prężniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: prężny


SJP.pl


prężnieć

stawać się prężnym


SJP.pl


prężność

1. sprężystość, elastyczność, giętkość;
2. stan napięcia wewnętrznego w cieczach lub gazach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co prężne; cecha tych, którzy są prężni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Freony charakteryzują się dużą prężnością pary w niskich temperaturach i dużym ciepłem parowania, co umożliwia wykorzystanie ich jako substancji chłodzących do produkcji urządzeń chłodniczych, tworzyw sztucznych i aerozoli.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prężny

Wiktionary


prężny

1. odznaczający się lekkością i dynamicznością;
2. rozwijający się energicznie


SJP.pl


prężyce

Prężyce – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Miękinia.

Wikipedia


prężynka

wieś w Polsce


SJP.pl

Prężynka ( Klein Pramsen, Prudinka) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Wysoczyzny Bialskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej.

Wikipedia


prężyć

1. napinać, naprężać (np. mięśnie);
2. prężyć się:
a) napinać mięśnie; wyprężać się;
b) być naprężanym, sztywnym


SJP.pl


ps

[czytaj: pe-ES] skrót od:
a) postscriptum - dopisek na końcu listu; P.S.;
b) PlayStation - 32-bitowa konsola do gier wideo; PSX;
c) Przegląd Sportowy;
d) Przegląd Szachowy;
e) Politechnika Szczecińska


SJP.pl

symbol

 (1.1) daw. parsek

Wiktionary

ps

Wikipedia

Wymowa:

IPA: parˈsɛkuf, AS: parsekuf

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pc

Wiktionary


ps.

skrót od: pseudonim; pseud.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pseudonim

 (1.2) = prasłowiański

 (1.3) = prąd stały

 (1.4) = przysłówek

 (1.5) = psalm

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pseudonim
  • język prasłowiański

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) dowódca: kpt. Władysław Żogło (ps. „Zych”); (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɛwˈdɔ̃ɲĩm, AS: pseu̯dõńĩm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pseud.

Wiktionary


psaligrafia

sztuka wycinania, rzemiosło artystyczne polegające na wykonywaniu ozdób z papierowych wycinek, najczęściej symetrycznych, tworzących ażurowe ornamenty


SJP.pl


psalm

biblijna pieśń religijna lub utwór literacki oparty na takiej pieśni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

 (1.2) liter. liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej

Wiktionary

Psalm (" ψαλμός – psalmós", pochodzi od "psallein" i oznacza śpiew przy akompaniamencie instrumentu strunowego zwanego psalterionem) – liryczny utwór modlitewny, rodzaj pieśni religijnej o podniosłym charakterze, którego adresatem jest zazwyczaj Bóg, rzadziej człowiek. Ze względu na treść wyróżnia się psalmy dziękczynne, błagalne, pokutne, prorocze, pochwalne, patriotyczne, żałobne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele psalmów Dawida to modlitwy dziękczynne.

 (1.2) Znalazłem stronę z tekstami psalmów autorstwa Zygmunta Krasińskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psalm, AS: psalm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalmista mos., psalmistka ż., psalmograf mos., psalmodia ż., psałterz mrz., psałterzysta mos.

 przym. psalmowy, psalmodyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. żalm

Wiktionary


psalmiczny

→ psalm; psalmowy


SJP.pl


psalmista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) bibl. autor psalmów biblijnych

 (1.2) rel. śpiewający psalmy podczas liturgii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ksiądz wskazał psalmiście miejsce obok lektora.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalm mrz., psalmodia ż.

:: fż. psalmistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) psałterzysta

Wiktionary


psalmistka

→ psalmista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta śpiewająca psalmy podczas liturgii

Wiktionary

Patrz:

psalmista

Powiązane:

 rzecz. psalm m., psalmodia ż.

:: fm. psalmista m.

Wiktionary


psalmodia

zbiór religijnych, najczęściej moralizatorskich utworów poetyckich pisanych stylem wzorowanym na psalmach, a także: recytacja lub śpiew tego typu tekstów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śpiewanie psalmów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Psalmodia – część liturgii godzin
  • Psalmodia – intonowanie lub śpiewanie psalmów, np. z psałterza
  • Psalmodia – chór mieszany przy Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II
  • Psalmodia polska – cykl poetycki polskiego poety barokowego Wespazjana Kochowskiego, napisany w 1693 i opublikowany w Częstochowie w 1695

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po porannej psalmodii klerycy poszli na wykłady z liturgiki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalm m., psalmista m., psalmistka ż., psałterz m.

 przym. psalmowy, psalmodyczny

Wiktionary


psalmodyczny

powiązany w jakiś sposób z psalmodią (zbiorem religijnych, najczęściej moralizatorskich utworów poetyckich pisanych stylem wzorowanym na psalmach)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z psalmodią, dotyczący psalmodii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalmodia ż., psalm m.

 przym. psalmowy

Wiktionary


psalmograf

autor psalmów; psalmista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) autor psalmów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalm mrz.

Wiktionary


psalmowy

→ psalm; psalmiczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z psalmem, dotyczący psalmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalm m., psalmodia ż.

 przym. psalmodyczny

Wiktionary


psalterium

Psalterium, psałterium, psalterion (dawniej szaltarz, zaltarz, zołtarz) – dawny instrument muzyczny z grupy chordofonów; rodzaj cytry. Popularny w średniowiecznej Europie, znany w kulturze perskiej i hebrajskiej od starożytności; zaczął zanikać w epoce renesansu. Odmianą psalterium jest cytra uderzana – cymbały.

Wikipedia


psametyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię niektórych starożytnych władców egipskich

Wiktionary


psamit

osadowa skała okruchowa, do której zalicza się piasek i piaskowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. zwięzła skała okruchowa lub luźny osad składające się z cząstek wielkości ziaren piasku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piaskowiec jest psamitem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsãmʲit, AS: psãmʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psamitowy

Wiktionary


psammit

okruchowa skała osadowa o wielkości ziaren od 0,01 do 2 milimetrów, np. piasek, piaskowiec; psamit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) miner. mniej więcej milimetrowe ziarna skał

 (1.2) bud. materiał budowlany z psammitów (1.1)

Wiktionary


psammofit

roślina przystosowana do życia w środowisku piaszczystym, odgrywająca zasadniczą rolę w procesie zarastania wydm i utrwalania lotnych piasków


SJP.pl

Ps

Wikipedia


psammofity

roślina przystosowana do życia w środowisku piaszczystym, odgrywająca zasadniczą rolę w procesie zarastania wydm i utrwalania lotnych piasków


SJP.pl


psammon

drobne rośliny i zwierzęta (np. wrotki, okrzemki, zielenice) zasiedlające przestrzenie pomiędzy ziarnami wilgotnego piasku strefy przybrzeżnej mórz, jezior i rzek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) biol. organizmy żyjące w wilgotnym piasku;

Wiktionary

Psammon, psammobentos – grupa organizmów zamieszkujących wilgotny piasek przybrzeżny. W jego skład wchodzą głównie bakterie, glony, pierwotniaki i wrotki, a także wirki, brzuchorzęski, nicienie, pierścienice, niesporczaki i widłonogi. Środowiskiem ich życia jest woda znajdująca się między ziarenkami piasku, zazwyczaj silnie nasycona solami mineralnymi oraz związkami organicznymi.

Wikipedia


psar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. sługa zajmujący się psiarnią

Wiktionary

Psar – wieś położona w południowo-wschodniej części Albanii w gminie Qendër Ersekë. Wieś znajduje się 131 kilometrów od stolicy państwa, Tirany.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pies m., psiarz m., psiarnia ż.

 przym. psi

Wiktionary


psarski

przymiotnik od: Psary


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Psary

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakub Psarski – polski dyplomata
  • Józef Psarski – polski lekarz, działacz narodowy, społeczny i oświatowy
  • Romuald Psarski – polski bojownik niepodległościowy
  • Wiktor Psarski – polski szlachcic, uczestnik powstań
  • Zygmunt Psarski – polski żołnierz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpsarsʲci, AS: psarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Psary

Wiktionary


psary

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Psary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Jemielno
  • Psary – kolonia w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Legnickie Pole
  • Psary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
  • Psary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
  • Psary – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
  • Psary – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy
  • Psary – osada w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy
  • Psary – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
  • Psary – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Dalików
  • Psary – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Nowy Kawęczyn
  • Psary – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia
  • Psary – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpsarɨ, AS: psary

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psarski

Wiktionary


psałterz

zbiór psalmów, czyli modlitw przeznaczonych do śpiewania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zbiór psalmów

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok psałterza diakon zobaczył stojący na półce ewangeliarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalm mrz., psalmista mos., psalmistka ż., psalmodia ż., psałterzysta mos.

Wiktionary


psałterzysta

1. w liturgii: osoba wykonująca psalm między czytaniami; psalmista;
2. duchowny odmawiający psałterz za beneficjum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. duchowny zobowiązany do odmawiania psałterza za beneficjum

 (1.2) osoba śpiewająca psalmy

Wiktionary

Psałterzysta – w liturgii osoba, odpowiedzialna za wykonywanie śpiewów międzylekcyjnych. Zwana także "psalmistą" lub "kantorem psalmu".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. psałterz m., psalm m., psalmista m., psalmistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) psalmista

Wiktionary


psb

skrótowiec

 (1.1) = sport. Polskie Stowarzyszenie Biegów

 (1.2) = Polskie Składy Budowlane;

Wiktionary


psc

skrótowiec

 (1.1) = ang. Polish Society of Cinematographers → Stowarzyszenie Twórców Obrazu Filmu Fabularnego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Partia Socjalistów Katalonii
  • Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych
  • Port State Control
  • Umowa ramowa o świadczenie usług publicznych (PSC, od ang. Public Service Contract).

Wikipedia


psd

[czytaj: pe-es-DE]
1. skrót od: Polskie Stronnictwo Demokratyczne (a) stronnictwo liberalno-konserwatywne działające w latach 1848-1918 głównie w Galicji Zachodniej i we Lwowie;
b) organizacja konspiracyjna działająca w latach II wojny światowej);
2. skrót od: Polskie Stowarzyszenie Dekarzy;
3. skrót od: Prawosławne Seminarium Duchowne;
4. format pliku


SJP.pl


pse

[czytaj: pe-es-E] skrót od: Polskie Sieci Elektroenergetyczne


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PSE – Polskie Sieci Elektroenergetyczne
  • PES – Partia Europejskich Socjalistów (franc. Parti socialiste européen – PSE)
  • PSE – enzymy specyficzne dla Pseudomonas
  • PSE – Polskie Spotkania Europejskie
  • PSE – Polska Sieć Ekonomii
  • PSE – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Palestyny

Wikipedia


psefit

skała okruchowa luźna bądź zwięzła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. zwięzła skała okruchowa lub luźny osad składające się z okruchów wielkości żwiru;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zlepieniec jest psefitem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsɛfʲit, AS: psefʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psefitowy

Wiktionary


psefologia

nauka o wyborach, systemach głosowania, prawie wyborczym czynnym i biernym itp.


SJP.pl


psek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) stpol. piesek

Wiktionary


pseud.

skrót od: pseudonim; ps. (częściej)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pseudonim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa powstała w 1994 w Warszawie z inicjatywy raperów Piotra Więcławskiego (pseud. Vienio) i Pawła Włodkowskiego (pseud. Włodi). (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɛwˈdɔ̃ɲĩm, AS: pseu̯dõńĩm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ps.

Wiktionary


pseudancjum

1. kwiatostan przypominający pojedynczy kwiat;
2. hipoteza wyjaśniająca pochodzenie kwiatu roślin okrytozalążkowych; hipoteza kwiatostanowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pseudancjum (botanika) – szczególna postać kwiatostanu
  • Pseudancjum (teoria)

Wikipedia


pseudo

potocznie: pseudonim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. pseudonim.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ,,A co za gość, pan Kominek! (…) Mówiłem panu już nieraz, że moje pseudo jest Kmicic, a nie Kominek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsɛwdɔ, AS: pseu̯do

Wiktionary


pseudo-

przedrostek

 (1.1) …pierwszy człon wyrazów złożonych będących nazwami i określeniami osób, rzeczy lub zjawisk, które nie są tym, co udają lub naśladują

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten pseudopoeta nawet zdania nie potrafi poprawnie zbudować.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quasi-

Wiktionary


pseudo-polak

ktoś, kto tylko z pozoru jest Polakiem, osoba niesłusznie uważana za Polaka; niby-Polak


SJP.pl


pseudo-rosjanin

ktoś, kto tylko z pozoru jest Rosjaninem, osoba niesłusznie uważana za Rosjanina


SJP.pl


pseudo-szekspir

marny poeta uważający się za drugiego Szekspira; pseudo-Teokryt


SJP.pl


pseudo-teokryt

marny poeta uważający się za drugiego Teokryta


SJP.pl


pseudoafera

rzekoma afera, wykreowana w celu odciągnięcia opinii publicznej od realnego problemu


SJP.pl


pseudoakacja

robinia pseudoakacja - gatunek drzewa z rodziny bobowatych; robinia akacjowa, grochodrzew akacjowy, robinia biała


SJP.pl


pseudoaktor

osoba stwarzająca pozory bycia aktorem, niesłusznie uważana za aktora


SJP.pl


pseudoaktywista

lekceważąco: osoba pragnąca uchodzić za aktywistę, a niemająca do tego żadnych podstaw


SJP.pl


pseudoaktywny

sprawiający wrażenie aktywnego, czynnego, zdolnego do działania


SJP.pl


pseudoaldehyd

substancja zapachowa nazywana aldehydem, ale niemająca grupy aldehydowej


SJP.pl


pseudoalkaloid

związek podobny do alkaloidu, który nie pochodzi od aminokwasów


SJP.pl


pseudoanegdota

dykteryjka przypominająca anegdotę, jednak niemogąca pełnić funkcji anegdoty, np. z powodu braku puenty


SJP.pl


pseudoanglicyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. słowo utworzone z słów lub zwrotów pochodzących z języka angielskiego, ale niemające swojego odpowiednika w języku angielskim

 (1.2) jęz. zapożyczenie, którego znaczenie znacznie się różni od słowa lub zwrotu z języka angielskiego

Wiktionary

Pseudoanglicyzm – wyraz istniejący w języku innym niż angielski, utworzony ze słów i zwrotów języka angielskiego. W odróżnieniu od anglicyzmu nie ma jednak odpowiednika w języku angielskim. Są to również zapożyczenia, których znaczenie odbiega od słowa lub zwrotu angielskojęzycznego, różnią się formalnie lub semantycznie. Pseudoanglicyzmy występują w tych językach, w których istnieją zapożyczenia z języka angielskiego.

Wikipedia


pseudoargument

fakt lub twierdzenie niesłusznie uważane za argument


SJP.pl


pseudoartysta

lekceważąco: marny artysta, osoba niesłusznie uważana za artystę; nibyartysta


SJP.pl


pseudoartystka

→ pseudoartysta; niby-artystka


SJP.pl


pseudoartystyczny

niesłusznie uważany za artystyczny, nieprzedstawiający wartości artystycznej


SJP.pl


pseudoarystokrata

osoba stwarzająca pozory bycia arystokratą, niesłusznie uważana za arystokratę; nibyarystokrata


SJP.pl


pseudoarystokratka

kobieta stwarzająca pozory bycia arystokratką, niesłusznie uważana za arystokratkę


SJP.pl


pseudoawangardowy

pozornie awangardowy, niesłusznie uważany za awangardowy


SJP.pl


pseudobank

instytucja finansowa założona w celu przeprowadzania nielegalnych transakcji finansowych


SJP.pl


pseudobazylika

kościół, w którym nawa główna jest tylko nieznacznie wyższa od naw bocznych


SJP.pl

Pseudobazylika – typ kościoła, w którym nawa główna jest wyższa od naw bocznych, ale w przeciwieństwie do bazyliki kościół taki nie posiada okien w ścianach nawy głównej ponad rzędami podpór (kolumn lub filarów). Nawa główna doświetlana jest pośrednio, oknami umieszczonymi w ścianach naw bocznych. Możliwe sposoby przekrycia kościoła pseudobazylikowego to jeden wspólny dach nad trzema nawami lub dach dwuspadowy nad nawą główną i dachy pulpitowe nad bocznymi (podobnie jak w bazylice).

Wikipedia


pseudobiedermeierowski

nieudolnie naśladujący biedermeier (styl meblarstwa)


SJP.pl


pseudobrookit

Pseudobrookit – minerał z grupy tlenków.

Wikipedia


pseudobulwa

Ps

Wikipedia


pseudocel

wtórna jama ciała powstała na skutek rozsunięcia się komórek mezodermy; pseudoceloma


SJP.pl

Pseudocel, pseudoceloma – nazwa kilku różnych typów pierwotnej jamy ciała wypełnionej płynem, charakteryzowanych brakiem mezodermy między jamą ciała a jelitem, tradycyjnie nazywanych także schizocelem lub schizocelomą. Pseudocel czasami jest definiowany jako "wtórna jama ciała powstała na skutek rozsunięcia się komórek mezodermy". Ze względu na trudności interpretacyjne terminu "pseudocel" nie jest dobrą cechą taksonomiczną.

Wikipedia


pseudoceloma

wtórna jama ciała powstała na skutek rozsunięcia się komórek mezodermy; pseudocel


SJP.pl


pseudochoroba

coś, co tylko z pozoru jest chorobą, coś niesłusznie uważanego za chorobę; nibychoroba


SJP.pl


pseudodebilizm

zespół objawów zbliżonych do debilizmu, wynikających z okresowego zahamowania emocjonalnego uniemożliwiającego ujawnienie swoich realnych zdolności intelektualnych


SJP.pl


pseudodemokracja

forma rządów, w których tylko pozornie władzę sprawuje lud, a w rzeczywistości ostateczne rozstrzygnięcia podejmowane są przez władze centralne; quasidemokracja


SJP.pl


pseudodemokrata

polityk stwarzający pozory bycia demokratą, niesłusznie uważany za demokratę


SJP.pl


pseudodemokratka

→ pseudodemokrata


SJP.pl

Patrz:

pseudodemokrata

pseudodemokratyczny

stwarzający pozory demokratycznego; nibydemokratyczny


SJP.pl


pseudodipteros

typ świątyni w antycznej Grecji, odmiana dipterosu; pseudodypteros


SJP.pl


pseudodowcip

rzadko: słaby, marny, nieudany dowcip


SJP.pl


pseudodowcipny

stwarzający pozory dowcipnego


SJP.pl


pseudodyplomata

lekceważąco o słabym, marnym dyplomacie


SJP.pl


pseudodyskusja

coś niesłusznie uważanego za dyskusję; quasidyskusja


SJP.pl


pseudodziennikarka

kobieta uważająca się za dziennikarkę, ale niezasługująca na to miano


SJP.pl


pseudodziennikarski

niesłusznie uważany za dziennikarski, pozornie dziennikarski


SJP.pl


pseudodziennikarz

osoba uważająca się za dziennikarza, ale niezasługująca na to miano


SJP.pl


pseudoefedryna

organiczny związek chemiczny, prekursor do produkcji metamfetaminy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. farm. chemiczny związek organiczny, pochodna fenyloetyloaminy, syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;

Wiktionary

Pseudoefedryna – organiczny związek chemiczny, pochodna fenyloetyloaminy, syntetyczny analog występującej naturalnie efedryny. Jest substancją sympatykomimetyczną, powszechnie stosowaną w zapaleniach górnych dróg oddechowych w lekach bez recepty w postaci chlorowodorku lub siarczanu. Może być wyłącznym składnikiem terapeutycznym leku albo połączona z lekami przeciwhistaminowymi i przeciwbólowymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostępne na rynku środki zawierają tak duże ilości kodeiny, dekstrometorfanu i pseudoefedryny, że mogą wyeliminować objawy głodu narkotycznego u osób uzależnionych od opiatów, kokainy i amfetaminy.

Wiktionary


pseudoekologiczny

pozornie ekologiczny


SJP.pl


pseudoelegancja

pozorna elegancja, nieudolne naśladowanie eleganckiego ubioru i sposobu bycia


SJP.pl


pseudoelegancki

pozornie elegancki, niesłusznie uważany za elegancki


SJP.pl


pseudoempora

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. prześwit w ścianie markujący emporę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad nawami bocznymi znajdują się pseudoempory, otwarte do wnętrza tryforiami, nad nimi zaś stosunkowo nieduże okna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. empora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pseudogaleryjka

Wiktionary


pseudoepigraf

1. utwór fałszywie podpisany, rozpowszechniony jako dzieło jakiejś znanej postaci;
2. dzieło o charakterze podobnym do pism Starego Testamentu, ale nienależące do pism kanonicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tekst, którego autorstwo jest nieprawdziwie przypisywane postaci historycznej;

 (1.2) pismo przypominające stylistycznie teksty Starego Testamentu, lecz nienależące do niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie można jej jednak uznać za pseudoepigraf, gdyż redaktorzy Księgi Ezechiela wyzyskali w niej, podobnie jak przy innych dziełach prorockich, różne źródła zawierające nauki proroka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudoepigrafia ż.

Wiktionary


pseudoepigrafia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przypisanie autorstwa dzieła literackiego postaci historycznej, która dzieła tego nie stworzyła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "(…) Historyk religii nie ma żadnego powodu, by się na pseudoepigrafię oburzać; przecież poszukiwanie prawdy często przybierało formy awanturnicze, często wręcz z nią zrośnięte, a pseudoepigrafia była właśnie jedną z nich".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudoepigraf

 przym. pseudoepigraficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pseudonimia

Wiktionary


pseudofachowiec

osoba udająca specjalistę


SJP.pl


pseudofan

potocznie: obsesyjny, natarczywy fanatyk, prześladujący swojego idola; psychofan


SJP.pl


pseudofanka

potocznie: obsesyjna, natarczywa fanatyczka, prześladująca swojego idola; psychofanka


SJP.pl


pseudofilozoficzny

pozornie filozoficzny, niesłusznie uważany za filozoficzny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pogard. pretendujący do miana teorii filozoficznej, ale na to niezasługujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) szuka się teraz łatwych wtajemniczeń Carlosa Castanedy i Paula Coelho, zamiast dzieł Mistrza Eckharta i Junga czyta się pseudofilozoficzne i pseudoantropologiczne modne bzdury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudofilozofia ż., pseudofilozof m.

 przysł. pseudofilozoficznie

Wiktionary


pseudofilozofka

→ pseudofilozof


SJP.pl

Patrz:

pseudofilozof

pseudofrancuski

pozornie francuski, niesłusznie uważany za francuski; nibyfrancuski


SJP.pl


pseudogen

nieaktywny gen, który utracił zdolność kodowania białka


SJP.pl

Pseudogen – fragment kwasu deoksyrybonukleinowego, który – mimo podobieństwa do genów – nie jest funkcjonalny, tzn. nie koduje białek. Pseudogeny powstają w wyniku dezaktywacji genów danego gatunku w wyniku długotrwałej akumulacji mutacji.

Wikipedia


pseudogotycki

naśladujący gotyk, będący imitacją gotyku


SJP.pl


pseudogotyk

styl architektoniczny naśladujący gotyk, będący imitacją gotyku; nibygotyk


SJP.pl


pseudograffiti

naśladownictwo graffiti, pozbawione jego cech stylowych


SJP.pl


pseudohalucynacja

zaburzenie spostrzegania powstające bez odpowiednich bodźców zewnętrznych; omam rzekomy, halucynacja rzekoma


SJP.pl


pseudohodowca

hodowca zwierząt niemający uprawnień, niezapewniający zwierzętom należytych warunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba prowadząca pseudohodowlę; osoba rozmnażająca nierodowodowe psy lub koty w niewłaściwy sposób i bez należytej wiedzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pseudohodowcą nazywamy każdą osobę doprowadzającą do rozrodu psów bez rodowodu w celach zarobkowych. Osoby takie bardzo często traktują zwierzęta jak towar, a rozmnażanie ich jak świetny sposób na business.

 (1.1) Niestety, polskie prawo nie zabrania rozmnażania nierodowodowych zwierząt dla zysku. Jedynym sposobem powstrzymania pseudohodowców jest zmniejszenie popytu na ich działalność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɛwdɔxɔˈdɔft͡sa, AS: pseu̯doχodofca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudohodowla ż.

Wiktionary


pseudohodowczyni

hodowczyni zwierząt niemająca uprawnień, niezapewniająca zwierzętom należytych warunków


SJP.pl


pseudohodowla

niezarejestrowana hodowla zwierząt domowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewłaściwa hodowla (psów lub kotów) prowadzona bez uprawnień hodowlanych, najczęściej przez niekompetentną osobę;

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psy w pseudohodowlach często trzymane są w klatkach, ciemnych i ciasnych pomieszczeniach, piwnicach.

 (1.1) Wczoraj Fundacja (…) przyjęła pod opiekę 20 pekińczyków ze zlikwidowanej pseudohodowli pod Otwockiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɛwdɔxɔˈdɔvla, AS: pseu̯doχodovla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudohodowca m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fabryka szczeniąt / fabryka psów

Wiktionary


pseudohumanistyczny

pozornie humanistyczny, niesłusznie uważany za humanistyczny


SJP.pl


pseudohumanitarny

pozornie humanitarny, niesłusznie uważany za humanitarny


SJP.pl


pseudoidea

coś, co tylko z pozoru jest ideą, wzniosłą myślą


SJP.pl


pseudoideologiczny

pozornie ideologiczny, niesłusznie uważany za ideologiczny


SJP.pl


pseudointelektualista

lekceważąco: osoba stwarzająca pozory intelektualisty, niesłusznie uważana za intelektualistę


SJP.pl


pseudointelektualistka

lekceważąco: kobieta stwarzająca pozory intelektualistki, niesłusznie uważana za intelektualistkę


SJP.pl


pseudointelektualizm

lekceważąco: ogół zachowań osób usiłujących uchodzić za intelektualistów, a niemających do tego podstaw


SJP.pl


pseudointelektualny

pozornie intelektualny, niesłusznie uważany za intelektualny


SJP.pl


pseudointeligencja

lekceważąco:
1. grupa ludzi niedouczonych, aspirujących do miana osób wykształconych;
2. stwarzanie pozorów inteligencji


SJP.pl


pseudointeligent

osoba stwarzająca pozory bycia inteligentem, niesłusznie uważana za inteligenta


SJP.pl


pseudointeligentka

kobieta stwarzająca pozory bycia inteligentką, niesłusznie uważana za inteligentkę


SJP.pl


pseudoizochromatyczny

stwarzający pozory jednobarwności; pozornie jednobarwny


SJP.pl


pseudokatalog

zbiór lub spis zbliżony budową do katalogu


SJP.pl


pseudokibic

pogardliwie: osoba uczestnicząca w imprezach sportowych w celu wzniecania burd i bójek pośród widzów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) publ. kibic (najczęściej piłki nożnej), którego głównym celem jest wszczynanie burd w czasie meczów i bezpośrednio po nich, zachowujący się agresywnie wobec kibiców innej drużyny, policji itp.; chuligan stadionowy

Wiktionary

Pseudokibic (inaczej chuligan stadionowy, potocznie "kibol", "szalikowiec") – osoba związana z subkulturą stadionową, uczestnicząca w zbiorowym naruszaniu prawa na obiektach sportowych, najczęściej na stadionach piłki nożnej. Mianem pseudokibiców określa się również osoby prowokujące do naruszenia prawa (bójek) i uczestniczące w tzw. ustawkach. Naruszają one prawo w sposób zbiorowy, często także zorganizowany (tworzą tzw. "bojówki").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wydział do spraw Zwalczania Przestępczości Pseudokibiców realizuje zadania Komendy w zakresie rozpoznawania, rozpracowywania, ujawniania i zwalczania przestępstw i wykroczeń popełnianych w środowisku pseudokibiców […]

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kibol

Wiktionary


pseudokibicka

→ pseudokibic; kibolka


SJP.pl


pseudoklasycystyczny

charakterystyczny dla kierunku literackiego rozwijającego się na początku XIX wieku w Księstwie Warszawskim, odwołującego się do głównych założeń klasycyzmu francuskiego; pseudoklasyczny


SJP.pl


pseudoklasycyzm

kierunek literacki rozwijający się na początku XIX wieku w Księstwie Warszawskim, odwołujący się do głównych założeń klasycyzmu francuskiego


SJP.pl


pseudoklasyczność

cechy typowe dla kierunku literackiego rozwijającego się na początku XIX wieku w Księstwie Warszawskim, odwołującego się do głównych założeń klasycyzmu francuskiego


SJP.pl


pseudoklasyczny

charakterystyczny dla kierunku literackiego rozwijającego się na początku XIX wieku w Księstwie Warszawskim, odwołującego się do głównych założeń klasycyzmu francuskiego; pseudoklasycystyczny


SJP.pl


pseudoklasyk

przedstawiciel kierunku literackiego rozwijającego się na początku XIX wieku w Księstwie Warszawskim, odwołującego się do głównych założeń klasycyzmu francuskiego


SJP.pl


pseudokod

sposób zapisu algorytmu, który rezygnuje ze ścisłych reguł składniowych na rzecz prostoty i zachowuje strukturę typową dla kodu zapisanego w języku programowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. sposób zapisu algorytmu w sposób czytelny dla człowieka, zwykle z zachowaniem struktury właściwej językom programowania;

Wiktionary

Ps

Wikipedia


pseudokomfort

pozorny komfort; nibykomfort


SJP.pl


pseudokomunista

osoba stwarzająca pozory bycia komunistą, niesłusznie uważana za komunistę


SJP.pl


pseudokomunistka

→ pseudokomunista


SJP.pl

Patrz:

pseudokomunista

pseudokomunistyczny

pozornie komunistyczny, niesłusznie uważany za komunistyczny; nibykomunistyczny


SJP.pl


pseudokonstytucyjny

pozornie konstytucyjny, niesłusznie uważany za konstytucyjny


SJP.pl


pseudokras

rzeźba powierzchni Ziemi zbliżona do rzeźby krasowej (krasu)


SJP.pl


pseudokrasowy

o rzeźbie powierzchni Ziemi: zbliżona do rzeźby krasowej (krasu), ale różniąca się od niej sposobem powstania


SJP.pl


pseudokrup

zapalenie krtani charakteryzujące się szczekającym kaszlem


SJP.pl


pseudokultura

coś stwarzającego pozory kultury, niesłusznie uważanego za kulturę; nibykultura


SJP.pl


pseudoleczenie

pozorne leczenie, czynności niesłusznie uważane za lecznicze


SJP.pl


pseudolekarka

kobieta udająca lekarkę, zajmująca się leczeniem bez odpowiednich kwalifikacji


SJP.pl


pseudolekarz

osoba udająca lekarza, zajmująca się leczeniem bez odpowiednich kwalifikacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek podszywający się pod lekarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɛwdɔˈlɛkaʃ, AS: pseu̯dolekaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znachor

Wiktionary


pseudolewicowy

pozornie lewicowy, niesłusznie uważany za lewicowy; nibylewicowy


SJP.pl


pseudoliberalizm

kierunek polityczny niesłusznie uważany za liberalizm, stwarzanie pozorów liberalizmu


SJP.pl


pseudologia

zaburzenie psychiczne polegające na bezwiednej skłonności do kłamania, opowiadania nieprawdziwych historii, bez intencji oszukania rozmówcy; kłamstwo patologiczne; zespół Delbrucka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. schorzenie objawiające się kompulsywnym opowiadaniem fałszywych historii

 (1.2) rzad. żart. błędne objaśnienie pochodzenia wyrazu

Wiktionary

Pseudologia (inaczej pseudologia fantastica, mitomania, kłamstwo patologiczne, zespół Delbrücka, mitomania, pathological lying) – zaburzenie psychiczne objawiające się patologiczną skłonnością do opowiadania kłamstw najczęściej pod postacią zmyślonych opowiadań przedstawiających opowiadającego w korzystnym świetle.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) mitomania

Wiktionary


pseudolosowość

→ pseudolosowy


SJP.pl

Patrz:

pseudolosowy

pseudolosowy

w matematyce, informatyce: zbliżony charakterem do losowego, przypominający w pewnym stopniu losowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stat. będący lub związany z danymi generowanymi deterministycznie, jednak z pozoru nieodróżnialnymi od prawdziwie losowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawie wszystkie stosowane generatory tworzą liczby pseudolosowe na podstawie funkcji rekurencyjnych wykorzystujących operator modulo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɛwdɔlɔˈsɔvɨ, AS: pseu̯dolosovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudolosowość ż.

 przysł. pseudolosowo

Wiktionary


pseudoludowość

cecha czegoś mającego pewne cechy ludowe, naśladującego ludowość, ale niebędącego ludowym


SJP.pl


pseudoludowy

mający pewne cechy ludowe, naśladujący ludowość, ale niebędący ludowym; nibyludowy


SJP.pl


pseudoluksusowy

pozornie luksusowy, niesłusznie uważany za luksusowy; nibyluksusowy


SJP.pl


pseudomalachit

Pseudomalachit (znany także jako lunnit, ehlit, fosforokalcyt, trombolit, dyhydryt, prasyn, tagilit) – minerał bardzo rzadki, podobny do malachitu.

Minerał ten bywa nazywany także fosforokalcytem, lunnitem (od nazwiska chemika, Lunna) oraz ehlitem (od nazwy miejscowości Ehle w Niemczech, gdzie został odkryty).

Wikipedia


pseudomedycyna

praktyki udające medycynę, pozbawione wiarygodnych podstaw naukowych


SJP.pl


pseudomedyczny

stwarzający pozory medycznego, niesłusznie uważany za medyczny; paramedyczny


SJP.pl


pseudomorfizm

zjawisko przybierania przez kryształy kształtu właściwego kryształom innego minerału


SJP.pl


pseudomorfoza

twór krystaliczny, którego zewnętrzna postać nie odpowiada jego budowie wewnętrznej i składowi chemicznemu; kryształ fałszywy


SJP.pl

Pseudomorfoza (inaczej pseudomorfizm od gr. ψευδο "fałszywy" i μορφή "kształt") - zjawisko dziedziczenia formy zewnętrznej przez minerał wtórny lub agregat mineralny, który utworzył się w miejscu innego, pierwotnego minerału. Postać nowo powstałego minerału nawiązuje do wcześniej istniejącego kryształu, natomiast skład chemiczny i budowa wewnętrzna odpowiadają nowo utworzonemu minerałowi.

Wikipedia


pseudonarodowy

pozornie narodowy, niesłusznie uważany za narodowy; quasinarodowy


SJP.pl


pseudonauka

system teorii i metod błędnie uważanych za naukowe; niby-nauka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;

Wiktionary

Pseudonauka – zbiór twierdzeń, które aspirują do miana nauki, lecz nie spełniają jej podstawowych reguł, a w szczególności nie są oparte na metodzie naukowej i nie są intersubiektywnie weryfikowalne (nie mają oparcia w sprawdzalnych i możliwych do powtórzenia doświadczeniach).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpsɛwdɔ̃naˈwuka, AS: pseu̯dõnau̯uka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudonaukowość ż.

 przym. pseudonaukowy

 przysł. pseudonaukowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paranauka

Wiktionary


pseudonaukowiec

osoba uważająca się za naukowca, ale niezasługująca na to miano


SJP.pl


pseudonaukowość

cecha czegoś stwarzającego pozory naukowego, niesłusznie uważanego za naukowego


SJP.pl


pseudonaukowy

stwarzający pozory naukowego, niesłusznie uważany za naukowy; quasinaukowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który będąc brednią, podszywa się pod naukę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skuteczne przeciwstawianie się pseudonaukowym oszustwom możliwe będzie tylko w lepiej wykształconym społeczeństwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudonauka ż.

Wiktionary


pseudonim

przybrana lub nadana nazwa (np. imię, nazwisko) bądź znak (np. piktogram, kryptogram), których ktoś używa, aby ukryć swoje prawdziwe imię lub nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;

Wiktionary

Pseudonim (z ψευδώνυμος "pseudonymos", dosł. „pod fałszywym imieniem”; w skrócie: "ps." lub "pseud.") – indywidualna nazwa danej osoby, inna niż jej oficjalne imię i nazwisko.

Najczęściej pseudonim stosowany jest w celu ukrycia oficjalnych personaliów, czasami też jego nadanie ma ułatwić zapamiętanie jakiejś osoby lub ma podkreślać czyjeś cechy osobowe czy fizyczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 10 stycznia 1864 roku opublikowano w „Kurierze Niedzielnym” jego wiersz „Do Pegaza”, podpisany pseudonimem Jan w Oleju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɛwˈdɔ̃ɲĩm, AS: pseu̯dõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudonimia ż., pseudonimizacja ż., pseudonimowanie n.

 czas. pseudonimować ndk.

 przym. pseudonimowy, pseudonimizacyjny, pseudonimiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. pseudo, ps., pseud.

Wiktionary


pseudonimia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przypisanie autorstwa dzieła literackiego postaci historycznej, która dzieła tego nie stworzyła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Termin "Tartar", jako miejsce "ciemnych lochów" dla odrzuconych, pojawia się wprawdzie w jego drugim liście (2 P 2, 4), istnieją jednak dość poważne przesłanki historyczne, które przemawiają za pseudonimią tego listu, czyli przeciwko autorstwu Piotra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudonim mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pseudoepigrafia

Wiktionary


pseudonimizacja

przetwarzanie danych osobowych w taki sposób, by nie można ich było przypisać konkretnej osobie bez użycia dodatkowych informacji, które są przechowywane i zabezpieczone w innym miejscu


SJP.pl

Ps

Wikipedia


pseudonimizować

przetwarzać dane osobowe w taki sposób, by nie można ich było przypisać konkretnej osobie bez użycia dodatkowych informacji, które są przechowywane i zabezpieczone w innym miejscu


SJP.pl


pseudonowatorski

stwarzający pozory nowatorskiego, niesłusznie uważany za nowatorski


SJP.pl


pseudoodległość

Pseudoodległość – odległość pomierzona jednostronnie. W przypadku geodezyjnych pomiarów odległości, proces ten następuje na drodze wysłania fali z instrumentu, odbicia od obiektu (lustra) i powrocie do instrumentu. W rzeczywistości zmierzona jest odległość dwa razy większa (tam i z powrotem). W przypadku pomiaru pseudoodległości (w systemach nawigacji satelitarnej) pomiar ten następuje tylko na drodze od nadajnika (satelity) do odbiornika.

Wikipedia


pseudoodwaga

zachowanie pozornie odważne, niesłusznie uważane za odważne


SJP.pl


pseudoodwrotny

macierz pseudoodwrotna - uogólnienie pojęcia macierzy odwrotnej dla macierzy, które nie są kwadratowe lub które są osobliwe


SJP.pl


pseudoorientalny

pozornie orientalny, niesłusznie uważany za orientalny; nibyorientalny


SJP.pl


pseudopartyzancki

pozornie partyzancki, niesłusznie uważany za partyzancki


SJP.pl


pseudopatriota

osoba stwarzająca pozory bycia patriotą, niesłusznie uważana za patriotę


SJP.pl


pseudopatriotyczny

pozornie patriotyczny, niesłusznie uważany za patriotyczny


SJP.pl


pseudopałanka

rodzaj torbaczy


SJP.pl

Pseudopałanka ("Pseudocheirus") – rodzaj ssaków z podrodziny pseudopałanek (Pseudocheirinae) w obrębie rodziny pseudopałankowatych (Pseudocheiridae).

Wikipedia


pseudoperipteros

w starożytnej Grecji: rodzaj świątyni, w której naos był otoczony jedną kolumnadą, usytuowaną w tej samej odległości, co zewnętrzna kolumnada dipterosu; fałszywy dipteros


SJP.pl

Pseudoperipteros (pseudoperypteros, pseudoperypter) – świątynia (czasami inny budynek) w starożytnym Rzymie.

