. stacja pamięci taśmowej

Wiktionary

Przewijak – specjalny mebel, konstrukcja lub podkładka ułatwiająca zmianę pieluszki u dziecka. Zwykle ma kształt czworoboku z miękkim wsadem zabezpieczonym wodoszczelnym materiałem. Boki powierzchni roboczej, na której umieszcza się dziecko, są zwykle podwyższone, co ma na celu ochronę dziecka przed niekontrolowanymi zmianami położenia i upadkiem ze znacznej wysokości.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvʲijak, AS: pševʹii ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewijanie n.

:: zdrobn. przewijaczek m.

Wiktionary


przewijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewijać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvʲiˈjä̃ɲɛ, AS: pševʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przewijać ndk., przewinąć dk.

 rzecz. przewijak m., przewinięcie n.

Wiktionary


przewijarnia

dział fabryki włókienniczej, w którym odbywa się przewijanie przędzy; cewiarnia


SJP.pl


przewijać

1. owijać coś na nowo, kolejny raz;
2. odwijać coś, np. taśmę, wełnę, z jednej szpuli, cewki i nawijać na inną szpulę, cewkę itp.;
3. zmieniać pieluszki dziecku;
4. w informatyce: przeciągać zawartość okna programu komputerowego, używając tzw. paska przewijania;
5. w obróbce plastycznej: dokonywać przetłoczenia naczynia z blachy lub tworzyw sztucznych, powodując, że ich powierzchnia zewnętrzna staje się powierzchnią wewnętrzną;
6. przewijać się:
a) potocznie: przechodzić, przejeżdżać, przelatywać, przepływać przez jakieś miejsce tam i z powrotem;
b) przenośnie o wielu osobach: znajdować się gdzieś przez jakiś czas, pojawiać się i znikać;
c) przedostawać się przez coś w zręczny, zwinny sposób, omijając przeszkody;
d) przenośnie: pojawiać się gdzieś co jakiś czas; powtarzać się, powracać;
e) występować co jakiś czas w różnych miejscach, wśród czegoś; przeplatać się;
f) o taśmie, lince itp.: nawijać się na szpulę


SJP.pl

czasownik

 (1.1) odwijać z jednej szpuli i nawijać na drugą

 (1.2) ponownie owijać czymś innym niż przedtem

 (1.3) przemienić kształt i ułożenie naczynia ubrania tak, by strona wewnętrzna stała się zewnętrzną

 (1.4) zmieniać pieluchę dziecku

 (1.5) inform. o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment

czasownik zwrotny przewijać się

 (2.1) być odwijanym z jednej szpuli i nawijanym na drugą

 (2.2) pojawiać się gdzieś co jakiś czas

 (2.3) przechodzić, przejeżdżać, przepływać, przelatywać przez jakieś miejsce; znajdować się w jakimś miejscu na jakiś czas i znikać (zwykle o dużej ilości czegoś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed zwrotem kasety wideo do wypożyczalni należało ją bezwarunkowo przewinąć do początku.

 (1.5) Przewiń stronę w dół, by zobaczyć dalszą część.

 (2.2) Ta postać przewija się przez całą książkę.

 (2.3) Przez to miejsce przewija się codziennie wiele osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvʲijät͡ɕ, AS: pševʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dk. przewinąć

 rzecz. przewijanie ndk., przewinięcie dk.

Wiktionary


przewina

grzech, występek, przewinienie, wykroczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. niecny uczynek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewinienie n.

 czas. przewinić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewinienie, grzech

Wiktionary


przewinienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) błąd, występek; złe, niewłaściwe zachowanie; złamanie obowiązujących zasad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvʲĩˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: pševʹĩńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wina ż., przewina ż.

 przym. winny

 czas. winić ndk., zawinić dk., obwiniać ndk., obwinić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykroczenie, wina, przestępstwo, grzech

Wiktionary


przewinięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewinąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvʲĩˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pševʹĩńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przewijać ndk., przewinąć dk.

 rzecz. przewijanie n.

Wiktionary


przewinąć

1. owinąć coś na nowo, kolejny raz;
2. odwinąć coś, np. taśmę, wełnę, z jednej szpuli, cewki i nawinąć na inną szpulę, cewkę itp.;
3. zmienić pieluszki dziecku;
4. w informatyce: przeciągnąć zawartość okna programu komputerowego, używając tzw. paska przewijania;
5. w obróbce plastycznej: dokonać przetłoczenia naczynia z blachy lub tworzyw sztucznych, powodując, że ich powierzchnia zewnętrzna staje się powierzchnią wewnętrzną;
6. przewinąć się:
a) potocznie: przejść, przejechać przelecieć, przepłynąć przez jakieś miejsce tam i z powrotem;
b) przenośnie o wielu osobach: pobyć gdzieś przez jakiś czas, pojawić się i zniknąć;
c) przedostać się przez coś w zręczny, zwinny sposób, omijając przeszkody;
d) przenośnie: pojawić się gdzieś co jakiś czas; powtórzyć się, powrócić;
e) wystąpić co jakiś czas w różnych miejscach, wśród czegoś; przepleść się;
f) o taśmie, lince itp.: nawinąć się na szpulę


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przewijać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvʲĩnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pševʹĩnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ndk. przewijać

 rzecz. przewijanie ndk., przewinięcie dk.

Wiktionary


przewiosłować

wiosłując, pokonać jakąś trasę


SJP.pl


przewiosłowywać

spędzać pewien czas na wiosłowaniu


SJP.pl


przewisły

dawniej: przewieszony


SJP.pl


przewiwatowywać

dawniej: spędzać pewien czas na wznoszeniu wiwatów i toastów


SJP.pl


przewiąsło

pasmo słomy rozdzielone na dwie części i skręcone kłosami, służące zwykle do przewiązywania snopków zboża; powrósło


SJP.pl


przewiązka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś, co służy do przewiązywania czegoś

 (1.2) techn. poprzeczne połączenie kształtowników będących częścią ściskanego pręta kratownicy

 (1.3) miejsce do zawracania między dwoma jezdniami na drodze z barierkami ochronnymi;

 (1.4) archit. łącznik między budynkami poprowadzony ponad ulicą

Wiktionary

Przewiązka – miejsce przejazdu (zawrócenia) między dwoma jezdniami na drodze ograniczonej barierkami ochronnymi wzdłuż jezdni (najczęściej z pasem zieleni). Na autostradach przewiązka jest zamknięta barierkami ochronnymi, rozmontowywanymi w nagłych przypadkach np.: spowodowanych korkami związanymi z wypadkiem, umożliwiająca zawrócenie kierującym pojazdami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvʲjɔ̃w̃ska, AS: pševʹi ̯õũ̯ska

Wiktionary


przewięź

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przewięź – część miasta oraz ulica w mieście Augustów
  • Przewięź – osada w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Płaska

Wikipedia


przewlec

czasownik przechodni dokonany (ndk. przewlekać)

 (1.1) przeciągnąć coś przez coś

 (1.2) przeciągnąć coś z jednego miejsca na drugie

 (1.3) przeciągnąć w czasie; spowodować zwłokę

 (1.4) hig. wymienić poszwy, poszewki

czasownik zwrotny dokonany przewlec się (ndk. przewlekać się)

 (2.1) przeciągnąć się w czasie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewleczenie n., przewlekanie n., przewłoka ż.

 przym. przewlekły

 czas. wlec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeciągnąć

 (1.2) przeciągnąć, przenieść

 (1.3) odwlec, przeciągnąć, przedłużyć

 (2.1) przeciągnąć się, przedłużyć się

Wiktionary


przewlekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewlekać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewleczenie n., przewlekłość ż., przewłoka ż.

 czas. przewlekać ndk., przewlec dk.

 przym. przewlekły, przewlekany

 przysł. przewlekle

Wiktionary


przewlekany

przymiotnik

 (1.1) elektron. przeznaczony do montażu przewlekanego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewlekanie n.

 czas. przewlekać ndk.

Wiktionary


przewlekać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przewlec)

 (1.1) przeciągać coś przez coś

 (1.2) przeciągać coś z jednego miejsca na drugie

 (1.3) przeciągać w czasie; powodować zwłokę

 (1.4) hig. wymieniać poszwy, poszewki

czasownik zwrotny niedokonany przewlekać się (dk. przewlec się)

 (2.1) przeciągać się w czasie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewłoka ż., przewlekanie n., przewlekłość ż.

 przym. przewlekły, przewlekany

 przysł. przewlekle

 czas. wlec

Wiktionary


przewlekłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha przeciągania się w czasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielochorobowość i przewlekłość chorób są zjawiskami wyraźnie częściej dotyczącymi kobiet niż mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przewlekły

 przym. przewlekle

 rzecz. przewlekanie n., przewłoka ż.

 czas. przewlekać

Wiktionary


przewlekły

1. trwający zbyt długo;
2. o chorobie: mający długotrwały przebieg


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. trwający długo, ciągnący się, przewlekający się za długo

 (1.2) med. o chorobie: mający długotrwały przebieg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu zapanowała długa, przewlekła cisza.

 (1.2) Najczęściej przewlekła neuropatia cukrzycowa atakuje nerwy stóp i nóg, nieco rzadziej nerwy dłoni i ramion.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvlɛkwɨ, AS: pševleku̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewlekłość ż., przewłoka ż., przewlekanie n., przewleczenie n.

 czas. przewlekać ndk., przewlec dk.

 przysł. przewlekle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chroniczny

Wiktionary


przewlyczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zmiana bielizny

Wiktionary


przewodni

regionalnie: gruby sworzeń łączący dyszel i śnice wozu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowiący podstawę działania; wytyczający kierunek postępowania

 (1.2) przewodzący komu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewodnictwo n., przewodniczący mos., przewodnicząca ż., przewodnik m., przewodniczka ż., przewodniczenie n.

 czas. przewodniczyć ndk.

 przym. przewodniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dominujący, główny, kluczowy, podstawowy, zasadniczy

 (1.2) kierowniczy, naczelny

Wiktionary


przewodnicki

rzadkie: odnoszący się do przewodnika, właściwy przewodnikowi


SJP.pl


przewodnictwo

1. zjawisko przewodzenia prądu elektrycznego lub ciepła;
2. funkcja przewodniczącego; kierowanie, zarządzanie kimś lub czymś, przewodzenie komuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rola przewodniczenia, kierowania czymś

 (1.2) turyst. ogół zajęć przewodnika turystycznego

 (1.3) fiz. zjawisko przewodzenia ciepła, dźwięku lub prądu elektrycznego

 (1.4) biol. przekazywanie sygnału wywołanego w organizmie przez określony bodziec

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przewodnictwo elektryczne
  • przewodnictwo cieplne
  • przewodnictwo turystyczne

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przewodni

 rzecz. przewodniczka ż., przewodnicząca ż., przewodnik mzw./mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowództwo, przewodzenie, przywództwo, zarządzanie

 (1.3) przewodność, przewodzenie

 (1.4) przewodzenie, transmisja

Wiktionary


przewodniczek

zdrobnienie od: przewodnik


SJP.pl


przewodniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewodniczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvɔdʲɲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pševodʹńičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przewodniczyć

 rzecz. przewodnik mrz./mos./mzw.

Wiktionary


przewodniczka

kobieta przewodnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) turyst. kobieta zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.

 (1.2) kobieta, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę

 (1.3) przywódczyni duchowa lub ideowa

 (1.4) zool. samica przewodząca stadu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oprowadzała nas przewodniczka z muzeum w Cieszynie.

 (1.4) Najokazalsza słonica, przewodniczka stada, szła na początku grupy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewodnictwo n., przewodzenie n., przewodniczenie n., przewodniczący m., przewodnicząca ż.

:: fm. przewodnik m.

 czas. przewodzić ndk., przewodniczyć ndk.

 przym. przewodnicki, przewodniczy, przewodnikowy, przewodni

 skr. pwd.

Wiktionary


przewodniczyć

czasownik niedokonany (dk. brak)

 (1.1) kierować przebiegiem spotkania, zebrania, obrad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezes firmy przewodniczył zebraniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvɔdʲˈɲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: pševodʹńičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewodniczenie n., przewodniczący m., przewodnicząca ż., przewodnik mrz./mos./mzw.

Wiktionary


przewodnicząca

kobieta, która przewodniczy, kieruje obradami, dyskusją itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

forma czasownika.

 (2.1) ims. przym. czynny od: przewodniczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Honoratę wybrali na przewodniczącą samorządu szkoły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewodnictwo n., przewodzenie n., przewodniczenie n., przewodniczka ż., przewodnik m.

:: fm. przewodniczący m.

 czas. przewodzić ndk., przewodniczyć ndk.

 przym. przewodnicki, przewodniczy, przewodnikowy, przewodni

 skr. pwd.

Wiktionary


przewodniczący

1. osoba przewodnicząca obradami, dyskusją na posiedzeniu itp.;
2. samodzielny kierownik jakiegoś zespołu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

forma czasownika.

 (2.1) ims. przym. czynny od: przewodniczyć

Wiktionary

Przewodniczący – osoba kierująca obradami lub dyskusją na posiedzeniu; zwierzchnik grupy kierujący jej działalnością.

Osoba sprawująca rolę przewodniczącego jest zwykle wybierana lub wyznaczana przez członków grupy. Obowiązkami przewodniczącego jest kierowanie pracami grupy, dbanie o ciągłość jej prac jak i o konsensus oraz przedstawianie lub reprezentowanie stanowisk czy zadań grupy poza jej obręb.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvɔdʲɲiˈt͡ʃɔ̃nt͡sɨ, AS: pševodʹńičõncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewodnicząca ż., przewodnik mrz./mos./mzw.

 czas. przewodniczyć, przewodzić

Wiktionary


przewodnienie

nadmiar wody w organizmie


SJP.pl

Przewodnienie – nadmiar wody w organizmie. Na podstawie molalności płynów ustrojowych oraz stężenia sodu można rozróżnić:

Wikipedia


przewodnik

1. oprowadzacz po muzeach itp.; cicerone;
2. osoba wskazująca drogę;
3. przywódca grupy;
4. zwierzę na czele stada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) turyst. osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.

 (1.2) osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę

 (1.3) przywódca duchowy lub ideowy

 (1.4) opiekun służbowego psa

 (1.5) harc. podstawowy stopień instruktorski w harcerstwie, oznaczany granatową podkładką pod Krzyżem Harcerskim;

 (1.6) harc. instruktor posiadający stopień przewodnika (1.5)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) turyst. książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;

 (2.2) fiz. substancja, która przewodzi prąd elektryczny;

 (2.3) fiz. substancja, która przewodzi ciepło

 (2.4) bot. część pędu głównego drzewa, która znajduje się powyżej najniższego konara;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) pies, który prowadzi niepełnosprawnego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przewodnik (botanika)
  • przewodnik elektryczny
  • przewodnik (publikacja)
  • przewodnik (stopień harcerski)
  • przewodnik turystyczny (zawód)
    • przewodnik tatrzański
    • przewodnik turystyczny górski
    • przewodnik turystyczny miejski
    • przewodnik turystyczny terenowy
  • Prewodnik – skała na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
  • Przewodnik – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Warlubie
  • Przewodnik – ukraiński dramat historyczny w reżyserii Ołesia Sanina

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przewodnik oprowadził hałaśliwą grupę turystów po Starym Mieście.

 (1.2) Podróżnik zdecydował się wynająć murzyńskiego przewodnika do przejścia przez dżunglę.

 (2.1) Mimo że mieliśmy przewodnik, nie znaleźliśmy domu, w którym mieszkał znany pisarz.

 (2.2) Najlepszymi przewodnikami są srebro, miedź i żelazo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvɔdʲɲik, AS: pševodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewodnictwo n., przewodzenie n., przewodniczenie n., przewodniczący m., przewodnicząca ż.

:: fż. przewodniczka ż.

 czas. przewodzić ndk., przewodniczyć ndk.

 przym. przewodnicki, przewodniczy, przewodnikowy, przewodni

 skr. pwd.

 przysł. bezprzewodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) guru

 (1.5) skr. pwd.

 (1.6) skr. pwd.

Wiktionary


przewodnościowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przewodnością, dotyczący przewodności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewodność ż.

Wiktionary


przewodowice

Przewodowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka.

Wikipedia


przewodowo

przysłówek

 (1.1) za pomocą przewodów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przewodowo Poduchowne
  • Przewodowo-Majorat
  • Przewodowo-Parcele

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. bezprzewodowo

Wiktionary


przewodowy

→ przewód


SJP.pl

Patrz:

przewód

przewody

1. rura lub kanał w urządzeniach wentylacyjnych albo wodociągowych;
2. element obwodu elektrycznego, po którym przepływa energia elektryczna;
3. w prawie: zespół czynności zmierzających do osiągnięcia skutku prawnego;
4. w organizmie ludzkim, zwierzęcym lub roślinnym: kanał lub kanalik łączący narządy lub przewodzący substancje;
5. przewód doktorski, habilitacyjny - postępowanie związane z przeprowadzeniem doktoratu lub habilitacji;
6. w dawnej Polsce: przewiezienie, przeprowadzenie kogoś, czegoś, zwykle przez przewodnika; dziś żywe tylko w wyrażeniach: pod czyimś przewodem, za czyimś przewodem - pod czyimś przewodnictwem, dowództwem


SJP.pl


przewodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pševoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przewodzić

 rzecz. przewodnik mrz./mos./mzw.

Wiktionary


przewodzień

regionalnie: gruby sworzeń łączący dyszel i śnice wozu


SJP.pl


przewodzik

zdrobnienie od: przewód


SJP.pl


przewodzić

czasownik niedokonany

 (1.1) kierować kimś lub jakąś działalnością; dowodzić, stać na przywództwie

 (1.2) fiz. być przewodnikiem prądu, ciepła, drgań akustycznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komendant przewodzi swojemu oddziałowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvɔd͡ʑit͡ɕ, AS: pševoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewodniczący m., przewodnicząca ż., przewodnik m., przewodniczka ż., przewodzenie n., wodzenie n., dowodzenie n.

 czas. wodzić ndk., dowodzić ndk.

 przym. przewodnicki, przewodnikowy

 przysł. bezprzewodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prowadzić, rozkazywać

Wiktionary


przeworniański

→ Przeworno


SJP.pl

Patrz:

Przeworno

przeworno

wieś w Polsce


SJP.pl

Przeworno (niem. "Prieborn") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, siedziba gminy Przeworno.

Wikipedia


przeworsk

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie podkarpackim;

Wiktionary

Przeworsk ( Prevorscum, Civitas Prevorscensis, "Переворськ", ‏פשבורסק‎) – miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, siedziba powiatu przeworskiego i gminy wiejskiej Przeworsk, na Podgórzu Rzeszowskim, nad Mleczką, przy trasie międzynarodowej E40, dawna siedziba magnaterii polskiej. Jedno z najstarszych miast regionu. Za czasów I Rzeczypospolitej do powiatu przeworskiego należały miasta takie jak: Rzeszów, Łańcut, Leżajsk czy Sokołów Małopolski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1621 roku Przeworsk stał się prywatnym miastem rodu Lubomirskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeworszczanin mos., przeworszczanka ż.

 przym. przeworski

Wiktionary


przeworski

przymiotnik od: Przeworsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Przeworska, związany z Przeworskiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ziemi przeworskiej gleby są jakościowo zróżnicowane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvɔrsʲci, AS: pševorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przeworsk mrz., przeworszczanin mos., przeworszczanka ż.

Wiktionary


przeworszczanin

mieszkaniec Przeworska (miasta w Polsce)


SJP.pl


przeworszczanka

mieszkanka Przeworska (miasta w Polsce)


SJP.pl


przewoski

przymiotnik od: Przewóz


SJP.pl

Odmiany herbu Przewoski

Przewoski (Przeworski, Przewóski, Rutendolf-Przewoski, Trzy Krze Ruty, błędnie Rütenberg-Przewoski) – kaszubski herb szlachecki, herb własny rodziny Przewoskich.

Wikipedia


przewozić

czasownik niedokonany (dk. przewieźć)

 (1.1) wioząc kogoś lub coś, dostarczać do miejsca przeznaczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mrówki przewożą przez granicę zwłaszcza papierosy i alkohol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvɔʑit͡ɕ, AS: pševoźić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewoźnik m., przewóz m., Woźnica ż./mos./mzw.

Wiktionary


przewozówka

środowiskowo: wózek szpitalny do przewożenia chorych


SJP.pl


przewoływać

środowiskowo: przetrzymywać negatyw zbyt długo w wywoływaczu


SJP.pl


przewoźniak

nazwisko


SJP.pl


przewoźnictwo

działalność polegająca na przewożeniu towarów lub osób


SJP.pl


przewoźniczka

→ przewoźnik; spedytorka


SJP.pl


przewoźniczy

→ przewoźnik


SJP.pl

Patrz:

przewoźnik

przewoźnik

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek trudniący się przewozem

 (1.2) przedsiębiorstwo trudniące się przewozem

Wiktionary

Przewoźnik – osoba fizyczna lub prawna oferująca ogółowi społeczeństwa transport w ramach usług regularnych lub okazjonalnych.

W Polsce to przedsiębiorca uprawniony do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu, a w transporcie kolejowym – na podstawie decyzji o przyznaniu otwartego dostępu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przewoźnicy podejrzewali, że to szlachcic przebrany, ale nie śmieli go zatrzymać, bo słyszeli także, że książęce wojska niedaleko.

 (1.2) Polski przewoźnik powiększył swoją flotę o 20 nowych samolotów.

 (1.2) Prezes UTK nałożył kary finansowe na przewoźników kolejowych.

 (1.2) Zgodnie z przepisami, kabotaż na obszarze UE może wykonywać każdy przewoźnik, który posiada licencję wspólnotową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvɔʑɲik, AS: pševoźńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewoźnictwo n., przewóz m., przewozówka ż., przewoźność ż., przewożenie n., przewoziny nmos., przewoźne n., przewiezienie n., wożenie n., wiezienie n., poprzewożenie n.

:: fż. przewoźniczka ż.

 czas. przewozić ndk., przewieźć dk., wozić ndk., wieźć dk., poprzewozić dk.

 przym. przewoźniczy, przewoźny

Wiktionary


przewoźny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który może zostać przewieziony

 (1.2) daw. służący przy przewożeniu, używany do przewożenia

 (1.3) daw. taki, który został skądś przewieziony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewoźnictwo n., przewóz m., przewozówka ż., przewoźność ż., przewożenie n., przewoziny nmos., przewoźne n., przewiezienie n., wożenie n., wiezienie n., poprzewożenie n., przewoźnik mos.

:: fż. przewoźniczka ż.

 czas. przewozić ndk., przewieźć dk., wozić ndk., wieźć dk., poprzewozić dk.

 przym. przewoźniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) współcz. importowany

Wiktionary


przewożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dostarczanie do miejsca przeznaczenia, wioząc kogoś lub coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewoźnik m., przewóz m., Woźnica ż./mos./mzw.

 przym. przewozowy

Wiktionary


przewracacz

mechaniczne urządzenie w suszarniach służące do przesuwania przerabianego surowca


SJP.pl


przewracanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewracać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvraˈt͡sãɲɛ, AS: pševracãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przewracać

 rzecz. przewrotka ż., przewrotność ż., przewrót mrz.

 przym. przewrotny

Wiktionary


przewracanka

potocznie:
1. gra, zabawa oparta na przewracaniu czegoś;
2. rodzaj zabawki dziecięcej


SJP.pl


przewracać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przewrócić)

 (1.1) powodować upadek czegoś

 (1.2) obracać na drugą stronę

 (1.3) pot. rozrzucać podczas przeszukiwania

czasownik zwrotny niedokonany przewracać się (dk. przewrócić się)

 (2.1) upadać

 (2.2) leżąc, przekręcać się na drugi bok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot przewraca miskę do góry dnem.

 (1.2) Ania zawsze przewracała sweter na lewą stronę przed praniem.

 (2.1) Gdy zaczynałam uczyć się jeździć na łyżwach, często się przewracałam.

 (2.2) Janek przewracał się niespokojnie na łóżku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvrat͡sat͡ɕ, AS: pševracać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywrót m., przewracanie n., przewrót m., przewrotka ż., przewrotność ż.

 czas. wracać ndk., przewrócić dk.

 przym. przewrotny

 przysł. przewrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obalać

Wiktionary


przewrażliwienie

przeczulić;
1. uczynić nadmiernie wrażliwym, przeczulonym;
2. przewrażliwić się - stać się nadmiernie wrażliwym, przeczulonym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbyt duża wrażliwość; przeczulenie na punkcie czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvraʒlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pševražlʹivʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażliwość ż.

 przym. przewrażliwiony, wrażliwy

 czas. przewrażliwić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hiperestezja, nadczułość

Wiktionary


przewrażliwiony

przeczulić;
1. uczynić nadmiernie wrażliwym, przeczulonym;
2. przewrażliwić się - stać się nadmiernie wrażliwym, przeczulonym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. nadmiernie wrażliwy, łatwo ulegający emocjom, przeczulony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest wyjątkowo przewrażliwiony na swoim punkcie, na najmniejszą uwagę reaguje zdenerwowaniem i złośliwością.

 (1.1) Może jestem przewrażliwiona, ale wydaje mi się, że Franek ma gorączkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvraʒlʲiˈvʲjɔ̃nɨ, AS: pševražlʹivʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewrażliwienie n.

 przym. wrażliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadwrażliwy, przeczulony

Wiktionary


przewrażliwić

przeczulić;
1. uczynić nadmiernie wrażliwym, przeczulonym;
2. przewrażliwić się - stać się nadmiernie wrażliwym, przeczulonym


SJP.pl


przewrocki

nazwisko


SJP.pl


przewrotka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

 (1.2) mykol. nazwa systematyczna|Disciseda|Czern.|ref=tak., rodzaj grzyba z rodziny pieczarkowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przewrotka (rzadziej przerzutka bądź nożyce) – rodzaj widowiskowego zagrania w piłce nożnej.
  • przewrotka (Disciseda) – rodzaj grzyba z rodziny pieczarkowatych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvrɔtka, AS: pševrotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewrót m., przewracanie n., przewrócenie n., przewrotność ż.

 czas. przewracać ndk., przewrócić dk.

 przym. przewrotny, przewrotowy, przewrotkowy

 przysł. przewrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerzutka, nożyce

Wiktionary


przewrotnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób przewrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewrotność ż., przewrotka ż.

 przym. przewrotny

 czas. przewracać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chytrze, fałszywie, obłudnie

Wiktionary


przewrotniej

stopień wyższy od przysłówka: przewrotnie


SJP.pl


przewrotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przewrotny; bardziej przewrotny


SJP.pl


przewrotnik

potocznie, rzadko: osoba postępująca fałszywie, obłudnie, której zachowania są dwuznaczne; krętacz, obłudnik, hipokryta, dwulicowiec


SJP.pl


przewrotność

1. bycie zakłamanym, obłudnym, podstępnym; fałszywość, dwulicowość, obłuda, hipokryzja;
2. postępek nacechowany fałszem, obłudą, chytrością; podstęp;
3. przenośnie: bycie zaskakującym, zwodniczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha kogoś, kto zachowuje się chytrze, przewrotnie, podstępnie i fałszywie

 (1.2) postępek przewrotny, nacechowany fałszem, obłudą, chytrością; podstęp

 (1.3) przen. bycie przewrotnym, zaskakującym, zwodniczym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewracanie n., przewrót m., przewrotka ż.

 czas. przewracać ndk., przewrócić dk.

 przym. przewrotny

 przysł. przewrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perfidia, chytrość, przebiegłość, podstępność, jezuityzm, makiawelizm, fałszywość, dwulicowość, hipokryzja

 (1.3) zwodniczość, dwuznaczność, wieloznaczność, przekora

Wiktionary


przewrotny

1. cechujący się fałszem, zakłamaniem, obłudą, posługujący się podstępem i wykrętami; podstępny, wykrętny;
2. przenośnie: ukrywający prawdziwe oblicze, np. przewrotny tytuł książki; zwodniczy, zaskakujący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odznaczający się fałszem, obłudą

 (1.2) działający lub zrobiony na opak

 (1.3) skrywający prawdziwe cechy

 (1.4) daw. taki, którego celem jest przewrót

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewrotność ż., przewrót mrz., przewrotka ż., przewracanie n., przewrócenie n.

 czas. przewracać ndk., przewrócić dk.

 przym. przewrotowy

 przysł. przewrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszywy, intrygancki, kłamliwy, obłudny, oszukańczy, wykrętny

 (1.2) opaczny, przekorny, psotny

 (1.3) niepewny, skryty, tajemniczy, zakonspirowany

 (1.4) przewrotowy, rewolucyjny, wywrotowy

Wiktionary


przewrócić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przewracać)

 (1.1) dokonany od|przewracać.

czasownik zwrotny przewrócić się

 (2.1) dokonany od|przewracać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Gaspode szczeknął. Wilk zaskowyczał i przewrócił się na grzbiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvrut͡ɕit͡ɕ, AS: pševrućić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przewracać

 rzecz. przewrócenie n., wywrót mrz., przewrotka ż., przewrotność ż., przewrót mrz.

 przym. przewrotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk świtnonć

Wiktionary


przewrót

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. nagła, gwałtowna zmiana w czymś, radykalny zwrot

 (1.2) polit. nagła zmiana władzy państwowej, często dokonywana przy użyciu wojska

 (1.3) lotn. figura akrobatyczna polegająca na przejściu samolotu z lotu poziomego w stromo wznoszący, następnie nawróceniu i zejściu lotem nurkowym na pierwotną wysokość, ale w kierunku przeciwnym

 (1.4) sport. ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonaniu szybkiego obrotu ciała o 360° w płaszczyźnie pionowej

 (1.5) muz. zob. przewrót interwału.

 (1.6) muz. zob. przewrót akordu.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zamach stanu
  • Rewolucja
  • Przewrót majowy – zamach stanu dokonany przez Józefa Piłsudskiego 12 maja – 14 maja 1926
  • Przewrót – powieść Romana Dmowskiego z 1934 roku
  • przewrót w muzyce
  • przewrót przemysłowy
  • ranwers (przewrót) – figura akrobacji lotniczej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przewrócenie n., przewracanie n., przewrotka ż., przewrotność ż.

 czas. przewracać ndk., przewrócić dk.

 przym. przewrotowy, przewrotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) pot. fikołek

Wiktionary


przewróżać

dawniej: wróżąc, przepowiadać coś komuś


SJP.pl


przewyborny

doskonały, świetny


SJP.pl


przewyrazować

dawniej: użyć w nadmiarze nowych wyrazów


SJP.pl


przewyższanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przewyższać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛvɨʃˈːãɲɛ, AS: pševy•šãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przewyższać

 przysł. wysoko

 przym. wysoki, wysokościowy

 temsłow. wysoko-

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż.

Wiktionary


przewyższać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przewyższyć)

 (1.1) być wyższym od kogoś lub czegoś

 (1.2) mieć większą liczbę czegoś

 (1.3) prześcigać kogoś, być lepszym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam przewyższa Janka o głowę.

 (1.2) Nasze wpływy przewyższają wydatki.

 (1.3) Przewyższasz go wiedzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvɨʃːat͡ɕ, AS: pševy•šać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wysoki, wysokościowy

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż., przewyższanie n.

 przysł. wysoko

 temsłow. wysoko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) górować

Wiktionary


przewyższenie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przewyższenie (cecha wykresu) – użycie tej samej jednostki w różnych skal na poszczególnych osiach
  • przewyższenie (orientacja sportowa)
  • przewyższenie (różnica wysokości)

Wikipedia


przewyższyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przewyższać)

 (1.1) dokonany od|przewyższać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvɨʃːɨt͡ɕ, AS: pševy•šyć

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wysoko

 przym. wysoki, wysokościowy

 temsłow. wysoko-

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż.

Wiktionary


przewzinać

dawniej: przyswajać, zapożyczać, przejmować


SJP.pl


przewód

1. rura lub kanał w urządzeniach wentylacyjnych albo wodociągowych;
2. element obwodu elektrycznego, po którym przepływa energia elektryczna;
3. w prawie: zespół czynności zmierzających do osiągnięcia skutku prawnego;
4. w organizmie ludzkim, zwierzęcym lub roślinnym: kanał lub kanalik łączący narządy lub przewodzący substancje;
5. przewód doktorski, habilitacyjny - postępowanie związane z przeprowadzeniem doktoratu lub habilitacji;
6. w dawnej Polsce: przewiezienie, przeprowadzenie kogoś, czegoś, zwykle przez przewodnika; dziś żywe tylko w wyrażeniach: pod czyimś przewodem, za czyimś przewodem - pod czyimś przewodnictwem, dowództwem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. element obwodu służący do prowadzenia prądu;

 (1.2) techn. kanał (rura, wąż) umożliwiający przepływ substancji sypkich, cieczy, gazów

 (1.3) biol. med. narząd transportujący substancje wewnątrz organizmów

 (1.4) postępowanie mające na celu uzyskanie stopnia naukowego;

 (1.5) praw. pot. zob. przewód sądowy.

 (1.6) przest. inspirowanie, prowadzenie czegoś, kierowanie czymś, bycie przewodnikiem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przewód hamulcowy
  • Przewód jezdny
  • Przewód lufy
  • Przewody trakcyjne
  • przewód wtryskowy
  • Przewód elektryczny
    • Przewód ochronny
    • Przewód neutralny
    • Przewód fazowy
  • Przewód odgromowy
  • Przewód Eustachiusza
  • Przewód pokarmowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.6) Za twoim przewodem, / Złączym się z narodem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛvut, AS: pševut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przewodowy

 przysł. bezprzewodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabel

 (1.2) kanał, rura

Wiktionary


przewóz

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. osiedle w Krakowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) transport, przewiezienie

 (1.2) daw. przystań

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • «przewiezienie kogoś lub czegoś z jednego miejsca na drugie»
  • dawniej «przystań nad rzeką, jeziorem itp.»
  • dawniej «łódź», «prom» (w tym znaczeniu we frazeologizmie «wóz albo przewóz»),
  • Przewóz – część miasta Kraków, w Dzielnicy XIII Podgórze
  • Przewóz – część miasta Stary Sącz
  • Przewóz – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Przewóz – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Bojadła
  • Przewóz – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Przewóz
  • Przewóz – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Ręczno
  • Przewóz – przysiółek wsi Spytkowice w woj. małopolskim, w pow. wadowickim w gminie Spytkowice
  • Przewóz – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Maciejowice
  • Przewóz – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza firma zajmuje się przewozem osób na terenie Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛvus, AS: pševus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewoźnik m., przewożenie n., przewiezienie n.

 czas. przewozić ndk., przewieźć dk.

 przym. przewozowy, przewoźny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewożenie

Wiktionary


przewędrowywać

1. wędrując, przebywać jakąś przestrzeń;
2. spędzać pewien czas na wędrowaniu, podróżowaniu


SJP.pl


przewężek

przewężek błękitny - owad z rodziny szarańczowatych


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przewężenie

fragment, odcinek czegoś węższy od reszty; zwężone miejsce


SJP.pl


przewężyć

rzadko: przewęzić


SJP.pl


przewłaszczać

przenosić prawo własności nieruchomości na inną osobę lub instytucję


SJP.pl


przewłocki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk M. Przewłocki – elektronik, współtwórca polskiego przemysłu półprzewodnikowego
  • Jan Przewłocki – polski historyk
  • Janusz Przewłocki – polski inżynier, nauczyciel, wydawca, kolekcjoner i bibliofil, działacz opozycji demokratycznej
  • Józef Przewłocki – ziemianin, rotmistrz Wojska Polskiego
  • Klemens Przewłocki – polski działacz niepodległościowy
  • Konstanty Przewłocki – polski ziemianin, działacz gospodarczy i deputowany do Rady Państwa Imperium Rosyjskiego
  • Marian Przewłocki – generał brygady Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej
  • Paweł Przewłocki – polski działacz społeczny
  • Stefan Przewłocki – polski specjalista w dziedzinie geodezji i kartografii
  • Walerian Przewłocki – polski działacz niepodległościowy i społeczny, przełożony generalny Zgromadzenia Zmartwychwstańców
  • Przewłoccy herbu Przestrzał – polska rodzina szlachecka i ziemiańska
  • Dalimierz Przewłocki – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim

Wikipedia


przewłoka

miejsce na dziale wodnym którędy przeciągano łodzie z systemu jednej rzeki do systemu drugiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zwłoka

 (1.2) żegl. otwór przez który przewleczony jest łańcuch kotwiczny, kluza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przewłoka (Smyrnium) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych
  • Przewłoka – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Parczew
  • Przewłoka – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Jarczów
  • Przewłoka – osada leśna w woj. podlaskim w pow. hajnowskim, w gminie Białowieża
  • Przewłoka – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
  • Przewłoka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
  • Przewłoka – dawna gromada
  • Przewłoka – zlikwidowany przystanek kolejowy w Przewłoce w województwie pomorskim
  • Przewłoka – rzeka, dopływ Leśnej, ciek graniczny Polski i Białorusi
  • Przewłoka – strumień, dopływ Orzechowej
  • rezerwat przyrody Przewłoka w Puszczy Białowieskiej
  • Przewłoka – wieś w rejonie buczackim w obwodzie tarnopolskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛˈvwɔka, AS: pševu̯oka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewlekanie n., przewleczenie n., przewlekłość ż.

 czas. przewlekać ndk., przewlec dk.

 przym. przewlekły

 przysł. przewlekle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kluza

Wiktionary


przez

poprzez; z powodu, ze względu na


SJP.pl

przyimek, służący do określania…

 (1.1) …drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności

 (1.2) …narzędzia użytego do wykonania czynności

 (1.3) …wykonawcy czynności w formach strony biernej

 (1.4) …przyczyny wykonania czynności

 (1.5) …czasu trwania czynności

 (1.6) …operacji dzielenia (w matematyce)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pociąg jedzie przez most.

 (1.2) Astronomowie patrzą przez teleskopy.

 (1.3) Piotrek nie był lubiany przez panią od polskiego.

 (1.3) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

 (1.4) Przez te twoje głupie pomysły nie mamy już pieniędzy!

 (1.5) Pisał do niej list przez trzy godziny, a potem zapomniał przykleić znaczek na kopertę.

 (1.6) Proszę pani, a Kamil nie wie, ile to jest osiem przez dwa, a ja wiem, że cztery!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛs, AS: pšes

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) z powodu

Wiktionary


przezabawny

przymiotnik

 (1.1) nadzwyczaj, niezwykle, bardzo zabawny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛzaˈbavnɨ, AS: pšezabavny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przezabawnie

 rzecz. zabawa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekomiczny, prześmieszny

Wiktionary


przezacny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. bardzo zacny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezacność ż.

 przysł. przezacnie

Wiktionary


przezajebisty

wulgarnie: bardzo fajny, interesujący, imponujący


SJP.pl


przezchlebie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice;

Wiktionary

Przezchlebie (od 10 marca 1947; od 27 listopada 1945 do 10 stycznia 1947 "Bezchlebie", od 10 stycznia 1947 do 10 marca 1947 "Brzezchlebie"; niem. "Preschlebie") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy będziesz w Przezchlebiu wstąp do Hildy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezchlebianin mos., przezchlebianka ż.

 przym. przezchlebski

Wiktionary


przezczaszkowy

taki, który wykonuje się przez czaszkę


SJP.pl


przeze

przyimek

 (1.1) forma oboczna przyimka → przez

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛzɛ, AS: pšeze

Wiktionary


przezeń

przez niego


SJP.pl

forma ściągnięta

 (1.1) książk. przez niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Częściowym powrotem do psychologicznej interpretacji jest doktryna Jeana Piageta, zwana przezeń epistemologią genetyczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛzɛ̃ɲ, AS: pšezẽń

Wiktionary


przezierka

człon rodzajowy niektórych motyli z rodziny wachlarzykowatych, np. przezierka pokrzywianka, przezierka prosowianka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przezierka – człon rodzajowy polskich nazw zwyczajowych niektórych motyli z rodziny wachlarzykowatych:
    • przezierka hebdzianka (Anania coronata)
    • przezierka pokrzywianka (Anania hortulata)
    • przezierka lancetniczka (Anania lancealis)
    • przezierka ostrożenianka (Anania perlucidalis)
    • przezierka nawłociówka (Anania terrealis)
    • przezierka dziewannówka (Anania verbascalis)
    • przezierka rdzawianka (Ecpyrrhorrhoe rubiginalis)
    • przezierka byliczanka (Loxostege sticticalis)
    • przezierka murawowa (Loxostege turbidalis)
    • przezierka prosowianka (Ostrinia nubilalis)
    • przezierka bagienka (Ostrinia palustralis)

Wikipedia


przeziernik

1. przyrząd zwiększający dokładność celowania; diopter
2. motyl z rodziny o tej samej nazwie
3. niewielki otwór w drzwiach, bramie itp., służący do wyglądania; wizjer; judasz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewielki otwór do wyglądania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przeziernik – część m.in. astrokompasu
  • przeziernik – krata przesłaniająca nadświetle
  • przeziernik – element celownika przeziernikowego stosowanego w broni palnej
  • przeziernikowate – rodzina motyli

Wikipedia


przeziernikowate

rodzina motyli podobnych do os, średniej wielkości, o ciele zwykle z żółtymi paskami i przezroczystych skrzydłach na brzegach pokrytych łuskami


SJP.pl

Przeziernikowate (Sesiidae syn. Aegeriidae) – rodzina motyli obejmująca około 1000 gatunków.

Skrzydła przezroczyste, ciało zwykle z żółtymi paskami, często jaskrawymi. Z wyglądu są podobne do os i potrafią naśladować wydawane przez nie w czasie lotu odgłosy. Gąsienice niektórych gatunków są szkodnikami roślin uprawnych.

Wikipedia


przeziernikowaty

o cechach przeziernikowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


przezierność

przezierność karkowa - badanie mierzące nagromadzenie płynu z tyłu szyi płodu pod koniec pierwszego trymestru


SJP.pl


przezierny

przejrzysty, przezroczysty, transparentny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. przejrzysty przezroczysty

Wiktionary


przezimowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przezimować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zimowisko n., zimowlina ż., zima ż., zimówka ż., zimno n., zimowanie n.

 czas. przezimować dk., zimować ndk.

 przym. zimowy, zimny

 przysł. zimno, zimowo

Wiktionary


przezimować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) spędzić gdzieś zimę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stara Irlandka z naprzeciwka przezimowała na Cyprze, a teraz wróciła na lato do Belfastu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zimować ndk.

 rzecz. zimownik mzw./mos., zimowisko n., zimowanie n., przezimowanie n., zima ż.

 przysł. zimowo, zimą

 przym. zimowy

Wiktionary


przeziębienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

 (1.2) odczasownikowy od|przeziębić.

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pšeźẽmbʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeziębić (się) dk., przeziębiać (się) ndk.

 przym. przeziębiony, przeziębieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zaziębienie, zziębnięcie

Wiktionary


przeziębiony

chory na skutek przeziębienia


SJP.pl


przeziębić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeziębiać)

 (1.1) med. spowodować przeziębienie; wywołać chorobę wskutek narażenia na działanie zimna

 (1.2) pot. nadmiernie oziębić

czasownik zwrotny dokonany przeziębić się (ndk. przeziębiać się)

 (2.1) med. zachorować w wyniku nadmiernego ochłodzenia

 (2.2) pot. oziębić się zbytnio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziecko przeziębiło nogi w mokrych butach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeziębienie n.

Wiktionary


przeziębnąć

bardzo zziębnąć, zmarznąć; przemarznąć


SJP.pl


przeziębły

bardzo zziębnąć, zmarznąć; przemarznąć


SJP.pl


przezlisz

przysłówek

 (1.1) stpol. bez liku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛzlʲiʃ, AS: pšezlʹiš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezlisz

Wiktionary


przezmark

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przezmark – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń
  • Przezmark – osada w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń
  • Przezmark – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg
  • Przezmark – gromada w powiecie elbląskim
  • Przezmark – gromada w powiecie morąskim
  • Zamek krzyżacki w Przezmarku

Wikipedia


przezmian

dawna prosta waga przesuwnikowa o stałym odważniku; waga rzymska, bezmian


SJP.pl


przezmianka

wyrostek na ciele niektórych owadów, będący pozostałością zredukowanego skrzydła


SJP.pl


przeznaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeznaczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeznaczać, przeznaczyć

 rzecz. przeznaczenie n., przeznaczona ż., przeznaczony mos.

 przym. przeznaczony

Wiktionary


przeznaczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeznaczyć)

 (1.1) określać cel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On przeznacza połowę swojej pensji na żywność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈznat͡ʃat͡ɕ, AS: pšeznačać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeznaczony mos., przeznaczenie n., przeznaczanie n., przeznaczona ż.

 czas. przeznaczyć dk.

 przym. przeznaczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) predestynować

Wiktionary


przeznaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) cel, dla którego służy dana rzecz

 (1.2) nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać

 (1.3) odczasownikowy od|przeznaczyć.

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stworzyłem urządzenie, którego przeznaczeniem jest pomoc osobom niesłyszącym.

 (1.2) Wróżka wywróżyła mi, że moim przeznaczeniem jest zawód aktora i życie w bogactwie.

 (1.3) Burmistrz zapowiedział przeznaczenie dużej kwoty na nowy stadion.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛznaˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšeznačẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeznaczony mos., przeznaczanie n., przeznaczona ż.

 czas. przeznaczać ndk., przeznaczyć dk.

 przym. przeznaczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) los, fatum

Wiktionary


przeznaczona

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: przeznaczyć

 (1.2) o kobietach: będąca czyimś przeznaczeniem

forma przymiotnika.

 (2.1) rodzaj żeński: zob. przeznaczony.

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) przen. osoba, w której upatruje się przyszłą żonę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta szczoteczka jest przeznaczona do mycia paznokci.

 (1.2) One są wam przeznaczone.

 (2.1) No i spotkała ciebie łotrze przeznaczona tobie dola!

 (3.1) Oto idzie moja przeznaczona!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛznaˈt͡ʃɔ̃naˈ, AS: pšeznačõna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeznaczyć dk., przeznaczać ndk.

 rzecz. przeznaczenie n., przeznaczanie n., przeznaczony m.

 przym. przeznaczony

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) ukochana

Wiktionary


przeznaczony

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: przeznaczyć

 (1.2) o człowieku, ludziach: będący czyimś przeznaczeniem

przymiotnik

 (2.1) taki, który musi się stać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) przen. książk. osoba, w której upatruje się przyszłego partnera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta szczoteczka jest przeznaczona do mycia paznokci.

 (1.2) Jesteśmy sobie przeznaczeni.

 (2.1) No i spotkał ciebie łotrze przeznaczony tobie los!

 (3.1) Oto idzie mój przeznaczony!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛznaˈt͡ʃɔ̃nɨ, AS: pšeznačõny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeznaczyć dk., przeznaczać ndk.

 rzecz. przeznaczenie n., przeznaczanie n., przeznaczona ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przesądzony, nieunikniony, nieuchronny, konieczny

 (3.1) ukochany

Wiktionary


przeznaczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeznaczać)

 (1.1) dokonany od|przeznaczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeznaczyli pieniądze na cele naukowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈznat͡ʃɨt͡ɕ, AS: pšeznačyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeznaczony mos., przeznaczanie n., przeznaczenie n., przeznaczona ż.

 czas. przeznaczać ndk.

 przym. przeznaczony

Wiktionary


przeznakować

zmienić znak drogowy lub logo w danym miejscu


SJP.pl


przezodbytniczo

→ przezodbytniczy


SJP.pl

Patrz:

przezodbytniczy

przezodbytniczy

taki, który wykonuje się przez odbytnicę


SJP.pl


przezorna

kobieta przezorna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która jest rozważna, zapobiegliwa

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. lp. ż. od: przezorny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przezorna zawsze ubezpieczona.

 (2.1) Jest przezorna kobieta i nie ma przezornej kobiety.

 (2.1) Moja droga przezorna kobieto!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈzɔrna, AS: pšezorna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezorny mos., przezorność ż.

 przym. przezorny

 przysł. przezornie

Wiktionary


przezornie

przysłówek

 (1.1) w sposób przezorny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) albo mię otoczyły górne światła one, / które mocą niebieską przezornie stworzone, (…).

 (1.1) Ale rezonujmy rozsądnie i sprawiedliwie, myślmy tak o nich, jak należy, mądrze i przezornie, (…).

 (1.1) Ojalika zatrzymała się za wrakiem unieruchomionej na zawsze ciężarówki, ograbionej przezornie ze wszystkiego, co przenośne, nawet szyb:[https://archive.org/details/wkrajuniewiernyc0000duka/page/117/mode/1up 117].

 (1.1) Meyer przezornie wyłączył się

 (1.1) Cztery pary oczu patrzyły na niego nieufnie i z niepokojem, a czworo ust przezornie milczało:[https://archive.org/details/lesio0000chmi/page/269/mode/1up 269].

 (1.1) Janusz spojrzał na przyjaciół bystrzej i przezornie odsunął się na drugi koniec pnia:[https://archive.org/details/uczniowiespartak0000unse/page/41/mode/1up 41].

 (1.1) Bubo zaskomlał, ale Kalias nie oglądając się ruszył dalej, przezornie szerokim półkolem omijając pracujących przy rozbiórce chaty.

 (1.1) Namyślałem się przezornie i długo, jakby ów milionowy majątek dla nas utrzymać.

 (1.1) Odłożyła worek — wbiła przezornie igłę w wór, żeby się nie wysmyknęła — (…)

 (1.1) To rzekłszy, zsiadł z konia i Helenie zsiąść pomógł; następnie jął zdejmować terlice i wydobywać zapasy żywności, w które się był przezornie w Rozłogach zaopatrzył.

 (1.1) Przezornie, bacząc na szczęśliwą porę, / Rzucajmy iskry w serca[,] do burz skore…

 (1.1) Słoń powolnym ruchem zwrócił głowę w kierunku Tomka trzymającego w ręku apetyczny owoc. Wyciągnął trąbę, lecz Tomek, niepewny bezpieczeństwa, przezornie schował się za stojącego przy nim Smugę.

 (1.1) Zakupioną niedawno trzyletnią corsę sołtys przezornie ubezpieczył od wszelkiego rodzaju wypadków, w tym kradzieży.

 (1.1) Przezornie sprawdziłem godzinę odjazdu pociągu z Raciborza, godzinę, o której zatrzymuje się w Rybniku, i o której przyjeżdża do Warszawy. Wszystko się zgadzało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈzɔrɲɛ, AS: pšezorńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezorny mos., przezorność ż., przezorna ż.

 przym. przezorny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapobiegliwie, przewidująco, ostrożnie, rozważnie

Wiktionary


przezorniej

stopień wyższy od przysłówka: przezornie


SJP.pl


przezorniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przezorny


SJP.pl


przezornościowy

→ przezorność


SJP.pl

Patrz:

przezorność

przezorność

zdolność przewidywania, ostrożność, zapobiegliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie przezornym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przezorny

 przysł. przezornie

 rzecz. przezorny mos., przezorna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostrożność, zapobiegliwość

Wiktionary


przezorny

1. przewidujący następstwa, zważający na przyszłość; ostrożny, czujny, przenikliwy, baczny;
2. wynikający z takiego postępowania, np. przezorna rada


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rozważny, przewidujący konsekwencje

 (1.2) stpol. przezroczysty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ktoś przezorny (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈzɔrnɨ, AS: pšezorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezorna ż., przezorność ż.

 przysł. przezornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dalekowzroczny, przewidujący, zapobiegliwy

Wiktionary


przezotrzewnowy

taki, który wykonuje się przez otrzewną


SJP.pl


przezpiecznie

przysłówek

 (1.1) daw. bezpiecznie, spokojnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będzie tu przezpiecznie jak nigdzie indziej!

Wiktionary


przezpochwowo

→ przezpochwowy


SJP.pl

Patrz:

przezpochwowy

przezpochwowy

taki, który wykonuje się przez pochwę


SJP.pl


przezprzełykowy

taki, który wykonuje się przez przełyk


SJP.pl


przezrocze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fot. obraz na materiale przezroczystym przeznaczony do oglądania w prześwicie lub za pomocą diaskopu;

 (1.2) książk. przejrzysta przestrzeń

 (1.3) rzad. przezroczystość czegoś

 (1.4) archit. nieoszklony otwór w ścianie budowli przepuszczający do wnętrza światło dzienne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na geografii pani pokazywała nam przezrocza ze zdjęciami z Himalajów.

 (1.4) Kościelne przezrocza wypełniono alabastrowymi płytkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezrocz ż., przezroczystość ż.

 przym. przezroczowy, przezroczy, przezroczysty

 przysł. przezroczo, przezroczysto, przezroczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slajd

Wiktionary


przezroczystobiały

biały przepuszczający światło; przeźroczystobiały


SJP.pl


przezroczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest przezroczyste

Wiktionary

Przezroczystość – zdolność materiału, ośrodka do przewodzenia (transmitancji) światła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cerę twarzy miała bladawą i często zmęczoną, różowe usta i szare oczy, które kryształową swą przezroczystością przypominały czasem oczy dziecięce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezrocze n.

 przym. przezroczysty, przeźroczysty

 przysł. przezroczyście

Wiktionary


przezroczystszy

stopień wyższy od przymiotnika: przezroczysty


SJP.pl


przezroczysty

1. przepuszczający promienie świetlne; przejrzysty; ażurowy;
2. umożliwiający wgląd otoczenia za sobą; transparentny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który przepuszcza światło

 (1.2) prześwitujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak myślisz, dlaczego muchy nie widzą przezroczystego okna?

 (1.1) Możemy zobaczyć dno jeziora, ponieważ woda jest przezroczysta.

 (1.2) Miała na sobie przezroczysty szlafrok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛzrɔˈt͡ʃɨstɨ, AS: pšezročysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezrocze n., przezroczystość ż., przeźroczystość ż.

 przym. przeźroczysty

 przysł. przezroczyście, przeźroczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeźroczysty, klarowny; rzad. transparentny

 (1.2) przeźroczysty, przejrzysty

Wiktionary


przezroczyściej

stopień wyższy od przysłówków: przezroczysto, przezroczyście


SJP.pl


przezskórny

taki, który wykonuje się przez skórę


SJP.pl


przezuć

dawniej: zmienić ubranie, przebrać


SJP.pl


przezwisko

dodatkowa nazwa nadana komuś, często o charakterze ironicznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dodatkowa nazwa nadana komuś, często o charakterze ironicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Salvador Dalí otrzymał od Francuza przezwisko będące anagramem jego pseudonimu: Avida Dollars (po francusku: „chciwy dolarów”).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈzvʲiskɔ, AS: pšezvʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezywanie n., przezwanie n.

 czas. przezywać ndk., przezwać dk., zwać ndk., nazwać dk., nazywać ndk.

 przym. przezwiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. ksywka, nick, pseudonim

Wiktionary


przezwyciężalny

dający się przezwyciężyć


SJP.pl


przezwyciężać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przezwyciężyć)

 (1.1) pokonywać coś z wysiłkiem

czasownik zwrotny niedokonany przezwyciężać się (dk. przezwyciężyć się)

 (2.1) opanowywać siłą woli własne uczucia, zachowania

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przezwyciężyć

 rzecz. przezwyciężanie n., przezwyciężenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemagać, pokonywać, zwyciężać

Wiktionary


przezwyciężyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przezwyciężać)

 (1.1) dokonany od|przezwyciężać.

czasownik zwrotny dokonany przezwyciężyć się (ndk. przezwyciężać się)

 (2.1) dokonany od|przezwyciężać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛzvɨˈt͡ɕɛ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: pšezvyćẽũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezwyciężenie n., przezwyciężanie n.

 czas. przezwyciężać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokonać, przełamać, przemóc, zwalczyć

Wiktionary


przezywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przezywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezwanie n., przezwisko n.

 czas. przezywać ndk., przezwać dk.

Wiktionary


przezywać

czasownik

 (1.1) nadawać komuś przezwisko

 (1.2) zwracać się do kogoś obelżywie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezwisko n., przezywanie n.

 przym. łozwać sie

Wiktionary


przeć

1. wywierać nacisk na coś
2. posuwać się, wznosić się w górę gwałtownie
3. wstrzymując oddech, napinać mięśnie brzucha, aby wywołać ucisk na odpowiednie narządy jamy brzusznej
4. przenośnie:
a) pobudzać do czegoś
b) usilnie dążyć do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) posuwać się z wysiłkiem, gwałtownie naprzód lub w górę

 (1.2) przen. usilnie do czegoś dążyć, forsować coś

 (1.3) med. napinać mięśnie, wywołując ucisk na odpowiednie narządy jamy brzusznej, najczęściej podczas porodu

 (1.4) stpol. zapierać się, nie przyznawać się do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Statek parł niestrudzenie naprzód, prując dziobem fale.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛt͡ɕ, AS: pšeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. naprzeć, poprzeć, wyprzeć, zaprzeć, przyprzeć, wesprzeć, uprzeć się, podeprzeć, odeprzeć, opierać

 rzecz. pierczyk mos., pierca mos., zapora ż., parcie

Wiktionary


przećmino

Przećmino – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg.

Przez miejscowość przebiega droga powiatowa nr 3306Z z Korzystna do drogi wojewódzkiej nr 102 w okolicy Błotnicy.

Wikipedia


przećpać

potocznie: sprzedać coś i wydać uzyskane pieniądze na ćpanie


SJP.pl


przećwiczać

1. ćwicząc, wprawiać się w wykonywaniu czegoś;
2. nadwerężać zbyt długimi lub intensywnymi ćwiczeniami


SJP.pl


przeł.

skrót od: przełom


SJP.pl

skrót

 (1.1) przełożył, przełożyła, przełożyli, przełożyły

Wiktionary

Powiązane:

 skr. przekł.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tł., tłum.

Wiktionary


przeładowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeładować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ładować, przeładowywać, przeładować dk.

Wiktionary


przeładować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przeładowywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załoga Endeavoura przymocuje do stacji ważącą 2, 5 tony konstrukcję kratową modułu łącznikowego ITS S5 Truss, wymieni żyroskop pomocny w określaniu położenia statku, przeładuje na stację sprzęt oraz części zamienne, a także przetestuje system, który pozwoli promowi ewentualnie pozostać dłużej na orbicie dzięki pobieraniu z ISS energii elektrycznej.

 (1.1) Marcinkowski wyciągnął z kabury pod pachą swoją tetetkę i przeładował ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛwaˈdɔvat͡ɕ, AS: pšeu̯adovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeładowywać, ładować

 rzecz. ładownia ż., ładownica ż., wyładunek mrz., przeładowanie n., ładowarka ż.

Wiktionary


przeładowczy

→ przeładowca


SJP.pl

Patrz:

przeładowca

przeładownia

miejsce przeznaczone do przeładowywania towarów


SJP.pl


przeładowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeładowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ładować, przeładowywać ndk.

Wiktionary


przeładowywać

czasownik

 (1.1) obciążać ładunkiem ponad miarę

 (1.2) zmieniać ładunek, np. w broni palnej

 (1.3) przenosić ładunek z jednego środka transportu na drugi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruszyłem w stronę Szyjki, demonstracyjnie przeładowując pepeszę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛwadɔˈvɨvat͡ɕ, AS: pšeu̯adovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeładunek m., ładunek m., przeładowanie n., przeładowywanie n., ładownia ż., ładownica ż., wyładunek mrz., ładowarka ż.

 czas. przeładować, ładować

 przym. przeładunkowy

Wiktionary


przeładunek

przeładowywanie towaru


SJP.pl


przeładunkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przeładunkiem, dotyczący przeładunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda z tych dzielnic ma już obecnie, u swego zarania, po kilkanaście tysięcy mieszkańców z hakiem, tak więc z usług przeładunkowych Dworca Południowego korzysta dziennie populacja rzędu Radomia, Kielc, Białegostoku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ładownica ż., przeładunek mrz., wyładunek mrz., ładownia ż.

 czas. przeładowywać, ładować

Wiktionary


przełaj

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) droga, trasa biegnąca w naturalnym terenie, zwykle przez las i zarośla

Wiktionary

Przełaj – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sędziszów. Ma status sołectwa.

Przełaj leży na styku trzech województw: świętokrzyskiego, małopolskiego (wieś Karczowice) i śląskiego (wieś Koryczany).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przełajówka ż., przełajowiec m.

 przym. przełajowy

Wiktionary


przełajem

najkrótszą drogą, nie trzymając się wytyczonej drogi; na przełaj


SJP.pl


przełajowiec

potocznie: zawodnik uprawiający biegi przełajowe


SJP.pl


przełajowy

bieg lub wyścig odbywający się w naturalnie trudnym terenie


SJP.pl


przełajski

→ Przełaj


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Przełajem

Wiktionary

Patrz:

Przełaj

Powiązane:

 rzecz. Przełaj mrz.

Wiktionary


przełajówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. pot. narta do uprawiania narciarstwa przełajowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełaj m.

Wiktionary


przełam

cecha fizyczna minerałów polegająca na tym, że pod wpływem uderzenia pękają wzdłuż nieregularnej powierzchni


SJP.pl

Przełam − w mineralogii, zdolność minerału do dzielenia się wzdłuż powierzchni nierównych, przypadkowych niezwiązanych z wewnętrzną strukturą kryształu.

Cecha ta występuje zwłaszcza w przypadku kryształów, które nie mają łupliwości i rozpadają się pod działaniem czynników mechanicznych nieprawidłowo, wzdłuż krzywych powierzchni przełamu.

Wikipedia


przełamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przełamać.

Wiktionary

Przełamanie ( breakthrough) – to natarcie na broniącego się przeciwnika; jest formą natarcia, w której wojska dążą do przedarcia się poprzez jego obronę. Przez przełamanie dąży się do uchwycenia obiektów w głębi, w ten sposób naruszona zostaje spoistość obrony przeciwnika. Ma ono miejsce na wąskim odcinku obrony, wymaga ześrodkowania odpowiednich sił i środków.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przełamać dk.

 rzecz. przełom mrz., przełamywanie n.

 przym. przełomowy

Wiktionary


przełamać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przełamywać)

 (1.1) dokonany od|przełamywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈwãmat͡ɕ, AS: pšeu̯ãmać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. złamać

 rzecz. przełom mrz., przełamanie n., przełamywanie n.

 przym. przełomowy

Wiktionary


przeławiać

nadmiernie odławiać ryby na jakimś obszarze wodnym, powodując zmniejszenie się pogłowia ryb


SJP.pl


przeławicenie

warstwa skały osadowej występujaca wśród innej skały osadowej o znacznie większej miąższości


SJP.pl


przełaz

1. miejsce przełażenia (np. w zaroślach), otwór w murze, płocie itp.;
2. mostek przerzucony w kopalni nad przenośnikami, rynnami, służący do przechodzenia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przełaz – grupa skał w rezerwacie przyrody Zimny Dół
  • Przełaz – skała w grupie Słonecznych Skał na Wyżynie Olsztyńskiej
  • Przełaz – skała w grupie Skał w Pomorzanach w Olkuszu
  • Przełaz – skała w Okienniku Wielkim w Skarżycach
  • Przełaz – wzgórze w Dolinie Zuberskiej w słowackich Tatrach Zachodnich

Wikipedia


przełazek

zdrobnienie od: przełaz


SJP.pl


przełazowy

→ przełaz


SJP.pl

Patrz:

przełaz

przełknąć

czasownik

 (1.1) dokonany od|przełykać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedyne, co możesz zrobić w swojej żałości, to próbować trwać; jedyne, w co możesz uwierzyć, to że przełkniesz kolejną rację żywnościową, grudowatą szarą papkę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. połykać, przełykać

 rzecz. przełyk mrz.

 przym. przełykowy

Wiktionary


przełom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. nagła, zasadnicza zmiana, zwrotny moment w czymś

 (1.2) książk. granica między dwoma okresami, koniec jednego i początek drugiego

 (1.3) geol. odcinek wąskiej doliny o stromych zboczach, w którym rzeka przedziera się między górami;

 (1.4) med. moment zwrotny w przebiegu ostrej choroby

 (1.5) szach. manewr szachowy mający dać określoną przewagę;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przełom – wieś w Polsce, w woj. świętokrzyskim
  • Przełom (Pierałom) – wieś na Białorusi, ośrodek kolonizacji w Puszczy Przełomskiej
  • Przełom rzeki – kanion
  • Przełom – manewr szachowy
  • „Przełom” – konspiracyjne czasopismo ukazujące się w latach 1942–1943
  • „Przełom” – organ prasowy Okręgu XII Podlaskiego Narodowych Sił Zbrojnych (1943-1944)
  • „Przełom” – dwutygodnik kolaboracyjny wydawany w latach 1944–1945
  • „Przełom” – organ prasowy partii Poalej Syjon-Lewica
  • „Przełom” – tygodnik ukazujący się od 1990
  • Przełom – rosyjska grupa literacka działająca w Moskwie w latach 1923–1932
  • Przełom – powieść Karola Bunscha z 1964 roku
  • Przełom – w piwowarstwie powstawanie kłaczków w trakcie gotowania brzeczki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Staż w tej amerykańskiej firmie stał się przełomem w jej karierze zawodowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛwɔ̃m, AS: pšeu̯õm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełomowość ż., przełamanie n., przełamywanie n., łamanie n., Przełom m.

 czas. przełamać dk., przełamywać ndk., łamać ndk.

 przym. przełomowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwrot

 (1.4) kryzys, przesilenie

Wiktionary


przełomiec

nazwisko


SJP.pl


przełomowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przełomowe; cecha tych, którzy są przełomowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przełomowy

 rzecz. przełom mrz.

Wiktionary


przełomowy

stanowiący przełom, moment zwrotny w przebiegu czegoś


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) dotyczący przełomu, wprowadzający nagłą, zasadniczą zmianę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przełomowym momentem bitwy był atak hetmana Stanisława Jabłonowskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełom m., przełomowość ż., przełamywanie n., przełamanie n.

 czas. przełamywać ndk., przełamać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) decydujący, krytyczny

Wiktionary


przełowienie

nadmiernie odłowić ryby na jakimś obszarze wodnym, powodując zmniejszenie się pogłowia ryb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekol. ryb. ekstensywna, nadmierna i niekontrolowana eksploatacja łowisk, która doprowadza populacje poławianych gatunków zwierząt wodnych poniżej poziomu bezpiecznego dla ich odtworzenia;

Wiktionary

Przełowienie – nadmierna, niekontrolowana eksploatacja łowisk sprowadzająca populacje poławianych gatunków poniżej poziomu bezpiecznego dla ich odtworzenia. Przełowienie jest przykładem zjawiska znanego jako tragedia wspólnego pastwiska.

Wikipedia


przełowić

nadmiernie odłowić ryby na jakimś obszarze wodnym, powodując zmniejszenie się pogłowia ryb


SJP.pl


przełożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przełożyć.

 (1.2) techn. w przekładniach: stosunek prędkości obrotowej wału napędzającego do prędkości obrotowej wału napędzanego

 (1.3) książk. zależność, związek między czymś a czymś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛwɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: pšeu̯ožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekład m., przekładnia ż., przekładaniec m., przekładanka ż., przekładka ż., przekładacz m., przekładalność ż., przekładanie n., przekładnik mrz.

 czas. przekładać ndk., przełożyć dk.

 przym. przekładniowy, przekładowy, przekładalny

Wiktionary


przełożeństwo

przestarzale:
1. funkcja przełożonego, sprawowanie władzy zwierzchniej; zwierzchność, zwierzchnictwo;
2. grupa przełożonych


SJP.pl


przełożona

zwierzchniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kobieta wyższa rangą, mająca władzę nad kimś lub czymś

forma czasownika.

 (2.1) ims. od: przełożyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siostra Anna poprosiła o pozwolenie przełożoną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. przełożony m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwierzchniczka, szefowa, kierowniczka, dyrektorka

Wiktionary


przełożony

urzędowo: zwierzchni, nadrzędny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wyższa rangą, mająca władzę nad kimś lub czymś

forma czasownika.

 (2.1) ims. od: przełożyć

Wiktionary

Przełożony (inaczej "zwierzchnik") – ktoś, kto ma władzę zwierzchnią, wydaje polecenia. Występuje prawie we wszystkich sferach życia społecznego i zawodowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój przełożony zlecił mi zadanie do wykonania.

 (1.1) Odmowa wykonania polecenia przełożonego o odsunięciu lub niedopuszczeniu do pełnienia służby pociąga za sobą odpowiedzialność dyscyplinarną, wyjątkami są tu przypadki podyktowane charakterem służby lub względami bezpieczeństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛwɔˈʒɔ̃nɨ, AS: pšeu̯ožõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. przełożona ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwierzchnik, szef, boss, kierownik, dyrektor, pryncypał

Wiktionary


przełożyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekładać)

 (1.1) dokonany od|przekładać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈwɔʒɨt͡ɕ, AS: pšeu̯ožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekład m., przekładnia ż., przekładaniec m., przekładanka ż., przekładka ż., przekładacz m., przekładalność ż., przekładanie n., przełożenie n., przekładnik mrz.

 czas. przekładać ndk.

 przym. przekładniowy, przekładowy, przekładalny

Wiktionary


przełupywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przełupywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełupanie n.

 czas. przełupywać ndk., przełupać dk.

Wiktionary


przełyk

część przewodu pokarmowego łącząca jamę ustną z żołądkiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem,

Wiktionary

Przełyk (łac. "oesophagus") – u bezkręgowców przedni odcinek układu pokarmowego nieposiadający mięśni lub słabo w nie zaopatrzony, a u kręgowców odcinek między gardzielą a żołądkiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głowonogi większości przypadków mają przełyk długi i cienki, otoczony mózgiem, a u niektórych gatunków rozszerzony w tylnej części w wole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛwɨk, AS: pšeu̯yk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełykanie n., przełknięcie n.

 przym. przełykowy

 czas. połykać, przełykać ndk., przełknąć dk.