Pseudoperipteros posiadał układ, gdzie kolumnadę dookoła naosu zastąpiono półkolumnami wtopionymi w ścianę izby (celli).

Wikipedia


pseudopierwszy

liczby pseudopierwsze - liczby naturalne spełniające niektóre własności charakteryzujące liczby pierwsze, ale niebędące liczbami pierwszymi


SJP.pl


pseudopodialny

→ pseudopodium


SJP.pl

Patrz:

pseudopodium

pseudopodium

kurczliwa wypustka plazmatyczna występująca u niektórych pierwotniaków oraz w niektórych komórkach zwierząt wielokomórkowych; nibynóżka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nibynóżka, pseudopodium – wypustka cytoplazmatyczna u pierwotniaków
  • pseudopodium – gałązka wynosząca w górę zarodnię u torfowców i naleźlinów

Wikipedia


pseudopoeta

osoba pragnąca uchodzić za poetę, a niemająca do tego żadnych podstaw; nibypoeta


SJP.pl


pseudopolityk

lekceważąco: marny polityk


SJP.pl


pseudopolski

pozornie polski, niesłusznie uważany za polski; nibypolski


SJP.pl


pseudopoprawny

pozornie poprawny, niesłusznie uważany za poprawny


SJP.pl


pseudoposeł

lekceważąco: marny poseł


SJP.pl


pseudopostawa

rzadko: udawana, nieautentyczna postawa


SJP.pl


pseudopostępowy

pozornie postępowy, niesłusznie uważany za postępowy


SJP.pl


pseudopraca

coś, co tylko z pozoru jest pracą; nibypraca


SJP.pl


pseudoprawny

pozornie zgodny z prawem, niesłusznie uważany za zgodny z prawem


SJP.pl


pseudoprofilaktyczny

pozornie profilaktyczny, niesłusznie uważany za profilaktyczny; nibyprofilaktyczny


SJP.pl


pseudopsychologiczny

→ pseudopsychologia


SJP.pl

Patrz:

pseudopsychologia

pseudoreferendum

referendum niemające mocy prawnej


SJP.pl


pseudoreforma

pozorna, udawana reforma


SJP.pl


pseudoreligia

ruch lub ideologia mające cechy religii


SJP.pl

Pseudoreligia – pojęcie bliskoznaczne terminowi "antyreligia". Przedrostek "pseudo-" (z gr. "nieprawdziwy") wskazuje brak cech, które pozwalałyby sklasyfikować określone zjawisko jako religię, przy jednoczesnym spełnianiu pewnych kryteriów religii.

Autorzy katoliccy posługują się terminem "pseudoreligia" w znaczeniu pejoratywnym np. w odniesieniu do ruchu New Age, ezoteryki, różnych form okultyzmu itp. Chcą w ten sposób pokazać, że zjawiska takie są jedynie namiastką prawdziwej religii.

Wikipedia


pseudoreligijny

pozornie religijny, niesłusznie uważany za religijny


SJP.pl


pseudorewolucyjny

pozornie rewolucyjny, niesłusznie uważany za rewolucyjny


SJP.pl


pseudorodzina

rodzina niespełniająca podstawowych warunków i funkcji definiujących normalną rodzinę; nibyrodzina


SJP.pl


pseudoromantyczny

pozornie romantyczny, niesłusznie uważany za romantyczny; niby-romantyczny


SJP.pl


pseudorynkowy

pozornie rynkowy, niesłusznie uważany za rynkowy


SJP.pl


pseudoryzalit

płaski ryzalit, nieznacznie wystający przed lico sąsiadującej ściany


SJP.pl


pseudosfera

powierzchnia obrotowa utworzona przez obrót traktrysy (krzywej, której odcinek stycznej od punktu styczności do określonej prostej ma stałą długość) wokół jej asymptoty


SJP.pl

Pseudosfera – powierzchnia obrotowa utworzona przez obrót traktrysy wokół jej asymptoty. Była analizowana przez Eugenio Beltramiego w 1868 roku.

Oznaczając przez formula_1 maksymalną odległość punktów tej powierzchni od jej osi (tzw. promień pseudosfery), dostaniemy dla pseudosfery:

Wikipedia


pseudoskalar

wielkość liczbowa zachowywana w przesunięciu równoległym i obrocie układu współrzędnych, ale zmieniająca znak przy zmianie zwrotu każdej osi na przeciwny


SJP.pl

Pseudoskalar – wielkość liczbowa zachowywana w przesunięciu równoległym i obrocie układu współrzędnych, ale zmieniająca znak przy zmianie zwrotu każdej osi na przeciwny.

W teorii algebr Clifforda nad "n"-wymiarową przestrzenią liniową z bazą formula_1 "przestrzenią pseudoskalarów" jest jednowymiarowa przestrzeń rozpięta na iloczynie formula_2.

Wikipedia


pseudoskalarny

→ pseudoskalar


SJP.pl

Patrz:

pseudoskalar

pseudosmuklik

pszczoła z rodziny smuklikowatych


SJP.pl


pseudosocjalistyczny

pozornie socjalistyczny, niesłusznie uważany za socjalistyczny; nibysocjalistyczny


SJP.pl


pseudosocjologiczny

pozornie socjologiczny, niesłusznie uważany za socjologiczny


SJP.pl


pseudosolaryzacja

technika ingerencji w obraz fotograficzny, polegająca na częściowym powtórnym odwróceniu tonów obrazu negatywowego na pozytywowy; zjawisko Sabattiera


SJP.pl


pseudosporochnus

kopalny gatunek roślin z gromady paprotników


SJP.pl


pseudostereo

technika przetwarzania zapisu monofonicznego na zapis dający złudzenie stereofonicznego


SJP.pl


pseudostop

mieszanina jednego lub kilku metali albo stopów z tworzywami niemetalicznymi, stosowana jako tworzywo łożyskowe


SJP.pl


pseudosymetria

w mineralogii: występowanie kryształów minerałów w postaciach pozorujących wyższą symetrię niż symetria rzeczywista sieci przestrzennej tych kryształów; symetria fałszywa


SJP.pl


pseudoteoretyk

osoba uważająca się za teoretyka, ale niezasługująca na to miano


SJP.pl


pseudoteoria

rozumowanie mające wyłącznie pozory teorii naukowej


SJP.pl


pseudoterapeuta

osoba podająca się za terapeutę bez odpowiednich kwalifikacji lub uprawnień


SJP.pl


pseudoterapia

nienaukowa, nieskuteczna forma leczenia


SJP.pl


pseudotkanka

nazwa nitkowatych, splecionych i częściowo pozrastanych ze sobą grup komórek o dużych przestworzach międzykomórkowych, tworzących ciało roślin niższych; tkanka rzekoma, plektenchyma


SJP.pl


pseudotorbiel

nienowotworowa przestrzeń jamista wypełniona płynem; torbiel rzekoma


SJP.pl


pseudoturysta

osoba udająca, naśladująca turystę


SJP.pl


pseudoturystyczny

mający wyłącznie z pozoru charaktery turystyczny


SJP.pl


pseudoturystyka

działalność, która tylko z pozoru mogłaby być uznana za turystykę, mająca zwykle niewiele wspólnego z turystyką


SJP.pl


pseudouczony

osoba uważająca się za uczonego, ale niezasługująca na to miano; nibyuczony


SJP.pl


pseudourydyna

izomer urydyny używany w tworzeniu szczepionek


SJP.pl


pseudousprawiedliwienie

pozorne usprawiedliwienie mające zastąpić usprawiedliwienie odwołujące się do rzeczywistych przesłanek


SJP.pl


pseudousprawnienie

zmiana, która tylko z pozoru służy poprawie funkcjonowania czegoś


SJP.pl


pseudowektor

wielkość fizyczna, która przy ciągłych transformacjach układu odniesienia (takich jak translacja lub obrót) przekształca się jak wektor, natomiast przy odbiciu zwierciadlanym i symetrii środkowej transformuje się odmiennie


SJP.pl

Pseudowektor (wektor osiowy) – wielkość fizyczna, która przy ciągłych transformacjach układu odniesienia (takich jak translacja lub obrót) przekształca się jak wektor, natomiast przy odbiciu zwierciadlanym i symetrii środkowej transformuje się odmiennie (np. zmienia zwrot wektora).

Wikipedia


pseudowektorowy

→ pseudowektor


SJP.pl

Patrz:

pseudowektor

pseudowiedza

nierzetelna, nieprawdziwa wiedza o kimś lub czymś


SJP.pl


pseudowirus

sztucznie wytworzona cząstka wirusowa bez zdolności do pełnej replikacji


SJP.pl


pseudowybory

wybory, których wynik jest sfałszowany; farsa wyborcza


SJP.pl


pseudowykwintny

pozornie wykwintny, niesłusznie uważany za wykwintny


SJP.pl


pseudowyraz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. twór językowy pozbawiony treści, choć często poprawnie zbudowany, zgodnie z regułami danego języka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyraz m., wyrażanie n., wyrażenie n., wyrazistość ż.

 czas. wyrażać ndk., wyrazić dk.

 przym. wyrazowy, wewnątrzwyrazowy, wyraźny

 przysł. wyraziście

Wiktionary


pseudowytworny

pozornie wytworny, niesłusznie uważany za wytworny


SJP.pl


pseudowytwórca

lekceważąco: marny wytwórca


SJP.pl


pseudozabytek

coś, co tylko z pozoru jest zabytkiem; nibyzabytek


SJP.pl


pseudoznawca

osoba uważająca się za znawcę, ale niezasługująca na to miano; nibyznawca


SJP.pl


pseudoznawczyni

kobieta uważająca się za znawcę, ale niezasługująca na to miano


SJP.pl


pseudozuch

przedstawiciel rodziny wczesnotriasowych archozaurów


SJP.pl


pseudozuchy

rodzina wczesnotriasowych archozaurów


SJP.pl


pseudozwiązek

związek pozorny, nieformalny lub pozorujący prawdziwą relację


SJP.pl


pseudołaciński

pozornie łaciński, niesłusznie uważany za łaciński


SJP.pl


pseudośredniowieczny

pozornie średniowieczny, niesłusznie uważany za średniowieczny


SJP.pl


pseudożona

kobieta mająca uchodzić za czyjąś żonę


SJP.pl


psi

przymiotnik od: pies


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do psa

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący psa, określający psa, używany przy psie

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla psa, mający cechy psa

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (4.1) dwudziesta trzecia litera alfabetu greckiego, ψ;

 (4.2) hist. litera wczesnej cyrylicy pochodząca od psi (4.1), ѱ;

forma rzeczownika.

 (5.1) daw. (dziś gwara.) M. i W. lm. od: pies

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • psi – litera grecka
  • J/ψ – mezon
  • PSI –
  • psi – jednostka ciśnienia
  • psi – określenie na wszystkie zjawiska paranormalne
  • Polska Społeczność Internetu – organizacja
  • – inicjatywa na rzecz bezpieczeństwa w kontekście proliferacji broni masowego rażenia
  • Psi – komunikator internetowy
  • Psi – album polskiego rapera Eldo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z budy wyglądała psia morda.

 (3.1) Pan resztę za psie pieniądze sprzedajesz zagranicy!

 (4.1) W mechanice kwantowej literą psi oznacza się funkcję falową.

 (5.1) Albowiem obstąpili mię psi mnodzy: zbór złośników obiegł mię: przebodli ręce moje i nogi moje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲɕi, AS: pʹśi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. pies mzw., psina ż., psinka ż.

 (1.1) przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3.1) przest. pieski, sobaczy

Wiktionary


psiaczek

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, pieseniek, psina, psinka, piesio, psiuniek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: psiak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕat͡ʃɛk, AS: pʹśaček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., pies m., piesek m., pieseczek m., psiak m., psiarnia ż., psiarz m., psina ż., psinka ż., psioczenie n., piesio mzw.

 przym. pieski, psi

 czas. psioczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psina, psinka

Wiktionary


psiadusza

(r. żeński) wyzwisko kierowane do kobiet; psiajucha, psianoga, psiawiara


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) eufem. przekleństwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (2.1) eufem. wyzwisko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiajucha

 (2.1) psiajucha

Wiktionary


psiajucha

(r. męski) osoba, której postępowanie nie jest akceptowane przez mówiącego; osoba deprecjonowana przez mówiącego


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) eufem. przekleństwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (2.1) eufem. wyzwisko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psiajucha, znów zapomniałem o najważniejszym.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiadusza, psiakrew

 (2.1) psiadusza, psiakrew

Wiktionary


psiak

1. mały pies; psię, szczenię, szczeniak;
2. potocznie: niejadalny grzyb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) młody pies

 (1.2) pieszcz. pies

 (1.3) pot. niejadalny grzyb kapeluszowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weźmy jakiegoś psiaka ze schroniska.

 (1.3) Powyrzucałam Filipowi psiaki z koszyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲɕak, AS: pʹśak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw., psiarnia ż., psiarz mos., psina ż., psinka ż., piesek mzw.

:: zdrobn. psiaczek mzw.

 przym. psi

 czas. psioczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piesek, piesio, psiaczek

 (1.3) psi grzyb

Wiktionary


psiakostka

łagodne przekleństwo; psiadusza, psiajucha, psiakość, psianoga, psiakrew, psiamać, psiawiara


SJP.pl


psiakość

łagodne przekleństwo; psiadusza, psiajucha, psiakostka, psianoga, psiakrew, psiamać, psiawiara


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) delikatne przekleństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Julek poczuł zazdrość. To nie miało sensu, że właśnie niezdarna Ula poratowała tajemniczego przybysza, wykazując w dodatku zręczność i przedsiębiorczość – Psiakość! – zaklął z cicha.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiakrew

Wiktionary


psiakrew

łagodne przekleństwo; psiadusza, psiajucha, psiakostka, psiakość, psianoga, psiamać, psiawiara


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …powtarzany jako przekleństwo, wyraz raczej bez wulgarnego, czy grubiańskiego wydźwięku, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu lub partykuła emfatyczna (bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jednak dobrze jest, wszystko jest dobrze. Co? – może nie? Dobrze jest psiakrew, a kto powie, że nie, to go w mordę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲɕaˈkrɛf, AS: pʹśakref

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. war. psia krew

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiakość, psiamać, psiadusza, psiajucha, cholera, do diabła

Wiktionary


psiamać

łagodne przekleństwo; psiadusza, psiajucha, psiakostka, psiakość, psianoga, psiakrew, psiawiara


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) eufem. przekleństwo wyrażające niezadowolenie, zaskoczenie, zdenerwowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eufem. cholera!, cholewa!, choroba!, holender!, psiakość!, psiakrew!, psiajucha!; wulg. kurwa mać!

Wiktionary


psianka

roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych, występująca w wielu gatunkach, w Polsce najbardziej pospolita psianka słodkogórz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Solanum|ref=tak., roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę;

Wiktionary

Psianka ("Solanum" L.) – rodzaj z rodziny psiankowatych. Obejmuje ok. 1200–1400–1700 gatunków roślin (jeden z kilkunastu najbardziej zróżnicowanych gatunkowo rodzajów wśród okrytonasiennych). Są one szeroko rozprzestrzenione – rodzaj jest kosmopolityczny, przy czym najbardziej jest zróżnicowany w Ameryce Środkowej i Południowej. Liczne gatunki zostały szeroko rozprzestrzenione jako gatunki uprawne lub zawleczone.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕãnka, AS: pʹśãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psiankowate lm nm., psiankowce lm nm.

Wiktionary


psiankowate

rodzina roślin z rzędu psiankowców, licząca ponad 2400 gatunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Solanaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin z rzędu psiankowców;

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rodziny psiankowatych należy wiele ważnych roślin użytkowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psianka ż., psiankowce lm nm.

Wiktionary


psiankowaty

o cechach psiankowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


psiankowce

rząd roślin okrytonasiennych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Solanales|Dumort.|ref=tak., rząd roślin okrytonasiennych należący do kladu astrowych;

Wiktionary

Psiankowce ("Solanales" Dumort.) – rząd roślin okrytonasiennych należący do kladu astrowych (ang. "asterids") czy też szeroko ujmowanego nadrzędu astropodobnych "Asteranae". W obrębie rzędu wyróżnia się 5 rodzin obejmujących 165 rodzajów z ok. 4125 gatunkami. Rośliny tu należące wyodrębniły się ok. 76–78 milionów lat temu (według niektórych analiz mogą być starsze).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psiankowce charakteryzują się szczytowym kwiatostanem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psianka ż., psiankowate lm nm.

Wiktionary


psiankowianka

miniarka psiankowianka - gatunek muchówki z rodziny miniarkowatych


SJP.pl


psianoga

(r. żeński) kobieta, której postępowanie nie jest akceptowane przez mówiącego; kobieta deprecjonowana przez mówiącego


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) eufem. używany jako przekleństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psianoga, chyba nie zdążymy!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w mordę jeża, kurza stopa, kurza twarz, kurka wodna, kurczę blade, kurczę pieczone, kuźwa, kurde, kurdebalans, kurdefelek, kurdemol, kurna chata, kurna olek, kurtka na wacie, kurza melodia, jasna ciasna, jasny gwint, holender, choroba, choroba jasna, psiakość, psiakrew, psiamać, w mordę jeża, w mordkę jeża

Wiktionary


psiapara

osoba, której postępowanie nie jest akceptowane przez mówiącego; osoba deprecjonowana przez mówiącego


SJP.pl


psiapsi

poufale, żartobliwie: przyjaciółka; psiapsiółka, psiapsióła, psiapsia


SJP.pl


psiapsia

poufale, żartobliwie: przyjaciółka; psiapsiółka, psiapsióła, psiapsi


SJP.pl


psiapsiuś

żartobliwie: mały piesek


SJP.pl


psiapsióła

poufale, żartobliwie: przyjaciółka; psiapsiółka, psiapsia, psiapsi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. przyjaciółka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie nocki u psiapsióły oglądałyśmy serial dla innej grupy wiekowej.

Wiktionary

Powiązane:

 zdrobn. psiapsiółka

Wiktionary


psiapsiółka

poufale, żartobliwie: przyjaciółka; psiapsióła, psiapsia, psiapsi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. przyjaciółka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzieś kupiła te czerwonobrązowe pantofle, psiapsiółko?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaźń ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. psiapsióła; neutr. przyjaciółka; przest. kuma, kumoszka, kumcia

Wiktionary


psiara

1. niska murawa z panującą gęstokępkową trawą - bliźniczką psią trawką, występująca na jałowych i zakwaszonych glebach, użytkowana głównie jako ubogie pastwisko dla owiec;
2. potocznie: wielbicielka psów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. miłośniczka psów

 (1.2) gatunek rośliny z rodziny wiechlinowatych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕara, AS: pʹśara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. arcypies mzw., psiarz m., psiarnia ż., pies m., psiarstwo n.

 przym. psi

Wiktionary


psiarczyk

pomocnik łowczego i dojeżdżacza, opiekujący się psami myśliwskimi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba sprawująca opiekę nad psami myśliwskimi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiarek

Wiktionary


psiarek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. psiarczyk.

Wiktionary


psiarka

1. gatunek rośliny z rodziny wiechlinowatych; bliźniczka psia trawka, psia trawka;
2. potocznie: miłośniczka psów;
3. regionalnie: mleczaj rudy - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. posp. miłośniczka psów

Wiktionary


psiarnia

1. pomieszczenie dla psów myśliwskich lub hodowlanych;
2. gromada psów myśliwskich;
3. pogardliwie: policja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie dla psów myśliwskich lub hodowlanych

 (1.2) łow. zgraja psów myśliwskich

 (1.3) środ. obraź. policja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • psiarnia – pomieszczenie przeznaczone dla psów myśliwskich lub gromada psów myśliwskich należących do jednego właściciela
  • Psiarnia – część wsi Mogilany w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Mogilany
  • Psiarnia – część wsi Podwilk w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Jabłonka
  • Psiarnia – część wsi Nozdrzec w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Nozdrzec
  • Psiarnia – osada w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Pruchnik
  • Psiarnia – część wsi Szyszczyce w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
  • Psiarnia – dawna miejscowość w granicach Kielc

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕarʲɲa, AS: pʹśarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., psiaczek mzw., arcypies mzw., psiur mzw., pies m., piesek m., pieseczek m., psina ż., psinka ż., psiak m., psiątko n., psisko m., psica ż., psiarstwo n., psiarz m., psiara ż., psiarczyk m., psowate nmos., psioczenie n., psar mos.

 czas. psioczyć ndk.

 przym. psi, pieski, psowaty

Wiktionary


psiarski

→ psiarz


SJP.pl

Patrz:

psiarz

psiarstwo

1. potocznie:
a) pewna liczba psów domowych; psiarnia;
b) kynologia (nauka o psach);
2. pogardliwie:
a) ogół miłośników psów;
b) policja, policjanci; psiarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ogół miłośników psów

 (1.2) daw. sfora psów

 (1.3) pot. kynologia

 (1.4) zamiłowanie do psów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psiara ż., psiarnia ż.

Wiktionary


psiarz

1. miłośnik psów;
2. hodowca psów;
3. dawniej: łowczy zajmujący się hodowlą i tresurą psów myśliwskich na potrzeby dworu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. służebny zajmujący się hodowlą i tresurą psów na potrzeby monarchy w średniowieczu

 (1.2) pot. posp. miłośnik psów

 (1.3) pot. posp. właściciel psa

 (1.4) pot. policjant

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲɕaʃ, AS: pʹśaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., psiur mzw., psar mos., psioczenie n., psiara ż., pies m., psowate nmos. lm., psiarnia ż., psica ż., psiątko n., psina ż., piesek m., psiaczek m., psinka ż., pieseczek m., psiak m., psisko n.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

 czas. psioczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psarz, psar

Wiktionary


psiawiara

(r. męski) osoba, której postępowanie nie jest akceptowane przez mówiącego; osoba deprecjonowana przez mówiącego


SJP.pl


psica

suka;
1. potocznie: samica psa;
2. obraźliwie o kobiecie; sucz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. samica psa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., pies m., piesek mzw., psiarnia ż., psiarz m., psina ż., psinka ż., psioczenie n.

 przym. psi

 czas. psioczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suka

Wiktionary


psiecko

żartobliwie: pies, który jest traktowany jako dziecko, zwykle przez parę, która nie ma dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) neol. (iron. lub żart.) pies, który spełnia rolę dziecka w rodzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wszyscy szanowani właściciele psów my też obchodziliśmy Dzień Psiecka, fakt, że z małym opóźnieniem ale obchodzone było!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕɛt͡skɔ, AS: pʹśecko

Wiktionary


psieć

żartobliwie: tracić na znaczeniu, na wartości; marnieć, podupadać, schodzić na psy


SJP.pl


psik

psiknięcie


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. …służący do przeganiania kota

 (1.2) dźwięk. …nazywający kichnięcie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) kichnięcie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲɕik, AS: pʹśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psikus mrz., psikawka ż., psiknięcie n., psikanie n., wypsikanie n., napsikanie n., popsikanie n.

 czas. psiknąć dk., psikać ndk., wypsikać dk., napsikać dk., popsikać dk.

 wykrz. apsik, a psik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) a kysz!

Wiktionary


psika

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: psikać

Wiktionary


psikacz

potocznie:
1. sprej, rozpylacz;
2. zabawka do polewania wodą; psikawka, sikawka


SJP.pl


psikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynność polegajaca na polewaniu wodą

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. psik

 rzecz. psik mrz., psikawka ż.

Wiktionary


psikawka

potocznie: zabawka do polewania wodą; psikacz, sikawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zabawka do psikania, używana zwykle w śmigus-dyngus lub podczas zabaw w wodzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psikus mrz., psiknięcie n., psikanie n., wypsikanie n., napsikanie n., popsikanie n., psik mrz.

 czas. psiknąć dk., psikać ndk., wypsikać dk., napsikać dk., popsikać dk.

 wykrz. psik, apsik, a psik

Wiktionary


psikać

1. rozpryskiwać płyn na kogoś lub coś;
2. kichać


SJP.pl


psiknąć

1. opryskać kogoś lub coś płynem;
2. kichnąć


SJP.pl


psikus

kawał, żart, figiel, psota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. coś zrobione dla żartu

Wiktionary

Psikus, figiel lub kawał – czynność wykonana w celu zrobienia komuś dowcipu lub dla zabawy i rozrywki, po to, aby zakpić z kogoś. Osoba robiąca innym tego rodzaju żarty nazywana jest kawalarzem.

W wielu kulturach zachodnich podczas prima aprilis, obyczaju obchodzonego corocznie 1 kwietnia, dokonywane są różnego rodzaju nieszkodliwe psikusy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podporucznik Dariusz Sianecki, dwudziestoparoletni chłopak, który dopiero niedawno skończył szkołę oficerską, uśmiechnął się jak uczeń, który zrobił nauczycielowi szczególnie śmiesznego psikusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕikus, AS: pʹśikus

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. psik

 rzecz. psik mrz., psikawka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psota, figiel, żart

Wiktionary


psina

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, psiaczek, piesio, psinka, psiuniek, pieseniek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: pies

 (1.2) pot. rzad. spoż. mięso z psa

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pieszcz. zdrobn. od: pies

Wiktionary

Psina ("Cyna", dawniej również "Cynna"; niem. "Zinna", [], czes. "Cina" lub "Pština") – rzeka, lewy dopływ Odry o długości 52,56 km.

Rzeka przepływa przez województwo opolskie i śląskie. Jej źródła znajdują się w okolicy Gołuszowic. Płynie przez Głubczyce, Baborów, Grobniki. Za miejscowością Bieńkowice wpływa do Odry. Jej prawymi dopływami są Troja i Biała Woda

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siwa, wierna psina tak mnie pilnuje, żebym nigdzie bez niej nie poszedł.

 (1.2) W takim jednak wypadku nie jest zrozumiałe, dlaczego wyraz psina (por. ros. псина) utworzony od nazwy zwierzęcia niejadalnego może obok znaczenia ekspresywnego oznaczać również mięso odpowiedniego zwierzęcia.

 (1.2) (…) jako więzień w tiurmie krasnojarskiej, gdzie ku mojemu zdziwieniu dawano czasem zupę z mięsem (rzekomo baranim), nieraz jadłem psinę.

 (2.1) Nieszczęsny psina spał w nim twardym snem istoty zszokowanej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕĩna, AS: pʹśĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies m., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz m., psica ż., psiątko n., piesek m., psiaczek m., psinka ż., pieseczek m., psiak m., psisko n., Piesiewicz ż./mos.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psinka, piesek, pieseczek

Wiktionary


psiniec

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. pomieszczenie, w którym trzyma się psy, psiarnia

Wiktionary

Psiniec (nazwa oboczna Kolonowicki) – potok na ziemi prudnickiej, w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, powiecie prudnickim. Dopływ rzeki Biała, długości 8,15 km. Przepływa przez gminy Prudnik i Biała.

Źródło potoku znajduje się na gruntach gminy Prudnik, pomiędzy wsiami Rudziczka i Laskowiec, na północ od miasta Prudnik. Przepływa w rejonie Laskowca, Kolnowic i Miłowic[]. W granicach administracyjnych miasta Biała uchodzi do rzeki Biała, będącej dopływem Osobłogi.

Wikipedia


psinka

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, psiaczek, psina, piesio, psiuniek, pieseniek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: psina

Wiktionary

Psinka (zwana też "Cyną", niem. "Mühlgraben") – sztuczny kanał, który został wybudowany najprawdopodobniej przez Flamandów. Dawniej biegł spod Bieńkowic do Raciborza, zaopatrując miasto w wodę pozyskiwaną z koryta Psiny. Został zasypany w latach 1969-70. Do dziś przetrwał jedynie ślad suchego koryta między Bieńkowicami i Studzienną, południową dzielnicą Raciborza. Kanał uznawany jest za pierwszy potwierdzony źródłowo wodociąg na Górnym Śląsku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕĩnka, AS: pʹśĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw., psowate lm nm., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż.

:: zdrobn. piesek mzw., psiaczek mzw., pieseczek mzw.

:: zgrub. psiak mzw., psisko n.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

 czas. psioczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piesek, psina, pieseczek

Wiktionary


psio

przysłówek

 (1.1) na sposób psi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw.

:: zgrub. psisko n.

 przym. psi

 czas. psioczyć ndk.

Wiktionary


psiocha

1. potocznie: żeński organ płciowy; pipa, picza, brocha, kuciapa;
2. potrawa kuchni lubelskiej, z ziemniaków i zaparzonej mąki


SJP.pl


psioczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) głośne wyrażanie swojego niezadowolenia z kogoś lub z czegoś; narzekanie na kogoś lub na coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw., piesek mzw., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż., psiaczek mzw., psinka ż., pieseczek mzw., psiak mzw., psisko n., piechol mzw., napsioczenie n., popsioczenie n., Piesiewicz ż./mos.

 czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk., popsioczyć dk.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

Wiktionary


psioczyć

kląć, przeklinać, obrażać kogoś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) głośno wyrażać swoje niezadowolenie z kogoś lub z czegoś; narzekać na kogoś lub na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludzie oczekujący na opóźniony pociąg, coraz głośniej psioczyli na PKP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: pʹśočyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw., piesek mzw., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż., psiaczek mzw., psinka ż., pieseczek mzw., psiak mzw., psisko n., piechol mzw., psioczenie n., napsioczenie n., popsioczenie n., Piesiewicz ż./mos.

 czas. napsioczyć dk., popsioczyć dk.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narzekać

Wiktionary


psiogłowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mit. fantastyczna istota mająca ciało człowieka i głowę psa, żyjąca według średniowiecznych legend w odległych krainach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiadano, że psiogłowcy są drapieżnikami – żywią się mięsem psów, a i człowiekiem nie pogardzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲɕɔɡˈwɔvʲjɛt͡s, AS: pʹśogu̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cynocefal, psiogłowy

Wiktionary


psiogłowy

boa psiogłowy - wąż dusiciel z podrodziny boa


SJP.pl


psiok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trujący grzyb

Wiktionary


psiolubny

akceptujący obecność psów


SJP.pl


psioniczny

[czytaj: psjoniczny] związany z psioniką - ogółem zjawisk paranormalnych (telepatią, psychokinezą, prekognicją itd.)


SJP.pl


psionika

[czytaj: psjonika] ogół zjawisk paranormalnych (telepatia, psychokineza, prekognicja itd.)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sf. psych. wspólne określenie dla zjawisk paranormalnych;

Wiktionary

Psionika, w skrócie (Ψ, ψ) – w parapsychologii wspólne określenie wszystkich zjawisk paranormalnych. Zostało wprowadzone w 1943 roku przez Roberta Thoulessa i Bertolda Paula Wiesnera.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich podstawowe narzędzie – psionika – jest wyraźnie słabsze niż na tym samym poziomie magia dla czarodzieja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psionik m., psioniczka ż.

 przym. psioniczny

 przysł. psionicznie

Wiktionary


psiorka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zły owoc

Wiktionary


psipsi

słowo o odcieniu dźwiękonaśladowczym, określające oddawanie moczu


SJP.pl


psipsiać

potocznie: oddawać mocz; siusiać, robić siusiu


SJP.pl


psisko

zgrubienie od: pies; z politowaniem lub współczuciem o wynędzniałym psie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od pies

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed domem powitało nas psisko merdające ogonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕiskɔ, AS: pʹśisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., pies mzw., psiarnia ż., psiarz mos., psina ż., psinka ż., piesek mzw., psioczenie n., piesio mzw.

 przym. psi, pieski

 czas. psioczyć ndk.

 przysł. psio

Wiktionary


psitakozaur

rodzaj prymitywnego dinozaura z grupy ceratopsów


SJP.pl

Ps

Wikipedia


psitakozaury

rodzina dinozaurów z grupy ceratopsów


SJP.pl

Psitakozaury (Psittacosauridae) – rodzina dinozaurów z grupy ceratopsów ("Ceratopsia")

Były to niewielkie (do 2 m długości), roślinożerne dinozaury. Żyły w Azji w okresie kredy.

Wikipedia


psitka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eufem. cipka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówili, że od tego zrobił mu się niebieski siurek, a jej psitka większa.

Wiktionary


psiuk

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) białystok. mały pies

Wiktionary


psiukać

potocznie: wypuszczać strumień jakiegoś płynu z pojemnika z rozpylaczem; psikać


SJP.pl


psiuknąć

potocznie: wypuścić strumień jakiegoś płynu z pojemnika z rozpylaczem; psiknąć


SJP.pl


psiul

potocznie: pies


SJP.pl


psiunia

pieszczotliwie: pies; psiutek, piesio, psiak, psiaczek, psina, psinka


SJP.pl


psiuniek

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, psiaczek, psina, psinka, piesio, pieseniek


SJP.pl


psiunio

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pieszcz. pies

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesio mzw.

Wiktionary


psiur

potoczne zgrubienie od: pies; psisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zgrub. pies

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki był psiur z niego na baby i taki sługus swojego pana.

 (1.1) Na wielkim czarnym karczychu psiura widać metalową obrożę, ale nie ma nikogo, żadnego ludzia, który krzyknąłby na niego do nogi, waruj czy coś innego, co tam krzyczy się do psiurów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., pies mzw., psiarnia ż., psiarz mos., psina ż., psinka ż., piesek mzw., psioczenie n., piesio mzw.

 przym. psi, pieski

 czas. psioczyć ndk.

 przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psisko

Wiktionary


psiutek

pieszczotliwie: pies; psiak, psiaczek, psina, psinka, piesio, psiunia, psiuniek, pieseniek


SJP.pl


psiząb

bylina z rodziny liliowatych (kosmopolitycznych roślin jednoliściennych), kwitnie w maju i czerwcu


SJP.pl

Psiząb ("Erythronium" L.) – rodzaj roślin z rodziny liliowatych obejmujący około 30 gatunków występujących w chłodniejszych i żyznych lasach Ameryki Północnej, północnych Chinach (Liaoning, Jilin), Korei, Japonii, Kazachstanie oraz w azjatyckiej części Rosji. Nazwa rodzajowa odnosi się do kształtu cebul, który faktycznie przypomina psie zęby. Gatunkiem typowym jest "Erythronium dens-canis" L.

Wikipedia


psiątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: psię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: psię

 (1.2) pieszcz. mały piesek, szczeniak

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na wycieraczce siedziało drżące psiątko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw./mos., psię n., psina ż., piesunio n.

 przym. psi

 przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) psię, psina

Wiktionary


psię

młode psa; szczenię, szczeniak, psiak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. młody piesek, szczenię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psiątko n., pies mzw., psinka ż.

 przym. psi

 przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczenię

Wiktionary


psj

1. Polskie Stowarzyszenie Jazzowe, stowarzyszenie działające od roku 1969, zrzeszające polskich dżezmenów;
2. Posłaniec Serca Jezusowego, miesięcznik katolicki wydawany od roku 1872


SJP.pl


pskowianin

mieszkaniec Pskowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pskowa; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lutym 1217 roku nowogrodzianie i pskowianie ścigając rabujących Litwinów dotarli do Estonii, gdzie doszło do starć z Niemcami, w wyniku których zawarto rozejm z mistrzem Volquinem (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Psków mrz.

:: fż. pskowianka ż.

 przym. pskowski

Wiktionary


pskowianka

mieszkanka Pskowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pskowa; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Psków mrz.

:: fm. pskowianin mos.

 przym. pskowski

Wiktionary


pskowski

przymiotnik od: Psków (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pskowem, dotyczący Pskowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na mocy układu z Tartu w skład Estonii wchodzą ziemie dzisiejszego rejonu peczorskiego (obwód pskowski) i Iwangorod (obwód leningradzki).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpskɔfsʲci, AS: pskofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Psków m., pskowianin mos., pskowianka ż.

Wiktionary


psków

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus;

Wiktionary

Psków ( Псков, Pskow) – miasto w Rosji nad rzeką Wielikają, stolica obwodu pskowskiego, w 2020 roku liczyło 210,3 tys. mieszkańców, liczne zabytki: kreml, cerkwie, pałace.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przewyższając energią i talentami wojennymi stryja właściwie kierował obroną Pskowa. (Oblężenie Pskowa)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pskuf, AS: pskuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pskowianin mos., pskowianka ż., Pskowszczyzna ż.

 przym. pskowski

Wiktionary


psl

[czytaj: pe-es-EL] skrót od: Polskie Stronnictwo Ludowe


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

 (1.1) = Polskie Stronnictwo Ludowe;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polskie Stronnictwo Ludowe – nazwa i człon nazwy wielu polskich partii politycznych
  • ; Nazwa partii politycznych
    • Polskie Stronnictwo Ludowe (1895–1913)
    • Polskie Stronnictwo Ludowe (1945–1949)
    • Polskie Stronnictwo Ludowe – partia polityczna powstała w 1990 roku
  • ; Człon nazwy partii politycznych
    • Polskie Stronnictwo Ludowe Piast (po 2006)
    • Polskie Stronnictwo Ludowe Piast (1913–1931)
    • Polskie Stronnictwo Ludowe – Porozumienie Ludowe
    • PSL „Solidarność”
    • PSL „Nowe Wyzwolenie” (1946–1947)
    • PSL „Wyzwolenie” (1915–1931)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) PSL zawsze koncentrował się na potrzebach chłopów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːs‿ˈɛl, AS: p•‿es‿el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PSL-owiec mos., peeselowiec mos.

 przym. PSL-owski, peeselowski

Wiktionary


psl-owiec

członek PSL (Polskiego Stronnictwa Ludowego); peeselowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. członek Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peeselowiec mos.

:: skr. PSL n./mrz.

 przym. PSL-owski, PSL-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peeselowiec

Wiktionary


psl-owski

→ PSL (Polskie Stronnictwo Ludowe); peeselowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z PSL-em, dotyczący PSL-u

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla dla polityki, poglądów, programów, założeń itp. PSL-u

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wydaje mi się, że Janusz Kowalski ma dużo bardziej PSL-owskie poglądy niż Andrzej Nowak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛːsɛˈlɔfsʲci, AS: p•eselofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PSL-owiec mos., PSL-owiec mos.

:: skr. PSL n./mrz.

 przym. peeselowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peeselowski

Wiktionary


psm

[czytaj: pe-es-EM] skrót od:
1. Państwowa Szkoła Morska;
2. Państwowa Szkoła Muzyczna;
3. Państwowa Szkoła Medyczna


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = Polskie Stowarzyszenie Montażystów

 (1.2) = eduk. Państwowa Szkoła Muzyczna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Partit Socialista de Mallorca – majorkańska regionalna partia nacjonalistyczna o programie lewicowym i ekologicznym
  • PSM – sowiecki, kieszonkowy pistolet samopowtarzalny
  • PSM – Pabianicka Spółdzielnia Mieszkaniowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Michalina wykłada szopenologię w PSM w Cieszynie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːs‿ˈɛ̃m, AS: p•‿es‿ẽm

Wiktionary


psocenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) robienie psot

Wiktionary

Powiązane:

 czas. psocić

 przym. psotny

 rzecz. psotowanie n.

Wiktionary


psocić

płatać figle, wyrządzać psoty, robić psikusy


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) robić psoty

 (1.2) daw. uprawiać nierząd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale jak tu było iść?… noc ciemna, wiater, deszcz, błocko, kawał drogi, a do tego diabli wszędzie psocili.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psotnik m., psocenie n., psota ż., psotnica ż., psotowanie n.

 czas. napsocić dk.

 przym. psotny

 przysł. psotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figlować

Wiktionary


psofometr

przyrząd służący do pomiaru zakłóceń w urządzeniach telekomunikacyjnych


SJP.pl

Ps

Wikipedia


psofometryczny

→ psofometr


SJP.pl

Patrz:

psofometr

psolubny

potocznie:
1. lubiący psy;
2. przyjazny psom, przystosowany do potrzeb psów


SJP.pl


psor

potocznie: profesor; psorek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. środ. uczn. nauczyciel, profesor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech pan dziś nie pyta, panie psorze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɔr, AS: psor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psorstwo n.