Wiktionary


przełykać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przełknąć)

 (1.1) fizj. przesuwać treść z jamy ustnej w kierunku żołądka

 (1.2) pospiesznie spożyć

 (1.3) przen. przeżywać w milczeniu trudną sytuację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełyk mrz., przełykanie n., przełknięcie n., łyk mos./mrz.

 czas. połykać, przełknąć dk.

 przym. przełykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połykać

 (1.3) znosić

Wiktionary


przełykowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z przełykiem, dotyczący przełyku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełyk mrz., przełykanie m., przełknięcie n.

 czas. przełykać ndk., przełknąć dk.

Wiktionary


przełzawić

rzadko: przepoić łzami


SJP.pl


przełączalnia

część centrali telefonicznej, w której znajduje się przełącznica główna


SJP.pl


przełączalny

dający się przełączyć


SJP.pl


przełączać

1. rozłączając połączenie jakichś przewodów, łączyć jeden z nich z innym przewodem;
2. włączać inny program działania jakiegoś urządzenia;
3. rozmawiając z kimś, umożliwiać mu rozmowę telefoniczną z kimś innym


SJP.pl


przełączeniowy

→ przełączenie


SJP.pl

Patrz:

przełączenie

przełączka

architektoniczne połączenie budynków służące na ogół do komunikacji między nimi


SJP.pl

Przełączka – forma ukształtowania terenu, niewybitne, poprzeczne obniżenie w przebiegu grzbietu górskiego lub grani między sąsiednimi szczytami lub turniami, mała (często w sensie "płytka", czasem również w sensie "mniejsza od sąsiedniej") przełęcz. Pojęcie używane głównie w literaturze przewodnikowej i w gwarze taternickiej.

Wikipedia


przełącznica

przełącznica telefoniczna - urządzenie automatycznej centrali telefonicznej umożliwiające dogodne dołączenie doprowadzonych do centrali łączy abonenckich lub międzycentralowych; kros


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie automatycznej centrali telefonicznej, umożliwiajace przełączanie linii telefonicznej (abonentów sieci telekomunikacyjnej) między różnymi urządzeniami, na czas wymiany informacji

Wiktionary


przełącznik

1. przyrząd do włączenia lub wyłączenia jakiegoś urządzenie lub obwodu elektrycznego;
2. rodzaj koncentratora sieci teleinformatycznej, umożliwiający podłączenie do niej wielu urządzeń; switch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. podzespół umożliwiający zmianę obwodu elektrycznego;

 (1.2) inform. urządzenie łączące komputery oraz inny sprzęt w sieć komputerową

Wiktionary

Ta strona dotyczy elektrotechniki. Zobacz też: przełącznik sieciowy – urządzenie łączące segmenty sieci komputerowej. Zasugerowano, aby "Przełącznik (elektroenergetyka)" Nie opisano powodu propozycji integracji.

Przełącznik – łącznik elektryczny służący do załączania, wyłączania oraz modyfikacji stanu obwodu elektrycznego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛˈwɔ̃n͇t͡ʃʲɲik, AS: pšeu̯õṇčʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełączanie n., przełączenie n., wyłącznik m., włącznik m.

 czas. przełączyć dk., przełączać ndk.

 przym. przełącznikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komutator, pot. pstryczek

 (1.2) switch

Wiktionary


przełącznikowy

przymiotnik

 (1.1) związany z przełącznikiem, dotyczący przełącznika

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛwɔ̃n͇t͡ʃʲɲiˈkɔvɨ, AS: pšeu̯õṇčʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełącznik m.

 czas. przełączać, przełączyć

Wiktionary


przełęcki

nazwisko


SJP.pl


przełęcz

wyraźne obniżenie grani, grzbietu pomiędzy dwoma sąsiednimi szczytami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. obniżenie grzbietu górskiego, wyraźnie oddzielające dwa sąsiednie szczyty

Wiktionary

Przełęcz – forma ukształtowania terenu, wybitne, poprzeczne obniżenie w przebiegu grzbietu górskiego, lub grani między sąsiednimi szczytami lub turniami. Powstaje w wyniku procesu denudacji mniej odpornych skał budujących stoki. Zazwyczaj przełęcze są najwygodniejszym miejscem do przejścia z jednej doliny do drugiej przez oddzielający je grzbiet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwaj turyści spotkali się na górskiej przełęczy.

 (1.1) Ciągnie mnie Wituś na stare lata na górskich konikach po himalajskich przełęczach, a ja mam duszę na ramieniu ze strachu, że się zwalę w jaką przepaść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛwɛ̃n͇t͡ʃ, AS: pšeu̯ẽṇč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. łęk m.

:: zdrobn. przełączka ż.

Wiktionary


prześcieradełko

zdrobnienie od: prześcieradło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od prześcieradło

 (1.2) niewielkie prześcieradło

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prześcieradło n.

Wiktionary


prześcieradło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

Wiktionary

Prześcieradło (dawniej "prześcieładło" – od prześciełać = poprawiać, układać pościel na łóżku) – typ pościeli; duży, prostokątny płat tkaniny rozścielany na łóżku, najczęściej o większych wymiarach niż łóżko, na którym jest rozścielany. Tradycyjnie prześcieradła były białe, obecnie spotyka się je wykonane z różnych materiałów i o różnych barwach, m.in. z bawełny, lnu, satyny lub frotté.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od babci dostaniesz frotowe prześcieradła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕt͡ɕɛˈradwɔ, AS: pšeśćeradu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. prześcieradełko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. łoktusza, reg. śl. łochtusza

Wiktionary


prześcieradłowiec

środowiskowo: brukowiec skupiający się na życiu intymnym znanych osób


SJP.pl


prześcieradłowy

→ prześcieradło


SJP.pl

Patrz:

prześcieradło

prześcigać

czasownik niedokonany (dk. prześcignąć)

 (1.1) ścigając się wyprzedzać w biegu

 (1.2) przen. przewyższać w czym, przyćmiewać, zostawiać w tyle

 (2.2) przen. starać się nawzajem przewyższyć, przyćmić, ubiec w czym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo, że jedziemy dobrze, prześciga nas kilka powozów, zaprzężonych kłusakami; panowie powożą sami, kłaniają się zręcznym ruchem bata. sic.

 (1.1) Przejeżdżając przez wieś zawsze mieliśmy zabawną eskortę małych chłopców, z największą satysfakcją i okrzykami radości, prześcigających nas na skrzypiących rowerach marki Ukraina.

 (1.1) W sobotę panowała taka pogoda, że wioślarze prześcigali jachty biorące udział w regatach.

 (1.2) Michał był dumny ze swoich ludzi. Dumny z wychowanków, którzy już prześcigali nauczyciela.

 (1.2) Uważam, że film w wielu aspektach prześciga książkę, za co oberwałem już od fanów parę słownych kopniaków […].

 (1.2) ''Choć z roku na roku coraz więcej klientów ulega przedświątecznej gorączce, jeszcze daleko nam do Amerykanów, którzy w robieniu nadmiernych, często bezsensownych zakupów, prześcigają wszystkich [...].

 (2.1) Na rozkaz króla oddziały piechoty polskiej i węgierskiej, prześcigając się wzajem, porwały się do ataku.

 (2.2) Dzienniki wszystkich narodów prześcigały się w podawaniu szczegółów o losach wyprawy.

 (2.2) Po nocnym deszczu odżyły wszystkie rośliny, nabrały blasku i woni kwiaty polne, a skrzydlate śpiewaki polne i leśne prześcigały się w rozgłośnym i wesołym śpiewie.

 (2.2) Odkryto pola diamentowe w Afryce, w Australii, bogate kobiety paryskich salonów prześcigały się tylko w tym, która ma większy diament, która wspanialsze szmaragdy.

 (2.2) Przed świętami sprzedaje się dosłownie wszystko. Hipermarkety prześcigają się w pomysłach, jak przyciągnąć klienta.

 (2.2) Pod koniec lutego media prześcigały się w doniesieniach o przypadkowej kontuzji naszej najlepszej sztangistki [...].

 (2.2) Duże zainteresowanie kształceniem podyplomowym sprawia, że uczelnie prześcigają się w proponowaniu coraz to nowych kierunków, jakimi można uzupełnić edukację.

 (2.2) Latem przybywa amatorów lodów. Aby zaspokoić ogromne apetyty, producenci podwajają produkcję prześcigając się w pomysłach na nowe smaki, kształty i kolory.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ścigać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprzedzać

 (1.2) przewyższać

 (2.2) przelicytowywać się, licytować się

Wiktionary


prześcigla

roślina jednoliścienna z rodziny arekowatych (palm), występująca w Ameryce Południowej


SJP.pl

Pr

Wikipedia


prześladowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp.

 (1.2) odczasownikowy od|prześladować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reżim Czerwonych Khmerów aresztował i zgładził prawie wszystkich podejrzanych o koneksje z obcymi lub poprzednim rządem, jak również inteligencję i przedstawicieli wolnych zawodów. Obiektem prześladowań byli Wietnamczycy, Czamowie (muzułmanie), chrześcijanie oraz mnisi buddyjscy.

 (1.1) (…) prześladowania wobec chrześcijan i muzułmanów są tam tak silne, że wielu jest zmuszonych do przejścia na buddyzm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ, AS: pšeśladovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prześladować

 przym. prześladowczy

 rzecz. prześladowca, prześladowczyni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szykanowanie, nękanie, ucisk, opresja

Wiktionary


prześladować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wyrządzać krzywdy, stale czynić przeszkody czy szykany

 (1.2) nieustannie niepokoić

 (1.3) nie pozwalać o sobie zapomnieć, być niemal stale obecnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy można kogoś prześladować za jego własne pieniądze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prześladowanie n., prześladowca m., prześladowczyni ż., ślad m.

 przym. prześladowany, prześladowczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnębić, krzywdzić, represjonować, sekować, szykanować, ścigać, uciskać

 (1.2) kłopotać, nagabywać, niepokoić, zadręczać

 (1.3) dręczyć

Wiktionary


prześladowca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która nieustannie sprawia komuś przykrość, robi krzywdę, nęka drugą osobę

 (1.2) ktoś, kto nieustannie nagabuje o coś, niepokoi czymś

Wiktionary

Prześladowca (tytuł oryg. "Joy Ride") – amerykański film fabularny (dreszczowiec) z 2001 roku, wyreżyserowany przez Johna Dahla.

Bohaterami filmu jest trójka młodych ludzi, którzy podczas podróży samochodowej zadzierają z psychopatycznym mordercą. Stają się obiektem jego terroru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prześladowca Janet Jackson otrzymał sądowy zakaz zbliżania się do piosenkarki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕlaˈdɔft͡sa, AS: pšeśladofca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prześladowanie n., fż. prześladowczyni ż.

 przym. prześladowczy

 czas. prześladować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dręczyciel, gnębiciel

 (1.2) grub. upierdliwiec

Wiktionary


prześladowczy

przymiotnik

 (1.1) związany z prześladowaniem — stałym wyrządzaniem krzywd, szykanowaniem lub nieustannym nagabywaniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prześladowanie n., prześladowca mos.

 czas. prześladować ndk.

Wiktionary


prześladowczyni

kobieta prześladująca kogoś; dręczycielka; gnębicielka


SJP.pl


prześledzać

badać, śledzić coś, sprawdzać od początku do końca


SJP.pl


prześlepiać

nie zauważać czegoś lub kogoś w odpowiedniej chwili


SJP.pl


prześlepić

nie zauważyć czegoś lub kogoś w odpowiedniej chwili


SJP.pl


prześlice

Prześlice – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Torzym.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


prześlicznie

przysłówek

 (1.1) przepięknie, niezwykle ślicznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakże było miło! Czy pan widział kiedy tak piękne tańce? Prawda, że było prześlicznie? Panna Woodhouse i pan Frank Churchill, nigdy nie widziałam nic równego! — Prześlicznie, prześlicznie!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prześliczny

 przysł. ślicznie

Wiktionary


prześliczniej

stopień wyższy od przysłówka: prześlicznie


SJP.pl


prześliczny

przymiotnik

 (1.1) bardzo piękny, wyjątkowo śliczny, uroczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Emilka jest prześliczną dziewczyną o uroczym uśmiechu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɕlʲit͡ʃnɨ, AS: pšeślʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. prześlicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepiękny, przecudny

Wiktionary


prześlizgać

potocznie: prześlizgać się - spędzić pewien czas na ślizganiu się


SJP.pl


prześmiać

1. spędzić jakiś czas na śmianiu się; prześmiać się;
2. wyśmiać, wydrwić; obśmiać


SJP.pl


prześmiech

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: ironia, kpina, drwina; prześmieszek, podśmiechujka


SJP.pl


prześmieszek

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: ironia, kpina, drwina; prześmiech, podśmiechujka


SJP.pl


prześmiewca

→ prześmiewczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wyśmiewająca coś

Wiktionary

Patrz:

prześmiewczy

Powiązane:

 przysł. prześmiewczo

 rzecz. prześmiewczość ż.

 przym. prześmiewczy

Wiktionary


prześmiewczo

przysłówek

 (1.1) w sposób prześmiewczy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prześmiewać, prześmiewać się

 rzecz. prześmiewanie n., prześmiewca m., prześmiewczyni ż., prześmiewisko n., prześmiewka ż., prześmiewczość ż., uśmiech mrz.

 przym. prześmiewczy, prześmiewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ironicznie, kpiarsko, kpiąco, satyrycznie, szyderczo, wyśmiewająco

Wiktionary


prześmiewczość

cecha osoby, filmu itp. wyrażających kpinę, szyderstwo, wyśmiewających się z kogoś lub z czegoś; szyderczość, cyniczność, złośliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co prześmiewcze; cecha tych, którzy są prześmiewczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prześmiewka ż., prześmiewca m., prześmiewanie n., śmianie n., uśmiech mrz.

 czas. prześmiewać ndk., śmiać ndk.

 przym. prześmiewczy, prześmiewny

 przysł. prześmiewczo

Wiktionary


prześmiewczy

książkowo: wyrażający kpinę, szyderstwo, wyśmiewający się z kogoś; szyderczy, drwiący, cyniczny, sarkastyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. drwiący z kogoś lub czegoś; szyderczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mrożek zachował zatem skłonność do staroświeckości, odebrał jej natomiast prześmiewcze funkcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɕmʲjɛft͡ʃɨ, AS: pšeśmʹi ̯efčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiech mrz., prześmiewka ż., prześmiewca m., prześmiewczość ż., prześmiewanie n.

 czas. prześmiewać się

 przym. prześmiewny

 przysł. prześmiewczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szyderczy, kpiący, uszczypliwy, zjadliwy, mefistofelesowski, cięty, ironiczny, kąśliwy, sarkastyczny

Wiktionary


prześmiewczyni

→ prześmiewca; szyderczyni, ironistka


SJP.pl


prześmigiwać

bardzo szybko przemieszczać się, przemykać


SJP.pl


prześmignąć

bardzo szybko przemieścić się; przemknąć


SJP.pl


prześniwać

1. doznawać czegoś podczas snu;
2. przeżywać jakiś czas, śniąc


SJP.pl


prześpiech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. powodzenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛɕpʲjɛx, AS: pšeśpʹi ̯eχ

Wiktionary


przeświadczenie

przekonać o czymś, złożyć dowody czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przekonanie na jakiś temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoje przeświadczenie o pomocy wzajemnej jest naiwne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕfʲjaṭˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšeśfʹi ̯aṭčẽńe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) twierdzenie, wyobrażenie

Wiktionary


przeświadczony

przekonać o czymś, złożyć dowody czegoś


SJP.pl


przeświadczyć

przekonać o czymś, złożyć dowody czegoś


SJP.pl


przeświecający

taki, który można przejrzeć na wylot, przez który można zobaczyć to, co jest po drugiej stronie; przezroczysty, przejrzysty


SJP.pl


przeświecalny

rzadko: przeświecający, przezroczysty


SJP.pl


przeświecanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeświecać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieprzeświecanie n.

 czas. przeświecać ndk.

Wiktionary


przeświecać

czasownik

 (1.1) o świetle przenikać przez jakąś przeszkodę, przejrzysty przedmiot

 (1.2) przepuszczać przez siebie światło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Promienie słoneczne przeświecają przez firanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɕfʲjɛt͡sat͡ɕ, AS: pšeśfʹi ̯ecać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. świecić, przeświecić

 rzecz. świeca ż., świecznik mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebijać, prześwitywać

Wiktionary


prześwietlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od| prześwietlać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕfʲjɛˈtlãɲɛ, AS: pšeśfʹi ̯etlãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prześwietlać, prześwietlić

 rzecz. światło n., prześwietlenie n.

 przym. świetlany, światły

Wiktionary


prześwietlać

czasownik przechodni niedokonany (dk. prześwietlić)

 (1.1) niedokonany od|prześwietlić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prześwietlanie n., prześwietlenie n., światło n.

 czas. prześwietlić dk.

 przym. światły, świetlany

Wiktionary


prześwietlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. badanie polegające na przepuszczeniu przez określoną część ciała promieni rentgenowskich w celu uzyskania jej obrazu na ekranie fluoryzującym

 (1.2) med. obraz uzyskany w wyniku prześwietlenia (1.1) na ekranie fluoryzującym lub na kliszy

 (1.3) środ. więz. przesłuchanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • prześwietlenie – fluoroskopia
  • „prześwietlenie” – popularna nazwa zdjęcia uzyskanego przy pomocy promieni Roentgena
  • prześwietlenie w fotografii – nadmierne naświetlenie materiału światłoczułego, którego skutkiem jest spłaszczenie kontrastu
  • Prześwietlenie – program publicystyczny TVN24
  • Prześwietlenie – polski krótkometrażowy film dokumentalny z 1974 roku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. prześwietlanie n.

 czas. prześwietlić dk., prześwietlać ndk.

Wiktionary


prześwietlik

gatunek kilku pluskwiaków z rodziny prześwietlikowatych


SJP.pl


prześwietlikowate

rodzina pluskwiaków


SJP.pl


prześwietlić

czasownik przechodni dokonany (ndk. prześwietlać)

 (1.1) med. przepuścić promieniowanie rentgenowskie przez badany część ciała w celu uzyskania jej obrazu na ekranie fluoryzującym

 (1.2) świecąc, przeniknąć przez coś lub przez kogoś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. prześwietlać)

 (2.1) przest. przeświecić, przebłysnąć

 (3.2) fot. o fotografii, materiałach fotograficznych, matrycy światłoczułej: zostać nadmiernie naświetlonym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɕfʲjɛtlʲit͡ɕ, AS: pšeśfʹi ̯etlʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prześwietlanie n., prześwietlenie n., światło n.

 czas. prześwietlać ndk.

 przym. światły, świetlany

Wiktionary


prześwisnąć

np. o pocisku, wietrze: przelecieć ze świstem


SJP.pl


prześwit

1. odstęp między elementami czegoś
2. otwór przepuszczający światło
3. przejście przez budynek o otwartym wlocie i wylocie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odstęp między dwoma przedmiotami lub między elementami czegoś, odległość między dwoma płaszczyznami ograniczającymi otwór; także. otwór, wolne miejsce przepuszczające światło, odsłaniające jakiś widok

 (1.2) archit. przejście lub przejazd przez budynek

Wiktionary

Zasugerowano, aby ten artykuł na różne artykuły.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛɕfʲit, AS: pšeśfʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prześwitywanie n., prześwitanie n.

 czas. prześwitywać ndk., prześwitać ndk.

 przym. prześwitowy

 przysł. prześwitowo

 ims. prześwitujący

Wiktionary


prześwitywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|prześwitywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕfʲitɨˈvãɲɛ, AS: pšeśfʹityvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prześwitywać

 rzecz. prześwit mrz.

Wiktionary


prześwitywać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) być widocznym przez coś

 (1.2) (o cienkim materiale) przepuszczać częściowo światło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spod zielonej farby lekko prześwituje czerwona.

 (1.1) Przez grube zasłony słabo prześwituje słońce.

 (1.2) Zobacz, czy mi bluzka nie prześwituje!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕfʲiˈtɨvat͡ɕ, AS: pšeśfʹityvać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prześwitujący

 rzecz. prześwitywanie n., prześwit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przebijać

 (1.2) przeświecać

Wiktionary


prześwięcać

upominać kogoś


SJP.pl


prześwięcić

upomnieć kogoś


SJP.pl


przeździecki

nazwisko


SJP.pl

Przeździecki (Przeździecka, Przeździeccy), Przezdziecki (Przezdziecka, Przezdzieccy), Пшаздзецкі, Пшездецкий:

Wikipedia


przeźmierowo

Przeźmierowo – wieś sołecka położona w zachodniej Polsce, leży w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne. Przez Przeźmierowo przebiega droga krajowa nr 92. Ze wschodu przylega do wsi teren Portu lotniczego Poznań-Ławica, a od zachodu do lasku przeźmierowskiego. Miejscowość zalicza się do aglomeracji poznańskiej.

Wikipedia


przeźrocze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. przezrocze.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przeźrocze – (architektura) ozdobny otwór w ścianie
  • przeźrocze – (fotografia) rodzaj materiału światłoczułego
  • Przeźroczkowate – rodzina ryb

Wikipedia


przeźroczka

rodzaj ryb okoniokształtnych


SJP.pl


przeźroczystobiały

biały przepuszczający światło; przezroczystobiały


SJP.pl


przeźroczystszy

stopień wyższy od przymiotnika: przeźroczysty


SJP.pl


przeźroczysty

1. delikatny, jasny; przezroczysty;
2. przepuszczający promienie światła; ażurowy; przezroczysty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) inaczej → przezroczysty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak myślisz, dlaczego muchy nie widzą przeźroczystego okna?

 (1.1) Możemy zobaczyć dno jeziora, ponieważ woda jest przeźroczysta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛʑrɔˈt͡ʃɨstɨ, AS: pšeźročysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przezroczystość, przeźroczystość

 przym. przezroczysty

 przysł. przezroczyście, przeźroczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. przezroczysty.

Wiktionary


przeźroczyściej

stopień wyższy od przysłówków: przeźroczysto, przeźroczyście


SJP.pl


przeźrotka

przeźrotka szklista - gatunek ślimaka płucodysznego


SJP.pl


przeżarty

przymiotnik

 (1.1) pot. zbyt najedzony

 (1.2) pot. za bardzo opanowany przez co

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeżarcie n.

 czas. przeżreć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejedzony

Wiktionary


przeżarzenie

dawniej: przepalić


SJP.pl


przeżarzyć

dawniej: przepalić


SJP.pl


przeżeglować

żeglując, pokonać pewną przestrzeń


SJP.pl


przeżegnać

1. zrobić ręką lub czymś trzymanym w ręku znak krzyża nad kimś lub nad czymś w celu błogosławieństwa;
2. przeżegnać się - zrobić ręką znak krzyża na sobie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. żegnać)

 (1.1) rel. uczynić nad kimś lub nad czymś znak krzyża

czasownik zwrotny dokonany przeżegnać się (ndk. żegnać się)

 (2.1) rel. uczynić nad sobą znak krzyża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeżegnanie n.

 czas. żegnać

Wiktionary


przeżeranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeżerać.

Wiktionary


przeżuwacz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʒuvat͡ʃ, AS: pšežuvač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeżuwanie n., przeżucie n., żujka ż.

 czas. przeżuwać ndk., przeżuć dk.

Wiktionary


przeżuwacze

Pr

Wikipedia


przeżuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeżuwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeżuwacz m., żujka ż.

 czas. przeżuwać ndk.

Wiktionary


przeżuwać

gryźć, żuć długo i dokładnie, rozdrabniać zębami


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeżuć)

 (1.1) fizj. żując, rozdrabniać pokarm zębami

 (1.2) fizj. zool. żuć powtórnie połknięty wcześniej pokarm

 (1.3) przen. rozmyślać wielokrotnie na ten sam temat; przeżywać coś w sobie nieustannie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeżucie n., przeżuwacz mzw., przeżuwanie n., żujka ż.

 czas. żuć, przeżuć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przemyśliwać

Wiktionary


przeżuć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przeżuwać, żuć)

 (1.1) fizj. przegryźć i rozgnieść pokarm zębami, przygotowując go do połknięcia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeżucie n., przeżuwacz mzw.

 czas. przeżuwać

Wiktionary


przeżycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeżyć.

 (1.2) stan psychiczny powstający wskutek silnych bodźców zewnętrznych, silne wrażenie pozostawiające ślady w psychice

 (1.3) pot. przeżyte wydarzenia i sytuacje będące przyczyną przeżycia (1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʒɨt͡ɕɛ, AS: pšežyće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeżyć

 rzecz. przeżywanie n., przeżytek mrz.

 przym. życiowy

Wiktionary


przeżyciowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący stanu psychicznego związanego z doznaniem jakiej żywej emocji, silnego wrażenia

Wiktionary


przeżynóć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przepędzić

Wiktionary


przeżytek

1. coś przestarzałego, nieaktualnego; anachronizm, relikt, staroć;
2. w biologii: gatunek zwierzęcia lub rośliny, należący do jednostki taksonomicznej bliskiej wyginięcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzecz przestarzała, niemodna, zjawisko będące pozostałością z przeszłości

Wiktionary

Przeżytek – kategoria wprowadzona do antropologii przez szkołę ewolucjonistyczną stanowiąca jedną z podstaw metodologicznych tej szkoły. Oznacza jakiś zwyczaj, przekonanie czy praktykę kulturową, którą trudno uzasadnić w kategoriach obecnie charakterystycznych dla danej kultury. Antropolodzy ewolucjonistyczni zakładają, że jest to niezbity dowód, że ta praktyka, przekonanie czy zwyczaj, jest pozostałością sposobu myślenia, kategorii i założeń tej kultury w odległej przeszłości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) wesela, które dla wielu młodych osób są zbędnym dodatkiem. Czy dziś jest to już przeżytek, który kojarzy się tylko ze stratą pieniędzy?.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeżywalność ż., przeżywanie n., przeżycie n.

 czas. przeżywać ndk., przeżyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anachronizm, archaizm, relikt, skansen, starzyzna

Wiktionary


przeżyty

1. będący przeżytkiem, bez znaczenia; nieaktualny, przestarzały;
2. znudzony życiem; zblazowany, zużyty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. nieaktualny, nie mający już znaczenia, przestarzały, będący zabytkiem

 (1.2) przest. znudzony, przesycony życiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daremne żale — próżny trud, / Bezsilne złorzeczenia! / Przeżytych kształtów żaden cud / Nie wróci do istnienia.

 (1.1) [Józef Ignacy] Kraszewski w powieści „Morituri” przedstawił arystokrację jako warstwę przeżytą, skazaną na zagładę.

 (1.1) Poprzedziła je ostra dyskusja, która sprowadzała się do następujących kwestii: 1) czy przeprowadzić wybory do obydwu izb parlamentu przewidzianych w konstytucji 1875r., 2) czy potraktować ustrój III Republiki [Francuskiej] jako przeżyty i odrzucony, a w związku z tym dokonać wyboru nowej konstytuanty w celu przygotowania i uchwalenia nowej ustawy zasadniczej, 3) czy przeprowadzić łącznie referendum w kwestiach ustrojowych i wybrać nowy parlament.

 (1.1) Spotykali się regularnie w kawiarni w centrum miasta. Okazało się jednak, że ta przeżyta formuła nie satysfakcjonowała ani pana [Witolda] Gombrowicza, ani jego współtowarzyszy.

 (1.1) Jesteśmy na progu nowej ery, tak, ery. Opuszczamy stare, przeżyte formy — z wyjątkiem średniowiecznej rzeźby, ma się rozumieć.

 (1.1) I ta ustawa rzeczywiście, jak koledzy i koleżanki mówią, ma zastąpić starą, już przeżytą. Ma stworzyć nowe warunki.

 (1.2) Lelja, istota niegdyś w swych uczuciach zawiedziona, teraz przeżyta, zniechęcona ku światu, szuka, pragnie wynaleźć żywiołów nowego życia.

 (1.2) W uśmiechu jego cynicznym znać było przeżytego rozpustnika, któremu z wychylonej czary ziemskich rozkoszy zostały same męty tylko.

 (1.2) Piasecki nie był człowiekiem przeżytym, ale też i nie konserwował bynajmniej młodości swojej, korzystając z niej skwapliwie przy każdej sposobności.

 (1.2) Pan Cezar zeszedł do rzędu przeżytych salonowców, których życie jest ciągłym kręciarstwem!

 (1.2) Fantazy [Juliusza] Osterwy nie miał w sobie nic z młodzieńczej egzaltacji; był to człowiek przeżyty, przedwcześnie postarzały, zatruty goryczą doświadczeń.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeżyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nienowoczesny

 (1.2) zblazowany, zużyty

Wiktionary


przeżywalność

1. zdolność trwania przy życiu;
2. stopień zdolności przeżycia wyrażony w liczbach


SJP.pl


przeżywalny

1. o chorobie: niekoniecznie śmiertelny;
2. doznawany, doświadczalny;
3. potocznie: akceptowalny


SJP.pl


przeżywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeżywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛʒɨˈvãɲɛ, AS: pšežyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeżycie n., przeżywalność ż., przeżytek mrz.

 czas. przeżywać ndk., przeżyć dk.

 przym. życiowy

Wiktionary


przeżywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeżyć)

 (1.1) zob. przeżyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʒɨvat͡ɕ, AS: pšežyvać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. żywy, życiowy

 czas. żyć, przeżyć

 rzecz. przeżywanie n., przeżytek mrz.

Wiktionary


przeżywiczenie

Przeżywiczenie – wada drewna z grupy wad budowy, polegająca na miejscowym, nadmiernym przesyceniu żywicą drewna.

Przeżywiczenie wywołane może być uszkodzeniami mechanicznymi w sąsiedztwie spały żywczarskiej, spał wywołanych spałowaniem jeleniowatych, zabitek, lub działaniem mikroorganizmów (np. w zrakowaceniach, w odziomkowej części pnia z korzeniowcem wieloletnim). Często towarzyszy twardzicy.

Wikipedia


przeżyć

czasownik dokonany (ndk. przeżywać)

 (1.1) pozostać przy życiu

 (1.2) doświadczyć czegoś

 (1.3) żyć dłużej od kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – A skąd ty wiesz, że przeżyjesz jeszcze trzy dni, jeśli nam nie wskażesz Wolfa?

 (1.2) Tuż przed imprezą Iwonka przeżyła ogromny kryzys odzieżowy – dosłownie nie miała co na siebie włożyć!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛʒɨt͡ɕ, AS: pšežyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeżywanie n., przeżycie n., przeżytek m., życie n.

 czas. przeżywać ndk., żyć

 przym. przeżyty, żywy, życiowy

 przysł. życiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przetrwać, reg. śl. obstoć

 (1.2) doświadczyć, zaznać

Wiktionary


przeżyźnienie

nadmierne wzbogacenie wód w substancje odżywcze; eutrofizacja


SJP.pl


przeżółknąć

stać się zupełnie żółtym


SJP.pl


przeżółkły

stać się zupełnie żółtym


SJP.pl


przeżąć

zżąć pewną ilość zboża, trawy


SJP.pl


przi

przyimek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widza, że przi kożdym skrziżowaniu, abo rondzie, stoji jakoś tanksztela, abo jom stawiajom.

Wiktionary


przibadać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przywyknąć

Wiktionary


przibuzny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. krewniak

Wiktionary


przichlastek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. podlizywacz

Wiktionary


przichlastować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. potakiwać

Wiktionary


przidowek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dodatek

Wiktionary


przidrzistować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. potakiwać

Wiktionary


przignać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przypędzić

Wiktionary


przigniony

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przygięty

Wiktionary


przijónć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przyjąć

Wiktionary


przijść

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przyjść

Wiktionary


przikazować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. polecać

Wiktionary


przikopa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rów

Wiktionary


przileżytość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. okazja

Wiktionary


przilizek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lizus

Wiktionary


prziniyś

forma czasownika.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. 2. os. lp. rozk. od: przynosić → przynieś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biedróneczko, leć do nieba, / Prziniyś mi kóńszczyczek chleba.

Wiktionary


przioblyczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ubiór

Wiktionary


prziroda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przyroda

Wiktionary


przirychtować

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przygotować

Wiktionary


przirznóć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sprawić lanie

Wiktionary


prziskrzyć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przypalić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaś ci mlyko prziskrzało.

Wiktionary


prziskwarzić

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przypiec

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przypalić

Wiktionary


przismaczyć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. doprawić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przismacz, babo, to jodło, bo je bez szmaku.

Wiktionary


przismudnieć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lekko się przypalić (o mleku)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński przismódnóć

Wiktionary


przismyczyć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przywlec, przyciągnąć

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przynieść coś ciężkiego, przytaszczyć

Wiktionary


przismódnóć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lekko się przypalić (o mleku)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński przismudnieć

Wiktionary


przistoć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przyłączyć się do kogoś

Wiktionary


przistrzignóć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przyciąć

Wiktionary


przistómpić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nadepnąć

Wiktionary


przisuszyć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. przestać dawać mleko przed ocieleniem (o krowie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaczyno mi chybiać mlyka, bo Gwiazdula na dobre już przisuszyła.

Wiktionary


przisuć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dosypać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zasypać

Wiktionary


prziszczypek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rzem. łata na bucie

Wiktionary


prziszczypić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przyciąć

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przytrzasnąć

Wiktionary


prziszkwarzić

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zob. prziskwarzić.

Wiktionary


prziszowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Przyszowice

Wiktionary


prziszpanować

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. naciągnąć

Wiktionary


przituplikować

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. potwierdzić

Wiktionary


przić

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przeć, pchać

Wiktionary


przociel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. krewny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przoć

 rzecz. przocielstwo n.

Wiktionary


przocielstwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pokrewieństwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przociel mos., przociyl mos.

Wiktionary


przociyl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. krewny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przocielstwo n.

Wiktionary


przodek

przedstawiciel rodziny lub plemienia dający początek dalszym pokoleniom; protoplasta, antenat, antecesor, dziad, pradziad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, od kogo ktoś pochodzi

 (1.2) biol. organizm poprzedzający genetycznie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. przód czegoś, początek

 (2.2) mat. inform. węzeł drzewa, leżący na ścieżce z korzenia do danego węzła i będący bliżej korzenia

 (2.3) górn. główne miejsce wydobywania węgla, aktywny koniec tunelu

 (2.4) choreogr. taniec biskupiański

 (2.5) wojsk. jednoosiowy pojazd, przede wszystkim konny, służący do ułatwienia holowania dział

 (2.6) archit. hist. budynek postawiony od frontu, przy ulicy, na parceli w zwartej zabudowie miejskiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przodek – w genealogii osoba, od której ktoś pochodzi (por. potomek)
  • przodek – istota, której geny miały wpływ na genom innej rozpatrywanej istoty (zob. rozmnażanie)
  • przodek – w matematyce i informatyce – węzeł drzewa, leżący na ścieżce z korzenia do danego węzła i będący bliżej korzenia
  • przodek – główne miejsce wydobywania węgla, aktywny koniec tunelu
  • przodek – taniec biskupiański
  • przodek – jednoosiowy pojazd, przede wszystkim konny, służący do ułatwienia holowania dział

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postanowiłam dowiedzieć się czegoś o moich przodkach i stworzyć drzewo genealogiczne mojej rodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɔdɛk, AS: pšodek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przód m., przodownik m., przodownica ż., przodowanie n., uprzedzanie n., uprzedzenie n., przedniość ż., uprzedniość ż., przodowy mos., przodkowanie n.

 czas. przodować ndk.; uprzedzać ndk., uprzedzić dk., przodkować ndk.

 przym. przodkowy, przodowy, przedni, uprzedni, przodowniczy

 przysł. przednio, wprzódy, uprzednio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antenat, ascendent, wstępny; podn. dziad

Wiktionary


przodem

przed innymi, poprzedzając, wyprzedzając innych; na czele, na przedzie, na przodzie (rzadko)


SJP.pl

przysłówek odrzeczownikowy sposobu

 (1.1) dynamicznie: przed innymi; wyprzedzając resztę

 (1.2) statycznie: przed resztą; poprzedzając innych

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: przód

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) na przedzie, na przodzie, z przodu

Wiktionary


przodkini

→ przodek; antenatka, protoplastka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, od której dana osoba pochodzi w kolejnych pokoleniach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej przodkini pochodziła z tej miejscowości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przodkowanie n., Przodkowo n.

:: fm. przodek mos.

 czas. przodkować ndk.

Wiktionary


przodkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. akt bycia dla kogoś przodkiem

 (1.2) rzad. akt bycia ważniejszym, lepszym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przodek mos./mrz.

 czas. przodkować ndk.

 przym. przodkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przodowanie

Wiktionary


przodkowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Przodkowo, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Przedkòwò, niem. "Seefeld") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, siedziba gminy Przodkowo. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 224.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa: "Przodkowo" i "Przodkowo Działki". W końcu 2025 sołectwa licyły odpowiednio 1887 i 848 mieszkańców.

Wikipedia


przodkowy

dawniej: człowiek znajdujący się na przedzie


SJP.pl


przodomózgowie

przednia część mózgu do której zalicza się kresomózgowie i międzymózgowie


SJP.pl

Przodomózgowie ( prosencephalon) – pierwszy z trzech (obok śródmózgowia i tyłomózgowia) pierwotnych pęcherzyków mózgowych, rozwojowa część mózgowia kręgowców.

U człowieka w okresie 5. tygodnia rozwoju zarodkowego ulega podziałowi na kresomózgowie i międzymózgowie. Wadą rozwojową przodomózgowia jest holoprozencefalia. Powstaje w przypadku braku podziału kresomózgowia na dwie pólkule.

Wikipedia


przodorzęskowe

o cechach przodorzęskowych (klasa grzybopodobnych organizmów)


SJP.pl


przodorzęskowy

o cechach przodorzęskowych (klasa grzybopodobnych organizmów)


SJP.pl


przodoskrzelne

o cechach przodoskrzelnych (podgromada ślimaków)


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przodoskrzelny

o cechach przodoskrzelnych (podgromada ślimaków)


SJP.pl


przodostopie

przednia część stopy od stawów stępowo-śródstopnych do końca palców


SJP.pl


przodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przodować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieprzodowanie n., przodek mrz./mos.

 czas. przodować ndk.

 przym. przedni

Wiktionary


przodować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) być najlepszym, pierwszym, przewyższać kogoś pod jakimś względem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɔˈdɔvat͡ɕ, AS: pšodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przodek mos./mrz.

 przym. przedni

Wiktionary


przodownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta przodująca w danym obszarze

 (1.2) samica dzika, jelenia lub owcy prowadząca stado

Wiktionary

Przodownica – pismo dla kobiet wiejskich, miesięcznik społeczno-oświatowy wydawany w latach 1899–1912 w Krakowie.

W 1908 w numerze 11 „Przodownicy” ukazał się pierwszy przedruk wiersza „Rota” (1908) Marii Konopnickiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przedni

 rzecz. przodek mos./mrz.

Wiktionary


przodownicki

→ przodownik


SJP.pl

Patrz:

przodownik

przodownictwo

1. przodowanie w czymś;
2. panowanie nad czymś; hegemonia


SJP.pl


przodowniczka

kobieta o najlepszych wynikach w jakiejś dziedzinie


SJP.pl


przodownik

1. osoba o lepszych wynikach w jakiejś dziedzinie;
2. kosiarz idący na początku szeregu żniwiarzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub grupa ludzi przodująca w danej dziedzinie; pierwszy w czymś

 (1.2) adm. stopień podoficerski w polskiej międzywojennej policji państwowej

 (1.3) przest. przywódca

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przodownik pracy
  • przodownik turystyki górskiej
  • przodownik – stopień podoficerski w Straży Granicznej II RP, Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego, Służbie Więziennej, Straży Ochrony Kolei

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród murarzy na budowie Mateusz w krótkim czasie stał się przodownikiem.

 (1.1) Rozpoczęli pochód. Przodownik niósł lampkę ostrożnie, chwilami przyciskając ją niemal do piersi.

 (1.2) Drzwi otworzyły się i do pokoju wszedł przodownik i dwaj wywiadowcy po cywilnemu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przodek mos./mrz., przodownica ż., przodownictwo n.

 czas. przodować ndk.

 przym. przodowniczy, przedni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) protagonista, przewodnik

 (1.2) sierżant

 (1.3) lider, pejor. prowodyr, przest. wodziciel

Wiktionary


przodowy

górnik pracujący bezpośrednio przy urabianiu kopalin, odpowiedzialny za pracę zespołu robotników na przodku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z przodkiem górniczym, dotyczący tego przodka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) górnik, który kieruje pracą na przodku

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedni

 rzecz. przodek mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przodkowy

Wiktionary


przodowygięcie

odchylenie ku przodowi; skrzywienie przednie


SJP.pl


przodozgryz

wada zgryzu, przy której rząd dolnych zębów wystaje daleko przed rząd zębów górnych


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przodzik

1. wstawka zakrywająca dekolt, imitująca przód bluzki;
2. dziecięcy fartuszek ochronny;
3. rzadko, zdrobnienie od: przód


SJP.pl


przodówka

grupa osób wyprzedzająca innych, przodująca


SJP.pl


przoć

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kochać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo ci przaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przociel

Wiktionary


prztyczek

zdrobnienie od: prztyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek przez całą lekcję denerwował kolegę z sąsiedniej ławki prztyczkami w ucho.

 (1.1) Gdy się rodzi dziecko, anioł daje mu prztyczka pod nos, żeby nowo narodzony zapomniał wszystko, co jego dusza wiedziała, kiedy unosiła się we Wszechświecie. Od tego rowek pod nosem… Ciebie czeka mocniejszy prztyczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃtɨt͡ʃɛk, AS: pštyček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prztyknięcie n., prztykanie n.

:: zgrub. prztyk m.

 czas. prztyknąć, prztykać, wyprztykać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prztyk, prztyknięcie, pstryczek

Wiktionary


prztyk

odgłos uderzenia palcem o wewnętrzną część dłoni w trakcie rozprężenia się po zaczepieniu o kciuk; pstryk; pstryczek


SJP.pl


przy

przyimek sygnalizujący stosunek współwystępowania, styczności w czasie i przestrzeni


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …opisujący miejsce, niedaleko którego odbywa się czynność

 (1.2) …opisujący orientacyjny czas, okazję

 (1.3) …opisujący okoliczność

 (1.4) …przyłączający nazwę obiektu, z którym wiążą się charakteryzowane w zdaniu czynności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usiadłem sobie przy oknie, otworzyłem pamiętnik i trochę pisałem.

 (1.1) Są miejscowości, które zbudowano przy węzłach kolejowych i gdzie najważniejszym miejscem jest dworzec.

 (1.2) Przy obiedzie wyznałam rodzicom prawdę.

 (1.3) Zrobię to przy okazji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ, AS: pšy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obok; gw. Górny Śląsk przi

 (1.2) około, podczas

Wiktionary


przy-

przedrostek

 (1.1) …oznaczający osiągnięcie celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przybiegł i przytargał ze sobą kilogram jabłek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ, AS: pšy

Wiktionary


przyaktorzyć

potocznie: udać, zasymulować coś, np. faul


SJP.pl


przyamurski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Przyamurzem, dotyczący Przyamurza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przyamurze n.

Wiktionary


przyatakować

potocznie: lekko zaatakować


SJP.pl


przyautostradowy

przymiotnik

 (1.1) położony przy autostradzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po postoju na przyautostradowym parkingu zwabił ich w zasadzkę i zmusił do zjechania na boczną drogę.

Wiktionary


przybajkale

obszar nad Bajkałem


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przybajkalski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Przybajkalem, dotyczący Przybajkala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przybajkale n.

Wiktionary


przybankowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy banku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨbãŋˈkɔvɨ, AS: pšybãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bankowy

Wiktionary


przybarwiać

1. dodawać kolorów;
2. przybarwiać się - nabierać kolorów


SJP.pl


przybasenowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy basenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨbasɛ̃ˈnɔvɨ, AS: pšybasẽnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basen mrz., basenik mrz.

Wiktionary


przybazarowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy bazarze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨbazaˈrɔvɨ, AS: pšybazarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazar mrz., bazarek mrz.

Wiktionary


przybeczać

dawniej: odpokutowywać, żałować czegoś; przypłacać


SJP.pl


przybiblioteczny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy bibliotece

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨbʲiblʲjɔˈtɛt͡ʃnɨ, AS: pšybʹiblʹi ̯otečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bibliotekarstwo n., biblioteka ż.

 przym. biblioteczny

Wiktionary


przybielski

nazwisko


SJP.pl


przybierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przybrać)

 (1.1) przyjmować imię, nazwisko lub pseudonim

 (1.2) nabierać cech

 (1.3) ozdabiać czymś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przybrać)

 (2.1) stawać się zasobniejszym w coś, intensywniejszym

 (2.2) o rzece lub wodzie: podnosić swój poziom, wzbierać

czasownik zwrotny niedokonany przybierać się (dk. przybrać się)

 (3.1) przest. poet. ozdabiać się czymś, stroić się w coś

 (3.2) pot. wsiadać z kimś do pojazdu, by zostać podwiezionym

 (3.3) daw. gw-pl|Wilno. zamierzać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niektórych zakonach mnisi przybierają nowe imię.

 (1.1) W tej organizacji zwykle przybierało się jakiś pseudonim.

 (1.2) Ośmiornica przybiera niepozorny wygląd i chwyta ofiarę.

 (1.3) Przed Wszystkimi Świętymi wdowa zawsze przybierała igliwiem cały grobowiec.

 (2.1) Przez cały styczeń mróz przybierał, ale pod koniec miesiąca zelżał.

 (2.2) Olza wciąż przybierała, ale do alarmu było daleko.

 (3.2) Mieliśmy w zwyczaju przybierać się z kimś w drodze do Katowic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przybranie n., przybór mrz.

 czas. przybrać dk.

 przym. przybrany

Wiktionary


przybiernowski

→ Przybiernów


SJP.pl

Patrz:

Przybiernów

przybiernów

wieś w Polsce


SJP.pl

Przybiernów (niem. "Pribbernow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Przybiernów.

Miejscowość jest siedzibą gminy Przybiernów.

We wsi kościół z XVII w. z drewnianą wieżą barokową z XVIII w. otoczony murem. W południowej części wsi zrekonstruowany wiatrak-koźlak z 1837. W czasie walk o Przybiernów toczonych w 1945 roku przez 3 Pułk Piechoty Wojska Polskiego z armią niemiecką poległ kpt. Władysław Górski.

Wikipedia


przybiernówko

Przybiernówko – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w północno-zachodniej części gminy Gryfice.

Dzieci i młodzież z terenu Przybiernówka uczęszczają do szkoły podstawowej w Prusinowie oraz do szkół podstawowych w Gryficach. W miejscowości znajduje się remiza Ochotniczej Straży Pożarnej oraz świetlica wiejska, w której organizowane są imprezy okolicznościowe.

Wikipedia


przybieżeć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) daw. przybiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A gdyśmy przybieżeli do niektórej wyspy, którą zowią Clauda, ledwośmy barki dostać mogli.

Wiktionary


przybijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przybijać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przybić, przybijać ndk.

Wiktionary


przybijać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przybić)

 (1.1) wbijając gwóźdź, kołek itp., przytwierdzać coś

 (1.2) o statku, łodzi: podpływać do brzegu lub nabrzeża

 (1.3) o pieczęci: odciskać znak

 (1.4) pot. uderzać dłonią w czyjąś dłoń

 (1.5) martwić kogoś czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rano wzywają na gimnastykę, organizują teatrzyki, dni narodowe, konkursy i ogniska, gdy statek przybija do brzegu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈbʲijät͡ɕ, AS: pšybʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przybicie n., bicie n., przybijanie n.

 czas. przybić, bić

 przym. przybity

 ims. przybity

Wiktionary


przybitka

Przybitka – element oddzielający ładunek miotający od pocisku w broni palnej

Wikipedia


przybity

przenośnie: zmartwiony, dotknięty czymś, np. cierpieniem


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: przybić

przymiotnik

 (2.1) załamany, smutny, zmartwiony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈbʲitɨ, AS: pšybʹity

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przybić dk., przybijać ndk.

 rzecz. przybicie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przygnębiony, załamany

Wiktionary


przybić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|przybijać.

 (1.2) umocować coś gwoździem

 (1.3) przypłynąć do brzegu

 (1.4) odcisnąć stempel

 (1.5) mocno zmartwić kogoś

 (1.6) uderzyć dłonią w cudzą dłoń

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Witold Gombrowicz 21 sierpnia 1939 roku na statku "Chrobry" przybił do Buenos Aires.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨbʲit͡ɕ, AS: pšybʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bicie n., przybitka ż., przybijanie n., przybicie n.

 czas. bić, przybijać ndk.

 ims. przybity

 przym. przybity

Wiktionary


przybkówko

Przybkówko – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Barwice.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim.

Wikipedia


przyblady

trochę blady; bladawy


SJP.pl


przybladły

taki, który przybladł


SJP.pl


przyblatowy

znajdujący się przy blacie


SJP.pl


przybliżać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przybliżyć)

 (1.1) przesuwać coś bliżej

 (1.2) skracać termin

 (1.3) czynić uczuciowo bliższym

 (1.4) opisywać, podawać w przybliżeniu

 (1.5) opt. pokazywać w powiększeniu

czasownik zwrotny niedokonany przybliżać się (dk. przybliżyć się)

 (2.1) skracać dystans między czymś, kimś a sobą

 (2.2) stawać się mniej odległym w czasie

 (2.3) stawać się bliższym emocjonalnie między sobą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przybliżanie n., przybliżenie n.

 przym. przybliżony

 czas. przybliżyć, zbliżać

 przysł. w przybliżeniu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprzystępniać, zbliżać

 (1.2) przyspieszać / przyśpieszać

 (1.3) zbliżać

 (1.4) określać, opisywać

 (2.1) przysuwać się, zbliżać się

 (2.2) zbliżać się

 (2.3) zbliżać się

Wiktionary


przybliżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przybliżyć.

 (1.2) wielkość niezupełnie dokładna

przysłówek

 (2.1) przest. mniej więcej, w przybliżeniu, około

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨblʲiˈʒɛ̃ɲɛ, AS: pšyblʹižẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przybliżyć (się), przybliżać (się)

 rzecz. przybliżanie, przybliżoność

 przym. przybliżony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaokrąglenie

Wiktionary


przybliżony

przymiotnik

 (1.1) bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przybliżanie n., przybliżenie n.

 czas. przybliżać ndk., przybliżyć dk., przybliżać się ndk., przybliżyć się dk.

 przysł. w przybliżeniu, przybliżenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogólnikowy, prowizoryczny, przewidywany, ramowy, szacowany, szacunkowy, uśredniony, zbliżony, zgrubny

Wiktionary


przybliżyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przybliżać)

 (1.1) dokonany od|przybliżać.

czasownik zwrotny dokonany przybliżyć się (ndk. przybliżać się)

 (2.1) dokonany od|przybliżać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przybliżanie n., przybliżenie n.

 czas. przybliżać ndk.

 przym. przybliżony

 przysł. w przybliżeniu

Wiktionary


przyboczna

1. kobieta pełniąca służbę przy kimś;
2. zastępczyni druzynowej lub drużynowego w harcerstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) harc. zastępczyni drużynowego

forma przymiotnika.

 (2.1) forma żeńska przymiotnika przyboczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza przyboczna będzie miała 25. urodziny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. przyboczny m.

 przym. przyboczny

Wiktionary


przyboczny

dawniej: człowiek pełniący służbę przy kimś, towarzyszący komuś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełniący służbę przy kimś

 (1.2) daw. znajdujący się obok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) harc. zastępca drużynowego;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɨˈbɔt͡ʃnɨ, AS: pšybočny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyboczna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) współcz. okoliczny, pobliski, przyległy, sąsiedni

Wiktionary


przyboiskowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy boisku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨbɔjiˈskɔvɨ, AS: pšyboi ̯iskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boisko n.

 przym. boiskowy

Wiktionary


przybojowy

przymiotnik od: przybój


SJP.pl


przybora

nazwisko, np. Jeremi Przybora (1915-2004), poeta


SJP.pl


przybornik

zestaw przyborów do czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) komplet przyborów

 (1.2) pojemnik na przybory

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zainspirowana ostatnią wizytą w sklepie postanowiłam wykonać swój przybornik na sztućce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈbɔrʲɲik, AS: pšyborʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przybór m.

Wiktionary


przyborowski

nazwisko


SJP.pl


przybory

nazwisko, np. Jeremi Przybora (1915-2004), poeta


SJP.pl


przyboś

regionalnie: bez rajstop, pończoch lub skarpet; zwykle w połączeniach "chodzić przyboś" albo "chodzić na przyboś"; na przyboś


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Wiktor Przyboś (1906–1990) – polski historyk i pedagog, badacz dziejów nowożytnych XVI–XVIII wieku, brat Stefana Przybosia.
  • Ewa Maria Przyboś-Razowska (ur. 1943) – polska zoolog, genetyk i pedagog, córka Adama Przybosia.
  • Julian Przyboś (1901–1970) – polski poeta, eseista i tłumacz, brat stryjeczny Adama i Stefana Przybosiów.
  • Kazimierz Przyboś – polski historyk, pedagog, syn Adama Przybosia.
  • Stefan Przyboś (1900–1940) – polski nauczyciel, brat Adama Przybosia.

Wikipedia


przybranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przybrać.

 (1.2) coś, co służy do przystrojenia, upiększenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przybieranie n.

 czas. przybrać dk., przybierać ndk.

Wiktionary


przybrany

przymiotnik

 (1.1) traktowany jako własny pomimo innego pochodzenia

 (1.2) przyjęty jako własny choć nieprawdziwy

forma czasownika.

 (2.1) ims. przym. bierny od przybrać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przybierać, przybrać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adoptowany

Wiktionary


przybranówek

Przybranówek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wieś sołecka – zobacz jednostki pomocnicze gminy Aleksandrów Kujawski w BIP.

Wikipedia


przybrać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przybierać)

 (1.1) dokonany od|przybierać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy komputer celowniczy Sky­wal­kera namie­rzył wylot szybu wen­ty­la­cyj­nego, coś zami­gało na wyświetlaczu taktycznym Kele­maha i kasz­ta­nowa skóra technika przy­brała bla­do­ło­so­siową barwę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przybranie n., przybór m.

 czas. przybierać ndk.

 przym. przybrany

Wiktionary


przybrudzać

lekko zabrudzać; podbrudzać


SJP.pl


przybrudzić

lekko zabrudzić; podbrudzić


SJP.pl


przybrzeże

Przybrzeże, pas przybrzeżny – obszar płytkiego morza przylegający bezpośrednio do brzegu (plaży), na którym fale oscylacyjne przełamują się, a następnie jako fale translacyjne rozchodzą się w kierunku plaży.

Z punktu widzenia podziału przestrzennego i ogólnogeograficznego, pas przybrzeżny jest nazywany niekiedy pasem wód terytorialnych. Pojęcie to odnosi się przede wszystkim do terminu "wody przybrzeżne", które są częścią "morza terytorialnego".

Wikipedia


przybrzeżny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) położony, znajdujący się w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki

 (1.2) charakterystyczny lub typowy dla terenów w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈbʒɛʒnɨ, AS: pšybžežny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m., brzeżek m., wybrzeże n., obrzeże n., nabrzeże n., brzegówka ż., brzegowiec m., brzeżyca ż., brzegowanie n., brzegownica ż., Brzeg m., Brzesko n., Brzegi m.

 czas. brzegować ndk., obrzeżyć dk.

 przym. brzegowy, brzeżny, nabrzeżny, nadbrzeżny

 przysł. brzegowo, brzeżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nadbrzeżny

Wiktionary


przybudówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. dobudowana część budynku

 (1.2) organizacja podległa większej organizacji działająca na jej rzecz

Wiktionary


przyburcie

część statku przylegająca do burty


SJP.pl


przybychna

imię żeńskie


SJP.pl


przybychniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Przybychny lub z nią związany


SJP.pl


przybychowo

Przybychowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Połajewo.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 178.

Wikipedia


przybycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przybyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On nie potwierdził mi swojego przybycia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈbɨt͡ɕɛ, AS: pšybyće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przybyć, przybywać

 rzecz. przybywanie n., bywalec mos.

Wiktionary


przybycień

nazwisko


SJP.pl


przybygniew

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przybygniew – staropolskie imię męskie
  • Przybygniew (Uto) – książę Obodrytów z początku XI wieku

Wikipedia


przybygniewa

imię żeńskie


SJP.pl


przybygniewiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Przybygniewy lub z nią związany


SJP.pl


przybygniewostwo

Przybygniew z żoną; Przybygniewowie


SJP.pl


przybygniewowie

imię męskie


SJP.pl


przybygniewowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Przybygniewa lub z nim związany


SJP.pl


przybylak

nazwisko


SJP.pl


przybyliński

nazwisko


SJP.pl


przybylski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Kazimierz Przybylski
  • Czesław Przybylski
  • Marcin Przybylski
  • Jacek Idzi Przybylski
  • Jacek Przybylski (piłkarz)
  • Jerzy Przybylski
  • Kazimierz Przybylski
  • Krzysztof Przybylski (ur. 1971)
  • Mateusz Przybylski
  • Michał Przybylski (koszykarz)
  • Michał Przybylski (piłkarz ręczny)
  • Ryszard Przybylski

Wikipedia


przybymir

imię męskie


SJP.pl

Przybymir – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Przyby-" („przybyć, przybywać”) oraz "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Mogło oznaczać „ten, który przynosi pokój”.

W polskim piśmiennictwie pojawił się w 1265 r. W styczniu 2025 roku nie wystąpił w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących.

Wikipedia


przybymira

imię żeńskie


SJP.pl


przybymirostwo

Przybymir z żoną; Przybymirowie


SJP.pl


przybymirowie

imię męskie


SJP.pl


przybymirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Przybymira lub z nim związany


SJP.pl


przybynów

Przybynów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Żarki.

W miejscowości istniał klub piłki nożnej noszący nazwę KS „Orzeł”, który z w 2009 r. został zlikwidowany z powodu braku sponsora. Barwami klubowymi zawodników były czerwień i czerń.

Wikipedia


przybyrad

imię męskie


SJP.pl

Przybyrad – staropolskie imię męskie złożone z członów "Przyby-" ("przybyć, przybywać") i "-rad" ("być zadowolonym, chętnym, cieszyć się"). Może oznaczać "ten, z którym przybywa radość".

Przybyrad imieniny obchodzi 27 stycznia, 15 lutego, 12 czerwca i 27 grudnia.

Wikipedia


przybysz

człowiek, który dokądś przybył, przyjechał, sprowadził się gdzieś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto przybył

Wiktionary

Zobacz też: Przybysz w innych znaczeniach tego słowa.

Przybysz (ang. "The Visitor", 1997–1998) – amerykański serial science fiction stworzony przez Deana Devlina i Rolanda Emmericha. Wyprodukowany przez Centropolis Television i 20th Century Fox Television.

Światowa premiera serialu miała miejsce 19 września 1997 roku na kanale Fox. Ostatni odcinek został wyemitowany 16 stycznia 1998 roku. W Polsce serial nadawany był dawniej na kanałach Polsat i TV4.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On mnie, uważa pan, warszawskiego rodaka, będzie uczył, jak mam jechać na plac Konstytucji. To, panie, przybysz, żłób z prowincji, co parę lat tu u nas mieszka. To nie warszawiak, to warszawianin!

 (1.1) W powszechnym użyciu były krosna, a przędzalnictwo i tkactwo osiągnęły taki poziom, że gobeliny i ubiory, jakie oglądali hiszpańscy przybysze, przewyższały wszystko, co można było wówczas zobaczyć w Europie.

 (1.1) Władze Wysp Kanaryjskich poinformowały, że w związku z rosnącą na ulicach liczbą afrykańskich imigrantów podjęły decyzję o skierowaniu 200 nielegalnych przybyszów do hoteli i ośrodków turystycznych, które są opustoszałe wskutek epidemii koronawirusa.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przybyć dk.

Wiktionary


przybyszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przybyszewo – nieoficjalna kolonia wsi Ładnówko w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno
  • Przybyszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Regimin
  • Przybyszewo – część wsi Gozdowo w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, siedziba gminy Gozdowo
  • Przybyszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Święciechowa

Wikipedia


przybyszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stanisław Przybyszewski – pisarz młodopolski.
  • Sebastian Przybyszewski – polski piłkarz.
  • Zbigniew Przybyszewski – polski komandor i żeglarz.
  • Bolesław Przybyszewski – muzykolog.
  • Bolesław Przybyszewski – ksiądz.
  • Dawid Przybyszewski – polski koszykarz.
  • Zenon Przybyszewski Westrup – dyplomata szwedzki.
  • Stefan Przybyszewski – polski działacz komunistyczny.
  • Józef Przybyszewski – polski działacz polityczny, uczestnik konspiracji podczas II wojny światowej.
  • Józef Przybyszewski – polski polityk i przedsiębiorca.

Wikipedia


przybyszewszczyzna

ogół cech charakterystycznych dla twórczości Stanisława Przybyszewskiego


SJP.pl

Przybyszewszczyzna – termin wywodzący się od nazwiska polskiego pisarza i dramaturga Stanisława Przybyszewskiego określający tendencję do nadmiernej stylizacji na prozę poetycką, zamiłowanie do przywoływania tematyki parafilii, satanizmu czy chorób umysłowych.

Wikipedia


przybyszka

→ przybysz; przyjezdna


SJP.pl


przybyszowy

→ przybysz


SJP.pl

Przybyszowy – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie opoczyńskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

Patrz:

przybysz

przybyszyn

Przybyszyn – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Ciechanowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Ciechanowcu, a prawosławni do parafii Wniebowstąpienia Pańskiego w Ciechanowcu.

Wikipedia


przybyszówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przybysław

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przybysław – staropolskie imię męskie
  • Przybysław – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
  • Przybysław – osada w woj. wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Żerków
  • Przybysław – osada w woj. wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Zagórów
  • Przybysław – osada w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Okonek
  • Przybysław – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Krzęcin
  • Przybysław – niestandaryzowana nazwa uroczyska-dawnej miejscowości, części wsi Niwnice
  • Przybysław – gromada
  • Przybysław – zlikwidowana wąskotorowa stacja kolejowa w Przybysławiu
  • Przybysław stodorański (X w.) – książę Stodoran
  • Przybysław Henryk (zm. 1150) – książę Stodoran
  • Przybysław wagryjski (XI w.) – książę Wagrów

Wikipedia


przybysława

imię żeńskie


SJP.pl

Przybysława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Przyby-" ("przybyć, przybywać") oraz "-sława" ("sława"). Mogło oznaczać "ta, która przynosi sławę". W źródłach poświadczone w XII wieku (1168 rok).

Wikipedia


przybysławice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przybysławice – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Garbów
  • Przybysławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała
  • Przybysławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki
  • Przybysławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza
  • Przybysławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
  • Przybysławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Nowe Brzesko
  • Przybysławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Radłów
  • Przybysławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
  • Przybysławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów
  • Przybysławice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Raszków
  • Przybysławice – gromada w powiecie krakowskim
  • Przybysławice – gromada w powiecie ostrowskim

Wikipedia


przybysławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Przybysławy lub z nią związany


SJP.pl


przybysławostwo

Przybysław z żoną; Przybysławowie


SJP.pl


przybysławowie

imię męskie


SJP.pl


przybysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Przybysława lub z nim związany


SJP.pl


przybysławski

nazwisko


SJP.pl


przybytek

1. zwiększenie się ilości czegoś; przyrost, wzrost;
2. miejsce uprawiania nauki lub sztuki;
3. w religii: miejsce przebywania bóstwa lub jego kultu; świątynia, kościół;
4. miejsce schronienia lub siedlisko czegoś;
5. potocznie: ubikacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrost czegoś

 (1.2) miejsce, w którym uprawia się jakąś dziedzinę sztuki lub nauki

 (1.3) budowla lub pomieszczenie mające charakter sakralny

 (1.4) siedlisko czegoś

 (1.5) pot. ubikacja

 (1.6) pot. miejsce uciech

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ośrodek

 (1.3) sanktuarium, świątynia

Wiktionary


przybytni

taki, który przybył z innego miejsca i się osiedlił; przybytni, napływowy


SJP.pl


przybytny

taki, który przybył z innego miejsca i się osiedlił; przybytni, napływowy


SJP.pl


przybywający

osoba, która przybywa, przyjeżdża gdzieś


SJP.pl


przybywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przybywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przybycie n., bywalec mos.

 czas. przybywać ndk., przybyć dk.

Wiktionary


przybywać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przybyć)

 (1.1) docierać do pewnego miejsca

 (1.2) powiększać się ilościowo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈbɨvat͡ɕ, AS: pšybyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przybycie n., bycie n., przybywanie n., bywalec mos.

 czas. przybyć dk.

Wiktionary


przybywoj

imię męskie


SJP.pl

Przybywoj, Przybywuj – staropolskie imię męskie, złożone z dwóch członów: "Przyby-" ("przybywać") i "-woj" ("wojownik").

Wikipedia


przybyć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przybywać)

 (1.1) książk. dotrzeć do jakiegoś miejsca

 (1.2) powiększyć się ilościowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Krakowa przybył wierny współpracownik zmarłego króla, arcybiskup gnieźnieński, Wojciech Jastrzębiec.

 (1.1) Przybyłam do Peru w kwietniu 1977.

 (1.2) Przez dwa dni przybyło mi prawie dwa kilo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨbɨt͡ɕ, AS: pšybyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywalec mos., byt mrz., bycie n., przybysz m., przybyszka ż., przybycie n., przybywanie n.

 czas. przybywać ndk.

 przym. przybyszowy

Wiktionary


przybyła

kobieta, która przybyła


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Przybyła – polski aktor teatralny i filmowy
  • Jan Przybyła – polski pisarz, dziennikarz
  • Józef Przybyła – polski skoczek narciarski, olimpijczyk
  • Kamila Przybyła – polska lekkoatletka
  • Michał Przybyła – polski piłkarz
  • Piotr Przybyła – polski poeta
  • Wacław Przybyła – polski skoczek narciarski

Wikipedia


przybyłek

nazwisko


SJP.pl


przybyłowice

Przybyłowice (niem. "Triebelwitz") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Męcinka.

Miejscowość położona jest na równinie Jawora, na wysokości 165 m n.p.m., 11 km na północ od Jawora.

We wsi jest przystanek kolejowy Przybyłowice.

Wikipedia


przybyłowicz

nazwisko


SJP.pl


przybyłowo

Przybyłowo ( Dünhöfen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Tolkmicko na Wysoczyźnie Elbląskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


przybyłowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakub Przybyłowski (ur. 1982) – polski poeta, slamer
  • Jan Przybyłowski (1917–1951) – polski żołnierz podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej oraz powojennego podziemia antykomunistycznego
  • Jan Przybyłowski (ur. 1958) – polski duchowny katolicki, teolog, profesor nauk teologicznych
  • Piotr Przybyłowski (ur. 1946) – polski naukowiec, profesor nauk rolniczych, dr hab. nauk technicznych w zakresie technologii i chemii żywności
  • Kazimierz Przybyłowski (1900–1987) – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie i Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Witalis Przybyłowski – kupiec warszawski, chorąży wojsk insurekcji kościuszkowskiej

Wikipedia


przybyły

człowiek, który przybył skądś


SJP.pl


przybyś

nazwisko


SJP.pl


przybój

załamywanie lub rozbijanie się fal na płyciznach bądź u brzegów; kipiel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wahadłowy ruch fal morskich załamujących się o brzeg;

Wiktionary

Przybój – wahadłowy ruch wody od brzegu i do brzegu, wywołany załamaniem się fali na płytkiej wodzie przybrzeżnej, czyli uderzanie fal o brzeg zbiornika wodnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨbuj, AS: pšybui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przybojowy

Wiktionary


przybór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) w lm. przybory: przedmioty służące do wykonywania określonej czynności

 (1.3) powiększenie się stanu czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od ojca dostał przy tym ładunki, rozmaite przybory myśliwskie i siodło do konnej jazdy.

 (1.2) Choć przybór dosięgnął ledwie trzeciej części swej miary, już całe wybrzeże było zalane.

 (1.3) …cóż mię obchodzić mógł majątek lub przybór domowy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨbur, AS: pšybur

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. przybornik

 (1.2-3) czas. przybrać, przybierać, przym. przyborowy

Wiktionary


przybówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Przybówka – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Wojaszówka. Ma status sołetwa.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wieś jest siedzibą parafii Św. Kazimierza, należącej do dekanatu Frysztak, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia


przybłąkany

taki, który się przybłąkał; zabłąkany


SJP.pl


przybłąkiwać

przybłąkiwać się - błąkając się, przybywać gdzieś


SJP.pl


przybłęda

(r. męski) ten, kto się przybłąkał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pot. osoba, która się przybłąkała

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. zwierzę, które się przybłąkało

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) pot. kobieta, która się przybłąkała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opat kazał przygarniać tych przybłędów i wspomagać ich zawsze.