:: fż. psorka

Wiktionary


psoralen

furanowa pochodna kumaryny występująca w wielu roślinach


SJP.pl

Psoralen, furanokumaryna – heterocykliczny organiczny związek chemiczny z grupy laktonów, furanowa pochodna kumaryny.

Jest to naturalny związek występujący w wielu roślinach, np. w lubczyku ogrodowym ("Levisticum officinale"), rucie zwyczajnej ("Ruta graveolens"), dyptamie jesionolistnym ("Dictamnus albus") i selerze. Środek stosowany w fotochemioterapii jako fotouczulacz w leczeniu łuszczycy.

Wikipedia


psorek

potocznie o profesorce


SJP.pl


psoriasis

(r. żeński) przewlekłe, niezakaźne schorzenie skóry polegające na nieprawidłowym rogowaceniu naskórka, zwykle na kolanach, łokciach i okolicy krzyżowej; łuszczyca


SJP.pl


psorka

potocznie o profesorce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. środ. uczn. lekcew. nauczycielka w szkole średniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psorka nas przyuważyła, jak jaraliśmy szlugi za szkołą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsɔrka, AS: psorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psor m., psorstwo n., profesorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) profesorka

Wiktionary


psota

żart, figiel, psikus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś dla jednej strony potencjalnie dowcipnego, a dla drugiej przykre, uciążliwe

 (1.2) reg. brzydka pogoda

 (1.3) daw. to, co jest psie → pot. coś negatywnego → pot. rozpusta, szkoda, występek

Wiktionary

Zobacz też: Psota w innych znaczeniach tej nazwy.

Psota – osada w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. psotnica ż., psotnik mos., psotowanie n.

 czas. psocić dk., napsocić dk.

 przym. psotny

 przysł. psotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowcip, figiel, psikus, żart

 (1.2) słota

Wiktionary


psotka

zdrobnienie od: psota; żarcik, figielek


SJP.pl


psotliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób psotliwy

Wiktionary


psotliwość

→ psotliwy


SJP.pl

Patrz:

psotliwy

psotliwy

psotny, figlarny, figlarski;
1. skłonny do robienia psot, figli, psikusów;
2. charakterystyczny dla psotnika, np. psotliwy uśmiech


SJP.pl


psotnica

kobieta lub dziewczyna uwielbiająca psoty, psikusy, żarty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ta co psoci, lubi psocić, skłonna jest do psot

Wiktionary

Powiązane:

 czas. psocić

 rzecz. psotnik mos., psota ż.

 przysł. psotnie

 przym. psotny

Wiktionary


psotnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób psotny, niegrzecznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zuza zachowuje się psotnie, dokuczając innym maluchom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psotność ż., psotnik mos., psotnica ż., psota ż.

 czas. psocić ndk.

 przym. psotny

Wiktionary


psotniej

stopień wyższy od przysłówka: psotnie


SJP.pl


psotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: psotny


SJP.pl


psotnik

osoba lubiąca psoty, figle; figlarz, psotniś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten kto psoci, lubi psocić, skłonny jest do psot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsɔtʲɲik, AS: psotʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psota ż.

:: fż. psotnica ż.

 przym. psotny

 przysł. psotnie

 czas. psocić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figlarz

Wiktionary


psotnisia

→ psotniś


SJP.pl

Patrz:

psotniś

psotniś

→ psotniś


SJP.pl

Patrz:

psotniś

psotność

→ psotny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego kto jest psotny

Wiktionary

Patrz:

psotny

Powiązane:

 przysł. psotnie

Wiktionary


psotny

psotliwy, figlarny, figlarski;
1. skłonny do robienia psot, figli, psikusów;
2. charakterystyczny dla psotnika, np. psotny uśmiech


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który psoci

 (1.2) reg. deszczowy

 (1.3) daw. skory do rozpusty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psocenie n., psota ż., psotnica ż., psotnik mos.

 czas. psocić ndk.

 przym. psotliwy

 przysł. psotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokuczliwy, figlarny, łobuzerski, niegrzeczny, nieposłuszny, swawolny, war. rzad. psotliwy

 (1.2) słotny

 (1.3) rozpustny, sprośny

Wiktionary


psotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|psotować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psota ż., psotka ż., psocenie n.

 czas. psocić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psocenie

Wiktionary


psowacz

1. psowacz różany - gatunek błonkówki z rodziny pilarzowatych;
2. dawniej: osoba, która coś psuje; psuj


SJP.pl


psowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|psować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepsowanie n.

 czas. psować ndk.

Wiktionary


psowate

rodzina ssaków zaliczanych do rzędu drapieżnych, mająca takich przedstawicieli jak: pies domowy, lis, wilk, kojot; psy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Canidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina lądowych ssaków drapieżnych obejmująca ponad trzydzieści współcześnie żyjących gatunków;

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zasięg występowania psowatych obejmuje wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɔˈvatɛ, AS: psovate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., pies mzw., piesek mzw., psiarnia ż., psiarz mos., psina ż., psinka ż., psioczenie n.

 czas. psioczyć ndk.

 przym. psi

 przysł. psio

Wiktionary


psowaty

należący do rodziny psów (psowatych)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zool. należący do rodziny psowatych, nazwa systematyczna|Canidae|ref=tak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. arcypies mzw., pies mzw./mos.

Wiktionary


psować

czasownik niedokonany

 (1.1) daw. i gwara. psuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naci i chwastów różnych jarzyn nie psować, ale je posuszyć dla chlewnego bydła na zimę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niszczyć, marnować

Wiktionary


psp

[czytaj: pe-es-PE]
1. skrót od: Polskie Siły Powietrzne;
2. skrót od: Państwowa Straż Pożarna;
3. skrót od: Paint Shop Pro;
4. skrót od: PlayStation Portable


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = lotn. sport. Polskie Stowarzyszenie Paralotniowe

 (1.2) = adm. Państwowa Straż Pożarna;

 (1.3) = wojsk. hist. Polskie Siły Powietrzne;

 (1.4) = szt. Pracownie Sztuk Plastycznych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Państwowa Straż Pożarna – zawodowa formacja przeznaczona do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.
  • Paint Shop Pro – edytor grafiki bitmapowej dla komputerów z systemem operacyjnym Microsoft Windows.
  • PlayStation Portable – przenośna konsola do gier wyprodukowana przez firmę Sony.
  • Polskie Siły Powietrzne – polskie jednostki lotnicze z okresu II wojny światowej
  • Polskie Stowarzyszenie Paralotniowe
  • Pracownie Sztuk Plastycznych – przedsiębiorstwo państwowe zajmujące się projektowaniem wnętrz, wystawiennictwem, realizacją projektów plastycznych.
  • fenolosulfoftaleina ()
  • Psp –
  • Programowalny Sterownik Przemysłowy – przemysłowy system mikrokomputerowy
  • postępujące porażenie nadjądrowe

Wikipedia


psr

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = adm. wędk. Państwowa Straż Rybacka

 (1.2) = poziom swobody ruchu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Port lotniczy Pescara
  • Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów
  • Państwowa Straż Rybacka
  • Poziom Swobody Ruchu
  • PSR – polski producent muzyczny
  • PSR – skrót od

Wikipedia


pss

wykrzyknik używany, gdy chcemy kogoś uciszyć lub zwrócić czyjąś uwagę; pst, psyt, psss, psst


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Powszechna Spółdzielnia Spożywców

 (1.2) = Poznańska Spółdzielnia Spożywców

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PSS – skrót zakonny Stowarzyszenia Prezbiterów św. Sulpicjusza – Sulpicjanów
  • Preconception Sex Selection
  • PSS „Społem”
  • Polskie Stowarzyszenie Speedcubingu

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Była piętnasta dziesięć i Celestyna Żak stała w kolejce wijącej się przed piekarnią PSS przy ulicy Dąbrowskiego, tuż obok sklepu z sortami mundurowymi MO.

Wiktionary


psss

wykrzyknik używany, gdy chcemy kogoś uciszyć lub zwrócić czyjąś uwagę; pst, psyt, pss, psst


SJP.pl


psst

wykrzyknik używany, gdy chcemy kogoś uciszyć lub zwrócić czyjąś uwagę; pst, psyt, psss, pss


SJP.pl


pst

wykrzyknik używany, gdy chcemy kogoś uciszyć lub zwrócić czyjąś uwagę; pss, psyt, psss, psst


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …nakazujący milczenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PST – skrót od Poznański Szybki Tramwaj
  • PST – oznaczenie czasu pacyficznego (ang. Pacific Standard Time)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pst, AS: pst

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cicho sza!, cii!, ćśśś!, sza!, ts!, tss!

Wiktionary


pstro

niechętna, pogardliwa, wymijająca odpowiedź na pytanie "co?"


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) barwnie, wielokolorowo

partykuła

 (2.1) pot. żart. nic (jako odpowiedź na pytanie „co?”)

 (2.2) daw. mniej więcej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na gałązce usiadła pstro ubarwiona ptaszyna.

 (2.1) – Co? – Pstro!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pstry

 przysł. pstrokato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejednolicie

Wiktionary


pstrocineczka

płatkówka pstrocineczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych


SJP.pl


pstrodzioby

kaczka pstrodzioba, andotukan pstrodzioby - gatunki ptaków


SJP.pl


pstrogłowy

1. sępnik pstrogłowy - gatunek dużego ptaka z rodziny kondorowatych;
2. oskomik pstrogłowy - gatunek małego, wędrownego ptaka z rodziny dzięciołowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma pstrą głowę

Wiktionary

Pstrogłowy (Megalaiminae) – podrodzina ptaków z rodziny tukanowatych (Ramphastidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pstrɔˈɡwɔvɨ, AS: pstrogu̯ovy

Wiktionary


pstrogłów

pstrogłów żółtogardły - gatunek ptaka z rodziny tukanowatych


SJP.pl


pstrok

1. koń lub wół maści pstrej; srokacz, pstrosz;
2. roślina zielna z rodziny złożonych, uprawiana na jarzynę lub jako roślina ozdobna; ostropest plamisty


SJP.pl


pstrokaciej

stopień wyższy od przysłówka: pstrokato


SJP.pl


pstrokacizna

zestawienie wielu kolorów tworzące nieprzyjemną dla oka mieszaninę barw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszanina wielu jaskrawych kolorów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpstrɔkaˈt͡ɕizna, AS: pstrokaćizna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pstrokaty, pstry

 przysł. pstrokato

 rzecz. pstrokatość ż.

Wiktionary


pstrokacić

czynić coś pstrokatym, czyli zbyt jaskrawo i kolorowo ubarwionym


SJP.pl


pstrokaczek

owad z rodziny pasikonikowatych


SJP.pl

Ps

Wikipedia


pstrokatość

→ pstrokaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co pstrokate

Wiktionary

Patrz:

pstrokaty

Powiązane:

 rzecz. pstrokacizna ż., pstrokatka ż., pstrosz m., pstrokacz m., pstrokacenie n.

 czas. pstrokacieć ndk.

 przym. pstrokaty

 przysł. pstrokato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnokolorowość, różnobarwność

Wiktionary


pstrokaty

1. nazbyt barwny, kolorowy;
2. o zwierzęciu: niejednorodnie umaszczony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odznaczający się rozmaitością barw, najczęściej jaskrawych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wdzieję strój pstrokaty dziwacznego kroju i pomiędzy kwiaty pobiegnę w tym stroju!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pstrɔˈkatɨ, AS: pstrokaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstrokacizna ż., pstrokatość ż.

 przym. pstry

 przysł. pstrokato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnokolorowy

Wiktionary


pstrokówka

pstrokówka nadobna - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


pstrolistka

pstrolistka sercowata - dekoracyjna bylina o trójkolorowych liściach w kształcie serca; hutujnia sercolistna


SJP.pl


pstrolistny

mający różnokolorowe liście, np. aktinidia pstrolistna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o pstrych – różnobarwnych – liściach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) pstrolistne odmiany trzmieliny płożącej zmieniają barwę zimą, przeważnie w odcieniach różowoczerwonych.

Wiktionary


pstropiór

rodzaj ptaków z rodziny kurowatych


SJP.pl


pstropióry

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma pióra, pierze w pstrych barwach

Wiktionary

Pstropióry (Rollulinae) – podrodzina ptaków z rodziny kurowatych (Phasianidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pstrɔˈpʲjurɨ, AS: pstropʹi ̯ury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstropiór m.

Wiktionary


pstrorudawy

pstry (różnokolorowy) z przewagą koloru rudawego


SJP.pl


pstroskrzydły

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma pstre skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pstrɔsˈkʃɨdwɨ, AS: pstroskšydu̯y

Wiktionary


pstrosz

koń maści pstrokatej; pstrok; srokacz


SJP.pl


pstroszka

gatunek ptaka z rodziny lasówek


SJP.pl

Pstroszka ("Mniotilta varia") – gatunek małego, wędrownego ptaka z rodziny lasówek (Parulidae). Występuje w północnej i wschodniej Ameryce Północnej; zimuje na południe od zasięgu letniego aż po północno-zachodnią część Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony.

Wikipedia


pstroszyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pstroszyce Drugie – wieś w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Miechów
  • Pstroszyce Pierwsze – wieś w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Miechów
  • Pstroszyce – przystanek kolejowy w Pstroszycach Pierwszych
  • Pstroszyce – projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk

Wikipedia


pstrowice

Pstrowice – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Pyrzyce. Wieś położona jest 11 km na południowy wschód od Pyrzyc.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


pstrowski

nazwisko


SJP.pl


pstrozłocisty

pstry (różnokolorowy) z przewagą koloru złocistego


SJP.pl


pstrość

pstrość tulipanów - wirusowa choroba tulipanów


SJP.pl


pstry

odznaczający się nazbyt barwnym, krzykliwym kolorytem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o rozmaitych barwach, wielokolorowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatni snop w spódnicy, fartuchu, gałgankach pstrych, zwany "babą", "staruchem", "kogutem" wjeżdża uroczyście do stodoły.

 (1.1) Poszłam do niej w pstrej, kusej sukience, w dodatku w słomkowym kapeluszu ozdobionym wiechciem kwiatów (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pstrɨ, AS: pstry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstrokacizna ż.

 przym. pstrokaty

 przysł. pstro

 partyk. pstro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński mręgaty, strokaty

Wiktionary


pstryczek

1. przycisk do włączenia jakiegoś urządzenia lub do włączenia prądu;
2. uderzenie palcem o kciuk; prztyk, prztyczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. przełącznik elektryczny

 (1.2) gest strzelenia palcami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpstrɨt͡ʃɛk, AS: pstryček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstrykanie n., pstryknięcie n., pstryk m.

 czas. pstrykać ndk., pstryknąć dk.

 wykrz. pstryk

Wiktionary


pstryczkowy

→ pstryczek


SJP.pl

Patrz:

pstryczek

pstryk

wykrzyknik nazywający dźwięk wydawany przy przekręceniu włącznika lub uderzeniu palcem o kciuk; prztyk


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. odgłos robienia zdjęcia

 (1.2) dźwięk. odgłos włączania, wyłączania lub przełączania

 (1.3) dźwięk. odgłos pstrykania palcami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstrykanie n., pstryczek m.

 czas. pstrykać, pstryknąć

Wiktionary


pstrzyć

pozostawiać na powierzchni czegoś drobne plamki w odmiennym kolorze


SJP.pl


pstrzący

pozostawiać na powierzchni czegoś drobne plamki w odmiennym kolorze


SJP.pl


pstrąg

ceniona w wędkarstwie ryba słodkowodna z rodziny łososiowatych o smacznym mięsie; w Polsce występuje p. potokowy, p. źródlany i p. tęczowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;

 (1.2) kulin. spoż. mięso lub potrawa z pstrąga (1.1)

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Murgrabia przyniósł mi wieczerzę, złożoną z półmiska pstrągów złowionych w sąsiednim potoku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pstrɔ̃ŋk, AS: pstrõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pstrążna ż., pstrągarnia ż.

 przym. pstrągowy, pstrągowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) troć

Wiktionary


pstrągarnia

gospodarstwo rybne hodujące pstrągi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gospodarstwo rybne z hodowlą pstrąga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed powrotem wstąpimy jeszcze do pstrągarni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstrąg m.

 przym. pstrągowy

Wiktionary


pstrągiewka

sztuczna przynęta używana w wędkarstwie do łowienia pstrągów


SJP.pl


pstrągowiec

magmowa skała głębinowa z rodziny gabro; troktolit


SJP.pl


pstrągowski

nazwisko


SJP.pl


pstrągowy

→ pstrąg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się pstrąga, mający związek z pstrągiem

Wiktionary

Patrz:

pstrąg

Powiązane:

 rzecz. pstrąg mzw., pstrągarnia ż.

Wiktionary


pstrągówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Pstrągówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Wiśniowa. Ma status sołectwa.

W latach 1954-19 wieś była siedzibą gromady Pstrągówka, po jej zniesieniu w gromadzie Wiśniowa. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


pstrążek

mały pstrąg


SJP.pl


pstrążenica

pstrążenica mała - gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pstrążeniowatych; topornica mała


SJP.pl


psubrat

niegodziwiec, nikczemnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. przest. osoba uważana za podłą lub do której mówiący ma negatywny stosunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Jego syny i wnuki do dziesiątego pokolenia będą pamiętali karę i żaden psubrat już tu nie przyleci — dorzucił chłop z kamieniem w ręku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsubrat, AS: psubrat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łachmyta, łapserdak, drapichrust, gałgan, hultaj, huncwot, ladaco, nic dobrego, niecnota, obwieś, oczajdusza, psiadusza, psiajucha, psianoga, ptaszek, utrapieniec

Wiktionary


psuj

potocznie, żartobliwie: człowiek, który wszystko psuje, szkodnik; psuja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba lub zwierzę, które psuje

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) gwara. koń, który nie chce ciągnąć

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: psuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten mały Arek to niezły psuj. Niszczy swoje zabawki podczas bicia się z bratem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psuj, AS: psui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 zob. psuć.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkodnik, niszczyciel; książk. dewastator, destruktor

Wiktionary


psuja

potocznie, żartobliwie: osoba płci męskiej, która wszystko psuje, szkodnik; psuj


SJP.pl

Psuja ( Псуя; Псуя) – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Psuja, nad Jeziorem Psuja.

Miejscowość jest siedzibą parafii prawosławnej; znajduje się tu cerkiew pw. Świętej Trójcy.

Wikipedia


psujon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pot. infant. ktoś, kto coś psuje lub zepsuł

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psucie n., zepsucie n., popsucie n., nadpsucie n., psujarz m., psujara ż.

 czas. psuć ndk., zepsuć dk., popsuć dk., nadpsuć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psujarz

Wiktionary


psurów

Psurów (dodatkowa nazwa w j. niem. Psurow) – osada w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Radłów, w sołectwie Ligota Oleska.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


psuć

1. powodować, że coś staje się bezużyteczne, przestaje pełnić swą funkcję; niszczyć, uszkadzać;
2. powodować zmianę czegoś na gorsze;
3. rozpieszczać, rozpuszczać; deprawować, demoralizować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. popsuć, zepsuć)

 (1.1) sprawiać, że coś przestaje spełniać swoją funkcję

 (1.2) pogarszać

 (1.3) sprawiać, że przestaje być właściwe

 (1.4) o dziecku: źle wychowywać

czasownik zwrotny niedokonany psuć się (dk. popsuć się, zepsuć się)

 (2.1) uszkadzać się, przestawać spełniać swoją funkcję

 (2.2) o żywności: stawać się niejadalną w wyniku gnicia, rozkładu, fermentacji

 (2.3) pogarszać się

 (2.4) o dziecku: nabierać złych cech, nawyków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tatusiu, ona mi psuje zabawkę!

 (1.1) Cukier psuje zęby.

 (1.2) Oskarżenie prokuratora psuje każdemu reputację.

 (1.2) To niedopatrzenie psuje obraz całości.

 (1.3) To mi psuje cały plan!

 (1.4) Babcia tym rozpieszczaniem łakociami psuje nam dziecko.

 (2.1) Psuje mi się samochód.

 (2.2) Zobacz, ryba nam się psuje.

 (2.3) Opinia ludzi na temat rządu psuje się zawsze z biegiem czasu.

 (2.4) Mała psuje się od tego oglądania telewizji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psut͡ɕ, AS: psuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psucie n., psuj m., psujon mzw./mos.

 czas. zepsuć, popsuć, napsuć

 przym. nadpsuty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uszkadzać, niszczyć

 (1.3) rujnować

Wiktionary


psv

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PSV Eindhoven – holenderski klub sportowy
  • PlayStation Vita – przenośna konsola gier wideo firmy Sony

Wikipedia


pswr

skrótowiec

 (1.1) = Polskie Stowarzyszenie Walk Rycerskich

Wiktionary


psy

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|pies.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • psy – niejednoznaczny termin teriologiczny, który oznacza:
    • przedstawicieli rodziny psowatych (Canidae)
    • przedstawicieli podrodziny Caninae (psowate właściwe)
    • przedstawicieli gatunku pies domowy
  • Psy – polski film z 1992
  • Psy 2. Ostatnia krew – polski film z 1994
  • Psy 3. W imię zasad – polski film z 2020
  • Psy – południowokoreański raper

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kocham psy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨ, AS: psy

Wiktionary


psych

pogardliwie: osoba chora psychicznie lub swoim zachowaniem sprawiająca takie wrażenie; wariant, świr, psychol


SJP.pl


psych.

skrót od:
1. psychologia;
2. psychologiczny;
3. psychiczny; psychiatryczny


SJP.pl


psycha

pogardliwie: osoba chora psychicznie lub swoim zachowaniem sprawiająca takie wrażenie; wariant, świr, psychol


SJP.pl


psychagog

specjalista w zakresie psychagogii - ogółu metod wychowawczych (bardziej psychologicznych niż pedagogicznych), zmierzających głównie do wytworzenia korzystnych warunków do rozwoju osobowości bez narzucania jej określonego kształtu


SJP.pl


psychagogia

ogół metod wychowawczych (bardziej psychologicznych niż pedagogicznych), zmierzających głównie do wytworzenia korzystnych warunków do rozwoju osobowości bez narzucania jej określonego kształtu


SJP.pl


psychagogiczny

związany z psychagogią - ogółem metod wychowawczych (bardziej psychologicznych niż pedagogicznych), zmierzających głównie do wytworzenia korzystnych warunków do rozwoju osobowości bez narzucania jej określonego kształtu


SJP.pl


psychastenia

w psychologii: rodzaj nerwicy objawiający się brakiem aktywności, poczuciem nieprzydatności, obsesyjnymi zachowaniami, nadmiernymi skrupułami, nieśmiałością i ogólnym osłabieniem woli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem

Wiktionary

Psychastenia – (z gr. ψυχή, "psyche" «dusza» i ἀσθένεια, "asteneia" «bezsilność, słabość») zaburzenie lękowe związane z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi. Chorzy nie potrafią sprecyzować swoich uczuć (ambiwalencja) lub wypracować swojego zdania na pewien temat (ambitendencja). Nie są też pewni siebie i muszą przemyśleć każdą swoją akcję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psychastenia została opisana przez Janeta, który identyfikował ją z nerwicą natręctw. (…) Psychastenia to poczucie obcości, natręctwa i lęki, bezbarwność świata i obojętność wobec zjawisk w nim zachodzących.

 (1.1) (…) przy współwystępowaniu lęków i natręctw mówi się zwykle o psychastenii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychastenik m., psychasteniczka ż., psychasteniczność ż.

 przym. psychasteniczny

 przysł. psychastenicznie

Wiktionary


psychasteniczka

→ psychastenik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. kobieta cierpiąca na psychastenię

Wiktionary

Patrz:

psychastenik

Przykłady

 (1.1) Jako psychasteniczka Madzia stanowczo woli przebaczać niż przyjmować, dawać, ale nie brać. Propozycja Solskiego — niezależnie od okoliczności zewnętrznych — wprawia ją po prostu w zakłopotanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychastenia ż.

:: fm. psychastenik

 przym. psychasteniczny

 przysł. psychastenicznie

Wiktionary


psychastenicznie

przysłówek

 (1.1) psych. w sposób psychasteniczny; w sposób typowy dla psychastenii i psychastenika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychastenia ż., psychastenik m., psychasteniczka ż., psychasteniczność ż.

 przym. psychasteniczny

Wiktionary


psychasteniczny

związany z psychastenią - rodzajem nerwicy objawiającym się brakiem aktywności, poczuciem nieprzydatności, obsesyjnymi zachowaniami, nadmiernymi skrupułami, nieśmiałością i ogólnym osłabieniem woli


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. właściwy psychastenii i psychastenikom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiadomym jest, że w opracowaniach literackich osobowość Schulza jawi się jako konglomerat lęków i natręctw, a więc jako osobowość psychasteniczna.

 (1.1) Cechami typowymi wszystkich tych zróżnicowanych przejawów depresji są: częsty komponent psychasteniczny, brak wiary w siebie, poczucie niższej wartości a także brak dystansu wobec doznawanych przeżyć (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychastenia ż., psychastenik m., psychasteniczka ż.

 przysł. psychastenicznie

Wiktionary


psychastenik

osoba cierpiąca na psychastenię - rodzaj nerwicy objawiający się brakiem aktywności, poczuciem nieprzydatności, obsesyjnymi zachowaniami, nadmiernymi skrupułami, nieśmiałością i ogólnym osłabieniem woli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. mężczyzna cierpiący na psychastenię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Histeryk manipuluje innymi poprzez wybuchy własnej emocjonalności, psychastenik woli się poddać, niż wprost manipulować

 (1.1) O ile histeryk nie dostrzega swoich wad, o tyle psychastenik je wyolbrzymia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychastenia ż.

:: fż. psychasteniczka

 przym. psychasteniczny

 przysł. psychastenicznie

Wiktionary


psychastenotymia

w psychologii: usposobienie charakteryzujące się brakiem pewności siebie i zdecydowania w działaniu, poczuciem niższości, doznawaniem lęków oraz natrętnych myśli


SJP.pl


psyche

książkowo: psychika człowieka, jego stan psychiczny, życie duchowe; dusza, duch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. dusza, duch

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • psyche – psychika; jedna z trzech funkcji zdrowia człowieka według WHO (soma, psyche, polis)
  • Psyche – planetoida o numerze katalogowym 16
  • Psyche – sonda kosmiczna do planetoidy Psyche
  • psyche – rodzaj lustra
  • Psyche – w mitologii greckiej uosobienie duszy ludzkiej
  • Psyche – kanadyjski zespół muzyczny
  • „Psyche” – czasopismo psychologiczne wydawane przez Uniwersytet Szczeciński,
  • Psyche – opera Johanna Josepha Fuxa
  • Psyche – baśń literacka Andersena z 1861
  • dusza w filozofii
  • dusza w religioznawstwie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpsɨxɛ, AS: psyχe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychiatria ż.

Wiktionary


psychedelic

[czytaj: sajkiDElik] styl w muzyce rockowej, popularny na przełomie last sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, charakteryzujący się długimi, improwizowanymi kompozycjami oraz tekstami o tematach seksualnych, religijnych lub duchowych; psychodelia, muzyka psychodeliczna, psychodelic


SJP.pl


psychedryna

środek pobudzający aktywność psychomotoryczną, likwidujący m.in. objawy zmęczenia i zwiększający zdolność koncentracji, łatwo uzależniający; amfetamina


SJP.pl


psychiatra

lekarz specjalizujący się w dziedzinie psychiatrii - dziale medycyny, nauce zajmującej się badaniem warunków powstania, profilaktyką oraz leczeniem zaburzeń psychicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

 (1.2) środ. karc. długo namyślający się gracz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okazało się, że na wizytę u psychiatry będzie musiał poczekać trzy tygodnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxʲjatra, AS: psyχʹi ̯atra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiatria ż., psychiatryk m.

 przym. psychiatryczny

 przysł. psychiatrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) psycholog

Wiktionary


psychiatria

1. dział medycyny, nauka zajmująca się badaniem warunków powstania, profilaktyką oraz leczeniem zaburzeń psychicznych; frenopatologia (dawniej);
2. oddział psychiatryczny w szpitalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

 (1.2) med. skrócenie od|oddział psychiatryczny. (kliniki, szpitala itp.)

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na egzaminie udowodniono mu, że o psychiatrii wie bardzo mało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxʲjatrʲja, AS: psyχʹi ̯atrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiatra ż., psychiatryk m., psyche ż.

 przym. psychiatryczny

 przysł. psychiatrycznie

Wiktionary


psychiatrka

→ psychiatra; psychiatryczka


SJP.pl


psychiatryczka

→ psychiatra; psychiatrka


SJP.pl


psychiatryczno-psychologiczny

dotyczący psychiatrii i psychologii, np. ośrodek psychiatryczno-psychologiczny


SJP.pl


psychiatryczny

taki, który związany jest z psychiatrią - działem medycyny, nauką zajmującą się badaniem warunków powstania, profilaktyką oraz leczeniem zaburzeń psychicznych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychiatria ż., psychiatra m./ż., psychiatryk m.

 przysł. psychiatrycznie

Wiktionary


psychiatryk

potocznie: szpital psychiatryczny; psychuszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. pejor. szpital psychiatryczny

 (1.2) pot. pejor. zakład psychiatryczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie uwierzysz, Adam wylądował w psychiatryku!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxʲjatrɨk, AS: psyχʹi ̯atryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiatria ż., psychiatra m.

 przym. psychiatryczny

 przysł. psychiatrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom wariatów, wariatkowo, dom bez klamek

Wiktionary


psychiczna

potocznie: kobieta chora psychicznie lub za taką uważana; świrnięta, nienormalna


SJP.pl


psychiczniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. narkomanów: złe samopoczucie spowodowane głodem narkotykowym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxʲit͡ʃʲɲak, AS: psyχʹičʹńak

Wiktionary


psychicznie

przysłówek

 (1.1) odnosząc się do spraw psychiki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Człowiek, który przez lata nie zaprawia się do pokonywania przeszkód, nie może być psychicznie silny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiczny m., psychol m.

 przym. psychiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowo, psychologicznie, umysłowo, wewnętrznie

Wiktionary


psychiczno-duchowy

dotyczący psychiki i ducha (duszy w rozumieniu religijnym), np. rozwój psychiczno-duchowy; psychoduchowy


SJP.pl


psychiczno-zmysłowy

w psychologii: charakterystyczny dla sfery psychicznej i zmysłowej, np. objawy psychiczno-zmysłowe; psychosensoryczny


SJP.pl


psychiczność

rzadko: całokształt wrodzonych i nabytych dyspozycji duchowych i intelektualnych, uczuciowych, woli, stanowiących o życiu wewnętrznym człowieka i zarządzanych przez mózg; dusza, duch, psyche, psychizm, psychika


SJP.pl


psychiczny

1. odnoszący się do psychiki, związany z procesami zachodzącymi w psychice; duchowy, wewnętrzny;
2. potocznie: chory psychicznie lub za takiego uważany; świrnięty, nienormalny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z psychiką i procesami w niej zachodzącymi

przymiotnik jakościowy

 (2.1) pot. o człowieku: chory psychicznie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) mężczyzna chory psychicznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja siostra ma trudne problemy psychiczne.

 (1.1) Martwię się o twoje zdrowie psychiczne.

 (2.1) Dlaczego nasypałeś mi mąki do kawy? Czy ty jesteś psychiczny?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxʲit͡ʃnɨ, AS: psyχʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiczność ż., psychol m.

:: fż. psychiczna ż.

 przysł. psychicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowy, mentalny; książk. spirytualny; przest. dziś książk. duszny

 (2.1) pot. kopnięty, nienormalny, świrnięty, świrowaty, pieprznięty, pomylony, popaprany, porąbany, porypany, puknięty, rąbnięty, stuknięty, szajbnięty, szalony, szurnięty, trzepnięty, walnięty

 (3.1) pot. czubek, czub, fioł, nienormalny, obłąkaniec, obłąkany, opętaniec, opętany, pomyleniec, pomylony, psychol, szajbus, szaleniec, szalony, świr, świrus, wariat, zajob

Wiktionary


psychika

całokształt wrodzonych i nabytych dyspozycji duchowych i intelektualnych, uczuciowych, woli, stanowiących o życiu wewnętrznym człowieka i zarządzanych przez mózg; dusza, duch, psyche, psychizm, psychiczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) całokształt duchowych, intelektualnych i uczuciowych dyspozycji istoty żywej;

Wiktionary

Psychika (gr. ψυχή, psyche – dusza) – «całokształt cech i procesów wewnętrznych człowieka, związanych z emocjami, intelektem, predyspozycjami i doświadczeniem życiowym» (źródło: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego). Zespół indywidualnych cech psychofizycznych tworzy osobowość.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpsɨxʲika, AS: psyχʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychiczny mos., psychiatria ż., psychiatra m., psychiatryk m., psychiczność ż., psychol m., psychizm m., psychoza ż., psychotyk m.

 przym. psychiczny, psychiatryczny, psychotyczny

 przysł. psychicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intelekt, rozum, umysł, umysłowość, duch, dusza, psyche, serce, wnętrze

Wiktionary


psychizm

w psychologii: całokształt wrodzonych i nabytych dyspozycji duchowych i intelektualnych, uczuciowych, woli, stanowiących o życiu wewnętrznym człowieka i zarządzanych przez mózg; dusza, duch, psyche, psychika, psychiczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. nauka o duszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż.

Wiktionary


psycho-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z psychiką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) psychoanaliza • psycholog • psychologia • psychopata • psychopatologia • psychotechnika • psychoterapia • psychofizyczny • psychologiczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsɨxɔ, AS: psyχo

Wiktionary


psychoaktywność

→ psychoaktywny


SJP.pl

Patrz:

psychoaktywny

psychoaktywny

w farmakologii: taki, który działa pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne człowieka; psychoanaleptyczny, psychotoniczny, psychopobudzający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) farm. biochem. działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żywica konopi indyjskich zawiera ponad 60 substancji psychoaktywnych (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psychopobudzający, psychotropowy

Wiktionary


psychoakustyczny

związany z psychoakustyką - dziedziną nauki badającą i opisującą związki zachodzące między falą dźwiękową docierającą do uszu słuchacza a subiektywnie odczuwanym wrażeniem, wywołanym przez tę falę, np. model psychoakustyczny


SJP.pl


psychoakustyka

dziedzina nauki badająca i opisująca związki zachodzące między falą dźwiękową docierającą do uszu słuchacza a subiektywnie odczuwanym wrażeniem, wywołanym przez tę falę


SJP.pl

Ps

Wikipedia


psychoanaleptyczny

w farmakologii: taki, który działa stymulująco i tonizująco na ośrodkowy układ nerwowy; psychoaktywny, psychotoniczny, psychopobudzający


SJP.pl


psychoanaleptyk

w farmakologii: środek działający stymulująco i tonizująco na ośrodkowy układ nerwowy


SJP.pl


psychoanalityczka

1. w psychologii: kobieta psycholog wykorzystująca analizę osobowości poprzez hipnozę, sugestię, technikę swobodnych skojarzeń w celu leczenia zaburzeń psychicznych i emocjonalnych;
2. zwolenniczka, przedstawicielka psychoanalizy - koncepcji psychologicznej Zygmunta Freuda


SJP.pl


psychoanalityczny

1. dotyczący psychoanalizy - koncepcji psychologicznej stworzonej przez Zygmunta Freuda na początku XX wieku, wyjaśniającej strukturę, funkcjonowanie i rozwój osobowości człowieka, a także zjawisk społecznych i kulturowych działaniem podświadomych instynktów, popędów i dążeń pozostających we wzajemnym konflikcie;
2. w medycynie: dotyczący psychoanalizy - metody diagnostyki oraz terapii zaburzeń psychicznych i emocjonalnych, wykorzystującej hipnozę, sugestię oraz technikę swobodnych skojarzeń


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący psychoanalizy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychoanaliza ż., psychoanalityk m., psychoanalityczka ż.

 przysł. psychoanalitycznie

Wiktionary


psychoanalityk

1. w psychologii: psycholog wykorzystujący analizę osobowości poprzez hipnozę, sugestię, technikę swobodnych skojarzeń w celu leczenia zaburzeń psychicznych i emocjonalnych;
2. zwolennik, przedstawiciel psychoanalizy - koncepcji psychologicznej Zygmunta Freuda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) psycholog, który stosuje psychoanalizę w leczeniu swoich pacjentów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychoanaliza ż.

:: fż. psychoanalityczka

 przym. psychoanalityczny

Wiktionary


psychoanaliza

1. koncepcja psychologiczna stworzona przez Zygmunta Freuda na początku XX wieku, wyjaśniająca strukturę, funkcjonowanie i rozwój osobowości człowieka, a także zjawisk społecznych i kulturowych działaniem podświadomych instynktów, popędów i dążeń pozostających we wzajemnym konflikcie; psychologia głębi;
2. w medycynie: metoda diagnostyki oraz terapii zaburzeń psychicznych i emocjonalnych, wykorzystująca hipnozę, sugestię oraz technikę swobodnych skojarzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach

 (1.2) psych. med. metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1)

Wiktionary

Psychoanaliza (od gr. ψυχη = „psyche”, „dusza” i ανάλυσις = „analiza”) – metoda poznania i leczenia człowieka, teoria psychopatologii i teoria pozwalająca wyjaśnić różne zjawiska społeczne i kulturowe. Została zapoczątkowana na przełomie XIX i XX wieku przez wiedeńskiego lekarza Sigmunda Freuda.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odkąd Freud pod koniec XIX wieku opracował metodę psychoterapeutyczną, którą nazwał psychoanalizą, bardzo wiele się wydarzyło w tej dziedzinie.

 (1.2) Analiza snów to jedna z głównych metod psychoanalizy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychoanalityk mos.

 przym. psychoanalityczny

 przysł. psychoanalitycznie

Wiktionary


psychoanalizować

w psychologii, psychiatrii: wykorzystywać analizę osobowości w celu leczenia zaburzeń psychicznych i emocjonalnych


SJP.pl


psychobilly

[czytaj: sajkoBIli] środowiskowo: styl muzyki rockowej lat osiemdziesiątych XX wieku, oparty na rock'n'rollu lat pięćdziesiątych


SJP.pl

Ps

Wikipedia


psychobiograficzny

dotyczący przeżyć psychicznych, które można odczytać z czyjejś biografii


SJP.pl


psychobiolog

specjalista w zakresie psychobiologii - dziedziny nauki badającej wzajemne powiązania zjawisk psychicznych i biologicznych


SJP.pl


psychobiologia

dziedzina nauki badająca wzajemne powiązania zjawisk psychicznych i biologicznych


SJP.pl

Psychobiologia to dział psychologii, który ma na celu wyjaśnienie zachowania i stanów świadomości w kategoriach procesów fizjologicznych, ewolucji gatunków, funkcji i konieczności ekologicznych oraz rozwoju osobniczego organizmu. Innym, trudniejszym zadaniem jest określanie relacji pomiędzy fizjologią mózgu a zjawiskami uznanymi za umysłowe.

Wikipedia


psychobiologiczny

dotyczący psychobiologii - dziedziny nauki badającej wzajemne powiązania zjawisk psychicznych i biologicznych


SJP.pl


psychobiolożka

→ psychobiolog


SJP.pl

Patrz:

psychobiolog

psychobiotyk

probiotyk wpływający korzystnie na zdrowie psychiczne


SJP.pl

Psychobiotyki – bakterie probiotyczne, które spożywane w odpowiednich dawkach wykazują działanie na oś jelitowo-mózgową i mają korzystny wpływ na zdrowie psychiczne pacjentów cierpiących na choroby psychiczne oraz łagodzą objawy depresji, zespołu jelita drażliwego i chronicznego zmęczenia. Termin psychobiotyk został utworzony przez psychiatrę Teda Dinana i neurologa Johna F. Cryana.

Wikipedia


psychoból

ból głowy o podłożu psychicznym, wynikający najczęściej z depresji


SJP.pl


psychochirurgia

w medycynie: leczenie niektórych zaburzeń psychicznych, polegające na chirurgicznym usuwaniu niewielkich odcinków ośrodkowego układu nerwowego lub na przerywaniu połączeń między ośrodkami nerwowymi


SJP.pl

Psychochirurgia – leczenie zaburzeń psychicznych metodami neurochirurgicznymi.

Wikipedia


psychochirurgiczny

w medycynie: dotyczący psychochirurgii - leczenia niektórych zaburzeń psychicznych, polegającego na chirurgicznym usuwaniu niewielkich odcinków ośrodkowego układu nerwowego lub na przerywaniu połączeń między ośrodkami nerwowymi


SJP.pl


psychodegeneracja

w psychologii: trwałe zaburzenia psychiki człowieka wskutek organicznych zmian w nerwowym układzie ośrodkowym, wywołane czynnikami zewnętrznymi; degeneracja psychiczna, degradacja psychiczna, psychodegradacja, charakteropatia


SJP.pl


psychodegradacja

w psychologii: trwałe zaburzenia psychiki człowieka wskutek organicznych zmian w nerwowym układzie ośrodkowym, wywołane czynnikami zewnętrznymi; degeneracja psychiczna, degradacja psychiczna, psychodegeneracja, charakteropatia


SJP.pl


psychodelia

styl w muzyce rockowej, popularny na przełomie last sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, charakteryzujący się długimi, improwizowanymi kompozycjami oraz tekstami o tematach seksualnych, religijnych lub duchowych; psychedelic, psychodelic, muzyka psychodeliczna


SJP.pl

Psychodelia – termin określający styl muzyki, sztuki wizualnej, mody i kultury, oryginalnie przypisywany schyłkowi lat 60. XX wieku i hippisom. Został on stworzony w 1966, lecz największą popularność zdobył podczas Lata Miłości (ang. "Summer of Love") w 1967. Jego początki zwykle lokalizuje się w San Francisco w stanie Kalifornia, jednak szybko rozprzestrzenił się w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Wikipedia


psychodelic

[czytaj: sajkoDElik] styl w muzyce rockowej, popularny na przełomie last sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, charakteryzujący się długimi, improwizowanymi kompozycjami oraz tekstami o tematach seksualnych, religijnych lub duchowych; psychodelia, muzyka psychodeliczna, psychedelic


SJP.pl


psychodeliczka

kobieta, której stan psychiki odznacza się głębokim spokojem, wzmożonym odczuwaniem bodźców, występowaniem halucynacji i natchnienia twórczego


SJP.pl


psychodeliczność

w psychologii: stan psychiczny wywołany silnym przeżyciem emocjonalnym lub środkami odurzającymi, przejawiający się m.in. w wizjach zbliżonych do halucynacji, w zwiększonej wrażliwości na bodźce i w pobudzeniu wyobraźni twórczej; psychodelizm


SJP.pl


psychodeliczny

w psychologii:
1. o stanie umysłu, samopoczuciu: odznaczający się głębokim spokojem, wzmożonym odczuwaniem bodźców, występowaniem halucynacji i natchnienia twórczego;
2. nacechowany takim nastrojem, np. psychodeliczny wiersz;
3. o pewnych narkotykach: wywołujący taki stan


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który przejawia wzmożoną wrażliwość na bodźce

 (1.2) skłonny do urojeń, w szczególności euforycznych

 (1.3) będący przejawem lub powodujący stan psychodeliczny (1.1-2)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychodelik m., psychedelik m., psychodelizm m., psychodelia ż.

 przysł. psychodelicznie

Wiktionary


psychodelik

człowiek, którego stan psychiki odznacza się głębokim spokojem, wzmożonym odczuwaniem bodźców, występowaniem halucynacji i natchnienia twórczego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. med. substancja neuroaktywna o działaniu psychodelicznym, wywołująca zwykle odurzenie i wizje, mająca zdolność do wywoływania zmian percepcji, świadomości, sposobu myślenia oraz sposobu odczuwania emocji;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychedelik m., psychodelizm m., psychodelia ż.

 przym. psychodeliczny

 przysł. psychodelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psychedelik, fanerotym

Wiktionary


psychodelizm

w psychologii: stan psychiczny wywołany silnym przeżyciem emocjonalnym lub środkami odurzającymi, przejawiający się m.in. w wizjach zbliżonych do halucynacji, w zwiększonej wrażliwości na bodźce i w pobudzeniu wyobraźni twórczej; psychodeliczność


SJP.pl


psychodepresyjny

o leku: przeciwdziałający depresji; antydepresyjny, przeciwdepresyjny


SJP.pl


psychodermatolog

specjalista w zakresie dziedziny medycyny badającej wpływ psychiki człowieka na powstawanie i przebieg chorób dermatologicznych


SJP.pl


psychodermatologia

dziedzina medycyny badająca wpływ psychiki człowieka na powstawanie i przebieg chorób dermatologicznych


SJP.pl


psychodermatologiczny

→ psychodermatologia


SJP.pl

Patrz:

psychodermatologia

psychodiagnosta

rzadko w psychologii: specjalista w zakresie psychodiagnostyki - teorii i metod badań zmierzających do stwierdzenia stopnia i rodzaju właściwości psychicznych jednostki; psychognostyk, psychodiagnostyk


SJP.pl


psychodiagnostyczny

w psychologii: związany z psychodiagnostyką - teorią i metodami badań zmierzających do stwierdzenia stopnia i rodzaju właściwości psychicznych jednostki; psychognostyczny


SJP.pl


psychodiagnostyk

w psychologii: specjalista w zakresie psychodiagnostyki - teorii i metod badań zmierzających do stwierdzenia stopnia i rodzaju właściwości psychicznych jednostki; psychognostyk, psychodiagnosta


SJP.pl


psychodiagnostyka

w psychologii: teoria i metody badań zmierzających do stwierdzenia stopnia i rodzaju właściwości psychicznych jednostki; psychognostyka, psychognozja, diagnostyka psychologiczna


SJP.pl


psychodietetyczka

kobieta zajmująca się zasadami racjonalnego odżywiania stosując techniki psychologiczne


SJP.pl


psychodietetyczny

związany z działem dietetyki stosującym techniki psychologiczne wobec osób z zaburzeniami jedzenia


SJP.pl


psychodietetyk

dietetyk stosujący techniki psychologiczne wobec osób z zaburzeniami jedzenia


SJP.pl


psychodietetyka

dział dietetyki stosujący techniki psychologiczne wobec osób z zaburzeniami jedzenia


SJP.pl

Psychodietetyka – interdyscyplinarna dziedzina wiedzy, łącząca zagadnienia z obszaru psychologii (głównie psychologii zdrowia), dietetyki i zasad zdrowego stylu życia.

Według Obserwatorium Językowego Uniwersytetu Warszawskiego psychodietetyka to "dział dietetyki zajmujący się stosowaniem różnego rodzaju technik psychologii u osób z zaburzeniami odżywiania".

Wikipedia


psychodrama

metoda stosowana w psychoterapii grupowej, polegająca na odgrywaniu improwizowanych scen, obrazujących przeżycia uczestników grupy


SJP.pl

Dr

Wikipedia


psychoduchowy

dotyczący psychiki i ducha (duszy w rozumieniu religijnym), np. rozwój psychoduchowy; psychiczno-duchowy


SJP.pl


psychodydaktyczny

związany z psychodydaktyką - działem psychologii pedagogicznej, zajmującym się zagadnieniami związku psychologii z dydaktyką ogólną i metodyką przedmiotów szkolnych


SJP.pl


psychodydaktyk

specjalista w zakresie psychodydaktyki - działu psychologii pedagogicznej, zajmującego się zagadnieniami związku psychologii z dydaktyką ogólną i metodyką przedmiotów szkolnych


SJP.pl


psychodydaktyka

dział psychologii pedagogicznej, zajmujący się zagadnieniami związku psychologii z dydaktyką ogólną i metodyką przedmiotów szkolnych


SJP.pl


psychodysleptyczny

w psychiatrii, farmakologii: mający właściwości halucynogenne i mogący wywołać psychozę doświadczalną; psychomimetyczny, psychozomimetyczny


SJP.pl


psychoedukacja

edukacja w zakresie wiedzy psychologicznej; edukacja psychologiczna


SJP.pl

Psychoedukacja – metoda edukacyjna adresowana do ludzi, którzy żyją z zaburzeniami psychicznymi stanu zdrowia.

Wikipedia


psychoedukacyjny

→ psychoedukacja


SJP.pl

Patrz:

psychoedukacja

psychoedukator

specjalista nauczający pacjentów i ich rodzin o chorobie psychicznej, jej objawach, leczeniu i radzeniu sobie z nią


SJP.pl


psychoedukatorka

→ psychoedukator


SJP.pl

Patrz:

psychoedukator

psychoedukować

edukować w zakresie wiedzy psychologicznej


SJP.pl


psychoemocjonalny

w psychologii: dotyczący emocjonalnych zjawisk psychicznych, np. kontrola psychoemocjonalna


SJP.pl


psychofan

obsesyjny, natarczywy fanatyk prześladujący swojego idola; pseudofan


SJP.pl


psychofanka

obsesyjna, natarczywa fanatyczka prześladująca swojego idola; pseudofanka


SJP.pl


psychofarmakolog

badacz skutków wywołanych przez lekarstwa i narkotyki w psychice człowieka


SJP.pl


psychofarmakologia

dział farmakologii badający skutki wywołane przez lekarstwa i narkotyki w psychice człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. farm. gałąź farmakologii zajmująca się badaniem wpływu leków psychoaktywnych na stan psychiczny człowieka;

Wiktionary

Psychofarmakologia – zajmuje się badaniem wpływu leków psychoaktywnych na funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego na wszystkich poziomach analizy. W ramach tego badane jest poznanie, zachowanie, stan psychiczny, neurofizjologia, neurochemia, ekspresja genów i biologia molekularna. Farmakologiczne leczenie zaburzeń psychicznych jest krytykowane w ośrodkach psychiatrycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poznałem nieco bliżej pana Alberto Orlandini, który był dyrektorem szpitala psychiatrycznego w Santiago de Cuba i autorem podręcznika psychofarmakologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔfarmakɔˈlɔɟja, AS: psyχofarmakoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychofarmakolog m./ż., psychofarmakolożka ż.

 przym. psychofarmakologiczny

 przysł. psychofarmakologicznie

Wiktionary


psychofarmakologiczny

związany z psychofarmakologią - działem farmakologii badającym skutki wywołane przez lekarstwa i narkotyki w psychice człowieka


SJP.pl


psychofarmakoterapia

w medycynie: farmakoterapia zaburzeń psychicznych


SJP.pl

Ps

Wikipedia


psychofizjolog

specjalista w zakresie psychofizjologii - nauki zajmującej się związkami między procesami psychicznymi (np. wrażenia) i fizjologicznymi (np. oddech)


SJP.pl


psychofizjologia

dział nauki zajmujący się związkami między procesami psychicznymi (np. wrażenia) i fizjologicznymi (np. oddech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka z pogranicza psychologii i fizjologii, zajmująca się związkiem między procesami psychicznymi i fizjologicznymi;

Wiktionary

Psychofizjologia — dział nauki z pogranicza psychologii i fizjologii, zajmujący się wzajemnym związkiem procesów psychicznych i fizjologicznych. Opisuje on wzajemną zależność emocji, zmian świadomości, sposobów zachowania z funkcjonowaniem mózgu, układu krążenia, oddychania, motoryki i układu hormonalnego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. psychofizjologiczny

Wiktionary


psychofizjologiczny

dotyczący psychofizjologii - działu nauki zajmującego się związkami między procesami psychicznymi (np. wrażenia) i fizjologicznymi (np. oddech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) psych. związany z psychofizjologią, dotyczący psychofizjologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychofizjologia ż.

Wiktionary


psychofizjonomiczny

związany z psychofizjonomią - rzekomą dziedziną wiedzy pretendującą do miana nauki, badającą związek wyglądu zewnętrznego człowieka z jego charakterem i postawami uczuciowymi


SJP.pl


psychofizjonomik

osoba rzekomo potrafiąca odczytać cechy charakteru i postawy uczuciowe danego człowieka z jego wyglądu


SJP.pl


psychofizjonomika

rzekoma dziedzina wiedzy pretendująca do miana nauki, badająca związek wyglądu zewnętrznego człowieka z jego charakterem i postawami uczuciowymi


SJP.pl


psychofizycznie

→ psychofizyczny


SJP.pl

Patrz:

psychofizyczny

psychofizyczny

dotyczący zjawisk psychicznych i fizycznych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. dotyczący sfery psychicznej i fizycznej człowieka

Wiktionary


psychofizyk

specjalista w zakresie psychofizyki - badań i pomiarów wrażeń wywołanych przez odpowiednie bodźce


SJP.pl


psychofizyka

dział psychologii zajmujący się badaniem i pomiarem wrażeń wywołanych przez odpowiednie bodźce


SJP.pl

Ps

Wikipedia


psychoforma

rzadko: forma psychiczna


SJP.pl


psychogalwanometr

aparat do pomiaru elektrycznej reakcji skóry na bodźce psychiczne


SJP.pl


psychogenetycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dotyczący psychogenezy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współczesny psychoanalityk G. Zilboorg pisze nawet: „… zazdrość mężczyzny o kobiecość jest psychogenetycznie wcześniejsza i dlatego bardziej podstawowa niż zazdrość o członek (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psychogenetyczny

 rzecz. psychogeneza ż.

Wiktionary


psychogenetyczny

→ psychogeneza


SJP.pl

Patrz:

psychogeneza

psychogeniczny

w psychologii: uwarunkowany czynnikami psychicznymi, mający swoje źródło w psychice, w świadomości człowieka; psychogenny


SJP.pl


psychogenny

w psychologii: uwarunkowany czynnikami psychicznymi, mający swoje źródło w psychice, w świadomości człowieka; psychogeniczny


SJP.pl


psychogeriatria

Psychogeriatria (psychiatria wieku podeszłego) – dziedzina psychiatrii zajmująca się leczeniem zaburzeń psychicznych występujących w wieku podeszłym, tj. po 65. roku życia. W polskim systemie kształcenie lekarzy psychogeriatria nie została wyodrębniona jako osobna dziedzina specjalizacyjna.

Wikipedia


psychognostyczny

rzadko w psychologii: związany z psychodiagnostyką - teorią i metodami badań zmierzających do stwierdzenia stopnia i rodzaju właściwości psychicznych jednostki; psychodiagnostyczny


SJP.pl


psychognostyk

rzadko w psychologii: specjalista w zakresie psychodiagnostyki - teorii i metod badań zmierzających do stwierdzenia stopnia i rodzaju właściwości psychicznych jednostki; psychodiagnostyk, psychodiagnosta


SJP.pl


psychognostyka

rzadko w psychologii: teoria i metody badań zmierzających do stwierdzenia stopnia i rodzaju właściwości psychicznych jednostki; psychodiagnostyka, psychognozja, diagnostyka psychologiczna


SJP.pl


psychognozja

rzadko w psychologii: teoria i metody badań zmierzających do stwierdzenia stopnia i rodzaju właściwości psychicznych jednostki; psychognostyka, psychodiagnostyka, diagnostyka psychologiczna


SJP.pl


psychograf

psycholog sporządzający psychogramy


SJP.pl


psychografia

Ps

Wikipedia


psychografologia

rodzaj badania pisma ręcznego


SJP.pl


psychohigieniczny

→ psychohigieniczny


SJP.pl

Patrz:

psychohigieniczny

psychohistoria

formuła badawcza polegająca na łączeniu badań historycznych z kategoriami psychoanalitycznymi


SJP.pl

Psychohistoria – szczegółowa dziedzina z pogranicza historii i psychologii, odwołująca się do orientacji psychodynamicznej w psychologii, w szczególności do psychoanalizy. Termin ten może również oznaczać zainteresowanie przebiegiem osobniczego rozwoju jednostki historycznie zlokalizowanej.

Wikipedia


psychokinetyczny

→ psychokineza


SJP.pl

Patrz:

psychokineza

psychokineza

opis ruchu na odległość, wywołanego za pomocą mocy psychicznej; inne określenie telekinezy


SJP.pl

Telekineza, psychokineza – rzekomy wpływ na fizyczne otoczenie na odległość, mocą psychiczną, bez fizycznej ingerencji, która popularna jest w fantastyce naukowej i parapsychologii.

Wikipedia


psychokrytyka

w psychologii: krytyka tematyczna, psychoanaliza


SJP.pl


psychol

potocznie, pospolicie: osoba chora psychicznie lub swoim zachowaniem sprawiająca takie wrażenie; wariat, świr, psych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. obraź. psychopata, osoba chora psychicznie, wariat

Wiktionary

Psychol ( "Psycho") – amerykański horror z 1998 r. w reżyserii Gusa Van Santa, remake filmu "Psychoza" Alfreda Hitchcocka z 1960. Otrzymał Złotą Malinę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpsɨxɔl, AS: psyχol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiczny mos.

 przysł. psychicznie

 przym. psychiczny

Wiktionary


psychol.

skrót od: psychologia, psychologiczny


SJP.pl


psycholamarkizm

odłam neolamarkizmu z końca XIX wieku, który przyjmuje wpływ wewnętrznych, "duchowych" czynników na powstawanie przystosowań ewolucyjnych


SJP.pl

Psycholamarkizm – kierunek neolamarkistyczny o charakterze witalistycznym zapoczątkowany przez Copego. W swojej koncepcji ewolucji położył on szczególny nacisk na wewnętrzną dążność organizmów do świadomego samodoskonalenia się. Szczegóły swojej teorii ewolucji przedstawił w "O pochodzeniu najlepiej przystosowanych" ("The origin of the fittest" 1887) oraz w "Główne czynniki ewolucji organicznej" ("The Primary Factors of Organic Evolution" - 1896).

Wikipedia


psycholekt

Psycholekt – termin z zakresu psycholingwistyki oraz socjolingwistyki, wprowadzony przez Aleksandra Wilkonia w 1987 r., oznaczający takie formy realizacji języka, które są uzależnione od czynników natury psychicznej. Psycholekty zaliczane są do odmian funkcjonalnych języka.

Wikipedia


psycholeptyczny

→ psycholeptyk


SJP.pl

Patrz:

psycholeptyk

psycholingwistyczny

→ psycholingwistyka


SJP.pl

Patrz:

psycholingwistyka

psycholingwistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. psych. dziedzina nauki na pograniczu psychologii i językoznawstwa zajmująca się psychologicznymi podstawami funkcjonowania języka;

Wiktionary

Psycholingwistyka, psychologia języka – dziedzina nauki na pograniczu psychologii i językoznawstwa zajmująca się psychologicznymi podstawami funkcjonowania języka, tzn. tym, jak język jest przyswajany, przetwarzany oraz wykorzystywany przez ludzki umysł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współczesna psycholingwistyka potwierdza, że możliwości wyrazu, jakie posiada głos w sferze uczuciowej, są niezależne w pewien sposób od wypowiadanych treści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka, AS: psyχolʹĩŋgvʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psycholingwista m.

 przym. psycholingwistyczny

Wiktionary


psycholka

→ psychol; świruska, wariatka


SJP.pl


psycholog

specjalista w zakresie psychologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) psych. absolwent studiów w dziedzinie psychologii

 (1.2) środ. karc. długo namyślający się gracz

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) psych. absolwentka studiów w dziedzinie psychologii

Wiktionary

Psycholog – zawód zaufania publicznego polegający na udzielaniu świadczeń psychologicznych, w szczególności na: diagnozie psychologicznej, opiniowaniu, orzekaniu, psychoterapii (po ukończeniu studiów podyplomowych w tym zakresie), na udzielaniu pomocy psychologicznej, nauczania, prowadzenia wykładów, kursów, szkoleń warsztatów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Udałem się do psychologa po poradę.

 (1.1) Psychologa widziałem dwa razy, bo był na pół etatu na sto osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxɔlɔk, AS: psyχolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychologia ż.

:: fż. psycholożka ż.

 przym. psychologiczny

 przysł. psychologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) psychiatra

 (2.1) pot. psycholożka

Wiktionary


psychologia

nauka zajmująca się badaniem mechanizmów i praw rządzących zjawiskami psychicznymi oraz zachowaniami człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

Wiktionary

Psychologia (od ψυχή "psyche" „dusza”; λόγος "logos" „słowo, myśl, rozumowanie”) – nauka badająca mechanizmy i prawa rządzące psychiką oraz zachowaniami człowieka. Psychologia bada również wpływ zjawisk psychicznych na interakcje międzyludzkie oraz interakcję z otoczeniem. Według Spencera A. Rathusa psychologia jest badaniem naukowym zarówno zachowania, jak i procesów umysłowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).

 (1.1) Mój kuzyn studiuje psychologię na Uniwersytecie Warszawskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔˈlɔɟja, AS: psyχoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psycholog m., psychologizm m., psychologizowanie n., psycholożka ż.

 czas. psychologizować

 przym. psychologiczny

 przysł. psychologicznie

Wiktionary


psychologicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) psych. odnosząc się do psychologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psycholożka ż., psycholog mos., psychologia ż.

 przym. psychologiczny

Wiktionary


psychologiczniej

stopień wyższy od przysłówka: psychologicznie


SJP.pl


psychologiczny

przymiotnik

 (1.1) med. psych. dotyczący psychologii

 (1.2) stosujący zasady psychologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieśmiałość jest jednym z najpowszechniejszych problemów psychologicznych na świecie: szacuje się, że na zachodzie 40% populacji cierpi z powodu nieśmiałości.

 (1.2) Prawdziwą sztuką nie jest bowiem straszenie widzów przy pomocy wymyślnych efektów specjalnych, ale odpowiednie stopniowanie napięcia i zagrywki psychologiczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: psyχoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psycholożka ż., psycholog m., psychologia ż.

 przysł. psychologicznie

Wiktionary


psychologistka

→ psychologista


SJP.pl

Patrz:

psychologista

psychologistyczny

→ psychologizm


SJP.pl

Patrz:

psychologizm

psychologizacja

psychologiczna interpretacja zjawisk


SJP.pl


psychologizm

Psychologizm (gr. "psyche" – dusza, życie) – pogląd w różnych dziedzinach wiedzy (pedagogika, teoria literatury – zob. religioznawstwo, filozofia) zakładający, że czynniki psychologiczne mają determinujący i najważniejszy charakter, albo wręcz stanowią osnowę zjawisk.

Wikipedia


psychologizować

ujmować zagadnienia naukowe od strony psychologicznej


SJP.pl


psycholożka

→ psycholog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zaw. psych. kobieta, która specjalizuje się w dziedzinie psychologii

Wiktionary

Patrz:

psycholog

Powiązane:

 rzecz. psychologia ż.

:: fm. psycholog mos.

 przym. psychologiczny

 przysł. psychologicznie

Wiktionary


psycholstwo

zachowywanie się jak osoba chora psychicznie; wariactwo


SJP.pl


psychomachia

1. w literaturze: walka duchów dobrych i złych o duszę człowieka, motyw średniowiecznych moralitetów;
2. przenośnie: walka dobra ze złem


SJP.pl

Psychomachia – alegoryczny poemat chrześcijańskiego poety rzymskiego Aureliusza Prudencjusza Klemensa, żyjącego na przełomie IV i V wieku n.e. Poemat opisuje walkę dobra ze złem w duszy człowieka. Utwór wprowadził topos nazywany od jego tytułu psychomachią, obecny w wielu późniejszych dziełach literackich, a także jako motyw w rzeźbie i ilustracji.

Wikipedia


psychomanipulacja

celowe manipulowanie psychiką, emocjami lub zachowaniem innej osoby.


SJP.pl


psychomanipulacyjny

→ psychomanipulacja


SJP.pl

Patrz:

psychomanipulacja

psychometr

urządzenie do wnioskowania o prawdomówności badanego na podstawie rejestracji nieświadomych reakcji osoby przesłuchiwanej na zadawane pytania; wariograf


SJP.pl


psychometria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. dział psychologii zajmujący się pomiarami zjawisk i wartości psychologicznych jak i ich metodami

 (1.2) psych. dział psychologii badający metodologię i podstawy teoretyczne testów psychologicznych, też: umiejętność takiego odkrywania

Wiktionary

Psychometria (od ψυχή "Psyche" = dusza, oraz łac. -metria, od gr. μετρεῖν metrein, „mierzyć”) – dział psychologii, który zajmuje się teorią i praktyką stosowania testów psychologicznych. Ustala jakie warunki powinien spełniać dobry test psychologiczny, zajmuje się zarówno tworzeniem samych narzędzi testowych i pozycji, które zawierają, jak i kwestiami związanymi ze zliczaniem i interpretowaniem wyników.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zatem można sformułować dyrektywę dla wszystkich psychologów (…) - w miarę możliwości konsultuj projekty badawcze ze specjalistą z zakresu metodologii, psychometrii i statystyki.

 (1.3) W zjawiskach psychometrii chodzi prawdopodobnie o działanie chemiczne śladu na system nerwowy psychometry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychometra mos.

 przym. psychometryczny

Wiktionary


psychomimetyczny

w psychiatrii, farmakologii: mający właściwości halucynogenne i mogący wywołać psychozę doświadczalną; psychodysleptyczny, psychozomimetyczny


SJP.pl


psychomotoryka

Ps

Wikipedia


psychonauta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba doświadczająca doświadczeń psychodelicznych w celu poznania swojego umysłu;

Wiktionary

Psychonauta (od ψυχή "psychē" „dusza/duch/umysł”) i ναύτης ("naútēs" „marynarz/nawigator”) – osoba doświadczająca celowo wywołanych zmian świadomości (doświadczeń psychodelicznych), w celu poznania swojego umysłu poprzez bezpośrednie doświadczenie. Zmiana stanu świadomości może zostać wywołana przez:

Wikipedia


psychoneurolog

specjalista w zakresie psychoneurologii


SJP.pl


psychoneurotyczny

charakterystyczny dla psychonerwicy


SJP.pl


psychoonkolog

specjalista w dziedzinie psychoonkologii, łączącej wiedzę z zakresu psychologii i onkologii


SJP.pl


psychoonkologia

dziedzina medycyny łącząca wiedzę z zakresu psychologii i onkologii


SJP.pl

Psychoonkologia to interdyscyplinarna dziedzina medycyny, której rozwój przypada w Europie na lata 80. XX wieku. Problematykę badawczą psychoonkologii można ująć w trzy grupy:

Podstawowe zadania psychoonkologii to: staranie o poprawę jakości życia pacjentów z chorobą nowotworową i ich rodzin, włączenie problemów psychoonkologicznych do programu nauczania studentów i personelu medycznego, działalność naukowo-badawcza.

Wikipedia


psychoonkolożka

→ psychoonkolog


SJP.pl

Patrz:

psychoonkolog

psychopata

1. osoba cierpiąca na psychopatię;
2. osoba budząca lęk swym zachowaniem, zachowująca się niezgodnie z przyjętymi normami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) psych. med. człowiek cierpiący na psychopatię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spójrz na siebie. Jesteś odrażający, obmierzły! Przejrzyj się w lustrze, żałośny psychopato!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔˈpata, AS: psyχopata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychopatia ż.

:: fż. psychopatka ż.

 przym. psychopatyczny

 przysł. psychopatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. psychol

Wiktionary


psychopatia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psychopatia to jedyne zaburzenie, w którym klient nie cierpi, ale cierpi otoczenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychopata mos., psychopatka ż.

 przym. psychopatyczny

 przysł. psychopatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobowość dyssocjalna, antyspołeczne zaburzenie osobowości

Wiktionary


psychopatka

→ psychopata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. kobieta cierpiąca na psychopatię

Wiktionary

Patrz:

psychopata

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔˈpatka, AS: psyχopatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychopatia ż.

:: fm. psychopata mos.

 przym. psychopatyczny

 przysł. psychopatycznie

Wiktionary


psychopatolog

specjalista w zakresie psychopatologii


SJP.pl


psychopatologia

dział psychiatrii zajmujący się zaburzeniami psychicznymi, ich badaniem i mechanizmami powstawania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. med. psych. dziedzina psychologii i psychiatrii, która bada zaburzenia i choroby psychiczne

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔpatɔˈlɔɟja, AS: psyχopatoloǵi ̯a

Wiktionary


psychopatolożka

→ psychopatolog


SJP.pl

Patrz:

psychopatolog

psychopatycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób psychopatyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posłanka na pokaz szlochała psychopatycznie, w rzeczywistości trzęsąc się wewnętrznie ze śmiechu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychopatia ż., psychopata mos., psychopatka ż.

 przym. psychopatyczny

Wiktionary


psychopatyczność

→ psychopatyczny


SJP.pl

Patrz:

psychopatyczny

psychopatyczny

→ psychopatia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący psychopatę, o cechach psychopaty; świadczący o psychopatii

Wiktionary

Patrz:

psychopatia

Przykłady

 (1.1) Ale myśliwego, który strzela do wszystkiego, co się w lesie rusza, czeka straszna kara środowiskowa – zostaje okrzyknięty pogardliwym słowem „strzelacz”. To jakby na psychopatycznego kapo powiedzieć z wyrzutem „łapserdak”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔpaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: psyχopatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychopata mos., psychopatka ż., psychopatia ż.

 przysł. psychopatycznie

Wiktionary


psychopedagogika

Psychopedagogika – dział pedagogiki zajmujący się problemami naukowymi i zagadnieniami psychologii rozwoju i wychowania człowieka. Psychopedagogika jako nauka jest połączeniem dwóch samodzielnych dziedzin nauki psychologii i pedagogiki w jeden wspólny nurt, będący nową dziedziną wiedzy, eksplorowaną i stosowaną we współczesnym życiu społecznym człowieka.

Wikipedia


psychopedagożka

→ psychopedagog


SJP.pl

Patrz:

psychopedagog

psychoplegiczny

lek psychoplegiczny - lek stosowany w leczeniu psychoz i nerwic; lek neuroleptyczny, lek przeciwpsychotyczny, neuroleptyk


SJP.pl


psychopobudzający

w farmakologii: taki, który działa pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne człowieka; psychoanaleptyczny, psychotoniczny, psychoaktywny


SJP.pl


psychopomp

osoba (duch, bóg, zwierzę itp.) odprowadzająca dusze zmarłych na tamten świat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) rel. istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę) odprowadzająca lub przenosząca dusze zmarłych do świata pozagrobowego;

Wiktionary

Psychopomp ( ψυχοπομπóς psychopompós, psychopompus ‘przewodnik dusz’) – w religii istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę), której zadaniem jest odprowadzenie lub przeniesienie duszy zmarłego człowieka do świata pozagrobowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: psɨˈxɔpɔ̃mp, AS: psyχopõmp

Wiktionary


psychoprawica

pejoratywnie: prawica cechująca się irracjonalnymi poglądami i działaniami, kłamliwą i agresywną retoryką


SJP.pl


psychorelaksacyjny

→ psychorelaksacja


SJP.pl

Patrz:

psychorelaksacja

psychoruchowo

→ psychoruchowy


SJP.pl

Patrz:

psychoruchowy

psychoruchowy

przymiotnik

 (1.1) związany ze zjawiskami i procesami psychicznymi zachodzącymi przy wykonywaniu czynności ruchowych

Wiktionary


psychoseksualność

→ psychoseksualny


SJP.pl

Patrz:

psychoseksualny

psychoseksualny

związany z psychiką i seksualnością


SJP.pl


psychosensoryczny

1. dotyczący zjawisk psychicznych związanych z odbiorem i percepcją wrażeń zmysłowych;
2. objawy psychosensoryczne - zaburzenia w odbiorze wrażeń zmysłowych, ich postrzegania i rozumienia


SJP.pl


psychosocjolog

specjalista w zakresie psychosocjologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zawodowo zajmująca się procesami psychicznymi zachodzącymi w zbiorowościach ludzkich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔsɔˈt͡sʲjɔlɔk, AS: psyχosocʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychosocjologia

 przym. psychosocjologiczny

Wiktionary


psychosocjologia

dział psychologii zajmujący się procesami psychicznymi zachodzącymi w zbiorowościach ludzkich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział psychologii, który zajmuje się procesami psychicznymi zachodzącymi w zbiorowościach ludzkich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔsɔt͡sʲjɔˈlɔɟja, AS: psyχosocʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychosocjolog

 przym. psychosocjologiczny

Wiktionary


psychosocjologiczny

przymiotnik

 (1.1) przym. od psychosocjologia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔsɔt͡sʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: psyχosocʹi ̯oloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychosocjologia, psychosocjolog

Wiktionary


psychosomatyczny

dotyczący wzajemnych zależności między psychiką a ciałem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. psych. dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychosomatyk mos., psychosomatyczka ż., psychosomatyka ż.

 przysł. psychosomatycznie

Wiktionary


psychosomatyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dział medycyny, który bada związek pomiędzy zaburzeniami psychicznymi i somatycznymi

Wiktionary

Psychosomatyka – całościowe ujmowanie problemów człowieka chorego. Termin wprowadził do medycyny w 1818 roku J.Ch. Heinroth.

Psychosomatyka zajmuje się rozpatrywaniem zależności psychosomatycznych, czyli dotyczących wpływu czynników psychicznych na organizm człowieka. Badania w modelu patogenetycznym poszukują czynników natury psychicznej w powstawaniu chorób somatycznych i wpływających na ich przebieg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Można mówić o psychosomatyce sensu stricto, rozumianej jako skutku zaburzenia spowodowanego przez przyczyny natury psychicznej w organizmie, które powodują zaistnienie różnych jednostek chorobowych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psychosomatyczny

Wiktionary


psychospołeczny

przymiotnik

 (1.1) psych. dotyczący sfery psychicznej i społecznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyniki tego badania nie dostarczają niestety wyjaśnienia psychospołecznych korzyści uczestnictwa w społeczności internetowej.

Wiktionary


psychostazja

w wyobrażeniach religijnych: ważenie dusz zmarłych dla porównania wagi ich dobrych i złych uczynków


SJP.pl

Zasugerowano, aby "Psychostasis" Nie opisano powodu propozycji integracji.

Psychostazja (gr. "ważenie dusz") – symboliczne przedstawienie w sztuce sceny sądu podczas którego dokonywana jest ocena, czy dana dusza godna jest zbawienia. Wywodzi się z wyobrażeń religijnych starożytnych Egipcjan. Popularne w średniowieczu.

Wikipedia


psychostymulant

środek pobudzający procesy psychiczne i wzmagający napęd ruchowy; środek stymulujący, środek psychotoniczny, środek psychostymulujący


SJP.pl


psychostymulujący

środek psychostymulujący - środek pobudzający procesy psychiczne i wzmagający napęd ruchowy; środek stymulujący, środek psychotoniczny, psychostymulant


SJP.pl


psychotechnik

specjalista w dziedzinie psychotechniki


SJP.pl


psychotechnika

specjalista w dziedzinie psychotechniki


SJP.pl

Psychotechnika jest definiowana jako:

Niektórzy autorzy uważają te definicje za błędne i prowadzące do szeregu nieporozumień ze względu na ich znaczne spopularyzowanie.

Według nich prawidłowe znaczenie terminu psychotechnika to:

Wikipedia


psychoterapeuta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie psychoterapii

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. psychoterapia ż.

:: fż. psychoterapeutka ż.

 przym. psychoterapeutyczny

Wiktionary


psychoterapeutka

→ psychoterapeuta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w dziedzinie psychoterapii

Wiktionary

Patrz:

psychoterapeuta

Powiązane:

 rzecz. psychoterapia ż.

:: fm. psychoterapeuta m.

 przym. psychoterapeutyczny

Wiktionary


psychoterapeutyczny

dotyczący psychoterapii, związany z psychoterapią (np. ośrodek psychoterapeutyczny, poradnia psychoterapeutyczna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący psychoterapii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychoterapeuta m., psychoterapeutka ż., psychoterapia ż.

Wiktionary


psychoterapeutyka

jedna z dziedzin psychologii, zajmująca się teorią i praktyką leczenia zaburzeń psychicznych poprzez oddziaływanie na psychikę pacjenta sugestią, radą, perswazją i uspokajaniem


SJP.pl


psychoterapia

leczenie zaburzeń psychicznych poprzez oddziaływanie na psychikę pacjenta sugestią, radą, perswazją i uspokajaniem oraz poprzez analizę i interpretację jego zachowania, dla uświadomienia mu i zmodyfikowania jego stosunku do siebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;

Wiktionary

Psychoterapia – stosowanie metod psychologicznych, zwłaszcza opartych na regularnym kontakcie międzyludzkim, w celu pomocy osobom zmagającym się z różnorodnymi problemami. Psychoterapia służy poprawie dobrostanu i zdrowia psychicznego, rozwojowi relacji i umiejętności społecznych, może dotyczyć zmiany lub radzenia sobie z dokuczliwymi zachowaniami, przekonaniami, obsesjami, myślami lub emocjami. Niektóre techniki psychoterapeutyczne są uznane za oparte na dowodach naukowych metody leczenia określonych zaburzeń psychicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy psychoterapii dochodzi do dezadaptacyjnych zachowań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychoterapeuta mos., psychoterapeutka ż.

 przym. psychoterapeutyczny

Wiktionary


psychotest

test mający zbadać cechy psychologiczne, drukowany jako forma rozrywki dla czytelników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. test psychologiczny, najczęściej taki drukowany w prasie dla rozrywki czytelników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na 10 kandydatów komisja lekarska MSW odrzuca 8. Przyszli strażacy muszą być sprawni fizycznie, dobrze rozwiązać psychotesty, wykazywać muszą odporność na stresy.

 (1.1) Przeszło 120 tysięcy internautów wypełniło psychotest w internetowym serwisie kampanii „Stop wariatom drogowym” zorganizowanej przez PZU SA.

Wiktionary


psychothriller

[czytaj: psychotriler] odmiana thrillera, w którym osią konfliktu jest choroba lub dewiacja psychiczna głównego bohatera; thriller psychologiczny


SJP.pl


psychotoniczny

w farmakologii: taki, który działa stymulująco i tonizująco na ośrodkowy układ nerwowy; psychoanaleptyczny, psychoaktywny, psychopobudzający


SJP.pl


psychotraumatolog

specjalista zajmujący się skutkami psychicznymi traum i ich terapią


SJP.pl


psychotraumatologia

dziedzina psychologii i psychiatrii zajmująca się skutkami traumy psychicznej, jej leczeniem i mechanizmami radzenia sobie z traumą


SJP.pl

Psychotraumatologia – dziedzina psychologii zajmująca się osobami doświadczającymi traumy – badaniem zjawisk i mechanizmów występujących po doświadczeniu sytuacji, która zagrażała zdrowiu lub życiu, pomocą osobom, które doświadczyły tego rodzaju sytuacji i kryzysów oraz metodami pracy i rozumienia zjawisk psychicznych związanych z traumą.