 (2.1) Koci przybłęda zniknął w mrokach piwnicznych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przybłędny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. przywłoka

Wiktionary


przycapić

gwarowo: złapać, przyłapać


SJP.pl


przycapnąć

potocznie: schwytać, złapać niespodziewanie, przydybać


SJP.pl


przycelować

1. skierować broń lub jakiś przyrząd w stronę kogoś lub czegoś; wycelować, wcelować;
2. potocznie: trafić


SJP.pl


przycementować

przymocować cementem


SJP.pl


przycerowywać

potocznie: cerować prowizorycznie, powierzchownie


SJP.pl


przychlast

potocznie: osoba niezdarna, mało inteligentna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. depr. ktoś mało rozgarnięty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co za przychlast, przecież nie tak się tego używa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baran, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, dureń, idiota, imbecyl, jełop, kretyn, matoł, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przygłup, przygłupek, półgłówek

Wiktionary


przychmurzać

rzadko: zaciemniać, zasłaniać częściowo


SJP.pl


przychodni

przestarzałe: przychodni; dziś tylko w wyrażeniu: na przychodne - pracując w czyimś domu, ale nie mieszkając w nim


SJP.pl


przychodnia

książkowo: ktoś, kto przyszedł, przybył skądś; przybysz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) placówka służby zdrowia, w której lekarze różnych specjalności przyjmują chorych, udzielają im porad i w której wykonuje się podstawowe badania

forma rzeczownika.

 (2.1) D. B. lp. od: przychodzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza przychodnia zapewnia opiekę ambulatoryjną.

 (1.1) W tym uzdrowisku jest trzynaście lecznic, w tym jeden szpital, trzy przychodnie i dziewięć sanatoriów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przychód m., przychodowość ż., przychodzień m., przychodźca m., przychodźstwo n., przychodzenie n., przyjście n.

 czas. przyjść dk., przychodzić ndk., przychodować ndk./dk.

 przym. przychodniany, przychodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośrodek zdrowia

Wiktionary


przychodniany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przychodnią, dotyczący przychodni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przychód mrz., przychodnia ż.

Wiktionary


przychodny

przestarzałe: przychodni; dziś tylko w wyrażeniu: na przychodne - pracując w czyimś domu, ale nie mieszkając w nim


SJP.pl


przychodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przychodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pšyχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przychód m., przychodnia ż., przychodowość ż., przychodzień m., przychodźca m., przychodźstwo n., przyjście n.

 czas. przyjść dk., przychodzić ndk., przychodować ndk./dk.

 przym. przychodowy

Wiktionary


przychodzień

książkowo: ktoś, kto przyszedł, przybył skądś; przybysz


SJP.pl


przychodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przyjść)

 (1.1) przybywać dokądś

 (1.2) o czasie, zjawisku: następować

 (1.3) o listach, wiadomościach: dochodzić do adresata

 (1.4) dawać się osiągnąć

 (1.5) daw. gw-pl|Wilno. wypadać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Często przychodzą do nas goście.

 (1.2) Przyszedł czas na naukę.

 (1.3) Co tydzień przychodzi do mnie list od wnuka.

 (1.4) Łatwo mi przychodzi nauka angielskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: pšyχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przychód m., przychodnia ż., przychodowość ż., przychodzień m., przychodźca m., przychodźstwo n., przychodzenie n., przyjście n.

 czas. przyjść dk., przychodować ndk./dk.

 przym. przychodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przybywać, zjawiać się, pojawiać się, nadchodzić

 (1.2) nadchodzić

 (1.3) docierać

Wiktionary


przychodzki

nazwisko


SJP.pl


przychojec

Przychojec (w latach 1977–1981 Jodłówka) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Leżajsk. Ma status sołectwa.

Przychojec liczy ok. 1000 mieszkańców. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


przychudo

przysłówek sposobu

 (1.1) tak, że człowiek lub zwierzę ma pod skórą nieco za mało tłuszczu lub mięśni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona tak przychudo wygląda.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chudy

Wiktionary


przychylać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przychylić)

 (1.1) zmieniać pionowe ustawienie obiektu na ukośne, kierując jego górną część w określoną stronę

 (1.2) daw. wzbudzać w kimś życzliwość wobec kogoś lub zachęcać do obrania określonego stanowiska

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przymykać, nie całkiem zawierać (np. drzwi)

 (1.4) gw-pl|Warmia, Mazury. przyczyniać

czasownik zwrotny niedokonany przychylać się (dk. przychylić się)

 (2.1) odchylać własny tułów i głowę od pionu w stronę kogoś lub czegoś

 (2.2) wyrażać zgodę na realizację cudzego postulatu lub akceptować przedstawione stanowisko

 (2.3) daw. w odniesieniu do czasu: zbliżać się do konkretnego momentu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak przez mgłę usłyszał cichy, chlupiący szelest i ujrzał [...] postać aktuariusza, który przy stole jedną ręką przychylał zieloną butelkę do pustego kubka.

 (1.1) Ujął jeszcze i drugą jej rękę, twarz swą blisko do jej twarzy przychylał i z miłosnym prawie spojrzeniem, z prośbą, coraz ciszej i czulej zapytywał…

 (1.1) Wtedy cichym a ostrym głosem, przychylając głowę do szyi kobyły, przez ściśnięte zęby mówił jej nad uchem.

 (2.2) Osobiście jednak przychylam się do stwierdzenia, że decyzja o urodzeniu dziecka powinna pozostawać tylko w gestii kobiety.

 (2.2) Liberałowie przychylali się do nawiązania kontaktów handlowych.

 (2.2) Coraz więcej państw i społeczeństw przychyla się ku stanowisku, że interwencja na lądzie jest potrzebna.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chylić, giąć, kłonić, nachylać, pochylać, przechylać, przyginać, spuszczać, zginać, zniżać

 (2.1) chylić się, giąć się, kłonić się, nachylać się, pochylać się, przechylać się, przyginać się, spuszczać się, zginać się, zniżać się

 (2.2) aprobować, przystawać, skłaniać się, ulegać, zgadzać się

Wiktionary


przychylnie

przysłówek

 (1.1) w sposób przychylny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈxɨlʲɲɛ, AS: pšyχylʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przychylny

 rzecz. przychylność ż.

Wiktionary


przychylniej

stopień wyższy od przysłówka: przychylnie


SJP.pl


przychylniejszy

stopień wyższy od przymiotnika; przychylny


SJP.pl


przychylność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przychylne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przychylny

 przysł. przychylnie

Wiktionary


przychylny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) podchodzący z sympatią; dający, zapewniający dobre, korzystne warunki do czegoś; korzystny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Decyzja dziekana była przychylna dla studenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈxɨlnɨ, AS: pšyχylny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przychylność ż.

 przysł. przychylnie

 czas. przychylać się ndk., przychylić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) życzliwy, skłonny, miły, sympatyczny, korzystny

Wiktionary


przychód

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. wpływy pieniężne osiągane w danym okresie

 (1.2) hand. pozycja w księdze rachunkowej do wpisywania wpływów pieniężnych

 (1.3) daw. przyjście, przybycie

Wiktionary

Przychód – pojęcie księgowe, które oznacza uzyskany lub należny wpływ wartości, korzyści materialnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, działalności wykonywanej osobiście, pracy wykonywanej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy oraz z nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przychodnia ż., przychodowość ż., przychodzenie n., przyjście n.

 czas. przyjść, przychodzić ndk.

 przym. przychodni, przychodniany, przychodowy

Wiktionary


przychów

Przychów (dawna niem. nazwa "Preichow") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


przychówek

1. przyrost żywego inwentarza lub zwierzyny łownej w stadzie;
2. młode w stadzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrost bydła lub zwierzyny łownej w stadzie

 (1.2) młode zwierzęta w stadzie

 (1.3) pot. żart. czyjeś dzieci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈxuvɛk, AS: pšyχuvek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przychówkowy

 czas. chować

Wiktionary


przychłonka

ciecz wypełniająca przestrzenie w uchu wewnętrznym oddzielone ściankami błędnika błoniastego i kostnego; perylimfa


SJP.pl

Przychłonka, perylimfa ( perilympha) – płyn wypełniający przestrzeń przychłonkową znajdującą się między ścianą wewnętrzną błędnika kostnego, a ścianą błędnika błoniastego. Składem przypomina płyn mózgowo-rdzeniowy, zawiera dużą ilość jonów sodu oraz małą ilość jonów potasu.

Wikipedia


przyciasno

przysłówek

 (1.1) nieco ciasno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyciasny

Wiktionary


przyciasny

przymiotnik

 (1.1) pot. trochę ciasny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przyciasno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciasnawy

Wiktionary


przyciemka

dawniej: daszek na lampę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. mot. przyciemnienie szyb samochodowych

 (1.2) daw. daszek na lampę

Wiktionary


przyciemnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyciemniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyciemniać ndk.

 rzecz. ciemnia ż.

Wiktionary


przyciemny

1. trochę za ciemny, niedostatecznie oświetlony; ciemnawy;
2. dawniej: słabowidzący


SJP.pl


przycieniać

niezupełnie, lekko zacienić


SJP.pl


przycier

niewielka ilość zacieru do hodowli drożdży wykorzystywanych przy produkcji alkoholu; przycierek


SJP.pl


przycierek

niewielka ilość zacieru do hodowli drożdży wykorzystywanych przy produkcji alkoholu; przycier


SJP.pl


przycierka

obcierka, przecierka;
1. uszkodzenie powierzchni w wyniku obtarcia o coś;
2. skutek uszkodzenia powierzchni w wyniku obtarcia o coś


SJP.pl


przycieś

w budownictwie: podstawa wykonana z odpowiednio spojonych belek, na której opiera się ściana


SJP.pl


przycinak

narzędzie do przycinania


SJP.pl


przycinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przycinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyciąć, przycinać ndk.

 rzecz. przycięcie n.

Wiktionary


przycinać

czasownik

 (1.1) ucinać część czegoś, aby to skrócić, uformować lub dopasować do czegoś

 (1.2) przyciskać coś mocno czymś, np. przy zamykaniu

 (1.3) mówić komuś coś złośliwego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈt͡ɕĩnat͡ɕ, AS: pšyćĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przycięcie n., przycinanie n.

 czas. przyciąć, ciąć, obcinać

Wiktionary


przycinek

złośliwa uwaga; przytyk, przymówka, docinek


SJP.pl

Przycinek (nazwa oboczna: Przecinek) – część wsi Bokinka Pańska w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Tuczna.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Świętej w Huszczy.

W latach 1975–1998 Przycinek należał administracyjnie do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


przycinka

złośliwa uwaga; przytyk, przymówka, docinek


SJP.pl


przyciosać

ociosując, dopasować do czegoś


SJP.pl


przycisk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem

 (1.2) ciężarek do przyciskania czegoś, np. papieru

 (1.3) inform. pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.

 (1.4) podkreślenie wypowiedzi intonacją głosu lub gestem

 (1.5) jęz. zob. akcent dynamiczny.

 (1.6) daw. czynność przyciskania czegoś

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨt͡ɕisk, AS: pšyćisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyciskanie n., przyciśnięcie n.

 czas. przyciskać, przycisnąć, cisnąć, ciskać

 przym. przyciskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guzik, slang. pipsztyk

 (1.4) nacisk

 (1.5) akcent dynamiczny, akcent przyciskowy, akcent ekspiracyjny, akcent ekspiratoryjny, akcent ekspiratoryczny

 (1.6) przyciskanie, przyciśnięcie

Wiktionary


przyciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyciskać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨt͡ɕiˈskãɲɛ, AS: pšyćiskãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyciskać ndk., przycisnąć dk.

 rzecz. przycisk m., przyciśnięcie n. dk.

Wiktionary


przyciskać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) niedokonany od|przycisnąć.

czasownik zwrotny niedokonany przyciskać się

 (2.1) niedokonany od|przycisnąć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Margit przykucnęła przyciskając wokół kolan wzdętą sukienkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈt͡ɕiskat͡ɕ, AS: pšyćiskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przycisk mrz., przyciśnięcie n., przyciskanie n.

 czas. przycisnąć dk.

Wiktionary


przycisnąć

czasownik dokonany

 (1.1) wywrzeć fizyczny nacisk na coś, nadusić, przydusić

 (1.2) przyprzeć coś lub kogoś do czegoś, przydusić, przygnieść

 (1.3) przen. wywrzeć na kogoś presję

 (1.4) przen. wywrzeć na kogoś mocny, niekorzystny wpływ

czasownik zwrotny przycisnąć się

 (2.1) przywrzeć, przytulić się do czegoś lub kogoś

 (2.2) przywrzeć, przytulić się do siebie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocniej przyciśnij guzik, bo inaczej maszyna nie zareaguje.

 (1.2) Przyciśnij gazę do rany.

 (1.3) Muszę go przycisnąć, by wziął się do roboty.

 (1.4) Ogromny dług przycisnął Grecję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈt͡ɕisnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšyćisnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyciskać ndk.

 rzecz. przycisk m., przyciśnięcie n. dk., przyciskanie n. ndk.

Wiktionary


przyciszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyciszać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨt͡ɕiˈʃãɲɛ, AS: pšyćišãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyciszyć, wyciszyć, przyciszać ndk.

 rzecz. nieprzyciszanie n., przyciszenie n.

 przysł. zacisznie

 przym. zaciszny

Wiktionary


przyciszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyciszać)

 (1.1) zob. przyciszać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacisze n., cisza ż., cichość ż., wyciszanie n., wyciszenie n., przyciszenie n., przyciszanie n.

 czas. cichnąć, wyciszać ndk., wyciszyć dk., przyciszać ndk.

 przym. cichy, zaciszny

 przysł. cicho, zacisznie

 wykrz. cicho, cisza

Wiktionary


przyciurkować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przytakiwać

Wiktionary


przyciągająco

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób przyciągający, budząc zainteresowanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyciąganie n., przyciągnięcie n.

 czas. przyciągać ndk., przyciągnąć dk.

 przym. przyciągający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nęcąco

Wiktionary


przyciąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyciągać.

 (1.2) przybliżanie czegoś w kierunku do siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To wzajemne przyciąganie się ciał daje się widzieć na ciałach stałych, jeżeli stykają się z sobą powierzchniami (…)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyciągać, przyciągnąć

 przysł. przyciągająco

Wiktionary


przyciągarka

Przyciągarka – urządzenie dźwignicowe zaliczane do grupy cięgników. Stosowane do przetaczania wagonów oraz do przeciągania statków, barek na rzekach, śluzach czy w portach.

Ze względu na sposób realizacji ruchu cięgna wyróżnia się:

Wikipedia


przyciągać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyciągnąć)

 (1.1) ciągnąc, przybliżać coś w kierunku do siebie

 (1.2) sprawiać, że ktoś lub coś staje się intrygującym; wartym bliższego kontaktu, poznania itd.

 (1.3) fiz. sprawiać, że powstaje siła dążąca do zbliżenia dwóch ciał

czasownik zwrotny (dk. przyciągnąć się)

 (2.1) fiz. działać na siebie siłą skierowaną w kierunku drugiego ciała

 (2.2) przybliżać się do czegoś za pomocą ciągnięcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nowa koleżanka przyciągała do siebie samych wariatów.

 (2.1) Ładunki różnoimienne przyciągają się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈt͡ɕɔ̃ŋɡat͡ɕ, AS: pšyćõŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyciąganie n., przyciąganie się n., przyciągarka ż., ciągnik m.

 czas. przyciągnąć dk., przyciągnąć się dk., ciągnąć ndk.

 przysł. przyciągająco

Wiktionary


przyciągnąć

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przyciągać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za następnego poetę, którego uwagę przyciągnęła włoska twórczość Petrarki, uważa się Daniela Naborowskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyciąganie n., przyciągnięcie n.

 czas. przyciągać ndk.

 przysł. przyciągająco

Wiktionary


przyciąć

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przycinać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po chwili stał już przy tarasie, z którego kilka schodów prowadziło na trawnik ozdobiony paroma równo przyciętymi iglakami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przycinanie n., przycięcie n., cięcie n.

 czas. obcinać, przycinać ndk., ciąć ndk.

Wiktionary


przyciężkawość

→ przyciężkawy


SJP.pl

Patrz:

przyciężkawy

przyciśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przycisnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨt͡ɕiɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pšyćiśńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyciskać ndk., przycisnąć dk.

 rzecz. przycisk m., przyciskanie n. dk.

Wiktionary


przycmentarny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy cmentarzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨt͡smɛ̃nˈtarnɨ, AS: pšycmẽntarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cmentarz mrz., cmentarnictwo n.

 przym. cmentarny

Wiktionary


przycumować

przymocować statek cumami do brzegu lub do innego statku


SJP.pl


przycupiać

potocznie: przyłapywać na czymś


SJP.pl


przycupnięty

taki, który przycupnął


SJP.pl


przycwaniakować

potocznie: spróbować być sprytnym, przebiegłym


SJP.pl


przyczajka

potocznie: ukrycie się, przyczajenie


SJP.pl


przyczajony

przymiotnik

 (1.1) taki, który się przyczaił i czyha w ukryciu

 (1.2) przen. taki, który skrywa myśli i zamiary i czeka na właściwy moment, by je ujawnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czyhający

 (1.2) zamaskowany

Wiktionary


przyczasownikowy

w językoznawstwie: występujący przy czasowniku; adwerbalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. łączący się z czasownikiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adwerbalny

Wiktionary


przyczep

1. przyczepienie (się)
2. koniec mięśnia przytwierdzonego bezpośrednio lub za pośrednictwem ścięgna do kości, powięzi albo wewnętrznej powierzchni skóry


SJP.pl


przyczepa

pojazd drogowy bez silnika, przystosowany do ciągnięcia go przez pojazd silnikowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd

Wiktionary

Przyczepa – pojazd bez własnego napędu przystosowany do bycia ciągniętym przez inny pojazd. Używany głównie do transportu rzeczy, rzadziej ludzi.

Przyczepy bywają też czasami zabudowane specjalistycznym wyposażeniem, tworząc pojazdy rekreacyjne, przyczepy turystyczne, a nawet przyczepy mieszkalne z ograniczonymi możliwościami mieszkalnymi, w których ludzie mogą obozować lub przebywać.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zatrzymywane na nich zanieczyszczenia zsypują się automatycznie na podstawioną przyczepę traktora.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyczep mrz., przyczepianie n., przyczepienie n.

:: zdrobn. przyczepka ż.

 czas. przyczepiać ndk., przyczepić dk.

Wiktionary


przyczepianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeczepiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨt͡ʃɛˈpʲjä̃ɲɛ, AS: pšyčepʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyczepić, przyczepiać, przeczepić dk., przeczepiać ndk.

 rzecz. przyczepienie n., przyczepka ż., przyczepa ż.

 przym. przyczepny

Wiktionary


przyczepiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyczepić)

 (1.1) umocowywać coś na czym lub do czego jakąś techniką

czasownik zwrotny niedokonany przyczepiać się (dk. przyczepić się)

 (2.1) czepiając się czego lub kogo, zatrzymywać się na tym

 (2.2) pot. mieć do kogoś nieuzasadnione zarzuty czy żale

 (2.3) pot. narzucać swoje towarzystwo

 (2.4) pot. med. zajmować organizm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doczepka ż., przyczep mrz., przyczepa ż., przyczepianie n., przyczepienie n., przyczepka ż., przyczepność ż.

 czas. przyczepić dk.

 przym. przyczepny, czepny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyklejać, przylepiać, przymocowywać, przytwierdzać

 (2.1) przyklejać się, przylepiać się, zahaczać się

 (2.2) czepiać się, doczepiać się, dopieprzać się, dopierdalać się, mieć pretensje, przykrochmalać się, przypieprzać się, przypierdalać się, przypierdzielać się, przypierniczać się

 (2.3) narzucać się, przypinać się, przyplątywać się, przysysać się

 (2.4) atakować, chwytać, dopadać, opanowywać, przenikać, przyplątywać się

Wiktionary


przyczepienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przeczepić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨt͡ʃɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pšyčepʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyczepić, przyczepiać, przeczepić dk., przeczepiać ndk.

 rzecz. przyczepianie n., przyczepka ż., przyczepa ż.

 przym. przyczepny

Wiktionary


przyczepić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyczepiać)

 (1.1) dokonany od|przyczepiać.

czasownik zwrotny dokonany przyczepić się (ndk. przyczepiać się)

 (2.1) dokonany od|przyczepiać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Czyli zrobione wszystko tak, jak się należy! Nikt się nie przyczepi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈt͡ʃɛpʲit͡ɕ, AS: pšyčepʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doczepka ż., przyczepka ż., przyczepa ż., przyczepianie n., przyczepienie n.

 czas. przyczepiać

 przym. przyczepny, czepny

Wiktionary


przyczepka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: przyczepa

 (1.2) mała przyczepa, np. przy rowerze lub motocyklu

 (1.3) zool. nazwa systematyczna|Acroloxus|Beck|ref=tak., rodzaj słodkowodnych ślimaków z rodziny przyczepkowatych, o czapeczkowatej muszli

 (1.4) mykol. nazwa systematyczna|Rhizina|Fr.., rodzaj grzybów należący do rzędu kustrzebkowców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ulicach Tokio dostępne są u ulicznych sprzedawców, którzy prażą bataty oraz kasztany na swoich wózkach lub mini-przyczepkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doczepka ż., przyczepa ż., przyczepianie n., przyczepienie n.

 czas. przyczepiać ndk., przyczepić dk.

Wiktionary


przyczepkowy

→ przyczepka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. aglutynacyjny

 (1.2) dotyczący przyczepki (małej przyczepy), osadzony na przyczepce

Wiktionary

Patrz:

przyczepka

przyczepnica

przyczepnica żwirownica - maszyna używana przy robotach drogowych do wysypywania szosy żwirem i do ubijania żwiru na szosie


SJP.pl


przyczepniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: przyczepny; bardziej przyczepny


SJP.pl


przyczepny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający zdolność łączenia się powierzchnią z inną powierzchnią

 (1.2) mogący być przyczepionym

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, do którego łatwo coś się przyczepia

 (2.2) łatwo przyczepiający się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doczepka ż., przyczepianie n., przyczepienie n., przyczepność ż.

 czas. przyczepiać ndk., przyczepić dk.

 przym. czepny

Wiktionary


przyczepowiec

potocznie: właściciel przyczepy campingowej


SJP.pl


przyczepowy

→ przyczepa, → przyczep


SJP.pl

Patrz:

przyczepa, → przyczep

przyczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przyczyna – kategoria filozoficzna oznaczająca sprawczy i pierwszy w czasie człon związku przyczynowo-skutkowego
    • przyczynowość
  • Przyczyna Dolna
  • Przyczyna Górna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z niewiadomej przyczyny postanowił wyjechać.

 (1.1) Wszystko ma swoją przyczynę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈt͡ʃɨ̃na, AS: pšyčỹna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyczynić dk., przyczyniać ndk.

 rzecz. praprzyczyna ż., przyczynienie n., przyczynianie n., przyczynowość ż., bezprzyczynowość ż.

 przym. przyczynowy

 przysł. przyczynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powód, czynnik

Wiktionary


przyczynek

1. praca naukowa niewielkich rozmiarów, mająca pomóc wyjaśnieniu jakiejś ogólniejszej kwestii;
2. wypowiedź, wydarzenie będące zalążkiem tego, co ma nastąpić


SJP.pl


przyczyniać

czasownik niedokonany (dk. przyczynić)

 (1.1) powodować coś, zwłaszcza niekorzystnego, komuś lub czemuś

czasownik zwrotny niedokonany przyczyniać się (dk. przyczynić się)

 (2.1) być częściowo przyczyną czegoś, wpływać na powstawanie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez okna zaglądała zaśnieżona noc. Komin w rogu, wysoki pod pułap, przyczyniał nieco ciepła i światła.

 (2.1) Gdy ksiądz zaprasza jasnowidza zwierzęcego do kościoła, przyczynia się do osłabiania Kościoła i chrześcijaństwa od środka.

 (2.1) Gromadząc, a tym samym rozsiewając, nasiona drzew, sójka już od epoki lodowcowej przyczynia się do rozprzestrzeniania się dębu na północ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈt͡ʃɨ̃ɲät͡ɕ‿ɕɛ, AS: pšyčỹńäć‿śe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyczynić dk.

 rzecz. przyczyna ż.

 przym. przyczynowy

Wiktionary


przyczynić

czasownik dokonany (ndk. przyczyniać)

 (1.1) dokonany od|przyczyniać.

czasownik zwrotny dokonany (ndk. przyczyniać się)

 (2.1) dokonany od|przyczyniać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pożar Filharmonii Krakowskiej przyczynił strat również Polskiemu Radiu, pracowała bowiem w tym samym budynku radiowa orkiestra.

 (2.1) Na lewicy przez długi czas baliśmy się mówić o naszych wartościach i to przyczyniło się m.in. do tego, że lewica dziś jest rozbita i boi się własnego cienia.

 (2.1) O, pan naczelnik! – wykrzyknęła trochę zbyt głośno pani Małgosia, poprawiając odruchowo nieco zmierzwioną blond grzywkę, do której rozczochrania przyczyniła się przed chwilą wprawna ręka Waldka.

 (2.1) Stepowy charakter znacznej części kraju przyczynił się do tego, że Węgry padły główną ofiarą najazdów mongolskich w XIII wieku.

 (2.1) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyczyniać ndk.

 rzecz. przyczyna ż.

 przym. przyczynowy

Wiktionary


przyczynkarski

→ przyczynkarstwo, → przyczynkarz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający charakter przyczynku, dotyczący przyczynkarstwa

Wiktionary

Patrz:

przyczynkarstwo, → przyczynkarz

Przykłady

 (1.1) Mimo sporej liczby publikacji o charakterze przyczynkarskim problem ten nie doczekał się pełnego monograficznego opracowania.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przyczynek m., przyczynkarstwo n., przyczynkarz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uboczny, marginalny, wycinkowy

Wiktionary


przyczynkarstwo

tworzenie przyczynków, niewielkich prac naukowych o pomocniczym charakterze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pisanie przyczynków

 (1.2) pejor. skupianie się w jakiejś działalności, najczęściej naukowej, na problemach ubocznych, które znajdują się poza głównym nurtem danej dziedziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Współcześni polscy prozaicy bawią się w przyczynkarstwo. Tutaj artykulik, tam felietonik, gdzie indziej krótkie opowiadanko – i tak rozdrabnia się talent.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyczynek m., przyczynkarz m.

 przysł. przyczynkarski

Wiktionary


przyczynkarz

pracownik naukowy bez większych ambicji, tworzący prace naukowe o małym znaczeniu


SJP.pl


przyczynkowość

→ przyczynkowy


SJP.pl

Patrz:

przyczynkowy

przyczynkowy

→ przyczynek


SJP.pl

Patrz:

przyczynek

przyczynowość

1. związek przyczynowy między zjawiskami, z których jedno jest skutkiem innego, poprzedzającego je w czasie;
2. cecha tego, co dotyczy przyczyny; kauzalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) związek zachodzący między dwoma zdarzeniami, w której jedno (przyczyna) sprawia, że występuje drugie (skutek)

Wiktionary

Przyczynowość – kategoria filozoficzna oznaczająca jedną z form powszechnej i koniecznej zależności zjawisk, które mają miejsce w obiektywnej rzeczywistości.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przyczyna ż.

 przym. przyczynowy

 przysł. przyczynowo

Wiktionary


przyczynowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący przyczyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teoria zjawisk regulujących liczebność opisuje przyczynowy związek między liczebnością a podstawowymi procesami populacji, to jest rozrodczością i śmiertelnością.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyczynowość ż., przyczyna ż.

 czas. przyczyniać ndk., przyczynić dk.

 przysł. przyczynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kauzalny

Wiktionary


przyczółek

1. trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budowli antycznej lub klasycystycznej; naczółek, fronton
2. budowla podpierająca koniec krańcowego przęsła mostu
3. teren za przeszkodą wodną zdobyty przez nacierające wojska po jej sforsowaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. teren broniony za przeszkodą wodną;

 (1.2) bud. skrajna podpora mostu lub wiaduktu

 (1.3) archit. element elewacji, fronton

 (1.4) daw. strój weselny głowy panny młodej

Wiktionary

Przyczółek to:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozkaz o wsparciu zapadł 20 września o 13.30 i wobec beznadziejnej sytuacji na przyczółku do desantu nie doszło.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyczółkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fronton

Wiktionary


przyczółkowy

→ przyczółek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przyczółkiem, dotyczący przyczółka

Wiktionary

Patrz:

przyczółek

Powiązane:

 rzecz. przyczółek mrz.

Wiktionary


przyczłapek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. żart. partner sukcesora firmy rodzinnej, pracujący w tym samym przedsiębiorstwie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż przyczłapki bardzo potrzebują w swoich firmach rodzinnych docenienia, stabilności i możliwie partnerskiego traktowania.

Wiktionary


przyd.

skrót od: przydomek


SJP.pl


przydacznia

olbrzymi małż morski z rzędu blaszkoskrzelnych


SJP.pl


przydanka

błona zewnętrzna tętnicy lub żyły


SJP.pl

Przydanka, błona zewnętrzna ( adventitia, tunica externa, tunica adventitia, tela adventitia) – zewnętrzna warstwa ściany naczyń krwionośnych, przewodu pokarmowego (w odcinkach nieokrytych otrzewną), moczowodu, nasieniowodu, jajowodu, oskrzeli i oskrzelików. W układzie pokarmowym kręgowców zbudowana jest z tkanki łącznej wiotkiej.

Wikipedia


przydarzyć

zdarzyć nieoczekiwanie


SJP.pl


przydarłów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przydarłów – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Kozielice
  • Przydarłów – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Kozielice

Wikipedia


przydaszek

wąski daszek biegnący na wysokości okapu dachu głównego w strzesze polskiej


SJP.pl


przydatek

1. uzupełnienie, dopełnienie do większej całości; dodatek;
2. dodanie, dołożenie czegoś;
3. zwykle w liczbie mnogiej: jajniki i jajowody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wyrostek (element dodatkowy) położony na narządzie

Wiktionary


przydatki

1. uzupełnienie, dopełnienie do większej całości; dodatek;
2. dodanie, dołożenie czegoś;
3. zwykle w liczbie mnogiej: jajniki i jajowody


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przydatek (, l.mn. przydatki) – jakikolwiek wyrostek położony na głównym narządzie; przydatki nazywane są też przysadkami, np.:
    • przysadki odwłokowe
    • przydatki macicy
  • Przydatki – część miasta Gąbin
  • Przydatki – część miasta Kock
  • Przydatki – część miasta Mirsk
  • Przydatki – osada wsi Moczadła w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Brodnica
  • Przydatki – część wsi Grębocin w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Lubicz
  • Przydatki – część wsi Sucha w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Lubiewo
  • Przydatki – część wsi Kodeń w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Kodeń
  • Przydatki – część wsi Zakalinki w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Konstantynów
  • Przydatki – część wsi Borów w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel

Wikipedia


przydatkowo

→ przydatkowy


SJP.pl

Patrz:

przydatkowy

przydatkowy

dawniej: dodatkowy, uzupełniający


SJP.pl


przydatniej

stopień wyższy od przysłówka: przydatnie


SJP.pl


przydatniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przydatny


SJP.pl


przydatność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posiadanie zastosowania; cecha czegoś, co jest przydatne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przydatność jest jedną z podstawowych cech sprzętu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈdatnɔɕt͡ɕ, AS: pšydatność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przydawać się ndk., przydać się dk.

 przym. przydatny

 rzecz. przydaś mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) użyteczność

Wiktionary


przydatny

przymiotnik

 (1.1) mający zastosowanie

 (1.2) pomocny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wyrzucaj pędzla, będzie przydatny do malowania ścian.

 (1.2) Ten słowniczek będzie bardzo przydatny w czasie podróży po Europie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈdatnɨ, AS: pšydatny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przydaś mrz., przydatność ż.

 czas. przydawać się ndk., przydać się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdatny

 (1.2) użyteczny, pożyteczny, pomocny

Wiktionary


przydawka

językoznawstwo: część zdania (wyraz lub ich grupa) określająca rzeczownik lub zaimek rzeczowny; atrybut


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gram. część zdania, będąca określeniem rzeczownika;

Wiktionary

Przydawka (zwana również "atrybutem") – część zdania określająca rzeczownik lub zaimek rzeczowny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zdaniu „Nosiła żółtą wstążkę”, słowo „żółtą” jest przydawką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈdafka, AS: pšydafka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przydawkowy

Wiktionary


przydawkowy

przymiotnik

 (1.1) gram. związany z przydawką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przydawka ż.

Wiktionary


przydać

1. przyczynić lub przysporzyć komuś czegoś;
2. przydać się - okazać się przydatnym do czegoś


SJP.pl


przydaś

żartobliwie: coś, co przechowuje się na wszelki wypadek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. młodz. coś o czym myślimy, że może się przydać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przydatność ż., nieprzydatność ż., przydawanie n., przydanie n.

 czas. przydawać się ndk., przydać się dk.

 przym. przydatny, nieprzydatny

 przysł. przydatnie, nieprzydatnie

Wiktionary


przydech

rodzaj dialektyzacji (np. "hale" zamiast "ale")


SJP.pl

Przydech ("aspiracja") – zjawisko fonetyczne polegające na energicznym rozwarciu wcześniej zwartych narządów mowy, co daje słaby dźwięk "h" towarzyszący artykulacji danej spółgłoski zwartej.

Może być cechą fonologiczną relewantną, np. w zulu i chińskim, w językach indyjskich (zarówno indoaryjskich, jak i drawidyjskich) i tajskich.

Wikipedia


przydechowy

przymiotnik od: przydech


SJP.pl


przydenny

żyjący na dnie zbiorników wodnych, znajdujący się w pobliżu dna zbiorników wodnych (np. plankton przydenny, przydenny muł)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się blisko dna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ulubionymi miejscami przebywania węgorzy są wszelkiego rodzaju przydenne zawady i zatopione drzewa.

Wiktionary


przydeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przydeptać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przydeptać dk.

Wiktionary


przydeptywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przydeptywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. deptać, przydeptywać ndk.

 rzecz. deptacz mos.

Wiktionary


przydomek

1. dodatkowa nazwa jakiejś osoby, zwykle związana z jej cechami; przezwisko, pseudo, ksywa;
2. dawniej: wyróżniająca nazwa jednej z gałęzi rodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przydomek – trzeci, po imieniu i nazwisku określnik danej osoby, używany w jej środowisku – w konkretnej branży lub w grupie rówieśniczej. W zapisie przydomków, w przeciwieństwie do zapisu pseudonimów...
  • przydomek w starożytnym Rzymie
  • przydomek szlachecki – wyróżniająca nazwa jednej z gałęzi, linii rodu
  • przydomek kynologiczny – oficjalne określenie hodowli psów rasowych. Przydomek kynologiczny, wraz z nazwą psa określa jednoznacznie konkretne zwierzę z danej hodowli, np. prima JUNIO (prima jest przyd...
  • przydomek (popularnie) – przezwisko danej osoby, nick, ksywa

Wikipedia


przydomowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się przy domu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez wiele lat hodowałem marchewkę w przydomowym ogródku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨdɔ̃ˈmɔvɨ, AS: pšydõmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dom mrz., domówka ż.

Wiktionary


przydrałować

potocznie: przybyć dokądś, biegnąc lub idąc bardzo szybko


SJP.pl


przydreptać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przydreptywać)

 (1.1) pot. przyjść lub zbliżyć się drepcząc, wykonując małe kroki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaledwie oba konie zdążyły się położyć, do stodoły przydreptało stadko kacząt, które straciły matkę; (…).

Wiktionary


przydroże

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przydroże – pas ziemi po bokach drogi porosły trawą
  • Przydroże – część miasta Zielona Góra
  • Przydroże – osada w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
  • Przydroże – część wsi Przechód w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Sosnówka
  • Przydroże – przysiółek wsi Krzepielów w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
  • Przydroże – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Przebrodzie.
  • Przydroże – dawny folwark w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Soły.
  • Przydroże Małe
  • Przydroże Wielkie

Wikipedia


przydrożny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się przy drodze, w pobliżu drogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieodłącznym elementem nadbużańskiego krajobrazu są liczne przydrożne krzyże, stawiane najczęściej przy wjeździe do wsi czy przy „świętych źródełkach”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈdrɔʒnɨ, AS: pšydrožny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drogowiec mos., przydroże n., przydrożek m., przydrożnik m., droga ż.

Wiktionary


przydrutowywać

przytwierdzać, przymocowywać drutem


SJP.pl


przydróżka

gwarowo: przydroże


SJP.pl


przyducha

zbyt mała ilość tlenu w zbiorniku wodnym wywołana procesami rozkładu substancji organicznych i intensywnymi procesami oddychania organizmów wodnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wędk. ryb. obniżenie zawartości tlenu w wodzie skutkujące m.in. śnięciem ryb;

Wiktionary

Przyducha – znaczne zmniejszenie ilości tlenu rozpuszczonego w wodzie zbiornika wodnego lub jego części. W skrajnym przypadku może prowadzić do masowego wymierania zamieszkujących go organizmów korzystających z tlenu, (m.in. tzw. śnięcie ryb).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zimą, na skutek zlodzenia, ilość tlenu zmniejsza się i często występuje deficyt tlenowy, co doprowadza do zjawiska przyduchy, w wyniku której następuje wyginięcie oksybiontów.

 (1.1) Przyducha zimowa jest wynikiem ograniczonej produkcji tlenu przez roślinność wodną i rozkładu resztek substancji organicznych.

 (1.1) Na przyduchy narażone są najczęściej niewielkie zbiorniki wodne (szczególnie bezodpływowe) zawierające mało rozpuszczonego tlenu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyduszanie n., przyduszenie n., duszność ż.

 czas. przydusić dk., przyduszać ndk.

 przym. przyduchowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deficyt tlenowy

Wiktionary


przydupas

wulgarnie:
1. osoba zależna od kogoś innego;
2. kochanek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. osoba zawsze obecna przy kimś wpływowym i popierająca go

 (1.2) wulg. kochanek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlatego do szatni, gdzie przebierał się kierownik, pomaszerował jego największy przydupas.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dupny

 rzecz. dupsko n.

Wiktionary


przydupaska

→ przydupas


SJP.pl

Patrz:

przydupas

przyduży

przymiotnik

 (1.1) trochę za duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Waldek zawsze chodził w przydużych swetrach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈduʒɨ, AS: pšydužy

Wiktionary


przydworcowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sąsiadujący z dworcem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłam krzyżówki w przydworcowym markecie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dworcowy

Wiktionary


przydworny

położony blisko dworu (posiadłości); przydworski


SJP.pl


przydworski

położony blisko dworu (posiadłości); przydworny


SJP.pl


przydybać

1. potocznie: schwytać lub znaleźć kogoś;
2. potocznie: przyłapać kogoś na czymś złym; zdybać


SJP.pl


przydybywać

potocznie: zachodzić kogoś znienacka


SJP.pl


przydymać

wiejąc, przykrywać, przysypywać


SJP.pl


przydymiony

pokryć lekko sadzą, odymić od dołu; przykopcić, podkopcić, poddymić


SJP.pl


przydymić

pokryć lekko sadzą, odymić od dołu; przykopcić, podkopcić, poddymić


SJP.pl


przydział

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przydzielenie czegoś

 (1.2) to, co przydzielono

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – I za przydział pokoju, i za ten twój telefon trzeba będzie dobrze dać w łapę – dodała Melania.

 (1.2) Herbatę miał tylko dlatego, że co kwartał otrzymywał w swojej firmie przydział pracowniczy składający się z czterech paczek ulunga, czterech kostek mydła i dwóch ręczników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨd͡ʑaw, AS: pšyʒ́au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przydzielanie n., przydzielenie n., podzielnica ż.

 czas. przydzielać ndk., przydzielić dk.

 przym. przydziałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) udział, porcja, dola

Wiktionary


przydziałowy

przymiotnik

 (1.1) pochodzący z przydziału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś w pracy dostaliśmy przydziałowe ręczniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨd͡ʑaˈwɔvɨ, AS: pšyʒ́au̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przydzielanie n., przydział

 czas. przydzielać ndk., przydzielić dk.

Wiktionary


przydzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) oddawanie w posiadanie albo użytkowanie

 (1.2) kierowanie kogoś gdzieś do pracy na danym stanowisku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziękuję, panie kontrolerze, ale naprawdę nie było potrzeby przydzielania mi wagonu prezydenckiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przydział mrz., przydzielenie n., podzielnica ż.

 czas. przydzielać ndk., przydzielić dk.

 przym. przydziałowy

Wiktionary


przydzielać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przydzielić)

 (1.1) oddawać w posiadanie albo użytkowanie

 (1.2) kierować kogoś gdzieś do pracy na dane stanowisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przydział mrz., przydziałobiorca mos., przydzielanie n., przydzielenie n., podzielnica ż.

 przym. przydziałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyznawać

Wiktionary


przydzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) skierowanie do określonego zadania, pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otrzymałem pana odwołanie w sprawie odmowy majora Derlina dotyczącej prośby o przydzielenie służby wartowniczej na stanowisku Baza Echo 3-T-8.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przydzielanie n., przydział mrz., podzielnica ż.

 czas. przydzielać, przydzielić

Wiktionary


przydzielić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przydzielać)

 (1.1) dokonany od|przydzielać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przydział mrz., przydziałobiorca mos., przydzielanie n., przydzielenie n., podzielnica ż.

 przym. przydziałowy

Wiktionary


przydąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przydymać)

 (1.1) daw. przykryć, przysypać lub zawiać coś materiałem niesionym przez wiatr (głównie o śniegu)

 (1.2) daw. przemieścić, przynieść lub przypędzić coś siłą podmuchu

 (1.3) daw. szybko przybiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam żółta, przydęta od świeżego śniegu leżała glina.

 (1.1) Zarośla karłowatej sośniny i świerczyny przydęło zupełnie, wyglądały one niby śnieżne kopce, pagórki, niby fale na śniegowem morzu.

 (1.2) Wiatr przydął do nas różne liście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dęcie n.

 czas. dąć dk., nadąć dk.

 przym. dęty

Wiktionary


przydławiać

1. przyduszać;
2. przydławiać się - lekko się dławić


SJP.pl


przydługi

nieco za długi; długawy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) nieco za długi

 (1.2) trwający nieco za długo

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przydługo, przydługawo

 przym. przydługawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przydługawy

 (1.2) przydługawy

Wiktionary


przydłużać

robić nieco dłuższym


SJP.pl


przydłużej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: przydługo


SJP.pl


przydłużek

dodatkowa karta dołączona do zapisanego weksla, przeznaczona na dalsze wpisy indosantów


SJP.pl


przydłużyć

zrobić nieco dłuższym


SJP.pl


przydźwiganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przydźwigać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przydźwigać dk.

Wiktionary


przydźwigać

czasownik

 (1.1) dźwigając z trudem przynieść coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuzynka dziedzica przydźwigała ze strychu zakurzone pudło pełne świecidełek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przydźwiganie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytachać, przytargać, przytaskać, przytaszczyć

Wiktionary


przydźwięczeć

rzadko: potowarzyszyć czemuś, z lekka dźwięcząc; pobrzmieć, powtórować dźwięczeniem


SJP.pl


przydźwięk

Przydźwięk, przydźwięk sieci albo „brum” – zakłócenie, powstające we wstępnych obwodach wzmacniaczy elektroakustycznych, słyszalne jako buczenie, brzęczenie albo warkot o częstotliwości dominującej równej częstotliwości sieci energetycznej, czasem jej drugiej harmonicznej.

Wikipedia


przydźwiękiwać

rzadko: towarzyszyć czemuś, z lekka dźwięcząc; pobrzmiewać, wtórować dźwięczeniem


SJP.pl


przyfabryczny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy fabryce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fabryka, która zatrudniała 500-1000 pracowników, musiała organizować szpital przyfabryczny; był przepis, że na 100 robotników miało przypadać jedno łóżko szpitalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨfaˈbrɨt͡ʃnɨ, AS: pšyfabryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż.

Wiktionary


przyfanzolić

potocznie: przyłożyć, przywalić


SJP.pl


przyfarbowywać

trochę, lekko farbować, barwić


SJP.pl


przyfarcić

potocznie: poszczęścić się, powieść się; pofarcić się, sfarcić się


SJP.pl


przyfastrygować

czasownik

 (1.1) patrz fastrygować

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fastrygować

Wiktionary


przyfilowywać

potocznie: śledząc, przyłapywać kogoś na czymś


SJP.pl


przyfrontowy

przymiotnik

 (1.1) wojsk. znajdujący się, działający lub odbywający się przy froncie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie wojny pracowała, opatrując rannych w przyfrontowym lazarecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. front mrz.

 przym. frontowy

Wiktionary


przygajać

dawniej: goić powierzchownie


SJP.pl


przygalopowywać

1. o koniu: przybiegać galopem;
2. przyjeżdżać na koniu galopem;
3. potocznie: szybko przybiegać lub przyjeżdżać


SJP.pl


przygana

uwaga, przytyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. krytyczna uwaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyganianie n.

 czas. przyganiać ndk., przyganić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) napomnienie, upomnienie, nagana, przytyk

Wiktionary


przyganianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyganiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygana ż., przyganienie n.

 czas. przyganiać ndk., przyganić dk.

Wiktionary


przyganiać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przyganić)

 (1.1) wygłaszać wiele zarzutów wobec kogoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. przygonić lub przygnać)

 (2.1) zmuszać kilka osób lub zwierząt do udania się w dane miejsce

 (2.2) być powodem, dla którego ktoś lub coś zaczyna znajdować się w danym miejscu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krótko potem gazety zamieściły list kilku profesorów, kwestionujących cudowne właściwości piramid i przyganiających szefowi rządu, że firmuje swoją osobą pseudoteorie oraz ich twórców.

 (2.2) Niestety, wianki puszczone na wodę fale przyganiały z powrotem do brzegu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyganianie n., przygana ż.

Wiktionary


przygarbiać

1. lekko garbić;
2. przygarbiać się - lekko się garbić


SJP.pl


przygarbiony

pochylony ku ziemi; ugięty


SJP.pl


przygarnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przygarniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przygarnąć, przygarniać ndk.

 rzecz. przygarnięcie n.

Wiktionary


przygarniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przygarnąć)

 (1.1) obejmować i przyciskać rękami

 (1.2) brać pod opiekę, dawać schronienie

czasownik zwrotny niedokonany przygarniać się (dk. przygarnąć się)

 (2.1) przytulać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zaiste bowiem nie aniołów przygarnia, ale przygarnia potomstwo Abrahamowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygarnięcie n., przygarnianie n.

 czas. przygarnąć dk.

Wiktionary


przygarnąć

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przygarniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygarnięcie n., przygarnianie n.

 czas. przygarniać ndk.

Wiktionary


przygarść

przestarzałe: niewielka ilość czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. (dziś gwara.) obie dłonie stulone, złączone bokami, tworzące zagłębienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) kurom podrzuciła przygarście ziarna, świniom, kwiczącym pod chałupą, wyniesła cebratkę z żarciem (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygarstka ż.

Wiktionary


przygasić

1. przerwać palenie się, świecenie czegoś; stłumić ogień; zgasić nie do końca, gasząc, przydusić płomień
2. spowodować ściemnienie czegoś; pozbawić blasku, przyćmić


SJP.pl


przygaszać

1. przerywać palenie się, świecenie czegoś; tłumić ogień; gasić nie do końca, gasząc, przyduszać płomień
2. powodować ściemnienie czegoś; pozbawiać blasku


SJP.pl


przygaszony

pozbawiony werwy, zapału, chęci do czynienia czegokolwiek, zobojętniały; wyrażający apatię (np. przygaszony wzrok)


SJP.pl


przygazować

potocznie: przyśpieszyć autem, wcisnąć mocno pedał gazu


SJP.pl


przygazowywać

potocznie: przyśpieszać autem, wciskać mocno pedał gazu


SJP.pl


przygdakać

rzadko: wtórując, zagdakać


SJP.pl


przygiełka

roślina z rodziny turzycowatych


SJP.pl

Przygiełka ("Rhynchospora") – rodzaj roślin z rodziny ciborowatych ("Cyperaceae"). Liczy blisko 400 gatunków. Rodzaj jest kosmopolityczny, przy czym najbardziej zróżnicowany jest w strefie tropikalnej i subtropikalnej Nowego Świata. W Europie występują tylko trzy gatunki, z których w Polsce obecne są dwa – przygiełka biała ("R. alba") i przygiełka brunatna ("R. fusca").

Wikipedia


przygimnazjalny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy gimnazjum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Organizatorami turnieju byli: wójt, dyrektor gimnazjum oraz nauczyciele wychowania fizycznego i przygimnazjalny UKS "Hajduk".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɟĩmnaˈzʲjalnɨ, AS: pšyǵĩmnazʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n.

Wiktionary


przyglądać

przyglądać się - przypatrywać się, oglądać coś, kogoś uważnie, ze wszystkich stron


SJP.pl


przygnać

przygonić;
1. goniąc, doprowadzić gdzieś
2. potocznie: szybko przybiec, przyjechać


SJP.pl


przygniatający

1. taki, który przygniata swym ogromem, swoją masą;
2. taki, który tworzy ciężką atmosferę, źle wpływa na samopoczucie;
3. przenośnie: bardzo duży, olbrzymi; miażdżący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znaczny, zdecydowanie przewyższający (np. liczebnie)

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od przygniatać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 10 grudnia 1991 roku władze Górskiego Karabachu przeprowadziły referendum, w którym przygniatająca większość mieszkańców opowiedziała się za niezależnością.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygniatanie n., przygniecenie n., przygniatarka ż.

 czas. przygniatać ndk., przygnieść dk.

 przysł. przygniatająco

Wiktionary


przygniatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przygniatać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygniecenie n., przygniatarka ż.

 czas. przygniatać ndk., przygnieść dk.

 przym. przygniatający

 przysł. przygniatająco

Wiktionary


przygniatać

gniotąc przyciskać; przyduszać, przypierać


SJP.pl


przygnieść

gniotąc przycisnąć; przydusić, przyprzeć


SJP.pl


przygnić

częściowo zgnić; nadgnić, podgnić


SJP.pl


przygniły

taki, który przygnił


SJP.pl


przygnębiająco

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób wywołujący przygnębienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten ich nowy dom wygląda z zewnątrz raczej przygnębiająco.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przygnębiać ndk., przygnębić dk.

 rzecz. przygnębienie n.

 przym. przygnębiający

Wiktionary


przygnębiający

źle wpływać na samopoczucie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wywołujący przygnębienie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygnębianie n., przygnębienie n.

 czas. przygnębiać ndk., przygnębić dk.

 przysł. przygnębiająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciężki, dołujący, przygniatający

Wiktionary


przygnębianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przygnębiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɡnɛ̃mˈbʲjä̃ɲɛ, AS: pšygnẽmbʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przygnębiać

 przym. przygnębiający

Wiktionary


przygnębiać

źle wpływać na samopoczucie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) dawać przygnębienie, wprowadzać kogoś w zły stan psychiczny; powodować złe samopoczucie u kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przygnębiasz mnie swoim ciągłym narzekaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨɡˈnɛ̃mbʲjät͡ɕ, AS: pšygnẽmbʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygnębianie n., przygnębienie

 przym. przygnębiony, przygnębiający

 przysł. przygnębiająco

 czas. przygnębić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytłaczać, załamywać, zasmucać

Wiktionary


przygnębienie

stan psychiczny człowieka z kłopotami, problemami itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) psych. obniżenie nastroju

 (1.2) odczasownikowy od|przygnębić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy przygnębienie prowadzi do depresji, czy jest jej objawem?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przygnębiać, przygnębić

 przysł. przygnębiająco

 przym. przygnębiający

Wiktionary


przygnębiony

źle wpłynąć na samopoczucie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w obniżonym nastroju, z poczuciem kłopotów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɡnɛ̃mˈbʲjɔ̃nɨ, AS: pšygnẽmbʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przygnębiać, przygnębić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smutny, przybity, nieszczęśliwy, strapiony, depresyjny, zbolały, zasmucony, załamany, zawiedziony, zniechęcony, zrozpaczony

Wiktionary


przygnębić

źle wpłynąć na samopoczucie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przygnębiać)

 (1.1) dać przygnębienie, wprowadzić kogoś w zły stan psychiczny; spowodować złe samopoczucie u kogoś

czasownik zwrotny dokonany przygnębić się (ndk. przygnębiać się)

 (2.1) wejść w zły stan psychiczny z jakiegoś powodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Księdza Juliana przygnębił widok zbombardowanego Wielunia.

 (2.1) Jedi wyraźnie przygnębił się przez powracające wspomnienia – zostali sprzedani.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygnębienie n.

 czas. przygnębiać ndk.

 przym. przygnębiony, przygnębiający

 przysł. przygnębiająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdołować

Wiktionary


przygocki

nazwisko


SJP.pl


przygoda

1. ciekawe zdarzenie spotykające kogoś
2. potocznie: przelotny romans


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

 (1.2) przelotny romans, przeżycie erotyczne

 (1.3) daw. okoliczność niepomyślna, wypadek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przygoda – ryzykowne, ekscytujące przeżycie
  • przygoda – pojęcie używane w grach fabularnych
  • Przygoda – film z 1960 roku
  • Przygoda – film z 2003 roku
  • Przygoda – film z 2005 roku
  • Przygoda – magazyn komiksowy wydawany w latach 1957-1958
  • Przygoda – powieść Josepha Conrada napisana wspólnie z brytyjskim pisarzem Fordem Madoksem Fordem
  • komputerowa gra przygodowa
  • film przygodowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spływ kajakowy to ciekawa przygoda.

 (1.1) Podczas pobytu w górach spotkała mnie niezwykła przygoda.

 (1.2) W czasie wakacji miał przygodę miłosną.

 (1.3) Będę Cię wielbił, mój Panie, // póki mię na świecie stanie; // boś mię w przygodzie ratował // i śmiechów ludzkich uchował.

 (1.3) Daj Mu swą dłoń, // w przygodzie zawołaj doń. // On cię od zła zachowuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈɡɔda, AS: pšygoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygodówka ż., przygodność ż.

 przym. przygodowy, przygodny

Wiktionary


przygodność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przygodne; cecha tych, którzy są przygodni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygoda ż., przygodówka ż.

 przym. przygodny, przygodowy

 przysł. przygodnie

Wiktionary


przygodny

wynikający z przypadku, zdarzający się przypadkiem; przypadkowy, przelotny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący wynikiem przypadku lub taki, który zdarza się przypadkiem

 (1.2) spotkany lub zjawiający się przypadkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A zatem: „Jeżeli istnieje byt przygodny, to istnieje również byt konieczny". Należy dodać, że przez byt przygodny rozumie się zarówno byt, który nie musi istnieć, jak i każdy byt zmienny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygodność ż., przygoda ż.

 przysł. przygodnie

 przym. przygodowy

Wiktionary


przygodowiec

osoba z zamiłowaniem do przygód; łowca, poszukiwacz przygód


SJP.pl


przygodowy

związany z przygodami, opisujący przygody (np. film przygodowy, powieść przygodowa)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przygodami, dotyczący przygód

 (1.2) liter. film. przedstawiający przygody, perypetie bohaterów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zacznijmy od wydarzeń typu przygodowego, bo wydają się one łatwiej intuicyjnie uchwytne i lepiej opisane.

 (1.2) Czy dział z literaturą przygodową jest tam, gdzie był?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygoda ż., przygodówka ż., przygodowość ż., przygodność ż.

 przym. przygodny

 przysł. przygodowo, przygodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) awanturniczy, łotrzykowski

Wiktionary


przygodzice

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przygodzice – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Przygodzice
  • Przygodzice – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Przygodzice
  • Przygodzice – gmina
  • Przygodzice – dawna gromada
  • Przygodzice – stacja kolejowa w Antoninie, w województwie wielkopolskim

Wikipedia


przygodzicki

przymiotnik od: Przygodzice


SJP.pl


przygodziński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Przygodziński − polski tokarz i działacz opozycyjny
  • Józef Przygodziński − polski farmaceuta i działacz społeczny

Wikipedia


przygodzki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Nowak-Przygodzki (1897–1959) – polski prawnik, działacz społeczny
  • Helena Przygodzka – polska doktor habilitowana metaloznawstwa
  • Jacek Przygodzki – polski elektrotechnik, doktor habilitowany nauk technicznych
  • Jerzy Przygodzki (1920–1979) – polski grafik, architekt wnętrz, plakacista
  • Józef Przygodzki (1891–1940) – major Wojska Polskiego, inżynier, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Renata Przygodzka (1965–) – polska ekonomistka, doktor habilitowana, wiceprezydentka Białegostoku
  • Ryszard Przygodzki (1957–) – polski piłkarz
  • Stanisław Przygodzki (1939–) – polski dyplomata
  • Janków Przygodzki – wieś w województwie wielkopolskim

Wikipedia


przygodówka

komputerowa gra przygodowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. grykomp. komputerowa gra przygodowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłem świetną przygodówkę, grałem w nią przez cały weekend.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɡɔˈdufka, AS: pšygodufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygoda ż., przygodność ż.

 przym. przygodowy

Wiktionary


przygonić

przygnać;
1. goniąc, doprowadzić gdzieś
2. potocznie: szybko przybiec, przyjechać


SJP.pl


przygorzeć

dawniej: opalić się, ogorzeć


SJP.pl


przygotowalnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce, w którym coś jest przygotowywane

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygotowanie n., przygotowywanie n.

 przym. przygotowany

 czas. przygotowywać

Wiktionary


przygotowanie

(zwykle w liczbie mnogiej) zabiegi, starania czynione z myślą o czymś, co ma nastąpić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przygotować.

 (1.2) (także. w lm.) ogół czynności wykonanych z myślą o czymś, co ma nastąpić

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na wyspie widać bitewne przygotowania. Nad brzegiem pojawiają się łucznicy i procarze. W dalszych szeregach miotacze oszczepów i ciężkozbrojni.

 (1.2) Domowej roboty bezjajeczny majonez jest zaskakująco łatwy w przygotowaniu i smakuje znacznie lepiej niż kupny.

 (1.2) Przygotowanie do operacji i sprzątanie po niej to najdroższe i najbardziej czasochłonne czynności na sali operacyjnej.

 (1.2) Oświetlenie obiektów przemysłowych i technicznych wymaga przygotowań i często opiera się na dokładnych obliczeniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɡɔtɔˈvãɲɛ, AS: pšygotovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowanie n., przygotowywanie n., przygotówka ż., przygotowalnia ż.

 czas. przygotowywać ndk., przygotować dk.

 przym. przygotowawczy, przygotowany

Wiktionary


przygotowany

1. uczynić coś zdolnym do czegoś w określonym czasie, nadającym się do czegoś
2. nastawić kogoś na coś, uprzedzić
3. przygotować się:
a) uczynić się gotowym na coś, do czegoś
b) nastawić się na coś


SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) będący gotów do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na to spotkanie w stolicy Wielkopolski ksiądz przygotowany był już od dawna. Wraz z parafianami nie bez pewnych trudności wynajęli autobus i całą grupą wybierali się do Poznania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygotowalnia ż., przygotowanie n., przygotowywanie n.

 czas. przygotować dk., przygotowywać ndk.

 przym. przygotowawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotowy, gotów

Wiktionary


przygotowawczy

związany z przygotowaniem; taki, który przygotowuje; zajmujący się przygotowaniem; przygotowujący (np. kurs przygotowawczy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) służący przygotowaniu do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygotowanie n., przygotowywanie n.

 czas. przygotowywać, przygotować dk.

 przym. przygotowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstępny

Wiktionary


przygotować

1. uczynić coś zdolnym do czegoś w określonym czasie, nadającym się do czegoś
2. nastawić kogoś na coś, uprzedzić
3. przygotować się:
a) uczynić się gotowym na coś, do czegoś
b) nastawić się na coś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przygotowywać)

 (1.1) dokonany od|przygotowywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawołała Julię i pospieszyła do kuchni, by przygotować rodzinie poobiednią porcję teiny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɡɔˈtɔvat͡ɕ, AS: pšygotovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gotowy, gotów, przygotowany, przygotowawczy

 rzecz. gotowanie n., przygotowanie n., przygotowywanie n.

 czas. przygotowywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uszykować, naszykować, przyrządzić, reg. pozn. narychtować

Wiktionary


przygotowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przygotowywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɡɔtɔvɨˈvãɲɛ, AS: pšygotovyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowanie n., przygotowanie n., przygotówka ż., przygotowalnia ż.

 czas. przygotowywać ndk., przygotować dk.

 przym. przygotowawczy, przygotowany

Wiktionary


przygotowywać

1. czynić coś zdolnym do czegoś w określonym czasie, nadającym się do czegoś
2. nastawiać kogoś na coś, uprzedzać
3. przygotowywać się:
a) nastawiać się na coś
b) czynić się gotowym na coś, do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przygotować)

 (1.1) przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś

 (1.2) uprzedzać kogoś o czymś, co ma nastąpić; oswajać kogoś z czymś; nastawiać kogoś na coś

czasownik zwrotny niedokonany przygotowywać się (dk. przygotować się)

 (2.1) stawać się gotowym na coś; zbierać się, szykować się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przygotowywał glebę pod siew.

 (1.2) Trzeba przygotowywać rodzinę na złą wiadomość.

 (2.1) Dziś przygotowywaliśmy się do jutrzejszego sprawdzianu z matematyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvat͡ɕ, AS: pšygotovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowanie n., przygotowalnia ż., przygotówka ż., przygotowywanie n., przygotowanie n.

 czas. przygotować dk.

 przym. przygotowany, przygotowawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyrządzać, szykować

Wiktionary


przygotówka

środowiskowo: górnicze roboty przygotowawcze przed właściwym wybieraniem złoża


SJP.pl


przygradów

Przygradów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Włoszczowa. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 742.

Wikipedia


przygramolać

potocznie: przygramolać się - gramoląc się, przychodzić z trudem; przywlekać się


SJP.pl


przygranicze

obszar przy granicy czegoś; nadgranicze, pogranicze


SJP.pl


przygraniczny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się przy granicy, związany z terenem przy granicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Debata dotyczyła ruchu przygranicznego.

 (1.1) Wiele północnoniemieckich miast takich jak przygraniczny Flensburg ma wyraźne duńskie ślady kulturowe i historyczne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. graniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadgraniczny

Wiktionary


przygrać

towarzyszyć komuś, zagrać na instrumencie muzycznym


SJP.pl


przygrodzki

nazwisko


SJP.pl


przygruchiwać

potocznie: pozyskiwać sobie kogoś jako partnera


SJP.pl


przygruntowy

mający miejsce przy gruncie, rosnący przy gruncie, tuż nad powierzchnią ziemi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) meteorol. występujący tuż nad powierzchnią ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesienią często występują nad ranem przygruntowe przymrozki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɡrũnˈtɔvɨ, AS: pšygrũntovy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. grunt.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyziemny

Wiktionary


przygrywać

towarzyszyć z muzyką


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) muz. wykonywać muzykę towarzyszącą czemuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygrywka ż.

 przym. growy

Wiktionary


przygrywka

1. część wstępna utworu, poprzedzająca wykonanie całości; także lekki utwór muzyczny wykonywany przy różnych okazjach
2. gra towarzysząca czemuś; przygrywanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. utwór muzyczny stanowiący wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu

 (1.2) muz. lekki utwór muzyczny wykonywany przy różnego rodzaju okazjach

 (1.3) przen. zapowiedź, przedsmak czegoś

Wiktionary

Przygrywka – powieść autorstwa Ewy Lach z 1975 roku, będąca trzecią część cyklu "Kosmohikanie".

Historia trojga dzieci, które niespodziewanie same muszą zająć się domem po tym, jak ich mama ma wypadek i trafia do szpitala. Te kilka samodzielnych dni do powrotu ojca, który chwilowo jest poza domem, okazuje się być tytułową przygrywką do dorosłego życia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɨˈɡrɨfka, AS: pšygryfka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gra ż., gierka ż., gracz m., graczka ż., grywalność ż., nagranie n., dogrywka ż., przygryweczka ż., zagrywka ż., wygrana ż., przegrana ż., rozgrywka ż.

 czas. grać ndk., grywać ndk., dogrywać ndk. / dograć dk., ogrywać ndk. / ograć dk., pogrywać ndk. / pograć dk., podgrywać ndk. / podegrać dk., przegrywać ndk. / przegrać dk., rozgrywać ndk. / rozegrać dk., wygrywać ndk. / wygrać dk., zagrywać ndk. / zagrać dk., nagrywać ndk. / nagrać dk., wygrywać ndk. / wygrać dk., współgrać dk., ugrywać ndk. / ugrać dk.

 przym. grywalny, ograny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstęp, zdrobn. przygryweczka

 (1.3) wstęp, przedsmak, zapowiedź

Wiktionary


przygryzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przygryzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przygryzać ndk.

Wiktionary


przygryzać

1. ściskać zębami; nadgryzać lekko wargi, wąsy - jako objaw zniecierpliwienia, gniewu itp.
2. potocznie: mówić komuś coś złośliwego, jakąś przykrość; dogadywać, docinać komuś


SJP.pl


przygryźć

1. ścisnąć zębami; nadgryźć lekko wargi, wąsy - jako objaw zniecierpliwienia, gniewu itp.
2. potocznie: powiedzieć komuś coś złośliwego, jakąś przykrość; dogadać, dociąć komuś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|przygryzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żaczek stłumił chichot, ciocia Wiesia przygryzła wargi, natomiast pan z PZU milczał, obmierzając ścianę za pomocą niklowanej, składanej miareczki.

Wiktionary


przygrzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przygrzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przygrzać

Wiktionary


przygrzać

1. zagrzać na nowo, podgrzać
2. o słońcu: ogrzać silnie; przypiec
3. potocznie: uderzyć w coś lub kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przygrzewać)

 (1.1) uderzyć z impetem, z dużą siłą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No bo owszem, jak trzeba, można i pięścią w stół przygrzać, ale można też sympatycznie porozmawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨɡʒat͡ɕ, AS: pšygžać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygrzanie n.

 czas. przygrzewać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywalić, wulg. przypieprzyć, wulg. przypierdolić

Wiktionary


przygrzewać

1. grzać na nowo, podgrzewać
2. o słońcu: grzać silnie; przypiekać
3. potocznie: uderzać w coś lub kogoś


SJP.pl


przygwarzyć

gwarowo: pogawędzić, porozmawiać; pogwarzyć


SJP.pl


przygważdżać

1. przytwierdzać coś gwoździami
2. przenośnie: unieruchamiać, przykuwać


SJP.pl


przygwizdać

powtórować komuś gwizdaniem


SJP.pl


przygwoździć

1. przytwierdzić coś gwoździami
2. przenośnie: unieruchomić, przykuć


SJP.pl


przygórze

Zobacz też: Przygórze w innych znaczeniach tej nazwy.

Przygórze (do 1945 r. niem. "Köpprich") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda.

Wikipedia


przygłaszać

zwiększać natężenie dźwięku


SJP.pl


przygłodzić

nieco, trochę wygłodzić


SJP.pl


przygłosić

zwiększyć głośność; podgłośnić, pogłośnić


SJP.pl


przygłuchawy

potocznie: trochę głuchy; przygłuchy


SJP.pl


przygłuchy

trochę głuchy; przygłuchawy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trochę, częściowo głuchy; słabo, źle słyszący

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈɡwuxɨ, AS: pšygu̯uχy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głuchy

 rzecz. głuchy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głuchawy

Wiktionary


przygłup

potocznie, pogardliwie: głupek, idiota, nierozgarnięty, wolnomyślący; przymuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. depr. ktoś głupkowaty

 (1.2) pot. depr. upośledzony umysłowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczycielka fizyki wyzywała mnie od przygłupów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygłupek m., głupawka ż.

 przym. przygłupi, głupi

 przysł. przygłupio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baran, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, dureń, idiota, imbecyl, jełop, kretyn, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przychlast, przygłupek, półgłówek

Wiktionary


przygłupek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. depr. ktoś głupkowaty

 (1.2) pot. depr. upośledzony umysłowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) baran, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, dureń, idiota, imbecyl, jełop, kretyn, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przygłup, półgłówek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygłup m.

 przym. przygłupi

 przysł. przygłupio

Wiktionary


przygłupi

przygłupiasty; pogardliwie:
1. trochę głupi;
2. będący wyrazem głupoty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trochę głupi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygłup mos., przygłupek mos., głupawka ż.

 przym. przygłupiasty, głupi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygłupiasty

Wiktionary


przygłupiasty

przygłupi; pogardliwie:
1. trochę głupi;
2. będący wyrazem głupoty


SJP.pl


przygłuszać

1. tłumić dźwięki, czynić odgłosy mniej słyszalnymi
2. o rozrośniętych roślinach: zacieniać rośliny nisko rosnące, tak aby powstrzymać ich rozwój


SJP.pl


przygłuszyć

1. stłumić dźwięki, uczynić odgłosy mniej słyszalnymi
2. o rozrośniętych roślinach: zacienić rośliny nisko rosnące, aby powstrzymać ich rozwój


SJP.pl


przyhamować

zmniejszyć szybkość jazdy; zwolnić; zahamować


SJP.pl


przyhasłowy

znajdujący się przy haśle słownikowym


SJP.pl


przyholować

czasownik

 (1.1) ciągnąć za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa własnego napędu do miejsca przeznaczenia

Wiktionary


przyim.

skrót od: przyimek, przyimkowy


SJP.pl


przyimek

niesamodzielna, nieodmienna część mowy, łącząca niejednorodne części zdania lub wyrażenia, określająca związki podrzędne zachodzące między wyrazami samodzielnymi, wskazująca zwykle na reakcje przestrzenne, występująca tylko w połączeniu z rzeczownikiem lub leksemem o podobnej funkcji (zaimkiem, przymiotnikiem, liczebnikiem głównym i zbiorowym), np. nad, za, w, do (przyimki proste), naprzeciw, ponad, poprzez, zza (przyimki złożone)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gram. wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

Wiktionary

Przyimek ( praepositio) – nieodmienna i niesamodzielna część mowy, która łączy się z innymi wyrazami i nadaje im inny sens.

Na przykład rzeczownik "stół" tworzy z przyimkami wiele zestawień: "na stole", "o stole", "za stołem", "obok stołu", "po stole", "pod stołem", "zza stołu", "koło stołu", "przy stole", "ponad stołem", "od stołu", "ku stołowi" itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W języku polskim przyimek „przed” łączy się z narzędnikiem a „na” z miejscownikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjĩmɛk, AS: pšyi ̯ĩmek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyimkowy

Wiktionary


przyimkowy

przymiotnik

 (1.1) gram. związany z przyimkiem; występujący w funkcji przyimka albo w połączeniu nim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyimek mrz.

Wiktionary


przyiwanić

potocznie: przyłożyć, uderzyć


SJP.pl


przyjaciel

1. człowiek pozostający z kimś w bliskich, zażyłych stosunkach; powiernik, druh;
2. człowiek okazujący sympatię, poparcie; zwolennik, protektor, miłośnik;
3. eufemistycznie: mężczyzna utrzymujący z kimś kontakty erotyczne; kochanek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach

 (1.2) osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem

 (1.3) eufem. mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym

 (1.4) stpol. śrpol. krewniak

 (1.5) stpol. sędzia polubowny

 (1.6) śrpol. małżonek, małżonka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osoba, którą darzy się przyjaźnią
  • Przyjaciel – dwutygodnik dla dzieci wydawany w latach 1945-1951
  • Przyjaciel (herb szlachecki)
  • w nazwie dzieła kultury:
    • Przyjaciele
    • Kacper i przyjaciele
  • w nazwie zespołu muzycznego:
    • Kazik i przyjaciele
  • Przyjaciel Ludzi Bezdomnych – wyróżnienie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie.

 (1.1) Gdzie są moi przyjaciele / Bojownicy z tamtych lat / Zawsze było ich niewielu / Teraz jestem sam.

 (1.3) Jan to jej przyjaciel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjät͡ɕɛl, AS: pšyi ̯äćel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaźń ż., przyjacielstwo n., przyjacielskość ż., przyjaźnienie n., pozaprzyjaźnianie n., zaprzyjaźnienie n., zaprzyjaźnianie n.

:: fż. przyjaciółka ż., przyjaciółeczka ż.

 przym. przyjacielski, przyjazny

 przysł. przyjaźnie, przyjacielsko

 czas. przać, przyjaźnić ndk., pozaprzyjaźniać dk., zaprzyjaźnić się dk., zaprzyjaźniać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) druh, kolega, kumpel, kum, pobratymiec, towarzysz

 (1.2) protektor, miłośnik, zwolennik

 (1.3) kochanek

Wiktionary


przyjacielski

1. dotyczący przyjaciela, składający się z przyjaciół - osób pozostających ze sobą w bliskich stosunkach, np. przyjacielska kompania, paczka, grupa;
2. taki jak wśród przyjaciół, pełen życzliwości, troski i zaufania; dobry, przyjazny, życzliwy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) serdeczny, życzliwy, przyjazny

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący przyjaciela

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨjäˈt͡ɕɛlsʲci, AS: pšyi ̯äćelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaźń ż., przyjaciel mos., przyjaciółka ż., przyjaciółeczka ż., przyjacielskość ż., przyjazność ż.

 czas. przyjaźnić się, zaprzyjaźnić się, zaprzyjaźniać się, przyjaźnić

 przym. przyjazny

 przysł. przyjacielsko, przyjaźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1-2) koleżeński, braterski, bratni, siostrzany

Wiktionary


przyjacielsko

przysłówek

 (1.1) w sposób przyjacielski, przyjaźnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uśmiechnął się przyjacielsko, gdy wymienili hasło, i niespodziewanie zapytał po polsku: – Co, Polacy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaciel m., przyjacielskość ż., przyjaciółeczka ż., przyjaźń ż., przyjazność ż.

 przym. przyjacielski

Wiktionary


przyjacielskość

→ przyjacielski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest przyjacielskie

Wiktionary

Patrz:

przyjacielski

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨjäˈt͡ɕɛlskɔɕt͡ɕ, AS: pšyi ̯äćelskość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaźń ż., przyjaciel m., przyjaciółka ż., przyjaciółeczka ż., przyjazność ż.

 czas. przyjaźnić się, zaprzyjaźniać się, zaprzyjaźnić się, przyjaźnić

 przym. przyjacielski, przyjazny

 przysł. przyjacielsko, po przyjacielsku, przyjaźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koleżeńskość

Wiktionary


przyjacielstwo

1. przyjaźnienie się z kimś; przyjaźń;
2. grono przyjaciół; przyjaciele


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przyjaźń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaciel mos.

Wiktionary


przyjacielu

1. człowiek pozostający z kimś w bliskich, zażyłych stosunkach; powiernik, druh;
2. człowiek okazujący sympatię, poparcie; zwolennik, protektor, miłośnik;
3. eufemistycznie: mężczyzna utrzymujący z kimś kontakty erotyczne; kochanek


SJP.pl


przyjaciółeczka

zdrobnienie od: przyjaciółka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: przyjaciółka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨjät͡ɕuˈwɛt͡ʃka, AS: pšyi ̯äćuu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaźń ż., przyjaciel m., przyjaciółka ż., przyjacielskość ż., przyjaźnienie n., zaprzyjaźnienie n., przyjazność ż.

 czas. przyjaźnić, zaprzyjaźniać się, przyjaźnić się ndk., zaprzyjaźnić się dk.

 przym. przyjazny, przyjacielski

 przysł. przyjaźnie, przyjacielsko, po przyjacielsku

Wiktionary


przyjaciółka

→ przyjaciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zaprzyjaźniona z kimś

 (1.2) pot. zob. kochanka.

 (1.3) reg-pl|Lwów. agrafka

Wiktionary

Przyjaciółka – polski dwutygodnik (w latach 1948–2009 wydawany jako tygodnik), którego odbiorcami są głównie kobiety, poświęcony historiom z życia, plotkom, modzie, urodzie i zdrowiu. Do tygodnika dołączany był także program telewizyjny.

Wikipedia

Patrz:

przyjaciel

Przykłady

 (1.1) Moja przyjaciółka to dla mnie bratnia dusza. Rozumiemy się bez słów.

 (1.1) Twoja przyjaciółka mówi, co jej ślina na język przyniesie, a ty się później martwisz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨjäˈt͡ɕuwka, AS: pšyi ̯äćuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaźń ż., przyjacielskość ż.

:: fm. przyjaciel m.

:: zdrobn. przyjaciółeczka ż.

 czas. przyjaźnić, zaprzyjaźniać się, przyjaźnić się ndk., zaprzyjaźnić się dk.

 przym. przyjacielski, zaprzyjaźniony, przyjazny

 przysł. przyjaźnie

Wiktionary


przyjadać

przyjadać się - dawniej: przykrzyć się, przejadać się


SJP.pl


przyjarać

potocznie: przypalić


SJP.pl


przyjazd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dotarcie do jakiegoś miejsca

 (1.2) przybycie pojazdu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyjechać, przyjeżdżać

 rzecz. przyjezdny mos., wyjazd mrz.

 przym. przyjezdny

Wiktionary


przyjazność

przyjazne nastawienie, charakter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przyjazne; cecha tych, którzy są przyjaźni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaźń ż., przyjaciel m., przyjaciółka ż., przyjaciółeczka ż., przyjaźnienie n., przyjacielskość ż., zaprzyjaźnienie n.

 czas. przyjaźnić się ndk., zaprzyjaźnić się dk.

 przym. przyjazny, przyjacielski

 przysł. przyjaźnie, przyjacielsko

Wiktionary


przyjazny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia

 (1.2) przest. taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjazne gesty i zwykła uprzejmość poprawiają atmosferę w miejscu pracy.

 (1.2) W naszym nowym mieszkaniu szczęśliwie trafiliśmy na przyjaznych sąsiadów – zawsze pomogą w drobiazgach lub pożyczą szklankę cukru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjaznɨ, AS: pšyi ̯azny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaźń ż., przyjaciel m., przyjaciółka ż., przyjaciółeczka ż., przyjacielskość ż., przyjazność ż.

 czas. zaprzyjaźnić, zaprzyjaźniać się, zaprzyjaźnić się

 przym. przyjacielski

 przysł. przyjaźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) braterski, ciepły, łaskawy, przychylny, przyjacielski, życzliwy, spolegliwy

 (1.2) dogodny, pomyślny, sprzyjający

Wiktionary


przyjaźnie

przysłówek

 (1.1) w sposób przyjazny

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: przyjaźń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przejął się wrogim spojrzeniem. Uśmiechnął się do niej najprzyjaźniej, jak tylko umiał.

 (2.1) Są przyjaźnie i nie ma przyjaźni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjäʑɲɛ, AS: pšyi ̯äźńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaciel mos., przyjaciółka ż., przyjaźń ż., przyjacielskość ż., przyjaciółeczka ż., przyjazność ż.

 czas. zaprzyjaźniać się ndk., zaprzyjaźnić się dk.

 przym. przyjazny, przyjacielski

Wiktionary


przyjaźniej

stopień wyższy od przysłówka: przyjaźnie


SJP.pl


przyjaźniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przyjazny; bardziej przyjazny


SJP.pl


przyjaźnić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) daw. zyskiwać czyjąś przyjaźń, jednać sobie kogoś

czasownik zwrotny niedokonany przyjaźnić się (dk. brak)

 (2.1) być w przyjacielskiej relacji z kimś; utrzymywać przyjaźń, mieć kogoś za przyjaciela

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Miałem ochotę przyjaźnić się tylko z takimi, od których chciało mi się czegoś więcej, więc nie mogła to być przyjaźń rzetelna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjäʑɲit͡ɕ, AS: pšyi ̯äźńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaźń ż., przyjaciel mos., przyjaciółka ż., przyjaciółeczka ż., przyjacielskość ż.

 przym. przyjacielski

 czas. zaprzyjaźniać się ndk., zaprzyjaźnić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; przest. fraternizować się; podn. bratać się, spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę; stpol. przyjacielić się

Wiktionary


przyjaźń

1. bliskie, serdeczne stosunki z kimś oparte na wzajemnej szczerości, życzliwości, zaufaniu;
2. życzliwość, serdeczność okazywana komuś;
3. przyjaźń z korzyściami - relacja przyjacielska dopuszczająca stosunki seksualne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

Wiktionary

Przyjaźń – serdeczne stosunki oparte na wzajemnej życzliwości.

Większość ludzi uważa, że ich przyjaciele dobrze ich znają. Jednak badania wykazały, że w większości przypadków jest to złudzenie związane z chęcią poprawy samooceny. Wierząc, że przyjaciołom zależy na nas, budujemy poczucie własnej wartości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łączy ich serdeczna przyjaźń.

 (1.1) Nie masz teraz prawdziwej przyjaźni na świecie. • Ostatni znam jej przykład w Oszmiańskim powiecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨjäɕɲ̊, AS: pšyi ̯äśń̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaciel m., przyjaciółka ż., przyjaciółeczka ż., psiapsiółka ż., przyjacielskość ż., przyjazność ż.

 przym. przyjacielski, przyjazny, zaprzyjaźniony

 czas. przyjaźnić, zaprzyjaźniać się, przyjaźnić się ndk., zaprzyjaźnić się dk.

 przysł. przyjacielsko, przyjaźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. drużba

Wiktionary


przyjebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyjebać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨjɛˈbãɲɛ, AS: pšyi ̯ebãńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. przyjebać.

Wiktionary


przyjebać

przypierdolić; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. przyjebać (komuś) - pobić (kogoś);
2. przyjebać się (do czegoś) - przyczepić się (do czegoś), mieć o coś pretensje


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) wulg. uderzyć

czasownik zwrotny

 (2.1) wulg. przyczepić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak cię wkurwi, to mu przyjeb w mordę.

 (2.1) Dlaczego on się znów przyjebał do mnie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjɛbat͡ɕ, AS: pšyi ̯ebać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak mzw./mos., przyjeb, przyjebanie

 czas. jebać, odjebać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przypieprzyć, przypierdolić, wyjebać, jebnąć, pierdolnąć, pieprznąć, przykurwić, zakurwić

Wiktionary


przyjebywać

przypierdalać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. przyjebywać (komuś) - uderzać, bić (kogoś);
2. przyjebywać się (do czegoś) - przyczepiać się (do czegoś), mieć o coś pretensje


SJP.pl


przyjechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyjechać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyjechać dk.

 rzecz. jeźdźczyni ż., przyjezdny mos.

 przym. przyjezdny

Wiktionary


przyjechać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przyjeżdżać)

 (1.1) o człowieku: przybyć za pomocą pojazdu na kołach

 (1.2) o pojeździe na kołach: przybyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjɛxat͡ɕ, AS: pšyi ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjazd m., przyjezdny m., przyjeżdżanie n., przyjechanie n., Przejazd mrz., przejazd mrz., wyjazd mrz.

 czas. jechać, przyjeżdżać ndk.

 przym. przyjazdowy, przyjezdny

Wiktionary


przyjemne

to, co sprawia przyjemność


SJP.pl


przyjemniaczek

złośliwie o człowieku pozornie tylko miłym i układnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. iron. negatywnie o kimś, kto pozornie jest miły, uprzejmy

Wiktionary

Przyjemniaczek ( 一個好人 "Yat goh hiu yan") – hongkońsko-amerykańsko-australijska sensacyjna komedia kryminalna z 1997 roku w reżyserii Sammo Hunga.

Wikipedia

Patrz:

przyjemniaczek

Przykłady

 (1.1) Strzeż się tego przyjemniaczka, to niezłe ziółko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨjɛ̃mʲˈɲat͡ʃɛk, AS: pšyi ̯ẽmʹńaček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjemnostka ż., przyjemność ż.

 czas. uprzyjemniać ndk., uprzyjemnić dk.

 przym. przyjemny

 przysł. przyjemnie, przyjemno

Wiktionary


przyjemniaczka

złośliwie o człowieku pozornie tylko miłym i układnym


SJP.pl

Patrz:

przyjemniaczek

przyjemnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób przyjemny, z poczuciem przyjemności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przyjęciu u Karola było bardzo przyjemnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ, AS: pšyi ̯ẽmʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjemność ż., przyjemniaczek m., uprzyjemnianie n., uprzyjemnienie n.

 czas. uprzyjemniać ndk., uprzyjemnić dk.

 przym. przyjemny, nieprzyjemny, przyjemnościowy

 przysł. przyjemniutko, nieprzyjemnie, przyjemnościowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miło

Wiktionary


przyjemniej

stopień wyższy od przysłówka: przyjemnie


SJP.pl


przyjemniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przyjemny


SJP.pl


przyjemność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

Wiktionary

Przyjemność – podstawowa wartość hedonistyczna o charakterze pozytywnym, będąca doświadczeniem zmysłowym o charakterze indywidualnym; przeciwieństwo nieprzyjemności.

Odczuwanie przyjemności przypisuje się zarówno ludziom, jak i zwierzętom.

Zdaniem Maxa Schelera źródłami przyjemności mogą być:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona mu nie wierzy, myśli, że ją oszukuje, żeby sprawić jej przyjemność. Zamyka się w sobie, głucha na jego argumenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjɛ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: pšyi ̯ẽmność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjemniaczek m., uprzyjemnianie n., uprzyjemnienie n.

:: zdrobn. przyjemnostka ż.

 czas. uprzyjemniać dk., uprzyjemnić dk.

 przym. przyjemny, przyjemnościowy

 przysł. przyjemnie, przyjemno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błogość, zadowolenie, satysfakcja, uciecha; pot. frajda; przest. lubość

Wiktionary


przyjemny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

 (1.2) odznaczający się miłym sposobem bycia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaki przyjemny ten zajazd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjɛ̃mnɨ, AS: pšyi ̯ẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjemność ż., przyjemnostka ż., przyjemniaczek m.

 czas. uprzyjemniać ndk., uprzyjemnić dk.

 przym. przyjemnościowy

 przysł. przyjemnie, przyjemno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miły

Wiktionary


przyjemski

nazwisko


SJP.pl


przyjezdna

kobieta przybyła skądś, niestała mieszkanka


SJP.pl


przyjezdność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przyjezdne; cecha tych, którzy są przyjezdni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyjezdny

 przysł. przyjezdnie

Wiktionary


przyjezdny

taki, który przyjechał dokądś z innego miejsca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto przyjechał

 (1.2) ktoś, kto jest mieszkańcem od niedawna

przymiotnik

 (2.1) taki, który przyjechał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Luty nie sprzyjał podróżom i tylko od czasu do czasu pokazał się przyjezdny.

 (2.1) W jakimś kącie przyjezdny kupiec sprzedawał jaskrawe hafty wschodnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjɛzdnɨ, AS: pšyi ̯ezdny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjazd m., przyjeżdżanie n., przyjechanie n., jazda ż.

:: fż. przyjezdna ż.

 czas. przyjeżdżać ndk., przyjechać dk., jechać ndk.

 wykrz. jazda

Wiktionary


przyjeziorny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy jeziorze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chętnym do zażywania letnich kąpieli pozostaje więc jedynie liczyć na przychylność właścicieli przyjeziornych ośrodków wypoczynkowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨjɛ̇ˈʑɔrnɨ, AS: pšyi ̯ėźorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n.

Wiktionary


przyjeziorowy

rzadkie: położony przy jeziorze, urządzony przy jeziorze


SJP.pl


przyjeść

przyjeść się - przestarzale: przejeść się


SJP.pl


przyjeżdżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyjeżdżać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyjeżdżać, przyjechać

 rzecz. jeźdźczyni ż., przyjezdny mos.

 przym. przyjezdny

Wiktionary


przyjeżdżać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przyjechać)

 (1.1) o człowieku: przybywać za pomocą pojazdu na kołach

 (1.2) o pojeździe na kołach: przybywać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludmiła rokrocznie przyjeżdża do Beskidu Śląskiego na zimowisko.

 (1.1) Kiedyś na pasterkę przyjeżdżano saniami.

 (1.2) Autobus przyjeżdża punktualnie o szóstej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjazd m., przyjezdny m., jeździec m., jeźdźczyni ż., jezdnia ż., przyjeżdżanie n., przyjazd mrz.

 czas. przejeżdżać, jechać ndk., przyjechać dk.

 przym. przyjezdny

Wiktionary


przyjmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyjmować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨjmɔˈvãɲɛ, AS: pšyi ̯movãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjęcie n., przyjmujący mos., nieprzyjmowanie n., przyjątko n.

 czas. przyjmować ndk., przyjąć dk.

Wiktionary


przyjmować

czasownik

 (1.1) dać pracę, zatrudniać

 (1.2) odbierać coś (rzecz, informację)

 (1.3) akceptować wizytę/rozmowę; udzielać audiencji

 (1.4) z góry coś zakładać

 (1.5) o lekach: zażywać

 (1.6) o zmiennych: równać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duża firma przyjęła mnie na stanowisko kierownika.

 (1.2) Dzisiaj przyjąłem paczkę od listonosza.

 (1.3) Sekretarka przekazała mi, że szef przyjmie mnie jutro po południu.

 (1.5) Mój dziadek przyjmuje dużo lekarstw.

 (1.6) a=4 czyli zmienna a przyjmuje wartość 4.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨjˈmɔvat͡ɕ, AS: pšyi ̯movać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjmowanie n., przyjęcie n., przyjmujący mos., przyjątko n.

 czas. przyjąć

 przym. do przyjęcia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatrudniać

 (1.2) pobierać, dostawać

 (1.3) zapraszać, odwiedzać, gościć

 (1.5) stosować

Wiktionary


przyjmujący

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: przyjmować

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) sport. w siatkówce: zawodnik odbierający piłki po zagrywce i atakujący ze skrzydła lub z głębi pola;

Wiktionary

Przyjmujący (lewoskrzydłowy; ang. "outside hitter, left side hitter") – pozycja na boisku w siatkówce. Zadaniem przyjmującego jest odbieranie piłki po zagrywce i gra obronna, połączona z atakiem ze skrzydła bądź z głębi pola (atak z szóstej strefy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kacper gra na pozycji przyjmującego.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyjmować ndk., przyjąć dk.

 rzecz. przyjęcie n., przyjmowanie n.

Wiktionary


przyjrzeć

przyjrzeć się - przypatrzeć się, obejrzeć coś, kogoś uważnie, ze wszystkich stron


SJP.pl


przyjądrze

wydłużony wałeczkowaty organ, przylegający do dłuższej części jądra, prowadzący sznurek nasienny ku górze do przewodu pachwinowego


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przyjątko

żartobliwie, zdrobniale o przyjęciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od przyjęcie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama była w domu, syn był w domu, wnuczka u koleżanki, tylko ja szalałem na przyjątku w Nowy Rok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjęcie n., przyjmowanie n.

 czas. przyjąć dk., przyjmować ndk.

 przym. przyjęciowy, przyjęty

Wiktionary


przyjąć

1. otrzymać, wziąć coś od kogoś, często w prezencie;
2. zaakceptować;
3. w piłce nożnej: odebrać podanie piłki przez zawodnika


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyjmować)

 (1.1) dokonany od|przyjmować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Impe­ra­tor przyj­mie ją w sali tro­no­wej nie po to, by ją przesłuchać (choć Mon sły­szała, że niektórych prze­słu­chuje osobiście), lecz by spojrzeć na nią i wykrzywić posta­rzałą, wosko­watą twarz w jadowitym uśmiechu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pšyi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjęcie n., przyjmowanie n., przyjmujący mos., przyjątko n.

 czas. przyjmować ndk.

Wiktionary


przyjęcie

1. otrzymać, wziąć coś od kogoś, często w prezencie;
2. zaakceptować;
3. w piłce nożnej: odebrać podanie piłki przez zawodnika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyjąć.

 (1.2) reakcja na coś lub na kogoś

 (1.3) uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji

Wiktionary

Przyjęcie – uroczysty posiłek zorganizowany specjalnie dla osób zaproszonych – gości. Przyjęcie zazwyczaj ma na celu uświetnienie ważnych wydarzeń lub okoliczności o charakterze oficjalnym lub prywatnym – mówimy wtedy o przyjęciu okolicznościowym. Duże i wystawne przyjęcie może być określane jako bankiet, biesiada lub uczta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyjęcia do pracy mamy zwykle przed sezonem.

 (1.1) Personel izby przyjęć - życzliwy, porodówki i położnictwa - chwalony za wyczerpujące informowanie o porodzie i o stanie dziecka.

 (1.2) Dla żadnego komunisty nie była wtedy do przyjęcia teza, że PRL trzyma się na radzieckich bagnetach.

 (1.2) (…) dokument spotkał się z ciepłym przyjęciem – towarzyszyły mu okrzyki i owacje na stojąco.

 (1.3) Poszłam na łatwiznę i na jutrzejsze przyjęcie zamówiłam catering.

 (1.3) Zaczynam pojmować, że obecność szanownego pana profesora na tym przyjęciu nabiera nowej jakości - charakteru prestiżowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pšyi ̯ė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjmowanie n.

:: zdrobn. przyjątko n.

 czas. przyjmować ndk., przyjąć dk.

 przym. przyjęty, przyjęciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odbiór

 (1.3) pot. balanga, biba, impreza, jubel

Wiktionary


przyjęciowy

→ przyjęcie


SJP.pl

Patrz:

przyjęcie

przyjęty

ogólnie znany, zgodny z określonymi zasadami


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) powszechnie uznany lub używany

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: przyjąć

Wiktionary

Przyjęty (ang. "Accepted") – amerykańska komedia filmowa z 2006 w reżyserii Steve'a Pinka. Premiera filmu miała miejsce 18 sierpnia 2006.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przyjęcie n., przyjątko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uznany, obiegowy, zwyczajowy, utarty, konwencjonalny

Wiktionary


przyjście

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyjść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨjɕt͡ɕɛ, AS: pšyi ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przychód m., przychodnia ż., przychodowość ż., przychodzień m., przychodźca m., przychodźstwo n., przychodzenie n.

 czas. przyjść dk., przychodzić ndk., przychodować ndk./dk.

 przym. przychodowy

Wiktionary


przyjść

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przychodzić)

 (1.1) zob. przychodzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyszedł czas na naukę.

 (1.1) Nikt nie przyszedł.

 (1.1) Na pogrzeb przyszło wielu współpracowników zmarłego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨjɕt͡ɕ, AS: pšyi ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przychód m., przychodnia ż., przychodowość ż., przychodzień m., przychodźca m., przychodźstwo n., przychodzenie n., przyjście n.

 czas. przychodzić ndk., przychodować ndk./dk.

 przym. przychodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. przytośtać się

Wiktionary


przykahałek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żyd. adm. filia kahału, jednostka zależna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., kahałek mrz., podkahałek mrz.

 przym. kahałowy, kahalny

Wiktionary


przykanalik

przyłącze kanalizacyjne


SJP.pl


przykarpacie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przykarpacki

 rzecz. Karpaty nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obwód iwanofrankiwski

Wiktionary


przykarpacki

przymiotnik

 (1.1) związany z Przykarpaciem, dotyczący Przykarpacia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przykarpacie n., Karpaty nmos.

 przym. karpacki

Wiktionary


przykatedralny

znajdujący się obok katedry


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy katedrze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨkatɛˈdralnɨ, AS: pšykatedralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katedra ż.

Wiktionary


przykawiarniany

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy kawiarni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨkavʲjarʲˈɲãnɨ, AS: pšykavʹi ̯arʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawiarnia ż.

Wiktionary


przykaz

polecenie, rozkaz, nakaz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. nakaz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otrzymał przykaz pozostania w koszarach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykazywanie n., przykazanie n.

 czas. przykazać dk., przykazywać ndk.

Wiktionary


przykazanie

wydać polecenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kategoryczne polecenie, nakaz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sposób podziału biblijnego tekstu na konkretne przykazania zależy od przyjętej tradycji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨkaˈzãɲɛ, AS: pšykazãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykaz mrz., przykazywanie n.

 czas. przykazać dk., przykazywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) instrukcja, komenda, polecenie, wskazanie, zalecenie

Wiktionary


przykazać

wydać polecenie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przykazywać)

 (1.1) wydać polecenie lub zabronić czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jahwe przykazał Izraelitom świętować szabaty.

 (1.1) Samarytanin zawiózł rannego do zajazdu, przykazując gospodarzowi, aby miał o nim staranie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykaz mrz., przykazywanie n., przykazanie n.

 czas. przykazywać ndk.

Wiktionary


przykazująco

w sposób wymagający podporządkowania się; nakazująco


SJP.pl


przykazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nakazywanie, zobowiązywanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykaz mrz., przykazanie n.

 czas. przykazać dk., przykazywać ndk.

Wiktionary


przykazywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przykazać)

 (1.1) wydawać polecenie lub zabraniać czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trener wiele nam przykazywał, ale i tak przegraliśmy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykaz mrz., przykazywanie n., przykazanie n.

 czas. przykazać dk.

Wiktionary


przykicanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przykicać.

Wiktionary


przykielichowy

przymiotnik od: przykielich


SJP.pl


przykinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przykinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przykinać dk.

Wiktionary


przykinać

czasownik

 (1.1) reg. pozn. - przyczepić się

 (1.2) reg. pozn. - przynieść coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykinanie n.

Wiktionary


przykinowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy kinie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨcĩˈnɔvɨ, AS: pšyḱĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kino n., kinowość ż.

Wiktionary


przyklapnięty

przyklapły, oklapnięty, oklapły; potocznie:
1. o człowieku: smutny, przygnębiony czymś; osowiały;
2. o uchu zwierzęcia: zwieszający się, niesterczący


SJP.pl


przyklapły

przyklapnięty, oklapnięty, oklapły; potocznie:
1. o człowieku: smutny, przygnębiony czymś; osowiały;
2. o uchu zwierzęcia: zwieszający się, niesterczący


SJP.pl


przyklasztorny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy klasztorze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨklaˈʃtɔrnɨ, AS: pšyklaštorny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klasztorny

 rzecz. klasztor mrz., klasztorek mrz.

Wiktionary


przykleić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyklejać)

 (1.1) przytwierdzić klejem

 (1.2) spowodować przylgnięcie

czasownik zwrotny dokonany przykleić się (ndk. przyklejać się)

 (2.1) ulec przylepieniu, przylgnięciu do czegoś

 (2.2) pot. narzucić komuś swoje towarzystwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Colon miał przyklejone na twarzy kilka kawałków bibułki w miejscach, gdzie golenie przebiegało nazbyt entuzjastycznie, ale poza tym wyglądał o wiele lepiej.

 (1.2) Drzwi nie były zamknięte, a jedynie zaplombowane kawałkiem sznurka wciśniętego w kapsel i przyklejonego plastelinaasteliną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleik mrz., klej mrz.

 czas. kleić, przyklejać

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przyczepić się, przylepić się, przylgnąć, przywrzeć

 (2.2) narzucić się

Wiktionary


przyklejanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyklejać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W introligatorstwie i zdobieniu skóry technikami introligatorskimi stosowana jest technika złocenia na gorąco, polegająca na przyklejaniu pozłoty przy pomocy rozgrzanych metalowych punc i tłoków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨklɛˈjä̃ɲɛ, AS: pšyklei ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyklejać

Wiktionary


przyklejać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przykleić)

 (1.1) umocowywać coś przy pomocy kleju lub taśmy klejącej

 (1.2) powodować przywieranie do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany przyklejać się (dk. przykleić się)

 (2.1) ulegać przyczepieniu do czegoś lub kogoś

 (2.2) narzucać komuś własne towarzystwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu zadecydować za nas będą inni; ci, którzy do programów przyklejać będą numerki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨkˈlɛjät͡ɕ, AS: pšyklei ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleik mrz., przyklejenie n. dk., przyklejanie n. ndk.

 czas. przykleić dk.

Wiktionary


przyklepać

1. klepiąc, uczynić coś gładkim, płaskim;
2. potocznie: zakończyć zawarcie jakiejś umowy


SJP.pl


przyklepywać

1. klepiąc, czynić coś gładkim, płaskim;
2. potocznie: kończyć zawarcie jakiejś umowy


SJP.pl


przyklubowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy klubie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨkluˈbɔvɨ, AS: pšyklubovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klub mrz., klubowy mrz./mzw.

 przym. klubowy

Wiktionary


przyklęk

Przyklęk – zdolność autobusów i trolejbusów niskopodłogowych do zmiany wysokości podłogi po stronie drzwi tak, aby ułatwić pasażerom wsiadanie. Wysokość jest regulowana poprzez ciśnienie w pneumatycznych miechach zawieszenia. Niwelacja różnicy wysokości między podłogą i krawężnikiem jest znacznym udogodnieniem dla pasażerów niepełnosprawnych oraz przewożących wózki.

Wikipedia


przyklęknięty

taki, który przyklęknął (uklęknął na jedno kolano)


SJP.pl


przyklęknąć

czasownik

 (1.1) dokonany od|przyklękać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mariusz przyklęknął na jedno kolano, żeby zdjąć buty, ale Szwarc natychmiast zareagował.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klękać

Wiktionary


przykona

wieś w Polsce


SJP.pl

Przykona (daw. Przykuna) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Przykona.

Wikipedia


przykop

1. przykopy: rowy oblężnicze, umożliwiające atakującym dojście do obleganej twierdzy; aprosze
2. dawniej: wał ziemny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przykop – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Padew Narodowa
  • Przykop – część wsi Miłki w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Miłki
  • Przykop – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
  • Przykop – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Miłki
  • Przykop – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz
  • Nowy Przykop
  • Przykopy (aprosze) – rowy oblężnicze

Wikipedia


przykopa

przykopy: rowy oblężnicze, umożliwiające atakującym dojście do obleganej twierdzy; aprosze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wał ziemny wzdłuż czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przykopa – dopływ Dunajca
  • Przykopa – struga, dopływ Młynówki Oświęcimskiej (dopływu Wisły)
  • Przykopa – struga, dopływ Psiny
  • Przykopa – struga, dopływ Sanu
  • Przykopa – rów, dopływ Soły
  • przykopy

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) przykop

Wiktionary


przykopalniany

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy kopalni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨkɔpalʲˈɲãnɨ, AS: pšykopalʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopalnia ż.

Wiktionary


przykopać

częściowo zakopać


SJP.pl


przykopcić

pokryć lekko sadzą, odymić od dołu; podkopcić, przydymić, poddymić


SJP.pl


przykopytnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. kopytnik pospolity.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopyto n.

Wiktionary


przykopywać

1. częściowo zakopywać;
2. potocznie: mocno uderzać kogoś;
3. potocznie: sprawiać komuś przykrość, dokuczając mu lub krytykując go; dokopywać


SJP.pl


przykoronek

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) bot. wybrzuszenie na płatku kwiatowym

Wiktionary

Przykoronek (łac. "corollula", ang. "corolla scale", "corolla appendage") – łuski występujące w kwiatach niektórych roślin w miejscu, gdzie blaszka płatka korony przechodzi w paznokieć. Mogą one być wolne, lub zrośnięte w rurkę, miseczkę. Tworzą charakterystyczny twór. Pełnią rolę powabni przywabiającej owady oraz ochraniają elementy rozrodcze kwiatu (pręciki i słupki). Przykoronek występuje np. u gatunków roślin w rodzinie amarylkowatych, goździkowatych i męczennicowatych.

Wikipedia


przykorzenny

przymiotnik

 (1.1) rzad. znajdujący się przy korzeniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzenny

 przym. korzenny

Wiktionary


przykosa

smuga na rzece oznaczająca płytki brzeg, mieliznę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. widoczna na rzece granica mielizny

Wiktionary

Pr

Wikipedia


przykoszarowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy koszarach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W poniedziałek o godzinie 16, na placu przykoszarowym 9 Brygady Kawalerii Pancernej w Braniewie odbędzie się konkurs sprawnościowy dla młodych rowerzystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨkɔʃaˈrɔvɨ, AS: pšykošarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszary nmos.

Wiktionary


przykoszek

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) koszyk przytraczany do czegoś

Wiktionary


przykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przykować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przykować dk.

Wiktionary


przykować

czasownik

 (1.1) daw. przykuć

 (1.2) przen. połączyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do przyjaźni, do kochania serce wiecznie przykowane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykowanie n.

Wiktionary


przykozaczyć

potocznie: popisać się odwagą, postarać się być śmiałkiem


SJP.pl


przykołowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przykołować.

Wiktionary


przykołowywać

rzadko: dojeżdżać, tocząc się na kołach


SJP.pl


przykoński

przymiotnik od: Przykona


SJP.pl


przykościelny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy kościele

 (1.2) działający przy Kościele

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨkɔɕˈt͡ɕɛlnɨ, AS: pšykośćelny

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kościół.

Wiktionary


przykradać

kraść mało wartościowe rzeczy, zwiększając powoli swój majątek


SJP.pl


przykrawaczka

→ przykrawacz; krojczyni


SJP.pl


przykrawalnia

oddział zakładu produkującego meble


SJP.pl


przykraść

ukraść mało wartościowe rzeczy, zwiększając powoli swój majątek


SJP.pl


przykro

przysłówek

 (1.1) w sposób przykry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨkrɔ, AS: pšykro

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przykry

 rzecz. przykrość

 czas. przykrzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. matyjaśnie

Wiktionary


przykrotek

przykrotek półskrzydły - gatunek chrząszcza z rodziny łyszczynkowatych


SJP.pl


przykrość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨkrɔɕt͡ɕ, AS: pšykrość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przykry

 przysł. przykro

 czas. przykrzyć, uprzykrzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzyjemność, dokuczliwość, daw. pakość

Wiktionary


przykry

1. nieprzyjemny dla zmysłów; dotkliwy, dokuczliwy, uciążliwy;
2. sprawiający kłopot, wywołujący niezadowolenie;
3. charakteryzujący się odpychającym sposobem bycia; nieznośny, niesympatyczny;
4. świadczący o odpychającym sposobie bycia


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe

 (1.2) wywołujący nieprzyjemne uczucia

 (1.3) o człowieku: posiadający sposób bycia, który wywołuje u innych nieprzyjemne uczucia

 (1.4) daw. stromy, mocno spadzisty

 (1.5) daw. dokuczający komuś, nękający kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Swąd palonej gumy jest przykry.

 (1.2) To co powiedział mi na koniec było bardzo przykre.

 (1.3) Nie znoszę go. To przykry człowiek.

 (1.1, 1.3) On ma przykry wygląd, ale sam nie jest przykry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨkrɨ, AS: pšykry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykrość ż.

 czas. przykrzyć, uprzykrzać ndk.

 przysł. przykro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) irytujący, niemiły, nieprzyjemny, niesympatyczny, bolesny, sprawiający przykrość

 (1.3) antypatyczny, niesympatyczny, niemiły, nieprzyjemny, męczący, niełatwy, nudny, o trudnym charakterze, uciążliwy, nieuprzejmy, chamski; posp. upierdliwy

Wiktionary


przykrycie

1. ochronić od czynników zewnętrznych od góry;
2. znaleźć się na czymś, zasłaniając to


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przykryć.

Wiktionary

Przykrycie (pot. przykrywka) – deklarowana jawnie tożsamość i rola żołnierza lub funkcjonariusza służb specjalnych, który pełniąc służbę wykonuje zadania w ramach operacji pod przykryciem.

Przykrycie ma formę innej tożsamości, wykonywania innego zawodu, innego sposobu życia, często dalece różnego od działań operacyjnych jakie wykonuje służbowo. Bycie dyplomatą jest częstym przykryciem dla funkcjonariuszy instytucji wywiadowczych.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przykryć

Wiktionary


przykrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przykrywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przykryć

Wiktionary


przykrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przykryć)

 (1.1) kłaść coś osłaniającego na coś lub na kogoś

 (1.2) tworzyć górną część, okrycie czegoś

czasownik zwrotny niedokonany przykrywać się (dk. przykryć się)

 (2.1) używać zwykle jakiegoś okrycia na sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marku, przykrywaj kocykiem siostrzyczkę, gdy się odkryje!

 (1.2) Szarawe chmurki przykrywały przez ponad godzinę naszą dolinkę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przykryć, kryć

 rzecz. przykrywa, przykrywka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nakrywać

Wiktionary


przykrywka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: przykrywa

 (1.2) przedmiot lub jego część, służąca do przykrywania

 (1.3) przen. instytucja lub działanie mające na celu ukrycie prawdziwych intencji, celów, zamierzeń, itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przykrywka – fałszywa tożsamość osoby działającej w ramach operacji pod przykryciem
  • przykrywka () – element półpokrywy u pluskwiaków

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Możesz wreszcie podnieść tę przykrywkę?

 (1.3) Sędzia uznał, że odszkodowanie należy się kobiecie za straty i cierpienia moralne jakich doznała, gdy okazało się, że małżeństwo służyło Kubańczykowi jedynie jako przykrywka dla działalności szpiegowskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykrywa ż., pokrywa ż.

 czas. kryć ndk., przykryć dk., przykrywać ndk., ukryć dk., ukrywać ndk., zakryć dk., zakrywać ndk.

 przym. przykrywalny, przykrywkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) płaszczyk

Wiktionary


przykrywkowiec

potocznie: policjant działający pod przykrywką


SJP.pl


przykryć

1. ochronić od czynników zewnętrznych od góry;
2. znaleźć się na czymś, zasłaniając to


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przykrywać)

 (1.1) dokonany od|przykrywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Położył więc obok, kurtką przykrył, ale ona spod kurtki wyciągnęła ręce, namacała podbródek, uszy, nos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨkrɨt͡ɕ, AS: pšykryć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykrywka ż., przykrycie, przykrywanie

 czas. kryć, przykrywać

Wiktionary


przykrzej

stopień wyższy od przysłówka: przykro


SJP.pl


przykrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przykry; bardziej przykry


SJP.pl


przykrzyć

1. przykrzyć się - stawać się uciążliwym, być przykrym dla kogoś;
2. przykrzy się komuś - ktoś się nudzi, odczuwa monotonię


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. tylko w zwrocie „przykrzyć sobie”: przykro coś odczuwać, odczuwać znudzenie czymś

czasownik zwrotny niedokonany przykrzyć się (dk. brak)

 (2.1) nudzić kogoś, być dla kogoś przykrym, uciążliwym, niemiłym

 (2.2) daw. dziś gwara. natarczywie, natrętnie upominać się o coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykrość ż., naprzykrzanie się n., naprzykrzenie się n., przykrzenie n., sprzykrzenie n., uprzykrzanie n., uprzykrzenie n.

 czas. naprzykrzać się ndk., naprzykrzyć się dk., sprzykrzyć dk., uprzykrzać ndk., uprzykrzyć dk.

 przym. przykry

 przysł. przykro, naprzykrzenie

Wiktionary


przykrótki

nieco za krótki


SJP.pl


przykrótkość

kusość


SJP.pl


przykręcacz

1. potocznie: osoba, której praca polega na przykręcaniu różnych elementów;
2. dawniej: osoba obsługująca maszynę przędzalniczą, która łączy zerwane nici podczas wytwarzania tkaniny


SJP.pl


przykręcaczka

dawniej: kobieta obsługująca maszynę przędzalniczą, która łączy zerwane nici podczas wytwarzania tkaniny


SJP.pl


przykręcalny

dający się przykręcać


SJP.pl


przykręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przykręcać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨkrɛ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: pšykrẽncãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przykręcać

Wiktionary


przykręcać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przykręcić)

 (1.1) obracać śrubą lub wkrętem zagłębiając je

 (1.2) umocowywać coś śrubami lub wkrętami

 (1.3) zmniejszać dopływ czegoś kręcąc zaworem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jest stół z baru mlecznego z filmu „Miś”, gdzie aluminiowe talerze są przykręcane do stołu a łyżki konsumentów połączone łańcuchami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈkrɛ̃nt͡sat͡ɕ, AS: pšykrẽncać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkrętarka ż., wkrętak mrz., wkręt mrz., przykręcanie n. ndk., przykręcenie n. dk.

 czas. przykręcić dk.

Wiktionary


przykręcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przykręcić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨkrɛ̃nˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: pšykrẽncẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przykręcić, przykręcać

Wiktionary


przykręcić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przykręcać)

 (1.1) dokonany od|przykręcać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈkrɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: pšykrẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przykręcać

 rzecz. przykręcenie n., wkręt mrz., wkrętak mrz., wkrętarka ż.

Wiktionary


przykuc

potocznie: pozycja kucająca


SJP.pl


przykuchenny

przymiotnik

 (1.1) mający wejście od strony kuchni

 (1.2) znajdujący się przy kuchni lub piecu kuchennym

 (1.3) związany z kuchnią polową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mleko znajdziecie w przykuchennej spiżarce.

Wiktionary


przykucnięcie

przysiad na zgiętych nogach; kucnięcie, kucki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przykucnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przykucnąć

Wiktionary


przykucnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przykucać)

 (1.1) zgiąć nogi w kolanach, znacznie obniżając pozycję ciała; kucnąć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykucnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kucnąć, ukucnąć, przysiąść

Wiktionary


przykukać

kukając, powtórować czemuś


SJP.pl


przykulać

potocznie:
1. pochylać głowę, chować głowę w ramiona, przykurczać ramiona;
2. przykulać się - lekko się kulić


SJP.pl


przykup

1. rzadko: to, co zostało dodatkowo zakupione dla uzupełnienia wcześniejszych zakupów;
2. w niektórych grach karcianych: dobranie dodatkowych kart przez gracza, który wygrał licytację


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) karc. odłożona pula kart lub kości przeznaczona do dobrania przez gracza po zakończeniu licytacji bądź rundy

 (1.2) daw. rzad. dodatkowy zakup czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy z graczy otrzymuje po 7 kart. Trzy karty odkłada się do przykupu. Do przykupu nie można odłożyć pierwszej i ostatniej karty talii. Gracz siedzący po lewej stronie rozdającego rozpoczyna licytację.

 (1.1) Domino ma 66 kamieni. [...] Każdy gracz bierze po 6 kamieni, reszta stanowi przykup. [...] Brakujące kamienie gracze dobierają z przykupu.

 (1.1) Ale w następnym rozdaniu, po chwili wahania zdecydował się na odzywkę, partnerzy spasowali, podniósł przykup i chyba przestał być zadowolony.

 (1.2) Pomimo perjodycznych przykupów gruntu na rozszerzenie pomienionych cmentarzy, już dziś można przewidzieć, że nie są one dostateczne na chowanie zmarłych [...].

 (1.2) Dawne archiwum dziedziców Brzeżańskich w Raju [...], pomnożył Stanisław hr. Potocki przykupem biblioteki Ignacego hr. Łosia z Narola, której rzadkości bibliograficzne wysoko są cenione od znawców.

 (1.2) Lubo tegoroczne żniwa były nie złe w Anglii, przy zwyczajnych przykupach zboża zagranicznego, do czego Anglia od wielu lat nawykła, nie byłoby powodu do obawiania się niedostatku [...].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykupienie n., przykupywanie n.

 czas. przykupić dk., przykupywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) talon

 (1.2) dokupienie, zakup, nabycie

Wiktionary


przykupić

rzadko: zakupić coś dodatkowo dla uzupełnienia wcześniejszych zakupów; dokupić


SJP.pl


przykurcz

w medycynie: ograniczenie ruchów i wykrzywienie kończyny, kręgosłupa lub szyi wskutek zmian chorobowych w stawach, mięśniach lub ścięgnach; kontraktura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. zwyrodnienie mięśnia i stawu w wyniku obkurczenia włókien mięśniowych oraz więzadeł i struktur stawowych

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: przykurczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Długotrwałe utrzymywanie się przykurczu prowadzi stopniowo do utrwalenia zmian w aparacie więzadłowo-stawowym, co może uniemożliwić prawidłowe leczenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykurczenie n., pokurcz mzw./mos.

 czas. przykurczać ndk., przykurczyć dk.

Wiktionary


przykurwić

wulgarnie:
1. przywalić, przyłożyć komuś; przyjebać, przypierdolić;
2. wykonać jakąś czynność wyrażaną czasownikiem z prefiksem przy-; przytentegować


SJP.pl


przykurzać

lekko pokrywać kurzem


SJP.pl


przykurzyć

lekko pokryć kurzem


SJP.pl


przykuwać

przymocowywać kogoś lub coś do czegoś za pomocą łańcucha itp.; unieruchamiać


SJP.pl


przykuć

przymocować za pomocą łańcucha, żelaza; unieruchomić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przykuwać)

 (1.1) przymocować do czegoś nieruchomego kajdanami lub łańcuchem, odbierając lub ograniczając możliwość poruszania się

 (1.2) osłabić, uniemożliwiając samodzielne poruszanie się

 (1.3) zmusić do przebywania przez dłuższy czas w danym miejscu lub przy danej osobie

 (1.4) skupić coś na sobie

czasownik zwrotny dokonany przykuć się (ndk. przykuwać się)

 (2.1) przymocować siebie samego do czegoś nieruchomego kajdanami lub łańcuchem, odbierając lub ograniczając sobie możliwość poruszania się

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odkuć, wykuć, okuć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przygwoździć

 (1.3) przywiązać

 (1.4) przyciągnąć

Wiktionary


przykład

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem

 (1.2) osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów)

 (1.3) osoba (postępowanie) godne naśladowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książka zawiera liczne przykłady, potwierdzające tezę autora.

 (1.2) Przykładem państwa czerpiącego z turystyki duże zyski jest Malta.

 (1.3) Zachowanie twojego brata powinno być dla ciebie przykładem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨkwat, AS: pšyku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykładność ż.

 przym. przykładowy, przykładny

 przysł. przykładowo, przykładnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajszpil

 (1.3) wzór, wzorzec

Wiktionary


przykładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przykładać.

Wiktionary


przykładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyłożyć)

 (1.1) zbliżać obiekty do siebie aż do ich zetknięcia

 (1.2) umieszczać coś na czymś, powodując przyciśnięcie albo zasłonięcie tego

 (1.3) dodawać więcej elementów do czegoś

 (1.4) pot. spuszczać lanie

 (1.5) pot. występować wyraźnie przeciw komuś

czasownik zwrotny niedokonany przykładać się (dk. przyłożyć się)

 (2.1) poświęcać czemuś sporo zapału, wysiłku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytykać

 (1.2) przyciskać

 (1.3) dokładać

 (1.4) bić, lać, uderzać

 (1.5) krytykować

 (2.1) angażować się, starać się

Wiktionary


przykładnica

drewniany przyrząd kreślarski przykładany przy rysowaniu do krawędzi rysownicy; rajszyna


SJP.pl

Przykładnica – przyrząd kreślarski w postaci długiego liniału ze stałą lub ruchomą poprzeczką (poprzeczną listwą) na jednym końcu. Wykorzystując krawędź rysownicy jako prowadnicę, czyli przesuwając wzdłuż krawędzi rysownicy poprzeczkę przykładnicy, można rysować linie równoległe. Z kolei wykorzystując liniał jako prowadnicę trójkąta rysunkowego (lub zestawu trójkątów) można rysować linie prostopadłe lub pod kątem.

Wikipedia


przykładnie

przysłówek

 (1.1) w sposób przykładny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykład m., przykładność ż.

 przym. przykładny, przykładowy

 przysł. przykładowo

Wiktionary


przykładniej

stopień wyższy od przysłówka: przykładnie


SJP.pl


przykładniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przykładny


SJP.pl


przykładność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przykładne; cecha tych, którzy są przykładni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przykładny

 przysł. przykładnie

 rzecz. przykład mrz.

Wiktionary


przykładny

1. mogący być przykładem dla innych; godny naśladowania; należyty, wzorowy;
2. przykładna kara - kara, której celem jest odstraszenie innych od jakiegoś postępku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mogący być przykładem dla innych, godny naśladowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykład mrz., przykładność ż.

 przysł. przykładnie

 przym. przykładowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzorowy

Wiktionary


przykładowo

przysłówek

 (1.1) na przykład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załóżmy przykładowo, że koszt całkowity wydobycia uncji złota wynosi 1200 dolarów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykład mrz.

 przym. przykładowy

 przysł. przykładnie

Wiktionary


przykładowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest pokazywany jako przykład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na rysunku 15.4. jest przedstawione przykładowe rozmieszczenie głównych zespołów nadwozia koparki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykład m.

:: zdrobn. przykładzik m.

 przym. przykładny, bezprzykładny

 przysł. przykładowo, przykładnie

Wiktionary


przykładzik

zdrobnienie od: przykład


SJP.pl


przykłusowywać

1. o koniu: przybiegać kłusem;
2. przyjeżdżać kłusem na koniu;
3. potocznie: szybko przybiegać


SJP.pl


przyl.

skrót

 (1.1) = geogr. przylądek

Wiktionary


przylakierować

przymalować lakierem


SJP.pl


przylansować

przylansować się - potocznie: lekko się wypromować (wylansować)


SJP.pl


przylasek

Przylasek (nazwa oboczna: Przylesie) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Platerówka.

Wikipedia


przylaszczka

1. rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych, obejmujący tylko jeden gatunek - przylaszczkę pospolitą;
2. przylaszczka pospolita - bylina z rodziny jaskrowatych, z obszarów półkuli północnej, o niebieskofioletowych kwiatach i zimozielonych, skórzastych liściach zebranych w przyziemną rozetę, kwitnąca wczesną wiosną; trojanek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Hepatica|Mill.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju przylaszczek (1.1)

Wiktionary

Zobacz też: Przylaszczka – miejscowość w województwie zachodniopomorskim.

Przylaszczka ("Hepatica") – rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych. Rośliny występują na półkuli północnej w klimacie umiarkowanym – w Europie, Azji i wschodniej części Ameryki Północnej. W Polsce występuje jeden gatunek – przylaszczka pospolita "Hepatica nobilis", będąca gatunkiem typowym rodzaju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przylaszczki preferują gleby pochodzenia wapiennego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przylaszczkowy

Wiktionary


przylatać

dawniej: przylatywać;
1. przybywać dokądś, przemieszczając się w powietrzu;
2. potocznie: przyjeżdżać lub przybiegać dokądś bardzo szybko


SJP.pl


przylatywać

1. przybywać dokądś, przemieszczając się w powietrzu;
2. potocznie: przyjeżdżać lub przybiegać dokądś bardzo szybko


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) lecąc, przybywać dokądś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przylot m., lot mrz., lotnik mos.

 czas. latywać, przylecieć dk., lecieć ndk., latać ndk.

 przym. oblatany

Wiktionary


przylecieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przylatywać)

 (1.1) przemieścić się w powietrzu

 (1.2) przybyć samolotem

 (1.3) pot. szybko przybiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sowa przyleciała do gniazda nad ranem.

 (1.2) Dzieciaki przylecą w sobotę do Katowic.

 (1.3) Honorata przyleciala do mnie przed obiadem z takim jęzorem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przylecenie n., przylatywanie n., lot mrz., lotnik mos., przylot m.

 czas. latać, lecieć, przylatywać, dolecieć

 przym. oblatany

Wiktionary


przylegający

→ przylegać


SJP.pl

Patrz:

przylegać

przyleganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przylegać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przylegać ndk.

 przym. przyległy

Wiktionary


przylegać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przylgnąć)

 (1.1) mieć bliski lub bezpośredni kontakt w położeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyskakiwaliśmy wtedy przez okna i na przylegających do toru polach zaopatrywaliśmy się w brukiew, buraki cukrowe, żółte, pastewne karpiele.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przylgnąć

 rzecz. przyleganie

 przym. przyległy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dotykać, graniczyć, łączyć się, oblepiać, obciskać, opinać, pasować, przyciskać, przywierać, sąsiadować, stykać się

Wiktionary


przyległy

przymiotnik

 (1.1) graniczący z czymś, stykający się z czym

 (1.2) będący bardzo blisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyleganie n., przyległości nmos., przylgnięcie n.

 czas. przylec dk., przylegać ndk., przylegnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ościenny, pograniczny, sąsiedni

 (1.2) bliski, okoliczny, pobliski

Wiktionary


przylep

1. właściwość przylepiania się, klejenia się
2. dawniej: to, co jest przylepione


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przylep – część miasta Zielona Góra w woj. lubuskim
  • Przylep – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Kołbaskowo
  • Przylep – dawna gromada

Wikipedia


przylepa

duża przylepka, kromka chleba odkrojona z końca bochenka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża przylepka chleba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepiszcze n., lepidło n., przylepka ż., lepa ż.

 przym. lepki

Wiktionary


przylepeczka

zdrobnienie od: przylepka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: przylepka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨlɛˈpɛt͡ʃka, AS: pšylepečka

Wiktionary


przylepek

1. kromka chleba odkrojona z brzegu bochenka; piętka
2. potocznie: dziecko lgnące do kogoś, lubiące się pieścić


SJP.pl


przylepiak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żelazny pręt służący do formowania i wydmuchiwania stopionego szkła

Wiktionary


przylepiać

przymocowywać coś do czegoś za pomocą substancji klejącej


SJP.pl


przylepiec

lepiec;
1. taśma pokryta z jednej strony substancją klejącą, często zawierająca środek leczniczy, służąca do umocowania opatrunku; plaster, leukoplast;
2. biurowa lub pakunkowa taśma klejąca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) plaster opatrunkowy wykonany z tkaniny pokrytej z jednej strony warstewką substancji klejącej

 (1.2) to co płaszczyzną klejącą przylepia się bądź płaszczyzną z wieloma miniaturowymi zaczepami przyczepia się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z butów kazali mu też wyciągnąć sznurowadła. Ale on nie miał sznurowadeł, bo jego adidasy były supernowoczesne, na przylepce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepidło n., lepiszcze n.

Wiktionary


przylepić

przymocować coś do czegoś za pomocą substancji klejącej


SJP.pl


przylepka

1. kromka chleba odkrojona z brzegu bochenka; piętka
2. potocznie: dziecko lgnące do kogoś, lubiące się pieścić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kromka chleba odkrojona z jednej z końcówek bochenka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przylepka – część wsi Biesiec w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
  • Przylepka – kolonia w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
  • przylepka (Melanelia) – rodzaj porostów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Położyłem na przylepkę masła i delektowałem się smakiem chleba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepiszcze n., przylepa ż., lepidło n., lepa ż.

 przym. lepki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupka, piętka

Wiktionary


przylepniowate

o cechach przylepniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


przylepniowaty

o cechach przylepniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


przyleśny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy lesie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Należy zachować szczególną ostrożność również w czasie pobytu na polach i terenach przyleśnych oraz w wąwozach i jarach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈlɛɕnɨ, AS: pšyleśny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. las mrz.

Wiktionary


przyleźć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przyłazić)

 (1.1) pot. przyjść, nie będąc mile widzianym

 (1.2) pot. przyjść, idąc powoli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj znowu przylazła ta baba z drugiego piętra.

 (1.2) Rysiu w końcu przylazł, można zaczynać!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. łażenie n., przylezienie n., przyłażenie n.

 czas. doleźć, leźć ndk., przyłazić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przywlec się

Wiktionary


przylga

1. powierzchnia czepna znajdująca się na odnóżach niektórych owadów i zwierząt lub na końcu organów czepnych u niektórych roślin;
2. powierzchnia przylegania jakichś części do siebie, np. w oknie, w drzwiach


SJP.pl

Przylga (łac. "pulvillus", l. mn. "pulvilli") – twór na stopie niektórych owadów.

Przylgi to boczne płatki przedstopia osadzone poniżej nasady pazurków. Wyrastają z płytek zwanych auxiliae, po jednej z każdej z nich.

U karaczanów przylga między pazurkami jest mniej lub bardziej rozwinięta. Przylgi występują również u prostoskrzydłych. U muchówek przylgi są zwykle obecne.

Wikipedia


przylgnia

element konstrukcyjny zaworu


SJP.pl


przylgnięty

taki, który przylgnął do kogoś lub czegoś


SJP.pl


przylgowate

rodzina słodkowodnych ryb karpiokształtnych


SJP.pl

Przylgowate (Balitoridae) – rodzina małych, słodkowodnych ryb karpiokształtnych (Cypriniformes), blisko spokrewnionych z piskorzowatymi (Cobitidae). Obejmuje około 240 gatunków opisanych naukowo oraz wiele jeszcze nieopisanych (występują w trudno dostępnych regionach górskich). Nie mają większego znaczenia gospodarczego. Niektóre gatunki są rybami akwariowymi.

Wikipedia


przyliczebnikowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. taki, który występuje przy liczebniku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨlʲit͡ʃɛbʲɲiˈkɔvɨ, AS: pšylʹičebʹńikovy

Wiktionary


przylipić

czasownik

 (1.1) gwara więzienna patrzeć, obserwować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈlʲipʲit͡ɕ, AS: pšylʹipʹić

Wiktionary


przylistek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. wyrostek u nasady liści

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U tej odmiany pojawiają się żółte przylistki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liść mrz., liściec mzw.

 przym. liściowy

Wiktionary


przylot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przybycie lecąc, przybycie drogą powietrzną

Wiktionary

Przylot – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Warka.

Wieś leży na północ od Warki, na starym Trakcie Królewskim (Drogi Czerskiej) z Warszawy przez Czersk, Konary, Ostrówek, Przylot, Ostrołękę, Pilicę a dalej do Magnuszewa, Kozienic, Puław. Rozciąga na dawnym pastwisku (łąkach) przy stromej ścianie wzgórz (skarpa) Doliny Wisły i Pilicy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨlɔt, AS: pšylot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przylecenie n., przylatywanie n., lot mrz., przelot mrz., lotnik mos.

 czas. przylecieć dk., przylatywać ndk.

 przym. oblatany

Wiktionary


przylotniskowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy lotnisku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨlɔtʲɲiˈskɔvɨ, AS: pšylotʹńiskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotnisko n.

Wiktionary


przylotowy

→ przylot


SJP.pl

Patrz:

przylot

przylukać

potocznie: przyjrzeć się, przypatrzyć się


SJP.pl


przylutować

1. przyłączyć coś przez lutowanie;
2. potocznie: uderzyć kogoś mocno; lutnąć, przyfasolić, przygrzmocić


SJP.pl


przylutowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przylutować)

 (1.1) techn. lutując, łączyć coś z czymś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przylutować, lutować

 rzecz. lut mrz., przylutowywanie n., przylutowanie n., lutownica ż.

Wiktionary


przylądek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego;

Wiktionary

Przylądek – fragment lądu wsuwający się w duży zbiornik wodny i stanowiący wypukłe załamanie linii brzegowej.

Przylądek może być cyplem lub stanowić najdalej wysunięte w wodę miejsce półwyspu. To właśnie proporcje długości do szerokości występu decydują, czy dany fragment lądu jest jeszcze przylądkiem, czy już półwyspem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɨˈlɔ̃ndɛk, AS: pšylõndek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lądowanie n.

 przym. przylądkowy

Wiktionary


przylądkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przylądkiem, pochodzący od przylądka, wywodzący się z przylądka

 (1.2) związany z Przylądkiem Dobrej Nadziei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przylądek mrz., lądowanie n.

Wiktionary


przylądować

potocznie: wylądować


SJP.pl


przylżeniec

drobny owad o smukłym ciele, wieloczłonowych czułkach, nogach zakończonych przylgami i pazurkami, będący szkodnikiem drzew owocowych, zbóż, lnu, warzyw i innych roślin uprawnych; przylżeniec; wciornastek


SJP.pl


przym.

skrót od: przymiotnik


SJP.pl

skrót

 (1.1) = przymiotnik

Wiktionary


przymacicze

Przymacicze ( parametrium) – w anatomii człowieka łączne określenie struktur znajdujących się pomiędzy blaszkami otrzewnej schodzącej z przedniej i tylnej ściany macicy (blaszką przednią i tylną więzadła szerokiego macicy). W jego skład wchodzi tkanka łączna, tkanka tłuszczowa, nerwy, sploty żylne (maciczny i pochwowy), tętnica maciczna, naczynia chłonne, końcowy odcinek moczowodu i więzadło obłe macicy.

Wikipedia


przymagazynowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy magazynie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃maɡazɨ̃ˈnɔvɨ, AS: pšỹmagazỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz.

Wiktionary


przymalowywać

1. malując, pokrywać farbą jakąś skazę;
2. potocznie: uderzać kogoś


SJP.pl


przymanowski

nazwisko


SJP.pl


przymarketowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy markecie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃markɛˈtɔvɨ, AS: pšỹmarketovy

Wiktionary


przymarkotniały

taki, który przymarkotniał


SJP.pl


przymarznięty

[czytaj: przymar-znięty] taki, który przymarznął (przymarzł); przymarzły, przymarźnięty


SJP.pl


przymarzły

[czytaj: przymar-zły] taki, który przymarzł (przymarznął); przymarznięty, przymarźnięty


SJP.pl


przymarły

taki, który przymarł


SJP.pl


przymarźnięty

taki, który przymarznął (przymarzł); przymarzły, przymarznięty


SJP.pl


przymaszerowywać

maszerując, dochodzić do celu


SJP.pl


przymdlewać

1. niezupełnie omdlewać;
2. nieco słabnąć


SJP.pl


przymiar

forma, krój, model, np.: przymiar traserski, przymiar spawalniczy


SJP.pl


przymiarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ̃ˈmʲjarka, AS: pšỹmʹi ̯arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymiar m., przymierzalnia ż., przymierzanie n., przymierzenie n.

 czas. mierzyć, przymierzać ndk., przymierzyć dk.

Wiktionary


przymieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przymierać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymarcie n.

 czas. przymierać ndk., przymrzeć dk.

Wiktionary


przymierać

stawać się słabym, np. z braku jedzenia


SJP.pl


przymierzalnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie w sklepie służące do przymierzania garderoby

Wiktionary

Przymierzalnia – niewielkie pomieszczenie w sklepie odzieżowym służące do przymierzania części garderoby. Przymierzalnie wyposażone są zwykle w lustra do przeglądania się, kotarę lub drzwi, oświetlenie, wieszaki na ubrania, czasem także miejsce do siedzenia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃mʲjɛˈʒalʲɲa, AS: pšỹmʹi ̯ežalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymiar m., przymiarka ż., przymierzenie n., przymierzanie n.

 czas. przymierzać ndk., przymierzyć dk.

Wiktionary


przymierzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zakładanie ubrania lub obuwia w celu sprawdzenia czy ma właściwy rozmiar i czy pasuje pod innym względem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemierzenie n., przymierzalnia ż., przymiarka ż.

 czas. przymierzać ndk., przymierzyć dk.

Wiktionary


przymierzać

1. wkładać coś na siebie lub przykładać coś do czegoś dla sprawdzenia, czy nadaje się, czy ma dobre wymiary;
2. przymierzać się:
a) przybierać pozycję najdogodniejszą do czegoś;
b) rozważać podjęcie jakiegoś działania;
c) przygotowywać się do czegoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) kraw. zakładać ubranie w celu sprawdzenia czy pasuje

 (1.2) ustawić odpowiednio jakiś przedmiot, np. narzędzie, przed wykonaniem jakiejś czynności

czasownik zwrotny przymierzać się

 (2.1) przyjąć dogodną pozycję ciała, przed wykonaniem jakiejś czynności

 (2.2) planować wykonanie jakiegoś działania i poczynić pewne starania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś zrobiłyśmy sobie z Jolką szoping i pół dnia przymierzałyśmy w sklepach ciuchy.

 (1.2) To ważne, aby rąbiąc klocki, dobrze przymierzać siekierę.

 (2.2) Od niedawna przymierzam się do wyjazdu z kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ̃ˈmʲjɛʒat͡ɕ, AS: pšỹmʹi ̯ežać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymierzalnia ż., przymiar m., przymiarka ż., przymierzenie n., przymierzanie n.

Wiktionary


przymierze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) porozumienie pomiędzy stronami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przymierze (umowa) – umowa między dwiema lub więcej stronami.
  • Nowe Przymierze w Biblii
  • Przymierze – sojusz, porozumienie państw w stosunkach międzynarodowych
  • Przymierze – powieść historyczna autorstwa Zofii Kossak
  • Przymierze – film fabularny produkcji USA
  • Przymierze II: Magowie – film fabularny produkcji USA
  • Przymierze III: Demony – film fabularny koprodukcji amerykańsko-kanadyjskiej
  • Przymierze IV: The Complex – film fabularny produkcji kanadyjskiej
  • Przymierze – film fabularny w reż. Guya Ritchiego
  • Przymierze Rodzin – polskie stowarzyszenie katolickie, którego celem jest pomoc rodzicom w wychowaniu ich dzieci w duchu nauki Kościoła katolickiego.
  • Klub Chrześcijan i Żydów „Przymierze” – stowarzyszenie działające na rzecz pojednania chrześcijańsko-żydowskiego i polsko-żydowskiego

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przymierzeniec m., sprzymierzeniec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alians, koalicja, konwencja, liga, pakt, porozumienie, sojusz, ugoda, umowa, unia, zjednoczenie, związek

Wiktionary


przymierzyć

1. włożyć coś na siebie lub przyłożyć coś do czegoś dla sprawdzenia, czy nadaje się, czy ma dobre wymiary;
2. przymierzyć się:
a) przybrać pozycję najdogodniejszą do czegoś;
b) rozważyć podjęcie jakiegoś działania;
c) przygotować się do czegoś


SJP.pl


przymieszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dodatkowy składnik substancji występujący w niej w niewielkiej ilości, wprowadzony celowo lub będący zanieczyszczeniem

 (1.2) chem. ciało obce włączone w strukturę innej substancji, z którą jednak nie wchodzi w bezpośrednie reakcje i nie tworzy wiązań chemicznych

 (1.3) leśn. gatunek lub gatunki drzew, krzewów bądź bylin wprowadzone do drzewostanu w celu wzmocnienia jego naturalnej odporności lub urozmaicenia składu gatunkowego

 (1.4) przen. dający się wyczuć odcień lub zabarwienie czegoś niematerialnego (np. tonu wypowiedzi, charakteru)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąka bywa też często sfałszowana dodatkiem czy to innych, tańszych gatunków, czy to sproszkowanego gipsu, wapna i tym podobnych mniej lub więcej szkodliwych przymieszek.

 (1.1) To stąd (po dodaniu specjalnych przymieszek) bierze się słynny dym nad kaplicą - czarny na znak, że papieża jeszcze nie wybrano, i biały oznaczający, że już jest.

 (1.1) Lubią one [​żubry​] szczególnie pewną trawę, zwaną od nich „żubrówką“, a po łacinie „Hierochloa australis". Ma ona bardzo miły zapach, który zachowuje długo po wysuszeniu i dla tego zapachu lud puszczański robi z niej przymieszkę do tabaki.

 (1.2) Do tego jej [​atmosfery​] skład okazał się następną łamigłówką: gazy szlachetne — argon, krypton i ksenon z przymieszką helu.

 (1.2) Jakkolwiek charakter chemiczny większości ciał radjoaktywnych jest znany, to jednak przygotowanie ich wymaga zwykle dodatkowych studjów, gdyż ciała, stanowiące tak drobną przymieszkę do ciał obcych, wykazują niejednokrotnie pod względem chemicznym zachowanie zależne od środowiska.

 (1.2) Zbadał skały, znalazł w nich obfitość węglanu wapnia i niewielką ilość obcych przymieszek, dostrzegł, że zbocza i osypiska wykazują piękne pokłady wyborowej gliny.

 (1.3) Na północy i zachodzie obwodu dominującą formacją roślinną są lasy mieszane ze znacznym udziałem gatunków iglastych, głównie świerków i sosen oraz przymieszkami brzóz i osik.

 (1.3) W niedalekim od twierdzy obwodzie [...] wystrzelał bór wyniosły i gęsty, wyłącznie jodłowy od strony lądu, a ku morzu mający znaczną przymieszkę żywych dębów.

 (1.3) Jełosmycz, to czysty, żadną przymieszką obcą nie skalany, ród świerków.

 (1.4) Po tym sarkazmie, twardszym dlatego, że wypowiedział go człowiek łagodny z natury i zasady, zapanowało milczenie. W atmosferze dała się uczuć przymieszka niepokoju.

 (1.4) Cytat w wolnym tłumaczeniu brzmi: „Nie było jeszcze na świecie wielkiego geniuszu bez przymieszki szaleństwa”. I cała istota tkwi tylko w proporcjach, bo generalnie chodzi o przymieszkę, nie zaś o dominację.