Wikipedia


psychotraumatolożka

→ psychotraumatolog


SJP.pl

Patrz:

psychotraumatolog

psychotroniczka

→ psychotronik


SJP.pl

Patrz:

psychotronik

psychotroniczny

związany z psychotroniką, dotyczący psychotroniki (np. sprzęt psychotroniczny, czasopismo psychotroniczne)


SJP.pl


psychotronik

specjalista w dziedzinie psychotroniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) badacz domniemanych zależności między świadomością ludzką a zjawiskami energetycznymi

Wiktionary

Psychotronik (tyt. oryg. "Psion") – pierwsza część cyklu o Kocie – powieść science fiction autorstwa amerykańskiej pisarki Joan D. Vinge. Powieść ta ukazała się w 1982 r., polskie wydanie, w tłumaczeniu Kingi Dobrowolskiej, wydało wydawnictwo Prószyński i S-ka w 1997 r. Pozostałe części trylogii: "Kocia łapka" oraz "Deszcz snów".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psychotronicy właśnie przepływem energii tłumaczą fakt, że ludzie starsi bardzo lubią kontakt z małymi dziećmi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychotronika ż.

 przym. psychotroniczny

 przysł. psychotronicznie

Wiktionary


psychotronika

dziedzina dociekań korzystająca z nauk psychologii i biofizyki, badająca zjawiska paranormalne, zwłaszcza oddziaływania biopól na żywe organizmy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina badająca domniemane zależności między świadomością ludzką a zjawiskami energetycznymi;

Wiktionary

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą naukową.

Psychotronika – kontrowersyjna dyscyplina paranaukowa, popularna głównie we wczesnych latach 1970 w krajach Bloku Sowieckiego. Choć psychotronika nigdy nie zyskała powszechnej akceptacji społeczności naukowej, w kontekście zimnej wojny znalazła poparcie, w tym finansowe, niektórych agencji po obu stronach konfliktu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szczególnym obiektem badań w psychotronice jest rzekome „pole energetyczne”, odróżniające się od pól energetycznych znanych nauce (elektrycznego, magnetycznego) swoją strukturą, nieuchwytną dla jakiegokolwiek aparatu badawczego mogącego dać sprawdzalny wynik badania, […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychotronik m.

 przym. psychotroniczny

 przysł. psychotronicznie

Wiktionary


psychotrop

potocznie o leku lub środku psychotropowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. pot. lek psychotropowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpadał w coraz większą depresję, lekarz przepisał mu leki uspokajające. — Łykałem je, ale w końcu przestałem, bo to chyba były psychotropy, czułem się jak ogłupiały (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psychotropowy

Wiktionary


psychotropowy

środek lub lek psychotropowy - substancja działająca na ośrodkowy układ nerwowy, mająca zdolność do korygowania zaburzeń psychicznych; psychotrop (potocznie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) farm. oddziałujący na ośrodkowy układ nerwowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Badacze uznali, że efekt psychotropowy nie istnieje, jedyne działanie uboczne to nieznaczna senność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychotrop mrz.

Wiktionary


psychotyczka

kobieta cierpiąca na psychozę


SJP.pl


psychotycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób psychotyczny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psychotyczny

Wiktionary


psychotyczność

→ psychotyczny


SJP.pl

Psychotyczność – w psychologii oznacza cechę osobowości związaną z niską wrażliwością na normy społeczne i wysoką impulsywnością. W założeniu autora, wysoka psychotyczność miała wiązać się z objawami psychiatrycznymi – psychotycznym, psychopatycznym lub schizofrenicznym funkcjonowaniem. Za wymiar przeciwny psychotyczności można uznać uspołecznienie, konwencjonalność, konformizm i altruizm.

Wikipedia

Patrz:

psychotyczny

psychotyczny

dotyczący psychotyka lub psychozy, występujący w chorobach psychicznych (np. epizod psychotyczny, depresja psychotyczna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. med. właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychoza ż.

 przysł. psychotycznie

Wiktionary


psychotyk

osoba cierpiąca na psychozę


SJP.pl


psychotyzm

skłonność do zaburzeń charakteru


SJP.pl


psychowashing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieetyczna teoria lub praktyka, która używa terminów z zakresu psychologii w celu wpływania, oszukiwania albo manipulowania jednostkami lub grupami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psychościema

Wiktionary


psychoza

1. choroba psychiczna charakteryzująca się ograniczeniem lub utratą zdolności krytycznej oceny rzeczywistości, zmiennością nastroju i występowaniem urojeń, zaburzeniami w myśleniu i działaniu, np. paranoja;
2. stan szczególnej podatności na jakiś nastrój


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;

 (1.2) książk. przen. skłonność do ulegania intensywnym emocjom, nastrojom, szczególnie szerzącym się w jakiejś zbiorowości

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z powodu swojej przewlekłej psychozy trafił do szpitala psychiatrycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxɔza, AS: psyχoza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychotyk m., psychotyczka ż.

 przym. psychotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) histeria

Wiktionary


psychozabawa

zabawa przygotowana w postaci testów, wskazująca jakieś cechy osoby testowanej, zgodnie z opracowanymi wcześniej zestawami odpowiedzi


SJP.pl


psychoznawczy

rzadko: charakterystyczny dla zainteresowań ludzką psychiką


SJP.pl


psychozomimetyczny

w psychiatrii, farmakologii: mający właściwości halucynogenne i mogący wywołać psychozę doświadczalną; psychodysleptyczny, psychomimetyczny


SJP.pl


psychrofil

organizm żyjący w niskich temperaturach; kriofil, chionofil


SJP.pl


psychrofit

roślina wykazująca cechy kseromorficzne, występująca w północnych szerokościach geograficznych lub wysoko w górach


SJP.pl

Ps

Wikipedia


psychrometr

przyrząd do obserwacji względnej wilgotności powietrza


SJP.pl


psychuszka

potoczna nazwa szpitala psychiatrycznego w ZSRR, zwłaszcza rozpatrywanego jako miejsce przetrzymywania dysydentów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład lub szpital psychiatryczny wykorzystywany przez władze jako forma represji;

Wiktionary

Psychuszka – potoczna nazwa szpitala psychiatrycznego w ZSRR, stanowiącego miejsce przetrzymywania dysydentów.

Do roku 1989 psychuszki podlegały radzieckiemu ministerstwu spraw wewnętrznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Radziecki dysydent Władimir Bukowski został poddany przymusowemu „leczeniu” w tzw. psychuszce.

 (1.1) Kolejnym usprawiedliwieniem „psychuszki“ i ubezwłasnowolnienia stał się też rzekomy antysemityzm Bąka, choć był zakochanym w antyku humanistą.

 (1.1) W celu przetrzymywania coraz większej liczby osadzonych stworzono sieć psychuszek, które łączyły funkcje szpitali i zwykłych więzień (…)

 (1.1) ''Władza sowiecka do czasów Gorbaczowa zaciekle zwalczała wszelkie przejawy tej działalności, umieszczając jej członków w „psychuszkach” (szpitalach psychiatrycznych), w więzieniach czy też skazując ich na zesłanie.

Wiktionary


psydia

drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane m.in. dla smacznych owoców w kształcie gruszki; guawa, gwajawa, guajawa, gujawa, gruszla


SJP.pl


psyk

dźwięk wydawany przy uciszaniu kogoś; psykanie


SJP.pl


psykać

wydawać syczące dźwięki w celu uciszenia kogoś lub wyrażenia dezaprobaty


SJP.pl


psylle

nadrodzina owadów z rzędu pluskwiaków; miodówki, koliszki


SJP.pl


psylocybina

alkaloid o właściwościach psychodelicznych, występujący w grzybkach halucynogennych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. organiczny związek chemiczny o właściwościach psychodelicznych;

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Badania wykazały obecność psylocybiny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psylocybinowy

Wiktionary


psylocybinowy

grzyby psylocybinowe - grzyby o właściwościach halucynogenno-psychodelicznych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący psylocybiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psylocybina ż.

Wiktionary


psylocyna

alkaloid, pochodna tryptaminy, substancja psychoaktywna


SJP.pl

Ps

Wikipedia


psylofit

niewielki paprotnik kopalny; prapaproć


SJP.pl


psylofity

niewielki paprotnik kopalny; prapaproć


SJP.pl

Psylofity ("Psilophyta" Heintze) – gromada roślin kopalnych, najpierwotniejszych, pionierskich roślin lądowych. Pojawiły się w ludlowie a wymarły w dewonie. Najprawdopodobniej od psylofitów wywodzą się paprotniki.

Współczesne prace podają, że psylofity to takson polifiletyczny, obejmujący trzy niespokrewnione bliżej ze sobą gromady: ryniofity, trymerofity i zosterofilofity.

Wikipedia


psylomelan

uwodniony tlenek manganu


SJP.pl

Psylomelan ("romanechit") – drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina tlenków baru i manganu. Dawniej uważana była za odrębny minerał.

Nazwa minerału wywodzi się od greckiego "psilos = gładki (nagi)" i "melas = czarny", co jest związane z barwą i wyglądem skupień tej substancji.

Wikipedia


psylotowe

przedstawiciel typu roślin należącego do grupy paprotników


SJP.pl


psylotowy

przedstawiciel typu roślin należącego do grupy paprotników


SJP.pl


psyt

wykrzyknik nakazujący zachowanie ciszy, spokoju; psyk


SJP.pl


psz

skrót od: Polskie Siły Zbrojne (na Zachodzie)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PSZ – Polskie Siły Zbrojne
    • Polskie Siły Zbrojne (1939–1947)
    • Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1941–1942)
    • Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1943–1944)
    • Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii (1940-1947)
  • PSZ – Polska Siła Zbrojna (niem. Polnische Wehrmacht)
  • PSZ – Podoficerska Szkoła Zawodowa
  • PSZ – Polskie Siły Zadaniowe część PKW Afganistan (SZ RP w Afganistanie)
  • PSZ – Publiczna Służba Zatrudnienia

Wikipedia


pszawetia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji

Wiktionary


pszcz.

skrót od: pszczelarstwo, pszczelarski


SJP.pl


pszczel

nazwisko


SJP.pl


pszczel.

skrót od: pszczelarstwo, pszczelarski (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


pszczelarka

→ pszczelarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pszcz. kobieta hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

Wiktionary

Patrz:

pszczelarz

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɛˈlarka, AS: pščelarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczoła ż., pszczółka ż., pszczelarstwo n.

:: fm. pszczelarz mos.

 przym. pszczelarski, pszczeli

Wiktionary


pszczelarski

dotyczący pszczelarza, pszczelarstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do pszczelarstwa lub pszczelarzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczelarka ż., pszczelarstwo n., pszczelarz m., pszczoła ż., pszczółka ż.

 przym. pszczeli

Wiktionary


pszczelarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roln. hodowla pszczół;

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacek zajmuje się pszczelarstwem z zamiłowaniem tak jak jego ojciec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɛˈlarstfɔ, AS: pščelarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczoła ż., pszczółka ż., pszczelarz m., pszczelarka ż., pszczelnictwo n., pszczelnik m., pszczelenie n., pszczolinka ż., Pszczelnik m.

 czas. pszczelić się ndk.

 przym. pszczelarski, pszczeli, pszczelni, pszczelniczy, pszczelny

Wiktionary


pszczelarz

człowiek zajmujący się hodowlą pszczół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pszcz. osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

Wiktionary

Pszczelarz, bartnik – osoba zajmująca się pracą w pasiece lub barci, przy pszczołach. Jest to zawód sklasyfikowany w Polsce rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy ().

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pszczelarz wyciągnął z ula plaster miodu.

 (1.1) Święty Ambroży jest patronem pszczelarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɛlaʃ, AS: pščelaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczoła ż., pszczółka ż., pszczelarstwo n.

:: fż. pszczelarka ż.

 przym. pszczelarski, pszczeli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasiecznik, przest. pszczelnik, daw. bartnik

Wiktionary


pszczeli

związany z pszczołami, składający się z pszczół, produkowany przez pszczoły (np. miód pszczeli, rój pszczeli)


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do pszczoły

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z pszczołą, dotyczący pszczoły

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla pszczoły, mający cechy pszczoły

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zwolennicy tradycji mogą kupić świece wykonane całkowicie z wosku pszczelego, wydzielające podczas palenia specyficzny zapach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɛlʲi, AS: pščelʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczelarka ż., pszczółka ż., pszczoła ż., pszczelarz mos., pszczelarstwo n.

 przym. pszczelarski

Wiktionary


pszczelnictwo

przestarzałe: pszczelarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) eduk. nauka o pszczelarstwie

 (1.2) pszcz. ogół zagadnień związanych z hodowlą pszczół

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczoła ż., pszczelarstwo n., pszczelnik mrz.

 przym. pszczelniczy

Wiktionary


pszczelniczy

przestarzałe: dotyczący pszczelarstwa, pszczelarza; pszczelarski


SJP.pl


pszczelnik

roślina spotykana na suchych, leśnych lub stepowych terenach Azji i obszarów śródziemnomorskich


SJP.pl

Pszczelnik (do 1945 niem. "Kuhdamm") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Myślibórz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W pobliżu miejscowości znajduje się Jezioro Zielin.

Wikipedia


pszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pszczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pszczyć

Wiktionary


pszczew

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w zachodniej Polsce;

Wiktionary

Pszczew (pol. hist. „Pczew”) – wieś o charakterze miejskim w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Pszczew. Siedziba gminy Pszczew. Dawniej miasto – lokacja w 1288 roku, zdegradowany w 1945 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɛf, AS: pščef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczewianin m., pszczewianka ż.

 przym. pszczewski

Wiktionary


pszczewski

przymiotnik od: Pszczew


SJP.pl


pszczolinka

owad błonkoskrzydły z pszczołowatych


SJP.pl

Pszczolinka ("Andrena") – rodzaj błonkówek z rodziny pszczolinkowatych. Obejmuje ponad 1500 opisanych gatunków. Przedstawiciele zamieszkują Stary Świat i Amerykę Północną. Są samotnicami gniazdującymi w glebie lub szczelinach skał i murów.

Wikipedia


pszczolinkowate

o cechach pszczolinkowatych (rodzina pszczół)


SJP.pl

Ps

Wikipedia


pszczolinkowaty

o cechach pszczolinkowatych (rodzina pszczół)


SJP.pl


pszczonów

Pszczonów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Maków.

W roku 1579 należał do włości arcybiskupa gnieźnieńskiego.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego w 1792 roku.

Wikipedia


pszczoła

owad, żyjący w rojach, hodowany ze względu na miód i wosk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Apis mellifera|ref=tak., pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

 (1.2) ent. nazwa systematyczna|Apis|ref=tak., rodzaj owadów z rodziny pszczołowatych

 (1.3) ent. lm. nazwa systematyczna|Apoidea|ref=tak., owad z nadrodziny pszczół z rzędu błonkoskrzydłych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pszczoły zbierają pyłek kwiatów.

 (1.1) Wracającym z łąki pszczołom zdarza się uderzać swoją główką siostry pozostające w ulu. W ten sposób ostrzegają je przed czyhającym na zewnątrz niebezpieczeństwem.

 (1.2) Nie wszystkie gatunki pszczół zostały udomowione.

 (1.3) Trzmiele to duże, włochate pszczoły szanowane przez ludzi za ich pracowitość i łagodność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɔwa, AS: pščou̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczelarstwo n., pszczelnictwo n., pszczolnictwo n., pszczelarz m., pszczolarz m., pszczelarka ż., pszczolinka ż., pszczołowate nmos., pszczoły nmos.

:: zdrobn. pszczółka ż.

 czas. pszczelić się ndk.

 przym. pszczeli, pszczoli, pszczelarski, pszczolarski, pszczelny, pszczelniczy, pszczołowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bina, fezeła

Wiktionary


pszczoło-jamnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. zool. zob. ratel.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skóra na grzbiecie pszczoło-jamnika jest gruba i sztywna.

Wiktionary


pszczołojad

1. gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych; trzmielojad zwyczajny;
2. żołna pszczołojad - gatunek ptaka z rodziny żołn


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pszczołojad, trzmielojad zwyczajny – gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych
  • pszczołojad, żołna pszczołojad – gatunek ptaka z rodziny żołn

Wikipedia


pszczołowate

o cechach pszczołowatych (rodzina owadów)


SJP.pl

Pszczołowate (Apidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych i nadrodziny Apoidea. Obejmuje ponad 5800 opisanych gatunków.

Wikipedia


pszczołowaty

o cechach pszczołowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


pszczołowiec

barciel pszczołowiec - gatunek chrząszcza z rodziny przekraskowatych


SJP.pl


pszczoły

owad, żyjący w rojach, hodowany ze względu na miód i wosk


SJP.pl

Pszczoły (Anthophila, Apiformes) – monofiletyczna grupa owadów bez ustalonej rangi taksonomicznej w obrębie nadrodziny Apoidea z rzędu błonkoskrzydłych.

Wikipedia


pszczołówka

owad z rzędu błonkówek


SJP.pl


pszczyna

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej części Polski;

Wiktionary

Pszczyna ( Pless, również Pleß; Pština) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, siedziba władz powiatu pszczyńskiego i gminy miejsko-wiejskiej Pszczyna. Często nazywane Perłą Górnego Śląska.

Według danych GUS z 30 czerwca 2023 r., miasto było zamieszkiwane przez 25,177 osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɨ̃na, AS: pščỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczynianin mos., pszczynianka ż.

 przym. pszczyński

Wiktionary


pszczynianin

mieszkaniec Pszczyny (miasta w południowej Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pszczyny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: pščỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pszczyna ż.

:: fż. pszczynianka ż.

 przym. pszczyński

Wiktionary


pszczynianka

mieszkanka Pszczyny (miasta w południowej Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pszczyny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɨ̃ˈɲãnka, AS: pščỹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pszczyna ż.

:: fm. pszczynianin mos.

 przym. pszczyński

Wiktionary


pszczyć

czasownik niedokonany

 (1.1) rzad. błyszczeć, lśnić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɨt͡ɕ, AS: pščyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. pscyć, psceć (psceć się); stpol. plszczyć

Wiktionary


pszczyński

związany z miastem Pszczyna, dotyczący miasta Pszczyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Pszczyny, związany z Pszczyną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będzie okazja, by zwiedzić Park Pszczyński, gdzie hodowane są żubry, jest pole golfowe i pałac magnacki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɨ̃j̃sʲci, AS: pščỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pszczyna ż., pszczynianin mos., pszczynianka ż.

Wiktionary


pszczółecki

przymiotnik od: Pszczółki


SJP.pl


pszczółeczka

zdrobnienie od: pszczółka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: pszczoła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃuˈwɛt͡ʃka, AS: pščuu̯ečka

Wiktionary


pszczółka

zdrobnienie od: pszczoła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pszczoła

 (1.2) pot. mot. ciężarówka Star 660

 (1.3) kulin. odmiana ciasta

Wiktionary

Pszczółka – czasopismo o charakterze społeczno-politycznym, wydawane wespół z „Wieńcem” w Galicji na przełomie XIX i XX w.

Tytuł założono w Krakowie ok. 1860 jako tygodnik. W 1875 jego redaktorem został ks. Stanisław Stojałowski, który wydawał je we Lwowie a później w Cieszynie, Wiedniu, Bielsku (Bielsku-Białej). Od 1900 roku pod nazwą „Wieniec-Pszczółka”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pszczółki były patronem grupy przedszkolnej mojej córki.

 (1.1) Złoto promieni słonecznych stawało się coraz czerwieńsze, pszczółki wróciły do ula, śpiew ptasząt począł milknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃuwka, AS: pščuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczelarka ż., pszczoła ż., pszczelarstwo n., pszczelarz mos.

 przym. pszczeli, pszczelarski

Wiktionary


pszczółki

zdrobnienie od: pszczoła


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pszczółki – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów
  • Pszczółki – część wsi Rajbrot w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
  • Pszczółki – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pszczółki
  • Pszczółki – część wsi Woźnice w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki
  • Pszczółki – stacja kolejowa
  • Pszczółki – gmina wiejska
  • Pszczółki – dawna gromada
  • Pszczółki Górne, Pszczółki-Szerszenie, Pszczółki-Czubaki, Moczydły-Pszczółki
  • Pszczółki Wąskotorowe

Wikipedia


pszczółkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Pszczółkowski (ur. 1974) – historyk, genealog
  • Benedykt Pszczółkowski (ur. 1951) – polityk, rolnik
  • Edmund Pszczółkowski (1904-1997) – generał brygady, poseł
  • Julian Pszczółkowski (zm. 1945) – komendant II okręgu Narodowych Sił Zbrojnych
  • Michał Pszczółkowski (ur. 1981) – historyk sztuki
  • Piotr Pszczółkowski (ur. 1970) – adwokat, poseł, sędzia Trybunału Konstytucyjnego

Wikipedia


pszenica

1. roślina roczna z rodziny traw, jedno z najpopularniejszych zbóż uprawiane na wszystkich kontynentach;
2. ziarno tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa systematyczna|Triticum|L.|ref=tak., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;

 (1.2) roln. ziarno pszenicy (1.1)

 (1.3) gw-pl|Bukowina. kutia

Wiktionary

Pszenica ("Triticum" L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z południowo-zachodniej i środkowej Azji. Wyróżnia się około 20 gatunków pszenicy i około 10 mieszańców międzygatunkowych. Oprócz jęczmienia jest najdawniej uprawianym zbożem. Zajmuje trzecie (po kukurydzy i ryżu) miejsce w światowej produkcji zbóż. W 2018 roku produkcja na świecie wyniosła 734 045 174 ton.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pszenica jest zbożem o wysokiej wydajności plonów.

 (1.2) Po dwudziestu dniach na balkonie roiło się od gołębi. O strawę dla nich dbają właściciele mieszkania - dokarmiają ptaki pszenicą i kaszą gryczaną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈɲit͡sa, AS: pšẽńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszonka ż., Pszenno n., pszono n., pszeniec m.

:: zdrobn. pszeniczka ż.

 przym. pszenny, pszeniczny

Wiktionary


pszenicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Pszenicki (1869–1941) – polski inżynier
  • (Ludwik) Krzysztof Pszenicki (* 1945) – polski dziennikarz radiowy

Wikipedia


pszeniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) słoma z pszenicy używana jako pasza dla zwierząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] a jeżeli długą mają dawać słomę, czy owsiankę, czy pszeniczankę, czy jaką inną słomę, to ją wprzódy poprzerzynają […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszenica

 przym. pszeniczny

Wiktionary


pszeniczka

zdrobnienie od: pszenica


SJP.pl


pszenicznik

ryba podobna do karpia; kaliniak, lin, oczeretniak


SJP.pl


pszeniczny

przymiotnik od: pszenica; pszenny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z pszenicą, dotyczący pszenicy

 (1.2) wykonany z pszenicy, zawierający pszenicę

 (1.3) o kolorze przypominającym dojrzałe kłosy pszenicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszenica ż., Pszeniczyna ż., pszenicznik m., pszeniczanka ż.

 przym. pszenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pszenny

Wiktionary


pszeniczysko

pole po zebraniu rosnącej na nim pszenicy


SJP.pl


pszeniec

roślina o jasnożółtych kwiatach, występuje głównie w lasach i na torfowiskach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Melampyrum|L.|ref=tak., rodzaj jednorocznych roślin zielnych z rodziny zarazowatych;

Wiktionary

Pszeniec ("Melampyrum") – rodzaj roślin z rodziny zarazowatych, dawniej zaliczany do tradycyjnie szeroko ujmowanej rodziny trędownikowatych. Należy tu 38 gatunków występujących w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Są to półpasożyty, których gospodarzami są rośliny z różnych rodzin i siedlisk. Rodzaj wyróżnia się w rodzinie zarazowatych stosunkowo dużymi i nielicznymi nasionami, zaopatrzonymi w elajosomy, dzięki czemu są one rozprzestrzeniane przez mrówki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pszenica ż.

Wiktionary


pszenno

Pszenno ( "Weizenrodau") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica. W 2019 miejscowość liczyła 1744 mieszkańców i było największą miejscowością gminy Świdnica.

Pszenno, notowane w dokumentach jako Weisinrod lub Wisyngerode, było lokowane na prawie niemieckim w 1243 roku.

Wikipedia


pszenno-buraczany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) roln. o glebie: nadający się pod uprawę pszenicy i buraków

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. iron. prostacki i nieokrzesany; także. świadczący o prostactwie i nieokrzesaniu

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przaśny, siermiężny, prostacki, prymitywny, pospolity, plebejski, wulgarny, ordynarny, trywialny, niewybredny, niesmaczny; przest. gminny

Wiktionary


pszenny

1. odnoszący się do pszenicy; pszeniczny
2. zrobiony z ziarn pszenicy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do pszenicy; pszeniczny

 (1.2) zrobiony z ziarn pszenicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bardzo lubię pszenne bułki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃nːɨ, AS: pšẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszenica ż.

 przym. pszeniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pszeniczny

Wiktionary


pszenżytni

→ pszenżyto


SJP.pl

Patrz:

pszenżyto

pszenżyto

1. międzygatunkowa krzyżówka, hybryda żyta i pszenicy; triticale;
2. ziarno tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roln. sztuczna hybryda żyta i pszenicy;

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃n͇ˈʒɨtɔ, AS: pšẽṇžyto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żyto n.

Wiktionary


pszociel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. krewny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pszociołka ż.

Wiktionary


pszociołka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. krewna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszociel mos.

Wiktionary


pszok

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego

 (1.1) = Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakres działania PSZOK-u określa właściwa rada gminy na drodze uchwały. Oznacza to, że minimalny katalog odpadów, wyznaczony w ustawie z 1996 roku, może zostać rozszerzony na podstawie lokalnych uwarunkowań gminnych.

Wiktionary


pszonaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pszonak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszonak m.

Wiktionary


pszonacznik

roślina z rodziny krzyżowych, występująca głównie jako chwast na polach


SJP.pl

Pszonacznik ("Conringia") – rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych. Obejmuje 6 gatunków. Występują one głównie w centralnej i południowo-zachodniej Azji, poza tym w regionie Kaukazu i w Europie. Do flory Polski należy jako zadomowiony antropofit pszonacznik wschodni ("C. orientalis").

Wikipedia


pszonak

roślina zielna z rodziny krzyżowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. zwykle dwuletnia roślina o żółtych kwiatach zebranych w grona;

Wiktionary

Ps

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɔ̃nak, AS: pšõnak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszonka ż.

:: zdrobn. pszonaczek m.

Wiktionary


pszoniak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Pszoniak (1931–2018) – polski aktor
  • Barbara Lasocka-Pszoniak (1933–2007) – polska pedagog
  • Jakub Pszoniak (ur. 1983) – polski poeta
  • Wojciech Pszoniak (1942–2020) – polski aktor

Wikipedia


pszonka

niska bylina z rodziny jaskrowatych, kwitnąca wczesną wiosną, we florze Polski spotykana głównie w lasach, parkach, zaroślach; ziarnopłon wiosenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. pot. zob. ziarnopłon wiosenny.

Wiktionary

Pszonka – część wsi Łukówiec położona w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Parysów.

W drugiej połowie XVI wiek Pszonka, jako wieś szlachecka, położona była w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɔ̃nka, AS: pšõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszenica ż., pszonak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziarnopłon wiosenny

Wiktionary


pszono

przestarzale: wymłócone proso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. roln. otłuczone proso

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 5 października 2014 r. Centrum Integracji Społecznej w Dąbrowie brało udział w konkursie (…) na „Najlepszy produkt regionalny i lokalny – potrawy z warzyw i owoców”, gdzie zajęło I miejsce za produkt – Kapusta z pszonem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszenica ż.

Wiktionary


pszowianin

mieszkaniec Pszowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


pszowianka

mieszkanka Pszowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


pszowski

przymiotnik od: Pszów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Pszów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɔfsʲci, AS: pšofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pszów

Wiktionary


pszów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie śląskim;

Wiktionary

}|-

Pszów ( Pschow) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim.

Pszów od XVIII w. jest jednym z głównych ośrodków pielgrzymkowych na Górnym Śląsku. W pobliżu miasta znajduje się zabytkowa Kalwaria, a w pszowskiej bazylice znajduje się Obraz Matki Bożej Uśmiechniętej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obraz został zwinięty w rulon i tak przyniesiony do Pszowa. (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃuf, AS: pšuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pszowski

Wiktionary


pt

symbol platyny, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PT – kod przypisany Portugalii według standardu ISO 3166-1 alfa-2
    • .pt – domena internetowa Portugalii
  • PT (ang. Pacific Time) – czas pacyficzny
  • pt – punkt
  • Pt – platyna, pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych, metal szlachetny
  • pt. – piątek, dzień tygodnia
  • PT – czas protrombinowy (medycyna)
  • PT – fizjoterapia
  • PT – guz liściasty
  • PT – pies towarzyszący
  • PT-91 – „Twardy”, czołg produkcji polskiej
  • P.T. – (łac. pleno titulo) pełnym tytułem, z zachowaniem wszelkich tytułów przysługujących danej osobie

Wikipedia


pt.

skrót od: pod tytułem (czytany jako całe wyrażenie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pod tytułem

 (1.2) = piątek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz pierwszy jego wiersze ukazały się w zbiorze pt. „Młoda poezja polska”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt‿ːɨˈtuwɛ̃m, AS: po•‿tytuu̯ẽm

Wiktionary


ptactwo

1. ogół ptaków dzikich lub hodowlanych;
2. stado ptaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. ogół ptaków lub ich grupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze zwierząt czystych i nieczystych, z ptactwa i ze wszystkiego, co pełza po ziemi, po dwie sztuki, samiec i samica, weszły do Noego, do arki, tak jak mu Bóg rozkazał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈptat͡stfɔ, AS: ptactfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak m., ptaszek m., ptaszyna ż., ptasznik m.

 przym. ptasi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awifauna

Wiktionary


ptah

mit. egip. bóg czczony przede wszystkim w Memfis, według tamtejszej teologii - stworzyciel świata, dokonujący swego dzieła za pomocą twórczego słowa, wyobrażany jako istota w stroju i nakryciu głowy ściśle przylegającym do ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitegip. staroegipski bóg stwórca;

Wiktionary

Ptah (czyt. "pta") – bóg memficki. W mitologii egipskiej jest to bóg stwórca, stojący na czele Wielkiej Trójki Bogów. Razem z lwiogłową Sechmet i Nefertumem tworzyli w Memfis triadę. Koncepcja religijna głosząca pierwszeństwo Ptaha rywalizowała z kultem Ra i ostatecznie przegrała z nim w okresie Średniego Państwa[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według niektórych podań Ptah był prapagórkiem, który wyłonił się w trakcie tworzenia świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptax, AS: ptaχ

Wiktionary


ptak

przedstawiciel gromady kręgowców stałocieplnych z grupy owodniowców, charakteryzujących się jajorodnością, ciałem pokrytym piórami, kończynami przednimi przekształconymi w skrzydła, szczękami bezzębnymi, okrytymi rogowym dziobem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

 (1.2) pot. przen. penis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ptak usiadł na parapecie.

 (1.1) Głośna zabawa dzieci płoszyła ptaki.

 (1.1) Świergot ptaków za oknem zapowiadał bliski świt.

 (1.2) Ptak mi wystaje z rozporka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptak, AS: ptak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptactwo n., ptasznictwo n., ptasznik m., ptaszarnia ż., ptasznica ż., ptaszyniec m.

:: zdrobn. ptaszek m., ptaszyna ż., ptaszę n.

:: zgrub. ptaszydło n., ptaszysko n.

 czas. ptaszkować ndk.

 przym. ptasi, ptaszniczy

 przysł. ptasio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ptok

Wiktionary


ptaki

przedstawiciel gromady kręgowców stałocieplnych z grupy owodniowców, charakteryzujących się jajorodnością, ciałem pokrytym piórami, kończynami przednimi przekształconymi w skrzydła, szczękami bezzębnymi, okrytymi rogowym dziobem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Aves|Linnaeus|ref=tak., gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ptak

Wiktionary

Ten artykuł został zgłoszony do weryfikacji statusu.

Ta strona dotyczy gromady zwierząt. Zobacz też: inne znaczenia.

Na tę stronę wskazuje „ptak”. Zobacz też: inne znaczenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Większość gatunków ptaków żyje monogamicznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw.

 przym. ptasi

Wiktionary


ptakolub

miłośnik ptaków; ptasiarz


SJP.pl


ptakopodobny

podobny, zbliżony wyglądem do ptaka


SJP.pl


ptakowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ptakowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lewin Brzeski
  • Ptakowice – wieś w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Zbrosławice
  • Ptakowice – część miasta Lwówek Śląski, do końca 1999 samodzielna wieś

Wikipedia


ptakwilozyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. rakotwórcza substancja obecna w orlicy pospolitej, glikozyd seskwiterpenowy o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C20H30O8.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stwierdzono, że około 8,6% ptakwilozydu zjedzonego w pędach orlicy przez krowy pojawia się w ich mleku.

Wiktionary


ptasi

przymiotnik od: ptak


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do ptaka

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla ptaka, posiadający cechy ptaka

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) We framugach i na kamiennych stołach leżały drogie kamienie wszystkich barw: rubiny, topazy, szmaragdy, szafiry, diamenty, wreszcie perły wielkości orzechów, a nawet ptasich jaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈptaɕi, AS: ptaśi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptasznica ż., ptaki nmos., ptak mzw., ptaszydło n., ptaszysko n., ptaszę n., ptaszek m., ptaszarnia ż., ptasznik m., ptactwo n., ptaszniczka ż., ptaszyna ż.

Wiktionary


ptasiara

→ ptasiarz; ptasiarka, birdwatcherka


SJP.pl


ptasiarka

→ ptasiarz; ptasiara, birdwatcherka


SJP.pl


ptasiarski

związany z oglądaniem ptaków w ich naturalnym środowisku


SJP.pl


ptasiarstwo

oglądanie ptaków w ich naturalnym środowisku; birdwatching, turystyka ornitologiczna


SJP.pl


ptasiarz

1. miłośnik ptaków;
2. amator oglądania ptaków w ich naturalnym środowisku; birdwatcher


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ornit. osoba hobbistycznie zajmująca się ornitologią, obserwator ptactwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako entuzjastyczny ptasiarz Robert zawsze marzył o sfotografowaniu pięknej lazurki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈptaɕaʃ, AS: ptaśaš

Wiktionary


ptasiek

Ptasiek (ang. "Birdy") – powieść psychologiczna napisana przez Williama Whartona, jest to pierwsza książka tego autora. W 1984 roku powstała jej filmowa adaptacja w reżyserii Alana Parkera.

Akcja powieści koncentruje się wokół szaleństwa człowieka, wspomnień z dzieciństwa, przyjaźni dwóch mężczyzn i życiowej pasji młodego chłopca.

Wikipedia


ptasiomiednicowe

o cechach ptasiomiednicznych (rząd dinozaurów); ptasiomiedniczny


SJP.pl


ptasiomiednicowy

o cechach ptasiomiednicznych (rząd dinozaurów); ptasiomiedniczny


SJP.pl


ptasiomiedniczne

rząd dinozaurów, których miednica przypominała budowę miednicy u ptaków; ptasiomiednicowe


SJP.pl


ptasiomiedniczny

o cechach ptasiomiednicznych (rząd dinozaurów); ptasiomiednicowy


SJP.pl


ptasionogie

grupa dinozaurów z rzędu ptasiomiednicznych; ornitopody


SJP.pl


ptasior

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zgrub. ptak

Wiktionary


ptasiński

nazwisko


SJP.pl


ptastwo

ptactwo


SJP.pl


ptaszarnia

pomieszczenie przeznaczone dla ptaków; ptaszkarnia, woliera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. pomieszczenie lub woliera do hodowli ptaków

Wiktionary

Ptaszarnia – zamknięte pomieszczenie do hodowli dzikich ptaków, zwykle jako część ogrodu zoologicznego służąca do eksponowania gatunków żywego ptactwa. W skład ptaszarni wchodzą woliery i klatki. Ptaszarnie przeznaczone dla gatunków egzotycznych muszą być ogrzewane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szczygieł między Kanarki w ptaszarni zamkniony, / Słabym głosem przetwarza melodyjne tony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw., ptaszek mzw., ptasznictwo n., ptasznik mos.

 przym. ptaszy, ptasi

Wiktionary


ptaszeczek

zdrobnienie od: ptaszek


SJP.pl


ptaszek

1. zdrobnienie od: ptak;
2. przenośnie: człowiek o ujemnych cechach charakteru, zwykle udający niewiniątko;
3. żartobliwie, ironicznie o męskim przyrodzeniu;
4. ranny ptaszek - o kimś, kto lubi wcześnie wstawać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobnienie od|ptak.

 (1.2) mały ptak

 (1.3) pot. przen. infant. penis

 (1.4) pot. przen. drobny oszust, przestępca

 (1.5) pot. przen. ktoś sprytny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) nazwa znaku ✓, służącego do zaznaczania wyboru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kocham ptaszki i inne zwierzątka.

 (1.2) Wróbel to pospolity ptaszek o szaro-brązowym upierzeniu.

 (1.3) Synku, przestań się bawić swoim ptaszkiem, bo to nieładnie.

 (2.1) Przy nazwisku wybranego kandydata proszę postawić ptaszek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈptaʃɛk, AS: ptašek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptactwo n., ptak m., ptaszę n., ptaszkowanie n., ptaszyna ż., optaszkowanie n., ptaszniczka ż., ptasznik mos./mzw.

 czas. ptaszkować ndk., optaszkować dk.

 przym. ptasi, ptaszkowy

 przysł. ptasio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptaszyna

 (1.3) pipi, pisiorek, siusiak, siurak, siurek

 (1.4) gagatek, ziółko

 (1.5) spryciarz

 (2.1) fajka, haczyk, znak wyboru

Wiktionary


ptaszkarnia

pomieszczenie dla ptaków; ptaszarnia, woliera


SJP.pl


ptaszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. oznaczanie na liście lub w tekście jakichś pozycji tzw. ptaszkiem

 (1.2) pot. żart. uprawianie seksu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌptaʃkɔˈvãɲɛ, AS: ptaškovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptaszek mrz./mzw.

 czas. ptaszkować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odhaczanie

 (1.2) neutr. kopulowanie, spółkowanie, współżycie; pot. posp. bzykanie, ciupcianie

Wiktionary


ptaszkować

zaznaczać; fajkować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. oznaczać ptaszkiem w tekście lub na liście opcji

 (1.2) pot. żart. uprawiać seks

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptaˈʃkɔvat͡ɕ, AS: ptaškovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptaszkowanie n., ptak m., ptaszek m., ptaszniczka ż., ptasznik mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odhaczać

Wiktionary


ptaszkowice

Ptaszkowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zapolice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


ptasznica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. strzelba na ptaki

Wiktionary

Ptasznica ( Vogelherd, 635 m n.p.m.) – szczyt w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w paśmie Wzgórz Lewińskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan nasz ustrzelił cietrzewia z własnej ptasznicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptasznictwo n., ptak mzw., ptaszniczka ż.

 przym. ptasi, ptaszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptaszniczka

Wiktionary


ptasznictwo

przestarzale: zawód ptasznika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) łow. łowienie ptaków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Krakowskiem szczególnie rozwinęło się ptasznictwo; np. łapie się kuropatwy w nastawione sieci dwojakiego rodzaju, bardzo skomplikowane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw., ptasznik mos., ptaszarnia ż., ptasznica ż.

 czas. ptaszkować ndk.

 przym. ptaszy, ptaszniczy

Wiktionary


ptaszniczka

kobieta hodująca ptaki lub handlująca ptakami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. małokalibrowa strzelba myśliwska do polowań na ptactwo;

 (1.2) łow. mała kusza myśliwska do polowań na ptactwo

 (1.3) kobieta, która łowi ptaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cieszyńskie muzeum posiada w swych zbiorach cztery ptaszniczki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak m., ptaszek m., ptaszkowanie n.

:: fm. ptasznik m.

 czas. ptaszkować ndk.

 przym. ptasi, ptaszniczy

 przysł. ptasio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptasznica

Wiktionary


ptaszniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ptasznikiem lub ptasznictwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopak położył swój ptaszniczy ekwipunek obok źródła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptasznictwo n., ptasznik mos., ptak mzw., ptaszniczka ż.

Wiktionary


ptasznik

hodowca, sprzedawca ptaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. łow. hodowca lub sprzedawca ptaków

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ent. pająk z rodziny ptasznikowatych, nazwa systematyczna|Theraphosidae|ref=tak.

 (2.2) ent. zob. ptasznikowate.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pająk z rodziny ptasznikowatych
  • Ptasznik – szczyt Gór Złotych
  • Ptasznik – wzniesienie na Pogórzu Ciężkowickim
  • Ptasznik – część miasta Chmielnik, w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
  • Henryk I Ptasznik – książę Saksonii 912 –936, król Niemiec 919 –936
  • Paweł Ptasznik – polski prezbiter rzymskokatolicki, prałat, doktor teologii
  • Włodzimierz Ptasznik – polski samorządowiec, doktor nauk rolniczych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marzeniem jest wszystkich miasteczkowych ptaszników zastawiać w tym zakątku sidła na wilgi, kraski, dzwońce, drozdy, jemiołuchy - dostęp wszakże do pustelni równie trudny od strony wody, jak lądu.

 (1.1) Widziałem na jarmarku ptasznika z gołębiami w klatkach.

 (2.1) Innocentemu uciekł z terrarium jadowity ptasznik.

 (2.1) W Inochinach ptaszniki są artykułem spożywczym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptasznictwo n., ptak mzw., ptaszek mzw., ptaszkowanie n., ptaszniczka ż., ptaszarnia ż., ptactwo n.

 czas. ptaszkować ndk.

 przym. ptasi, ptaszniczy

Wiktionary


ptasznikowate

rodzina pająków obejmująca około 950 gatunków


SJP.pl

Ptasznikowate (Theraphosidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae i infrarzędu ptaszników (Mygalomorphae). Obejmuje ok. 1148 opisanych gatunków ulokowanych w 175 rodzajach, najczęściej dużych pająków o bardzo różnorodnym ubarwieniu.

Wikipedia


ptasznikowaty

o cechach ptasznikowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


ptaszor

ryba morska ze zdolnością do lotu ślizgowego dzięki szerokim podobnym do skrzydeł płetwom; ryba latająca


SJP.pl


ptaszorowate

o cechach ptaszorowatych (rodzina ryb)


SJP.pl

Ptaszorowate, ryby latające, ptaszory (Exocoetidae) – rodzina morskich ryb belonokształtnych (Beloniformes), blisko spokrewniona z półdziobcowatymi.

Wikipedia


ptaszorowaty

o cechach ptaszorowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


ptaszory

ryba morska ze zdolnością do lotu ślizgowego dzięki szerokim podobnym do skrzydeł płetwom; ryba latająca


SJP.pl


ptaszy

przestarzałe: ptasi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. ptasi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od rana rozbrzmiewa ptaszy chór.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptaszarnia ż., ptaszydło n., ptaszysko n., ptasznictwo n., ptasznica ż., ptaszę n., ptaszyna ż.

Wiktionary


ptaszydło

zgrubienie od: ptak; ptaszysko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. zgrub. od ptak

 (1.2) rzad. o ptaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na płocie przysiadło czarne ptaszydło i łypie na nasz dach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw.

 przym. ptaszy, ptasi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ptaszysko

Wiktionary


ptaszyna

pieszczotliwie o ptaku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mały ptak

 (1.2) pieszcz. małe dziecko

Wiktionary

Ptaszyna ( Pacsirta) – powieść wydana w 1924 roku, węgierskiego pisarza Dezső Kosztolányi. Historia toksycznych relacji rodzinnych, które na zewnątrz wyglądają na wzorowe, a rozpacz i pustka, kryjąca się pod codziennością autor przedstawia z subtelną ironią i poczuciem humoru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Malec trzymał w dłoniach drżącą ptaszynę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw., ptaszek mrz./mzw.

 przym. ptasi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptaszek, ptaszę

 (1.2) ptaszę

Wiktionary


ptaszyniec

1. roślina pastewna z rodziny bobowatych, o pierzastych liściach i różowawych kwiatach; saradela, seradela;
2. gatunek roztocza, kleszcz pasożytujący na ptakach


SJP.pl


ptaszynka

zdrobnienie od: ptaszyna


SJP.pl

Ptaszynka (niem. "Fundevogel") – niemiecka baśń ludowa, najbardziej znana z wersji braci Grimm, opublikowanej w ich zbiorze "Baśni" (tom 1, nr 51).

Wikipedia


ptaszysko

zgrubienie od: ptak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. zgrub. od ptak

 (1.2) rzad. o ptaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kobieta trzymała w klatce jakieś ptaszysko, które pokrzykiwało, całkowicie zagłuszając jej mowę.

 (1.2) Książę trochę opierzył głuszca, ale ptaszysko uciekło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw.

 przym. ptaszy, ptasi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ptaszydło

Wiktionary


ptaszyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Ptaszyński – podpułkownik SB i WSW
  • Bogdan Ptaszyński – chemik, dr hab., profesor Politechniki Łódzkiej
  • Edward Ptaszyński – ksiądz dr, hubalczyk
  • Feliks Ptaszyński – architekt, konserwator zabytków
  • Józef Ptaszyński – harcmistrz, podporucznik
  • Maciej Ptaszyński – major w powstaniu kościuszkowskim, rotmistrz
  • Maciej Ptaszyński – polski siatkarz
  • Maciej Ptaszyński – polski historyk
  • Mieczysław Ptaszyński – reżyser filmowy
  • Radosław Ptaszyński – historyk i politolog, profesor Uniwersytetu Szczecińskiego

Wikipedia


ptaszątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: ptaszę


SJP.pl


ptaszę

młody ptak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) poet. ptak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈptaʃɛ, AS: ptaše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw., ptaszek mzw.

 przym. ptasi, ptaszęcy, ptaszy

Wiktionary


ptc

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = med. podstawowa temperatura ciała;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PTC – Polska Telefonia Cyfrowa SA
  • PTC – Polskie Towarzystwo Cybernetyczne
  • PTC – fenylotiokarbamid (z ang. phenylthiocarbamide)
  • PTC – katalizotory przeniesienia fazowego (z ang. phase transfer catalyst)
  • PTC – Pabianickie Towarzystwo Cyklistów, klub sportowy
  • PTC – podstawowa temperatura ciała
  • PTC – seria turniejów snookerowych Players Tour Championship
  • pseudotumor cerebri (PTC) – łagodne nadciśnienie śródczaszkowe
  • Pozystor – termistor typu PTC – o dodatnim współczynniku zależności oporu od temperatury

Wikipedia


pte

[czytaj: pe-te-E] skrót od:
1. Polskie Towarzystwo Ekonomiczne;
2. Powszechne Towarzystwo Emerytalne


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pearson Language Tests
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Entomologiczne
  • Polskie Towarzystwo Etyczne
  • Polskie Towarzystwo Ewangelickie
  • Powszechne Towarzystwo Emerytalne

Wikipedia


pteranodon

latający gad kopalny, żyjący w erze mezozoicznej w okresie kredowym


SJP.pl

Pteranodon (gr. "skrzydła bez zębów") – rodzaj wymarłych gadów latających pterozaurów należących do podrzędu pterodaktyli. Żył w górnej kredzie około 86-84,5 mln lat temu. Jego pierwsze skamieniałości zostały odkryte w 1870 w zachodnim Kansas. Zostały one zbadane dopiero sześć lat później przez paleontologa Othniela Marsha, który nazwał nowo odkryty rodzaj pterozaura "Pteranodon longiceps".

Wikipedia


pterodaktyl

kopalny gad latający z rzędu pterozaurów o silnie zredukowanym ogonie i szerokich skrzydłach, żyjący w okresie jurajskim i kredowym ery mezozoicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) paleont. zool. nazwa systematyczna|Pterodactylus|ref=tak., rodzaj wymarłego latającego gada należącego do rzędu pterozaurów, żyjącego w okresie późnej jury

Wiktionary

Pt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy wiesz, że pterodaktyl nie był dinozaurem?

Wiktionary


pterofagia

Pterofagia – choroba ptaków, objawiająca się wydziobywaniem piór. Występuje najczęściej u kur po zakończeniu pierwszego okresu nieśności i w okresie pierzenia się.

Wikipedia


pterokarpus

drzewo lub krzew z rodziny bobowatych; sandalin


SJP.pl

Pt

Wikipedia


pteropod

przedstawiciel rzędu morskich ślimaków tyłoskrzelnych; skrzydłonóg


SJP.pl


pteropody

rząd morskich ślimaków tyłoskrzelnych; skrzydłonogie, skrzydłonogi


SJP.pl


pterozaur

kopalny gad o dużej ażurowej czaszce, ostrych zębach, pneumatycznych kościach, mający kończyny przednie przekształcone w skrzydła, żywiący się głównie rybami; gad latający


SJP.pl


ptfe

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = chem. politetrafluoroetylen

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warstwę tlenku wytworzoną przez eloksalację można zaimpregnować PTFE.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teflon

Wiktionary


ptg

skrótowiec

 (1.1) = Polskie Towarzystwo Geograficzne;

 (1.2) = Polskie Towarzystwo Geologiczne;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polskie Towarzystwo Genealogiczne
  • Polskie Towarzystwo Genetyczne
  • Polskie Towarzystwo Geograficzne
  • Polskie Towarzystwo Geologiczne
  • Polskie Towarzystwo Gerontologiczne
  • Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”
  • Polskie Towarzystwo Ginekologiczne
  • Polskie Towarzystwo Gleboznawcze
  • Polskie Towarzystwo Gospodarcze
  • Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników
  • Pomnik Trudu Górniczego w Katowicach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ‿tɛ‿ˈɟɛ, AS: pe‿te‿ǵe

Wiktionary


ptialina

enzym trawienny znajdujący się w ślinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. enzym obecny w ślinie i rozkładający skrobię;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptʲjaˈlʲĩna, AS: ptʹi ̯alʹĩna

Wiktionary


ptifur

kruche ciasteczko z dodatkiem bakalii; ptifura, ptifurka, ptifurek


SJP.pl


ptifura

kruche ciasteczko z dodatkiem bakalii; ptifur, ptifurka, ptifurek


SJP.pl


ptifurek

kruche ciasteczko z dodatkiem bakalii; ptifura, ptifur, ptifurek


SJP.pl


ptifurka

kruche ciasteczko z dodatkiem bakalii; ptifura, ptifur, ptifurek


SJP.pl


ptifurki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. przest. drobne kruche ciasteczka, często lukrowane lub nadziewane, podawane jako dodatek do herbaty lub kawy;

Wiktionary

Pt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wreszcie do kawy podano na dużej paterze kruche ptifurki nadziewane konfiturą i z wierzchu pokrywane kolorowymi pomadkami.

 (1.1) Wewnątrz mówiło się po francusku i jadło ptifurki, lecz także turecką baklawę, rosyjskie pirożki, wiedeńskie strudle – przegląd najważniejszych w Rumunii wpływów kulturowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptifury nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biszkopty, makaroniki; ptifury

Wiktionary


ptifury

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. drobne, kruche ciasteczka

 (1.2) przest. miniaturki innych ciast, tortów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo smakują mi twoje ptifury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptʲiˈfurɨ, AS: ptʹifury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. ptifurki nmos.

Wiktionary


ptj

[czytaj: pe-te-JOT] skrót od: Polskie Towarzystwo Językoznawcze


SJP.pl


ptk

skrót od:
1. Polska Telewizja Kablowa;
2. Polska Telefonia Komórkowa;
3. Polskie Towarzystwo Krajoznawcze;
4. Polskie Towarzystwo Kardiologiczne


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polskie Towarzystwo Kardiologiczne
  • Polskie Towarzystwo Krajoznawcze
  • Polskie Towarzystwo Kreacjonistyczne
  • Polskie Towarzystwo Kynoterapeutyczne
  • Polska Telewizja Kablowa
  • Polska Telefonia Komórkowa

Wikipedia


ptok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ptak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. osoba przybyła na Śląsk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. ptoszek mzw.

Wiktionary


ptolemejski

dotyczący Ptolemeusza, charakterystyczny dla Ptolemeusza, mający cechy Ptolemeusza; ptolemeuszowski, ptolemeuszowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. astr. związany z nauką, poglądami głoszonymi przez Ptolemeusza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ptolemeusz mos.

 przym. Ptolemejski, ptolemeuszowski, Ptolemeuszowski, Ptolemeuszowy

 przysł. ptolemejsko, ptolemeuszowsko

Wiktionary


ptolemejsko

przysłówek

 (1.1) na sposób ptolemejski, tak jak u Ptolemeusza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ptolemeusz mos.

 przym. ptolemejski, Ptolemejski, ptolemeuszowski, Ptolemeuszowski, Ptolemeuszowy

 przysł. ptolemeuszowsko

Wiktionary


ptolemeusz

imię królów Egiptu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według berlińskich naukowców lokalizacje te korespondują również ze stanowiskami archeologicznymi współczesnej Ptolemeuszowi kultury wielbarskiej, w których wcześniej odkryto gockie osady i miejsca pochówków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌptɔlɛ̃ˈmɛwuʃ, AS: ptolẽmeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ptolemejski, Ptolemejski, ptolemeuszowski, Ptolemeuszowski, Ptolemeuszowy

 przysł. ptolemejsko, ptolemeuszowsko

Wiktionary


ptolemeuszowski

dotyczący Ptolemeusza, charakterystyczny dla Ptolemeusza, mający cechy Ptolemeusza; ptolemeuszowy, ptolemejski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z nauką, poglądami głoszonymi przez Ptolemeusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Układ kopernikański jest na pewno bardziej inercjalny aniżeli układ ptolemeuszowski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ptolemeusz mos.

 przym. ptolemejski, Ptolemejski, Ptolemeuszowski, Ptolemeuszowy

 przysł. ptolemejsko, ptolemeuszowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptolemejski

Wiktionary


ptolemeuszowsko

przysłówek

 (1.1) na sposób ptolemeuszowski, tak jak u Ptolemeusza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ptolemeusz mos.

 przym. ptolemejski, Ptolemejski, ptolemeuszowski, Ptolemeuszowski, Ptolemeuszowy

 przysł. ptolemejsko

Wiktionary


ptolemeuszowy

dotyczący Ptolemeusza, charakterystyczny dla Ptolemeusza, mający cechy Ptolemeusza; ptolemeuszowski, ptolemejski


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Ptolemeusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zaprzecza, że odpowiada mu Ptolemeuszowy sposób postrzegania świata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ptolemeusz mos.

 przym. ptolemejski, Ptolemejski, ptolemeuszowski, Ptolemeuszowski

 przysł. ptolemejsko, ptolemeuszowsko

Wiktionary


ptomaina

trujące azotowe związki organiczne; trupi jad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. amina z grupy diaminoalkanów powstająca w wyniku rozkładu gnilnego białek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ptomainy są toksyczne a toksyny bakteryjne powstające podczas gnicia tkanek ludzkich czy zwierzęcych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amina biogenna, jad trupi

Wiktionary


ptoszek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. zdrobn. od: ptok

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. ptaszek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptok mzw.

Wiktionary


ptoza

opadnięcie górnej powieki spowodowane uszkodzeniem lub porażeniem nerwu wzrokowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. opadnięcie górnej powieki na skutek porażenia mięśni oka;

Wiktionary

Ptoza (łac. "ptosis") – opadnięcie powieki, objaw porażenia mięśni powieki oka. Schorzenie to jest wadą rozwojową spotykaną najczęściej u dzieci, występującą często rodzinnie. Objawia się jedno lub obustronnym opadnięciem powiek i częściowym przysłonięciem gałki ocznej. Istnieje również rzadziej spotykana nabyta forma choroby. Ptoza jest także jednym z objawów zespołu Hornera i miastenii.

Wikipedia


pts

[czytaj: pe-te-ES] skrót od: Polskie Towarzystwo Socjologiczne


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polskie Towarzystwo Socjologiczne
  • Polskie Towarzystwo Statystyczne
  • Pure Type Systems
  • PTS – rosyjski gąsienicowy transporter pływający
  • pts – peseta hiszpańska

Wikipedia


pttk

[czytaj: pe-te-te-KA] skrót od: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze - stowarzyszenie zajmujące się upowszechnianiem turystyki i krajoznawstwa na terenie Polski


SJP.pl

skrótowiec, nazwa własna

 (1.1) = Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna wstąpił do PTTK.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿tɛ‿tɛ‿ˈka, AS: pe‿te‿te‿ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PTTK-owiec, petetekowiec

 przym. PTTK-owski, petetekowski

Wiktionary


pttk-owiec

członek PTTK (Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego); petetekowiec


SJP.pl


pttk-owski

→ PTTK (Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze); petetekowski


SJP.pl


ptwk

Polskie Towarzystwo Wydawców Książek


SJP.pl


ptyalina

enzym trawienny występujący w ślinie; ptialina


SJP.pl


ptycz

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi, lewy dopływ Prypeci;

Wiktionary

Ptycz ( Пціч, "Pcicz") – rzeka na Białorusi, lewy dopływ Prypeci.

Długość rzeki wynosi 421 km, basen 9470 km². Źródła znajdują się na Wysoczyźnie Mińskiej, płynie przez Polesie. Zasilanie mieszane, w większości śnieżne. Wylewy od drugiej połowy marca do maja, podwyższają stan wody o 2–3 metry. Przy wysokiej wodzie część wód wpływa do rzeki Świsłocz. Skuta lodami od grudnia do marca. Na rzece Zalew Wołczkowicki. Spływ drewna na rzece. Żeglowna na długości 80 km od ujścia.

Wikipedia


ptysiaczek

ptysiak, ptysiunio;
1. pieszczotliwie o ptysiu;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl


ptysiak

ptysiunio, ptysiaczek;
1. pieszczotliwie o ptysiu;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl


ptysiowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ptysiem, dotyczący ptysia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptyś m.

Wiktionary


ptysiunio

ptysiak, ptysiaczek;
1. pieszczotliwie o ptysiu;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl


ptyś

rodzaj ciastka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kulin. kulisty wyrób cukierniczy z ciasta parzonego napełnione kremem bezowym lub bitą śmietaną;

 (1.2) reg-pl|Kraków. ekler

Wiktionary

Ptyś – wyrób cukierniczy z ciasta parzonego przełożonego kremem bezowym lub kremem bitą śmietanką. Z wierzchu posypywany cukrem pudrem.

Korpusy na ptysie można także przekładać nadzieniami słonymi i podawać zamiast pasztecików jako gorącą zakąskę lub dodatek do czystych zup.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup cztery ptysie, bo nie mamy nic słodkiego do kawy.

 (1.1) Można było tutaj przyjść, wypić kawę, zjeść ptysia i porozmawiać o problemach życia codziennego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptɨɕ, AS: ptyś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ptysiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk windbojtel; gw. Poznań wietrznik

Wiktionary


pu

symbol plutonu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

przyimek

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. ku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pluton – pierwiastek chemiczny
  • Pu – termin taoistyczny
  • PU – skrót od Pucharu UEFA w piłce nożnej
  • PU – celownik optyczny
  • PU – skrót od poliuretanu

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) do

Wiktionary


pu-erh

[czytaj: puer] gatunek chińskiej herbaty, zaliczany w Polsce do herbat czerwonych


SJP.pl

Pu

Wikipedia


puaz

jednostka tarcia wewnętrznego dla cieczy i gazów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. metrol. jednostka lepkości dynamicznej;

Wiktionary

Puaz (symbol: P) – jednostka lepkości dynamicznej w układzie jednostek miar CGS, nazwana na cześć francuskiego fizyka i lekarza Jeana L. M. Poiseuille'a.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuwas, AS: puu̯as

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol P

Wiktionary


pub

[czytaj: pab] bar, w którym podaje się głównie piwo i zakąski; pab


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typ baru z zakąskami i alkoholami

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idę z kumplami do pubu na piwo.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pubowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knajpa, bar, lokal, szynk, wyszynk, piwiarnia

Wiktionary


pubertacja

pokwitanie, początkowy okres adolescencji; faza pubertalna


SJP.pl


publ.

skrót od: publika, publiczny, publikator


SJP.pl


publicity

[czytaj: pablis-ity] świadomie rozbudzana uwaga mass mediów w celu zdobycia popularności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) popularność, rozgłos wokół kogoś lub czegoś, głównie w środkach masowego przekazu

Wiktionary


publicysta

autor wszelkich treści, które zostają zamieszczane w prasie codziennej, w pismach periodycznych; dziennikarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) autor artykułów, felietonów i reportaży ogłaszanych w prasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A pisarz i publicysta niemiecki Gottfried Kinkel napisał wprost: „Zmartwychwstanie Polski – siłą Niemiec".

 (1.1) Dwuletni epizod z życia dziedzica tronu moskiewskiego, a następnie władcy Cesarstwa Rosyjskiego, uznawanego powszechnie u schyłku XIX wieku za najpotężniejsze mocarstwo światowe, wzbudzał zainteresowanie historyków i publicystów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicystyka ż., publicystyczność ż.

:: fż. publicystka ż.

 przym. publicystyczny

Wiktionary


publicystka

autorka wszelkich treści, które zostają zamieszczane w prasie codziennej, w pismach periodycznych; dziennikarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) autorka artykułów, felietonów i reportaży ogłaszanych w prasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głos zabrała publicystka z „Życia Kalisza”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicystyka ż., publicystyczność ż.

:: fm. publicysta mos.

 przym. publicystyczny, publiczny

Wiktionary


publicystyczność

zespół cech charakterystycznych dla publicystki (dziedziny piśmiennictwa zajmującej się omawianiem współczesnych problemów związanych najczęściej z gospodarką, polityką i społeczeństwem)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest publicystyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicystyka ż., publicysta mos., publicystka ż.

 przym. publicystyczny

 przysł. publicystycznie

Wiktionary


publicystyczny

→ publicystyka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do publicystyki, mający charakter publicystyki, dotyczący dziennikarstwa

Wiktionary

Patrz:

publicystyka

Przykłady

 (1.1) Studenci dziennikarstwa nakręcili swój własny program publicystyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpublʲit͡sɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: publʹicystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicystyka ż., publicysta m., publicystka ż., publicystyczność ż.

 przysł. publicystycznie

 czas. opublikować, publikować

Wiktionary


publicystyka

dziedzina piśmiennictwa zajmująca się omawianiem współczesnych problemów związanych najczęściej z gospodarką, polityką i społeczeństwem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. jakakolwiek wypowiedź lub tekst polemiczny dotyczący aktualnych wydarzeń i problemów ogłaszany w mediach;

 (1.2) liter. tworzenie tekstów publicystycznych, dziennikarstwo publicystyczne

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Franek wspiął się na wyżyny publicystyki.

 (1.1) Wieczorną publicystykę czerpie przed snem z ekranu telewizora.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicysta mos., publicystka ż., publicystyczność ż.

 przym. publicystyczny

Wiktionary


publicyzacja

proces, którego celem jest udostępnienie czegoś dla ogółu społeczeństwa, proces upubliczniania czegoś


SJP.pl


publicyzm

1. dziedzina twórczości dziennikarskiej polegająca na wyrażaniu opinii dotyczących różnych wydarzeń, np. politycznych, społecznych, gospodarczych; publicystyka;
2. wypowiedź przypominająca formą teksty należące do publicystyki - dziedziny twórczości dziennikarskiej


SJP.pl


publiczka

ironicznie lub żartobliwie o publiczności, najczęściej w znaczeniu mało kulturalnej, nieobytej, bez gustu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: publika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publiczność ż., publika ż.

 przym. publiczny

Wiktionary


publicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za wrogą propagandę i nienawiść do władzy radzieckiej, manifestowaną publicznie, otrzymał kilkuletni wyrok.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. publiczny

 czas. upublicznić dk., upubliczniać ndk.

 rzecz. upublicznienie n., publika ż., publiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jawnie, otwarcie, przy drzwiach otwartych

Wiktionary


publicznoprawność

podleganie regulacji przez prawo publiczne


SJP.pl


publicznoprawny

wynikający z obowiązków wobec prawa i społeczeństwa (np. publicznoprawna działalność przedsiębiorstwa, publicznoprawny charakter ustawy)


SJP.pl


publiczność

grupa ludzi, z których większość bywa niezwiązana ze sobą, zgromadzona gdzieś w jakimś określonym celu; publika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest publiczne, cecha tych, którzy są publiczni

 (1.2) grupa osób, która oglądają jakieś przedstawienie, pokaz, zawody

Wiktionary

Publiczność – typ zbiorowości, która wyróżniana jest ze względu na to, że jej uwaga koncentruje się na konkretnym przekazie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Publicznością tego iluzjonisty od lat były dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈblʲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: publʹičność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publika ż., publiczka ż., publikator m.

 czas. publikować, opublikować, upubliczniać, upublicznić

 przym. publiczny

 przysł. publicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) widownia, publika, audytorium, widzowie

Wiktionary


publiczny

1. taki, który został przeznaczony dla ogółu społeczeństwa, powszechnie dostępny, nieprywatny;
2. taki, który odbywa się w obecności jakichś świadków lub w miejscu ogólnie dostępnym dla wszystkich


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi

 (1.2) związany z jakimś urzędem lub z jakąś instytucją nieprywatną

 (1.3) taki, który ma swoich świadków, odbywa się w sposób jawny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panowie opuszczą lokal ze względu na bezpieczeństwo publiczne.

 (1.3) W 1863–64 w samych tylko Suwałkach dokonano 19 publicznych egzekucji, a konfiskacie uległo ok. 400 majątków ziemskich Suwalszczyzny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈblʲit͡ʃnɨ, AS: publʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicystka ż., publika ż., publiczka ż., publiczność ż., upublicznienie n., publikacja ż., publikowanie n.

 czas. upublicznić dk., publikować ndk.

 przysł. publicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) społeczny

 (1.2) państwowy

Wiktionary


publika

grupa ludzi, z których większość bywa niezwiązana ze sobą, zgromadzona gdzieś w jakimś określonym celu; publiczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. publiczność

 (1.2) gw-pl|Kresy. zbiegowisko

 (1.3) gw-pl|Kresy. skandal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpublʲika, AS: publʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publiczność ż.

:: zdrobn. publiczka ż.

 przym. publiczny

 czas. upublicznić

 przysł. publicznie

Wiktionary


publikacja

praca, utwór wydane drukiem, a także: ogłaszanie czegoś, podawanie czegoś do publicznej wiadomości, publikowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tekst (np. książka, artykuł) wydane drukiem

 (1.2) wydawanie jakiegoś tekstu drukiem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wydawnictwo ciągłe, seryjne lub zwarte
  • dokonywanie rozpowszechnienia czegoś, ogłoszenia czegoś, np. ogłaszanie prawa, ogłaszanie zamówień publicznych
  • publikacja naukowa
  • publikacja elektroniczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Autorzy tej publikacji twierdzą, że neutrina mogą poruszać się szybciej od światła.

 (1.2) Firma zwleka z publikacją sprawozdania z zeszłego roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpublʲiˈkat͡sʲja, AS: publʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opublikowanie n., publikowanie n.

 przym. publikacyjny, publiczny

 czas. publikować, opublikować, upublicznić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) publikowanie

Wiktionary


publikacyjność

częstość publikacji prac naukowych


SJP.pl


publikacyjny

związany z publikacją - ogłaszaniem drukiem; publikatorski


SJP.pl


publikanin

osoba w starożytnym Rzymie, posiadająca prawo do dzierżawy podatków państwowych na terenie mniejszych prowincji rzymskich


SJP.pl


publikator

biuletyn lub serwis internetowy, w którym publikuje się akty prawne


SJP.pl


publikatornia

potocznie: środki masowego przekazu


SJP.pl


publikatorski

związany z publikatorstwem - ogłaszaniem drukiem; publikacyjny


SJP.pl


publikatory

przestarzale: środki masowego przekazu; mass media


SJP.pl


publikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) podawanie czegoś do publicznej wiadomości drukiem albo przez Internet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpublʲikɔˈvãɲɛ, AS: publʹikovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opublikowanie n., publikacja ż., publikator m.

 czas. publikować ndk., opublikować dk.

 przym. publikacyjny, publiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wydawanie, drukowanie

Wiktionary


publikować

wydawać, informować o czymś, ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, a dawniej także: podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. opublikować)

 (1.1) ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać

 (1.2) zajmować się wydawaniem gazety lub czasopisma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znawca Tatr, publikował artykuły na temat taternictwa w wielu czasopismach, kształtując opinię publiczną i propagując turystykę górską oraz wspinaczkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpublʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: publʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opublikowanie n., publiczność ż., publikacja ż., publikowanie n.

 przym. publicystyczny, publiczny

 czas. opublikować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drukować, ogłaszać, umieszczać w prasie, wydawać

 (1.2) redagować, wydawać

Wiktionary


publikowy

środowiskowo: związany z graniem na serwerze publicznym


SJP.pl


publishing

[czytaj: pabliszing] techniki edycji tekstów, wstawiania grafiki i drukowania za pomocą specjalnych programów komputerowych, a także: sprzęt i oprogramowanie służące do tego celu


SJP.pl


publisia

żartobliwie lub z odrobiną ironii o publiczności, najczęściej w znaczeniu mało kulturalnej, nieobytej, bez gustu; publiczka


SJP.pl


publiusz

Publiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Oznacza ono: „powszechny, obywatelski”.

Publiusz imieniny obchodzi 21 stycznia, 19 lutego, 16 kwietnia i 12 listopada.

Wikipedia


pubowy

→ pub [czytaj: pabowy]


SJP.pl


pubp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = hist. Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W styczniu 1949 r. funkcjonariusze PUBP w Łomży prowadzili dochodzenie i przesłuchania świadków w sprawie pogromu w Jedwabnem.

Wiktionary


puc

potocznie: blaga, bluff; oszustwo; pic


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Puc – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Kościerzyna
  • Puc – wieś w Słowenii, w gminie Kostel

Wikipedia


puca

osoba, zwykle dziecko, mająca twarz o wydatnych policzkach


SJP.pl


pucaty

pyzaty, odznaczający się bardzo wydatnymi, pulchnymi policzkami, rzadziej okrągłą twarzą (np. pucaty chłopiec); pucołowaty, pucułowaty


SJP.pl


puccini

[czytaj: puczini] nazwisko, m.in. Giacomo Puccini (1858-1924) - kompozytor włoski


SJP.pl


pucczanin

mieszkaniec Pucka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pucka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puck mrz.

:: fż. pucczanka ż.

 przym. pucki

Wiktionary


pucczanka

mieszkanka Pucka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pucka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puck mrz.

:: fm. pucczanin mos.

 przym. pucki

Wiktionary


pucek

żartobliwie, rzadziej z ironią o człowieku pucołowatym (pucułowatym, pucatym, odznaczającym się wydatnymi, pulchnymi policzkami lub okrągłą twarzą)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zoonim popularne imię dla psa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz Pucek głośno szczeka na sąsiada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈput͡sɛk, AS: pucek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. puckowy

Wiktionary


pucel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. piekarz, który zaniedbuje swój wygląd w pracy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. klocek puzzli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈput͡sɛl, AS: pucel

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) puzzel

Wiktionary


pucer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Kresy. ordynans

Wiktionary


pucerka

potocznie:
1. ścierka, gąbka, myjka;
2. sprzątaczka


SJP.pl


puch

1. miękkie pióra pokrywające ciało ptaków, u dorosłych osobników stanowiące podszycie, u piskląt wyłączną osłonę;
2. krótkie włoski pokrywające skórę u ssaków; pierwsze owłosienie u ludzi;
3. włoski pokrywające niektóre części roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ornit. rodzaj delikatnego pierza

 (1.2) zool. delikatne drobne owłosienie na skórze zwierząt

 (1.3) anat. pierwsze ludzkie owłosienie

 (1.4) bot. drobne włoski okrywające roślinę lub ich część

 (1.5) pot. coś o miękkiej, puszystej i delikatnej konsystencji

 (1.6) przen. śnieg

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Puch bei Hallein – gmina w kraju związkowym Salzburg, w powiecie Hallein
  • Puch bei Weiz – gmina w kraju związkowym Styria, w powiecie Weiz
  • Le Puch – gmina
  • Puch-d’Agenais – gmina
  • Saint-Germain-du-Puch – gmina
  • Carlos Eduardo Puch – argentyński seryjny morderca
  • Johann Puch – słoweński wynalazca
  • puch ptasi – rodzaj delikatnego pierza
    • puch edredonowy – puch edredonów zwyczajnych
  • puch kielichowy
  • Puch-Werke – austriacki producent rowerów i motorowerów
  • Puch – singel polskiej piosenkarki Sarsy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zarówno puch, jak i pierze mogą pochodzić z gęsi lub kaczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pux, AS: puχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puchowiec m., Puchatek m.

:: zdrobn. puszek m.

 przym. puchowy, puchaty, puszysty

Wiktionary


puch-ciik

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. rzad. onomatopeja imitująca świstanie wiewiórki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem bliższa wiewiórka odmienia głos. Zaczyna cmokać szybko, urywanie, potem gromko fuka i na przemian śwista: puch-ciik, puch-ciik.

Wiktionary


pucha

potocznie:
1. puszka, zwykle duża;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) pustka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: puszka

 (1.2) duża puszka

 (1.3) więzienie, zakład karny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z dużej puchy wyjęła ludzką czaszkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszeczka ż., puszka ż., puszkarka ż., puszkownica ż., puszkowanie n., zapuszkowanie n.

 czas. puszkować ndk., zapuszkować dk.

 przym. puszkowy

Wiktionary


puchacz

największy europejski ptak z rzędu sów, mający nad oczami dwa pęczki charakterystycznie sterczących piór, w Polsce objęty całkowitą ochroną gatunkową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. największa występująca w Polsce sowa;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. oszust karciany grający nocą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wrona gdzieniegdzie kracze i puchają puchacze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuxat͡ʃ, AS: puχač

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puchać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sowa

Wiktionary


puchaczowski

przymiotnik od: Puchaczów


SJP.pl


puchaczyk

puchaczyk czubaty, puchaczyk grzywiasty - gatunki ptaków z rodziny puszczykowatych


SJP.pl


puchaczów

największy europejski ptak z rzędu sów, mający nad oczami dwa pęczki charakterystycznie sterczących piór, w Polsce objęty całkowitą ochroną gatunkową


SJP.pl

Puchaczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Puchaczów. Obok miejscowości przepływa niewielka rzeka Świnka, dopływ Wieprza.

W latach 1954-1972 wieś była siedzibą gromady Puchaczów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


puchalski

nazwisko


SJP.pl

Puchalski (żeński: Puchalska, l. mn. Puchalscy) – polskie nazwisko. Według rejestru PESEL z 30 stycznia 2023, nazwisko Puchalski nosiło 3706 mężczyzn i 29 kobiet, a Puchalska – 3847 kobiet.

Wikipedia


puchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|puchać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puchać ndk.

Wiktionary


puchar

duże, ozdobne naczynie, najczęściej w postaci głębokiej czary lub kielicha nakrywanego pokrywą, dawniej służące do picia wina, obecnie wręczane jako rodzaj nagrody honorowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;

 (1.2) sport. trofeum przyznawane jako nagroda;

 (1.3) sport. rozgrywki o puchar (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gwiazdozbiór Pucharu
  • puchar (naczynie)
  • puchar (sport) – trofeum sportowe
  • potoczne określenie systemu pucharowego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zerwałem te jagody, wycisnąłem je do pucharu faraona i wręczyłem ów puchar faraonowi.

 (1.2) Zwycięzcy pozowali do zdjęć ze zdobytym pucharem ze szczerego złota.

 (1.3) Polacy przypieczętowali swój triumf, pierwszy w historii, w klasyfikacji Pucharu Narodów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuxar, AS: puχar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puchary nmos.

:: zdrobn. pucharek m.

 przym. pucharowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. roztruchan

Wiktionary


pucharek

niewielki puchar, najczęściej w znaczeniu głębokiego naczynia służącego do picia wina lub innych napojów alkoholowych


SJP.pl


pucharowaty

twardoskórzak pucharowaty - gatunek grzybów z rodziny niszczycowatych


SJP.pl


pucharowicz

potocznie: uczestnik rozgrywek pucharowych


SJP.pl


pucharowiczka

→ pucharowicz


SJP.pl

Patrz:

pucharowicz

pucharowy

toczący się o puchar jako nagrody dla najlepszego lub najlepszych (np. zawody, spotkania pucharowe) lub w jakiś inny sposób związany z tego typu nagrodą honorową


SJP.pl


puchary

środowiskowo: rozgrywki, spotkania, zawody itp. pucharowe


SJP.pl


pucharówka

potocznie:
1. turniej w systemie pucharowym;
2. system pucharowy;
3. samochód przygotowany do wyścigów pucharowych


SJP.pl


puchatek

fikcyjna postać z literatury dziecięcej wykreowana przez brytyjskiego pisarza A.A. Milne’a; Kubuś Puchatek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. film. postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż pewnego dnia Puchatek, Prosiaczek, Królik i Maleństwo grali w „Misie-patysie” (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puch mrz., puszek mrz.

Wiktionary


puchatość

→ puchaty


SJP.pl

Patrz:

puchaty

puchaty

pokryty puchem (np. puchate pisklaki) lub czymś, co przypomina puch lub ma cechy charakterystyczne dla puchu (np. puchaty kot, puchaty sweter)


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pokryty puchem

 (1.2) o kłębiastej, puszystej konsystencji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puch mrz., puszek mrz., Puszek mzw.

 przym. puchowy

Wiktionary


puchać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) neologizm hukać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wrona gdzieniegdzie kracze i puchają puchacze.

 (1.1) Księżyc na młodziku i puchają puchacze; no bo ktoś musi puchać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuxat͡ɕ, AS: puχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puchacz m., puchanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hukać

Wiktionary


puchała

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Puchała – herb szlachecki
  • Puchała – nazwisko
  • Alina Puchała – polska scenarzystka (m.in. M jak miłość)

Wikipedia


puchałowo

Puchałowo (niem. "Puchallowen", w latach 1936–1945 "Windau") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Janowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 604, jest przystanek kolejowy Puchałowo.

Wikipedia


puchlina

puchlina wodna: choroba polegająca na odkładaniu się płynu przesiękowego w jamach ciała lub tkankach, głównie w tkance podskórnej


SJP.pl


puchlinowy

odnoszący się do puchliny wodnej (choroby polegającej na odkładaniu się płynu przesiękowego w jamach ciała lub tkankach, głównie w tkance podskórnej), związany z nią (np. ciecz puchlinowa)


SJP.pl


puchnąć

1. obrzmiewać, stawać się nabrzmiałym, a w przenośni także: stawać się lub być przepełnionym, zawierać coś w nadmiarze;
2. tracić kondycję, siły w wyniku nadmiernej aktywności fizycznej, najczęściej w końcowej fazie zawodów


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spuchnąć)

 (1.1) stawać się obrzękniętym

 (1.2) być przepełnionym

 (1.3) pot. tracić siły, słabnąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary numer polegał na tym, iż kilka godzin przed występem brało się duży kamień i waliło z dziesięciominutowymi przerwami w nadgarstek - czerwieniał i puchł błyskawicznie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spuchnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nabrzmiewać

Wiktionary


puchowaty

rzadko: miękki jak puch, pokryty puchem; puszysty, puchaty


SJP.pl


puchowica

barczatka puchowica - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych


SJP.pl

Puchowica (niem. "Friedrichsberg")- zniesiona nazwa części wsi Puchówka w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Wieliczki.