 (1.4) Stwierdzenie takie zawiera zawsze przymieszkę cynizmu, bo zazwyczaj oczekujemy od osób publicznych poglądów stałych i niezmiennych, myląc moralność i zapatrywania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. domieszka ż., mieszanina ż., mieszanka ż., przymieszek mrz.

 czas. mieszać ndk., przymieszać dk.

 przym. mieszany, przymieszany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. daw. przymieszek

 (1.1) domieszka, dodatek, uzupełnienie, wkładka; przest. ingrediencja, ingredient, przysad, przysada

 (1.2) zanieczyszczenie, wtrącenie, domieszka; przest. legatura (w odniesieniu do stopów metali), alligacja, pomieszek

 (1.3) domieszka

 (1.4) domieszka, nuta, cień, odcień, zabarwienie, akcent, posmak; rzad. naleciałość

Wiktionary


przymilać

czasownik niedokonany (dk. przymilić)

 (1.1) daw. czynić miłym, milszym, umilić

czasownik zwrotny niedokonany przymilać się (dk. przymilić się)

 (2.1) zachowywać się wobec kogoś w sposób przesadnie miły, aby zdobyć jego przychylność lub sympatię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymilenie n., przymilanie n.

 czas. przymilić dk.

Wiktionary


przymilkły

taki, który przymilkł (przymilknął)


SJP.pl


przymilnie

przysłówek

 (1.1) w sposób przymilny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przymilny

 rzecz. miłość ż., miłostka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przypochlebnie

Wiktionary


przymilniej

stopień wyższy od przysłówka: przymilnie


SJP.pl


przymilniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przymilny


SJP.pl


przymilny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) próbujący przypodobać się komuś; także. świadczący o pragnieniu przypodobania się

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przymilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przypochlebny

Wiktionary


przymiot

cecha; walor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zaleta, walor, cecha dodatnia

 (1.2) daw. med. kiła, syfilis

 (1.3) stpol. właściwość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • choroby wenerycznej – kiły
  • dzieła Wojciecha Oczko o tej nazwie zawierającego ówczesną wiedzę o kile
  • synonimu atrybutu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨ̃mʲjɔt, AS: pšỹmʹi ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymiotnik mrz.

 przym. przymiotny, przymiotnikowy

Wiktionary


przymiotnik

odmienna część mowy określająca jakość rzeczownika lub relację do rzeczownika określanego; ulega deklinacji i stopniuje się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gram. wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

Wiktionary

Przymiotnik – część mowy opisująca cechy istot żywych, rzeczy, zjawisk, pojęć i stanów. Nazwa wywodzi się od słowa „przymiot” – czyli "cecha", "właściwość", która opisuje właściwości dostrzegalne ludzkimi zmysłami oraz pozazmysłowe, wywnioskowane z zachowania istot żywych bądź właściwości przedmiotów. W przypadku zjawisk czy pojęć przymiotniki mogą mieć także charakter abstrakcyjny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele przysłówków jest utworzonych od przymiotników.

 (1.1) Przymiotnikiem w zdaniu „Mam niebieski rower.” jest wyraz „niebieski”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik, AS: pšỹmʹi ̯otʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymiot m.

 przym. przymiotnikowy, przymiotnikowo

 przysł. przymiotnikowo

Wiktionary


przymiotnikowo

przymiotnik

 (1.1) w sposób przymiotnikowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymiotnik mrz.

 przym. przymiotnikowy

Wiktionary


przymiotnikowy

mający charakter przymiotnika, właściwy przymiotnikowi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właściwe nazwy kierunków są przymiotnikowe, a skrócone – rzeczownikowe, np. kierunek północny, północ.

 (1.1) Rok temu uzyskaliśmy status uniwersytetu przymiotnikowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ, AS: pšỹmʹi ̯otʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymiotnik mrz., przymiot mrz.

 przym. przymiotny, przymiotnikowo

 przysł. przymiotnikowo

Wiktionary


przymiotno

rodzaj z rodziny astrowatych (złożonych), obejmujący około 300 gatunków roślin zielnych, głównie z umiarkowanej strefy półkuli północnej; we florze Polski występuje 9 gatunków, m.in. przymiotno białe i przymiotno kanadyjskie


SJP.pl

Przymiotno ("Erigeron") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 400–450, w szerokim ujęciu obejmującym m.in. wyodrębniane w XX wieku gatunki z rodzaju konyza "Conyza". Rodzaj jest kosmopolityczny, z największym zróżnicowaniem w Ameryce Północnej. We florze Polski występuje ok. 10 gatunków.

Wikipedia


przymiotny

przymiotnik

 (1.1) jęz. wyrażony przymiotnikiem lub wyrazem w jego funkcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przykładowymi zaimkami przymiotnymi są: mój, twój, nasz, taki, który, inny, tamten, ta, ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymiot mrz.

 przym. przymiotnikowy

Wiktionary


przymiłowice

Przymiłowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Olsztyn. Na południe od wsi znajduje się Przymiłowice-Kotysów, a na północnym wschodzie leży wieś Przymiłowice-Podgrabie.

Wikipedia


przymknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przymknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ̃ˈmʲcɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pšỹmʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przymknąć dk., przymykać ndk.

 rzecz. przymykanie dk.

Wiktionary


przymknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przymykać)

 (1.1) dokonany od|przymykać.

czasownik zwrotny dokonany przymknąć się (ndk. przymykać się)

 (2.1) dokonany od|przymykać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia przymknęła powieki i wywołała przed oczami duszy wizję brodacza, który trzyma ją w ramionach, pytając aksamitnie: „Dlaczego? Dlaczego?!”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨ̃mknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšỹmknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymknięcie n., przymykanie n.

Wiktionary


przymniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: przymały


SJP.pl


przymnogi

w językoznawstwie: rodzaj przymnogi - jeden z rodzajów rzeczownika


SJP.pl


przymocowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przymocować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przymocować dk.

Wiktionary


przymocować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|przymocowywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kajuta nasza jest to mały pokoik mający nie więcej, jak cztery łokcie kwadratowe przestrzeni; przy jednej ścianie przymocowane są, jedno nad drugim, dwa łóżka (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃mɔˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: pšỹmocovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymocowanie n.

Wiktionary


przymocowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przymocowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przymocowywać ndk.

Wiktionary


przymocowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przymocować)

 (1.1) przyczepiać mocno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ułożeniu każdej warstwy dla zapewnienia właściwej izolacji cieplnej do płyt zewnętrznego deskowania od strony wewnętrznej przymocowujemy płyty styropianowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymocowywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocować, przytwierdzać

Wiktionary


przymoczka

okład z wody, roztworu, lekarstwa itp., przykładany na bolącą część ciała tudzież bolące okolice ciała


SJP.pl


przymodrzały

indywidualizm: taki, który stał się z lekka niebieski, modry; niebieskawy, błękitnawy


SJP.pl


przymodrzeć

nabrać modrego odcienia


SJP.pl


przymorski

położony, występujący blisko morza; nadmorski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy morzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znaczne różnice zasolenia wraz z głębokością występują często w wielu jeziorach przymorskich.

 (1.1) Zagrożenie powodziowe dotyczy mierzei nisko położonych oraz depresyjnych obszarów przymorskich, a także wysokich brzegów klifowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ̃ˈmɔrsʲci, AS: pšỹmorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morze mrz.

 przym. morski

Wiktionary


przymorze

dzielnica Gdańska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przymorze – północna część Gdańska
  • Przymorze Małe – dzielnica administracyjna Gdańska
  • Przymorze Wielkie – dzielnica administracyjna Gdańska
  • Primorje
  • nadbrzeże, nabrzeże, przybrzeże, wybrzeże, pobrzeże

Wikipedia


przymostowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy moście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃mɔˈstɔvɨ, AS: pšỹmostovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. most mrz., mostowe n.

 przym. mostowy

Wiktionary


przymota

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. daw. pomyłka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. księstwo łowickie zmełka

Wiktionary


przymroczek

rodzaj nietoperzy z podrodziny mroczków


SJP.pl

Przymroczek ("Hypsugo") – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia


przymrozek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia

Wiktionary

Przymrozek – spadek temperatury powietrza przy gruncie poniżej 0 °C, przy średniej dobowej większej od 0 °C. Każdego roku w Polsce ryzyko wystąpienia przymrozku jest najwyższe na wiosnę i w jesieni.

Wystąpienie przymrozku jest często obserwowane w postaci osadu białej rosy, lub szronu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przymrozki ścięły kałuże na podwórku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ̃ˈmrɔzɛk, AS: pšỹmrozek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przymrażać ndk., przymrozić dk.

 przysł. mroźno

 rzecz. mróz mrz., mrożonka ż.

Wiktionary


przymrozkowo

→ przymrozkowy


SJP.pl

Patrz:

przymrozkowy

przymrozkowy

→ przymrozek


SJP.pl

Patrz:

przymrozek

przymroźniej

stopień wyższy od przysłówka: przymroźnie


SJP.pl


przymrugiwać

mrugając, dawać jakiś znak


SJP.pl


przymszo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Przemsza

Wiktionary


przymulanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przymulać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przymulać ndk.

Wiktionary


przymulać

czasownik

 (1.1) pot. slang. męczyć, nudzić, zanudzać kogoś

 (1.2) pot. slang. czynić powolnym, pozbawiać energiczności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] anemiczny koleś, przymula jak jakiś pierwotniak a nie dziennikarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ̃ˈmulat͡ɕ, AS: pšỹmulać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymuł m., przymulenie n., przymulanie n.

 czas. przymulić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamulać, przynudzać

Wiktionary


przymulisko

teren powstały z naniesionego przez rzekę mułu


SJP.pl

Przymulisko – trwale utrzymująca się, górna część odsypiska, często porośnięta roślinnością. Znajduje się od strony lądu.

Wikipedia


przymurowywać

murując, przytwierdzać, przybudowywać


SJP.pl


przymus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś

 (1.2) wewnętrzna potrzeba zrobienia czegoś

 (1.3) środki prawne zmuszające do podporządkowania się przepisom lub wyrokowi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przymus – zmuszanie do określonego zachowania
  • przymus (prawo)
  • przymus (brydż)
  • przymus bezpośredni
  • przymus leczniczy
  • przymus adwokacki
  • przymus państwowy
  • przymus wyborczy
  • Zugzwang

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nawet siostry Stelli, które zawsze okazywały jej prawdziwą sympatię, teraz, widocznie zrażone zepchnięciem ich w półfinale do roli adiutantek Magdy, uśmiechały się do niej z przymusem i nieszczerze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨ̃mus, AS: pšỹmus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymusowość ż., przymuszanie n., przymuszenie n., przymuszoność ż.

 czas. przymusić (się) dk., przymuszać (się) ndk.

 przym. przymusowy, przymuszony

 przysł. przymusowo, przymusem, przymuszenie

 ims. przymuszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mus, przymuszanie, konieczność, zmuszenie, nacisk, wymóg, presja

Wiktionary


przymusić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przymuszać)

 (1.1) dokonany od|przymuszać.

czasownik zwrotny dokonany przymusić się (ndk. przymuszać się)

 (2.1) dokonany od|przymuszać się.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przymusowy

 rzecz. przymuszanie n., wmuszanie n.

 czas. przymuszać, musieć

Wiktionary


przymusowo

przysłówek

 (1.1) w sposób przymusowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymus m., przymuszanie n., przymusowość ż., wmuszanie n.

 czas. musieć, przymuszać ndk.

 przym. przymusowy

 przysł. musowo

Wiktionary


przymusowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przymusowe; cecha tych, którzy są przymusowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przymusowy

 przysł. przymusowo

 rzecz. przymuszanie n.

Wiktionary


przymusowy

przymiotnik

 (1.1) narzucony, wynikający z przymusu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olek jest na przymusowym leczeniu.

 (1.1) […] przymusowe tuczenie gęsi i kaczek od dawna bulwersuje wiele środowisk, w tym także tych niezwiązanych z obroną praw zwierząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃muˈsɔvɨ, AS: pšỹmusovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymusowość ż., przymuszoność ż., przymus m., przymuszanie n., przymuszenie n., wmuszanie n.

 czas. musieć, przymuszać ndk., przymusić dk.

 przysł. przymusowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narzucony

Wiktionary


przymuszająco

→ przymuszający


SJP.pl

Patrz:

przymuszający

przymuszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przymuszać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymuszenie n., przymus m., przymusowość ż., przymuszoność ż., wmuszanie n.

 czas. musieć, przymuszać ndk., przymusić dk.

 przym. przymusowy

 przysł. przymusowo

Wiktionary


przymuszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przymusić)

 (1.1) wywierać nacisk na kogoś, by zrobił co wbrew woli

czasownik zwrotny niedokonany przymuszać się (dk. przymusić się)

 (2.1) robić co wbrew własnej woli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymus mrz., przymuszanie n., przymuszenie n., wmuszanie n.

 czas. musieć, poprzymuszać dk., przymusić dk.

 przym. przymusowy

 przysł. przymusowo, musowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naciskać, zmuszać

 (2.1) zmuszać się

Wiktionary


przymuszenie

przestarzałe: wymuszony, nienaturalny, udany


SJP.pl


przymuszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przymuszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Kęsowo
  • Przymuszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
  • Przymuszewo – część kolonii Delowo w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
  • Przymuszewo – dawna gromada

Wikipedia


przymuszony

przestarzałe: wymuszony, nienaturalny, udany


SJP.pl


przymuł

potocznie: osoba wolno myśląca; przygłup, matoł, tępak, młot


SJP.pl


przymyk

element stolarki okiennej lub drzwiowej, dodatkowe uszczelnienie miejsca styku skrzydeł lub skrzydła i futryny


SJP.pl


przymykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przymykać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃mɨˈkãɲɛ, AS: pšỹmykãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przymknąć dk., przymykać ndk.

 rzecz. przymknięcie dk.

Wiktionary


przymykać

czasownik

 (1.1) zamykać coś niecałkowicie, zostawiając szczelinę

 (1.2) pot. osadzić kogoś w więzieniu lub areszcie

czasownik zwrotny przymykać się

 (2.1) pot. pogard. przestać mówić, zamilknąć

 (2.2) zamykać się niecałkowicie, zostawiając szczelinę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ̃ˈmɨkat͡ɕ, AS: pšỹmykać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymknięcie n., przymykanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uwięzić, zamykać, sadzać ndk. / posadzić dk.

Wiktionary


przymykowy

→ przymyk


SJP.pl

Patrz:

przymyk

przymówka

1. uszczypliwa uwaga skierowana pod czyimś adresem
2. upomnienie się o coś w formie aluzji


SJP.pl


przymózgowy

znajdujący się blisko lub z przodu mózgu


SJP.pl


przynaglająco

w sposób nakłaniający do pośpiechu; ponaglająco, pospieszająco, pośpieszająco


SJP.pl


przynaglać

czasownik niedokonany

 (1.1) pospieszać, skłaniać kogoś do pośpiechu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przynaglanie n., przynaglenie n.

Wiktionary


przynajmniej

1. nie mniej niż, np.: Ten worek waży przynajmniej kilogram.; co najmniej;
2. chociaż, bodaj, choć, np.: Pozwól mi się wyspać przynajmniej w niedzielę.


SJP.pl

partykuła

 (1.1) nie mniej niż

 (1.2) najmniejszy akceptowalny zakres

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby naprawić twój rower, potrzebuję przynajmniej tygodnia.

 (1.2) Jak bierzesz mój rower, to mógłbyś przynajmniej zapytać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j, AS: pšỹnai ̯mʹńėi ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) co najmniej, reg-pl|Śląsk|aspóń.

 (1.2) chociaż, reg-pl|Śląsk|aspóń.

Wiktionary


przynależeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) być częścią danej całości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest jakaś nacja sama w sobie, odmienna od tej miejskiej, wiejskiej, osiadłej. To ci, co nie przynależą do żadnego pana ani do żadnej gminy, wałęsi różni, wagabundy, swawolni bandosi, bieguni różnego rodzaju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przynależenie n., przynależność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) należeć

Wiktionary


przynależność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) należenie do jakiejś organizacji, społeczności, grupy społecznej, bycie członkiem jakiejś grupy, organizacji

 (1.2) praw. rzecz ruchoma, należąca do właściciela rzeczy głównej, pozostająca z nią w związku i służąca do korzystania z niej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugi nurt w postaci specyzmu zakłada z kolei, że źródłem moralnego antropocentryzmu jest poczucie wspólnoty wynikające z przynależności do gatunku homo sapiens.

 (1.1) Zwieńczeniem tego systemu segregacji – wyprzedzającego apartheid, a nawet rasowe ustawy w hitlerowskich Niemczech – było wprowadzenie przez Belgów specjalnych paszportów, zawierających informację o przynależności do Tutsi lub Hutu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃naˈlɛʒnɔɕt͡ɕ, AS: pšỹnaležność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przynależenie n.

 czas. przynależeć ndk.

 przym. przynależny

Wiktionary


przynieść

czasownik przechodni dokonany (ndk. przynosić)

 (1.1) trzymając coś w rękach dostarczyć w określone miejsce

 (1.2) o pieniądzach dać, spowodować (zyski / straty)

 (1.3) o pechu lub szczęściu ściągnąć, przyciągnąć

 (1.4) o uczuciach spowodować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto z was kości jej przyniesie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨ̃ɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: pšỹńėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przynosiciel m., przynośca m., przynoszenie n., przyniesienie n., noszenie n.

 czas. nieść, przynosić ndk., przynaszać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytaszczyć; reg. pozn. przytośtać, reg. śl. przismyczyć

Wiktionary


przyniszczać

nieco, trochę niszczyć; podniszczać


SJP.pl


przyniżać

dawniej: przychylać, przyginać ku dołowi


SJP.pl


przynokcica

zapalenie brzegu łożyska paznokciowego na palcu rąk lub nóg


SJP.pl


przynosić

czasownik przechodni niedokonany (dk. przynieść)

 (1.1) trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce

 (1.2) odnośnie pieniędzy dawać, powodować (zyski / straty)

 (1.3) o pechu lub szczęściu ściągać, przyciągać

 (1.4) o uczuciach powodować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Listonosz przyniósł paczkę.

 (1.1) Czy mogę pożyczyć młotek? Jutro go przyniosę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ̃ˈnɔɕit͡ɕ, AS: pšỹnośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przynosiciel m., przynośca m., przynoszenie n., przyniesienie n., noszenie n.

 czas. przenosić, wznosić, przynieść dk., przynaszać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostarczać; przest. przynaszać

Wiktionary


przynosowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się przy nosie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z zatok przynosowych zoperowali mu w styczniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nochal mrz., nos mrz., nosek mrz., nosisko n., nosowość ż.

 przym. nosaty, nosowy, nosówkowy

Wiktionary


przynoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dostarczanie czegoś na rękach do jakiegoś miejsca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃nɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: pšỹnošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przynosiciel m., przynośca m., przyniesienie n., noszenie n.

 czas. nosić, nieść, znosić, wznosić, przynieść dk., przynaszać ndk., przynosić ndk.

Wiktionary


przynucać

potocznie: nucić fragment piosenki lub melodii


SJP.pl


przynucić

potocznie: zanucić fragment piosenki lub melodii


SJP.pl


przynudnawy

trochę nudny; nudnawy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trochę nudny, nudzący

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃nudˈnavɨ, AS: pšỹnudnavy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nudnawy

Wiktionary


przynudzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przynudzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨ̃nuˈd͡zãɲɛ, AS: pšỹnuʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przynudzać

 przysł. nudno

 rzecz. nudziarz m., nudności nmos.

Wiktionary


przynudzać

potocznie: mówić nudno, nieciekawie, powtarzać ciągle to samo


SJP.pl


przynudzić

opowiedzieć o czymś nieciekawie lub zbyt długo


SJP.pl


przynóżka

część ciała wieloszczetów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. nóż do ścinania winorośli

Wiktionary


przynęta

pokarm pozostawiany w celu zwabienia ryb, zwierzyny lub ptaków; zanęta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wędk. łow. pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;

 (1.2) przen. to, co kusi, wabi, przyciąga, pociąga

Wiktionary

Przynęty wędkarskie – przedmioty, pochodzenia roślinnego, zwierzęcego lub sztuczne stosowane przez wędkarzy do wabienia ryb.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bombka najlepiej się chyba sprawdzi na wodzie stojącej, gdzie nie ma problemów z nurtem i znoszeniem przynęty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nęcisko n., zanęta ż., nęcenie n., zanęcenie n., zanęcanie n.

 czas. nęcić ndk., zanęcić dk., zanęcać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wabik

 (1.2) pokusa, wabik

Wiktionary


przynętka

1. zdrobnienie od: przynęta;
2. eufemistycznie: prostytutka


SJP.pl


przynętowy

→ przynęta


SJP.pl

Patrz:

przynęta

przyobiecywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyobiecywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyobiecanie n.

 czas. przyobiecywać ndk., przyobiecać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obiecanie, przyrzeczenie

Wiktionary


przyoblekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyoblekać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieprzyoblekanie n.

 czas. przyoblekać ndk.

Wiktionary


przyobozowy

znajdujący się lub odbywający się przy obozie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy obozie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɔbɔˈzɔvɨ, AS: pšyobozovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obóz mrz.

 przym. obozowy

Wiktionary


przyoceaniczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy oceanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɔt͡sɛãˈɲit͡ʃnɨ, AS: pšyoceãńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ocean mrz.

 przym. oceaniczny

Wiktionary


przyoczko

pojedynczy narząd wzrokowy u niektórych owadów (np. u karalucha)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. uproszczony wrażliwy na światło i nietworzący obrazu narząd wzroku u stawonogów;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyoczka nie odbierają obrazu, lecz mierzą natężenie i kąt padającego światła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈɔt͡ʃkɔ, AS: pšyočko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyoczkowy

Wiktionary


przyoddziałowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy oddziale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz, zachęcony przez docenta Lisa bawi się w przyoddziałowym przedszkolu – radosny, jakby zapomniał o chorobie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɔdʲd͡ʑaˈwɔvɨ, AS: pšyodʹʒ́au̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oddział mrz.

 przym. oddziałowy

Wiktionary


przyodziać

przestarzałe: ubrać; włożyć coś na kogoś lub na siebie


SJP.pl


przyodziewek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. to, co człowiek wkłada na siebie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyodziewać ndk.

 rzecz. odzież ż.

 przym. odzieżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odzienie, ubranie, odzież, okrycie

Wiktionary


przyogrodowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy ogrodzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɔɡrɔˈdɔvɨ, AS: pšyogrodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogród mrz., ogrodowy mos.

 przym. ogrodowy

Wiktionary


przyokopowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który znajduje się przy okopie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okop m., kopanie n., okopanie n., okopywanie n., okopówka ż., kopaczka ż., kopalnia ż., wykopki nmos., wykopywanie n., wykopanie n.

 czas. kopać ndk., okopywać ndk., okopać dk., wykopywać ndk., wykopać dk.

 przym. okopowy, kopalniany, kopalny

Wiktionary


przyoperowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy operze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɔpɛˈrɔvɨ, AS: pšyoperovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opera ż.

 przym. operowy

Wiktionary


przyorać

przykryć coś skibami oranej ziemi


SJP.pl


przyorywać

przykrywać coś skibami oranej ziemi


SJP.pl


przyosiedlowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy osiedlu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɔɕɛˈdlɔvɨ, AS: pšyośedlovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiedle n.

 przym. osiedlowy

Wiktionary


przyosiowiec

łożyskowy ssak z nadrzędu kopytnych


SJP.pl


przyoszczędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyoszczędzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyoszczędzać ndk.

Wiktionary


przyoszczędzać

1. oszczędzając, odkładać trochę czegoś, zwłaszcza pieniędzy;
2. starać się nie przemęczać kogoś


SJP.pl


przyoszczędzić

potocznie: zaoszczędzić;
1. oszczędzając, odłożyć pewną ilość czegoś;
2. ochronić kogoś przed czymś, nie przemęczyć kogoś


SJP.pl


przyozdabiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyozdobić)

 (1.1) ozdabiać coś dodatkowo; czynić coś piękniejszym przez dodanie ozdób

czasownik zwrotny niedokonany przyozdabiać się (dk. przyozdobić się)

 (2.1) być przyozdabianym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewczynki przyozdabiały choinkę tradycyjnymi bombkami i łańcuchami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyozdabianie n.

 przym. ozdobny

 czas. zdobić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przystrajać, upiększać, dekorować

Wiktionary


przyozdobić

czasownik

 (1.1) dokonany od|przyozdabiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał jakieś sto sześćdziesiąt centymetrów wzrostu, okrągłą twarz przyozdobioną czarnym wąsem, a na nosie okulary o prostokątnych szkłach w czarnych oprawkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozdoba ż.

 przym. ozdobny

 czas. zdobić

Wiktionary


przyp.

skrót od:
1. przypis;
2. przypadek


SJP.pl

skrót w funkcji przysłówka

 (1.1) = przypuszczalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawdop.

Wiktionary


przypadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przypadać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypadać ndk.

Wiktionary


przypadać

potocznie o śniegu:
1. przykryć coś całkowicie;
2. spaść dodatkowo


SJP.pl

czasownik nieprzechodni (dk. przypaść)

 (1.1) przywierać do czegoś (powierzchni, osoby, rzeczy)

 (1.2) zdarzać się, wypadać w danym momencie lub okresie

 (1.3) stpol. zgadzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jutro przypada pierwsza rocznica naszego ślubu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈpadat͡ɕ, AS: pšypadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypadanie n.

Wiktionary


przypadek

w językoznawstwie:
1. forma gramatyczna rzeczownika, przymiotnika oraz imiesłowu, liczebnika i zaimka odmiennego, która wymuszona jest ich pozycją w zdaniu i wyraża ich stosunek składniowy do innych wyrazów w zdaniu;
2. przypadek zależny, gramatyczny - każdy przypadek prócz mianownik i wołacza, służący do wyrażania funkcji okolicznika, dopełnienia, przydawki i orzecznika w zdaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) losowe, nieplanowane wydarzenie

 (1.2) gram. forma wyrazu w deklinacji;

 (1.3) przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby)

Wiktionary

Przypadek – kategoria gramatyczna, przez którą odmieniają się rzeczowniki, przymiotniki, liczebniki, zaimki, imiesłowy (określane przez to zbiorczym mianem "imion"), a niekiedy też czasowniki (co w języku polskim nie występuje), będąca odzwierciedleniem ich różnorodnych funkcji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To prawdziwy przypadek, że się dziś spotykamy.

 (1.2) W języku polskim jest siedem przypadków: mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik i wołacz.

 (1.3) Ten chory cierpi na dziwny przypadek grypy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈpadɛk, AS: pšypadek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypadkowanie n., przypadkowość ż.

 czas. przypadkować ndk.

 przym. przypadkowy

 przysł. przypadkowo, przypadkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) traf

Wiktionary


przypadkiem

w językoznawstwie:
1. forma gramatyczna rzeczownika, przymiotnika oraz imiesłowu, liczebnika i zaimka odmiennego, która wymuszona jest ich pozycją w zdaniu i wyraża ich stosunek składniowy do innych wyrazów w zdaniu;
2. przypadek zależny, gramatyczny - każdy przypadek prócz mianownik i wołacza, służący do wyrażania funkcji okolicznika, dopełnienia, przydawki i orzecznika w zdaniu


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) uprzednio nie zaplanowawszy

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: przypadek

Wiktionary

Przypadkiem – trzeci singel polskiej supergrupy OIO (Oki, Young Igi, Otsochodzi), pochodzący z ich debiutanckiego albumu studyjnego, zatytułowanego "OIO". Został wydany 6 kwietnia 2021.

Nagranie otrzymało w Polsce status poczwórnie platynowej płyty, przekraczając liczbę 200 tysięcy sprzedanych kopii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj przypadkiem znalazłem w twoim pokoju papierosy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypadkowanie n., przypadek m., przypadkowość ż.

 przym. przypadkowy

 przysł. przypadkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przypadkowo

Wiktionary


przypadkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. gram. dokonywanie odmiany przez przypadki i liczby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypadek m., przypadkowość ż.

 czas. przypadkować

 przysł. przypadkowo, przypadkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deklinowanie

Wiktionary


przypadkować

czasownik

 (1.1) przest. gram. deklinować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypadek m., przypadkowanie n.

Wiktionary


przypadkowo

przysłówek

 (1.1) wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przejęzyczenie spikera, który podkreślił, że wcale nie było mowy o obecnym prezydencie, nie było zrobione przypadkowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpatˈkɔvɔ, AS: pšypatkovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypadkowanie n., przypadek m., przypadkowość ż.

 przym. przypadkowy

 przysł. przypadkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przypadkiem

Wiktionary


przypadkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przypadkowe; cecha tych, którzy są przypadkowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypadek m., przypadkowanie n.

 przym. przypadkowy

 przysł. przypadkowo, przypadkiem

Wiktionary


przypadkowy

przymiotnik

 (1.1) będący wynikiem przypadku

 (1.2) pojawiający się gdzieś przypadkowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Samochód potrącił przypadkowego przechodnia na przejściu dla pieszych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpatˈkɔvɨ, AS: pšypatkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypadek m., przypadkowość ż.

 przysł. przypadkowo, przypadkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezamierzony, losowy, akcydentalny

Wiktionary


przypadłościowy

→ przypadłość


SJP.pl

Patrz:

przypadłość

przypadłość

objaw chorobowy, niedyspozycja


SJP.pl

Ak

Wikipedia


przypadły

taki, który przypadł komuś w udziale


SJP.pl


przypakowany

taki, który przypakował (potocznie: nabrał masy mięśniowej, stał się silniejszy dzięki uprawianiu ćwiczeń fizycznych)


SJP.pl


przypakować

potocznie:
1. osiągnąć przyrost mięśni, trenując na siłowni;
2. obciążyć kogoś jakimś obowiązkiem; dowalić


SJP.pl


przypakowywać

potocznie: osiągać przyrost mięśni, trenując na siłowni


SJP.pl


przypalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przypalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpaˈlãɲɛ, AS: pšypalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypalać, palić, przypalić

 rzecz. przypał mos./mrz., palaczka ż., przypalenie n.

Wiktionary


przypalać

zapalać fajkę lub papierosa


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przypalić)

 (1.1) spalać powierzchnię czegoś

 (1.2) zapalać papieros, cygaro lub fajkę

 (1.3) zwęglać, gotując lub piekąc zbyt mocno potrawę

czasownik zwrotny niedokonany przypalać się (dk. przypalić się)

 (2.1) o potrawie: stawać się zwęgloną, gotując się lub piekąc się zbyt mocno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈpalat͡ɕ, AS: pšypalać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palić, rozpalać, przypalić

 przym. palny

 rzecz. przypał mos./mrz., przypalanie n., palaczka ż.

Wiktionary


przypalenie

gotując jedzenie, zwęglić je częściowo


SJP.pl


przypalić

gotując jedzenie, zwęglić je częściowo


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przypalać)

 (1.1) spalić częściowo zewnętrzną część

 (1.2) zapalić tytoń od kogoś

czasownik zwrotny dokonany przypalić się (ndk. przypalać się)

 (2.1) ulec przypaleniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia wrąbała trzy grube pajdy chleba i pełen talerz jajecznicy i ku swojemu zdziwieniu stwierdziła, że jest w dalszym ciągu głodna i mogłaby zjeść jeszcze ów przypalony bigos.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palaczka ż., przypalanie n., przypalenie n., przypalenizna ż., przypał mrz.

 czas. rozpalać, palić, przypalać ndk.

 przym. palny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadpalić, opalić, przypiec

 (2.1) poczernieć, przypiec się

Wiktionary


przyparafialny

znajdujący się przy parafii


SJP.pl


przyparka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. med. ciepły okład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wreszcie: troskliwie przestrzegać trzeba prawidła, żeby, gdy przyparka ostygła, inną ciepłą zastąpioną być ma; tamtę wtedy dopiero zdejmować, gdy ta już jest na podoręczu.

Wiktionary


przyparkingowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy parkingu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨparʲcĩŋˈɡɔvɨ, AS: pšyparʹḱĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parking mrz., parkingowy mos.

 przym. parkingowy

Wiktionary


przyparkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy parku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨparˈkɔvɨ, AS: pšyparkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. park mrz.

 przym. parkowy

Wiktionary


przypasać

czasownik

 (1.1) przymocować do paska lub na wysokości paska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od swojego odbicia w szkle i wizerunku generała, który tak często pojawiał się w holonetowych wiadomościach jako Bohater Bez Strachu, różnił się jednym szczegółem: przypasaną rękojeścią sithańskiego miecza świetlnego o czerwonym ostrzu.

Wiktionary


przypasiony

1. potocznie: przytyć;
2. rzadko: dokończyć paść, dokarmić


SJP.pl


przypasić

potocznie: podpasować, przypasować komuś; podpasić


SJP.pl


przypatrzyć

uważnie spojrzeć na coś, na kogoś, przyjrzeć się


SJP.pl


przypał

młodzieżowo:
1. sytuacja trudna, niewygodna, przykra; obciach;
2. niespodziewane skompromitowanie się przez ujawnienie popełnionej pomyłki; wpadka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) młodz. slang. siara, coś głupiego

 (1.2) młodz. slang. trudna, czasami przykra sytuacja

 (1.3) rzad. przypalone drewno

 (1.4) młodz. slang. zabranie przez policję

 (1.5) młodz. sytuacja wytężonego działania stróżów prawa w okolicy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) rzad. pot. slang. osoba niedyskretna

 (2.2) młodz. slang. ktoś głupi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja ale odwaliłeś przypał!

 (1.2) Bardzo mi przykro, że spotkał cię ten przypał.

 (1.3) Ile na to ognisko zużyło się przypału.

 (1.4) Jeszcze tydzień temu miałem przypał, ale świetnie, że wyszedłem z tego cało.

 (1.5) Wczoraj nie mogłem nic zrobić, gliniarze zrobili przypał na okolicy.

 (2.1) Robisz to w takim publicznym miejscu, chyba jesteś przypałem.

 (2.2) Ja ale narobiłeś siary, jesteś jakimś przypałem!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypalanie n.

 czas. odpalać, przypalić dk., przypalać ndk.

 przym. przypałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodz. slang. siara, przypiks

 (1.3) przypałka, podpałka

 (1.4) pot. odsiadka

 (2.2) pot. głupek

Wiktionary


przypałacowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy pałacu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpawaˈt͡sɔvɨ, AS: pšypau̯acovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałac mrz.

 przym. pałacowy

Wiktionary


przypałowy

w gwarze młodzieżowej:
1. przynoszący komuś wstyd; obciachowy;
2. lichy, tandetny; kiczowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. slang. kiczowaty, tandetny, brzydki

 (1.2) pot. slang. przynoszący komuś wstyd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale on ma przypałowe ciuchy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpaˈwɔvɨ, AS: pšypau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypał m.

 przysł. przypałowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) obciachowy

Wiktionary


przypałętany

taki, który się przypałętał


SJP.pl


przypaść

1. potocznie: przytyć;
2. rzadko: dokończyć paść, dokarmić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przypadać)

 (1.1) przywrzeć do czegoś (powierzchni, osoby, rzeczy)

 (1.2) zdarzyć się, wypaść w danym momencie lub okresie

 (1.3) być czyimś udziałem, wypada na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przypadł do muru i krzyknął: „Jestem ranny!”

 (1.3) Zaszczyt zdania relacji z naszej podróży przypadł właśnie mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨpaɕt͡ɕ, AS: pšypaść

Wiktionary


przypedałować

1. przyjechać na rowerze;
2. potocznie: przyjść gdzieś szybko


SJP.pl


przypedałowywać

1. przyjeżdżać dokądś rowerem;
2. potocznie: szybko przychodzić gdzieś


SJP.pl


przyperonowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy peronie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpɛrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pšyperõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peron mrz.

 przym. peronowy

Wiktionary


przypełzać

1. pełznąc przysuwać się, dochodzić do kogoś lub do czegoś; czołgać się;
2. zjawiać się, nadchodzić skądś;
3. dawniej: tracić intensywność barwy; blaknąć


SJP.pl


przypełznięty

taki, który gdzieś przypełznął; przypełźnięty, przypełzły


SJP.pl


przypełznąć

1. pełznąc przysunąć się, dojść do kogoś lub do czegoś; przyczołgać się;
2. przenośnie: zjawić się, nadejść skądś;
3. dawniej: stracić intensywność barwy; przyblaknąć


SJP.pl


przypełzły

taki, który gdzieś przypełznął; przypełznięty, przypełźnięty


SJP.pl


przypełźnięty

taki, który gdzieś przypełznął; przypełznięty, przypełzły


SJP.pl


przypiecek

w dawnych chatach wiejskich ława wokół pieca, na której się siadało lub spało


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ławka tuż przy piecu, zwykle w postaci cokołu wokół pieca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usiadł na przypiecku, powoli osunął się i momentalnie zasnął.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. nolepa

Wiktionary


przypieczka

dawniej zabieg medyczny polegający na podpalaniu na ciele człowieka preparatów leczniczych w postaci kulek, rurek; konchowanie


SJP.pl


przypieczętowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przypieczętować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpʲjɛt͡ʃɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: pšypʹi ̯ečẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypieczętować

 rzecz. pieczętowanie n.

Wiktionary


przypieczętować

czasownik przechodni dokonany (ndk. pieczętować)

 (1.1) dokonany od|pieczętować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozstanie z kabaretem przypieczętowało zlekceważenie prośby, którą Kisielewski przekazał kolegom listownie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpʲjɛt͡ʃɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: pšypʹi ̯ečẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypieczętowanie n., pieczętowanie n.

Wiktionary


przypiekać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przypiec)

 (1.1) piekąc coś, powodować przyrumienienie tego z wierzchu

 (1.2) tak mocno grzać, że mogą powstawać rumieńce

 (1.3) dotykać czymś gorącym i parzącym

czasownik zwrotny niedokonany przypiekać się (dk. przypiec się)

 (2.1) ulegać przypiekaniu

 (2.2) opalać się zbyt mocno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypiekanie n., piec mrz., piecyk mrz.

 czas. piec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpiekać, podrumieniać, przyrumieniać, rumienić, zarumieniać

 (1.2) opalać, piec, przygrzewać

 (1.3) parzyć

 (2.1) przyrumieniać się, rumienić się, zarumieniać się

Wiktionary


przypierdalać

wulgarne: przypierdalać się (do czegoś, kogoś) - przyczepić się (do czegoś, kogoś), mieć o coś pretensje


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przypierdolić)

 (1.1) wulg. uderzać mocno kogoś lub w coś

czasownik zwrotny niedokonany przypierdalać się (dk. przypierdolić się)

 (2.1) wulg. narzucać swoje towarzystwo

 (2.2) wulg. ukazywać zarzuty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypierdalanie n., przypierdolenie n.

 czas. przypierdolić, pierdolić, zapierdalać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jebać, przykładać, walić

 (2.1) przyczepiać się

 (2.2) czepiać się, przyczepiać się

Wiktionary


przypierdolić

przyjebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. przypierdolić (komuś) - pobić (kogoś);
2. przypierdolić się (do czegoś) - przyczepić się (do czegoś), mieć o coś pretensje


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przypierdalać)

 (1.1) dokonany od|przypierdalać.

czasownik zwrotny dokonany przypierdolić się (ndk. przypierdalać się)

 (2.1) dokonany od|przypierdalać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypierdalanie n., przypierdolenie n.

 czas. zapierdalać, pierdolić, przypierdalać ndk.

Wiktionary


przypierdzielić

czasownik

 (1.1) wulg. z dużą siłą uderzyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ja ci powiem, że nie gadasz mi prawdy, bo widzieli cię na drodze, jak żeś jechał i – co gorsza – widzieli cię, jak żeś w dziewczynę na rowerze przypierdzielił.

Wiktionary


przypilnować

1. zapewnić bezpieczeństwo, zająć się kimś; doglądnąć;
2. pilnując, upewnić się, że ktoś wykona swoje obowiązki; dopilnować;
3. pilnując, zadbać o wykonanie, stan czegoś; dopilnować


SJP.pl


przypilnowywać

rzadko: pilnować;
1. zapewniać bezpieczeństwo, zajmować się kimś; doglądać;
2. pilnując, upewniać się, że ktoś wykonuje swoje obowiązki; dopilnowywać;
3. pilnując, dbać o wykonanie, stan czegoś; dopilnowywać


SJP.pl


przypinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przypinać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpʲĩˈnãɲɛ, AS: pšypʹĩnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypinać

Wiktionary


przypinać

czasownik

 (1.1) przymocowywać coś do czegoś agrafką, szpilką, paskiem ze sprzączką itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈpʲĩnat͡ɕ, AS: pšypʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypinanie n.

Wiktionary


przypinka

sprzączka, spinka, haftka zwykle ozdobna


SJP.pl


przypis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) objaśnienie, komentarz lub uwaga dodane przez autora bądź wydawcę do tekstu dzieła, umieszczane zwykle u dołu strony, na końcu rozdziału lub na końcu dzieła

Wiktionary

Przypisy – wydzielone fragmenty tekstu w publikacji, powiązane z tekstem głównym za pomocą odsyłaczy. Odnoszą się do poszczególnych wyrazów, zwrotów i fragmentów tekstu głównego. Stanowią uboczny lub pomocniczy nurt rozważań albo wskazują dodatkowe informacje o danym fragmencie utworu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przypisanie n., przypisywanie n., przypisek m., pisanina ż.

 czas. przypisać dk., przypisywać ndk.

Wiktionary


przypisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przypisać.

Wiktionary

Przypisanie (podstawienie) – informatyczna operacja nadania, umieszczenia, wpisania do określonej l-wartości nowej wartości.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przypisać dk.

 rzecz. przypis m., pisanina ż.

Wiktionary


przypisaniec

człowiek przywiązany do ziemi prawem feudalnym, niemogący opuścić wsi bez zgody pana


SJP.pl


przypisać

czasownik

 (1.1) ustanowić związek czegoś z kimś lub z czymś

 (1.2) uznać, że coś jest przyczyną czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rodzice przypisali mi w testamencie dom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈpʲisat͡ɕ, AS: pšypʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypisywać

 rzecz. przypisanie n., przypis m., pisanina ż.

Wiktionary


przypisek

regionalnie: przypisek


SJP.pl


przypiska

regionalnie: przypisek


SJP.pl


przypisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przypisywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypisywać ndk.

 rzecz. przypis m., pisanina ż.

Wiktionary


przypisywać

czasownik

 (1.1) wskazywać na związek między jakimiś pojęciami, osobami

 (1.2) uznawać coś za przyczynę czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Truje się tymi myślami, choć w rzeczywistości dworzanie i pachołcy dalecy są od sądów, które on im przypisuje.

 (1.2) Wielkie znaczenie dla biblijnej opowieści o ludzie wybranym, jakie przypisuje się Jakubowi, wynika z faktu, że dwunastu jego synów (Ruben, Symeon, Lewi, Juda, Issachar, Zabulon, Józef, Beniamin, Dan, Neftali, Gad , Aser) dało początek tzw. dwunastu plemięemionom Izraela, po tym, jak sam Jakub zyskał to imię - Izrael, a jego potomkowie od tego czasu będą nazywać siebie Bnej Izrael, Izraelici, synowie Izraela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: pšypʹisyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypisać dk.

 rzecz. przypisywanie n., przypis m., pisanina ż.

Wiktionary


przypisówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Przypisówka – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Firlej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Firlej. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 503 mieszkańców.

Wikipedia


przypiąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przypinać)

 (1.1) dokonany od|przypinać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdą literę trzeba było zaprojektować, proporcjonalnie powiększyć, wyciąć, przypiąć albo nakleić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨpʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pšypʹi ̯o̊̃ńć

Wiktionary


przypkowski

przypkowska zupa cebulowa - rodzaj ostrej, mocnej zupy cebulowej w kolorze karmelu


SJP.pl

Przypkowski, Przypkowska – rzadkie polskie nazwisko, w Polsce nosi je mniej niż 50 osób.

Wikipedia


przyplaskiwać

przypłaszczać przez pacnięcie, klapnięcie


SJP.pl


przyplażowy

znajdujący się przy plaży


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy plażaaży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨplaˈʒɔvɨ, AS: pšyplažovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażówka ż., plaża ż.

 przym. plażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


przypochlebniej

stopień wyższy od przysłówka: przypochlebnie


SJP.pl


przypodobany

taki, który się przypodobał


SJP.pl


przypodobny

przestarzałe: starający się przypodobać; przymilny


SJP.pl


przypodobywać

przypodobywać się - starać się o to, żeby się komuś spodobać


SJP.pl


przypodłogowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się przy podłodze, na styku ściany i podłogi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpɔdwɔˈɡɔvɨ, AS: pšypodu̯ogovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłoga ż.

Wiktionary


przypolny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy polu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈpɔlnɨ, AS: pšypolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pole n.

 przym. polny

Wiktionary


przypominacz

program komputerowy do przypominania o ważnych zdarzeniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. program komputerowy przypominający o jakiejś rzeczy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypomnieć

Wiktionary


przypominajka

potocznie: przedmiot lub oprogramowanie przypominające o urodzinach, imieninach i innych ważnych okazjach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inform. program komputerowy przypominający o jakiejś rzeczy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypomnieć

Wiktionary


przypominanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przypominać.

Wiktionary

Przypominanie – wydobycie informacji z pamięci długotrwałej, które wymaga sięgnięcia do jej zasobów.

Pozornie proces ten polega na odtworzeniu wcześniej zapisanych treści w formie niezmienionej. Faktycznie jednak proces wydobywania wspomnień i danych z pamięci wygląda inaczej. Możemy także rozróżnić kilka sposobów przypominania sobie danych pamięciowych: odtwarzanie, rozpoznawanie i rozumienie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpɔ̃mʲĩˈnãɲɛ, AS: pšypõmʹĩnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypominać, przypomnieć

Wiktionary


przypominać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś

 (1.2) zwracać komuś uwagę na coś zapomnianego, a ważnego

 (1.3) być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatniej chwili przypomniał sobie, że nie wysłał kwiatów żonie.

 (1.1) Nie przypominam sobie, żebym miał powiedzieć coś takiego.

 (1.2) Przypomnij mu jego występ w szkole podstawowej. To było naprawdę głupie.

 (1.2) Przypomnij im, że mają kupić chleb.

 (1.3) Ten różowy abażur przypomina gruszkę (= ma kształt gruszki).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnat͡ɕ, AS: pšypõmʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapominać, dk. przypomnieć

 rzecz. przypominanie n.

Wiktionary


przypomnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) powrócenie myślą do czegoś

 (1.2) zwrócenie uwagi na coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypomnieć dk.

 czas. przypomnieć

Wiktionary


przypomnieć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przypominać)

 (1.1) dokonany od|przypominać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wówczas, przypomnijmy, rabuś podający się za konwojenta skradł z bankowozu 8 milionów złotych, których do tej pory nie odzyskano

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypomnienie n., przypominanie n., przypominajka ż., przypominacz m.

 czas. zapomnieć, przypominać ndk.

Wiktionary


przypon

końcowa część wędki stanowiąca przedłużenie żyłki, do której jest przyczepiony haczyk


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przyponowy

→ przypon


SJP.pl

Patrz:

przypon

przypora

1. część budowli, która wzmacnia ściany oraz przenosi ciężar sklepień na grunt; skarpa;
2. rusztowanie zabezpieczające ścianę przed zawaleniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. mur odchodzący prostopadle na zewnątrz od ściany wysokiego budynku pełniący funkcję konstrukcyjną;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈpɔra, AS: pšypora

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyporowy

Wiktionary


przyporowy

przymiotnik od: przypora


SJP.pl


przyportowy

położony w okolicy portu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy porcie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpɔrˈtɔvɨ, AS: pšyportovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. port mrz.

 przym. portowy

Wiktionary


przyporządkowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyporządkować)

 (1.1) ustalać relację między czymś a czymś lub czynić zależnym od czegoś nadrzędnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Algorytm przyporządkowuje wyniki do odpowiednich kategorii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyporządkowanie n., przyporządkowywanie n.

 czas. przyporządkować dk.

 przym. przyporządkowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przydzielać

Wiktionary


przypowierzchniowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się tuż przy, pod lub nad powierzchnią czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) ogólnie biorąc, temperatura przypowierzchniowej warstwy wody w akwenie w ciągu dnia i latem jest niższa niż na powierzchni gruntu, a wyższa w nocy oraz w chłodnej porze roku.

Wiktionary


przypowieść

alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej; parabola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej

Wiktionary

Przypowieść, parabola – gatunek literatury moralistyczno-dydaktycznej, którego cechy formalne (schematyzm fabuły, uproszczona konstrukcja postaci, obiektywny narrator, selekcja realiów) służą właściwemu odczytaniu alegorycznego lub symbolicznego znaczenia przedstawionego świata, przekazaniu prawdy moralnej. Posługuje się narracją, w której postacie i zdarzenia pełnią role nosicieli i zarazem przykładów prawd uniwersalnych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przypowieściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parabola, przypowiastka

Wiktionary


przypozować

potocznie: ustawić się w jakiejś pozie; zapozować


SJP.pl


przypozwana

kobieta wezwana dodatkowo lub powtórnie na rozprawę sądową; zawiadomiona jako osoba trzecia o toczącym się procesie, w celu zachowania w stosunku do niej skutków prawnych


SJP.pl


przypozwanie

w prawie: zawiadomić osobę trzecią o toczącym się procesie cywilnym, którego wynik może mieć wpływ na jej prawa i obowiązki


SJP.pl

Przypozwanie – instytucja procedury cywilnej, uregulowana w art. 84 i 85 Kodeksu postępowania cywilnego, umożliwiająca na wniosek strony procesu wprowadzenie do niego osoby trzeciej. Przypozwanie polega na zawiadomieniu osoby trzeciej o toczącym się procesie i wezwaniu jej do udziału w sprawie przez stronę, której w razie niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia przysługiwałoby roszczenie przeciwko tej osobie trzeciej, albo przeciwko której ta osoba trzecia mogłaby wystąpić z roszczeniem.

Wikipedia


przypozwany

osoba trzecia zawiadomiona o toczącym się procesie, w celu zachowania w stosunku do niej skutków prawnych


SJP.pl


przypozwać

w prawie: zawiadomić osobę trzecią o toczącym się procesie cywilnym, którego wynik może mieć wpływ na jej prawa i obowiązki


SJP.pl


przypozywać

w prawie: wzywać dodatkowo lub powtórnie na rozprawę sądową


SJP.pl


przypołudnica

wg dawnych wyobrażeń ludowych: widmo kobiety ukazujące się na polach około południa


SJP.pl


przypołudnik

roślina z rodziny przypołudnikowatych


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przypołudnikowate

o cechach przypołudnikowatych (pryszczyrnicowatych; rodzina roślin); pryszczyrnicowaty


SJP.pl


przypołudnikowaty

o cechach przypołudnikowatych (pryszczyrnicowatych; rodzina roślin); pryszczyrnicowaty


SJP.pl


przyprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) lekkie przygładzenie żelazkiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


przyprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyprasowywać)

 (1.1) lekko przygładzić żelazkiem

 (1.2) odbić kalkomanię za pomocą żelazka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasówka ż., prasownictwo n., prasownia ż., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., prasa ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanie n., prasowanko n., prasowarka ż., prasownica ż., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasowalność ż.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy

Wiktionary


przyprasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) lekkie przygładzanie żelazkiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


przyprasowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyprasować)

 (1.1) niedokonany od|przyprasować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasówka ż., prasownictwo n., prasownia ż., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., prasa ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanie n., prasowanko n., prasowarka ż., prasownica ż., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasowalność ż.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy

Wiktionary


przyprawa

dodawana do potraw substancja, poprawiająca ich smak lub zapach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. spoż. składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

 (1.2) stpol. sprzęt, przybory, wyposażenie

 (1.3) środ. przestępcze herbata

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mojej kuchni używam wielu orientalnych przypraw.

 (1.1) Sanepid wykrył w przyprawach dwukrotne przekroczenie dopuszczalnych norm substancji konserwujących.

 (1.1) Zupa ma ostry smak dzięki przyprawom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈprava, AS: pšyprava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyprawianie n., przyprawnik m.

 czas. przyprawiać ndk., przyprawić dk., doprawiać ndk., doprawić dk.

 przym. przyprawowy, przyprawny

Wiktionary


przyprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyprawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpraˈvʲjä̃ɲɛ, AS: pšypravʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyprawiać ndk., przyprawić dk.

 rzecz. przyprawienie n., przyprawa ż.

 przym. przyprawowy

Wiktionary


przyprawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyprawić)

 (1.1) dodawać przyprawę do potrawy lub napoju

 (1.2) przyczepiać coś dodatkowego – dosłownie lub w przenośni (np. wąsy, rogi, brodę)

 (1.3) doprowadzać kogoś do jakiegoś negatywnego stanu (np. choroby, odczucia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama przyprawia zupę majerankiem.

 (1.2) To nas tu o mało nie wykastrowali, a ty cycki będziesz sobie, cyganie, przyprawiał? (Albert w filmie Seksmisja Juliusza Machulskiego)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨ.ˈpra.vʲjät͡ɕ, AS: pšy.pra.vʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyprawianie n., przyprawa, przyprawnik

 czas. przeprawić, przeprawiać, przyprawić, doprawić, doprawiać

 przym. przyprawiony, przyprawiany, przyprawowy, nieprzyprawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) doprawiać

Wiktionary


przyprawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyprawić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyprawić

 rzecz. przyprawianie n.

 przym. przyprawowy

Wiktionary


przyprawić

zmodyfikować smak czegoś za pomocą przypraw


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyprawiać)

 (1.1) dokonany od|przyprawiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakby wyolbrzymioną gębę gombrowiczowską pisarz przyprawił patetycznym wizjom historyków, Gibbona czy Ferrero, o wielkości i upadku świata starożytnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈpravʲit͡ɕ, AS: pšypravʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyprawa ż., przyprawianie n., przyprawienie n.

 czas. przyprawiać ndk.

 przym. przyprawowy

Wiktionary


przyprawnik

pojemnik lub stojak na przyprawy


SJP.pl


przyprawowy

→ przyprawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przyprawą, dotyczący przyprawy

Wiktionary

Patrz:

przyprawa

Powiązane:

 rzecz. przyprawa ż., przyprawka ż., przyprawianie n., przyprawienie n.

 czas. przyprawiać ndk., przyprawić dk.

Wiktionary


przyprażać

rzadko: prażąc, przypiekać, przypalać


SJP.pl


przyprażyć

prażąc, przypiec, przypalić


SJP.pl


przyprostokątna

w matematyce: nazwa odcinka w trójkącie prostokątnym znajdującego się przy kącie prostym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. w trójkącie prostokątnym jedno z dwóch ramion wyznaczających kąt prosty;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa boki trójkąta wyznaczające ramiona kąta prostego nazywane są przyprostokątnymi, trzeci bok przeciwprostokątną.

Wiktionary


przyprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyprowadzać)

 (1.1) prowadząc kogoś lub coś, przybyć do danego miejsca

 (1.2) psych. doprowadzić kogoś do jakiegoś stanu

czasownik zwrotny dokonany przyprowadzić się (ndk. przyprowadzać się)

 (2.1) psych. doprowadzić siebie do jakiegoś stanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyprowadzenie n.

Wiktionary


przyprzedszkolny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy przedszkolu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpʃɛˈṭʃkɔlnɨ, AS: pšypšeṭškolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkole n.

 przym. przedszkolny

Wiktionary


przyprzążka

przyprzężenie dodatkowego konia do wozu


SJP.pl


przypsuć

nieco, trochę popsuć, zepsuć


SJP.pl


przypudrować

lekko pokryć pudrem


SJP.pl


przypudrowywać

lekko pokrywać pudrem


SJP.pl


przypustnica

Przypustnica (przysuwnica) – krokiewka klinowa o mniejszym spadku, umieszczona w dolnej części krokwi dachowej przy okapie. Zmienia kąt spadku połaci dachowej i oddala okap od ściany. Stosowana była zwłaszcza w więźbach krokwiowych, współcześnie jest rzadko spotykana. Architektonicznie nadaje łagodniejszą formę linii dachu w dolnej jego części i powoduje, że dach nie dominuje tak silnie nad resztą budynku jak w postaci prostych połaci dachowych.

Wikipedia


przypuszczający

1. uważać coś, domyślać się czegoś bez dostatecznych podstaw, nie mając pewności;
2. pozwalać komuś lub czemuś zbliżyć się do siebie


SJP.pl


przypuszczalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) prawdopodobnie, być może

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest to przypuszczalnie największy transatlantyk na świecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypuszczenie n., przypuszczanie n.

 czas. przypuścić dk., przypuszczać ndk.

 przym. przypuszczalny

Wiktionary


przypuszczalny

oparty na przypuszczeniu; domniemany, hipotetyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) oparty na przypuszczeniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypuszczanie n., przypuszczenie n.

 czas. przypuszczać ndk., przypuścić dk.

 przym. przypuszczający

 przysł. przypuszczalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) domniemany, domyślny, hipotetyczny, możliwy, prawdopodobny, rzekomy, spodziewany, szacunkowy

Wiktionary


przypuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przypuszczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨpuʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: pšypuščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przypuszczać, przypuścić, puszczać

 rzecz. przypuszczenie n.

 przysł. przypuszczalnie

 przym. przypuszczalny

Wiktionary


przypuszczać

1. uważać coś, domyślać się czegoś bez dostatecznych podstaw, nie mając pewności;
2. pozwalać komuś lub czemuś zbliżyć się do siebie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przypuścić)

 (1.1) uważać coś, domyślać się czegoś bez dostatecznych podstaw, bez pewności

 (1.2) pozwalać zbliżyć się do siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przypuszczał, że żona ma romans z kimś z pracy.

 (1.2) Kiedy królowa była w ciąży, nie przypuszczała do siebie nikogo poza swoją siostrą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈpuʃt͡ʃat͡ɕ, AS: pšypuščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypuszczanie n., przypuszczenie n.

 czas. puszczać, przypuścić dk.

 przym. przypuszczalny

 przysł. przypuszczalnie

Wiktionary


przypuszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przypuścić.

 (1.2) to, co przypuszczamy, czego się domyślamy

Wiktionary

Przypuszczenie – w matematyce przypuszczenie jest niedowiedzionym twierdzeniem, które wydaje się poprawne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wróg zdecydował się na przypuszczenie ataku.

 (1.2) Sprawdziły się moje najgorsze przypuszczenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypuszczanie n.

 czas. puszczać, przypuścić dk., przypuszczać ndk.

 przysł. przypuszczalnie

 przym. przypuszczalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) domysł, domniemanie, hipoteza, podejrzenie

Wiktionary


przypuścić

czasownik

 (1.1) dokonany od|przypuszczać. (domyślić się)

 (1.2) dokonany od|przypuszczać. (pozwolić komuś się zbliżyć)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przypuścił nawet, że ona tak się zachowa.

 (1.2) Wódz przypuścił wroga na bliską odległość, a następnie zarządził kontrofensywę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przypuszczenie n., przypuszczanie n.

 czas. puszczać, przypuszczać ndk.

 przym. przypuszczalny

 przysł. przypuszczalnie

Wiktionary


przypytywać

przypytywać się - przyłączać się do czyjegoś towarzystwa, zwykle bez niczyjej zgody


SJP.pl


przypór

1. część budowli, która wzmacnia ściany oraz przenosi ciężar sklepień na grunt; skarpa;
2. rusztowanie zabezpieczające ścianę przed zawaleniem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przypór (785 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim nad Łabową
  • Przypór (659 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim nad Łabową
  • Przypór (887 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim nad Wierchomlą Wielką
  • Przypór (1008 m) – szczyt w Beskidzie Śląskim w masywie Baraniej Góry
  • Przypór (899 m) – szczyt w Beskidzie Żywieckim (nad Juszczyną)
  • Przypór (1008 m) – szczyt w Beskidzie Żywieckim

Wikipedia


przypórka

rodzaj podpórki, stosowanej przy obrabiarkach, do obróbki długich przedmiotów


SJP.pl


przypładzać

dawniej: płodząc, zwiększać liczbę, ilość; zwiększać przychówek


SJP.pl


przypłaszczek

chrząszcz z rodziny bogatkowatych, szkodnik sosny


SJP.pl


przypłodek

dawniej: dziecko, potomek, zwłaszcza ze związków pozamałżeńskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) przest. młode urodzone w stadzie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ubezpłodnić

Wiktionary


przypłowiały

rzadko: nieco spłowiały; przyblakły


SJP.pl


przypłowieć

rzadko: nieco spłowieć; przyblaknąć


SJP.pl


przypłynąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przypływać)

 (1.1) dokonany od|przypływać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy przypłynął okrętem ze swej ojczyzny do Gdańska, rycerz Henryk przyjął go w nadmotławskim zamczysku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈpwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšypu̯ỹnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odpływ mrz.

Wiktionary


przypływ

1. zjawisko podwyższania się poziomu wód morskich i oceanicznych pod wpływem przyciągania Słońca i Księżyca w regularnych odstępach czasu, dwa razy na dobę;
2. przypływanie cieczy lub gazu do jakiegoś miejsca; napływ;
3. w przenośni: zwiększenie się ilości lub intensyfikacja czegoś; wzmożenie, spotęgowanie;
4. przybywanie osiedleńców na jakiś teren;
5. w geologii: okresowe ruchy całej skorupy ziemskiej na skutek działania sił pływowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przypłynięcie, napłynięcie

 (1.2) tłumne przybycie, osiedlenie się

 (1.3) nadejście w dużej ilości

 (1.4) gwałtowne zintensyfikowanie się jakichś stanów

 (1.5) hydrol. podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odpływ mrz.

Wiktionary


przyr.

skrót od: przyrodniczy


SJP.pl


przyra

w gwarze uczniowskiej: przyroda (przedmiot szkolny); przyrka


SJP.pl


przyrestauracyjny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy restauracji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨrɛstawraˈt͡sɨjnɨ, AS: pšyrestau̯racyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restauracja ż.

Wiktionary


przyrka

w gwarze uczniowskiej: przyroda (przedmiot szkolny); przyra


SJP.pl


przyroda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

 (1.2) eduk. przedmiot w szkole podstawowej obejmujący wiedzę o przyrodzie (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • środowisko przyrodnicze
  • nauki przyrodnicze
  • natura
  • przyroda – przedmiot szkolny
  • Przyroda – osiedle w Poznaniu istniejące do 1965 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przyrodzie wodorotlenek magnezu występuje w postaci minerału brucytu.

 (1.1) Turyści podziwiali przyrodę Babiogórskiego Parku Narodowego.

 (1.2) Nauczycielka przyrody zabrała nas na wycieczkę do lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈrɔda, AS: pšyroda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrodzenie n., przyrodnik m., przyrodniczka ż.

 przym. przyrodniczy, pozaprzyrodniczy

 przysł. przyrodniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natura; reg. śl. prziroda

 (1.2) reg. śl. prziroda

Wiktionary


przyrodni

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający z kimś wspólną matkę, lecz innego ojca albo mający z kimś wspólnego ojca a inną matkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usunąwszy po śmierci ojca macochę oraz przyrodnich braci sam objął władzę w kraju, rozciągającym się od Bałtyku po Karpaty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈrɔdʲɲi, AS: pšyrodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzina ż., rodzenie n., rodzeństwo n., rodzic m., przyrodzenie n.

 czas. rodzić ndk.

Wiktionary


przyrodniczka

badaczka przyrody


SJP.pl


przyrodniczo

przysłówek

 (1.1) w sposób związany z przyrodą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrodnik mos., przyroda ż.

 przym. przyrodniczy

Wiktionary


przyrodniczy

przymiotnik

 (1.1) związany z przyrodą, dotyczący przyrody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przechodzenie od systemu totalitarnego do demokratycznego i wolnorynkowego wymaga głębokich zmian świadomości, ustawodawczych i organizacyjnych w zakresie zarządzania środowiskiem przyrodniczym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyroda ż., przyrodnik m., przyrodniczka ż.

 przysł. przyrodniczo

 przym. pozaprzyrodniczy

Wiktionary


przyrodnik

badacz przyrody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. uczony, specjalista w zakresie nauk przyrodniczych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leśnicy radzili z przyrodnikami na temat planowaćanowanych przedsięwzięć w Puszczy Białowieskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈrɔdʲɲik, AS: pšyrodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyroda ż.

:: fż. przyrodniczka ż.

 przym. przyrodniczy

 przysł. przyrodniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyrodoznawca, biolog

Wiktionary


przyrodolecznictwo

metody leczenia chorób środkami naturalnymi, np. wodą, ziołami; fizjoterapia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. leczenie bodźcami przyrodniczymi, takimi jak powietrze, woda, słońce czy ruch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor był pionierem przyrodolecznictwa i geriatrii w Polsce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrodoleczniczość ż.

 przym. przyrodoleczniczy

Wiktionary


przyrodoleczniczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przyrodolecznicze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrodolecznictwo n.

 przym. przyrodoleczniczy

 przysł. przyrodoleczniczo

Wiktionary


przyrodoleczniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przyrodolecznictwem, dotyczący przyrodolecznictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W uzdrowisku Goczałkowice-Zdrój znajdują się: 2 szpitale uzdrowiskowe, 3 zakłady przyrodolecznicze, 2 sanatoria rehabilitacyjne oraz przychodnia uzdrowiskowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrodolecznictwo n., przyrodoleczniczość ż.

Wiktionary


przyrodoznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o przyrodzie


SJP.pl


przyrodoznawczy

związany z nauką, wiedzą o przyrodzie


SJP.pl


przyrodoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o przyrodzie; przyrodniczka


SJP.pl


przyrodoznawstwo

nauka, wiedza o przyrodzie


SJP.pl


przyrodzenie

rzadko: przyrodzić się - zrodzić się z jednej matki, ale innego ojca (lub odwrotnie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. zewnętrzne narządy płciowe człowieka

 (1.2) stpol. natura

 (1.3) stpol. istota czegoś, właściwość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Artysta zasłonił aniołkowi przyrodzenie popielatym obłoczkiem.

 (1.2) Przyrodzeniem władnie zrodzony Król chwały, / Króluje, panuje i wszystkie zakały / Ze świata precz znosi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨrɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pšyroʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzenie n., przyroda ż., przyrodzoność ż.

 czas. przyrodzić dk.

 przym. przyrodzony, przyrodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) genitalia

 (1.2) stworzenie

Wiktionary


przyrodzić

rzadko: przyrodzić się - zrodzić się z jednej matki, ale innego ojca (lub odwrotnie)


SJP.pl


przyrodzoność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przyrodzone; cecha tych, którzy są przyrodzeni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrodzenie n.

 przym. przyrodzony

 przysł. przyrodzenie

Wiktionary


przyrost

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wzrost ilości czegoś

 (1.2) różnica pomiędzy wartościami pierwotną a końcową

 (1.3) praw. część spadku otrzymana w wyniku zrzeczenia się przez innych spadkobierców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawidłowy przyrost wagi niemowlaka zależy od częstości karmienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrośnięcie n., przyrostek m., przyrościk mrz.

 czas. przyróść dk.

 przym. przyrostowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wzrost

Wiktionary


przyrostek

cząstka słowotwórcza występująca w formacjach słowotwórczych po rdzeniu; sufiks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

Wiktionary

Przyrostek, sufiks (z suffixus „dołączony” od sub „pod” i fixus „umocowany”) – w językoznawstwie jest to każdy fragment wyrazu (jego morfem), o ile jest dodany po jego rdzeniu (czyli podstawie słowotwórczej) i jednocześnie ma właściwości słowotwórcze (czyli nie jest końcówką fleksyjną). Mimo to ścisłe rozgraniczenie morfemów gramatycznych i słowotwórczych nie zawsze jest możliwe. Danemu wyrazowi może towarzyszyć jeden, kilka lub brak sufiksów („sufiks zerowy”).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɨˈrɔstɛk, AS: pšyrostek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrost mrz.

 przym. przyrostkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sufiks

Wiktionary


przyrostkowy

utworzony za pomocą sufiksu; będący sufiksem; sufiksalny


SJP.pl


przyrowianin

mieszkaniec Przyrowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


przyrowianka

mieszkanka Przyrowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


przyrownica

Przyrownica – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Wodzierady.

Miejscowość położona jest na Wysoczyźnie Łaskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


przyrowski

przymiotnik od: Przyrowa, Przyrowo, Przyrów


SJP.pl


przyrościk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od przyrost

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie przyrost, lecz tylko mały przyrościk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrost m.

Wiktionary


przyrożny

rzadko: znajdujący się przy rogu, blisko rogu czegoś, np. ulicy


SJP.pl


przyruch

drobny, mimowolny ruch ciała, zwłaszcza u nadpobudliwych dzieci


SJP.pl


przyryk

w łowiectwie: naśladowanie głosu byka jelenia lub łosia przy pomocy muszli, rogu lub trąbki brzozowej


SJP.pl


przyrynkowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy rynku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opracowane w Wydziale Rozbudowy Miasta studium dotyczące zabudowy wewnętrznej było gotowe w 1936 roku, a kamienic przyrynkowych – jesienią 1938.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨrɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: pšyrỹŋkovy

Wiktionary


przyrzec

zapewnić komuś coś, dać obietnicę; obiecać, przysiąc, zagwarantować, zaręczyć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyrzekać)

 (1.1) dokonany od|przyrzekać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrzeczenie n.

 czas. przyrzekać

Wiktionary


przyrzecze

zapewnić komuś coś, dać obietnicę; obiecać, przysiąc, zagwarantować, zaręczyć


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przyrzecze – część miasta Koronowo
  • Przyrzecze – część wsi Dzików w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Rzeczenica
  • Przyrzecze – wieś w woj. zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Brzeżno
  • Przyrzecze (Ukraina)

Wikipedia


przyrzeczenie

zapewnić komuś coś, dać obietnicę; obiecać, przysiąc, zagwarantować, zaręczyć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyrzec.