Przed 19 lutego 1903 roku miejscowość była osadą, połączona została w jedną całość jako jednostka administracyjna z Puchówką.

Wikipedia


puchowiec

tropikalne drzewo z rodziny ślazowatych, uprawiane dla krótkiego włókna nasiennego (kapoku), wydobywanego z torebek nasiennych oraz oleju; drzewo kapokowe


SJP.pl

Puchowiec ("Ceiba" P. Miller) – rodzaj roślin tropikalnych z rodziny ślazowatych i podrodziny wełniakowych. Według "The Plant List" w obrębie tego rodzaju znajduje się co najmniej 21 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy kolejne 3 taksony mają status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych). Rodzimym obszarem ich występowania są tropikalne rejony Azji, Afryki i Ameryki. Gatunkiem typowym jest "C. pentandra" (L.) J. Gaertner.

Wikipedia


puchowski

kultura puchowska - kultura archeologiczna epoki żelaza


SJP.pl


puchowy

puchaty, zrobiony z puchu, pokryty puchem (np. puchowy sweter, puchowa pościel) lub w jakiś inny sposób związany z puchem (np. włosy, pióra puchowe)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z puchem, dotyczący puchu

 (1.2) wykonany z puchu, zawierający puch

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W dniu zaginięcia ubrana była w dwustronną różowo-czarną puchową kurtkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈxɔvɨ, AS: puχovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszek mzw., puch m., puszek ż., puchowość m., puszystość ż.

 przym. puszysty, puchaty

Wiktionary


puchy

potocznie: brak ludzi lub rzeczy w jakimś miejscu; pustka


SJP.pl

Puchy – kolonia w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


puchówka

1. kurtka puchowa;
2. poduszka lub kołdra wypełniona puchem lub pierzem


SJP.pl

Puchówka (nazwa oboczna: Puchówek, nazwa historyczna: Puchowica, Puchówka-Gajówka, Puchówka-Leśniczówka) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Wieliczki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


puchłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. wilgoć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puch

Wiktionary


pucice

Pucice (nazwa historyczna: Płocice, do 1945 "Oberhof") – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


puciłowski

nazwisko


SJP.pl


puck

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim;

Wiktionary

Puck ( Pùck lub Pùckò, niem. Putzig) – miasto w Polsce, w województwie pomorskim, siedziba powiatu puckiego i gminy wiejskiej Puck.

Leży na Kaszubach u ujścia Płutnicy do Zatoki Puckiej, w północno-wschodniej części Kępy Puckiej na Pobrzeżu Gdańskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez Puck jedzie pociąg do Helu.

 (1.1) Wzięli ślub w Pucku w 2000 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: put͡sk, AS: puck

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pucczanin mos., pucczanka ż.

 przym. pucki

Wiktionary


pucka

ciężki młotek murarski


SJP.pl


pucki

przymiotnik od: Puck (miasto w Polsce)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Puck

Wiktionary

Pucki ( Пуцкі; Пуцки) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie świsłockim, w sielsowiecie Werdomicze.

W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Świsłocz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈput͡sʲci, AS: pucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puck mrz., pucczanin mos., pucczanka ż.

Wiktionary


pucok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. walcowata gałka sera, zwykle wędzonego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gołka, kara, brusek

Wiktionary


pucolana

wulkaniczny popiół, zawierający w swoim składzie aktywną krzemionkę, zdolny do wiązania wapna; puzzolana


SJP.pl

Pucolana (wł. "pozzolana") – ceramiczny materiał budowlany, stosowany jako wypełniacz w zaprawach hydraulicznych. Pucolana jest pyłem lub bardzo drobnym popiołem, niegdyś pochodzenia wulkanicznego, dzisiaj także odzyskiwanym ze spalin wielkich kotłowni. Jej głównym składnikiem jest czysta krzemionka w postaci bardzo drobnych zaokrąglonych ziaren. Jej ważną cechą jest zdolność do wiązania wapna także pod wodą. Obecnie jest stosowana jako dodatek do zapraw betonowych zwiększający ich wodoodporność.

Wikipedia


pucolanowy

→ pucolana


SJP.pl

Patrz:

pucolana

pucowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pucować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌput͡sɔˈvãɲɛ, AS: pucovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pucować

Wiktionary


pucować

1. bardzo dokładnie coś czyścić, myć lub wycierać;
2. pucować się - pucować samego siebie


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) starannie czyścić gładką powierzchnię, taką którą da się doprowadzić do połysku

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. czyścić

 (1.3) gwara. więz. nie przyznawać się do czegoś, blagować

czasownik zwrotny niedokonany

 (2.1) daw. gwara. więz. tłumaczyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Miss Ward przyjedzie jutro? – upewniał się wycierając salaterkę, chuchając na szkło i pucując do połysku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: pucovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pucowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polerować, szorować

Wiktionary


pucołowaty

mający okrągłą, pulchną twarz; pucułowaty, pyzaty, okrągłolicy, krągłolicy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który ma pulchne, okrągłe policzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyzaty

Wiktionary


pucpapiór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. papier ścierny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szpicpapiór

Wiktionary


pucułowato

→ pucułowaty


SJP.pl

Patrz:

pucułowaty

pucułowaty

mający okrągłą, pulchną twarz; pucołowaty, pyzaty, okrągłolicy, krągłolicy


SJP.pl


pucybut

potocznie: osoba trudniącej się odpłatnym czyszczeniem butów przypadkowym ludziom na ulicy; czyścibut


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto odpłatnie zajmuje się czyszczeniem butów;

Wiktionary

Pucybut (także czyścibut, czyściciel butów) – zawód polegający na czyszczeniu i polerowaniu obuwia przypadkowych klientów, wykonywany zwykle wprost na ulicy miasta, za wynagrodzeniem. Obecnie w Polsce zawód pucybuta jest rzadko spotykany.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puˈt͡sɨbut, AS: pucybut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czyścibut

Wiktionary


pucybutka

→ pucybut


SJP.pl

Patrz:

pucybut

pucz

przewrót wojskowy, próba zamachu stanu podjęta przez spiskowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zamach stanu, przewrót

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zresztą, ten cały pucz nie był tylko kiepskim żartem - nie wolno zapominać, że niewiele później odbył się "marsz na Rzym" faszystowskich czarnych koszul i została zainstalowana dyktatura Mussoliniego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puczysta mos., puczystka ż.

 przym. puczystowski

Wiktionary


puczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. opuszka palca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skaleczyłem sobie puczkę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opuszka

Wiktionary


puczyce

Puczyce – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Platerów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bialskopodlaskim.

W Puczycach urodził się Piotr Sawczuk, polski duchowny katolicki, biskup drohiczyński.

Wikipedia


puczysta

osoba, biorąca udział w wojskowym zamachu stanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. organizator, uczestnik puczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władze tureckie zdołały częściowo opanować sytuację. Na Moście Bosforskim skapitulowała część puczystów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pucz m.

:: fż. puczystka ż.

Wiktionary


puczystka

→ puczysta


SJP.pl

Patrz:

puczysta

puczyłowski

nazwisko


SJP.pl


puczyński

nazwisko


SJP.pl


pucówa

rzadkie zgrubienie od: pucówka


SJP.pl


pucówka

żartobliwie, potocznie o zbesztaniu, złajaniu, ukaraniu kogoś lub głośnym upomnieniu, reprymendzie; ochrzan, opeer


SJP.pl


pud

dawna, rosyjska jednostka masy równa około 16,5 kg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) miar. dawna rosyjska jednostka masy równa 40 ówczesnym funtom (16,38 kg);

Wiktionary

Pud – dawna rosyjska jednostka wagowa.

1 pud = 16,38 kg = 40 funtów = 1280 łutów = 3840 zołotników = 368640 doli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wstałem z niespodzianie wielkim trudem, jakbym miał w lędźwiach pud żelaza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pudowy

Wiktionary


pudding

[czytaj: pudink] legumina z mąki lub ryżu gotowana na parze


SJP.pl

Pu

Wikipedia


puddingowy

→ pudding [czytaj: pudingowy]


SJP.pl


pudel

rasa psa domowego o długiej sierści, kojarzona ze względu na charakterystyczne uczesanie (wygala się go na łyso przy szyi, uszach i ogonie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pudel duży
  • Pudel średni
  • Pudel miniaturowy
  • Pudel toy
  • czołg Panzerkampfwagen V Panther przejęty przez Polaków podczas powst. warszawskiego
  • Andrzej „Pudel” Bieniasz – muzyk zespołu Püdelsi
  • Pudelek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawniej pudle były używane jako psy myśliwskie, obecnie są psami reprezentacyjnymi i używanymi w kynoterapii.

 (1.1) Niegdyś mój kolega nie chciał wydać zbyt wiele pieniędzy przy zakupie: z jego wymarzonego "pudla miniaturki", bardzo podobnego w wieku szczenięcym do tej rasy, wyrósł duży pies o charakterze zupełnie odmiennym od jakiegokolwiek pudla i wyglądzie zupełnie do niego niepodobnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpudɛl, AS: pudel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudlica ż.

:: zdrobn. pudelek m.

 przym. pudli

Wiktionary


pudelek

mały pudel, szczeniak pudla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od pudel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ten pudelek nie jest słodki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈdɛlɛk, AS: pudelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudel m., pudlica ż.

 przym. pudli

Wiktionary


pudelkowaty

przypominający pudla, najczęściej wyglądem i charakterystycznym uczesaniem (np. pudelkowaty psiak, pudelkowata sunia, suczka)


SJP.pl


pudelkowy

→ pudelek


SJP.pl

Patrz:

pudelek

pudelpointer

rasa psów myśliwskich


SJP.pl

Pudelpointer – jedna z ras psów, należąca do grupy wyżłów, zaklasyfikowana do sekcji i typu wyżłów kontynentalnych, w podsekcji psów w typie gończego. Podlega próbom pracy.

Wikipedia


puder

proszek kosmetyczny lub leczniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

 (1.2) med. farm. sypka postać leków stosowanych w leczeniu schorzeń skóry

 (1.3) spoż. kulin. sproszkowany cukier

Wiktionary

Puder (od fr. "poudre") – środek kosmetyczny służący do ochrony, wysuszania lub natłuszczania i upiększania skóry. Zawiera np. skrobię ryżową, kaolin, tlenek cynku, talk, barwniki oraz substancje zapachowe.

Podział pudrów ze względu na konsystencję:

Rodzaje pudrów ze względu na zastosowanie:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Używa pani zbyt dużo pudru, co powoduje zmęczenie skóry.

 (1.3) To ciasto będzie jeszcze lepsze, jeśli posypiemy je pudrem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpudɛr, AS: puder

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pudrować ndk., przypudrować dk., upudrować dk.

 rzecz. pudreza ż., puderniczka ż., pudernica ż., pudrowanie n., przypudrowanie n., upudrowanie n., popudrowanie n.

 przym. pudrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. farba

Wiktionary


pudermantel

dawniej:
1. płaszcz podróżny chroniący przed kurzem
2. peleryna ubierana przy strzyżeniu włosów dla ochrony ubrania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. lekki płaszcz podróżny chroniący przed kurzem;

 (1.2) daw. damskie okrycie do toalety porannej

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chałat, kitel

 (1.2) peniuar, puderman, podwłośnik

Wiktionary


pudernica

lekceważąco: kobieta często stosująca mocny makijaż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. kosmet. zamykane naczynie na puder

 (1.2) pot. lekcew. kobieta stosująca zbyt mocny makijaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lusterko leżało obok turkusowej pudernicy, przywiezionej zapewne z Francji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puder mrz., popudrowanie n., pudrowanie n., upudrowanie n.

:: zdrobn. puderniczka ż.

 przym. pudrowy

Wiktionary


puderniczka

płaskie, ozdobne naczynie na puder kosmetyczny, zwykle z lusterkiem wewnątrz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pudernica

 (1.2) kosmet. płaskie pudełeczko służące do przechowywania pudru kosmetycznego, najczęściej zdobione i mające lusterko wewnątrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Puderniczka była zamykana na zapięcie tak małe, że Märtha nie dała rady jej otworzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudreza ż., puder mrz., pudernica ż., pudrowanie n., upudrowanie n., popudrowanie n.

 czas. pudrować ndk., przypudrować dk.

 przym. pudrowy

Wiktionary


pudełczarnia

oddział fabryki zapałek, w którym wyrabiane są pudełka do zapałek


SJP.pl


pudełeczko

zdrobnienie od: pudełko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) małe pudełko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpudɛˈwɛt͡ʃkɔ, AS: pudeu̯ečko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudło m., pudełko m., pudłowanie n., pudełkowanie n.

 czas. pudełkować ndk.

 przym. pudełkowy

Wiktionary


pudełek

skrzynka z lekkiego materiału, zwykle służąca do przechowywania czegoś


SJP.pl


pudełko

skrzynka z lekkiego materiału, zwykle służąca do przechowywania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobnienie od|pudło.

 (1.2) mały pojemnik, najczęściej wykonany z tektury

Wiktionary

Pudełko – osada w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Turośl.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W pudełku schowana była biżuteria mojej mamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈdɛwkɔ, AS: pudeu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudłowanie n., pudełkowanie n., zapudłowanie n., pudełeczko n., pudło n.

 czas. pudłować ndk., zapudłować dk., pudełkować ndk.

 przym. pudełkowy, pudełkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pudełeczko

 (1.2) paczka, puzderko

Wiktionary


pudełkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pudełkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepudełkowanie n., pudełko n., pudełeczko n.

 czas. pudełkować ndk.

Wiktionary


pudełkowaty

taki, jak pudełko lub przypominający pudełko, o kształcie zbliżonym do pudełka (np. pudełkowaty budynek, pudełkowata kabina); pudełkowy (rzadko)


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) podobny do pudełka, kształtem przypominający pudełko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fantazja architektów nie ma granic, skończył się czas brzydkich, pudełkowatych, budowanych pod sztancę piętrówek z płaskim dachem, gdyż na inne domy, za komuny, nie dawano pozwoleń.

 (1.1) Nie widziałem dotąd takiej broni – długa lufa pokryta dziurkowaną blachą, sterczący u dołu pudełkowaty, krótki magazynek, niezwyczajny kształt kolby, zamka i muszki…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudło n., pudełko n.

 przym. pudełkowy

Wiktionary


pudełkowy

1. → pudełko;
2. rzadko: przypominający pudełko; pudełkowaty;
3. dieta pudełkowa - dieta opierająca się na jedzeniu dostarczanym przez formę cateringową


SJP.pl


pudlarka

1. piec, w którym następuje pudlingowanie (proces ogrzewania surówki w celu oczyszczenia jej z domieszek węgla, krzemu i manganu);
2. potocznie o miłośniczce pudli


SJP.pl


pudlarski

odnoszący się do pudlingowania (procesu ogrzewania surówki w celu oczyszczenia jej z domieszek węgla, krzemu i manganu), przeznaczony do takiego procesu (np. piec pudlarski)


SJP.pl


pudlarz

1. robotnik pracujący przy pudlingowaniu (ogrzewaniu surówki w celu oczyszczenia jej z domieszek węgla, krzemu i manganu);
2. potocznie o miłośniku pudli;
3. w gwarze myśliwskiej: kiepski strzelec


SJP.pl


pudli

→ pudel


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący pudla

Wiktionary

Patrz:

pudel

Powiązane:

 rzecz. pudel mzw., pudelek mzw.

Wiktionary


pudlica

samica pudla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) samica pudla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudel mzw., pudelek mzw.

Wiktionary


pudliczka

niewielka pudlica (samica pudla)


SJP.pl


pudlingarnia

zakład, w którym dokonuje się pudlingowania (procesu ogrzewania surówki w piecu pudlarskim, w celu oczyszczenia jej z domieszek węgla, krzemu i manganu)


SJP.pl

Pu

Wikipedia


pudlingowanie

proces ogrzewania surówki w piecu pudlarskim, w celu oczyszczenia jej z domieszek węgla, krzemu i manganu; proces pudlarski


SJP.pl

Pudlingowanie (proces pudlarski) – proces przerobu surówki wielkopiecowej, polegający na utlenianiu zawartych w surówce domieszek (węgla, siarki, fosforu, krzemu, manganu i in.) w wysokiej temperaturze. Prowadzony jest w piecach płomiennych opalanych odgazowanym węglem kamiennym, zwanych piecami pudlarskimi (pudlarkami). Główną cechą procesu pudlarskiego był brak bezpośredniego kontaktu między surówką a paliwem.

Wikipedia


pudlingować

przestarzałe: oczyszczać surówkę z domieszek węgla, krzemu i manganu przez ogrzewanie jej w piecu pudlarskim


SJP.pl


pudliski

przymiotnik od: Pudliszki (wieś lub producent artykułów spożywczych)


SJP.pl


pudliszki

1. wieś w Polsce;
2. przedsiębiorstwo przetwórstwa owocowo-warzywnego w Pudliszkach;
3. marka produktów spożywczych


SJP.pl

Pudliszki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia.

Miejscowość położona jest w odległości ok. 3 km na zachód od Krobi. Leży na lewym brzegu Polskiego Rowu (prawego dopływu Baryczy), na Wysoczyźnie Leszczyńskiej.

Wikipedia


pudowy

o ciężarze jednego puda


SJP.pl


pudreta

nawóz z suszonych i sproszkowanych odchodów ludzkich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1)  daw. roln. sproszkowany nawóz z odchodów ludzkich, także zwierzęcych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Człowiek ten był pewny, że mógł kierować wszystkim: fabryką lokomotyw i fabryką pudrety.

Wiktionary


pudreza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mebl. rodzaj toaletki używanej głównie w XVII-XVIII w., służącej głównie do pudrowania się i przechowywania akcesoriów do tego przeznaczonych;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puder m., puderek m., puderniczka ż., pudrowanie n., popudrowanie n., wypudrowanie n., upudrowanie

 czas. pudrować ndk., popudrować dk., wypudrować dk., upudrować dk.

 przym. pudrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poudreuse

Wiktionary


pudrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pokrywanie, posypywanie pudrem

 (1.2) przen. przedstawianie niekorzystnych zjawisk w sposób lepszy niż jest naprawdę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudreza ż., upudrowanie n., puder m., pudernica ż., puderniczka ż., popudrowanie n.

 czas. pudrować ndk., upudrować dk.

 przym. pudrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lukrowanie, lakierowanie, upiększanie, ubarwianie

Wiktionary


pudrować

pudrować (się): posypywać (się) pudrem, najczęściej w celu upiększenia własnej skóry lub uchronienia jej przed szkodliwymi wpływami atmosferycznymi


SJP.pl


pudrowość

→ pudrowy


SJP.pl

Patrz:

pudrowy

pudrowy

→ puder


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pudrem, dotyczący pudru

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający cechy pudru w zakresie konsystencji, sypkości itp.

 (2.2) mając matowy, zgaszony odcień barwy; najczęściej różowy w takim odcieniu

Wiktionary

Patrz:

puder

Powiązane:

 rzecz. pudreza ż., puder m., puderek m., puderniczka ż., pudernica ż., pudrowanie n., przypudrowywanie n., upudrowanie n., przypudrowanie n., wypudrowanie n., popudrowanie n.

 czas. pudrować ndk., wypudrować dk., upudrować dk., przypudrowywać ndk., przypudrować dk., popudrować dk.

 przym. puderniczkowy

 przysł. pudrowo

Wiktionary


pudu

mały jeleń południowoamerykański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pudu południowy
  • pudu północny

Wikipedia


pudzian

pseudonim Mariusza Pudzianowskiego, byłego polskiego strongmena


SJP.pl


pudzianowski

nazwisko, m.in. Mariusz Pudzianowski, polski strongman


SJP.pl


pudzików

Pudzików – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gomunice.

Wikipedia


pudłak

dawniej:
1. miara miodu, odpowiednik czterech garnców;
2. danina z miodu


SJP.pl


pudło

1. karton, opakowanie
2. niecelny strzał
3. potocznie: telewizor
4. żargonowo: areszt, więzienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) duże pudełko

 (1.2) zawartość pudła (1.1)

 (1.3) muz. pot. część instrumentu wzmacniająca dźwięk

 (1.4) pot. więzienie

 (1.5) chybiony strzał

 (1.6) przen. nietrafione przedsięwzięcie

 (1.7) obraź. starsza kobieta

 (1.8) mot. tylna część pojazdu do przewożenia osób lub towarów

 (1.9) mot. pot. stary lub zepsuty pojazd

 (1.10) pot. podium dla zwycięzców sportowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pudło – część wsi Zaborów Drugi w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki
  • pudło rezonansowe – część instrumentu muzycznego
  • pudło – nazwa nadwozia pojazdu szynowego
    • pudło wychylne – specjalna konstrukcja nadwozia pojazdu szynowego
  • Ludwik Pudło – żelechowski działacz społeczno-polityczny
  • pudło – rodzaj zasobnika z tektury lub innego materiału

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spakuj mi te klamoty w jakieś duże pudło.

 (1.2) Miałem do przeczytania kilkanaście pudeł dokumentów.

 (1.3) Po tym wypadku z jej wiolonczeli pozostał właściwie tylko gryf, pudło zostało roztrzaskane na drzazgi.

 (1.4) Ziutek wdał się w jakąś bójkę na noże i trafił na parę lat do pudła.

 (1.5) Mimo że nasz biatlonista biegł dziś bardzo dobrze, to, z powodu kilku pudeł na strzelnicy, zajął odległą pozycję.

 (1.6) Ta nowa inwestycja Romana okazała się pudłem, stracił sporo pieniędzy.

 (1.7) Znowu przyszło to stare pudło i ględziło mi cały wieczór.

 (1.8) Zaczął się ten powóz zmagać w powodzi, to pudłem, to kołami do góry.

 (1.9) Stasiek ma przyjechać po nas o ósmej, pod warunkiem, że mu to jego pudło odpali.

 (1.10) Małysz po raz kolejny stanął na pudle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpudwɔ, AS: pudu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudełeczko n.; zdrobn. pudełko

 rzecz. pudłowanie

 przym. pudłowaty, pudełkowaty

 czas. pudłować, spudłować, zapudłować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karton; gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński szachtla

 (1.4) pot. paka, pot. przest. koza, wulg. pierdel

 (1.6) pomyłka, niewypał

 (1.8) paka

 (1.9) gruchot, rzęch, rupieć, grat

Wiktionary


pudłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. nietrafianie do celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spudłowanie n., zapudłowanie n., pudło n., pudełko n., pudełeczko n.

 czas. pudłować ndk., spudłować dk., zapudłować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybianie

Wiktionary


pudłowaty

taki, jak pudło lub przypominający pudło, najczęściej w kształcie zbliżonym do sześcianu (np. pudłowaty budynek, pudłowata kabina)


SJP.pl


pudłować

potocznie:
1. nie trafiać w cel, chybiać w strzelaniu;
2. aresztować; przyskrzyniać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spudłować)

 (1.1) nie trafiać w cel; chybiać podczas strzelania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzelec bez formy pudłował raz po raz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pudˈwɔvat͡ɕ, AS: pudu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudło n., pudełko n., pudłowanie n.

 czas. spudłować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybiać

Wiktionary


pudłowiec

Pudłowiec (niem. "Paudelwitz") – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń. Wieś wchodzi w skład sołectwa Lipiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wieś wzmiankowana w dokumentach z roku 1563, jako folwark szlachecki na 9 włókach. W roku 1782 we wsi odnotowano 4 domy, natomiast w 1858 w 5 gospodarstwach domowych było 57 mieszkańców. W latach 1937–39 było 97 mieszkańców.

Wikipedia


pudłowski

nazwisko


SJP.pl

Pudłowski ("Kościesza odmienna I") – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Kościesza.

Wikipedia


pudłówek

Pudłówek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Poddębice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego. Narodowy Powszechny Spis Ludności i Mieszkań z 2011 roku szacuje liczbę mieszkańców wsi na 109.

Wikipedia


pudźa

w hinduizmie: oddanie czci bóstwu przez bezkrwawą ofiarę (np. kwiaty, owoce) oraz modlitwę; pudża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. hinduistyczna ceremonia składania bogu ofiar;

Wiktionary

Pudźa (dewanagari पूजा, trl. "pūjā", ang. "Puja", „wielbienie, ofiara, szacunek”) – hinduistyczny obrzęd religijny, podczas którego składa się bóstwu ofiarę. Pudźa to najistotniejszy modelowy rytuał z okresu hinduizmu puranicznego.

W zależności od czczonego bóstwa (dewata) przedmiotem ofiary mogą być owoce, kwiaty, ghi. Zwykle podczas pudźi

Wikipedia


pudża

w hinduizmie: oddanie czci bóstwu przez bezkrwawą ofiarę (np. kwiaty, owoce) oraz modlitwę; pudźa


SJP.pl


puebla

[czytaj: pue-blo]
1. dom Indian Pueblo; także innych plemion indiańskich
2. osiedle indiańskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Puebla – miasto w Meksyku
  • Puebla – stan Meksyku
  • Puebla F.C. – meksykański klub piłkarski

Wikipedia


pueblo

[czytaj: pue-blo]
1. dom Indian Pueblo; także innych plemion indiańskich
2. osiedle indiańskie


SJP.pl

Pueblo – grupa plemion indiańskich Arizony i Nowego Meksyku. Wchodzi w skład południowo-zachodniego kręgu kulturowego Indian północnoamerykańskich. Ich nazwa wywodzi się z języka hiszpańskiego, w którym oznacza "wioskę" – ze względu na specyficzne osadnictwo stanowiące znak rozpoznawczy Indian Pueblo.

Wikipedia


puenta

[czytaj: płenta, rzadziej: płęta] dowcipne, celne, często zaskakujące podsumowanie, sformułowanie wyrażające sens wypowiedzi, opowiadania itp., będące jego kulminacyjnym, końcowym momentem; pointa, esencja dowcipu, sedno dowcipu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. myśl kończąca czyjąś wypowiedź lub utwór literacki;

 (1.2) przen. zakończenie czegoś: procesu, działania lub sprawy, które nadaje im szczególny sens

Wiktionary

Zobacz też: puenta (pétanque).

Puenta, pointa ( point = kropka) – zaskakujące sformułowanie podkreślające sens wypowiedzi lub utworu literackiego umieszczone na końcu.

Puenta jako zabieg formalny jest wykorzystywana w takich gatunkach literackich, jak epigramat, humoreska czy nowela. Była jednym z ważniejszych narzędzi stylistycznych w konceptystycznych utworach tworzonych w barokowych nurtach gongoryzmu czy marinizmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta historia jest ciekawa, ale puenta przy niej najciekawsza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puentowanie n., spuentowanie n., puentylizm m., puentylista m.

 czas. puentować ndk., spuentować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pointa

 (1.2) pointa

Wiktionary


puentować

[czytaj: płentować, rzadziej: płętować] kończyć wypowiedź pointą - wyrazistym, trafnym podsumowaniem, często zaskakującym lub żartobliwym; pointować


SJP.pl


puenty

[czytaj: płenty] pantofle z twardym noskiem umożliwiającym taniec na czubkach palców, używane w balecie; pointy, baletki


SJP.pl


puentylista

[czytaj: płentylista] malarz wierny zasadom puentylizmu (pointylizmu, wywodzącego się z impresjonizmu kierunku w malarstwie, którego technika polega na pokrywaniu płaszczyzn punkcikami czystej, niemieszanej farby); pointylista


SJP.pl


puentylistka

→ puentylista [czytaj: płentylistka]; pointylistka


SJP.pl


puentylistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest puentylistyczne; cecha tych, którzy są puentylistyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puentylizm m., puentylista m.

 przym. puentylistyczny

Wiktionary


puentylistyczny

[czytaj: płentylistyczny] związany w jakiś sposób z puentylizmem (pointylizmem, wywodzącym się z impresjonizmu kierunkiem w malarstwie, którego technika polega na pokrywaniu płaszczyzn punkcikami czystej, niemieszanej farby); pointylistyczny


SJP.pl


puentylizm

[czytaj: płentylizm] wywodzący się z impresjonizmu kierunek w malarstwie, którego technika polega na pokrywaniu płaszczyzn punkcikami czystej, niemieszanej farby; pointylizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

Wiktionary

Puentylizm lub pointylizm (z fr. "pointiller" – kropkować) to nurt artystyczny w malarstwie oraz technika malarska polegająca na zestawianiu obok siebie małych punktów koloru zamiast mieszania farb na palecie. Malowanie małymi pociągnięciami pędzla było znane od XVI wieku, jednak w latach 80. XIX wieku Georges Seurat uczynił z tej metody system, który krytyka określała, raczej pejoratywnie, mianem "puentylizmu". Paul Signac sformułował założenia teoretyczne tej techniki pod nazwą dywizjonizm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyjmuje się, że twórcą puentylizmu był Georges Seurat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puentylistyczność ż., puenta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pointylizm

Wiktionary


puer

dawniej:
1. uczeń aptekarski; aptekarczyk;
2. dziecko, uczeń, chłopiec


SJP.pl


puerperalny

[czytaj: płerperalny] w medycynie: odnoszący się do okresu po urodzeniu przez kobietę dziecka, występujący po porodzie; poporodowy, połogowy, popołogowy


SJP.pl


puertazaur

olbrzymi dinozaur gadziomiedniczny z grupy tytanozaurów, żyjący w późnej kredzie na terenie Ameryki Południowej


SJP.pl

Pu

Wikipedia


puertorykanka

obywatelka Puerto Rico (Portoryko); Puertorykanka


SJP.pl


puertorykańczyk

obywatel Puerto Rico (Portoryko); Portorykańczyk, Portorykanin


SJP.pl


puertorykański

przymiotnik od: Puerto Rico


SJP.pl


puerylizacja

[czytaj: płerylizacja] wejście na scenę polityczną ludzi bardzo młodych, niedoświadczonych w postaci odrębnej grupy wpływającej w znacznym stopniu na bieg wypadków


SJP.pl


puerylizm

[czytaj: płerylizm] zaburzenie psychiczne objawiające się dziecięcym zachowaniem oraz nagminnym zdrabnianiem wyrazów


SJP.pl

Pu

Wikipedia


puf

niski taboret obity miękką tkaniną lub skórą; pufa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niski, miękki mebel służący do siedzenia lub za podnóżek

 (1.2) dom publiczny dla więźniów w obozie

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: pufa

wykrzyknik

 (3.1) odgłos sapania

 (3.2) wykrzyknik podkreślający gwałtowne zniknięcie czegoś

Wiktionary

Puf ( pouf) – miękki, niski taboret z siedziskiem znajdującym się na skrzyni, obity w całości tkaniną lub skórą.

Forma „pufa”, choć powszechna, nie jest sankcjonowana przez wydawnictwa normatywne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok naszej wersalki stały zawsze dwa pufy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puf, AS: puf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pufa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pufa

 (1.2) puff

 (3.1) puff

Wiktionary


pufa

niski taboret obity miękką tkaniną lub skórą; puf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kwestion.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok naszej wersalki stały zawsze dwie pufy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpufa, AS: pufa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puf m.

:: zdrobn. pufka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puf

Wiktionary


puff

dom publiczny dla więźniów w obozie; puf


SJP.pl


pufka

zdrobnienie od: pufa


SJP.pl


pufofotel

puf z oparciem, podobny do fotela


SJP.pl


pufowy

→ puf, → pufa


SJP.pl

Patrz:

puf, → pufa

pugilares

pulares;
1. przestarzałe: portfel;
2. dawniej: notatnik, notes


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. portfel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pasażerka wysiadając z auta ukradła portfel szofera. W pugilaresie znajdowały się trzy karty bankomatowe, prawo jazdy, 400 euro i nieco bilonu.

 (1.1) (…) wyjął z kieszeni pugilares, zawierający bilety bankowe i papiery, pomiędzy którymi czek spostrzegłem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuɟiˈlarɛs, AS: puǵilares

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pularyszka

Wiktionary


pugilaresik

pularesik;
1. przestarzałe: mały portfel;
2. dawniej: mały notatnik, notesik


SJP.pl


puginał

krótka broń obosieczna, pochodzenia wschodniego; handżar, kindżał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. rodzaj sztyletu pochodzenia wschodniego, używany do końca XVI w.;

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skoczyłem na pomoc. Wydobytym z ukrytej pochwy puginałem dźgałem na oślep w tę żywą, rozedrganą plątaninaątaninę rąk, nóg i wychudłych kadłubów, modląc się w duchu do wszystkich bóstw niebiańskich i piekielnych, abym nie wyrządził przy okazji krzywdy memu siostrzeńcowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈɟĩnaw, AS: puǵĩnau̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. tulich, tylec, tylecz

Wiktionary


pugwash

[czytaj: pagŁOSZ] miejscowość w Kanadzie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pugwash – miejscowość (village) w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja;
  • Pugwash – skrót nazwy Konferencji Pugwash w Sprawie Nauki i Problemów Światowych;
  • Pugwash – zespół muzyczny.

Wikipedia


puha

dawniej, dziś regionalnie: bicz skręcony ze sznurków lub rzemyków; batog, bizun


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. bicz skręcony ze sznurów lub rzemieni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod jego puhą grzbiet mi krwią spłynął, czego nie zapomnę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batog, bizun

Wiktionary


puk

wykrzyknik naśladujący odgłos pukania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos uderzenia

wykrzyknik onomatopeiczny

 (2.1) zob. puk-puk.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PUK – Personal Unblocking Key
  • Puk – księżyc Urana
  • Kabaret PUK
  • Puk – hobgoblin, bohater komedii „Sen nocy letniej” Williama Shakespeare'a
  • Puk – pseudonim Robina Goodfellowa
  • Puk – inna nazwa hobgoblina
  • Puk – doberman, przedwojenny aktor filmowy i teatralny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puk, AS: puk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pukanie n., puknięcie n., pukawka ż., pukadełko n.

 czas. pukać ndk., puknąć dk.

Wiktionary


puk-puk

wykrzyknik onomatopeiczny

 (1.1) dźwięk. onomatopeja naśladująca odgłos pukania, zwykle do drzwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Puk-puk! — Kto tam?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pukanie n., puknięcie n., pukawka ż., pukadełko n.

 czas. pukać ndk., puknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stuk-puk, stuku-puku

Wiktionary


puka

biała muszelka z naturalnym otworem używana do wyrobu hawajskich ozdób


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: pukać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś puka do drzwi, mógłbyś otworzyć?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuka, AS: puka

Wiktionary


pukacz

nazwisko


SJP.pl


pukadło

dawne narzędzie lekarskie w postaci cienkiej metalowej płytki, używane jako rezonator przy opukiwaniu klatki piersiowej lub jamy brzusznej; plesymetr


SJP.pl


pukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈkãɲɛ, AS: pukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puknąć, pukać ndk., puknać dk.

 rzecz. puknięcie n., pukawka ż., puk mrz.

 wykrz. puk, puk-puk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stukanie

Wiktionary


pukanina

żartobliwie lub z lekceważeniem o strzelaniu z broni palnej, głównie nieregularnym, z licznymi przerwami


SJP.pl


pukawica

Pukawica – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Zelów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


pukawka

kiepska broń palna, a także: zabawka dziecięca do pukania, strzelania, przypominająca z wyglądu broń palną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zabawka dla dzieci, imitacja pistoletu

 (1.2) lekcew. lub żart. broń palna

 (1.3) gw-pl|Bukowina. zatrzask

Wiktionary

Pukawka – rzeka, prawy dopływ Bugu o długości 26,57 km.

Wypływa w miejscowości Zawisty i płynie w kierunku południowym. Przepływa obok miejscowości: Kutyłowo-Perysie, Złotki-Przeczki, Złotki-Pułapki, Złotki-Stara Wieś, Boguty-Milczki, Boguty-Augustyny, Boguty-Rubiesze, Boguty-Pianki, Boguty-Żurawie. Po minięciu wsi Szpice-Chojnowo zmienia kierunek na zachodni i przepływa obok miejscowość Żebry-Laskowiec a we wsi Strękowo przecina drogę krajową nr 63. Do Bugu wpada w okolicach wsi Zuzela.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puˈkafka, AS: pukafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pukanie n., puk mrz.

 czas. pukać ndk.

 wykrz. puk, puk-puk

Wiktionary


pukać

1. uderzać w coś lekko, powodując powstawanie jakiegoś odgłosu; stukać, kołatać;
2. potocznie: strzelać;
3. pukać się - pukać siebie samego


SJP.pl

czasownik

 (1.1) uderzać czymś lekko w coś, powodując powstanie odgłosu

 (1.2) pot. strzelać z broni

 (1.3) pot. być stroną aktywną podczas stosunku seksualnego

 (1.4) stpol. pękać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim wejdę do cudzego pokoju, zawsze pukam do drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpukat͡ɕ, AS: pukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puk mrz., pukanie n., puknięcie n., pukawka ż.

 czas. puknąć dk., puknąć się dk.

 wykrz. puk, puk-puk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stukać, reg. śl. klupać, reg. śl. klupkać, reg. śl. kupkać

Wiktionary


pukiel

pasemko wijących się włosów; lok; kędzior


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pasmo pofalowanych włosów

 (1.2) ścięte pasemko włosów

 (1.3) daw. wypukła ozdoba nabita np. na zbroi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpucɛl, AS: puḱel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pukielek m.

Wiktionary


pukielek

zdrobnienie od: pukiel


SJP.pl


pukieltasia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plecak

Wiktionary


pukinin

Pukinin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka.

Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie rawskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


puklaty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. garbaty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Synek, jaki ty żeś je puklaty! → Chłopcze, ależ ty jesteś garbaty!

Wiktionary


puklerz

okrągła, wypukła tarcza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. wypukła tarcza używana przez piechotę i jezdnych;

 (1.2) przen. obrona, osłona

Wiktionary

Puklerz (z czes. " pukléř" od starofranc. "bocler") – rodzaj małej okrągłej tarczy używanej w Europie od XII do XVIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Średnica puklerzów na ogół nie przekraczała pięćdziesięciu centymetrów.

 (1.2) Bo puklerz nasz należy do Pana, / a król nasz - do Świętego Izraela.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puklerzny mos.

:: zdrobn. puklerzyk mrz.

 przym. puklerzny

Wiktionary


puklerzność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest puklerzne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puklerz mrz., puklerzny mos., puklerzyk mrz.

 przym. puklerzny

Wiktionary


puklerzny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z puklerzem, dotyczący puklerza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) wojsk. hist. żołnierz uzbrojony w puklerz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puklerz mrz., puklerzność ż., puklerzyk mrz.

Wiktionary


puklerzyk

niewielki puklerz (rodzaj okrągłej, wypukłej tarczy używanej dawniej przez oddziały ciężkiej i lekkiej jazdy konnej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. niewielki puklerz

Wiktionary

Puklerzyk ("Zaedyus") – rodzaj ssaków z podrodziny Euphractinae w obrębie rodziny puklerzników (Euphractidae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. puklerz mrz., puklerzność ż., puklerzny mos.

 przym. puklerzny

Wiktionary


puklerzówka

niećwierk puklerzówka - gatunek owada z rodziny pasikonikowatych


SJP.pl


puklica

puklica rudnica - gatunek pluskwiaka z rodziny puklicowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Puklica – wieś w Chorwacji
  • puklica (Acanthosoma) – rodzaj pluskwiaków z rodziny puklicowatych

Wikipedia


puklicowate

o cechach puklicowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl

Puklicowate (Acanthosomatidae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych i nadrodziny tarczówek (Pentatomoidea).