 (1.2) uroczysta obietnica

 (1.3) praw. promesa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przyrzeczenie Lekarskie – przysięga składana przez absolwentów kierunku lekarskiego oraz lekarsko-dentystycznego uczelni medycznych w Polsce
  • Przyrzeczenie publiczne – skierowane do publiczności oświadczenie woli przyrzekającego nagrodę (lub rekompensatę)
  • Przyrzeczenie harcerskie – uroczysta deklaracja składana przy otrzymywaniu krzyża harcerskiego
  • Przyrzeczenie (film) – amerykańsko-hiszpański film historyczny z 2016 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨʒɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšyžečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrzekanie n.

 czas. przyrzec, przyrzekać, rzec

Wiktionary


przyrzeczny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy rzece

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Polsce istnieje możliwość przywrócenia pojemności powodziowej terenów przyrzecznych przez wyłączenie ich z uprawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈʒɛt͡ʃnɨ, AS: pšyžečny

Wiktionary


przyrzeczownikowy

w językoznawstwie: występujący przy rzeczowniku; adnominalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. łączący się z rzeczownikiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adnominalny

Wiktionary


przyrzekać

zapewniać komuś coś, dawać obietnicę; obiecywać, przysięgać, gwarantować, zaręczać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyrzec)

 (1.1) zapewniać słownie kogoś o zrobieniu czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrzeczenie n., przyrzekanie n.

 czas. przyrzec dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obiecywać

Wiktionary


przyrzeknąć

rzadko: przyrzec (obiecać, przysiąc)


SJP.pl


przyrznia

przyrząd ułatwiający przyrzynanie drewna pod właściwym kątem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrzynanie n.

 czas. przyrzynać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzynka uciosowa

Wiktionary


przyrzucać

1. dorzucać czegoś np. drew do ognia;
2. narzucać coś np. serwetę na lampę


SJP.pl


przyrzucić

1. dorzucić czegoś np. drew do ognia;
2. narzucić coś np. serwetę na lampę


SJP.pl


przyrząd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) narzędzie, urządzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu ktoś zabrał moje przyrządy?! W takich warunkach nie można pracować!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨʒɔ̃nt, AS: pšyžõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrządzanie n., przyrządzenie n.

:: zdrobn. przyrządzik m.

 czas. przyrządzać ndk., przyrządzić dk.

 przym. przyrządowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oprzyrządowanie, narzędzie, urządzenie

Wiktionary


przyrządzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyrządzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨʒɔ̃nˈd͡zãɲɛ, AS: pšyžõnʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrząd m.

 czas. przyrządzać, przyrządzić

Wiktionary


przyrządzać

przygotowywać, przyrządzać coś; przystosowywać coś do określonego użytku


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyrządzić)

 (1.1) przygotowywać potrawę lub posiłek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczyłem się przyrządzać świetne racuchy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈʒɔ̃nd͡zat͡ɕ, AS: pšyžõnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrząd m., oprzyrządowanie n., przyrządzanie n.

 przym. oprzyrządowany

 czas. przyrządzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotować, pitrasić

Wiktionary


przyrządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyrządzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyrządzić

 rzecz. przyrząd mrz.

Wiktionary


przyrządzik

zdrobnienie od: przyrząd


SJP.pl


przyrządzić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przyrządzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈʒɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: pšyžõńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rządzić, przyrządzać ndk.

 rzecz. przyrządzenie n., przyrządzanie n., przyrząd mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygotować, sporządzić, wykonać, pot. upichcić, pot. upitrasić, żart. zmajstrować

Wiktionary


przyrów

miasto w Polsce


SJP.pl

}|

Wikipedia


przyróżować

przybarwić nieco różem (środkiem kosmetycznym), nieco uróżować; podróżować


SJP.pl


przyróżowywać

podmalowywać różem, dodawać nieco różu


SJP.pl


przyrżnia

urządzenie ułatwiające przycinanie drewnianych elementów; skrzynka uciosowa, przyrznia


SJP.pl


przysada

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. wada

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈsada, AS: pšysada

Wiktionary


przysadka

gruczoł dokrewny znajdujący się w czaszce u podstawy mózgu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. mały listek wyrastający u nasady szypułki kwiatowej

 (1.2) daw. posadzenie, dosadzenie dodatkowo czego (roślin)

 (1.3) med. zool. nieparzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego, leżący w jamie czaszki na trzonie kości klinowej; reguluje czynność wydzielniczą innych gruczołów dokrewnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przysadka (botanika) – część roślin
  • przysadka mózgowa – gruczoł dokrewny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwiatek męski [wierzby] składa się z przysadki, gruczołów miodowych i czasem posiada niedorozwinięty słupek.

 (1.2) Niezależnie od tego, dostawali komornicy w polu na przysadki tyle roli na kartofle, ile jej nawozem z pod trzody chlewnej wygnoić mogli.

 (1.3) Przysadka zajmuje m.inn.sic. narządami o wewnętrznym wydzielaniu rolę nadrzędną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈsatka, AS: pšysatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przysadkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przykwiatek

Wiktionary


przysadkowaty

dawniej: przysadzisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. przysadzisty

 (1.2) bot. daw. opatrzony przysadkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z trudem i wysiłkiem sularz Teofil Uracz odjął zbolałą głowę od kamienia, westchnął, jęknął[,] i opierając się silnie rękami o ścianę, powstał, z[ ]wolna prostując swą niską, przysadkowatą, barczystą postać.

 (1.1) Na ich spotkanie wyszedł jegomość[,] opalony na kolor razowego chleba, wąsaty, przysadkowaty, typowy pan »okumon«.

 (1.1) Sala była niska, lecz obszerna, a jej sufit opierał się na mnóstwie przysadkowatych kolumn.

 (1.1) Dzięcioł opuścił schronienie nocne w dziupli, wydał krzyk podobny do śmiechu ludzkiego i już myka naokolusieńko po pniach omszonych. Ptak to pracowity, sprężysty, przysadkowaty, ogromnie tęgi w karku, w barach, łbie, a równie tęgi w ogonie.

 (1.1) Przez pół otwarte drzwi ujrzałem w drugim pokoju towarzystwo, siedzące przy stole—na pierwszym miejscu siedziała czerwona, przysadkowata jejmość, o której domyśliłem się, że była to pani Klonowska.

 (1.1) Był to szlachcic przysadkowaty i[ ]mały, w szaraczkowym kontuszu i karmazynowym żupanie, twarzy prawie pąsowéj, ale tak gęsto pokiereszowanéj, jak bót stary łatany, co mu dawało wyraz dziwnie charakterystyczny i niemal typowy sejmikowego rębacza.

 (1.2) Łodyga przysadkowata, c. stipulātus, przy nasadzie liści przysadkami jest opatrzona.

Wiktionary


przysadkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący przysadki, odnoszący się do przysadki, związany z przysadką (zazwyczaj: z przysadką mózgową)

 (1.2) rzad. przysadzisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wszystko już odwiedziłem. I sędziwą świątynię Hery, wspartą na obłych[,] przysadkowych kolumnach, i rotundę Filipejonu, [...].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysadka ż.

Wiktionary


przysadzistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przysadziste; cecha tych, którzy są przysadziści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przysadzisty

 przysł. przysadziście

Wiktionary


przysadzistszy

stopień wyższy od przymiotnika: przysadzisty; bardziej przysadzisty


SJP.pl


przysadzisty

niskiego wzrostu i grubokościstej budowy; nieproporcjonalnie gruby w stosunku do wysokości; krępy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieproporcjonalnie gruby w stosunku do wysokości lub wzrostu

 (1.2) o ludziach: niskiego wzrostu i grubokościstej budowy, przy znacznych rozmiarach swej postawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] przysadziste jak jamniki Amilkary [...]

 (1.1) Przysadzista, o dziwacznie poskręcanych konarach wierzba rzucała na ziemię trochę cienia.

 (1.1) Nad przysadzistymi domostwami snują się dymy.

 (1.1) Pszczoły ułożyły się już do snu w błękitnym tłumie przysadzistych ulów, za którymi w migotliwych światłach zachodu cicho stały rozłożyste wieczorniki i wysokie malwy.

 (1.2) Baby z makutrą, wiadrem, dzbanem. Przysadziste, ubrane w kolorowe stroje.

 (1.2) Twarz jej była czerwona i piegowata nieco, postać cała przysadzista i krępa

 (1.2) Miejsce za lepkim kontuarem zajęła przysadzista kobieta, zapewne żona muskularnego właściciela, który gdzieś zniknął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysadzistość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) krępy, gruby, przysadkowaty

Wiktionary


przyschnięty

taki, który przysechł, przylepił się do czegoś


SJP.pl


przyschodowy

znajdujący się przy schodach


SJP.pl


przyschroniskowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy schronisku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨsxrɔ̃ɲiˈskɔvɨ, AS: pšysχrõńiskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schronisko n.

Wiktionary


przysejmowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy sejmie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨsɛjˈmɔvɨ, AS: pšysei ̯movy

Wiktionary


przysiad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. ćwiczenie gimnastyczne polegające na zmianie pozycji ze stojącej do kucznej wyłącznie za pomocą zgięcia nóg w kolanach;

 (1.2) choreogr. figura taneczna polegająca na wykonaniu przysiadu (1.1)

 (1.3) sport. dolna (kuczna) pozycja ćwiczenia (1.1), pozostawanie w tej pozycji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówił do wszystkich, ale patrzył tylko na Wila, który zrobił już świecę i mostek, i w milczeniu ćwiczył przysiady.

 (1.1) W ramach rozgrzewki miałam zrobić pięćdziesiąt przysiadów, ale przy trzydziestym drugim przysiadzie straciłam równowagę i złamałam nadgarstek, gdy instynktownie starałam się podeprzeć.

 (1.2) Podczas występu gruzińscy tancerze wykonali szereg szybkich przysiadów, co z pewnością było wyczerpujące fizycznie.

 (1.3) Punktem wyjścia do skoku typu „żabka” jest przysiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨɕat, AS: pšyśat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siad mrz.

 czas. siadać, przysiadać się, przesiadać się

 wykrz. siad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kucki, przykucnięcie

Wiktionary


przysiadać

obniżać pozycję ciała, uginając nogi


SJP.pl


przysiadka

1. gwarowo: deska, na której siada prządka i w którą wetknięta jest przęślica;
2. dawniej: miejsce, gdzie zastawiono pułapkę, gdzie ktoś zaczaił się na kogoś; zasadzka, przysiadek


SJP.pl


przysiadły

obniżyć pozycję ciała, uginając nogi


SJP.pl


przysiek

1. rzadziej: sąsiek;
2. dłuto ciesielskie z obsadą spiczastą lub tulejkową


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przysiek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Dobre
  • Przysiek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Zławieś Wielka

Wikipedia


przysieka

1. rzadziej: sąsiek;
2. dłuto ciesielskie z obsadą spiczastą lub tulejkową


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przysieka – zniesiona część miasta Koniecpol
  • Przysieka – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Zwierzyn
  • Przysieka – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
  • Przysieka – część wsi Gorzelnia w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Blachownia
  • Przysieka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Mieleszyn
  • Przysieka – zniesiona część wsi Kazimierów w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Stare Miasto
  • Przysieka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec
  • Przysieka – zamknięty przystanek kolejowy w Dąbrowie Łużyckiej, w gminie Przewóz, w powiecie żarskim, w woj. lubuskim, w Polsce
  • Przysieka Polska, Przysieka Stara
  • Przesieka

Wikipedia


przysietnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przysietnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Stary Sącz
  • Przysietnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Brzozów
  • Przysietnica – dawna gmina wiejska
  • Przysietnica – dawna gromada w powiecie brzozowskim
  • Przysietnica – dawna gromada w powiecie nowosądeckim

Wikipedia


przysionek

pomieszczenie przy wejściu, prowadzące do dalszych pomieszczeń; sień, przedsionek, przedpokój


SJP.pl


przysiołek

skupisko gospodarstw wiejskich położonych z dala od wsi właściwej, ale należących do niej administracyjnie; przysiółek; wysiółek


SJP.pl


przysiółek

skupisko gospodarstw wiejskich położonych z dala od wsi właściwej, ale należących do niej administracyjnie; przysiołek; wysiółek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) małe skupisko domów znajdujące się poza wsią, ale należące do niej administracyjnie

 (1.2) mała wioska

Wiktionary

Przysiółek – rodzaj miejscowości, skupisko kilku gospodarstw położonych poza zwartą zabudową wsi, mogące stanowić jednak jej część.

Zgodnie ze schematem aplikacyjnym załączonym do rozporządzenia z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, przysiółek można zaliczać do rodzaju miejscowości, tak jak zaliczane są miasta i wsie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɨˈɕuwɛk, AS: pšyśuu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sioło n., sielanka ż.

 przysł. sielankowo

Wiktionary


przysiółkowy

→ przysiółek


SJP.pl

Patrz:

przysiółek

przysiąc

złożyć przysięgę


SJP.pl


przysiąść

obniżyć pozycję ciała, uginając nogi


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. przysiadać, przysiadywać)

 (1.1) usiąść gdzieś na chwilę, na brzegu

 (1.2) ugiąć nogi, obniżając się

 (1.3) przygnieść coś podczas siadania

 (1.4) zapaść się

 (1.5) zmienić pozycję z leżącej na siedzącą

 (1.6) łow. o ptaku łowczym: siąść na zdobyczy po strąceniu jej z powietrza

 (1.7) przest. obsiąść

 (1.8) przest. osiąść

czasownik zwrotny dokonany przysiąść się (ndk. przysiadać się, przysiadywać się)

 (2.1) usiąść przy czymś lub kimś

 (2.2) dołączyć do towarzystwa siadając

 (2.3) pot. dosiadać się do pojazdu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ciekawe, jak on tu wlazł? – spytał Grzesio i przysiadł na kaloryferze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨɕɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: pšyśõũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siad mrz., siedzenie n.

 czas. siedzieć, siadać

 wykrz. siad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysiąść się

 (1.2) przykucnąć

Wiktionary


przysięga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;

Wiktionary

Przysięga – uroczysta wypowiedź o ustalonym uprzednio tekście (np. rota przysięgi). Złożenie przysięgi stanowi gwarancję przestrzegania umowy, dotrzymania zobowiązania, wywiązania się z powinności. Przysięga to również uroczystość złożenia przysięgi wojskowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednym z elementów ceremonii ślubnej jest złożenie uroczystej przysięgi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa, AS: pšyśẽŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysięganie n., zaprzysiężenie n., przysięgły mos.

 czas. przysięgać

 przym. przysięgły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obietnica, przyrzeczenie

Wiktionary


przysięganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przysięgać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɕɛ̃ŋˈɡãɲɛ, AS: pšyśẽŋgãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przysięgać

 rzecz. przysięga ż., zaprzysiężenie n., przysięgły mos.

 przym. przysięgły

Wiktionary


przysięgać

czasownik nieprzechodni

 (1.1) silnie deklarować, mocno obiecywać

 (1.2) składać uroczystą przysięgę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przysięgam, że nikomu nie powiem!

 (1.2) Ja, żołnierz Wojska Polskiego, przysięgam służyć wiernie Rzeczypospolitej Polskiej, bronić jej niepodległości i granic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈɕɛ̃ŋɡat͡ɕ, AS: pšyśẽŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysięganie n., przysięga ż., zaprzysiężenie n., przysięgły mos.

 czas. sięgać, przysiąc

 przym. przysięgły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obiecywać, przyrzekać, deklarować, zarzekać się

Wiktionary


przysięgowy

→ przysięga


SJP.pl

Patrz:

przysięga

przysięgła

kobieta na stanowisku sędziego przysięgłego


SJP.pl


przysięgły

sędzia przysięgły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) praw. uprawniony do wykonywania pewnej funkcji na podstawie urzędowo złożonej przysięgi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) praw. zob. sędzia przysięgły.

forma czasownika.

 (3.1) 3 os. lm. nmos. przesz. od: przysiąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta droga obrony jest mało skuteczna, jednak czasami pozwala wzbudzić współczucie w członkach składu sędziowskiego lub w przysięgłych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysięga ż., zaprzysięgły mos., przysiężnik mos., przysięganie n., przysięgnięcie n., przysiężenie n., zaprzysięganie n., zaprzysiężenie n., zaprzysięgnięcie n.

 czas. przysięgać ndk., przysiąc dk., przysięgnąć dk., zaprzysięgać ndk., zaprzysiąc dk., zaprzysięgnąć dk.

 przym. przysięgowy, przysiężny, zaprzysiężony

Wiktionary


przysiężne

1. → przysięga;
2. dawniej: przysięgły


SJP.pl


przysiężny

1. → przysięga;
2. dawniej: przysięgły


SJP.pl


przyskakać

skacząc, dotrzeć dokądś


SJP.pl


przyskakiwać

zbliżać się gwałtownie, szybkim ruchem; doskakiwać


SJP.pl


przysklepowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy sklepie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z prowizorycznych pomieszczeń mieszkalnych wygania ich lęk przed zamarznięciem i kłopotami ze zdobyciem pożywienia. Latem nie ma tego kłopotu, latem jest ciepło, a śmietniki – najlepiej przysklepowe – pełne są dóbr, które odzieją i nakarmią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨsklɛˈpɔvɨ, AS: pšysklepovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep mrz.

Wiktionary


przyskoczyć

zbliżyć się gwałtownie, szybkim ruchem; doskoczyć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przybliżyć się skokiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyskoczył do Inżyniera i rąbnął go w twarz, aż coś chrupnęło. Mężczyzna jęknął i opadł na plecy.

Wiktionary


przyskrzynić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyskrzyniać)

 (1.1) pot. zatrzymać podejrzanego o popełnienie przestępstwa

 (1.2) pot. przycisnąć przy zamykaniu wieka, drzwi itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie tak dawno pisaliśmy, że przyskrzynili czterech młodzieńców popalających trawkę w odludnym miejscu na obrzeżach Lubaczowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzynia ż., skrzynka ż., przyskrzynianie n., przyskrzynienie n.

 czas. przyskrzyniać ndk.

 przym. skrzyniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aresztować, zaaresztować, zatrzymać

 (1.2) przyciąć, przytrzasnąć

Wiktionary


przyskórek

dawniej: stulejka


SJP.pl


przysmaczek

zdrobnienie od: przysmak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od przysmak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysmak m.

Wiktionary


przysmak

książkowo: coś bardzo smacznego; pychota, pyszota, smakołyk, rarytas, specjał, delikates


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. spoż. rzecz, którą ktoś bardzo lubi spożywać, która mu bardzo smakuje

 (1.2) przen. coś dającego szczęście, poczucie komfortu

 (1.3) daw. drugi nakładający się posmak, psujący ten pożądany

 (1.4) daw. przen. cechy etosu obce obserwowanemu, które dają się zauważyć, nawet rażą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łakocie i przysmaki babci Honoraty cieszą wnuczęta.

 (1.1) Szpajzę można uznać za jeden z przysmaków kuchni śląskiej.

 (1.1) Przysmakiem surykatek są krocionogi.

 (1.2) Lekkoduch goni za przysmakami życia.

 (1.3) Tort stał w lodówce i zaraz nabrał przysmaku wędlin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak m.

:: zdrobn. przysmaczek m.

 czas. smakować ndk.

 przym. smaczny

 przysł. smacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frykas, delikates, delicja, kąsek, rarytas, smakołyk, specjał

Wiktionary


przysmażyć

1. smażąc coś na patelni, przypiec;
2. przysmażyć się - smażąc się, stać się rumianym;
3. przysmażyć się - potocznie: opalić się zbyt mocno


SJP.pl


przysmyczać

gwarowo: przyciągać, przynosić


SJP.pl


przysmyczyć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk. przynieść, przyciągnąć, przytargać

czasownik zwrotny dokonany przysmyczyć się

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dowlec się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednego razu godom mu, co mo iść do sklepa i przysmyczyć mi kartofli, a ôn godo, że niy, bo… pije piwo terozki!

 (1.1) Był wtedy Buroń na swej ostatniej służbie; schodząc z niej, pociechę jego, Minę, klaczkę dwuletnią od Lucy, uderzył wałach (co go gazda skądś przysmyczył za łacne pieniądze) w nogę i złamał kość.

Wiktionary


przysnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przysypiać)

 (1.1) usnąć na chwilę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨsnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšysnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysypianie n., przyśnięcie n., śpiący mos.

 czas. przysypiać

 przym. śpiący

Wiktionary


przysolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) slang. uderzenie, cios

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesalać

 rzecz. sól ż.

Wiktionary


przysolić

czasownik

 (1.1) slang. uderzyć kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sól ż., solniczka ż.

 czas. przesalać

Wiktionary


przysparzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przysparzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przysparzać ndk.

Wiktionary


przysparzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przysporzyć)

 (1.1) książk. powodować powiększenie ilości lub liczby czegoś

 (1.2) książk. doprowadzać do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysparzanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokładać, nasilać, potęgować, przydawać, zwiększać

 (1.2) powodować, sprowadzać, wywoływać

Wiktionary


przyspawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyspawać.

Wiktionary


przyspawać

spawając, przymocować (przymocowywać) coś


SJP.pl


przyspawywać

spawając, przymocowywać coś; przyspawać


SJP.pl


przyspieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyspieszać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kolei prądy interferencyjne, czyli prądy zmiennoczęstotliwościowe, stosowane są przede wszystkim do leczenia bólu i zapalenia, a także do przyspieszania regeneracji chorych tkanek.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyspieszać

 rzecz. spieszność ż.

Wiktionary


przyspieszać

czasownik

 (1.1) alternatywna forma słowa przyśpieszać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Amerykanie właśnie mijali Rugię na wysokości 20 000 m, wciąż przyspieszając.

 (1.1) To jest proces ciągły, choć wciąż przyspieszający, w postępie geometrycznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈspʲjɛʃat͡ɕ, AS: pšyspʹi ̯ešać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyspieszanie n., spieszność ż.

Wiktionary


przyspieszenie

przyrost prędkości w jednostce czasu; przyśpieszenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) alternatywna forma słowa przyśpieszenie

Wiktionary

|jednostki =

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨspʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: pšyspʹi ̯ešẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyśpieszać

 rzecz. spieszność ż.

Wiktionary


przyspieszeniomierz

miernik przyspieszenia; przyśpieszeniomierz, akcelerometr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. techn. przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Powiązane:

 zob. przyspieszenie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akcelerometr, akceleromierz, przetwornik przyspieszenia

Wiktionary


przyspiesznik

przyśpiesznik;
1. potocznie: pedał gazu
2. inspekt założony na warstwie gorącego nawozu
3. przyrząd w wyczynowej broni palnej ułatwiający ściągnięcie spustu


SJP.pl

Przyspiesznik – mechanizm pomocniczy stosowany w broni strzeleckiej, który po uruchomieniu znacząco zmniejsza opór spustu.

Wikipedia


przyspieszony

1. zwiększyć prędkość, szybkość; przyśpieszyć;
2. skrócić czas trwania czegoś


SJP.pl


przyspieszyć

1. zwiększyć prędkość, szybkość; przyśpieszyć;
2. skrócić czas trwania czegoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) alternatywna pisownia słowa → przyśpieszyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pociąg już ruszył i Bela owiany parą przyspieszył kroku, wymachiwał kapeluszem o szerokich skrzydłach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈspʲjɛʃɨt͡ɕ, AS: pšyspʹi ̯ešyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyśpieszać

 rzecz. spieszność ż.

Wiktionary


przysporzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przysporzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przysporzyć

Wiktionary


przysporzyć

powiększyć liczbę czegoś lub sprawić coś


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) powiększyć liczbę, ilość

 (1.2) sprawić, spowodować obecność czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Złe zachowanie przysporzyło mu wielu problemów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysporzenie n.

Wiktionary


przysposabiający

dawniej: osoba adoptująca dziecko


SJP.pl


przysposabiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przysposobić)

 (1.1) niedokonany od|przysposobić. (wyszkolić kogoś)

 (1.2) niedokonany od|przysposobić. (przyjąć cudze dziecko)

 (1.3) daw. niedokonany od|przysposobić. (przygotować coś do użytku)

czasownik zwrotny niedokonany przysposabiać się (dk. przysposobić się)

 (2.1) niedokonany od|przysposobić się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨspɔˈsabʲjät͡ɕ, AS: pšysposabʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysposobienie n., przysposabianie n., sposobienie n., sposobność ż.

 czas. przysposobić dk., sposobić ndk.

 przym. przysposabiający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkolić, uczyć, przygotowywać

Wiktionary


przysposobić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przysposabiać)

 (1.1) wyszkolić kogoś w czymś lub uczynić kogoś zdatnym do czegoś

 (1.2) praw. przyjąć do rodziny cudze dziecko, uznając je za swoje

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Maski narządziłam z gazy we czworo złożonej, każdy coś sobie przysposobił żeby nie dusiło. Zdrowiej.

 (2.1) Do tej walki musiały się przysposobić. Przekształcały się tak, aby dostosować się najlepiej do panujących na planetaanecie warunków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨspɔˈsɔbʲit͡ɕ, AS: pšysposobʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sposobić, przysposabiać ndk., przysposabiać się ndk.

 rzecz. przypospobienie n., przysposabianie n., sposób mrz., sposobność ż.

 przym. przysposabiający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyszkolić, wyuczyć, nauczyć

 (1.3) przygotować

Wiktionary


przysrać

wulgarnie: przygadać, dogryźć, dociąć


SJP.pl


przysrywać

wulgarnie: przygadywać, dogryzać, docinać


SJP.pl


przyssanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyssać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysysanie n.

 czas. przyssać dk., przysysać ndk.

Wiktionary


przyssawka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) narząd, który służy niektórym zwierzętom do przyczepiania się do podłoża

 (1.2) miękka miseczka przysysająca się do podłoża po naciśnięciu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈsːafka, AS: pšy•safka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysysanie n., ssak m., ssacz m., ssawka ż.

 czas. przysysać ndk., przyssać dk., ssać ndk.

 przym. przyssawkowy

Wiktionary


przyssawkowaty

mający właściwości przyssawki, podobny do przyssawki


SJP.pl


przyssawkowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący przyssawki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyssawka ż.

Wiktionary


przyssywać

przysysać;
1. ssąc, powodować przylgnięcie do czegoś;
2. przyssywać się -
a) przywierać do czegoś i ssać łapczywie;
b) potocznie: przyczepiać się do kogoś;
c) zaczynać robić coś intensywnie


SJP.pl


przystacyjny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy stacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨstaˈt͡sɨjnɨ, AS: pšystacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stacja ż.

Wiktionary


przystacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. żywiecka osoba od niedawna mieszkająca w Żywcu

Wiktionary


przystadionowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy stadionie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (u2026) w najbliższym czasie powinien powstać przystadionowy parking i boisko treningowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨstadʲjɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pšystadʹi ̯õnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stadion mrz.

Wiktionary


przystajeński

→ Przystajń


SJP.pl

Patrz:

Przystajń

przystający

przymiotnik

 (1.1) identyczny

Wiktionary


przystajń

wieś w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim


SJP.pl

Przystajń – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Przystajń, w Częstochowskim Obszarze Rudonośnym[].

Wikipedia


przystaneczek

zdrobnienie od: przystanek


SJP.pl


przystanek

1. miejsce postoju pojazdów pasażerskich;
2. dawniej: zatrzymanie się gdzieś, zwykle dla odpoczynku; postój;
3. dawniej: miejsce takiego zatrzymania się; postój;
4. mała stacja kolejowa dla ruchu pasażerskiego;
5. chwilowa przerwa w robieniu czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

 (1.2) kolej. miejsce na szlaku kolejowym, pozbawione torów dodatkowych, gdzie zatrzymują się pociągi pasażerskie

 (1.3) odpoczynek podczas pokonywania drogi

Wiktionary

Przystanek komunikacyjny – miejsce przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej, w którym umieszcza się informacje dotyczące w szczególności godzin odjazdów środków transportu.

Przystanek to w transporcie drogowym miejsce zatrzymywania się pojazdów transportu publicznego, oznaczone odpowiednimi znakami drogowymi, jest to również peron w transporcie kolejowym oraz przystań usytuowana na wodach śródlądowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wyjazdem spotkajmy się wcześniej na przystanku.

 (1.2) Wyposażenie przystanku stanowią perony, czasami też wiata lub budynek z poczekalnią i kasą biletową.

 (1.3) W połowie podejścia pod szczyt zrobimy sobie przystanek z posiłkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈstãnɛk, AS: pšystãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystań ż., przystawanie n., przystanięcie n.

 czas. przystawać ndk., przystanąć dk.

 przym. przystankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) postój

Wiktionary


przystankowicz

środowiskowo:
1. uczestnik festiwalu Przystanek Woodstock; woodstockowicz;
2. uczestnik festiwalu Przystanek Jezus


SJP.pl


przystankowy

→ przystanek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z przystankiem, dotyczący przystanku

Wiktionary

Patrz:

przystanek

Powiązane:

 rzecz. przystanek mrz., przystań ż.

 czas. przystawać ndk., przystanąć dk.

Wiktionary


przystanąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przystawać)

 (1.1) dokonany od|przystawać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystanek mrz., przystawanie n., przystanie n., przystań ż.

 czas. stanąć dk., stawać ndk., przystawać ndk.

 przym. przystankowy

Wiktionary


przystawalny

pasujący do czegoś; zgodny


SJP.pl


przystawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przystawać.

 (1.2) geom. identyczność kształtu i wielkości figury geometrycznej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przystawanie – w matematyce relacja równoważności definiowana w dowolnym systemie algebraicznym, w tym:
    • przystawanie liczb całkowitych,
    • przystawanie macierzy,
    • przystawanie figur geometrycznych.
  • kongruencja

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przystanek mrz., przystań ż.

 czas. postawić, przystanąć, przystawać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kongruencja

Wiktionary


przystawać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przystać)

 (1.1) przylegać dokładnie do czegoś; być dopasowanym

 (1.2) wyrażać zgodę na coś

 (1.3) być zgodnym z czymś

 (1.4) stawać się członkiem czego; zostawać zwolennikiem

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przystanąć)

 (2.1) stawać na krótko; zatrzymywać się na chwilę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystań ż., przystanek mrz., przystawalność ż., przystawanie n.

 czas. postawić, przystanąć

 przym. przystankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) akceptować, aprobować, godzić się, zgadzać się

 (1.3) korespondować, odpowiadać

 (1.4) przyłączać się, przystępować

 (2.1) zatrzymywać się

Wiktionary


przystawić

czasownik

 (1.1) dokonany od|przystawiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marcinkowski usiadł za stołem, który swym szczytem przylegał do biurka szefa, tworząc wraz z nim literę T. Jego blat był przykryty zielonym suknem, a z każdej strony przystawione były po cztery drewniane krzesła.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić

Wiktionary


przystawka

przekąska podawana przed daniem głównym; antypast


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element dostawiany, dobudowywany do czegoś

 (1.2) kulin. potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;

 (1.3) urządzenie dołączane do innego i współpracujące z nim

 (1.4) podpora, która wzmacnia od dołu drewniany słup linii elektrycznej, telefonicznej

 (1.5) publ. mała partia, stronnictwo lub ugrupowanie polityczne będące koalicjantem dużej partii rządzącej

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przyniesiona przez kelnera przystawka była bardzo gorąca.

 (1.3) Robot kuchenny został wyposażony w przystawkę do odwirowywania soków owocowych.

 (1.4) Po wczorajszej burzy i wichurze konieczna była wymiana przystawek słupów telefonicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈstafka, AS: pšystafka

Wiktionary


przystać

dawniej: nadać (nadawać) się do czegoś, zostać (być) uznanym za coś stosownego, odpowiedniego, np. "Żarty tu wcale nie przystoją."


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przystawać)

 (1.1) dokonany od|przystawać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponadto, jak na średni moździerz przystało, charakteryzuje się on wysoką szybkostrzelnością na poziomie 20 strz./min.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić

Wiktionary


przystań

dawniej: nadać (nadawać) się do czegoś, zostać (być) uznanym za coś stosownego, odpowiedniego, np. "Żarty tu wcale nie przystoją."


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. miejsce cumowania niewielkich jednostek pływających: łodzi, jachtów, kutrów;

 (1.2) przen. miejsce, w którym można znaleźć bezpieczeństwo i spokój

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: przystanąć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przystań – miejsce przystosowane dla jachtów i innych niewielkich jednostek pływających
  • przystań morska – określone prawnie miejsce nad morzem
  • Przystań – przysiółek wsi Jurcz, w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
  • Przystań – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Zbójno
  • Przystań – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Olszewo-Borki
  • Przystań – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Olszewo-Borki
  • Przystań – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo
  • Przystań – dawna leśniczówka. Tereny, na których była położona, leżą w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Świr
  • Przystań – wieś w rejonie sokalskim (obwód lwowski)
  • Przystań (1970) – polski film w reżyserii Pawła Komorowskiego
  • Przystań (1997) – polski film w reżyserii Jana Hryniaka
  • Przystań (oryg. Haven) (2004) – amerykański film w reżyserii Franka E. Flowersa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨstãɲ, AS: pšystãń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystanek m., przystawanie n., przystanięcie n., Przystań ż.

 czas. przystawać ndk., przystanąć dk.

 przym. przystaniowy, przystankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marina

 (1.2) azyl, schronienie

Wiktionary


przystański

przymiotnik od: Przystań


SJP.pl


przystoi

dawniej: nadać (nadawać) się do czegoś, zostać (być) uznanym za coś stosownego, odpowiedniego, np. "Żarty tu wcale nie przystoją."


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. przystoić

Wiktionary


przystoić

czasownik ułomny niedokonany

 (1.1) przest. wypadać, godzić się, być słusznym, być właściwym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przystoi jej tak się zachowywać.

 (1.1) Żarty nie przystoją na pogrzebie.

 (1.1) Polityka Młodoczechów, tak samo jak była nasza polityka w r. 1868, jest polityką zachcianek, zachcianek całkiem zrozumiałych u dzieci, ale nieprzystojących mężom dojrzałym.

 (1.1) Na pana Kryskiego potym, a pana Wapowskiego kolej przyszła, dwu tak osobnych ludzi, jakich natura rzadko a rzadko na świat puszcza, a iż rzadko, przystało było iżby ich nam była tak prędko nie brała, ale dopuściła podziwować się w nich Boskiej sprawie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystojność ż.

Wiktionary


przystojeństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. dobre wychowanie; Gloger.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨstɔˈjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: pšystoi ̯ė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przystojny

Wiktionary


przystojniacha

mężczyzna o nieprzeciętnej urodzie; podobający się, budzący zachwyt u kobiet


SJP.pl


przystojniaczek

zdrobnienie od: przystojniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od przystojniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystojniak m., przystojność ż.

 przym. przystojny

Wiktionary


przystojniaczka

zdrobnienie od: przystojniak


SJP.pl


przystojniak

przystojny mężczyzna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. przystojny mężczyzna lub chłopiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No, no, ale się przystojniak z ciebie zrobił.

 (1.1) Beata przyszła na imprezę z jakimś przystojniakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈstɔjɲak, AS: pšystoi ̯ńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystojność ż.

:: zdrobn. przystojniaczek m.

 przym. przystojny

 przysł. przystojnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. ciacho; książk. adonis; poet. apollo, reg. śl. karlus

Wiktionary


przystojnie

przysłówek

 (1.1) ładnie, dorodnie, atrakcyjnie, urodziwie, pięknie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystojniak mos., przystojność ż.

 przym. przystojny

Wiktionary


przystojniej

stopień wyższy od przysłówka: przystojnie


SJP.pl


przystojniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przystojny


SJP.pl


przystojność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przystojne; cecha tych, którzy są przystojni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystojniak m., przystojniaczek mos.

 przym. przystojny

 przysł. przystojnie

 czas. przystoić

Wiktionary


przystojny

1. taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne; ładny, urodny, urodziwy, atrakcyjny, interesujący, ponętny;
2. przestarzałe, dziś książkowe: zgodny z konwenansem, dobrymi obyczajami, np. przystojne zachowanie; obyczajny, przyzwoity


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne

 (1.2) przest. książk. zgodny z konwenansem, dobrymi obyczajami, czyli „taki, który przystoi”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stern był mężczyzną przystojnym i noszącym się w sposób nieco majestatyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈstɔjnɨ, AS: pšystoi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystojniak m., przystojniaczek m., przystojniacha m., przystojność ż., przystojeństwo n.

 przysł. przystojnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ładny, urodny, urodziwy, atrakcyjny, interesujący, ponętny; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk szwarny, gryfny

 (1.2) obyczajny, przyzwoity

Wiktionary


przystosowalny

dający się przystosować, możliwy do przystosowania


SJP.pl


przystosowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przystosować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • adaptacja (biologia)
  • przystosowanie (psychologia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨstɔsɔˈvãɲɛ, AS: pšystosovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przystosować dk., przystosowywać ndk.

 rzecz. przystosowawczość ż.

Wiktionary


przystosowawczość

zdolność komórek, tkanek i narządów organizmu do reagowania przystosowawczego na wszelkie zmiany warunków jego środowiska zewnętrznego i wewnętrznego; adaptabilność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przystosowawcze; cecha tych, którzy są przystosowawczy

 (1.2) zdolność do przystosowania się do nowych warunków życia

 (1.3) zob. adaptabilność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystosowanie n., przystosowywanie n.

 czas. przystosować dk., przystosowywać ndk.

 przym. przystosowawczy

 przysł. przystosowawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) adaptabilność

Wiktionary


przystosować

czasownik przechodni dokonany (ndk. przystosowywać)

 (1.1) uczynić coś odpowiednim dla określonych zadań lub potrzeb

czasownik zwrotny dokonany przystosować się (ndk. przystosowywać się)

 (2.1) dostosować się, zaadaptować się do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Producent oprogramowania przystosował go do nowego systemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨstɔˈsɔvat͡ɕ, AS: pšystosovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystosowanie n., przystosowawczość ż.

 czas. stosować ndk.

Wiktionary


przystosowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przystosowywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To postsocjalistyczny moloch, którego przystosowywanie do gospodarki rynkowej zaczęło się dopiero dwa lata temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨstɔsɔvɨˈvãɲɛ, AS: pšystosovyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przystosowywać

 rzecz. przystosowawczość ż.

Wiktionary


przystosowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przystosować)

 (1.1) zmieniać coś odpowiednio do określonych wymagań

czasownik zwrotny niedokonany przystosowywać się (dk. przystosować się)

 (2.1) zmieniać się do nowych okoliczności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystosowanie n., przystosowywanie n., przystosowawczość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adaptować, przysposabiać

 (2.1) adaptować się, przywykać, przyzwyczajać się

Wiktionary


przystrajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przystrajać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przystroić, przystrajać ndk.

 rzecz. strój mrz., przystrojenie n., strojność ż.

Wiktionary


przystrajać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przystroić)

 (1.1) ubierać dla ozdoby

 (1.2) stawać się upiększeniem

czasownik zwrotny niedokonany przystrajać się (dk. przystroić się)

 (2.1) ubierać siebie dla ozdoby

 (2.2) pokrywać się kwiatami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strój mrz., przystrajanie n., przystrojenie n., strojność ż.

 czas. przystroić dk.

 przym. przystrojony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekorować, ozdabiać, przyozdabiać

 (1.2) upiększać

 (2.1) przyozdabiać się

 (2.2) zakwitać

Wiktionary


przystroić

czasownik dokonany (ndk. przystrajać)

 (1.1) uczynić „strojnym” – dodać ozdób, aby ktoś lub coś było piękniejsze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strój m., strojenie n., przystrajanie n., przystrojenie n., stroik m., stroiciel m., stroicielka ż., strojność ż.

 czas. stroić ndk., przystrajać ndk.

 przym. strojny

 przysł. strojnie

Wiktionary


przystrugnia

przyrząd stosowany przy struganiu drewna dla zachowania właściwego położenia struganego przedmiotu


SJP.pl


przystukać

stuknąć do taktu; przytupnąć


SJP.pl


przystuły

skórzane pasy w siodle, do których przypina się klamry popręgu


SJP.pl

Przystuły – skórzane pasy, będące elementem siodła, do których zapinane są klamry popręgu. Jeżeli są trzy przystuły, to służą one do dopasowania dopięcie siodła tak, by leżało w równowadze i nie przesuwało się (zapinamy - zależnie od potrzeby - dwie pierwsze, drugą i trzecią lub pierwszą i trzecią).

Wikipedia


przystygać

dawniej:
1. ostygać, zastygać częściowo;
2. stygnąc, przyklejać się, przymarzać, przywierać do czegoś


SJP.pl


przystąpić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przystępować)

 (1.1) dokonany od|przystępować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przystępować ndk.

 rzecz. przystąpienie n., przystępowanie n.

 przym. przystępny

Wiktionary


przystęp

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) możliwość zblizenia się do określonego miejsca

 (1.2) możliwość nawiązania kontaktu

 (1.3) daw. atak czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Kiedy w Kolonii rozsierdzony tłum wtargnął do ratusza, trzech rajców w przystępie paniki wyskoczyło przez okno; jeden z nich połamał obie nogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystępność, przystępowanie

 czas. przystępować, stąpać

 przym. przystępny

 przysł. przystępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dojście, dostęp, dotarcie, wejście, wstęp

Wiktionary


przystępniej

stopień wyższy od przysłówka: przystępnie


SJP.pl


przystępniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przystępny


SJP.pl


przystępność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co przystępne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przystępny

 rzecz. przystęp m.

Wiktionary


przystępny

przymiotnik

 (1.1) łatwy do zrozumienia

 (1.2) łatwy do dotarcia lub osiągnięcia

 (1.3) łatwy w obcowaniu, w nawiązywaniu kontaktu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przystęp m., przystępność ż., przystępowanie n., przystąpienie n.

 czas. przystąpić dk., przystępować ndk.

 przysł. przystępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieskomplikowany, prosty, zrozumiały

 (1.2) dostępny, osiągalny, popularny

 (1.3) dostępny, bezpośredni, empatyczny, fajny, miły, przyjazny

Wiktionary


przystępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przystępować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odnowienie zyskuje się dzięki przystępowaniu do sakramentu pokuty i Eucharystii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: pšystẽmpovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przystępować, przystąpić

 przym. przystępny

 rzecz. przystęp m.

Wiktionary


przystępować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) podchodzić, zbliżać się

 (1.2) dołączać do grupy lub organizacji

 (1.3) rozpoczynać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na początku mszy kapłan przystępuje do ołtarza.

 (1.3) Pojutrze przystąpimy do budowy dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨstɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: pšystẽmpovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. przystęp, przystępność; przym. przystępny; przysł. przystępnie; czas. stąpać

 rzecz. przystępowanie

Wiktionary


przysucha

miasto w Polsce


SJP.pl

Przysucha – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, siedziba powiatu przysuskiego i gminy miejsko-wiejskiej Przysucha. Miasto położone na krańcu Wzniesień Południowomazowieckich, w pobliżu rzeki Radomki. Historycznie leży w Małopolsce. Według danych z 31 marca 2011 roku, miasto miało 6304 mieszkańców.

Wikipedia


przysufitowy

znajdujący się przy suficie


SJP.pl


przysunięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) umieszczenie bliżej sunięciem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasiedli wszyscy przy okrągłym stole i z lubością poczęli kontemplować aromatyczny, złotoczerwony płyn, w najlepszej zgodzie przerzucając się uprzejmymi prośbami o przysunięcie cukiernicy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przysunąć, przysuwać

 rzecz. suw mrz.

Wiktionary


przysunąć

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|przysuwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysuwanie n., przysunięcie n., suw mrz.

 czas. przysuwać ndk.

Wiktionary


przysurowy

trochę za surowy; za srogi


SJP.pl


przysuski

przymiotnik od: Przysucha


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Przysuchą, dotyczący Przysuchy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przysucha ż., przysuszanin m., przysuszanka ż.

Wiktionary


przysuszanin

mieszkaniec Przysuchy


SJP.pl


przysuszanka

mieszkanka Przysuchy


SJP.pl


przysuwać

czasownik niedokonany

 (1.1) przesuwając coś, umieszczać to bliżej

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przysunąć dk.

 rzecz. przysunięcie n., przysuwanie n., suw mrz.

Wiktionary


przyswajalny

1. dający się przyswoić przez organizm;
2. dający się nauczyć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) łatwy do przyswojenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wapń w tym produkcie jest dobrze przyswajalny.

Wiktionary


przyswajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyswajać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨsfaˈjä̃ɲɛ, AS: pšysfai ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyswajać ndk., przyswoić dk.

 rzecz. przyswojenie n., swoje n.

Wiktionary


przyswajać

czasownik

 (1.1) eduk. uczyć się czegoś

 (1.2) psych. socjol. przejmować i czynić własnym zachowania, normy społeczne, poglądy itp.

 (1.3) biol. o organizmach żywych: wchłaniać substancje odżywcze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykorzystuję każdą wolną chwilę, żeby przyswajać nowe słownictwo.

 (1.2) Student przyswoił sobie idee Schellinga.

 (1.3) Jego organizm nie przyswajał cynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨsˈfajät͡ɕ, AS: pšysfai ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. swoje n., przyswajanie n.

 przym. swoje

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojmować, rozumieć

Wiktionary


przyswoić

1. opanować jakąś wiedzę lub umiejętności;
2. przejąć od kogoś jakieś wartości, poglądy uznając za własne;
3. pobrać składniki pokarmowe


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyswajać)

 (1.1) dokonany od|przyswajać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ireneusz miał prawo pisać o tradycji, bo będąc uczniem św. Polikarpa, który słuchał nauk św. Jana apostoła, przyswoił sobie za jego pośrednictwem tradycję apostolską.

 (1.1) Julia uczyła dziewczynkę czytać i pisać, Szymon przyswoił jej tabliczkę mnożenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨsˈfɔjit͡ɕ, AS: pšysfoi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. swoje n., przyswajanie n.

 przym. swoje

Wiktionary


przysypianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przysypiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przysnąć

Wiktionary


przysypiać

zasypiać na krótko, być w półśnie; podsypiać, drzemać


SJP.pl


przysypka

mieszanina drobno roztartych substancji leczniczych o działaniu osuszającym i osłaniającym


SJP.pl

Przysypka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Chodecz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 52 mieszkańców. Jest 24. co do wielkości miejscowością gminy Chodecz.

Wikipedia


przysysanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przysysać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przysysać ndk.

 rzecz. przyssanie n., przyssawka ż.

Wiktionary


przysyłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przysyłać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨsɨˈwãɲɛ, AS: pšysyu̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przysyłać, przysłać

Wiktionary


przysyłać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przysłać)

 (1.1) dostarczać coś nieosobiście, pocztą lub przez posłańca

 (1.2) kierować kogoś gdzieś lub do kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈsɨwat͡ɕ, AS: pšysyu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysyłanie n., przysłanie n., przesyłka ż., przesłanie n.

 czas. przysłać dk., przesyłać ndk., przesłać dk.

Wiktionary


przysyłka

dawniej:
1. przysłanie, skierowanie kogoś w jakieś miejsce;
2. przysłanie, dostarczenie czegoś;
3. to, co zostało dostarczone przez pocztę, posłańca itp.; przesyłka


SJP.pl


przyszaleć

potocznie: zaszaleć;
1. zrobić coś sprzecznego ze zdrowym rozsądkiem;
2. dobrze się zabawić


SJP.pl


przyszczetka

owadożerna bylina z rodziny kapturnicowatych; darlingtonia


SJP.pl


przyszczypywać

lekko szczypać, ściskać


SJP.pl


przyszkolny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy szkole

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈʃkɔlnɨ, AS: pšyškolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkoła ż.

 czas. przeszkalać, przeszkolić

Wiktionary


przyszowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Gierałtowice;

Wiktionary

Przyszowice ( Preiswitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Gierałtowice.

W latach 1954-1972 wieś była siedzibą gromady Przyszowice, po reformie administracji, aż do 1977 była siedzibą gminy Przyszowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wysiadam zawsze na przystanku w Przyszowicach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyszowiczanin mos., przyszowiczanka ż.

 przym. przyszowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Prziszowice

Wiktionary


przyszowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Przyszowic, związany z Przyszowicami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przyszowickim parku dzieci nazbierają kasztanów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przyszowice lm nm., przyszowiczanin mos., przyszowiczanka ż.

Wiktionary


przyszpitalny

znajdujący się przy szpitalu, należący do szpitala


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy szpitalu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po roku 1989 w kraju wydzierżawiono 43 przyszpitalne prosektoria.

 (1.1) Po chwili ratownicy ze sprzętem są już na przyszpitalnym lądowisku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨʃpʲiˈtalnɨ, AS: pšyšpʹitalny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szpitalny

 czas. hospitalizować

Wiktionary


przyszwa

część cholewki buta


SJP.pl


przyszybowy

znajdujący się, mocowany blisko szyby, np. listwa przyszybowa


SJP.pl


przyszykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyszykować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyszykowywanie n., szyk mrz.

 czas. przyszykować dk., przyszykowywać ndk.

Wiktionary


przyszykować

1. przygotować, przyrządzić
2. przyszykować się - przygotować się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|szykować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ponieważ Bossk nie miał czasu, by zmienić ustawienia karabinu, puścił go, przyszykował pazury, obnażył zęby i syknął złowrogo. Skoro ten Wookiee chciał się zewrzeć w walce wręcz, zamierzał mu na to pozwolić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyszykowanie n., szyk mrz.

 czas. szykować

Wiktionary


przyszynka

gatunek małża morskiego; szołdra


SJP.pl


przyszywany

przymiotnik

 (1.1) pot. żart. taki, który jest traktowany jako członek rodziny mimo braku faktycznego pokrewieństwa

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: przyszywać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To taka przyszywana ciotka, w rzeczywistości to przyjaciółka mojej mamy.

 (2.1) Ten guzik był już wielokrotnie przyszywany i wciąż się odpruwa.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przybrany

Wiktionary


przyszywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyszyć)

 (1.1) szyjąc, przytwierdzać coś do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyszywanie n., szycie n.

 czas. szyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naszywać

Wiktionary


przyszyć

szyjąc, przytwierdzić coś do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyszywać)

 (1.1) szyjąc, przytwierdzić coś do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyszycie n.

 czas. szyć

Wiktionary


przyszów

Przyszów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Bojanów. Ma status sołectwa.

Dawniej były to dwie wsie Przyszów Szlachecki (część zachodnia) i Przyszów Kameralny lub Królewski (część wschodnia). Obie wsie leżały na przeciwnym brzegu rzeki Ruda-Łęg. Do końca 2017 roku częścią Przyszowa były także Burdze, Kołodzieje i Ruda, od 2018 samodzielne wsie.

Wikipedia


przyszłoroczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który odbędzie się/zdarzy się w przyszłym roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W związku z przyszłoroczną wizytą papieża, 14 listopada przybędzie do Ludźmierza delegacja watykańska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨʃwɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: pšyšu̯oročny

Wiktionary


przyszłotygodniowy

mający się odbyć w nadchodzącym tygodniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który odbędzie się/zdarzy się w przyszłym tygodniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spróbuję się nad tym zastanowić w przyszłotygodniowym felietonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨʃwɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: pšyšu̯otygodʹńovy

Wiktionary


przyszłościowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przyszłością, dotyczący przyszłości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyszłość ż.

 przym. przyszły

Wiktionary


przyszłość

czas, który nastąpi i to, co zdarzy się w tym czasie lub co jest oczekiwane; przyszłe losy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

Wiktionary

Przyszłość – część linii czasu, która dopiero ma się wydarzyć (w liniowej koncepcji czasu). Część czasoprzestrzeni, w której zawarte są wszystkie zdarzenia, które jeszcze nie miały miejsca, ale się wydarzą.

W tym sensie przyszłości przeciwstawia się przeszłość (zbiór zdarzeń, które wydarzyły się wcześniej) oraz teraźniejszość (zbiór zdarzeń, które właśnie się dzieją).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszystko zostanie poznane w dalekiej przyszłości.

 (1.1) Sen mój przeniósł mię tedy o całe decennium w przyszłość, i mogłem, skonstatować, że plac Gołuchowskich przezwano placem Demokratycznym (…)

 (1.1) Czworokąt z tak wpisanymi trójkątami jest obrazem kręgu ziemskiego we wszechświecie, dwunastu domów zodiaku, bóstw, które w nich mieszkają i całego bytu, treści wszystkich rzeczy, przeszłości, teraźniejszości i przyszłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨʃwɔɕt͡ɕ, AS: pšyšu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyszłościowy, przyszły

Wiktionary


przyszły

przymiotnik

 (1.1) ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

 (1.2) następny, bliski w czasie

 (1.3) stpol. przybysz

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lm. przesz. nmos. od: przyjść

 (2.2) daw. imiesłów przymiotnikowy bierny od: przyjść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój przyszły mąż jest geniuszem.

 (1.2) W przyszłym tygodniu pojedziemy do Warszawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨʃwɨ, AS: pšyšu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyszłość ż.

 przym. przyszłościowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kolejny, następny

Wiktionary


przysł.

skrót od: przysłowie, przysłowiowy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = przysłówek

Wiktionary


przysłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przysłaniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysłonięcie n., przysłona ż.

 czas. przysłaniać ndk., przysłonić dk.

Wiktionary


przysłaniać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) częściowo zakrywać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak siedział, że przysłaniał mi gejszę, nie mogłem wciąż jej podziwiać wzrokiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈswãɲät͡ɕ, AS: pšysu̯ãńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zasłanianie n., przysłona ż., zasłonięcie n., przysłanianie n., zasłonienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przykrywać, przyciemniać, zaciemniać

Wiktionary


przysłać

1. dostarczyć coś komuś przez pocztę, posłańca itp.;
2. skierować kogoś w jakieś miejsce lub do kogoś, w określonym celu


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. przysyłać)

 (1.1) dokonany od|przysyłać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spędził w nim przecież sporo czasu jako młody podoficer przysłany tu na kursy zawodowe przede wszystkim z zakresu kryminalistyki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysłanie n., przysyłanie n., przesyłka ż., przesłanie n.

 czas. przysyłać ndk., przesyłać ndk., przesłać dk.

Wiktionary


przysłona

1. urządzenie nastawcze w obiektywie, które służy do regulowania ilości wpadającego światła do aparatu; przesłona, diafragma;
2. to, co częściowo coś zasłania; przesłona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś, co czyni częściowo niewidocznym, zakrytym

 (1.2) opt. fot. układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego

 (1.3) opt. fot. wartość liczbowa określająca stopień otwarcia przysłony (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy przysłona się rozdarła ukazując wnętrze stajenki, gdzie ze żłóbka Dzieciątko Jezus rączki podawało, gdzie była Maria, gdzie Józef stał frasobliwy i gdzie bydlątka w kornej postaci klęczały.

 (1.2) Mniejsza przysłona wymaga dłuższego czasu naświetlania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈswɔ̃na, AS: pšysu̯õna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłona ż., zasłona ż., osłonka ż., zasłonka ż., zasłanianie n., przysłanianie n.

:: zdrobn. przysłonka ż.

 czas. przysłaniać, przysłonić, osłaniać, osłonić, zasłaniać, zasłonić

 przym. przysłonowy, osłonowy, zasłonowy

 przysł. osłonowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blenda; daw. blinda

 (1.2) blenda, diafragma, przesłona

Wiktionary


przysłop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) góry. przełęcz;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przysłop – w Beskidzie Makowskim, w Paśmie Jałowieckim
  • Przysłop – w Beskidzie Makowskim, w paśmie Koskowej Góry
  • Przysłop – w Beskidzie Sądeckim
  • Przysłop – w Beskidzie Śląskim
  • Przysłop – w Beskidzie Żywieckim, w Grupie Wielkiej Raczy
  • Przysłop – w Tatrach Zachodnich
  • Przysłop Jałowiecki – w Tatrach
  • Przysłop Kominiarski – w Tatrach
  • Przysłop (Wierchowa) – szczyt w Gorcach
  • Przysłop Lubomierski – w Gorcach
  • Przysłop Miętusi – w Tatrach
  • Przysłop Potócki – w Beskidzie Żywieckim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Noc była jasna, więc widział nie tylko stromy przysłop obramowany czarnym paskiem lasu, ale także skalne kotły, pobłyskujące w oddali bielą wapiennych kości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysłup m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysłup, przełęcz

Wiktionary


przysłowie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

 (1.2) daw. przysłówek

Wiktionary

Przysłowie ( proverbium lub adagium) – utrwalone w danej kulturze zdanie, występujące w stałej postaci i wyrażające pewną myśl lub naukę ogólną w odniesieniu do określonej sytuacji życiowej. Przysłowia zwykle wywodzą się z tradycji ludowej i są anonimowe.

Przysłowia odnoszą się do doświadczeń tradycyjnych; często są związane z pouczaniem, udzielaniem rad lub krytyką. Są charakterystyczne dla kultur zamkniętych i tradycyjnych; stanowią istotny składnik literatury ludowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na każdy temat istnieje co najmniej jedno przysłowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈswɔvʲjɛ, AS: pšysu̯ovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłowie n., przysłówek m.

 przym. przysłowiowy, przysłówkowy, przysłowny

 przysł. przysłowiowo, przysłówkowo, bezsłownie

 czas. słowić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adagium, paremia, porzekadło

Wiktionary


przysłowiowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest przysłowiowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przysłowiowy

 przysł. przysłowiowo

Wiktionary


przysłowiowy

1. dotyczący przysłowia lub będący nim;
2. powszechnie znany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący przysłowia, popularnego frazeologizmu, wskazuje że treść należy rozumieć przenośnie a nie dosłownie

 (1.2) powszechnie znany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgniotę cię jak przysłowiową pluskwauskwę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨswɔˈvʲjɔvɨ, AS: pšysu̯ovʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysłowiowość ż., przysłowie

 przysł. przysłowiowo, bezsłownie

 przym. przysłowny

Wiktionary


przysłowioznawstwo

nauka zajmująca się gromadzeniem, objaśnianiem pochodzenia i tłumaczeniem sensu przysłów; paremiologia, paremiografia


SJP.pl


przysłownik

jeden z przypadków w języku węgierskim; essivus-modalis


SJP.pl


przysłowny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. zastępujący przysłówek lub występujący w jego funkcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przykładowymi zaimkami przysłownymi są: tak, tam, tu, wtedy, gdzieś, tamtędy, kiedyś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysłówek mrz., przysłowie n., słowo n., słówko n.

 przym. przysłówkowy, przysłowiowy, słowny

 przysł. przysłówkowo, przysłowiowo, słownie, bezsłownie

Wiktionary


przysługa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grzeczność wyświadczona komuś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przysługa – herb szlachecki
  • Przysługa (oryg. The Favor) – amerykański film z 1994, komedia romantyczna, reż. Donald Petrie
  • Przysługa (oryg. Do Me a Favor) – amerykański film z 1997 roku, dramat kryminalny, reż. Sondra Locke
  • Przysługa (oryg. De weg van alle vlees) – belgijski film krótkometrażowy z 2013 roku, dramat kryminalny, reż. Deben Van Dam
  • w tytułach artykułów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) przy każdej sposobności oddawał jej drobne sąsiedzkie przysługi (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈswuɡa, AS: pšysu̯uga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprzejmość, grzeczność

Wiktionary


przysługiwać

czasownik niedokonany

 (1.1) należeć się z tytułu ustawy, prawa itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli żyjesz z partnerem w stałym i stabilnym związku, w całej UE przysługują Wam określone prawa, nawet jeśli związek ten nie został zarejestrowany w żadnym urzędzie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. służyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) należeć się

Wiktionary


przysłuszeć

czasownik

 (1.1) stpol. należeć do czegoś

Wiktionary


przysłużyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) oddać przysługę, wspomóc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli święty Michał deszczem przysłuży, to suchą wiosnę nam wróży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysłużenie n.

 czas. służyć

Wiktionary


przysłów.

skrót od: przysłówek, przysłówkowy


SJP.pl


przysłówek

nieodmienna część mowy, odpowiadająca na pytania jak? gdzie? kiedy?


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gram. część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W języku polskim przysłówki są nieodmienne, ale większość z nich można stopniować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈswuvɛk, AS: pšysu̯uvek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysłowie n.

 przym. przysłówkowy, przysłowny

 przysł. przysłówkowo

Wiktionary


przysłówkowo

przysłówek

 (1.1) jako przysłówek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przypadku niektórych duńskich przymiotników nie można stwierdzić, czy są one użyte przysłówkowo czy nie, ponieważ nie wymagają one przysłówkowej końcówki -t (lub nie pozwalają na nią).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysłowie n., przysłówek mrz.

 przym. przysłowny, przysłówkowy

Wiktionary


przysłówkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gram. o funkcji przysłówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysłówek mrz., przysłowie n.

 przysł. przysłówkowo

 przym. przysłowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adwerbialny

Wiktionary


przytaczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przytoczyć)

 (1.1) tocząc, doprowadzać do danego miejsca

 (1.2) przywoływać czyjąś wypowiedź, fragment tekstu

 (1.3) podawać w celu ukazania dowodów, faktów

czasownik zwrotny niedokonany przytaczać się (dk. przytoczyć się)

 (2.1) tocząc się, docierać gdzieś

 (2.2) pot. docierać do jakiegoś miejsca w sposób niezgrabny, z opóźnieniem, z trudem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytaczanie n., przytoczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dotaczać

 (1.2) cytować

 (1.3) podawać, prezentować, przedstawiać, wyliczać, wymieniać; daw. alegować

Wiktionary


przytaić

dawniej:
1. ukryć, zataić;
2. przytajać się - ukryć się


SJP.pl


przytajać

dawniej:
1. ukrywać, zatajać;
2. przytajać się - ukrywać się


SJP.pl


przytakiewicz

osoba, która stale przyznaje komuś rację, niemająca własnego zdania; przytakiwacz, potakiewicz, potakiwacz


SJP.pl


przytakiwacz

osoba, która stale przyznaje komuś rację, niemająca własnego zdania; przytakiewicz, potakiewicz, potakiwacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek nie mający własnego zdania, przytakujący innym, zwłaszcza tym, od których jest zależny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dość powiedzieć, że otoczony wianuszkiem przytakiwaczy bezduszny i wyrachowany Belson dawno stracił kontakt z rzeczywistością. Podwładni przyklaskują każdej jego decyzji, a on wykorzystuje ich z korporacyjną bezwzględnością.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taka ż., potakiwacz m., przytakiwaczka ż., potakiwaczka ż., przytaknięcie n., przytakiwanie n., potakiwanie n.

 czas. przytaknąć dk., przytakiwać ndk., potakiwać ndk.

 przysł. tak

 partyk. tak

 zaim. taki, taka, takowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potakiwacz, konformista, oportunista, cmokier

Wiktionary


przytakiwaczka

→ przytakiwacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta nie mająca własnego zdania, przytakująca innym, zwłaszcza tym, od których jest zależna

Wiktionary

Patrz:

przytakiwacz

Przykłady

 (1.1) Ja jako działaczka od zawsze przytakiwaczka wszelkim władzom, bo władza ma zawsze rację i w każdym przypadku też, protestuję (z wykrzyknikiem na swoim miejscu), bo Szanowny seksista redaktor wywrotowy i całkiem zasiedziały w męskich pogwarkach – zapomina o ważnej sprawie – parytetach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taka ż., przytakiwacz m., potakiwacz m., potakiwaczka ż., przytaknięcie n., przytakiwanie n., potakiwanie n.

 czas. przytaknąć dk., przytakiwać ndk., potakiwać ndk.

 przysł. tak

 partyk. tak

 zaim. taki, taka, takowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potakiwaczka, konformistka, oportunistka, cmokierka

Wiktionary


przytakiwać

1. wyrażać aprobatę dla jakiegoś działania;
2. potwierdzać czyjeś słowa, zgadzać się z czymś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przytaknąć)

 (1.1) zgadzać się z kimś lub czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zajmij się Na’Talą, a ja przygotuję spotkanie zapoznawcze. Przytakuję, akceptuję układ i duszę w sobie narastające poczucie winy. Znalazłam się bliżej celu i tylko to ma znaczenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytakiwanie n., przytaknięcie n., przytakiwacz m., przytakiwaczka ż.

 czas. przytaknąć dk.

 przysł. tak

 partyk. tak

Wiktionary


przytaknąć

1. wyrazić aprobatę dla jakiegoś działania;
2. potwierdzić czyjeś słowa, zgodzić się z czymś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przytakiwać)

 (1.1) wyrazić aprobatę / zgodę z kimś lub czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyli te wakacje to prawda! – dopytywała Marta Manowska, a rolnik przytaknął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taka ż., przytakiwacz m., potakiwacz m., przytakiwaczka ż., potakiwaczka ż., przytaknięcie n., przytakiwanie n., potakiwanie n.

 czas. przytakiwać ndk., potakiwać ndk.

 przysł. tak

 partyk. tak

 zaim. taki, taka, takowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skinąć

Wiktionary


przytamka

w górnictwie: niska tama przed tamą podsadzkową, zatrzymująca wodę podsadzkową i umożliwiająca jej odprowadzenie przez kominek


SJP.pl


przytanić

bardzo rzadko: zaoszczędzić, zachować trochę pieniędzy; przyoszczędzić


SJP.pl


przytarabaniać

1. dawniej: z trudem przywlekać, przyciągać;
2. przytarabaniać się - docierać z trudem do jakiegoś miejsca


SJP.pl


przytarczyca

niewielki gruczoł dokrewny charakterystyczny dla kręgowców, przylegający do powierzchni tarczycy lub leżący w jej miąższu, wydzielający hormon odpowiadający za gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu; gruczoł przytarczowy, gruczoł przytarczyczny


SJP.pl


przytarski

nazwisko


SJP.pl


przytaskiwać

potocznie: przynosić, przyciągać z trudem coś ciężkiego


SJP.pl


przytcza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. przypadek, przykład

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨṭt͡ʃa, AS: pšyṭča

Wiktionary


przyteatralny

znajdujący się przy teatrze, należący do teatru


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy teatrze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨtɛaˈtralnɨ, AS: pšyteatralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teatr m.

Wiktionary


przytelepywać

przytelepywać się - przemieszczając się wolno, docierać dokądś


SJP.pl


przytemperowywać

1. ostrzyć trochę kredkę lub ołówek;
2. wpływać uspokajająco na czyjeś zachowanie; powściągać


SJP.pl


przytentegować

żartobliwie: wykonać jakąś czynność wyrażaną czasownikiem z prefiksem przy-, np. przytwierdzić, przypudrować


SJP.pl


przytknąć

zbliżyć coś do czegoś aż do zetknięcia


SJP.pl


przytkowice

Przytkowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska.

Przez miejscowość przechodzi droga wojewódzka nr 953 łącząca Kalwarię Zebrzydowską ze Skawiną.

Wikipedia


przytlić

rzadko: przytlić się - przypalić się słabo, bez płomienia


SJP.pl


przytocki

nazwisko


SJP.pl


przytoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytoczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨtɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pšytočẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przytoczyć dk., przytaczać ndk.

 rzecz. przytaczanie n.

Wiktionary


przytoczeński

przymiotnik od: Przytoczna, wieś gminna w województwie lubuskim


SJP.pl


przytoczna

wieś w Polsce


SJP.pl

Przytoczna (pol. hist. „Przetoczno”) – wieś w Polsce w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, siedziba gminy wiejskiej Przytoczna.

Wikipedia


przytocznica

Przytocznica (pierwotnie Przetocznica) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Doruchów.

Wikipedia


przytoczno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przytoczno – wieś w woj. lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Jeziorzany
  • Przytoczno – część wsi Pieski w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, gminie Cewice
  • Przytoczno – jezioro położone w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Przytoczno – jezioro położone w woj. lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Przytoczna
  • Przytoczno – jezioro położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

Wikipedia


przytoczyć

czasownik

 (1.1) tocząc umieścić w miejscu docelowym

 (1.2) zacytować dosłownie lub w przybliżeniu

czasownik zwrotny przytoczyć się

 (2.1) tocząc dotrzeć na miejsce

 (2.2) przen. z trudem dotrzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Polonistka przytoczyła fragment Mickiewicza, mówiąc o szlachcie polskiej w XIX w.

 (1.2) Przytoczone słowa, choć krytyczne, uzmysławiają, jak wielki skok cywilizacyjny i mentalny nastąpił w krótkim przecież okresie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytoczenie n.

Wiktionary


przytomniak

potocznie: człowiek szybko orientujący się w każdej sytuacji


SJP.pl


przytomniej

stopień wyższy od przysłówka: przytomnie


SJP.pl


przytomniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przytomny


SJP.pl


przytomnieć

1. odzyskiwać przytomność, wracać do przytomności;
2. odzyskiwać zdolność oceny sytuacji, logicznego myślenia; opamiętywać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) odzyskiwać przytomność, powracać do świadomości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy ksiądz miał nadzieję, że chłop oprzytomnieje, ale on przestał już w ogóle przytomnieć. Pił na umór i nic nie wskazywało na to, że coś może pójść w lepszym kierunku.

Wiktionary


przytomność

całkowita świadomość, pełnia władz psychicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan pełnej świadomości

 (1.2) zdolność do racjonalnego myślenia, rozsądna ocena sytuacji

 (1.3) stpol. obecność

Wiktionary

Przytomność – (łac. "sensorium") to aktualnie dostępne przeżywanie siebie i świata. Jest związana z aktywnością układu siatkowatego pnia mózgu.

Utrata przytomności wiąże się z pogorszeniem stanu zdrowia (zaburzeniem homeostazy organizmu), stąd też stany takie jak sen czy znieczulenie ogólne nie są uważane za stany utraty przytomności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas całego zabiegu pacjent zachowywał przytomność i słyszał lekarzy.

 (1.2) Przytomności — oto czego ci brakuje, kiedy zaczynasz zadawać się z kobietami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈtɔ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: pšytõmność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przytomny

 przysł. przytomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czujność

Wiktionary


przytomny

przymiotnik

 (1.1) świadomy tego, co się z nim dzieje; taki, który nie stracił przytomności lub ją odzyskał

 (1.2) przest. obecny w jakimś miejscu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈtɔ̃mnɨ, AS: pšytõmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytomność ż.

 przysł. przytomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świadomy

 (1.2) obecny

Wiktionary


przytorowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy torze/torach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨtɔˈrɔvɨ, AS: pšytorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tor m., tory nmos.

 przym. torowy

Wiktionary


przytośtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytośtać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przytośtać dk.

Wiktionary


przytośtać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Poznań. przynieść, przyprowadzić, przydźwigać; dokonany od|tośtać.

czasownik zwrotny przytośtać się

 (2.1) gw-pl|Poznań. przyjść, przywlec się; dokonany od|tośtać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tośtać, potośtać, roztośtać, wtośtać, wytośtać

 rzecz. przytośtanie n.

Wiktionary


przytraczać

przypinać; przywiązywać; przyczepiać


SJP.pl


przytrafianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytrafiać.

Wiktionary


przytransportowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytransportować.

Wiktionary


przytransportowywać

sprowadzać transportem, jako transport


SJP.pl


przytranżalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytranżalać.

Wiktionary


przytranżolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytranżolić.

Wiktionary


przytroczyć

przypiąć; przywiązać; przyczepić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przytraczać)

 (1.1) przymocować za pomocą rzemieni, pasów, sznurów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z nieba zstąpił anioł, rozrąbał drzewo, rozpędził ptaki i bestie, a tylko pozostawił korzenie, które przytroczył do ziemi łańcuchami z żelaza i miedzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trok mrz.

Wiktionary


przytrucie

lekki stopień zatrucia


SJP.pl


przytruty

zatruć w niewielkim stopniu; podtruć


SJP.pl


przytruwać

zatruwać w niewielkim stopniu; podtruwać


SJP.pl


przytruć

lekki stopień zatrucia


SJP.pl


przytrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytrzymać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przetrzymanie

 czas. trzymać, przytrzymać

Wiktionary


przytrzymać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przytrzymywać)

 (1.1) trzymając, nie pozwolić na poruszenie się czegoś lub kogoś

 (1.2) utrzymać w miejscu; trzymając, nie pozwolić na zmianę pozycji

 (1.3) zatrzymać gdzieś przez pewien czas

 (1.4) wziąć do rąk na krótki czas w celu przypilnowania

 (1.5) zająć coś dla kogoś przez pewien czas

czasownik zwrotny dokonany przytrzymać się (ndk. przytrzymywać się)

 (2.1) złapać się czegoś, aby nie upaść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytrzymanie n.

 czas. trzymać

Wiktionary


przytrzymywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przytrzymać)

 (1.1) trzymając, nie pozwalać na poruszanie się czegoś lub kogoś

 (1.2) utrzymywać w miejscu; trzymając, nie pozwalać na zmianę pozycji

 (1.3) zatrzymywać gdzieś przez pewien czas

 (1.4) brać do rąk na krótki czas w celu przypilnowania

 (1.5) zajmować coś dla kogoś przez pewien czas

czasownik zwrotny niedokonany przytrzymywać się (dk. przytrzymać się)

 (2.1) łapać się czegoś, aby nie upaść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytrzymywanie n.

 czas. trzymać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unieruchamiać, wstrzymywać, zatrzymywać

 (1.2) podtrzymywać, zatrzymywać

 (1.3) wstrzymywać, zatrzymywać

 (1.4) potrzymać

 (1.5) rezerwować, zajmować

Wiktionary


przytulacz

pracownik salonu oferującego usługi profesjonalnego przytulania


SJP.pl


przytulak

miękka zabawka dla dziecka; maskotka, przytulanka, przytulas


SJP.pl


przytulanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytulać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨtuˈlãɲɛ, AS: pšytulãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tulić, przytulić, przytulać ndk.

 rzecz. przytułek mrz., przytulisko

 przym. przytulny

 przysł. przytulnie

Wiktionary


przytulaniec

potocznie:
1. powolny taniec z przytulaniem;
2. zwierzę lubiące być pieszczone; miziak;
3. przytulenie kogoś lub czegoś;
4. miękki przedmiot do przytulania się; przytulak, przytulas, przytulanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. wolny taniec z przytulaniem

Wiktionary


przytulanka

miękka zabawka dla dziecka; maskotka, przytulak, przytulas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pluszak lub inna miękka zabawka do przytulania

Wiktionary

Przytulanka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim w gminie Mońki.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Brata Alberta Chmielowskiego w Mońkach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przytułek mrz., przytulisko n.

 czas. przytulać, przytulić, tulić

 przym. przytulny

 przysł. przytulnie

Wiktionary


przytulanki

miękka zabawka dla dziecka; maskotka, przytulak, przytulas


SJP.pl


przytulas

1. przytulenie się; przytulasek;
2. miękka zabawka dla dziecka; maskotka, przytulanka, przytulak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pluszak lub inna miękka zabawka do przytulania

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytulak

Wiktionary


przytulasek

zdrobnienie od: przytulas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: przytulas

Wiktionary


przytulać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) niedokonany od|przytulić.

czasownik zwrotny niedokonany przytulać się

 (2.1) niedokonany od|przytulić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] Kaźmierz mówił przez ściśnięte gardło, przytulając do piersi Pawełka, przestraszonego widokiem Kargula.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈtulat͡ɕ, AS: pšytulać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytulenie n., przytulanie n., przytulanka ż., przytulność ż., przytulisko n., przytułek mrz.

 czas. tulić, przytulić dk.

 przym. przytulny, przytulankowy

 przysł. przytulnie

Wiktionary


przytulaśny

pieszczotliwie:
1. lubiący się przytulać;
2. taki, którego chce się przytulać


SJP.pl


przytulenie

1. przycisnąć do siebie z czułością;
2. przyłożyć część ciała do czegoś;
3. dać komuś schronienie;
4. potocznie: zyskać dużą sumę pieniędzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytulić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨtuˈlɛ̃ɲɛ, AS: pšytulẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przytulić, przytulać, tulić

 rzecz. przytulisko n., przytułek mrz.

 przysł. przytulnie

Wiktionary


przytulia

roślina zielna z rodziny marzanowatych; zaprzałek, przytulinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Galium|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny marzannowatych;

 (1.2) bot. pnąca lub płożąca się roślina z rodzaju przytulii (1.1)

Wiktionary

Przytulia ("Galium" L.) – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych. Należy do niego ponad 600 gatunków. Rośliny szeroko rozprzestrzenione na świecie, zwłaszcza w strefie zwrotnikowej i umiarkowanej, ale też arktycznej, w tropikach występują głównie na obszarach górskich. 145 gatunków występuje w Europie, 100 w Turcji. W Polsce 22 gatunków z tego rodzaju występuje jako taksony rodzime, cztery lub pięć ("G. rubioides" ma niepewny status) dalszych są zadomowionymi antropofitami, kilka przejściowo dziczeje.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. przytuliowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lud. lepczyca

Wiktionary


przytuliak

zmrocznik przytuliak - motyl z rodziny zawisakowatych


SJP.pl


przytulik

1. przytulik Wautiera - gatunek ślimaka z rodziny zatoczkowatych;
2. przytulik strumieniowy - gatunek ślimaka z rodziny zatoczkowatych


SJP.pl


przytulinka

roślina zielna z rodziny marzanowatych; zaprzałek, przytulia


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przytulisko

1. zakład opieki dla opuszczonych dzieci, starców i kalek, bezdomnych; przytułek; schronisko;
2. schronienie, zaciszny kąt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dobroczynny zakład, w którym można znaleźć zaciszne schronienie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytułek m., przytulanie n., przytulenie n., przytulanka ż.

 czas. przytulać ndk., przytulić dk.

 przym. przytulny

 przysł. przytulnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytułek

Wiktionary


przytulić

1. przycisnąć do siebie z czułością;
2. przyłożyć część ciała do czegoś;
3. dać komuś schronienie;
4. potocznie: zyskać dużą sumę pieniędzy


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przytulać)

 (1.1) okazać czułość poprzez przybliżenie do siebie i objęcie się

 (1.2) dać schronienie

 (1.3) slang. dostać, otrzymać, zarobić

czasownik zwrotny dokonany przytulić się (ndk. przytulać się)

 (2.1) przycisnąć się do kogoś z czułością; zbliżyć się do siebie, dotykając się wzajemnie; także: przywrzeć do czegoś

 (2.2) książk. schronić się u kogoś, znaleźć opiekę, dach nad głową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie podróży w rejony arktyczne o niczym nie myślałem częściej, niż o chwili, kiedy będę mógł ją znów przytulić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈtulʲit͡ɕ, AS: pšytulʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytułek mrz., przytulisko n., przytulenie n. dk., przytulanie n. ndk., przytulanka ż., przytulność ż.

 przym. przytulny

 przysł. przytulnie

 czas. przytulać ndk., tulić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uściskać, objąć, wziąć w ramiona, przycisnąć, wtulić

 (1.2) przygarnąć, przyjąć, otoczyć, osłonić

Wiktionary


przytulnie

przysłówek

 (1.1) domowo, ciepło, wygodnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weronika urządziła mieszkanie przytulnie i ze smakiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytulanie n., przytulenie n., przytulisko n., przytułek mrz., przytulanka ż.

 czas. przytulać ndk., przytulić dk., tulić ndk., utulić dk.

 przym. przytulny

Wiktionary


przytulniej

stopień wyższy od przysłówka: przytulnie


SJP.pl


przytulniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przytulny


SJP.pl


przytulność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha miejsca, wnętrza albo sytuacji, która sprawia, że ktoś czuje się w nich miło, bezpiecznie i komfortowo; atmosfera sprzyjająca relaksowi i poczuciu domowego ciepła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten pokój ma niezwykłą przytulność dzięki ciepłym kolorom i miękkim tkaninom.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przytulać, przytulić, tulić

 przym. przytulny

 rzecz. przytułek mrz.

Wiktionary


przytulny

zwykle o pomieszczeniu: miły, wygodny, zaciszny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytulanka ż., przytulisko n., przytulność ż., przytułek mrz., przytulanie n.

 czas. przytulać, przytulić, tulić

 przysł. przytulnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komfortowy, miły, przyjemny, swojski, wygodny, zaciszny

Wiktionary


przytulski

→ Przytuły


SJP.pl

Patrz:

Przytuły

przytup

tupnąć do taktu; przytupnąć


SJP.pl


przytupać

tupnąć do taktu; przytupnąć


SJP.pl


przytupnięcie

tupnąć do taktu; przytupać


SJP.pl


przytupnąć

tupnąć do taktu; przytupać


SJP.pl


przytupywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytupywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytupnięcie n., przytup m., tuptuś mzw.

 czas. przytupywać ndk., przytupnąć dk.

Wiktionary


przyturanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyturać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyturać dk.

Wiktionary


przyturać

czasownik

 (1.1) reg. pozn. przynieść, przytargać coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyturanie n.

Wiktionary


przytuła

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Damian Przytuła – polski piłkarz ręczny
  • Krzysztof Przytuła – polski piłkarz, trener piłkarski
  • Waldemar Przytuła – polski piłkarz

Wikipedia


przytułek

zakład opieki dla sierot, starców lub chorych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) placówka schronienia i opieki dla bezdomnych, pokrzywdzonych lub ubogich

 (1.2) miejsce schronienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niekiedy panowie nadawali wolność starym chłopom, żeby pozbyć się kłopotu i odpowiedzialności: usuwali ich z gospodarstwa, wyrzucali na żebry albo przekazywali do przytułku, nazywanego szpitalem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytulanie n., przytulanka ż., przytulenie n., przytulisko n., przytulność ż.

 czas. przytulać, przytulić

 przym. przytulny

 przysł. przytulnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom opieki, schronisko, zakład opieki

 (1.2) azyl, dach nad głową, mieszkanie, przytulisko, schronienie

Wiktionary


przytułkowy

→ przytułek


SJP.pl

Patrz:

przytułek

przytuły

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przytuły – część miejscowości Bukowa Wielka w woj. lubelskim, w pow. chełskim, w gminie Sawin
  • Przytuły – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Krasnosielc
  • Przytuły – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Przytuły
  • Przytuły – część miejscowości Śniadowo w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Śniadowo
  • Przytuły – część miejscowości Zbrzeźnica w woj. podlaskim, w pow. zambrowskim, w gminie Zambrów
  • Przytuły – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
  • Przytuły – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Olecko
  • Przytuły – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty
  • Przytuły – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Pozezdrze
  • Przytuły – dawna gromada

Wikipedia


przytwierdzający

→ przytwierdzać


SJP.pl

Patrz:

przytwierdzać

przytwierdzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytwierdzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨtfʲjɛrˈd͡zãɲɛ, AS: pšytfʹi ̯erʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przytwierdzić dk., przytwierdzać ndk.

 rzecz. przytwierdzenie n.

Wiktionary


przytwierdzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przytwierdzić)

 (1.1) przyłączać mocno coś do czegoś

 (1.2) przyznawać słuszność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytwierdzanie n., przytwierdzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przymocowywać

 (1.2) przyświadczać, przytakiwać, zgadzać się

Wiktionary


przytwierdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przytwierdzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨtfʲjɛrˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pšytfʹi ̯erʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przytwierdzić dk., przytwierdzać ndk.

 rzecz. przytwierdzanie n.

Wiktionary


przytwierdzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przytwierdzać)

 (1.1) mocno przyczepić

 (1.2) przyznać słuszność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przytwierdzenie n., przytwierdzanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przymocować, zamocować

 (1.2) przytaknąć, zgodzić się

Wiktionary


przytycki

→ Przytyk


SJP.pl

Patrz:

Przytyk

przytyczanin

mieszkaniec Przytyku (miasta w Polsce)


SJP.pl


przytyczanka

mieszkanka Przytyku (miasta w Polsce)


SJP.pl


przytyk

docinek, przycinek, złośliwa aluzja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) złośliwa uwaga lub aluzja

Wiktionary

}|

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oświadczyłam, że o ich uprzejmości i prostackich przytykach porozmawiam przy najbliższej okazji z patronem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨtɨk, AS: pšytyk

Wiktionary


przytykać

zbliżać coś do czegoś aż do zetknięcia


SJP.pl


przytynkowywać

rzadko: przymocowywać, przylepiać tynkiem


SJP.pl


przytyty

taki, który przytył


SJP.pl


przytywać

rzadko: przybierać na wadze; tyć


SJP.pl


przytyć

przybrać na wadze, stać się tęższym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. tyć)

 (1.1) dokonany od|tyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usiąść na rynku w Pietrasanta, zamówić gorącą czekoladę, gęstą, oleistą. Wolfgang mówi po każdym moim powrocie z Włoch, że przytyłem – "rozjadłeś się".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨtɨt͡ɕ, AS: pšytyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tycie n., otyłość ż.

Wiktionary


przytępiać

czynić trochę tępym


SJP.pl


przytępiony

uczynić trochę tępym


SJP.pl


przytępić

uczynić trochę tępym


SJP.pl


przytłaczający

przymiotnik

 (1.1) nadmiernie duży, masywny; też bardzo duży liczebnie

 (1.2) wywołujący przygnębienie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przytłaczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) druzgocący, miażdżący, przygniatający

Wiktionary


przytłaczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przytłoczyć)

 (1.1) przyciskać, przygniatać, przyduszać, przywalać

 (1.2) przen. przygnębiać, uciskać, obciążać, obarczać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kryjąca jej głowę i ramiona chustka wełniana ciężyła jej przykro i przytłaczała ku ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przytłoczyć

 przym. przytłaczający

 przysł. przytłaczająco

 rzecz. przytłoczenie

Wiktionary


przytłamsić

potocznie: przygnieść, przydusić


SJP.pl


przytłamszać

potocznie: przygniatać, przyduszać


SJP.pl


przytłuc

czasownik przechodni dokonany (ndk. przytłukiwać)

 (1.1) przygnieść, mocno uderzająć czymś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (2.1) pot. mocno uderzyć

czasownik zwrotny dokonany przytłuc się (ndk. brak)

 (3.1) pot. dotrzeć na miejsce po powolnej lub niewygodnej podróży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan przyglądał się pracy ojca, pomagał i mimo że nieraz przytłukł sobie palec, poparzył, ale się nie zraził, odziedziczył zakład.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuczek m., tłuk m.

 czas. tłuc ndk., dotłuc dk., otłuc dk., otłukać ndk., otłukiwać ndk., przytłukiwać ndk., roztłuc dk., roztłukiwać ndk., stłuc dk., utłuc dk., utłukać ndk., utłukiwać ndk., wytłuc dk., wytłukać ndk., wytłukiwać ndk., zatłuc dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przywalić; wulg. przyjebać, przypieprzyć

Wiktionary


przyuczelniany

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy uczelni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze w letnim semestrze, na kilka tygodni przed oddaniem pracy, jego laptop po prostu wyparował z przyuczelnianej stołówki lubelskiego uniwersytetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨwut͡ʃɛlʲˈɲãnɨ, AS: pšyu̯učelʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczelnia ż.

Wiktionary


przyuczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyuczać)

 (1.1) wykształcić w człowieku lub zwierzęciu pożądany nawyk drogą systematycznych powtórzeń

 (1.2) wyposażyć osobę w podstawowe umiejętności praktyczne wymagane na danym stanowisku

 (1.3) daw. poddać kogoś surowej dyscyplinie, wymierzając mu adekwatną nauczkę

 (1.4) daw. obdarzyć rozmówcę głęboką wiedzą lub udzielić mu życiowej rady

czasownik zwrotny dokonany przyuczyć się (ndk. przyuczać się)

 (2.1) nabrać samodzielnie nowej wprawy lub dostosować osobiste nawyki do nieznanych wcześniej warunków

 (2.2) opanować we własnym zakresie elementarne podstawy konkretnej profesji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przypomniał sobie bowiem, że psy były przyuczone zatrzymywać się przy bramie wiodącej do obozu.

 (1.1) Broń boże! – nie odwodzę od brania psa rodzin z dzieckiem, ale pragnę zauważyć, że nie rozgrzesza to nikogo z braku przyuczenia dziecka do poszanowania psiej istoty.

 (1.2) Postanowił Janka przyuczyć do bardziej skomplikowanych prac. Postawił go przy murarzu i pod jego okiem kazał murować.

 (1.2) Zastanawiam się, jak będzie można dłużnika alimentacyjnego, który nie ma pracy, zaktywizować i do jakiej pracy go przyuczyć.

 (1.3) Wobec tego schwyciłem głuptaka za kitę, okręciłem w kółko i grzmotnąłem nim kilka razy o pień gojawy, by go przyuczyć…

 (2.1) Z czasem przyuczył się leżeć, dopóki hałas w domu lub głos pana Beeton nie objaśniły go, że dla innych ludzi światło rozbłysło na ziemi.

 (2.2) [...] jest stolarzem, ale przez kilka miesięcy pobytu w Polsce przyuczył się też murarki.

 (2.2) Właściwie skończył studia, został mu tylko jeden egzamin, gdy wybuchła wojna. A po wojnie przyuczył się kłaść posadzki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyuczanie n., przyuczenie n.

 czas. przyuczać ndk., przyuczać się ndk., przyuczyć się dk., uczyć ndk., nauczyć dk., poduczyć dk., wyuczyć dk.

Wiktionary


przyuliczny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy ulicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨwuˈlʲit͡ʃnɨ, AS: pšyu̯ulʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulica ż.

Wiktionary


przyuniwersytecki

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy uniwersytecie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨwũɲivɛrsɨˈtɛt͡sʲci, AS: pšyu̯ũńiversytecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uniwersytecki

Wiktionary


przyuważać

potocznie: zauważać, zwracać na kogoś lub na coś uwagę


SJP.pl


przyuważyć

potocznie: zauważyć, zwrócić na kogoś lub na coś uwagę


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zwrócić na kogoś lub na coś uwagę

Wiktionary


przywalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przywalić.

Wiktionary


przywalić

czasownik

 (1.1) solidnie uderzyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo jak muzyka jest brzydka, taka, co tak się wydzierają, to człowiek zaraz ma ochotę złapać takiego śpiewaka za pysk i tak mu przywalić, żeby on wreszcie przestał się drzeć.

Wiktionary


przywara

cecha charakterystyczna dla kogoś, raczej pejoratywna, słabostka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wada, negatywna cecha charakteru

Wiktionary


przywarka

przywarka japońska - ozdobne pnącze spokrewnione z hortensją


SJP.pl


przywarty

taki, który przywarł


SJP.pl


przywałowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy wale

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨvaˈwɔvɨ, AS: pšyvau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wał mrz./mzw.

Wiktionary


przywałowywać

wyrównywać, przypłaszczać wałem uprawianą ziemię


SJP.pl


przywdziać

założyć szatę, ubranie


SJP.pl


przywdziewać

czasownik niedokonany

 (1.1) niedokonany od|przywdziać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kom­bi­ne­zon mechanika, który tak chętnie przy­wdzie­wała na co dzień, w naj­lep­szym wypadku dało się określić sło­wem „popla­miony”. Trzeba było mieć naprawdę dobrą wolę, by powiedzieć, że pod­kre­śla jej figurę.

Wiktionary


przywecki

nazwisko


SJP.pl


przywianek

w dawnym prawie polskim: część wiana będąca darem męża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. w Polsce: dobrowolny zapis, dar dla żony od męża po ślubie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystko więc co żona w dom męża wnosiła, było posagiem czyli wianem, a co mąż żonie zapisywał było przywiankiem, w połączeniu zaś była to oprawa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przywiankowy

Wiktionary


przywidz

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przywidz – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
  • Przywidz – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Przywidz
  • Przywidz – dawna gromada
  • Przywidz – obszar Natura 2000 w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminach Przywidz i Trąbki Wielkie

Wikipedia


przywidzenie

przywidzieć się - ukazać się zwodniczo czyimś oczom; uroić się, zwidzieć się


SJP.pl


przywidzieć

przywidzieć się - ukazać się zwodniczo czyimś oczom; uroić się, zwidzieć się


SJP.pl


przywidzki

przymiotnik od: Przywidz


SJP.pl

Przywidzki – kaszubski herb szlachecki, odmiana herbu Leliwa.

Wikipedia


przywieczerzyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przywieczerzyn (SIMC 0865020) – wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Lubanie
  • Przywieczerzyn (SIMC 0865102) – wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Lubanie

Wikipedia


przywiedlny

ułamek przywiedlny - ułamek, którego licznik i mianownik mają wspólny dzielnik większy niż jeden; ułamek skracalny


SJP.pl


przywieralny

taki, do którego coś przywiera


SJP.pl


przywiercać

potocznie: wiercąc, mocować


SJP.pl


przywiercić

potocznie: wiercąc, przymocować


SJP.pl


przywiesić

zawiesić przy czymś


SJP.pl


przywieszać

zawieszać przy czymś


SJP.pl


przywieszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedmiot lub element o charakterze informacyjnym przywieszony do czegoś albo kogoś

 (1.2) filatel. arkusik przylegający do znaczka pocztowego bez wydrukowanego waloru pieniężnego;

 (1.3) jubil. zob. wisiorek.

Wiktionary

Przywieszka – pole przylegające do znaczka pocztowego mające co najmniej jeden bok równy bokowi tego znaczka.

Przywieszka jest zazwyczaj oddzielona od znaczka perforacją – jest niezadrukowana lub zawiera napisy, ilustracje firmowe, reklamy i hasła pocztowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Poczta wydała okolicznościowy znaczek z przywieszką.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przywieszać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zawieszka

Wiktionary


przywiewać

o wietrze: wiejąc, napędzać coś gdzieś


SJP.pl


przywiezienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przywieźć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przywieźć

 przym. przywozowy

 rzecz. przywóz mrz., przywózka ż.

Wiktionary


przywieść

doprowadzić kogoś do jakiegoś miejsca lub stanu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przywodzić)

 (1.1) mając nań wpływ (psychiczny czy fizyczny), przyprowadzić kogoś lub coś gdzieś

 (1.2) doprowadzić do konkretnego stanu

 (1.3) nasunąć skojarzenia

 (1.4) fizj. wykonać ruch w kierunku osi ciała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywiedzenie n.

Wiktionary


przywieźć

wioząc, dostarczyć gdzieś coś lub kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przywozić)

 (1.1) przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Narzeczony przywiózł Luśce ukulele.

 (1.1) Dziadek Dorian przywiózł ze sobą wnuczęta.

 (1.1) Co mi przywieziecie z zagranicy?

 (1.1) Przywiózł cegły na taczce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywiezienie n., wiezienie n., przywóz mrz., przywózka ż.

 czas. przywozić ndk., wieźć ndk., wozić ndk.

 przym. przywozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostarczyć, dowieźć

Wiktionary


przywilej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

 (1.2) praw. prawo, na podstawie którego dany wierzyciel może przed innymi wierzycielami żądać zwrotu swoich należności z przedmiotów majątkowych dłużnika

Wiktionary

Przywilej, łac. "privilegium" – prawo (dokument) lub ugoda w prawie nadane przez monarchę określonej grupie społecznej (stanowi) obowiązujące na danej ziemi lub w całym kraju (przywilej generalny). Przywileje najczęściej miały formę zrzeczenia się przez monarchę pewnych swoich kompetencji na rzecz wymienionych adresatów przywileju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasi libreciści w ostatnich czasach otrzymali specjalny przywilej znęcania się nad Mickiewiczem i Słowackim.

 (1.1) Główną, największą szkodę wyrządza pewien przywilej Gdańska, który poprostu zupełnie utrącił cały nasz przemysł rybny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈvʲilɛj, AS: pšyvʹilei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprzywilejowanie n., uprzywilejowany mos.

 czas. uprzywilejować dk., uprzywilejowywać ndk.

 przym. uprzywilejowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prerogatywa, prawo

Wiktionary


przywitanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przywitać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨvʲiˈtãɲɛ, AS: pšyvʹitãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przywitać

 rzecz. witacz mrz., witaczka ż.

 wykrz. witam

Wiktionary


przywitać

czasownik przechodni dokonany (ndk. witać)

 (1.1) dokonany od|witać.

czasownik zwrotny dokonany przywitać się (ndk. witać się)

 (2.1) dokonany od|witać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rano przywitało ją słońce, prześwitujące zza brudnych, poszarpanych chmur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈvʲitat͡ɕ, AS: pšyvʹitać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywitanie n., witacz mrz., witaczka ż.

 wykrz. witam

 czas. witać, zawitać

Wiktionary


przywitowo

Przywitowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Skrwilno.

Wikipedia


przywiyrać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o drzwiach domykać

Wiktionary


przywiązanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przymocowanie czegoś za pomocą wiązania

 (1.2) oddanie, uczucie, sentyment, skłonność, więź

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ekoprzyjazne, tekturowe pudełko, a w środku pocztówki ilustrujące każdą piosenkę – czy takie wydanie to manifest przywiązania do tradycyjnych nośników i zarazem sprzeciw wobec cyfryzacji muzyki?.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ, AS: pšyvʹi ̯õũ̯zãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przywiązać dk., przywiązywać ndk.

Wiktionary


przywiązać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przywiązywać)

 (1.1) dokonany od|przywiązywać.

czasownik zwrotny dokonany przywiązać się (ndk. przywiązywać się)

 (2.1) dokonany od|przywiązywać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈvʲjɔ̃w̃zat͡ɕ, AS: pšyvʹi ̯õũ̯zać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wiązać, związać

 rzecz. przywiązanie n.

Wiktionary


przywiązańszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: przywiązany; bardziej przywiązany


SJP.pl


przywiązywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przywiązywać.

Wiktionary


przywiązywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przywiązać)

 (1.1) przytwierdzać do czegoś sznurem, liną

 (1.2) wzbudzać coraz większą sympatię u kogoś

czasownik zwrotny niedokonany przywiązywać się (dk. przywiązać się)

 (2.1) przytwierdzać się do czegoś sznurem, liną

 (2.2) coraz milej oceniać czyjeś towarzystwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzɨvat͡ɕ, AS: pšyvʹi ̯õũ̯zyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywiązanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) przyzwyczajać się

Wiktionary


przywiędły

nieco zwiędły


SJP.pl


przywięzienny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy więzieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakład Karny z Raciborza bierze udział w programie ekologicznej fundacji Silesia z Katowic. — Pozyskaliśmy 1500 zł na sadzonki. Pieniędzy starczy na wstępny etap odnowy przywięziennego parku – informuje Aleksandra Szlachetko z Działu Kwatermistrzowskiego placówkaacówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨvʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̃nːɨ, AS: pšyvʹi ̯ẽũ̯źẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzienie n., uwięzienie n.

Wiktionary


przywlekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przywlekać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywleczenie n.

 czas. przywlekać ndk., przywlec dk.

Wiktionary


przywodziciel

mięsień przywodzący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. mięsień przywodzący kończynę do osi ciała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. przywódca

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. przywodzenie n., przywiedzenie n.

 czas. przywodzić ndk., przywieść dk.

 (2.1)

 rzecz. przywódca m., przywództwo n.

 czas. przewodzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adduktor

Wiktionary


przywodzić

czasownik przechodni niedokonany (dk. przywieść)

 (1.1) mając nań wpływ (psychiczny czy fizyczny), przyprowadzać kogoś lub coś gdzieś

 (1.2) doprowadzać do konkretnego stanu

 (1.3) nasuwać skojarzenia

 (1.4) fizj. wykonywać ruch w kierunku osi ciała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywodzenie n.

 czas. wodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyprowadzać, doprowadzać

 (1.3) przypominać

Wiktionary


przywozić

czasownik przechodni niedokonany (dk. przywieźć)

 (1.1) wioząc, dostarczać jakąś, rzecz lub kogoś do jakiegoś miejsca

 (1.2) przyjeżdżając gdzieś, przekazywać wieść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywożenie n., przywóz mrz., przywózka ż.

 czas. przywieźć dk.

 przym. przywozowy

Wiktionary


przywozowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przywozem, dotyczący przywozu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chroniąc kraj od konkurencji wyrobów pochodzących z krajów niemieckich, wprowadził protekcyjne cła przywozowe na granicy z Prusami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywiezienie n., przywożenie n., przywóz mrz., przywózka ż.

 czas. przywieźć dk., przywozić ndk.

Wiktionary


przywołanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przywołać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wołać, przywołać dk.

Wiktionary


przywoławczy

służący do przywoływania kogoś; przyzywowy


SJP.pl


przywołać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przywoływać)

 (1.1) dokonany od|przywoływać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Jeszcze dwa poprosimy! - złośliwie przywołał kelnerkę Rubin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈvɔwat͡ɕ, AS: pšyvou̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wołać, przywoływać

 rzecz. przywołanie n.

Wiktionary


przywołujący

→ przywoływać


SJP.pl

Patrz:

przywoływać

przywoływacz

urządzenie służące do przywoływania kogoś lub czegoś


SJP.pl


przywoływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przywoływać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨvɔwɨˈvãɲɛ, AS: pšyvou̯yvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przywoływać

Wiktionary


przywoływać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wołać kogoś powodując jego przyjście, zwracać się do kogoś

 (1.2) przen. wspominać coś, powracać do czegoś w pamięci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨvɔˈwɨvat͡ɕ, AS: pšyvou̯yvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wołać, przywołać

 rzecz. przywoływanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wezwać

Wiktionary


przywra

zwierzę o ciele silnie spłaszczonym, nieczłonowanym, zaopatrzonym w przyssawki, pasożyt wewnętrzny lub zewnętrzny kręgowców lądowych i wodnych, np. motylica wątrobowa


SJP.pl


przywracać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przywrócić)

 (1.1) doprowadzać do pierwotnego czy poprzedniego stanu lub wprowadzać na nowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrzyp polny przywraca skórze elastyczność, jędrność i sprężystość; włosom nadaje blask, zapobiega ich przetłuszczaniu i wypadaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przywrócić, wracać

 rzecz. przywracanie n., przywrócenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odnawiać, odtwarzać, ponawiać, poprawiać, restytuować, wskrzeszać, wznawiać

Wiktionary


przywrotnik

rodzaj roślin z rodziny różowatych; nawrotnik, gwiazdosz


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przywry

zwierzę o ciele silnie spłaszczonym, nieczłonowanym, zaopatrzonym w przyssawki, pasożyt wewnętrzny lub zewnętrzny kręgowców lądowych i wodnych, np. motylica wątrobowa


SJP.pl

Przywry (Trematoda) – gromada pasożytniczych płazińców, obejmująca ponad 6000 gatunków. Z reguły są to organizmy hermafrodytyczne, choć znanych jest kilka gatunków rozdzielnopłciowych.

Obecność przywr w drogach żółciowych, jelicie grubym lub pęcherzu moczowym jest znaczącą przyczyną zachorowań na nowotwory tych narządów.

Wikipedia


przywrzeć

przylgnąć wskutek wrzenia


SJP.pl


przywrzyca

rzadka choroba wywoływana przez przywry


SJP.pl


przywrócenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przywrócić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stworzenie na gruzach dawnego aparatu państwowego, który był aparatem kapitalistycznej przemocy w stosunku do mas ludowych, nowego aparatu państwowego, złożonego w swych zasadniczych ogniwach z nowych, ludowych kadr, aparatu, który stał się orężem walki z wszelkimi próbami przywrócenia panowania burżuazji oraz dźwignią podstawowych przeobrażeń ustrojowych w kierunku socjalizmu; ścisłe powiązanie wojska z ludem i demokratyzacja korpusu oficerskiego; coraz szerszy i aktywniejszy udział mas w rządzeniu państwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨvruˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: pšyvrucẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przywrócić dk., przywracać ndk.

Wiktionary


przywrócić

czasownik przechodni dokonany (ndk. przywracać)

 (1.1) dokonany od|przywracać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ści­gana przez agentów Impe­rium księżniczka Leia ucieka do domu, strze­gąc wykra­dzio­nych planów, które mogą ocalić jej lud i przywrócić wolność galak­tyce…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈvrut͡ɕit͡ɕ, AS: pšyvrućić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywrócenie n.

 czas. przywracać

Wiktionary


przywtarzać

dawniej:
1. przyświadczać, przytakiwać, potakiwać;
2. wtórować, akompaniować


SJP.pl


przywtórzać

przywtarzać; przestarzale:
1. potakiwać, przytakiwać;
2. akompaniować, wtórować


SJP.pl


przywtórzyć

dawniej: przyświadczyć, przytaknąć, potaknąć


SJP.pl


przywyknienie

dawniej: przyzwyczajenie, nawyk


SJP.pl


przywyknąć

przyzwyczaić się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przywykać)

 (1.1) dokonany od|przywykać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈvɨknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pšyvyknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zwyknąć

Wiktionary


przywykły

taki, który przywykł; przyzwyczajony, nawykły


SJP.pl


przywódca

osoba przewodząca innym; dowódca; wódz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która przewodzi innym dzięki swojemu autorytetowi lub posiadanej władzy

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przywódcą strajku nie został lider związku zawodowego, lecz pracownik obdarzony największym zaufaniem wśród załogi zakładu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈvutt͡sa, AS: pšyvutca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywództwo n.

:: fż. przywódczyni ż.

 przym. przywódczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lider / leader, przewodnik, wodzirej; książk. protagonista, trybun; przest. wodziciel

Wiktionary


przywódczyni

kobieta przewodząca czemuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która przewodzi komuś lub czemuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leia Organa! Znana przywódczyni terrorystów z tak zwanego Sojuszu Rebeliantów! Wszelkie informacje na temat jej samej lub jej współspiskowców powinny natychmiast zostać przekazane lokalnemu dowództwu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywództwo n.

:: fm. przywódca m.

 przym. przywódczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liderka

Wiktionary


przywództwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przewodzenie kimś lub czymś

 (1.2) grupa przewodząca kimś lub czymś

Wiktionary

Przywództwo (ang. "leadership") – wykonywanie władzy, wywieranie wpływu na grupę społeczną; funkcjonowanie w roli przywódcy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przywódca m., przywódczyni ż.

 przym. przywódczy

Wiktionary


przywóz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dostarczenie czegoś w określone miejsce

 (1.2) dostarczenie towarów z innego kraju

Wiktionary

Przywóz – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wierzchlas.

Wieś letniskowa nad Wartą, położona 12 km w kierunku pd.-wsch. od Wielunia. Wieś podstawowa (ponad 72 zagrody) rozczłonkowana na: Przywóz Górny w sąsiedztwie cmentarza w Mierzycach, Przywóz Dolny na lewym brzegu Warty i przysiółek Ogroble na prawym brzegu rzeki. Poza tym: Wieszagi, Nad Tartakiem i Drabki. W 1458 r. stanowiła własność Wiktora z Mierzyc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ustawa przewidywała obniżenie należności za przywóz pszenicy, co w konsekwencji doprowadziło do obniżki cen żywności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywiezienie n., przywożenie n., przywózka ż.

 czas. przywieźć dk., przywozić ndk.

 przym. przywozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostawa, przywózka

 (1.2) import, wwóz

Wiktionary


przywózka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. dostarczenie na miejsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile wam policzyli za przywózkę węgla?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywiezienie n., przywożenie n., przywóz mrz.

 czas. przywieźć dk., przywozić ndk.

 przym. przywozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostarczenie, dostawa, przywiezienie, zwiezienie

Wiktionary


przywąski

nieco za wąski


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) nader wąski

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. przywąsko

Wiktionary


przywędrować

wędrując, dotrzeć dokądś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przywędrowywać)

 (1.1) dotrzeć gdzieś, wędrując

 (1.2) przen. o zjawisku, idei zacząć być dostrzegalnym w nowym miejscu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawdopodobnie zwierzęta przywędrowały rzeczką z sąsiedniego jeziora.

 (1.2) Słowo to musiało przywędrować nad Wisłę z wojskami Napoleona.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywędrowanie n.

 czas. przywędrowywać ndk., wędrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawędrować

 (1.2) dotrzeć

Wiktionary


przywędrowywać

wędrując, docierać dokądś


SJP.pl


przywłaszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przywłaszczyć)

 (1.1) zabierać bezprawnie cudzą własność lub przyznawać sobie prawo do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywłaszczanie n., przywłaszczenie n., przywłaszczyciel m., przywłaszczycielka ż.

 czas. przywłaszczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawłaszczać, zagarniać, kraść, uzurpować

Wiktionary


przywłaszczenie

książkowo: bezprawnie zabrać coś cudzego; ukraść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przywłaszczyć.

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tego samego dnia świętochłowiczanin usłyszał zarzuty posiadania substancji niedozwolonych oraz przywłaszczenia dokumentów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywłaszczanie n.

 czas. przywłaszczyć dk., przywłaszczać ndk.

Wiktionary


przywłaszczyciel

osoba, która przywłaszczyła coś sobie nieprawnie; zaborca


SJP.pl


przywłaszczycielka

kobieta, która przywłaszczyła coś sobie nieprawnie


SJP.pl


przywłaszczyć

książkowo: bezprawnie zabrać coś cudzego; ukraść


SJP.pl

czasownik

 (1.1) włączyć cudzą własność do swojego majątku.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracownik banku miał przywłaszczyć ponad 500 (= pięćset) tysięcy złotych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨvˈwaʃt͡ʃɨt͡ɕ, AS: pšyvu̯aščyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. właściciel mos., przywłaszczyciel, przywłaszczycielka, przywłaszczenie

 czas. przywłaszczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzeniewierzyć, uznać za własne, zdefraudować

Wiktionary


przywłosowy

znajdujący się przy nasadzie włosów


SJP.pl


przyzakładowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy zakładzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tutaj też znajdowała się szkoła przyzakładowa, apteka i siedziba Puszki Brackiej, która prowadziła działalność socjalną na rzecz pracowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨzakwaˈdɔvɨ, AS: pšyzaku̯adovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakład m.

 przym. zakładowy

Wiktionary


przyzamkowy

znajdujący się przy zamku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, działający lub odbywający się przy zamku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodatkowe atrakcje to imponująca kolekcja drzew w przyzamkowym arboretum, zbiory Biblioteki Kórnickiej, tereny rekreacyjne, bogactwo lasów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨzãmˈkɔvɨ, AS: pšyzãmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamek m., podzamcze n.

Wiktionary


przyzapuście

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gwara. zob. karnawał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapusty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karnawał, mięsopust

Wiktionary


przyzba

ława z ziemi usypana pod ścianą chaty wiejskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. hist. wał ziemny usypany dookoła podmurówki dawnej chaty wiejskiej, niekiedy kryty deskami

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyzbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyźba

Wiktionary


przyzbowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z przyzbą, dotyczący przyzby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyzba ż.

Wiktionary


przyzdobić

rzadko: przystroić, przybrać ozdobami


SJP.pl


przyziem

część budynku znajdująca się przy ziemi; przyziemie, parter


SJP.pl


przyziemie

część budynku znajdująca się przy ziemi; przyziemie, parter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pomieszczenie poniżej poziomu gruntu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ziemianka ż., ziemianka ż.

Wiktionary


przyziemniej

stopień wyższy od przysłówka: przyziemnie


SJP.pl


przyziemniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przyziemny; bardziej przyziemny


SJP.pl


przyziemny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący zwykłych spraw, codziennych potrzeb

 (1.2) będący przy powierzchni ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hela nie jest stworzona do rzeczy przyziemnych, a o sprzątaniu to już w ogóle nie ma mowy.

 (1.2) Głodek mrzygłód (Draba aizoides) jest niedużą byliną tworzącą przyziemne rozety złożone z wąskich, ostro zakończonych, intensywnie zielonych liści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ziemianka ż., ziemianka ż., ziemia ż., przyziemność ż.

 przysł. przyziemnie

 przym. ziemny, ziemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powszedni, prozaiczny

 (1.2) przygruntowy

Wiktionary


przyzimniej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: przyzimno


SJP.pl


przyzimny

rzadko: trochę zimny, zimnawy


SJP.pl


przyznanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyznać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈznãɲɛ, AS: pšyznãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyznać dk., przyznawać ndk.

 rzecz. znawstwo n., przyznawanie

Wiktionary


przyznawalność

→ przyznawalny


SJP.pl

Patrz:

przyznawalny

przyznawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyznawać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨznaˈvãɲɛ, AS: pšyznavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyznawać ndk., przyznać dk.

 rzecz. znawstwo n., przyznanie

Wiktionary


przyznawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyznać)

 (1.1) przydzielać coś komuś, dawać

 (1.2) uznawać czyjąś przewagę, wyższość itp.

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przyznać)

 (2.1) zgadzać się z kimś w sprawie czegoś, uznawać coś za słuszne

czasownik zwrotny przyznawać się

 (3.1) potwierdzać jakiś fakt odnośnie siebie samego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jury nie przyznawało w tym roku wyróżnień.

 (1.2) Dlaczego jury przyznaje pierwszeństwo kobietom?

 (1.2) Przyznaję ci rację.

 (2.1) Przyznaję, masz rację.

 (3.1) Czy oskarżony przyznaje się do winy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨzˈnavat͡ɕ, AS: pšyznavać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyznawanie n., przyznanie n., znawstwo n.

 czas. uznawać, przyznać dk.

Wiktionary


przyznać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyznawać)

 (1.1) przydzielić coś komuś

 (1.2) zgodzić się z kimś w sprawie czegoś, uznać coś za słuszne

czasownik zwrotny przyznać się

 (2.1) potwierdzić jakiś fakt o samym sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po rozwodzie sąd przyznał dziecko matce.

 (1.2) Jak sama kiedyś przyznała, jest „niewolnicą swojego wyglądu”, która całe życie się odchudza.

 (2.1) Sąd w uzasadnieniu stwierdził, że oskarżony de facto przyznał się do winy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɨznat͡ɕ, AS: pšyznać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyznanie n., przyznawanie n., znawstwo n.

 czas. przyznawać ndk.

Wiktionary


przyzostawać

przestarzale: idąc powoli, zostawać w tyle, nie nadążać


SJP.pl


przyzostać

dawniej: zatrzymać się na pewien czas, zostać w tyle


SJP.pl


przyzwalający

pozwalający na swobodę w postępowaniu i zachowaniu; permisywny, pobłażliwy, tolerancyjny


SJP.pl


przyzwalać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przyzwolić)

 (1.1) okazywać zgodę na coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyzwalanie n., przyzwolenie n.

Wiktionary


przyzwoicie

przysłówek

 (1.1) w sposób przyzwoity

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąż Hanki przy rozwodzie zachował się przyzwoicie i sam zaproponował, że zostawi jej auto, żeby mogła dzieci wygodnie do szkoły wozić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨzvɔˈjit͡ɕɛ, AS: pšyzvoi ̯iće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyzwoity, nieprzyzwoity

 rzecz. przyzwoitość, przyzwoitka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porządnie, uczciwie; gw. Śląsk Cieszyński słósznie

Wiktionary


przyzwoiciej

stopień wyższy od przysłówka: przyzwoicie


SJP.pl


przyzwoitka

1. dawniej: starsza osoba towarzysząca młodej kobiecie dla przyzwoitości; dyskretka;
2. osoba towarzysząca zakochanym, w celu zakłócenia ich intymności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. starsza osoba towarzysząca młodej kobiecie dla przyzwoitości, pilnująca przestrzegania norm moralnych

 (1.2) pot. żart. osoba zakłócająca intymność zakochanym

Wiktionary

Przyzwoitka – osoba zakłócająca intymność zakochanym. W XIX wieku starsza osoba towarzysząca młodej kobiecie dla przyzwoitości pilnująca przestrzegania norm moralnych. Rolę przyzwoitki pełniły zazwyczaj starsze zamężne kobiety, rzadziej stare panny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wszędzie za nimi łazisz, przestań być ich przyzwoitką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨzvɔˈjitka, AS: pšyzvoi ̯itka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyzwoitość ż.

 przym. przyzwoity

 przysł. przyzwoicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) piąte koło u wozu

Wiktionary


przyzwoitość

postawa zgodna z obowiązującymi zasadami etycznymi i moralnymi; porządność, uczciwość, solidność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przestrzeganie dobrych obyczajów i norm etycznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyzwoitka ż.

 przym. przyzwoity

 przysł. przyzwoicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obyczajność, moralność, skromność, uczciwość

Wiktionary


przyzwoitszy

stopień wyższy od przymiotnika: przyzwoity; bardziej przyzwoity


SJP.pl


przyzwoity

1. postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami etycznymi i moralnymi; porządny, uczciwy, solidny;
2. świadczący o takim postępowaniu, np. przyzwoite zachowanie;
3. spełniający wymogi, taki jak należy; odpowiedni, właściwy, zadowalający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania

 (1.2) porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie

 (1.3) właściwy, stosowny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naprawdę masz śliczną trójkątną buzię ze spiczastym noskiem i rzeczywiście trochę przypominasz zaaferowaną myszkę. Cudowną myszkę, z ciekawymi świata ślepkami. Poza tym masz oryginalne, rudawe włosy i zupełnie przyzwoite, wcale nie mysie nóżki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨzvɔˈjitɨ, AS: pšyzvoi ̯ity

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyzwoitka ż., przyzwoitość ż.

 przysł. przyzwoicie

 przym. nieprzyzwoity

Wiktionary


przyzwojak

rzadki, zwykle niezłośliwy guz układu współczulnego i przywspółczulnego


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przyzwolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pozwolenie, zgoda na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli będziesz chciała rzucić tę pracę, to masz moje przyzwolenie.

 (1.1) Żona jest na mnie zła, że straciliśmy nasze oszczędności, a przecież inwestowałem za jej przyzwoleniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨzvɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: pšyzvolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ndk. przyzwalać, dk. przyzwolić

 rzecz. przyzwalanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aprobata, zgoda

Wiktionary


przyzwolić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przyzwalać)

 (1.1) dokonany od|przyzwalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨzˈvɔlʲit͡ɕ, AS: pšyzvolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyzwolenie n.

Wiktionary


przyzwyczaić

wprowadzić nawyk, rutynę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyzwyczajać)

 (1.1) dokonany od|przyzwyczajać.

czasownik zwrotny dokonany przyzwyczaić się (ndk. przyzwyczajać się)

 (2.1) dokonany od|przyzwyczajać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨzvɨˈt͡ʃajit͡ɕ, AS: pšyzvyčai ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zwyknąć

 rzecz. zwyczaj

Wiktionary


przyzwyczajać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyzwyczaić)

 (1.1) stopniowo powodować przyjmowanie czegoś za zwykłe, a nawet potrzebne; uczyć z czasem traktowania kogoś normalnie albo wywoływać potrzebę obecności tej osoby; kształtować nawyki

czasownik zwrotny niedokonany przyzwyczajać się (dk. przyzwyczaić się)

 (2.1) zaczynać traktować jako zwyczajne, a nawet potrzebne; nabierać przyzwyczajenia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zwyknąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oswajać, przystosowywać, przyuczać, wdrażać, zaprawiać

 (2.1) nawykać, oswajać się, przystosowywać się, przyuczać się, przywykać, zżywać się

Wiktionary


przyzwyczajenie

wprowadzić nawyk, rutynę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) to do czego ktoś się przyzwyczaił

 (1.2) odczasownikowy od|przyzwyczaić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał kilka dziwnych przyzwyczajeń, np. pił herbatę wyłącznie zimną.

 (1.2) Przyzwyczajenie się do upałów jest dla mnie bardzo trudne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwyczaj mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nawyk, zwyczaj

Wiktionary


przyzywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyzywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyzwanie n., przyzyw m.

 czas. przyzywać ndk., przyzwać dk.

 przym. przyzywny, przyzywowy

Wiktionary


przyzywowy

służący do przyzywania (wzywania) kogoś; przywoławczy


SJP.pl


przyzębica

choroba przyzębia, prowadząca do stopniowego rozchwiania i wypadania zębów; paradontoza; paradentoza; parodontoza (uwaga: ta forma uważana często za niepoprawną)


SJP.pl


przyzębie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;

Wiktionary

Przyzębie, aparat zawieszeniowy zęba ( parodontium, peridontium) – zespół tkanek otaczających i utrzymujących ząb w zębodole oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej. Dziedzina medycyny zajmująca się chorobami przyzębia to periodontologia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyniku chorób przyzębia dochodzi m.in. do rozchwiania i utraty zębów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈzɛ̃mbʲjɛ, AS: pšyzẽmbʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ząb mrz.

 przym. przyzębny

Wiktionary


przyzębny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący przyzębia, związany z przyzębiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród bakterii związanych z zapaleniem przyzębia dominują Gram-ujemne beztlenowe pałeczki którym w skolonizowanej przez nie kieszonce przyzębnej towarzyszą również Gram-dodatnie fakultatywne i beztlenowe ziarniaki i pałeczki oraz Gram-ujemne fakultatywne pałeczki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyzębie n.

Wiktionary


przyćmiewacz

Pr

Wikipedia


przyćmiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyćmiewać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyćmiewać ndk.

Wiktionary


przyćpać

potocznie: zażyć narkotyki; zaćpać


SJP.pl


przyładować

potocznie:
1. uderzyć kogoś mocno; przywalić, lutnąć, łupnąć;
2. skrzywdzić słowami, ostro skrytykować; przywalić;
3. mocno i gwałtownie zetknąć się z czymś; przywalić;
4. zrobić coś bardzo energicznie


SJP.pl


przyładowywać

potocznie:
1. uderzać kogoś mocno; lutować;
2. krzywdzić słowami, ostro krytykować;
3. mocno i gwałtownie stykać się z czymś


SJP.pl


przyłamać

1. łamiąc coś, nadać temu kształt;
2. potocznie: pozbawić kogoś w pewnym stopniu nadziei, chęci do działania;
3. złamać częściowo; nadłamać;
4. przyłamać się - potocznie:
a) ulec częściowemu złamaniu lub zgięciu; nadłamać się;
b) stracić w pewnym stopniu nadzieję i chęć do działania; podłamać się


SJP.pl


przyłamywać

1. łamiąc coś, nadawać temu kształt;
2. potocznie: pozbawiać kogoś w pewnym stopniu nadziei, chęci do działania;
3. łamać częściowo; nadłamywać;
4. przyłamywać się - potocznie:
a) ulegać częściowemu złamaniu lub zgięciu; nadłamywać się;
b) tracić w pewnym stopniu nadzieję i chęć do działania; podłamywać się


SJP.pl


przyłapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyłapać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyłapywać, przyłapać dk.

Wiktionary


przyłapać

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyłapywać)

 (1.1) dokonany od|przyłapywać.

czasownik zwrotny dokonany przyłapać się (ndk. przyłapywać się)

 (2.1) dokonany od|przyłapywać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyłapywać ndk.

 rzecz. przyłapanie n., przyłapywanie n.

Wiktionary


przyłapywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyłapywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyłapać, przyłapywać ndk.

Wiktionary


przyłapywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyłapać)

 (1.1) nakrywać kogoś w sytuacji która jest wstydliwa lub naganna

czasownik zwrotny niedokonany (dk. przyłapać się)

 (2.1) uświadamiać sobie robienie czegoś bezwiednie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyłapać dk., łapać ndk., złapać dk.

 rzecz. przyłapywanie n., przyłapanie n., łapanie n., złapanie n.

Wiktionary


przyłazić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przyleźć)

 (1.1) pot. przychodzić, nie będąc mile widzianym

 (1.2) pot. przychodzić, idąc powoli

 (1.3) pot. młodz. przychodzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musisz tu ciągle przyłazić?

 (1.3) Czy facetka od bioli nie wstydzi się przyłazić do budy z tym sianem na kaczanie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyłażenie n.

 czas. łazić ndk., przyleźć dk., leźć ndk.

Wiktionary


przyłbica

1. hełm z zasłoną opuszczaną na twarz, używany w Europie w XIV-XVII w.;
2. ruchoma zasłona w tym hełmie;
3. tarcza ochronna używana przez spawacza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. hełm z zasłoną opuszczaną na twarz, używany w Europie w XIV–XVII w.; także: ruchoma zasłona w tym hełmie;

 (1.2) tarcza z materiału ochronnego z okienkiem używana dla ochrony twarzy i głowy podczas spawania

 (1.3) osłona z przezroczystego tworzywa sztucznego używana dla ochrony przed odłamkami, zanieczyszczeniami itp.

 (1.4) biol. nazwa systematyczna|Cassis cornuta|ref=tak., zob. przyłbica rogata.;

Wiktionary

Przyłbica – rodzaj hełmów zamkniętych wyposażanych w podnoszoną zasłonę twarzy w formie profilowanej płyty. Przyłbice cieszyły się szczególną popularnością w XIV-XVII w. wśród ciężkiej jazdy (zwłaszcza rycerstwa).

Wikipedia

Powiązane:

 (1.3) półprzyłbica

Wiktionary


przyłoić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) pot. uderzyć mocno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gruchnąć, grzmotnąć, huknąć, palnąć, przyjebać, przywalić, rąbnąć, sprawić lanie, walnąć

Wiktionary


przyłożenie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Touchdown – element gry w futbol amerykański
  • przyłożenie – sposób zdobywania punktów w rugby

Wikipedia


przyłożyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. przykładać)

 (1.1) dokonany od|przykładać.

czasownik zwrotny dokonany przyłożyć się (ndk. przykładać się)

 (2.1) dokonany od|przykładać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyłóż nos do tego kwiatka i poczuj ten wspaniały zapach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈwɔʒɨt͡ɕ, AS: pšyu̯ožyć

Wiktionary


przyłubsko

Przyłubsko – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce, nad Krztynią.

W latach 1954-1959 wieś była siedzibą gromady Przyłubsko, po jej zniesieniu w gromadzie Kroczyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


przyłucki

nazwisko


SJP.pl


przyłuski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przyłuski – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Biała Rawska
  • Przyłuski – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Sadkowice
  • Alicja Przyłuska-Fiszer (ur. 1955) – filozof, rektor AWF w Warszawie
  • Bronisław Przyłuski (1905–1980) – poeta, dramatopisarz, dziennikarz emigracyjny
  • Jakub Przyłuski (1512–1554) – polski prawnik, pisarz polityczny związany z ruchem egzekucyjnym, poeta
  • Jan Przyłuski – ujednoznacznienie
  • Jean Przyluski (1885–1944) – orientalista
  • Leon Przyłuski (1789–1865) – arcybiskup poznańsko-gnieźnieński i prymas Polski i Litwy

Wikipedia


przyłóg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. roln. pole nieorane, odłóg

Wiktionary


przyłów

1. przypadkowa złapana zwierzyna podczas odłowów konkretnych gatunków;
2. ogół złowionych ryb niekonsumpcyjnych, przerabiane na mączkę bądź wyrzucane za burtę


SJP.pl

Przyłów (ang. "bycatch") – wszystkie zwierzęta niestanowiące celu, a złapane podczas odłowów lub połowów konkretnych gatunków użytkowych. Termin ten stosowany jest zwykle w rybołówstwie w odniesieniu do zwierząt złapanych w sieci lub na haki. Główną przyczyną dużego przyłowu jest stosowanie nieselektywnych metod łowienia. W Polsce definicję przyłowu w rybołówstwie morskim określiła ustawa z dnia 18 stycznia 1996 o rybołówstwie morskim:

Wikipedia


przyłóżkowy

znajdujący się przy łóżku


SJP.pl


przyłączać

1. dołączać kogoś do jakiejś grupy;
2. zespalać coś z czymś w całość;
3. o atomach, jonach, cząsteczkach chemicznych: wiązać się z inną cząsteczką;
4. zespalać instalację wewnętrzną założoną w budynku, dzielnicy itp. z elementem układu ogólnego


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyłączyć)

 (1.1) dodawać nową jednostkę do czegoś większego

 (1.2) chem. wiązać ze sobą inny element i przez to nabierać nowych cech chemicznych

czasownik zwrotny niedokonany przyłączać się (dk. przyłączyć się)

 (2.1) stawać się częścią danej grupy

 (2.2) chem. łączyć się ze sobą, zmieniając się pod względem chemicznym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyłączanie n., przyłącze n., przyłączenie n.

 czas. połączyć, łączyć, przyłączyć dk.

 przym. łącznikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doczepiać, dodawać, dołączać, przyczepiać, zespalać

 (1.2) wiązać

 (2.1) dołączać się, łączyć się, brać udział

 (2.2) łączyć się, wiązać się

Wiktionary


przyłącze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) urządzenie techniczne, związane z obiektem budowlanym, zapewniające połączenie z siecią: elektryczną, wodną, gazową, kanalizacyjną itp.

Wiktionary

Przyłącze – element sieci uzbrojenia terenu lub jej część służąca do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci należącej do podmiotu przyłączanego z pozostałą częścią sieci uzbrojenia terenu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɨˈwɔ̃n͇t͡ʃɛ, AS: pšyu̯õṇče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyłączanie n., przyłączenie n.

 czas. przyłączać, przyłączyć, łączyć, połączyć

 przym. przyłączowy

Wiktionary


przyłączenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyłączyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyłączyć dk., przyłączać ndk.

 rzecz. przyłączanie n., przyłącze n.

Wiktionary


przyłączny

1. łączący się z czymś; przyległy;
2. dawniej: dający się przyłączyć


SJP.pl


przyłączyć

czasownik dokonany (ndk. przyłączać)

 (1.1) dołączyć kogoś do jakiejś grupy

 (1.2) zespolić coś z czymś w całość

 (2.2) wziąć udział w czymś, co się odbywa

 (2.3) nielegalnie podłączyć się do przewodów elektrycznych, gazowych, do licznika itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W 1944 r. kraje nadbałtyckie ponownie przyłączono do ZSRR.

 (1.3) Z uwagi na różne położenie dwóch grup metylowych przyłączonych do pierścienia pirydyny, możliwych jest sześć izomerów lutydyny.

 (1.4) Kiedy wreszcie przyłączą nas do sieci energetycznej?

 (2.1) Do chwilowych zwycięzców przyłączyli się potem zdradziecko pruscy mieszczanie, którym obcy był duch chrześcijańskiego rycerstwa, poparli w wojnie trzynastoletniej polskiego króla i oddali szmat kraju pod polskie władanie.

 (2.2) No dalej! Przyłącz się do oporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈwɔ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: pšyu̯õṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyłącze n., przyłączanie n., przyłączenie n., łączenie n., połączenie n., podłączenie n., podłączanie n., złączanie n., złączenie n., włączanie n., włączenie n., załączanie n., załączenie n., łączność ż., łącze nmos., złącze nmos., łącznik m., łączniczka ż., połączenie n., łączenie n., przyłącze n., złączka ż.

 czas. przyłączać ndk., łączyć ndk., połączyć dk., podłączać ndk., podłączyć dk., złączać ndk., złączyć dk., włączać ndk., włączyć dk., załączać ndk., załączyć dk.

 przym. przyłączowy, łącznikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Śląsk Cieszyński przistoć

Wiktionary


przyłębski

nazwisko


SJP.pl


przyłęcki

przymiotnik od: Przyłęk, Przyłęki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mirosław Przyłęcki – polski architekt, urbanista, konserwator zabytków i nauczyciel akademicki
  • Stanisław Przyłęcki – polski biochemik, fizjolog weterynarii
  • Tadeusz Przyłęcki – polski prawnik, adwokat i polityk, prezydent Radomia

Wikipedia


przyłęgów

Przyłęgów (niem. "Preilsdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Żarów.

Wikipedia


przyłęk

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przyłęk – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo
  • Przyłęk – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
  • Przyłęk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Sobolew
  • Przyłęk – część wsi Czarna Wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Pionki
  • Przyłęk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
  • Przyłęk – wieś w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Niwiska
  • Przyłęk – część wsi Pilchów w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
  • Przyłęk – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Szczekociny
  • Przyłęk – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
  • Przyłęk – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl
  • Przyłęk – dawna gmina w województwie wrocławskim
  • Przyłęk – dawna gromada w powiecie ząbkowickim

Wikipedia


przyłęków

Przyłęków – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Świnna.

W latach 1975–1998 miejscowość wchodziła w skład województwa bielskiego.

Wikipedia


przyścianowy

w górnictwie: znajdujący się przy ścianie wydobywczej


SJP.pl


przyścielać

przykrywać poprzez ścielenie; przyściełać


SJP.pl


przyścielić

przysłać;
1. rozściełając, przykryć;
2. ścieląc, dołożyć pościeli


SJP.pl


przyścienny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się przy ścianie

 (1.2) przymocowany do ściany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ściana ż.

 przym. ścienny

Wiktionary


przyściełać

przykrywać poprzez ścielenie; przyścielać


SJP.pl


przyślepawy

potocznie: trochę ślepy; przyślepy


SJP.pl


przyślepiać

potocznie:
1. utrudniać widzenie zbyt jasnym światłem;
2. częściowo pozbawiać umiejętności racjonalnego myślenia;
3. częściowo zatykać; przytykać;
4. patrzeć uporczywie, wytężając wzrok


SJP.pl


przyślepić

potocznie:
1. utrudnić widzenie zbyt jasnym światłem;
2. częściowo pozbawić umiejętności racjonalnego myślenia;
3. częściowo zatkać; przytkać


SJP.pl


przyślepnąć

potocznie: częściowo zaniewidzieć


SJP.pl


przyślepy

potocznie: trochę ślepy; przyślepawy


SJP.pl


przyślepły

taki, który częściowo zaniewidział


SJP.pl


przyśnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyśnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyśnić

Wiktionary


przyśniony

1. rzadko: ujrzeć coś lub kogoś we śnie;
2. przyśnić się -
a) ukazać się we śnie;
b) przenośnie: przywidzieć się


SJP.pl


przyśnić

1. rzadko: ujrzeć coś lub kogoś we śnie;
2. przyśnić się -
a) ukazać się we śnie;
b) przenośnie: przywidzieć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) rzad. ujrzeć we śnie

czasownik zwrotny dokonany przyśnić się (ndk. brak)

 (2.1) ukazać się we śnie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Uderzyłem w kimono jak zwykle, a przyśnił mi się Kraj Kwitnącej Wiśni…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyśnienie n.

Wiktionary


przyśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przysnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przysnąć

Wiktionary


przyśpieszacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. substancja zwiększająca szybkość jakiejś reakcji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨɕˈpʲjɛʃat͡ʃ, AS: pšyśpʹi ̯ešač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyśpieszenie

 czas. przyśpieszać, przyśpieszyć

Wiktionary


przyśpieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyśpieszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyśpieszać

Wiktionary


przyśpieszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przyśpieszyć)

 (1.1) zwiększać prędkość

 (1.2) sprawiać, że coś dzieje się szybciej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨɕˈpʲjɛʃat͡ɕ, AS: pšyśpʹi ̯ešać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyspieszyć, przyśpieszyć dk.

 rzecz. przyśpieszenie n., przyśpieszacz m., przyspieszenie n., przyśpieszanie n.

 przym. przyśpieszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zagęszczać ruchy

Wiktionary


przyśpieszenie

przyrost prędkości w jednostce czasu; przyspieszenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fiz. zmiana prędkości w jednostce czasu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: pšyśpʹi ̯ešẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyśpieszacz

 czas. przyśpieszać, przyśpieszyć

 przym. przyśpieszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. mot. gaz

Wiktionary


przyśpieszeniomierz

miernik przyspieszenia; przyspieszeniomierz; akcelerometr;


SJP.pl


przyśpiesznik

przyspiesznik;
1. potocznie: pedał gazu
2. inspekt założony na warstwie gorącego nawozu
3. przyrząd w wyczynowej broni palnej ułatwiający ściągnięcie spustu


SJP.pl


przyśpieszony

1. zwiększyć prędkość, szybkość; przyspieszyć;
2. skrócić czas trwania czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szybszy niż zazwyczaj lub niż przyjęte normy

 (1.2) trwający krócej niż zazwyczaj

 (1.3) kolej. nie zatrzymujący się na niektórych przystankach lub stacjach

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od przyśpieszyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przyśpieszony kurs bycia Polakiem zaczął się czternastego lutego, gdy do ich mieszkania wpadło czterech czerwonoarmistów z karabinami i długimi spiczastymi bagnetami na lufach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyśpieszenie n.

 czas. przyśpieszać ndk., przyśpieszyć dk.

Wiktionary


przyśpieszyć

1. zwiększyć prędkość, szybkość; przyspieszyć;
2. skrócić czas trwania czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. przyśpieszać)

 (1.1) zwiększyć prędkość

 (1.2) sprawić, że coś dzieje się szybciej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawdziwy problem jest taki, że nie da się symulować adrenaliny – powiedział zamiast tego. – Gdy już znajdą się w próżni i przyśpieszy im tętno, wszystkie te problemy tylko się zintensyfikują.

 (1.2) Gwoli sprawiedliwości należy zaznaczyć, że z początku rewolucja amerykańska, chcąc pozyskać przychylność Indian, usiłowała przyśpieszyć tę procedurę roszczeniową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨˈɕpʲjɛʃɨt͡ɕ, AS: pšyśpʹi ̯ešyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyśpieszenie n., przyśpieszacz m.

 czas. przyśpieszać

 przym. przyśpieszony

Wiktionary


przyśpiew

1. wiersz lub kilka wierszy powtarzających się regularnie, np na końcu każdej strofy;
2. melodia powtarzająca się stale w określonych miejscach utworu.
3. refren pieśni obojętny dla treści utworu


SJP.pl

Przyśpiew (refren formalny) – refren, zwykle obojętny dla treści utworu. Bywa nawet powtórzeniem dźwięków bez znaczenia, np.:

Wikipedia


przyśpiewka

krótka piosenka ludowa śpiewana na zabawach wiejskich lub w czasie obrzędów weselnych, dożynkowych itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krótka, zazwyczaj jednozwrotkowa piosenka ludowa o prostej melodii, wykonywana okolicznościowo podczas zabaw wiejskich, obrzędów weselnych lub dożynkowych, często improwizowana

 (1.2) powtarzająca się w utworach ludowych fraza melodyczno-tekstowa lub wykrzyknik, pełniące funkcję refrenu

 (1.3) sport. zwięzły, rytmiczny utwór wokalny wykonywany chóralnie przez grupy kibiców w celu dopingowania drużyny sportowej

Wiktionary

Przyśpiewka – krótka piosenka ludowa o treści okolicznościowej, często rubaszna, w Polsce śpiewana na zabawach, weselach, w czasie obrzędów dożynkowych itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tradycyjnie od ponad 30 lat mieszkanki Małej Wsi odwiedzają pary młode z zabawnymi przyśpiewkami.

 (1.1) W tym roku znowu nie zawiodły panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Józefkowie, które dały do wiwatu władzom gminy, radnym i lekarzowi, wytykając ich słabości w przyśpiewkach.

 (1.1) Aby tradycji święta plonów stało się zadość, nie mogło zabraknąć przyśpiewek pod adresem zaproszonych gości.

 (1.2) Starzy ludzie jednak dziwowali się przyśpiewkom [...]: hop dziś, dziś, uha ha!

 (1.2) Zakończył fragmentem przyśpiewki, którą – dodał – śpiewali wielkopolscy chłopi przy piwie: Hucpa, hucpa, dana dana! Hucpa, do białego rana.

 (1.3) Realizatorzy telewizyjni rozmieszczają mikrofony w taki sposób, że nie słyszysz chóralnych przyśpiewek kibiców.

 (1.3) Głównodowodzący polskimi arbitrami [...] miał także szansę zaznajomienia się z nową przyśpiewką stadionową przygotowaną w aranżacji kibiców Tłoków.

 (1.3) Najpierw przed zawodami skradziono mu kevlar, potem musiał wysłuchiwać rasistowskich przyśpiewek kibiców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. śpiew m., śpiewka ż., śpiewak m., śpiewaczka ż., śpiewnik m.

 czas. śpiewać, zaśpiewać, przyśpiewać

 przym. śpiewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piosenka, śpiewka, piosnka, wyrywas, wyrywka

Wiktionary


przyśrubować

czasownik

 (1.1) dokonany od|śrubować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kajzerka leżała na postumencie wysokości trzech stóp, wewnątrz gabloty zrobionej z pięciu szklanych płyt tworzących pudło przyśrubowane do postumentu.

Wiktionary


przyświecanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyświecać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɨɕfʲjɛˈt͡sãɲɛ, AS: pšyśfʹi ̯ecãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyświecać

 rzecz. świeca ż., świecznik mrz./mzw.

Wiktionary


przyświecać

czasownik

 (1.1) świecić latarką, lampą w obserwowane miejsce

 (1.2) przen. stanowić motyw do określonego działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Otóż śpieszę z wyjaśnieniem: całej tej książce przyświeca idea stanowczej walki z narkotykami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɨɕˈfʲjɛt͡sat͡ɕ, AS: pšyśfʹi ̯ecać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. świetlik mrz./mzw., przyświecanie n. ndk., przyświecenie n. dk.

 czas. przyświecić dk.

Wiktionary


przyświecić

oświetlić coś niewielkim źródłem światła


SJP.pl


przyżec

1. przypiec, przypalić;
2. przypalić chorą tkankę specjalnym przyrządem lub środkiem chemicznym w celu jej zniszczenia


SJP.pl


przyżegać

przypalać chorą tkankę; kauteryzować


SJP.pl


przyżeglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|przyżeglować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieprzyżeglowanie n., żagiel mrz., żagielek mrz., żeglarstwo n.

 czas. przyżeglować dk.

 przym. żeglowny, żeglugowy

Wiktionary


przyżeniony

taki, który się przyżenił


SJP.pl


przyżółcać

lekko zabarwiać na żółto


SJP.pl


przyżółcić

lekko zabarwić na żółto


SJP.pl


przz

skrót od: Powiatowa Rada Związków Zawodowych


SJP.pl


przód

frontowa część czegoś (np. ubrania)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część frontowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obróć krzesło przodem do stołu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃut, AS: pšut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przodownik m., przodownica ż., przodek mrz./mos.

 czas. przodować ndk.

 przym. przedni

 przysł. naprzód

 wykrz. naprzód

Wiktionary


przódzi

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. najpierw

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przódź

Wiktionary


przódź

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. najpierw

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przódzi

Wiktionary


prządek

dawniej:
1. mężczyzna przędący, potrafiący prząść;
2. mężczyzna zatrudniony w przędzalni


SJP.pl


prządka

1. kobieta przędąca, potrafiąca prząść;
2. kobieta zatrudniona w przędzalni;
3. motyl nocny z rodziny prządkowatych, którego larwy są szkodnikami żerującymi na liściach drzew; prządkówka;
4. prządka pierścienica - motyl nocny z rodziny barczatkowatych, składający jaja w pierścieniowatych złożach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się przędzeniem

 (1.2) zool. nazwa systematyczna|Nephila pilipes|ref=tak., prządka olbrzymia, gatunek dużego pająka z rodziny prządkowatych, nazwa systematyczna|Nephilidae|ref=tak.

 (1.3) ent. ogólna nazwa motyli z rodziny prządkowatych, nazwa systematyczna|Bombycidae|ref=tak., wytwarzających w stadium larwalnym przędzę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stanisława Prządka – polska polityk
  • Wiesław Prządka – polski akordeonista, bandoneonista, kompozytor, aranżer
  • Prząśniczka – utwór Stanisława Moniuszki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɔ̃ntka, AS: pšõntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przędzenie n., przędza ż., prządkowate nmos., przędzalnia ż., prząśnica ż., prząśniczka ż.

 czas. prząść, uprząść, wprząść

 przym. przędzalniczy, prządkowaty

Wiktionary


prządki

1. kobieta przędąca, potrafiąca prząść;
2. kobieta zatrudniona w przędzalni;
3. motyl nocny z rodziny prządkowatych, którego larwy są szkodnikami żerującymi na liściach drzew; prządkówka;
4. prządka pierścienica - motyl nocny z rodziny barczatkowatych, składający jaja w pierścieniowatych złożach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • prządki (Bombycidae) – rodzina motyli nazywana również jedwabnikowatymi
  • Prządki – zespół
  • Pierzaczki (prządki) – zwyczaj słowiański
  • Rezerwat przyrody Prządki im. prof. Henryka Świdzińskiego – rezerwat przyrody nieożywionej położony między miejscowościami Korczyna i Czarnorzeki w gminie Korczyna w województwie podkarpackim
  • przędzenie

Wikipedia


prządkowate

1. rodzina niewielkich owadów z rzędu motyli; jedwabnikowate, prządki;
2. rodzina dużych pająków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • prządkowate (Bombycidae) – rodzina motyli
  • prządkowate (Nephilidae) – rodzina pająków

Wikipedia


prządkowaty

o cechach prządkowatych (rodzina owadów; rodzina pająków)


SJP.pl


prządkówka

motyl nocny z rodziny prządkowatych, którego larwy są szkodnikami żerującymi na liściach drzew; prządka


SJP.pl


prząstnik

gatunek pająka z rodziny koliściakowatych


SJP.pl


prząśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) część kołowrotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prządka ż., przędza ż., przędzenie n., uprzędzenie n., przędzalnia ż.

:: zdrobn. prząśniczka ż.

 czas. prząść ndk., uprząść dk.

 przym. przędzalniczy

Wiktionary


prząśniczka

zdrobnienie od: prząśnica (część kołowrotka)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od prząśnica (część kołowrotka)

Wiktionary

Prząśniczka – polska pieśń folkowa, skomponowana na głos i fortepian przez Stanisława Moniuszkę i wydana po raz pierwszy w 1846 roku w ramach "Trzeciego Śpiewnika Domowego". Za źródło warstwy tekstowej utworu odpowiada Jan Czeczot, poeta, etnograf i znawca kultury ludowej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przędziorek mzw., prząśnica ż., prządka ż., przędza ż., przędzenie n., uprzędzenie n., przędzalnia ż.

 czas. prząść ndk., uprząść dk.

 przym. przędzalniczy

Wiktionary


prząść

1. przerabiać ręcznie włókno na nici, wysnuwać i skręcać nitkę z przędziwa, np. prząść kądziel, len na kołowrotku;
2. o pająku: wytwarzać pajęczynę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uprząść)

 (1.1) włók. przerabiać kłąb włókna na przędzę

 (1.2) o pająku, jedwabniku: wytwarzać pajęczynę, nitkę jedwabną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolałabym prostą szlachciankę, co by mi poczciwie kądziel przędła, a uczyniła go szczęśliwym i spokojnym, niżeli te niemieckie czupiradła…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przędziorek mzw., przędza ż., przędzalnia ż., prząśnica ż., prząśniczka ż., prządka ż., przędzenie n., uprzędzenie n.

 czas. wprząść, uprząść dk.

 przym. przędzalniczy

Wiktionary


przążewo

Przążewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Ciechanów.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka DW616.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


przędny

o włóknie: nadający się do przędzenia; przędzalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) włók. dający się prząść

 (1.2) zool. wydzielający ciecz krzepnącą na powietrzu w cienkie nitki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Gruczoły przędne gąsienicy jedwabnika morwowego stanowią 40% jej ciała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃ndnɨ, AS: pšẽndny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przędność ż., przędza ż., przędzalnia ż., przędzalnictwo n., przędzalnik m., przędzarka ż., przędzarz m., przędzenie n., przędziarka ż., przędzina ż., przędziono n., przędziorek m., przędziwo n., przędź ż.

 przym. przędzalny, przędzalniany, przędzalniczy, przędziony, przędzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przędzalny

Wiktionary


przędza

nitka z włókien do wytwarzania tkanin, sznurów itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;

Wiktionary

Przędza – wyrób włókienniczy o strukturze walcowatej, ciągłej, powstający przez skręcenie pasma włókien w procesie przędzenia. Przędzenie może być wykonywane chałupniczo (ręcznie) lub przemysłowo w przędzalni (mechanicznie). Przędza jest półproduktem do produkcji tkanin, dzianin, koronek, plecionek, lin, nici itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃nd͡za, AS: pšẽnʒa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prządka ż., prząśnica ż., prząśniczka ż., przędzalnia ż., przędzalnictwo n., przędzenie n., uprzędzenie n.

 czas. wprząść, prząść ndk., uprząść dk.

 przym. przędzalniczy, przędny, przędzowy

Wiktionary


przędzalnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład lub dział fabryki, w którym przędza jest przerabiana na nici

Wiktionary

Przędzalnia – oddział zakładu włókienniczego zajmujący się przetwarzaniem włókna na przędzę. Oddział przędzalni składa się z działów:

Nazwa "przędzalnia" odnosi się również do budynków i pomieszczeń oddziału przędzalni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Następnie zakłady łączy się na zasadzie losowej — tartak w Hajnówce, browar w Koszalinie, przędzalnia w Bielsku — co pozwoli zachachmęcić wyniki jeszcze bardziej niż w tworzonych akurat w tym samym celu koncernach węglowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃nˈd͡zalʲɲa, AS: pšẽnʒalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przędza ż., przędzenie n., uprzędzenie n., przędzarka ż., prządka ż., prząśnica ż., prząśniczka ż., przędzalnictwo n.

 czas. wprząść, prząść ndk., uprząść dk.

 przym. przędzowy, przędzalniczy, przędzalniany, przędny

Wiktionary


przędzalnictwo

dział włókiennictwa zajmujący się przerobem włókien na przędzę; technologia przędzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gałąź przemysłu zajmująca się wyrobem przędzy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przędny

 rzecz. przędzalnia ż., przędza ż.

Wiktionary


przędzalniczy

związany z wyrobem przędzy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z przędzalnictwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przędzalnia ż., przędza ż., prząśniczka ż., prząśnica ż., prządka ż.

 czas. prząść

 przym. przędny

Wiktionary


przędzalnik

specjalista w dziedzinie przędzalnictwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) fachowiec w dziedzinie przędzalnictwa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przędny

Wiktionary


przędzalny

o włóknie: nadający się do przędzenia; przędny


SJP.pl


przędzarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) maszyna do przędzenia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przędny

 rzecz. przędzalnia ż.

Wiktionary


przędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|prząść.

Wiktionary

Przędzenie – ogół operacji wykonywanych na włóknie, prowadzących do utworzenia przędzy. Przędzenie może być wykonywane ręcznie (w rzemiośle lub wytwórstwie ludowym, przy użyciu prostych urządzeń: kądziel, wrzeciono, kołowrotek) lub mechanicznie.

Przemysłowe (mechaniczne) wytwarzanie przędzy, niezależnie od rodzaju włókien, wykonywane jest w dziale przędzalni i przebiega wieloetapowo:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli proces przędzenia odbywa się na mokro (stosowany w przędzalnictwie lnu), to tasiemka niedoprzędu zanurzana jest w korycie z wodą, następnie przechodzi przez zespół wałków rozciągających, zostaje skręcona i nawinięta na tzw. kopkę przędzalniczą.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prząść, wprząść

 rzecz. przędziorek mzw., przędzalnia ż., przędza ż., prząśniczka ż., prząśnica ż., prządka ż.

 przym. przędny

Wiktionary


przędzień

przędzień gruszowy - błonkówka z rodziny osnujowatych


SJP.pl


przędzina

wyrób włókienniczy nietkany, powstający w wyniku przeszywania jednego lub dwóch układów nitek


SJP.pl

Przędzina – wyrób włókienniczy płaski wytwarzany z jednego lub kilku układów nitek. Najczęściej tworzona jest z dwóch układów nitek osnowy i wątku ułożonych jeden nad drugim. Nie splatają się jednak jak w tkaninie, ale są przeszywane przez trzeci układ nitek – osnowę przeszywającą. Przędziny mogą być produkowane jako gładkie oraz z okrywą runową lub pętelkową. W celu uzyskania barwnych wzorów przędziny gładkie poddawane są drukowaniu.

Wikipedia


przędziorek

drobny pajęczak mający gruczoły przędne umieszczone w głowotułowiu, pasożytujący na liściach roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ogrod. arachn. roztocze o gruszkowatym korpusie z rodziny przędziorkowatych żerujące na roślinach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przędziorek chmielowiec
  • Przędziorek owocowiec
  • Przędziorek sosnowy
  • Przędziorek szklarniowiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samice przędziorka zmieniają barwę w zależności od pory roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przędzina ż., przędziono n., przędziorkowate lm nm., przędź ż., prząsniczka ż., prząśniczka ż., przędzenie n., przędziwo n.

 czas. prząść ndk., prząść się ndk., uprząść dk.

 przym. przędny

Wiktionary


przędziorkowate

rodzina roztoczy


SJP.pl

Przędziorkowate (Tetranychidae) – rodzina roztoczy obejmująca 1305 gatunków. Roztocze z tej rodziny pasożytują na 3808 gatunkach roślin.

Wikipedia


przędziorkowaty

o cechach przędziorkowatych (rodzina roztoczy)


SJP.pl


przędziorkowiec

skulik przędziorkowiec - gatunek chrząszcza z rodziny biedronek


SJP.pl


przędzowy

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z przędzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przędzalnia ż., przędza ż.

Wiktionary


przęgnąć

sprzęgać;
1. łączyć, stykać coś z czymś;
2. łączyć w jednym zaprzęgu zwierzęta pociągowe


SJP.pl


przęsocin

Przęsocin (do 1945 niem. "Neuendorf") – wieś w Polsce położona na Płaskowzgórzu Przęsocińskim w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim w gminie Police przy granicy miasta Szczecin. Miejscowość jest usytuowana na Wzgórzach Warszewskich na skraju Puszczy Wkrzańskiej. W okolicy wsi płynie Przęsocińska Struga i Grzybnica.

Wikipedia


przęstka

Pr

Wikipedia


przęstkowate

o cechach przęstkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


przęstkowaty

o cechach przęstkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


przęsławice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przęsławice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Pniewy
  • Przęsławice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Brochów
  • Przęsławice – wąskotorowy przystanek osobowy w Nowej Wsi-Śladowie, w gminie Brochów, w powiecie sochaczewskim

Wikipedia


przęsło

1. część konstrukcji między dwoma sąsiednimi podporami;
2. element sklepienia oddzielony żebrami lub gurtami;
3. w kolejnictwie: odcinek toru kolejowego między dwoma złączami szyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bud. fragment konstrukcji zawierający się między dwoma sąsiednimi podporami;

 (1.2) kolej. odcinek toru kolejowego między dwoma kolejnymi złączami szyn

 (1.3) fragment płotu zawierający się między dwoma słupkami

Wiktionary

Przęsło – element budowlany o kilku zastosowaniach:

Przęsło nurtowe to nazwa dla zwykle najdłuższego przęsła w konstrukcji mostu przebiegającego nad nurtem rzeki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Głównie specjalizuję się w wykonywaniu bram wjazdowych oraz przęseł ogrodzeniowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃w̃swɔ, AS: pšẽũ̯su̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przęsłowy

Wiktionary


przęsłowy

→ przęsło


SJP.pl

Patrz:

przęsło

przęśl

krzew z rodziny gniotowatych; efedra


SJP.pl


przęślica

część kołowrotka służąca do umocowywania kądzieli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element konstrukcyjny kołowrotka, zazwyczaj w formie pionowego drążka, deseczki z otworami lub rączki, przeznaczony do stabilizowania pęków nienaprzędzionego włókna (kądzieli)

 (1.2) wolnostojący kij lub przymocowany do siedziska drążek, do którego przywiązuje się przędziwo w trakcie ręcznego wyrabiania nici za pomocą wrzeciona

 (1.3) gw-pl|Małopolska. kompletna maszyna do przędzenia (kołowrotek)

 (1.4) przest. bot. skrzyp polny bądź podgorzał

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. daw. prząślica, prząśniczka, prząśnica, przęśl; dial. kądziel

 (1.2) war. daw. prząślica, przęśl; daw. stojawa

 (1.3) kołowrotek, kądziel

 (1.4) war. prząślica

Wiktionary


przęślik

1. ciężarek obciążający wrzeciono, ułatwiający jego ruch obrotowy i zapobiegający zsuwaniu się nici z wrzeciona;
2. dawniej: kądziel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. ciężarek na wrzecionie ułatwiający ruch obrotowy i zapobiegający zsuwaniu się nici

 (1.2) daw. kądziel

Wiktionary

Przęślik − ciężarek przymocowany do wrzeciona przy ręcznym wykonywaniu przędzy z lnu i wełny.

Przęśliki miały postać niewielkiego krążka z otworem. Miały za zadanie zwiększyć bezwładność wrzeciona i zapobiegać zsuwaniu się nici nawiniętych na wrzecionie. Wykonywano je z gliny, łatwo obrabialnych łupków, brązu, ołowiu, bursztynu, drewna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkańcy osady na co dzień trudnili się uprawą ziemi i hodowlą zwierząt. W miarę swoich potrzeb i najbliższych sąsiadów również produkcją żelaza, wyrabianiem przedmiotów z rogów i kości. Znalezione sześć przęślików to dowód na to, że zajmowali się także produkcją przędzy.

Wiktionary


przęślowate

o cechach przęślowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Pr

Wikipedia


przęślowaty

o cechach przęślowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


przęślowce

rząd roślin nagonasiennych z dawnej klasy gniotowców


SJP.pl


przęślowiec

przedstawiciel rzędu roślin nagonasiennych z dawnej klasy gniotowców


SJP.pl


préciosité

[czytaj: presjoziTE] z francuskiego: wykwintność; styl w sztuce i obyczajach francuskich w pierwszej połowie XVII wieku


SJP.pl

Préciosité, preciosite (fr. dosł. "wykwintność") – tendencja w literaturze francuskiej 1. połowy XVII wieku, odmiana baroku, bliska zwłaszcza takim kierunkom jak konceptyzm i marinizm.

Wikipedia


prêt-à-porter

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ubrania dostępne w sklepach, pochodzące z produkcji seryjnej, a nie szyte na zamówienie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Prêt-à-porter – rodzaj kolekcji mody
  • Prêt-à-Porter – film w reżyserii Roberta Altmana

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W odróżnieniu od „wysokiego krawiectwa”, prêt-à-porter jest znacznie popularniejsze.

 (1.1) Ważnym aspektem jest to, iż moda prêt-à-porter swą elegancją coraz bardziej przypomina haute couture, z ulic miejskich przenosząc się na salony.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfekcja

Wiktionary


próba

1. starania podjęte w celu dokonania czegoś
2. badanie jakości
3. zdarzenie będące sprawdzianem czegoś
4. wynik doświadczeń
5. zawartość kruszcu w monetach; aloi
6. przygotowania do czegoś, np. występu
7. ilość pobranej substancji; próbka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

 (1.2) test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś

 (1.3) usiłowanie dokonania czegoś

 (1.4) stat. pewna ilość (ludzi lub przedmiotów) pobierana w celu zbadania określonych cech

 (1.5) jubil. zawartość metalu szlachetnego w stopie, wyrażona w promilach

 (1.6) pot. cecha probiercza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • próba Abla
  • próba akroleinowa
  • próba Benedicta
  • próba Fehlinga
  • próba iskrowa
  • próba Jominy’ego
  • próba Lucasa
  • próba Marsha
  • próba obrączkowa
  • próba ślepa
  • próba Tollensa
  • próba Trommera

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Próba wypadła tak fatalnie, że przesunięto termin premiery.

 (1.2) Mimo wielokrotnych prób nigdy nie udało się jej przebiec tego odcinka w czasie krótszym od piętnastu minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpruba, AS: pruba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. probówka ż., probierca ż., próbnik m., próbówka ż., próbowanie n., wypróbowanie n., spróbowanie n.

:: zdrobn. próbka ż.

 czas. próbować ndk., wypróbować dk., spróbować dk.

 przym. próbny, probierczy, wypróbowany

 przysł. próbnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) eksperyment

 (1.3) podejście

Wiktionary


próbeczka

zdrobnienie od: próba


SJP.pl


próbka

1. cząstka w fazie eksperymentów;
2. produkt, który jest rozpowszechniany w celach komercyjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała porcja czegoś przeznaczona do badań

 (1.2) mała porcja materiału do prezentacji dla klienta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • próbka chemiczna
  • próbka statystyczna
  • próbka toroidalna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Próbka polonu emanuje niebieską poświatą – jest to efekt wzbudzenia otaczającego ją powietrza.

 (1.2) Żona żądała, by wąchał próbki dezodorantów w perfumerii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprupka, AS: prupka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próbnik m., próbkowanie n., próba ż., probierz m., probówka ż., próbówka ż.

 czas. próbować, wypróbować, popróbować, spróbować, próbkować

 przym. probierczy

 przysł. próbnie

Wiktionary


próbkarz

osoba zajmująca się pobieraniem próbek w procesie produkcji czegoś, w celu przekazania ich do badania laboratoryjnego


SJP.pl


próbkowanie

etap przekształcania sygnału z postaci analogowej na cyfrową


SJP.pl

Próbkowanie, dyskretyzacja, kwantowanie w czasie – proces tworzenia sygnału dyskretnego, reprezentującego sygnał ciągły za pomocą ciągu wartości nazywanych próbkami. Zwykle jest jednym z etapów przetwarzania sygnału analogowego na sygnał cyfrowy.

Wikipedia


próbkować

pobierać próbki


SJP.pl


próbkowy

→ próbka


SJP.pl

Patrz:

próbka

próbnie

przysłówek

 (1.1) w sposób próbny, próbując coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś w województwie śląskim próbnie zawyją syreny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próba ż., próbka ż.

 czas. próbować ndk.

 przym. próbny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na próbę

Wiktionary


próbnik

1. urządzenie do pobierania próbek przeznaczonych dalej do badań; sonda;
2. w zootechnice: samiec wykorzystywany do wyszukiwania płodnych samic w stadzie zwierząt hodowlanych, zwłaszcza owiec; szukarek;
3. wskaźnik napięcia elektrycznego, zwykle w postaci niewielkiego przyrządu w kształcie długopisu;
4. próbnik kosmiczny - sonda kosmiczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przyrząd do pobierania próbek czegoś, np. kopaliny płynnej lub skały ze ściany otworu wiertniczego

 (1.2) pot. zestaw próbek, np. kolorów, wzorów, faktur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próba ż., próbowanie n., próbka ż., probówka ż., próbówka ż.

 czas. próbować ndk., wypróbować dk.

 przym. próbny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wzornik

Wiktionary


próbny

przymiotnik od: próbować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) robiony na próbę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez większych przeszkód odbyła się seria próbna, ale w trakcie pierwszej serii zawodnikom znów zaczął przeszkadzać wiatr.

 (1.1) Na szczęście była to tylko jazda próbna, a nie prawdziwa akcja ratownicza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprubnɨ, AS: prubny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. próbować

 rzecz. próba ż., próbowanie n., próbnik mrz.

 przysł. próbnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrolny, testowy, eksperymentalny

Wiktionary


próbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|próbować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprubɔˈvãɲɛ, AS: prubovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. próbować

 przym. próbny

 rzecz. probówka ż., próbnik mrz., próbówka ż., próba ż.

Wiktionary


próbować

podejmować czynność nie będąc pewnym sukcesu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spróbować)

 (1.1) starać się coś zrobić

 (1.2) odbywać próbę sztuki, sceny, występu

 (1.3) sprawdzać smak potrawy lub napoju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciągle próbuję trafić w środek tarczy, ale nigdy mi nie wychodzi

 (1.2) Uwaga, próbujemy jeszcze raz, wszyscy na miejsca.

 (1.3) Masz, próbuj, czy aby nie jest za słona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pruˈbɔvat͡ɕ, AS: prubovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próbówka ż., próbnik m., probówka ż., próbóweczka ż., próbka ż., próbowanie n., próba ż., probierz m., spróbowanie n., wypróbowywanie n., wypróbowanie n., probierca m., popróbowanie n.

 czas. spróbować dk., wypróbowywać ndk., wypróbować dk., popróbować dk.

 przym. próbny, probierczy

 przysł. próbnie, na próbę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usiłować

 (1.3) kosztować, smakować, degustować

Wiktionary


próbownia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. sala prób, zwykle muzycznych

Wiktionary


próbowny

przymiotnik

 (1.1) stpol. wypróbowany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pruˈbɔvnɨ, AS: prubovny

Wiktionary


próbówka

regionalnie: probówka, małe cylindryczne naczynie laboratoryjne, najczęściej szklane, służące do przeprowadzania prostych reakcji chemicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. probówka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. probówka ż., probierz m., próba ż., próbka ż., próbowanie n., spróbowanie n., próbnik m.

 czas. próbować ndk., spróbować dk.

 przym. probówkowy, próbówkowy, probierczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) probówka; przest. epruwetka

Wiktionary


prócheński

→ Próchna


SJP.pl

Patrz:

Próchna

próchna

wieś w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim


SJP.pl

Próchna – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Wróblew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


próchniaczek

motyl, szkodnik ziół i tytoniu


SJP.pl


próchniak

spróchniałe drzewo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Próchniak
  • Edward Próchniak
  • Paweł Próchniak

Wikipedia


próchnica

1. choroba bakteryjna zębów polegająca na stopniowym odwapnieniu i rozkładzie ich twardych tkanek, powodująca powstawanie ubytków;
2. komponent gleby powstały z rozkładu obumarłych szczątków roślin i zwierząt; humus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stomat. choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

 (1.2) geol. składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;

 (1.3) med. przewlekłe zapalenie kości na tle gruźliczym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • próchnica – część składowa gleby
  • próchnica zębów
  • próchnica poroża
  • Próchnica – struga dorzecza Sanu, prawoboczny dopływ Czarnej Łady
  • Próchnica – część wsi Tuchowicz w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stanin
  • Próchnica – część wsi Włosnowice w woj. świętokrzyskie, w powiat buski, gminie Solec-Zdrój

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żując za dużo, narażasz swój żołądek na spore nieprzyjemności. Guma do żucia rozluźnia nerwy i mięśnie, pomaga również w walce z próchnicą. Jednak, według stomatologów, takie działanie ma tylko guma bez cukru - jej żucie między posiłkami wydatnie zmniejsza ryzyko próchnicy. Jedynym problemem jest zawarty w niej słodzik - sorbitol.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próchno n.

 czas. próchnieć ndk., spróchnieć dk.

 przym. próchnicowy, próchniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próchnica zębów, dziura

 (1.2) humus

Wiktionary


próchnicki

przymiotnik od: Próchnik (jedna z północnych dzielnic Elbląga)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Próchnicki – polski porucznik pilot
  • Franciszek Próchnicki – polski nauczyciel, pedagog, dydaktyk, działacz społeczny
  • Jan Andrzej Próchnicki – polski rzymskokatolicki duchowny
  • Jerzy Próchnicki – polski aktor
  • Maciej Próchnicki – polski muzyk
  • Mikołaj Próchnicki – polski rzymskokatolicki duchowny
  • Stanisław Próchnicki – polski wojskowy
  • Zdzisław Próchnicki – polski prawnik

Wikipedia


próchnicotwórczy

tworzący próchnicę


SJP.pl


próchnicowy

→ próchnica; próchniczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z próchnicą, dotyczący próchnicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próchnica ż.

 przym. próchniczy

Wiktionary


próchniczek

1. rodzaj mchu z klasy prątników;
2. mklik (omacnica) próchniczek - gatunek motyla z rodziny omacnicowatych


SJP.pl

Próchniczek ("Aulacomnium" Schwägr.) – rodzaj mchu z rodziny próchniczkowatych ("Aulacomniaceae" Schimp.).

Wikipedia


próchniczka

1. rodzaj mchu z klasy prątników;
2. mklik (omacnica) próchniczek - gatunek motyla z rodziny omacnicowatych


SJP.pl


próchniczkowate

rodzina mchów z klasy prątników


SJP.pl


próchniczy

→ próchnica; próchnicowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z próchnicą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próchnica ż.

 przym. próchnicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próchnicowy

Wiktionary


próchniewicz

nazwisko


SJP.pl


próchnik

1. borodziej próchnik - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych, w Polsce pod ochroną; borodziej cieśla, cieśla próchnik;
2. dawniej: próchno


SJP.pl

Próchnik (niem. "Dörbeck") – dzielnica Elbląga.

Wikipedia


próchnilcowate

rodzina grzybów z rzędu próchnilcowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) mykol. syst. nazwa systematyczna|Xylariaceae|Tul.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu próchnilcowców;

Wiktionary

Próchnilcowate ("Xylariaceae" Tul. & C. Tul.) – rodzina grzybów z rzędu próchnilcowców ("Xylariales").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Próchnilec należy do próchnilcowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próchnilec m., próchnilcowce lm. nmos.

Wiktionary


próchnilcowaty

o cechach próchnilcowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


próchnilcowce

rząd grzybów z typu workowców


SJP.pl

Próchnilcowce ("Xylariales" Nannf.) – rząd grzybów z klasy "Sordariomycetes".

Wikipedia


próchnilcowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z typu workowców


SJP.pl


próchnilec

rodzaj grzybów z rodziny próchnilcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mykol. grzyb z rodziny próchnilcowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pnie drzew obrosły próchnilcami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próchno n., próchnilcowate nmos.

 czas. próchnieć ndk., spróchnieć dk.

Wiktionary


próchno

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) drewno, które w wyniku rozkładu przez drobnoustroje stało się miękkie, suche i kruche

 (1.2) pot. pogard. stary, zniedołężniały człowiek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Próchno – powieść Wacława Berenta
  • Próchno – produkt rozkładu drewna (próchnienia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W szafach myszy gryzą królicze skórki, ubrania giną w przejrzystych pyskach moli, bezszelestnie łuszczy się wapno ze ścian, wirują w powietrzu strzępki próchna.

 (1.2) Myślisz, że jak mam dwie dorosłe córki, to już ze mnie stare próchno, na którym nikt oka nie zawiesi?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próchnilec mrz., próchniak m., próchnica ż.

 czas. próchnieć ndk., spróchnieć dk.

 przym. spróchniały

Wiktionary


próchnówko

Próchnówko – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Tuczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Około 2 kilometry na wschód od wsi – nad jeziorem Bytyń Wielki znajduje się stanica harcerska, do której w ostatnich latach doprowadzono nową utwardzoną drogę ze wsi Próchnowo.

Wikipedia


prócz

za wyjątkiem, oprócz (czegoś, kogoś)


SJP.pl

przyimek

 (1.1) książk. zob. oprócz.

 (1.2) gw-pl|Warmia. mimo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1)W skład sześcioosobowej ekspedycji wchodzą – prócz legniczan – dwaj kaliszanie.

 (1.1) Niestety w sklepie nie mają nic do zaoferowania z owoców prócz jabłek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prut͡ʃ, AS: pruč

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oprócz, poza, z wyjątkiem, z wyłączeniem, wyjąwszy

Wiktionary


próg

poprzeczna dolna część futryny drzwiowej, wystająca nad poziom podłogi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny

 (1.2) wejście do domu

 (1.3) początek

 (1.4) wielkość graniczna

 (1.5) przen. trudna do pokonania przeszkoda stojąca na drodze do celu

 (1.6) geol. stopień skalny

 (1.7) muz. element na gryfie niektórych instrumentów, do którego dociska się struny

 (1.8) sport. w niektórych dyscyplinach miejsce wybicia się zawodników

 (1.9) mot. nadwozie poniżej drzwi

 (1.10) mot. element obręczy koła samochodu

 (1.11) mot. poprzeczne wybrzuszenie na drodze skłaniające kierowcę do ograniczenia prędkości

 (1.12) lotn. uskok w podwodnej części wodnosamolotu

 (1.13) hydrol. geogr. stopień na rzece, mała kaskada;

 (1.14) geogr. rodzaj mezoregionu fizycznogeograficznego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dolna część futryny drzwiowej, usytuowana powyżej poziomu podłogi (zobacz też: bariery architektoniczne, podproże)
  • PRÓG – nazwa Grupy Teatralno-Happenerskiej z Wadowic
  • przegroda, stopień skalny (zobacz też: kuesta, wodospad, kaskada, cyrk lodowcowy)
  • próg rzeczny: poprzeczny stopień w korycie rzecznym (zobacz też: poroh)
  • próg – rodzaj budowli regulacyjnej stosowanej w hydrotechnice
  • próg (zwany również grzbietem) w sensie geomorfologii to wzniesienie na powierzchni ziemi. Progi mogą przebiegać powyżej lub poniżej poziomu morza, więc wznoszą się na kontynentach, wyspach lub w ocea...
  • próg – ułatwiająca uzyskanie czystego brzmienia listewka na gryfie niektórych chordofonów szyjkowych, na której się opiera naciskana palcami struna
  • w lekkoatletyce: belka, z której zawodnik odbija się do skoku
  • element skoczni narciarskiej
  • próg nuklearny – stan gospodarki umożliwiający wytworzenie broni jądrowej
  • próg pobudliwości (próg podniety) – najmniejsze natężenie bodźca:
    • w psychologii – konieczne do wywołania określonego wrażenia lub reakcji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kuchni położymy terakotę, w przedpokoju panele, a próg zrobimy metalowy.

 (1.2) Przez próg nie witam! przez próg nie witam! bo niezgoda jaka mogłaby z tego pomiędzy nami wyniknąć…

 (1.3) Gdy zdałam maturę, wcale nie czułam, że stoję na progu dorosłego życia.

 (1.4) Jeśli zadłużenie naszej firmy przekroczy próg półtora miliona złotych, możemy zacząć mówić o bankructwie.

 (1.6) Ratownicy TOPR dotarli w nocy do turysty, który wczoraj wieczorem spadł z progu skalnego w Buczynkowej Dolince.

 (1.7) Masz za słabo naciągnięte struny. Dosłownie leżą ci na progach!

 (1.8) Nasz zawodnik dobrze wybił się z progu i mimo niesprzyjającego podmuchu wiatru zakwalifikował się do finału skoków narciarskich w Innsbrucku.

 (1.13) Woda spadając z wysokich progów skalnych tworzy wodospady, z niskich szypoty i bystrza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pruk, AS: pruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadproże n., podproże n.

:: zdrobn. prożek m.

 przym. progowy, podprogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.7) bont

 (1.10) redan

 (1.11) śpiący policjant

Wiktionary


prósz

1. drobno pokruszone źdźbła siana;
2. technika nakładania farby przez rozpylanie


SJP.pl


prószka

kawałek tkaniny ze sproszkowanym węglem lub kredą, używany przy przenoszeniu rysunku na tło


SJP.pl


prószkowianin

mieszkaniec Prószkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


prószkowianka

mieszkanka Prószkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


prószkowski

przymiotnik od: Prószków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Prószkowem, dotyczący Prószkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Prószków mrz.

Wiktionary


prószków

miasto w Polsce


SJP.pl

Nie mylić z: Pruszków.

Prószków (dodatkowa nazwa w niem. Proskau) – miasto w województwie opolskim, w powiecie opolskim, siedziba gminy, położone 8 km na południe od Opola, leżące na Górnym Śląsku. Prawa miejskie Prószków uzyskał w 1560, utracił je w 1915 i ponownie odzyskał w 2004.

Wikipedia


prószyk

rodzaj grzyba workowego z klasy patyczniaków


SJP.pl


prószyć

spadać drobno; sypać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) o drobnym śniegu: padać

 (1.2) o np. pyle, kurzu: sypać czymś drobnym

 (1.3) rozpylać farbę, lakier na jakieś tło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W poniedziałek rano zaczął prószyć śnieg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naprószenie n., oprószanie n., oprószenie n., poprószanie n., poprószenie n., prósz m., prószenie n., przeprószanie n., przeprószenie n., przyprószanie n., przyprószenie n., rozprószanie n., rozprószenie n., sprószanie n., sprószenie n., zaprószanie n., zaprószenie n.

 czas. naprószyć dk., oprószać ndk., oprószyć dk., poprószać ndk., poprószyć dk., przeprószać ndk., przeprószyć dk., przyprószać ndk., przyprószyć dk., rozprószać ndk., rozprószyć dk., sprószać ndk., sprószyć dk., zaprószać ndk., zaprószyć dk.

 przym. oprószony, przyprószony, sprószony, zaprószony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) padać, popadywać, sypać, śnieżyć

 (1.2) kurzyć, obsypywać, oprószać, opylać, pokrywać, posypywać, pylić, rozsypywać, sypać

 (1.3) opylać, pylić, rozpraszać

Wiktionary


prószyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Prószyński (ur. 1935) – polski biolog, profesor, związany z Muzeum i Instytutem Zoologii w Warszawie
  • Kazimierz Prószyński (1875-1945) – polski wynalazca i konstruktor pionierskich aparatów kinematograficznych; ojciec kinematografi, syn Konrada
  • Konrad Prószyński (1851–1908) – polski działacz oświatowy, pisarz, wydawca
  • Marceli Prószyński (1881–1956) – nauczyciel, publicysta, działacz Narodowej Demokracji, poseł na sejm RP I kadencji (1922–1927)
  • Mieczysław Prószyński (ur. 1953) – polski wydawca, astrofizyk, taternik; wnuk Konrada
  • Mieczysław Prószyński (1909–1979) – działacz ONR
  • Stanisław Prószyński (1899–1970) – instruktor harcerski, dziennikarz, działacz oświatowy i niepodległościowy; wnuk Konrada
  • Stanisław Prószyński (1926–1997) – polski kompozytor, pedagog i publicysta muzyczny
  • Tadeusz Anastazy Prószyński (1873–1925) – publicysta, poseł na Sejm RP I kadencji; syn Konrada
  • Prószyński i S-ka
  • Prószyński Media

Wikipedia


próć

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. pruć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prut͡ɕ, AS: pruć

Wiktionary


próżne

1. mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu;
2. niczym niewypełniony; pusty;
3. niedający oczekiwanych efektów; daremny, nieefektywny


SJP.pl


próżnia

1. stan gazu będącego pod ciśnieniem mniejszym od ciśnienia atmosferycznego;
2. obszar wypełniony gazem o ciśnieniu mniejszym od ciśnienia atmosferycznego; wakuum; vacuum
3. w anatomii: płaszczyzna miednicy mniejszej, której wymiar prosty zawiera się między górnym brzegiem spojenia łonowego a wzgórkiem kości krzyżowej i której wymiar poprzeczny zawiera się pomiędzy najbardziej na boki oddalonymi punktami linii granicznych (znajdujących się na talerzach symetrycznych kości biodrowych)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);

 (1.2) techn. stan bardzo niskiego ciśnienia

 (1.3) pusta przestrzeń

 (1.4) przen. stan braku lub niedoboru czegoś w jakiejś sferze życia i działalności człowieka

Wiktionary

Próżnia – w rozumieniu tradycyjnym pojęcie równoważne pojęciu pustej przestrzeni. We współczesnej fizyce, technice oraz rozumieniu potocznym pojęcie próżni ma zupełnie odmienne konotacje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Astronauci wychodzą w próżnię w celu przeprowadzenia napraw lub zamontowania aparatury zbyt delikatnej, aby zadanie to mogły wykonać roboty.

 (1.3) Poruszał się po ringu statycznie, często odbierał ciosy, a jego własne uderzenia zwykle trafiały w próżnię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpruʒʲɲa, AS: pružʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżność ż., próżniak m., próżniaczka ż., próżniactwo n., próżnowanie n., opróżnianie n., opróżnienie n., wypróżnianie n., wypróżnienie n., próżnica ż.

 czas. opróżniać ndk., opróżnić dk., wypróżniać ndk., wypróżnić dk., próżnować ndk.

 przym. próżniowy, próżny, próżniacki, próżniaczy

 przysł. próżniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1) vacuum

 (1.3) pustka

 (1.4) jałowizna, jałowość, pustka

Wiktionary


próżniacki

charakterystyczny dla próżniaka, oddający się próżnowaniu; próżniaczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy dla próżniaka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uciekł na wieś i tam wiedzie swój próżniacki żywot.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. próżniaczyć ndk.

 przym. próżniaczy, próżniowy

 rzecz. próżniactwo n., próżnia ż., próżniak mos., próżniaczka ż.

 przysł. próżniaczo

Wiktionary


próżniactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) lenistwo, niechęć do pracy, nieróbstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego próżniactwo doprowadzało ojca do szału.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. próżniaczy, próżniacki, próżniowy

 przysł. próżniaczo

 rzecz. próżnowanie n., próżność ż., próżnia ż., próżniak mos., próżniaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próżnowanie

Wiktionary


próżniaczek

zdrobnienie od: próżniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od próżniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżniak m., próżniaczka ż.

Wiktionary


próżniaczka

zdrobnienie od: próżniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kobieta prowadząca bezczynne życie, próżnująca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pomagaj tej próżniaczce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnia ż., próżniaczek mos., próżność ż.

:: fm. próżniak m.

 przym. próżniaczy, próżniowy, próżniacki

 czas. próżnować ndk.

 przysł. próżniaczo

Wiktionary


próżniaczo

przysłówek

 (1.1) pejor. bez obowiązków, bez zajęć; leniuchując, obijając się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kamil wakacje zwykle spędza próżniaczo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżniaczość ż., próżniactwo n., próżniak mos., próżniaczka ż.

 przym. próżniaczy, próżniacki, próżniowy

Wiktionary


próżniaczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest próżniacze; cecha tych, którzy są próżniaczy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. próżniaczy, próżniowy

 przysł. próżniaczo

 rzecz. opróżnianie n.

Wiktionary


próżniaczy

dotyczący próżniaka, właściwy próżniakowi, oddający się próżnowaniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy dla próżniaka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedział na wsi, gdzie wiódł próżniaczy żywot.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. próżnować, próżniaczyć ndk.

 przym. próżniacki, próżniowy

 rzecz. próżniaczość ż., próżniactwo n., próżnia ż., opróżnianie n., próżniak mos., próżniaczka ż.

 przysł. próżniaczo

Wiktionary


próżniaczysko

zgrubienie od: próżniak


SJP.pl


próżniaczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. próżnować

czasownik zwrotny niedokonany próżniaczyć się

 (2.1) przest. obijać się, lenić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań próżniaczyć i weź się do roboty.

 (2.1) W sierpniu będziemy się próżniaczyć na Mazurach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. próżniaczy, próżniacki

Wiktionary


próżniak

nierób; leń; leniuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. człowiek prowadzący bezczynne życie, próżnujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwolniłem tego próżniaka, bo za często się spóźniał i za rzadko przykładał się do swoich obowiązków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnia ż., próżność ż.

:: zdrobn. próżniaczek m.

:: fż. próżniaczka ż.

 przym. próżniaczy, próżniowy, próżniacki

 czas. próżnować ndk.

 przysł. próżniaczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bumelant, dekownik, leń, leniuch, leniuszek, leniwiec, leser, markierant, migacz, wałkoń, nierób

Wiktionary


próżnica

dawniej: stan nieistnienia lub niedoboru czegoś w jakiejś sferze życia i działalności człowieka; pustka, próżnia


SJP.pl


próżniej

stopień wyższy od przysłówka: próżno


SJP.pl


próżniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: próżny; bardziej próżny


SJP.pl


próżniomierz

przyrząd do pomiaru podciśnienia; wakuometr; wakumetr


SJP.pl

Próżniomierz, wakuometr – przyrząd do mierzenia ciśnień poniżej ciśnienia atmosferycznego.

Każdy typ próżniomierza działa w określonym zakresie ciśnień. Stosuje się podział próżniomierzy na dwie kategorie: próżniomierze do niskiej próżni oraz próżniomierze do wysokiej próżni, wśród których wydziela się próżniomierze do ultrawysokiej próżni.

Wikipedia


próżniopław

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. liter. statek kosmiczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz sił do buntu nie mając przeciw potomstwu oceanów, istoty metalowe uciekły, porwawszy próżniopławy ogromne; pierzchły na nich z domu niewoli w najodleglejsze archipelagi gwiezdne.

Wiktionary


próżnioszczelność

→ próżnioszczelny


SJP.pl

Patrz:

próżnioszczelny

próżnioszczelny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szczelnie zamknięty w sposób pozwalający na utrzymanie próżni wewnątrz czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwsza wersja to zestaw nieruchomej kadzi z mieszalnikiem (ruchome są sklepienie z elektrodami oraz próżnioszczelna pokrywa współpracujące na przemian z kadzią).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnioszczelność ż.

Wiktionary


próżniowy

przymiotnik

 (1.1) związany z próżnią, dotyczący próżni

 (1.2) taki, z którego wypompowano powietrze (w miarę możliwości)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnia ż., próżniak m., próżniaczka ż., próżniactwo n., próżnowanie n., opróżnianie n., opróżnienie n., wypróżnianie n., wypróżnienie n., próżność ż., próżniówka ż., próżnica ż., próżniaczość ż.

 czas. próżnować ndk., opróżniać ndk., opróżnić dk., wypróżniać ndk., wypróżnić dk.

 przym. próżniaczy, próżny, próżniacki

 przysł. próżniowo, próżno, próżniaczo

Wiktionary


próżniusieńki

zdrobnienie od: próżny; próżniuteńki, próżniutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: próżny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpruʒʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: pružʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


próżniuteńki

zdrobnienie od: próżny; próżniusieńki, próżniutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: próżny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpruʒʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: pružʹńutẽńḱi

Wiktionary


próżniutki

zdrobnienie od: próżny; próżniuteńki, próżniusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: próżny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pruʒʲˈɲutʲci, AS: pružʹńutʹḱi

Wiktionary


próżno

bez oczekiwanego skutku; daremnie; niepotrzebnie; na darmo


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) książk. bez oczekiwanego skutku

 (1.2) daw. pusto

Wiktionary

Próżno – bagno, błoto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Pasym.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. próżny, próżniowy

 rzecz. opróżnianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadaremnie, niepotrzebnie, zbytecznie, na darmo, na próżno

Wiktionary


próżnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|próżnować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. próżnować ndk.

 rzecz. próżniactwo n., próżniak m., próżniaczka ż., próżnia ż.

 przym. próżny, próżniowy

Wiktionary


próżnować

lenić się, marnować czas


SJP.pl

czasownik

 (1.1) książk. nic nie robić, nie zajmować się żadną pracą, marnować czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ten, kto przez 5 minut dziennie w czasie godzin pracy próżnuje, jest próżniakiem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pruʒˈnɔvat͡ɕ, AS: pružnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnowanie m., próżniak m., próżniaczka ż., próżnia ż.

 przym. próżniaczy, próżniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamucić czas, chodzić z kąta w kąt, czekać z założonymi rękami / czekać z założonymi rękoma, leniuchować, próżniaczyć się, siedzieć z założonymi rękami / siedzieć z założonymi rękoma; pot. bomblować / bumblować, bumelować, leserować, leżeć do góry brzuchem, liczyć muchy na suficie, obcyndalać się, obijać się, ochrzaniać się, opierniczać się, opitalać się, pluć i łapać, wałkonić się, zbijać bąki; iron. nie hańbić się pracą; posp. opieprzać się; wulg. opierdalać się; przest. markierować

Wiktionary


próżność

→ próżny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje

 (1.2) cecha tego, co próżne; cecha tych, którzy są próżni

Wiktionary

Próżność ( vana gloria lub inanis gloria) – rodzaj pychy przejawiająca się w chęci olśniewania innych, zwracania uwagi na rzeczy zewnętrzne.

Według Katechizmu Kościoła Katolickiego zarówno próżność, jak i samochwalstwo stanowią grzech przeciw prawdzie. Z próżności wypływa nieposłuszeństwo, chełpliwość, hipokryzja, spory, upór, kłótnie i pogoń za nowinkami.

Wikipedia

Patrz:

próżny

Wymowa:

IPA: ˈpruʒnɔɕt͡ɕ, AS: pružność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnia ż., próżniactwo n., próżniak m., próżniaczka ż., opróżnianie n.

 przym. próżny, próżniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bufonada, mania wielkości, megalomania, nieskromność, zadufanie, zarozumiałość

Wiktionary


próżny

1. mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu;
2. niczym niewypełniony; pusty;
3. niedający oczekiwanych efektów; daremny, nieefektywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu

 (1.2) niczym niewypełniony

 (1.3) o wysiłku, staraniach: niemający szans powodzenia, daremny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pesymista widzi szklankę do połowy próżną, optymista do połowy pełną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpruʒnɨ, AS: pružny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnowanie n., próżność ż., próżnia ż.

 przym. próżniowy

 przysł. próżno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. górnochciwy

 (1.2) niewypełniony, pusty

 (1.3) daremny, bezcelowy, bezowocny, bezpłodny, bezproduktywny, bezskuteczny, książk. czczy, daremny, jałowy, nieefektywny, nieskuteczny, książk. płonny, syzyfowy

Wiktionary


prącie

1. narząd kopulacyjny mężczyzny; penis; członek męski;
2. narząd kopulacyjny samców wielu zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. męski narząd kopulacyjny:

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „penis”. Zobacz też: fallus.

Prącie ( penis, pot. "członek") – narząd kopulacyjny u samców ssaków, a także wielu gadów oraz niektórych ptaków (kazuary, strusie, kaczki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy złamane prącie można z powrotem przyszyć?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɔ̃ɲt͡ɕɛ, AS: prõńće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prąciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) penis, fallus, członek (męski), pot. ptaszek, siusiak, kuśka, wacek, mały; rub. pindol, ptak, konik; wulg. kutas, chuj, fiut, koń, pała, kapucyn

Wiktionary


prąciowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący prącia, związany z prąciem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prącie n.

Wiktionary


prąd

1. bieg wody; nurt;
2. strumień powietrza, gazu;
3. kierunek, tendencja w sztuce, filozofii itp.;
4. uporządkowany przepływ ładunków elektrycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. ruch ładunków elektrycznych;

 (1.2) pot. energia elektryczna

 (1.3) strumień wody

 (1.4) tendencja, kierunek

 (1.5) pot. alkohol

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ruch cieczy,
    • zwłaszcza wody,
      • nurt (prąd rzeczny)
      • prądy morskie:
      • głębinowy,
      • powierzchniowy,
      • zawiesinowy,
      • wiatrowy
      • prądy strumieniowe
  • ruch, strumień powietrza lub gazu: prądy termiczne, prąd konwekcyjny, strumieniowy, zstępujący, wstępujący, orograficzny,
  • w fizjologii: prąd czynnościowy – bioprąd
    • faradyczny, neofaradyczny, samouwolnienia, diadynamiczny, interferencyjny Nemeca – skutki fizjologiczne przepływu prądu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gadałam z Tomkiem na chacie i nagle wyłączyli prąd.

 (1.1) Kwasy mogą przewodzić prąd.

 (1.3) Prąd znosił łódź prosto ku wodospadowi.

 (1.4) Samochód jechał pod prąd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɔ̃nt, AS: prõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prądnica ż.

 przym. prądowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) napięcie; pot. światło; gw. Górny Śląsk sztrom, sztróm

Wiktionary


prądnica

maszyna do przetwarzania energii mechanicznej w energię elektryczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. elektr. urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną;

Wiktionary

Prądnica (dawniej "dynamomaszyna") – maszyna elektryczna, przetwarzająca energię mechaniczną ruchu obrotowego w energię elektryczną. Jeden z rodzajów generatora elektrycznego.

Wytwarzanie energii elektrycznej odbywa się w prądnicach dzięki zjawisku indukcji elektromagnetycznej. W prądnicy prądu stałego stały strumień magnetyczny, wytwarzany przez magnesy lub elektromagnesy umieszczone w stojanie prądnicy, indukuje w uzwojeniu wprawianego w ruch wirnika prąd elektryczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy zgasło światło, dziadek poszedł do stodoły i uruchomił prądnicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɔ̃ndʲˈɲit͡sa, AS: prõndʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prąd m., prądzik m., prądownica ż., prądzenie n.

 czas. prądzić ndk.

 przym. prądnicowy, prądowy

Wiktionary


prądnicki

przymiotnik od: Prądnik (rzeka, wieś)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Prądnikiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Prądnik mrz.

Wiktionary


prądniczanin

mieszkaniec Prądnika


SJP.pl


prądniczanka

mieszkanka Prądnika


SJP.pl

|pole=style="background:#EAECF0; color:black; text-align:center; font-weight:bold; border-bottom:1px solid #aaa; border-top:1px solid #aaa;"

Wikipedia


prądniczka

zdrobnienie od: prądnica


SJP.pl


prądnik

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w województwie małopolskim z ujściem w Krakowie, lewy dopływ Wisły;

 (1.2) geogr. wieś w gminie Myślibórz, w województwie zachodniopomorskim;

 (1.3) zob. Prądnik Biały.

 (1.4) zob. Prądnik Czerwony.

 (1.5) zob. Prądnik Korzkiewski.

 (1.6) dawna nazwa Prudnika

Wiktionary

Prądnik (w dolnym biegu, na obszarze Krakowa, pod nazwą Białucha) – rzeka w województwie małopolskim, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, lewy dopływ Wisły. Inne nazwy rzeki: "Prątnik", "Promnik", a w biegu górnym "Sałaszówka" lub "Sułoszówka".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈprɔ̃ndʲɲik, AS: prõndʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prądniczanin m., prądniczanka ż.

 przym. prądnicki

Wiktionary


prądochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. elektr. cecha tego, co prądochłonne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prądochłonny

Wiktionary


prądochłonny

zużywający bardzo dużo energii elektrycznej; prądożerczy, prądożerny


SJP.pl


prądocin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Prądocin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka
  • Prądocin – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Deszczno
  • Prądocin – przystanek kolejowy

Wikipedia


prądolubność

skłonność niektórych zwierząt wodnych do obierania sobie wód płynących za stałe siedlisko; reofilia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co prądolubne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prądolubny

Wiktionary


prądolubny

przymiotnik

 (1.1) preferujący przebywanie wewnątrz prądu wodnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Następne w kolejce są karpiowate ryby reofilne (prądolubne) takie jak kleń i świnka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prądolubność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reofilny

Wiktionary


prądomierz

1. przyrząd do mierzenia prędkości prądu wody w morzu lub rzece;
2. licznik zużycia prądu elektrycznego w danym lokalu;
3. potocznie: amperomierz


SJP.pl


prądooszczędny

pozwalający ograniczyć zużycie energii elektrycznej


SJP.pl


prądotwórczy

wytwarzający prąd


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) elektr. wytwarzający prąd elektryczny

 (1.2) hydrol. wytwarzający prąd wodny

 (1.3) meteorol. wytwarzający prądy powietrzne

Wiktionary


prądownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakończenie dyszy węża strażackiego nadające odpowiedni kształt i kierunek strumieniowi wody

Wiktionary

Prądownica – znajdujące się na końcu linii gaśniczej urządzenie do podawania wody, roztworu wodnego środka gaśniczego, piany lub proszku gaśniczego na ognisko pożaru.

Rozróżnia się, w zależności od stosowanego środka gaśniczego, prądownice:

Prądownicą określa się każde urządzenie służące do formowania prądu cieczy lub proszku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. prądnica ż.

Wiktionary


prądowy

napędzany prądem (elektrycznym)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z prądem, dotyczący prądu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prąd m., prądnica ż.

Wiktionary


prądożerca

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pot. odbiorca znacznych ilości prądu elektrycznego

Wiktionary


prądożerczy

potocznie: zużywający bardzo dużo energii elektrycznej; prądożerny, prądochłonny


SJP.pl


prądożerny

potocznie: zużywający bardzo dużo energii elektrycznej; prądożerczy, prądochłonny


SJP.pl


prądożerstwo

zużywanie dużych ilości prądu elektrycznego bez płacenia rachunków, często cudzym kosztem; podkradanie prądu elektrycznego


SJP.pl


prądzik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: prąd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prądnica ż.

Wiktionary


prądziński

nazwisko


SJP.pl


prądzyński

nazwisko


SJP.pl

Prądzyński "(Prondzinski, Prondzynski, Aubracht-Prądzyński, Aubracht, Aubrecht, Księżyc odmienny)" – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Księżyc.

Wikipedia


prądówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Prądówka – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Miedzichowo.

Wikipedia


prątek

bakteria w postaci pałeczkowatej komórki, najczęściej typu chorobotwórczego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) biol. bakteria o pałeczkowatym kształcie, najczęściej typu chorobotwórczego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prątkowanie n.

 czas. prątkować ndk.

 przym. prątkowy

Wiktionary


prątkobójczy

niszczący prątki


SJP.pl


prątkować

o chorym na gruźlicę: rozsiewać prątki


SJP.pl


prątniczek

charakterystyczny dla niektórych roślin kwiatowych, rozszerzony płatkowato pręcik niewytwarzający pyłku kwiatowego


SJP.pl


prątnik

mech rosnący zwykle w lasach i jaskiniach, występujący w licznych gatunkach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • prątnik – rodzaj mchów z rodziny prątnikowatych
    • prątnik brandenburski
    • prątnik jajowaty
    • prątnik zbiegający
  • Prątnik – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
  • Prątnik – inna nazwa rzeki Prądnik
  • Prątnikowate
  • Prętnik

Wikipedia


prątnikowate

rodzina mchów z rzędu prątnikowców


SJP.pl

Prątnikowate ("Bryaceae" Schwägr.) – rodzina mchów z rzędu prątnikowców ("Bryales" Limpr.). Rodzajem typowym jest prątnik "Bryum" Hedw.

Wikipedia


prątnikowce

rząd mchów z klasy prątników


SJP.pl

Prątnikowce ("Bryales" Limpr.) – rząd mchów z klasy prątników.

Wikipedia


prążek

wąski podłużny fragment odróżniający się od tła barwą lub fakturą, często stanowiący element powtarzalnego wzoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) długi, wąski pasek, prosty lub wygięty; cienka pręga, linia wyróżniająca się na jakim tle

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. D. od prążka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) J. Fraunhofer, kierując swój spektrometr w stronę Słońca (r. 1814), stwierdził, że na tle całego widma ciągłego rozszczepionego światła, od fioletu do czerwieni, występuje kilkaset ciemnych prążków.

 (1.1) Do typowych organelli pinealocytów należą np. prążki synaptyczne.

 (1.1) Spodnie męskie miały szerokie pasy, o przewadze czerwieni, w spódnicach dominowała czerwień, zapaski miały wąskie białe i czerwone prążki.

 (2.1) Są prążki i nie ma prążek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyłka, kreska, linijka, bruzdka, smużka

Wiktionary


prążka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. prążek

forma rzeczownika.

 (2.1) lp. D. od prążek

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jest prążek i nie ma prążka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brązka ż.

Wiktionary


prążki

wąski podłużny fragment odróżniający się od tła barwą lub fakturą, często stanowiący element powtarzalnego wzoru


SJP.pl


prążkowany

przymiotnik

 (1.1) mający powierzchnię pokrytą prążkami, mający wzór w kształcie podłużnych, poprzecznych, skośnych, często kolorowych paseczków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "Mieszałam" moje bikini, np. kwiatowy top, a do tego prążkowany dół.

 (1.1) Powierzchnia nasion może być gładka (…) niekiedy znów prążkowana i siatkowana.

 (1.1) Widziałem małe, żółtawe pszczółki i większe, tak zwane włoskie, czarno-prążkowane, jak siadając na kwiatach, to powojów, to wreszcie na żółtych kwiatkach bluszczów, zamiatały nogami słodki pył i obładowane odlatywały do ulów.

 (1.1) Krawcy są po prostu mordowani o udzielanie kredytów z długim terminem na paskowane i prążkowane garnitury.

Wiktionary


prążkowie

część kresomózgowia parzystego


SJP.pl

Prążkowie ( striatum) – część kresomózgowia, na którą składają się jądro ogoniaste ("nucleus caudatus") i skorupa ("putamen").

Wikipedia


prążkowy

→ prążek


SJP.pl

Patrz:

prążek

prążkówka

karbica prążkówka - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych


SJP.pl


pręcik

1. męski organ płciowy w kwiatostanie
2. receptor siatkówki oka
3. mały pręt
4. miara długości odpowiadająca 10 ławom (ok. 446,65 mm)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. mały, cienki pręt

 (1.2) anat. światłoczuła komórka siatkówki oka;

 (1.3) bot. męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pręcik (anatomia) – receptor siatkówki oka
  • pręcik (botanika) – męski organ płciowy w kwiecie
  • pręcik (stopa geometryczna) – historyczna jednostka długości równa 10 ławek = 446,65 mm

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈprɛ̃ɲt͡ɕik, AS: prẽńćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pręt m.

 przym. pręcikowy

Wiktionary


pręcikowaty

przypominający kształtem pręcik, podobny do pręcika


SJP.pl


pręcikowie

Pręcikowie (gr. "androeceum", "andros oikia" = męski dom) – ogół pręcików jednego kwiatu. Zwykle składa się z dwóch lub jednego okółka pręcików, ew. układ organów w pręcikowiu jest spiralny. Na zewnątrz pręcikowia znajduje się okwiat, a wewnątrz słupkowie.

Wikipedia


pręcikowy

przymiotnik od: pręcik


SJP.pl


pręcisko

1. duży, gruby pręt;
2. w hutnictwie: kęs o specjalnych wymiarach, niepodlegający dalszemu przewalcowaniu i przeznaczony do przeróbki przez tłoczenie


SJP.pl


prędki

1. odbywający się lub dokonujący czegoś w szybkim tempie;
2. dziejący się lub działający natychmiast, bez zwłoki; też: mający zaraz nastąpić;
3. potocznie: bezzwłocznie i żywo reagujący na coś, niepanujący nad emocjami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szybki, odznaczający się dużą szybkością

 (1.2) taki, który ma za chwilę nastąpić

 (1.3) taki, który reaguje bardzo gwałtownie, szybko, bez zastanowienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛ̃ntʲci, AS: prẽntʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prędkość ż.

 przym. prędziutki

 przysł. prędko, prędziutko

 wykrz. prędko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybki

 (1.2) bezzwłoczny, błyskawiczny

 (1.3) w gorącej wodzie kąpany

Wiktionary


prędko

przysłówek

 (1.1) szybko, z dużą prędkością

wykrzyknik

 (2.1) wyraża ponaglenie do zrobienia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rodzina ślimaków bagiennych wypełza z podłoża i ucieka tak prędko, jak tylko potrafią mięczaki.

 (2.1) Prędko, wskakujcie, odjeżdżamy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛ̃ntkɔ, AS: prẽntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prędkość ż.

 przym. prędki, prędziutki

 przysł. prędziutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybko, wartko; gwara. chybko, chutko

 (2.1) reg. śl. chute, hute

Wiktionary


prędkonogi

szybko biegający


SJP.pl


prędkościomierz

miernik prędkości, zazwyczaj liniowej; szybkościomierz (przestarzale)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. urządzenie służące do pomiaru prędkości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • prędkościomierz (lotnictwo)
  • prędkościomierz (motoryzacja)
  • prędkościomierz kontrolny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌprɛ̃ntkɔɕˈt͡ɕɔ̃mʲjɛʃ, AS: prẽntkośćõmʹi ̯eš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybkościomierz

Wiktionary


prędkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu

 (1.2) fiz. wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;

 (1.3) fiz. wielkość skalarna wyrażająca przebytą drogę w jednostce czasu

Wiktionary

Prędkość – wielkość fizyczna opisująca szybkość zmiany położenia ciała względem układu odniesienia. Prędkość jest podstawową koncepcją kinematyki, gałęzi mechaniki klasycznej opisującej ruch ciał.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym fachu liczy się prędkość podejmowania decyzji.

 (1.2) Jeżeli na ciało nie działa żadna siła, to jego prędkość nie zmienia się.

 (1.3) Jego średnia prędkość z całego wyścigu to 203 km/h.

 (1.3) Przekroczenie dopuszczalnej prędkości może skończyć się mandatem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛ̃ntkɔɕt͡ɕ, AS: prẽntkość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prędki, prędkościowy

 przysł. prędko

 wykrz. prędko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybkość, tempo, pośpiech

 (1.3) szybkość

Wiktionary


prędszy

stopień wyższy od przymiotnika: prędki


SJP.pl


prędzej

stopień wyższy od przysłówka: prędko


SJP.pl


prędziuchny

pieszczotliwie: prędki; prędziutki


SJP.pl


prędziutki

zdrobnienie od: prędki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: prędki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɛ̃ɲˈd͡ʑutʲci, AS: prẽńʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prędki

 przysł. prędko, prędziutko

 wykrz. prędko

Wiktionary


pręg

1. znak w postaci podłużnego, wąskiego pasa, często będący wynikiem jakiegoś działania; linia, smuga;
2. mięso wołowe z ćwierci tylnej lub przedniej, od łopatki do kolan


SJP.pl


pręga

1. znak w postaci podłużnego, wąskiego pasa, często będący wynikiem jakiegoś działania; linia, smuga;
2. mięso wołowe z ćwierci tylnej lub przedniej, od łopatki do kolan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) długi i wąski ślad na czymś

 (1.2) kulin. mięso wołowe z ćwierci przedniej, od łopatki do kolana

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • znak w kształcie długiego, wąskiego pasa
    • pręga grzbietowa
  • rodzaj mięsa wołowego
  • pręgi (hydrologia), antypręgi (hydrologia)
  • Pręgi – film
  • Pręga – struga, dopływ Myśli

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pręgowany, pręgowaty, daw. pręgaty

 czas. pręgować

Wiktionary


pręgierz

w średniowieczu: słup, przy którym wystawiano na widok publiczny przestępców i wymierzano im karę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. w średniowiecznych miastach: słup stojący w miejscu publicznym, do którego przykuwano przestępców, wymierzając im karę np. chłosty;

 (1.2) hist. kara w postaci publicznej chłosty pod tym słupem

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈprɛ̃ŋʲɟɛʃ, AS: prẽŋʹǵeš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. piłat

Wiktionary


pręgierzowy

→ pręgierz, np. kolumna pręgierzowa


SJP.pl


pręgoboki

1. oryks pręgoboki - gatunek ssaka z podrodziny antylopowców; beisa;
2. delfinek pręgoboki - gatunek delfina


SJP.pl


pręgomysz

rodzaj gryzoni z podrodziny myszy


SJP.pl

Pręgomysz ("Lemniscomys") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia


pręgopłetwy

rzadko: mający pręgowane płetwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) icht. posiadający pręgi na płetwach

Wiktionary


pręgosterny

gołąbczak pręgosterny - gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych


SJP.pl


pręgostrzyżyk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobiegł nas śpiew pręgostrzyżyka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzyż mzw., strzyżal mzw., strzyżoń mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyki nmos.

Wiktionary


pręgoszyi

mangusta pręgoszyja - gatunek ssaka drapieżnego


SJP.pl


pręgoudy

pazurogon pręgoudy - gatunek kangura


SJP.pl


pręgowanie

układ pręg, pasów; wzór w pręgi


SJP.pl


pręgowany

pokryty pręgami - znakami w postaci podłużnego, wąskiego pasa; pręgowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający pręgi

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: pręgować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak się nazywają te pręgowane ryby w twoim akwarium?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pręga ż., pręg m., pręgowanie n.

 czas. pręgować ndk.

 przym. pręgowaty, pręgaty

Wiktionary


pręgowaty

pokryty pręgami - znakami w postaci podłużnego, wąskiego pasa; pręgowany


SJP.pl


pręgować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) robić pręgi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pręga ż., pręg m., pręgowanie n., pręgatość ż., pręgowatość ż., pręgowaność ż.

 przym. pręgowany, pręgowaty, pręgaty

Wiktionary


pręgowiec

rodzaj gryzonia z rodziny wiewiórkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występujący w Ameryce Północnej

Wiktionary

Pręgowiec ("Tamias") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia


pręgowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pręgowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy
  • Pręgowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn

Wikipedia


pręgowski

nazwisko


SJP.pl


pręt

1. drążek, tyczka, witka;
2. wyrób hutniczy o znacznej długości i stałym przekroju poprzecznym;
3. staropolska miara długości i powierzchni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) drążek, tyczka, witka

 (1.2) wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki

 (1.3) szpikulec do rożna

 (1.4) daw. miara długości i powierzchni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pręt (mechanika)
  • pręt (miara)
  • pręt (wyrób hutniczy)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim założymy klatkę musimy wbić gdzieś te cztery pręty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɛ̃nt, AS: prẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prętnik; zdrobn. pręcik

 przym. prętowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drążek, tyczka, witka, kij, laska

Wiktionary


prętnik

rodzaj słodkowodnych ryb okoniokształtnych z rodziny guramiowatych


SJP.pl


prętosłup

utwór powstały przez zrośnięcie się pręcików ze słupkiem; typowy dla storczyków; gynostemium


SJP.pl

Prętosłup, kolumienka, szyjkonitka (ang. "gynandrium", łac. "gynostemium") – u niektórych roślin nasiennych twór powstały w wyniku zrośnięcia w kwiecie męskich organów rozmnażania płciowego – pręcików ze słupkiem. Aparat ten jest charakterystyczny dla kwiatów z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"), poza tym także obecny w rodzinach kokornakowatych ("Aristolochiaceae"), toinowatych ("Apocynaceae") i "Stylidiaceae".

Wikipedia


prętosłupowce

rząd roślin grzybożywnych; prętosłupowe, Gynandrae


SJP.pl


prętosłupowe

o cechach prętosłupowych (rząd roślin)


SJP.pl


prętosłupowiec

przedstawiciel rzędu roślin grzybożywnych


SJP.pl


prętosłupowy

o cechach prętosłupowych (rząd roślin)


SJP.pl


prętowy

→ pręt


SJP.pl

Patrz:

pręt

prężec

prężec dwupaskowy - gatunek muchówki z rodziny bzygowatych


SJP.pl


prężnie

przysłówek

 (1.1) z wielką żywotnością, z szybkim wzrostem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspólnota antiochijska rozwijała się prężnie w I i II wieku.

 (1.1) Na te słowa podjęła się Lena prężnie i opuściwszy nogi przysiadła na łóżku.

Wiktionary


prężniej

stopień wyższy od przysłówka: prężnie


SJP.pl