Wikipedia


puklicowaty

o cechach puklicowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl


puklowanie

rzemiosło złotnicze polegające na dekorowaniu przedmiotów guzkami w kształcie kul lub łez


SJP.pl


puknięty

1. uderzyć w coś lekko, powodując powstawanie jakiegoś odgłosu; stuknąć;
2. potocznie: strzelić;
3. puknąć się - puknąć siebie samego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niespełna rozumu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupi, kopnięty, niemądry, stuknięty

Wiktionary


puknąć

1. uderzyć w coś lekko, powodując powstawanie jakiegoś odgłosu; stuknąć;
2. potocznie: strzelić;
3. puknąć się - puknąć siebie samego


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pukać)

 (1.1) dokonany od|pukać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puknięcie n., pukanie n., puk mrz.

 czas. pukać

 wykrz. puk, puk-puk

 przym. puknięty

Wiktionary


pul

1. porozumienie przedsiębiorstw kapitalistycznych; pool;
2. afgańska moneta zdawkowa (100 puli = 1 afgani)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pul – wieś
  • Kalikho Pul – indyjski polityk
  • Pul – moneta
  • Pull

Wikipedia


pula

1. stawka w grze; w grach hazardowych: suma wszystkich stawek; bank;
2. tura w różnych grach;
3. ilość czegoś możliwa do dyspozycji w jakimś okresie;
4. jednostka monetarna Botswany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) suma przedmiotów lub pieniędzy do rozdysponowania

 (1.2) w grach losowych: suma nagród, środków do wygrania

 (1.3) monet. waluta Botswany;

 (1.4) gwara. więz. puszczenie bąka, pierdzenie

 (1.5) gwara. przestępcza: grupa przestępcza

 (1.6) gwara. przestępcza: część łupu z przestępstwa

Wiktionary

Pula ( Pola, istr. "Pula", Pulj, Pulei, Pietas Iulia) – miasto w zachodniej części Chorwacji, w żupanii istryjskiej, siedziba miasta Pula. Jest położone na południowym skraju półwyspu Istria nad Morzem Adriatyckim. W 2011 roku liczyło 57 460 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpula, AS: pula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulaczek mrz.

Wiktionary


pulaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. blaszany garnuszek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk gorczek, gornczek

Wiktionary


pulak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zootechn. samiec indyka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulok, pultak, puter, pulpul

Wiktionary


pulanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pulać.

Wiktionary

Pulanie − urodzeni na Bliskim Wschodzie potomkowie przybyłych do Jerozolimy podczas I krucjaty. Pulanie byli przez część europejskiego rycerstwa uważani za zdrajców, gdyż dobrze znali zwyczaje i język arabski, często nie odróżniali się od muzułmanów stylem życia, a także byli zwolennikami pokoju z wyznawcami islamu jako jedynej szansy na przetrwanie państw chrześcijan w tamtym regionie.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. pulać się, pulać ndk.

Wiktionary


pularda

młoda kura utuczona dla celów spożywczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. młoda kura, która nie osiągnęła jeszcze wieku dojrzałości, tuczona specjalną dietą w celu uzyskania delikatnego i kruchego mięsa;

Wiktionary

Pularda – młoda, nierozwinięta płciowo kura, tuczona w określony sposób celem uzyskania delikatnego i kruchego mięsa, a także nazwa przygotowywanych na bazie jej mięsa potraw. Znana i popularna w kuchni staropolskiej. Za najsmaczniejsze uchodziły kury o wadze 1,2–1,5 kg, bite w wieku 9 tygodni. Pieczono je w całości w piecu, podawano według różnych przepisów – z pieczarkami, warzywami, ziołami, itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puˈlarda, AS: pularda

Wiktionary


pulares

pugilares;
1. przestarzałe: portfel;
2. dawniej: notatnik, notes


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. zob. portfel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈlarɛs, AS: pulares

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pularyszka

Wiktionary


pularesik

pugilaresik;
1. przestarzałe: mały portfel;
2. dawniej: mały notatnik, notesik


SJP.pl


pularys

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraków. portfel

Wiktionary


pularysek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraków. portfel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pularesik

Wiktionary


pularyszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. portmonetka

Wiktionary


pulasan

jagodzian pulasan: tropikalna roślina z rodziny sączyńcowatych, o słodkich owocach pokrytych pomarańczowymi i czerwonymi brodawkami


SJP.pl


pulcheria

imię żeńskie


SJP.pl

Pulcheria – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "piękna", "szlachetna".

Pulcheria imieniny obchodzi: 10 września.

Wikipedia


pulchnawy

nieco pulchny


SJP.pl


pulchniej

stopień wyższy od przysłówka: pulchnie


SJP.pl


pulchniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pulchny; bardziej pulchny


SJP.pl


pulchnieć

1. stawać się pulchniejszym, bardziej miękkim i łatwiej uginającym się pod naciskiem;
2. przybierać na wadze, grubnąć


SJP.pl


pulchnik

sypka mieszanina rozmaitych związków chemicznych, najczęściej wodorowęglanu sodu, której podstawowym zadaniem jest spulchnianie produktów piekarniczych; proszek do pieczenia


SJP.pl


pulchniuchny

zdrobnienie od: pulchny; pulchniutki, pulchniuśki


SJP.pl


pulchniuteńki

zdrobnienie od: pulchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pulchny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpulxʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: pulχʹńutẽńḱi

Wiktionary


pulchniutki

zdrobnienie od: pulchny; pulchniuchny, pulchniuśki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: pulchny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pulxʲˈɲutʲci, AS: pulχʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulchność

 przym. pulchny

Wiktionary


pulchniuśki

zdrobnienie od: pulchny; pulchniuchny, pulchniutki


SJP.pl


pulchność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co pulchne; cecha tego, kto pulchny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pulchny, pulchniutki

 przysł. pulchnie

Wiktionary


pulchny

1. miękki i łatwo uginający się pod naciskiem;
2. mający dużo tkanki tłuszczowej


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) miękki jak gąbka, łatwo uginający się pod naciskiem

 (1.2) mający wydatne kształty i miękki z powodu dużej zawartości tkanki tłuszczowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulchność ż.

 czas. pulchnieć ndk., spulchnieć dk.

 przym. pulchniutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pulchniutki, puszysty

 (1.2) krągły, obfity, okrągły, okrągluchny, okrąglutki, pełny, pulchniutki, puszysty, rubensowski, toczony, bujny

Wiktionary


pulcinella

[czytaj: pulczinella] pajac w Commedia dell'arte (włoskiej, szesnastowiecznej komedii ludowej, mającej swoje korzenie w pantomimie rzymskiej)


SJP.pl

Pulcinella to suita baletowa Igora Strawinskiego skomponowana w 1920 roku.

Balet ten, podobnie jak poprzednie, Strawinski napisał na zamówienie Siergieja Diagilewa. Było to w czasie, kiedy kompozytor już nie współpracował na stałe ze słynnym twórcą "Baletów Rosyjskich".

Wikipedia


pulczynów

Pulczynów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Frampol.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Frampol. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 173 mieszkańców i była trzynastą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


puler

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Żywiecczyzna. włóczęga, nicpoń, łobuz

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pulerować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Żywiecczyzna pulyr

Wiktionary


pulerować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Żywiecczyzna. włóczyć się, próżnować, unikać pracy, zachowując się przy tym zbójnicko; zbójować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puler mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Żywiecczyzna lofrować

Wiktionary


puli

pies z węgierskiej rasy owczarków


SJP.pl

Puli – jedna z ras psów, należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia


pulikowski

nazwisko


SJP.pl


pulitzer

[czytaj: pulicer]
1. Joseph Pulitzer (1847-1911), amerykański dziennikarz, publicysta, wydawca prasowy;
2. nagroda Pulitzera - wyróżnienie ufundowane przez dziennikarza o tym nazwisku, przyznawane co roku m.in. za osiągnięcia literackie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joseph Pulitzer – amerykański dziennikarz, publicysta, fundator nagrody swojego imienia.
  • Nagroda Pulitzera – przyznawana od 1917 nagroda literacka i dziennikarska.

Wikipedia


pulka

ekspresywnie: partyjka, tura


SJP.pl

Pulka – rodzaj sani w kształcie łodzi.

Wikipedia


pulki

niewielkie płaskie saneczki zaopatrzone w dwa dyszle połączone z przodu kabłąkiem, używane w psich zaprzęgach


SJP.pl

Pulki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Końskowola.

Wieś stanowi sołectwo gminy Końskowola. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Znalezienia Krzyża Świętego i św. Andrzeja Apostoła w Końskowoli.

Wikipedia


pulkowski

nazwisko


SJP.pl


pull

okrzyk wzywający pullera (osobę obsługującą maszynę wyrzucającą rzutki) do zwolnienia mechanizmu; daj


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pull – luksemburska nazwa lieu-dit Poul
  • Pull&Bear – hiszpańska marka odzieżowa
  • Pull Harder on the Strings of Your Martyr – singel Trivium
  • Pull Marine – album Isabelle Adjani
  • Pull The Wire – polski zespół muzyczny
  • Pull Up – singel Kamila Bednarka
  • Pull-up – podłączenie linii w elektronice
  • pociąg push-pull
  • Pul

Wikipedia


puller

osoba obsługująca maszynę do wyrzucania rzutków (specjalnych krążków będących celem podczas niektórych konkurencji w strzelectwie sportowym)


SJP.pl


pullman

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bristol Pullman – brytyjski samolot pasażerski z okresu międzywojennego
  • Pullman – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie Whitman
  • Pullman – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Ritchie
  • Bill Pullman – amerykański aktor i producent
  • George Mortimer Pullman – amerykański przemysłowiec
  • Lewis Pullman – amerykański aktor
  • Philip Pullman – brytyjski pisarz
  • Szymon Pullman – polski skrzypek i dyrygent

Wikipedia


pullulan

związek chemiczny używany w produktach kosmetycznych jako składnik wiążący (symbol E1204)


SJP.pl


pullulanowy

→ pullulan


SJP.pl

Patrz:

pullulan

pulman

1. wagon sypialny;
2. autokar z rozkładanymi fotelami, telewizorem itp., kursujący na długich trasach


SJP.pl


pulmanowski

pulmanowski wagon osobowy; pulman


SJP.pl


pulment

glinka biała, czerwonobrązowa lub żółtawa stosowana jako zaprawa malarska; bolus


SJP.pl


pulmonektomia

zabieg usunięcia jednego płuca lub jego części z powodu choroby nowotworowej lub postępującej gruźlicy; pneumonektomia, pneumotomia


SJP.pl


pulmonolog

specjalista w zakresie pulmonologii (pneumonologii, działu medycyny zajmującego się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób układu oddechowego); pneumolog, pneumonolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób układu oddechowego

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka pulmonologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pulmonolodzy zajmują się takimi schorzeniami, jak astma oskrzelowa, gruźlica płuc, mukowiscydoza i sarkoidoza.

 (2.1) Córka Kowalczyka jest pulmonologiem.

 (2.1) Moja pulmonolog skierowała mnie na spirometrię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpulmɔ̃ˈnɔlɔk, AS: pulmõnolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulmonologia ż.

 przym. pulmonologiczny

 przysł. pulmonologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarz chorób płuc, pneumonolog; przest. ftyzjatra

Wiktionary


pulmonologia

dział medycyny zajmujący się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób układu oddechowego; pneumonologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;

 (1.2) pot. med. oddział szpitala, kliniki lub uczelni medycznej, który zajmuje się pulmonologią (1.1)

Wiktionary

Pulmonologia, pneumonologia – dział medycyny zajmujący się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób układu oddechowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pulmonologia jest podspecjalnością interny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpulmɔ̃nɔˈlɔɟja, AS: pulmõnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulmonolog m.

 przym. pulmonologiczny

 przysł. pulmonologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pneumonologia, daw. ftyzjatria

Wiktionary


pulmonologiczny

przymiotnik

 (1.1) med. dotyczący pulmonologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulmonolog mos., pulmonologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płucny, pneumonologiczny

Wiktionary


pulmonolożka

→ pulmonolog


SJP.pl

Patrz:

pulmonolog

pulo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: pula

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpulɔ, AS: pulo

Wiktionary


pulok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. eufem. męski członek, prącie

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zootechn. samiec indyka

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. tusza indycza

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. potrawa z indyka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lulok

 (1.2) gw. Górny Śląsk pulak, pultak, puter, pulpul

Wiktionary


pulower

sweter bez kołnierza, wkładany przez głowę, najczęściej wełniany lub wykonany z podobnego, ciepłego materiału


SJP.pl


pulowerek

niewielki pulower (sweter bez kołnierza, wkładany przez głowę, najczęściej wełniany lub wykonany z podobnego, ciepłego materiału)


SJP.pl


pulowerowy

→ pulower


SJP.pl

Patrz:

pulower

pulpa

półprodukt z owoców lub jarzyn do późniejszego przerobu, np. na dżem


SJP.pl

Pulpa – używane w przemyśle spożywczym określenie półproduktu powstałego ze zgniecionego, rozdrobnionego materiału.

Pulpa owocowa jest półproduktem powstającym podczas produkcji dżemów i powideł, otrzymuje się ją z oczyszczonych owoców, niekiedy utrwalonych poprzez mrożenie, pasteryzację lub sulfitację.

Wikipedia


pulpecik

zdrobnienie od: pulpet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pulpet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pulpet, lecz tylko mały pulpecik.

 (1.1) Nowy pulpecik zrobiony jest z białka grochu, płatków owsianych, ziemniaków, jabłek i cebuli, a jego ślad węglowy odpowiada czterem procentom śladu tradycyjnego klopsika mięsnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulpet m.

Wiktionary


pulpet

kulka uformowana ze zmielonego mięsa, ryb lub podrobów, najczęściej gotowana lub duszona w sosie, podawana na ciepło z dodatkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. kulka z mielonego mięsa duszona w sosie

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Pulpety”. Zobacz też: film "Pulpety".

Pulpet (z języka włoskiego "polpetta" od "polpa", czyli "miazga") – gotowana potrawa mięsna na bazie mielonego mięsa, ryb lub podrobów, z dodatkiem jaj, bułki tartej oraz przypraw. Pulpety mogą być spożywane samodzielnie ("al sugo") lub jako dodatek do zup. Danie pochodzi z Włoch.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pulpecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klops

Wiktionary


pulpety

żartobliwie: osoba gruba, pulchna; pyza


SJP.pl


pulpicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pulpit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pulpit, lecz tylko mały pulpicik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulpit m.

Wiktionary


pulpista

indywidualizm: typ brutalnego bohatera, wykreowanego przez Quentina Tarantino w 'Pulp Fiction"


SJP.pl


pulpit

1. płaska, nachylona pod pewnym kątem powierzchnia, najczęściej wykorzystywana jako miejsce do pisania;
2. ogół urządzeń z blatem wyposażonym we wskaźniki i wyłączniki, służących do sterowania innymi urządzeniami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stolik do pisania z pochyłym blatem

 (1.2) inform. podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest na tzw. oknach;

 (1.3) pochyły blat w ławce szkolnej, biurku lub innym meblu

 (1.4) muz. pochyła podstawka do podtrzymywania nut

 (1.5) urządzenie z blatem wyposażonym we wskaźniki i wyłączniki, służące do sterowania innymi urządzeniami

Wiktionary

Pulpit ( desktop) – podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna (interfejs GUI) oparta jest na tzw. oknach. Najpopularniejsze systemy tego rodzaju:

Na pulpicie znajdują się ikony, inaczej: odsyłacze lub skróty, odwołujące się do najważniejszych elementów interfejsu użytkownika, a także do istniejącego w systemie oprogramowania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nie uważasz, że masz za dużo ikon na pulpicie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpulpʲit, AS: pulpʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pulpitowy

 rzecz. pulpicik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blat

Wiktionary


pulpitowy

o pochyle podobnym do nachylenia pulpitu (np. dach pulpitowy) lub w jakiś inny sposób związany z pulpitem (np. obudowa pulpitowa, aparatura pulpitowa)


SJP.pl


pulpować

tworzyć pulpę (półprodukt z owoców lub jarzyn) w celu późniejszego jej przerobienia na inny produkt


SJP.pl


pulpowy

przeznaczony na pulpę (półprodukt z owoców lub jarzyn), nadający się na pulpę (np. owoce, jarzyny klasy pulpowej) lub powstały z takiego półproduktu


SJP.pl


pulpul

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zootechn. samiec indyka

Wiktionary

Pulpul (właściwie Roberto Gañan Ojea) (ur. 1971 w Madrycie) – hiszpański muzyk. Założyciel, wokalista, gitarzysta i wieloletni lider anarchizującego hiszpańskiego zespołu skapunkowego Ska-P.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulak, pulok, pultak, puter

Wiktionary


pulque

[czytaj: pulke] tradycyjny napój meksykański z soku agawy, smakiem przypominający kwaśne mleko


SJP.pl

Pulque (octli) – niskoprocentowy, lekko musujący napój alkoholowy, tradycyjnie spożywany przez mieszkańców Mezoameryki, wytwarzany ze sfermentowanego soku "maguey pulquero" "Agave salmiana". Roślina ta była w starożytnym Meksyku uznawana przez Indian za świętą i używana w ceremoniach religijnych. Pulque wytwarza się także z kilku innych gatunków agaw: agawy amerykańskiej, a. ciemnozielonej, "Agave lehmanii", "Agave complicata", "Agave gracilispina", "Agave crassispina", "Agave quiotifera".

Wikipedia


puls

rytmiczne rozciąganie ścian tętnic wskutek pracy serca; tętno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. med. rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca

 (1.2) anat. med. miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze

 (1.3) fizj. med. częstotliwość z jaką uderza serce (następują skurcze i rozkurcze komór serca)

 (1.4) przen. rytm

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. skroń

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • puls – określenie tętna, falistego ruchu naczyń tętniczych, zależnych od skurczów serca i elastyczności ścian tętnic
  • Puls – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Steinburg
  • Puls – japoński horror z 2001 roku w reżyserii Kiyoshiego Kurosawy
  • Puls – amerykański horror z 2006 roku w reżyserii Jima Sonzera, remake japońskiego filmu
  • puls – gatunek muzyki
  • Puls – album Natalii Kukulskiej z 1997 roku
  • „Puls” – singel Kasi Cerekwickiej i Grzegorza Hyżego
  • „Puls” – łódzkie pismo literackie wydawane w II obiegu w latach 1977–1981
  • „Puls” – biuletyn Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie
  • Puls (BR) – niemiecka stacja radiowa
  • Telewizja Puls – polska telewizja komercyjna, nadawca dwóch ogólnopolskich kanałów TV Puls i Puls 2
  • „Puls Pabianic” – pabianicki tygodnik regionalny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puls, AS: puls

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulsacja ż., pulsar mrz., pulsator mrz., pulsowanie n.

 czas. pulsować ndk.

 przym. pulsacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tętno

 (1.5) war. gw. Górny Śląsk pulst

Wiktionary


pulsacja

cykliczna zmiana jakiejś wielkości fizycznej, głównie będącej wielkością określająca natężenie jakiegoś procesu fizycznego


SJP.pl

Pulsacja (skalarna), częstość kołowa, częstość kątowa – wielkość określająca, jak szybko powtarza się dane zjawisko okresowe; oznaczana małą literą omega (ω). Pulsacja jest powiązana z częstotliwością ("f") i okresem ("T") poprzez następującą zależność:

Wikipedia


pulsacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pulsacyjne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pulsacyjny

 przysł. pulsacyjnie

Wiktionary


pulsacyjny

związany z pulsacją


SJP.pl


pulsar

rodzaj gwiazdy neutronowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astr. gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne;

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpulsar, AS: pulsar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulsowanie n., puls mrz.

Wiktionary


pulsarowy

→ pulsar


SJP.pl

Patrz:

pulsar

pulsator

przetwornik prądu stałego, za pomocą którego uzyskuje się prąd o cyklicznie zmieniającym się natężeniu lub napięciu; pulsatron


SJP.pl


pulsatron

przetwornik prądu stałego, za pomocą którego uzyskuje się prąd o cyklicznie zmieniającym się natężeniu lub napięciu; pulsator


SJP.pl


pulski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pulą, dotyczący Puli (miasta w Chorwacji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pula ż.

Wiktionary


pulsoksymetr

przyrząd do nieinwazyjnego pomiaru saturacji krwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. med. urządzenie elektroniczne służące do bezinwazyjnego pomiaru saturacji krwi;

Wiktionary

Pulsoksymetr – urządzenie elektroniczne służące do nieinwazyjnego pomiaru tętna i saturacji (wysycenia krwi tlenem), a w niektórych urządzeniach także innych parametrów, wykorzystujące pomiar pochłaniania światła przez tkanki. Technika jest zwana pulsoksymetrią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpulsɔˈksɨ̃mɛtr̥, AS: pulsoksỹmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulsoksymetria ż.

Wiktionary


pulsometr

pneumatyczny podnośnik cieczy; tętnik


SJP.pl

Pulsometr – urządzenie monitorujące pracę serca. Pulsometry używane są bardzo często przez sportowców uprawiających sporty wytrzymałościowe.

Wikipedia


pulsomierz

miernik ciśnienia tętniczego krwi, składający się z manometru oraz pompki powietrznej doprowadzającej powietrze do elastycznej opaski; sfigmomanometr


SJP.pl


pulsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pulsować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puls m., pulsar m., pulsator m.

 czas. pulsować ndk.

 przym. pulsacyjny

 przysł. pulsacyjnie

Wiktionary


pulsować

kurczyć się i rozkurczać w równych odstępach czasu lub cyklicznie zmieniać swoje właściwości fizyczne, głównie będące wielkościami określającymi natężenie jakiegoś procesu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) fizj. ulegać skurczowi i rozkurczowi i wywoływać tętno

 (1.2) fiz. zmieniać okresowo właściwości, np. napięcie, siłę, itp.

 (1.3) być pełnym ruchu, aktywności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Popatrz, jak Maryni pulsuje skroń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puls mrz., pulsowanie n.

 przym. pulsowy

 przysł. pulsowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tętnić

 (1.3) kipieć, tętnić

Wiktionary


pulsowy

→ puls


SJP.pl

Patrz:

puls

pulst

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skroń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk puls

Wiktionary


pult

dawniej pulpit


SJP.pl


pultak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zootechn. samiec indyka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulak, pulok, puter

Wiktionary


pultaka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. meteorol. odwilż

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pultać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zmięk

Wiktionary


pultanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pultać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pultać się, pultać ndk.

Wiktionary


pultać

potocznie: pultać się - wpadać w szał, złościć się, wściekać się; wkurzać się, wpieniać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wypultnąć, wypultnyć)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chlapać, pluskać

czasownik zwrotny niedokonany pultać się

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. chlapać się, pluskaćuskać się

czasownik zwrotny niedokonany pultać się (dk. spultać się)

 (3.1) pot. mieć o coś pretensje, denerwować się, być niezadowolonym z jakiegoś powodu i głośno to wyrażać

 (3.2) pot. podskakiwać komuś, być w stosunku do kogoś agresywnym, zazwyczaj bez powodu lub z błahego powodu

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Debil wyrzucił śruby, które dołączyli do uchwytu i pulta się, że nie było ich w zestawie […] xD.

 (3.1) Łeb mnie boli za każdym razem jak widzę[,] gdy ktoś pulta się o to, że ktoś mu ukradł grafikę[,] którą „stworzył” przez AI.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pultanie n., pultaka ż.

Wiktionary


pultbana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. kolejka wąskotorowa

Wiktionary


pultok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. indyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. flejtuch, bałaganiarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zadku chałpy locą pultoki. → Z tyłu domu latają indyki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulak, pultak, puter, pulpul

Wiktionary


pulwersak

1. przestarzale: skórzany worek na śrut; prochownica, prochowniczka
2. miejsce w lufie strzelby, gdzie osadza się nabój


SJP.pl


pulweryzacja

rozdrabnianie, rozbijanie cieczy na bardzo drobne kropelki lub mgłę za pomocą pulweryzatora (rozpylacza, najczęściej ciśnieniowego)


SJP.pl


pulweryzacyjny

→ pulweryzacja


SJP.pl

Patrz:

pulweryzacja

pulweryzator

rozpylacz, urządzenie do pulweryzacji (rozdrabniania, rozbijania cieczy na bardzo drobne kropelki lub mgłę)


SJP.pl


pulynta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. polenta

Wiktionary


pulyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. pijak

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pulyrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński ożralec, ożyrok

Wiktionary


pulyrować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. upijać się, pić wódkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulyr mos.

Wiktionary


puma

1. rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny kotów; lew górski;
2. gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów; kuguar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Puma|ref=tak., rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju puma (1.1)

Wiktionary

Puma ("Puma") – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ścigałem w lasach jaguary i pumy i w pojedynkę polowałem na te dzikie zwierzęta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpũma, AS: pũma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kuguar, lew górski

Wiktionary


pumeks

1. skała wylewna złożona z lekkiego jasnego i silnie porowatego szkliwa wulkanicznego, wykorzystywana jako materiał szlifujący i polerujący;
2. tworzywo sztuczne, najczęściej w formie kostki, używane podczas zabiegów pielęgnacyjnych skóry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;

 (1.2) kosmet. przedmiot z pumeksu (1.1) lub uzyskiwany syntetycznie, stosowany do usuwania zrogowaciałego naskórka i odcisków

Wiktionary

Pumeks (z pumex), dawniej pemza – wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego (ponad 50% porów) szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej, pienistej lawy. Ma szklistą, drobnoziarnistą strukturę. Powstaje głównie z kwaśnych odmian lawy (riolitowej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pumeks to skała pochodzenia wulkanicznego.

 (1.1) Pumeks ma wiele zastosowań. Używany jest do szlifowania, polerowania, jako środek filtracyjny, materiał termoizolacyjny, wypełniacz farb i składnik betonów lekkich.

 (1.2) Do pielęgnacji stóp używam pumeksu.

 (1.2) Należy jednak pamiętać, aby często zmieniać pumeks z tego względu, iż ulega on zabrudzeniu, co powoduje szybki rozwój bakterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpũmɛks, AS: pũmeks

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pumeksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pemza

Wiktionary


pumeksoporyt

rodzaj betonu składającego się w znacznej mierze z pumeksu (skały wylewnej złożonej z lekkiego jasnego i silnie porowatego szkliwa wulkanicznego)


SJP.pl


pumeksowy

powstały z pumeksu (np. pył pumeksowy), zrobiony z pumeksu (np. kostka pumeksowa, kamień pumeksowy) lub w jakiś inny sposób związany z pumeksem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pumeksem; wykonany z pumeksu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pumeks mrz.

Wiktionary


pumela

wiecznie zielone drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych, uprawiane głównie w Chinach i Indiach dla dużych jadalnych owoców; szadok, pompela, pomarańcza olbrzymia


SJP.pl


pumi

pies, owczarek rasy węgierskiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pumi – mniejszość narodowa w Chinach
  • Pumi – rasa psów

Wikipedia

Patrz:

puma

pumpernikiel

rodzaj chleba razowego z ziarna żytniego z pełnego przemiału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj ciemnego chleba wypiekanego z mąki żytniej, z dodatkiem miodu lub melasy;

Wiktionary

Pumpernikiel – ciemny chleb razowy, pieczony w formie, na zakwasie, z mąki żytniej oraz dodatkiem melasy, miodu lub ekstraktu z jabłek oraz słodu i soli. Charakterystyczną cechą jego produkcji jest pieczenie ciasta w niskiej temperaturze – [], według innej z wersji 18 – 20 godzin. Następnie układa się go w specjalnym pomieszczeniu, gdzie leżakuje i dojrzewa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup pumpernikiel i dwie kajzerki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpũmpɛrʲˈɲicɛl, AS: pũmperʹńiḱel

Wiktionary


pumptrack

[czytaj: pamptrak] pump track;
1. jazda na rowerze po torze z muldami;
2. tor przystosowany do takiej jazdy


SJP.pl

Pumptrack ( pump track) – specjalnie przygotowany niewielki tor przeznaczony do jazdy rowerem, a w przypadku nawierzchni asfaltowej czy betonowej, także deskorolką lub na rolkach. Zbudowany jest z muld i zakrętów, zazwyczaj w postaci band.

Wikipedia


pumptrackowy

→ pumptrack, → pump track [pamptrakowy]


SJP.pl


pumpy

bufiaste spodnie ze ściągaczami pod kolanami i gumką w pasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kraw. luźne, workowate spodnie męskie o kroju szerokim, zapinane pod kolanami, w okresie międzywojennym typowe dla ubioru sportowego, później także częste w stroju codziennym, zwłaszcza uczniowskim;

Wiktionary

Pumpy – męskie, bufiaste, krótkie spodnie zapinane pod kolanami. Używane przez kobiety na przełomie XIX i XX wieku do jazdy na rowerze. Obecnie w zasadzie nieużywane. Spodnie krótsze, sięgające powyżej kolan to pludry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ludzkiej, zwyczajnej, codziennej stoi postaci i ubrany powszednio: pumpy z samodziału, wiatrówka, bretonka ze śmiesznym ogonkiem pośrodku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pumpiasty

Wiktionary


puna

formacja roślinna występująca w strefie wyżyn śródandyjskich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Puna – formacja roślinna w Ameryce Południowej
  • Puna – wysokogórska równina w Andach
  • Puna – miasto w Boliwii, w departamencie Potosí, w prowincji José María Linares
  • Puna (Pune) – miasto w zachodnich Indiach
  • Puna de Atacama – wulkaniczny płaskowyż w Andach Środkowych

Wikipedia


punca

1. stalowe narzędzie złotnicze i cyzelerskie; puncyna
2. młotek służący do wybijania sygnatury złotnika na powierzchni wyrobu
3. znak wybity na wyrobie złotniczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. jubil. rodzaj małego stalowego pręta, który w połączeniu z młotkiem służy jako narzędzie rzemieślnicze, jubilerskie i cyzelerskie;

 (1.2) jubil. punca (1.1) z imiennikiem danego złotnika

 (1.3) rzem. jubil. hist. znak wykonany puncą (1.1-2)

 (1.4) numizm. rodzaj stempla tłoczącego wzór na monecie, też: część grawerunku monety wybita takim stemplem

Wiktionary

Punca (niem. "Punze") – stalowe narzędzie złotnicze i cyzelerskie, przez uderzanie młotkiem służące do wykonywania zagłębień oraz opracowywania faktury wyrobów metalowych.

Ma kształt pręta o odpowiednio do zamierzonego przeznaczenia ukształtowanej hartowanej głowicy. Szczególnym typem puncy są punce z wygrawerowanym na głowicy znakiem złotniczym, oraz punce probiercze z wygrawerowanymi znakami probierczymi określającymi próbę kruszcu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W introligatorstwie i zdobieniu skóry technikami introligatorskimi stosowana jest technika złocenia na gorąco, polegająca na przyklejaniu pozłoty przy pomocy rozgrzanych metalowych punc i tłoków.

 (1.3) Praktyczny wuj Filip właśnie odczytuje przez jubilerską lupkę punce na łyżeczce (…).

 (1.4) Czy inna punca Orła daje nam nową odmianę trojaka, czy jednak nie?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puncować

Wiktionary


puncel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bunclok.

Wiktionary


puncher

[czytaj: panczer] w sporcie: bokser o bardzo silnym ciosie; punczer


SJP.pl

Pu

Wikipedia


punciak

potocznie: samochód marki Fiat Punto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. mot. samochód marki Fiat Punto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) przejechać się punciakiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) punto

Wiktionary


puncować

używając puncy (puncyny, stalowego narzędzia złotniczego lub cyzelerskiego), wybijać na wyrobie metalowym próbę, sygnaturę rzemieślnika


SJP.pl


punctum

[czytaj: punktum] znak kropki w średniowiecznej notacji muzycznej; punctus


SJP.pl


punctus

[czytaj: punktus] znak kropki w średniowiecznej notacji muzycznej; punctum


SJP.pl


puncyna

stalowe narzędzie złotnicze i cyzelerskie; punca


SJP.pl


punczer

w sporcie: bokser o bardzo silnym ciosie; puncher


SJP.pl


pung

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zbierany podczas gry w madżonga zestaw trzech identycznych kamieni

wykrzyknik

 (2.1) słowo wypowiadane przez gracza, gdy skompletuje (1.1) Pung

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z nietypowych kombinacji istnieje zestaw „8 i pół pary” lub inaczej 7 par i Pung.

 (1.1) Meldowanie Punga po upływie 3 sekund jest przewinieniem.

 (2.1) Wtedy, niezależnie od tego, czy jest nasza kolej czy nie, można powiedzieć Pung i zabiera się ten kamień do układu.

Wiktionary


punia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała drewniana stodoła na siano

Wiktionary

Punia (hist. pol. Punie) – wieś na Litwie, w okręgu olickim, w rejonie olickim, nad Niemnem, siedziba administracyjna gminy Punia. W 2011 roku liczyła 600 mieszkańców.

Wikipedia


punicki

dotyczący Punijczyków, właściwy Punijczykom


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Kartaginy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) wymarły język używany przez starożytnych Kartagińczyków, wywodzący się z języka fenickiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pũˈɲit͡sʲci, AS: pũńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Punijczyk m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kartagiński

Wiktionary


punijczycy

Kartagińczycy


SJP.pl


punijczyk

nazwa Kartagińczyka w starożytnym Rzymie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) w starożytnym Rzymie: mieszkaniec Kartaginy, Kartagińczyk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pũˈɲijt͡ʃɨk, AS: pũńii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punicki mrz.

 przym. punicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kartagińczyk

Wiktionary


punisher

[czytaj: PAniszer] superbohater walczący z przestępczością zorganizowaną, mszczący się na przestępcach za śmierć swojej rodziny; były żołnierz mający do dyspozycji cały arsenał broni, w przeciwieństwie do innych superbohaterów zabijający swoich przeciwników


SJP.pl

Pu

Wikipedia


punitywny

karzący, mający na celu ukaranie


SJP.pl


punk

[czytaj: pank]
1. przedstawiciel subkultury młodzieżowej; punkowiec, pank, pankowiec;
2. wykonawca, twórca punk rocka; punkowiec, pank, pankowiec, pankrockowiec, punkrockowiec


SJP.pl

Punk – subkultura młodzieżowa, zapoczątkowana w połowie lat 70. XX w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, charakteryzująca się niezgodą na instytucjonalizację życia społecznego.

Wikipedia


punkcik

zdrobnienie od: punkt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały punkt, zdrobn. od: punkt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedziała przed monitorem swojego laptopa i wpatrywała się w czerwony punkcik (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punkt mrz., podpunkt mrz.

 przym. punktowy

 przysł. punkt

 czas. punktować

Wiktionary


punkcikowaty

przypominający mały punkt, podobny do małego punktu


SJP.pl


punkcja

zabieg polegający na wprowadzeniu do ciała bardzo cienkiej rurki, w celu pobrania tkanki lub płynu do badania albo odprowadzenia pewnych jego ilości


SJP.pl

Punkcja (łac. "punctio"; z łac. "punctum" – ukłucie) – nakłucie wykonane w celach medycznych. Pacjentowi wbija się igłę w celu wprowadzenia leków, pobrania próbki lub opróżnienia jam ciała lub ogniska chorobowego z zalegającej wydzieliny.

Jednym z takich zabiegów jest punkcja lędźwiowa. Jest robiona m.in. w celu pobrania do badań płynu mózgowo-rdzeniowego.

Wikipedia


punkcyjny

związany z punkcją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z punkcją, dotyczący punkcji, nakłucia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punkcja ż.

Wiktionary


punkować

potocznie: wykazywać cechy panka (punka)


SJP.pl


punkowiec

[czytaj: pankowiec]
1. przedstawiciel subkultury młodzieżowej; punk, pank, pankowiec;
2. wykonawca, twórca punk rocka; punk, pank, pankowiec, pankrockowiec, punkrockowiec


SJP.pl


punkowość

→ punkowy [czytaj: pankowy]


SJP.pl


punkowy

[czytaj: pankowy]
1. przymiotnik od: punk; charakterystyczny dla punków, zachowujący, ubierający się tak, jak punk; pankowy;
2. odnoszący się do punk rocku, typowy, charakterystyczny dla punk rocku; pankowy, pankrockowy, punkrockowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. dotyczący punk rocka i/lub punkowców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród młodych ludzi popularna była kultura punkowa, która sprzyjała eksperymentowaniu, nieszablonowości i szokowaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pankówa ż., punk m., pank m., punkowiec m., pankowiec m., punkówa ż.

 przym. pankowy

 przysł. punkowo, pankowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pankowy

Wiktionary


punkrock

muzyka punkrockowa


SJP.pl


punkrockowiec

[czytaj: pankrokowiec] wykonawca, twórca punk rocka; punk, punkowiec, pank, pankowiec, pankrockowiec


SJP.pl


punkrockowy

[czytaj: pankrokowy] przymiotnik od: punk rock (pank rock, punkrock, punk); odnoszący się do punk rocka, charakterystyczny dla punk rocka; pankrockowy, punkowy, pankowy


SJP.pl


punkt

1. niewielka plamka lub coś, co ją przypomina;
2. część określonej przestrzeni, a w geometrii elementarnej: najprostsza figura geometryczna mająca określone położenie lecz niemająca wymiarów;
3. pomieszczenie, miejsce o specjalnym przeznaczeniu, a także: stanowisko, placówka;
4. jednostka obliczeniowa, używana podczas określania wyniku gier;
5. akapit, paragraf, a także: sprawa, kwestia;
6. podstawowa jednostka miary drukarskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;

 (1.2) mat. element pewnej (abstrakcyjnej) przestrzeni, szczególnie mającej interpretację geometryczną

 (1.3) praw. jednostka redakcyjna tekstu prawnego;

 (1.4) jednostka miary stosowana w typografii;

 (1.5) sport. jednostka wyniku w grach sportowych opartych na współzawodnictwie

 (1.6) pot. o kropce

 (1.7) pewne określone miejsce

przysłówek

 (2.1) dokładnie (o godzinie)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • punkt Basy’ego – orientacyjny punkt na skórze jamy brzusznej zlokalizowany 2–3 palce na zewnątrz od pępka w poziomej linii przechodzącej przez środek pępka
  • punkt Erba – anatomiczny punkt orientacyjny położony na powierzchni klatki piersiowej, zlokalizowany przy lewej krawędzi mostka w trzeciej przestrzeni międzyżebrowej lub miejsce wyjścia gałęzi skórnyc...
  • punkt G (punkt Gräfenberga) – obszar uważany za jedną z najwrażliwszych stref erogennych ciała kobiety
  • punkt kostnienia – obserwowalny makroskopowo nieprzezroczysty i zmętniały punkt w obrębie tkanki łącznej, w którym osteoblasty rozpoczynają wytwarzanie kości
  • punkt Lanza – orientacyjny punkt na skórze brzucha odpowiadający położeniu wyrostka robaczkowego w jamie brzusznej
  • punkt McBurneya – orientacyjny punkt na skórze jamy brzusznej, zlokalizowany w 1/3 odległości między przednim górnym prawym kolcem kości biodrowej a pępkiem
  • punkt Barana, punkt Wagi – punkty przecięcia się ekliptyki z równikiem niebieskim
  • punkt podsłoneczny – punkt na powierzchni kuli ziemskiej, nad którym w danej chwili Słońce znajduje się w zenicie
  • punkt równonocy – punkt zrównania dnia z nocą, jeden z dwóch punktów przecięcia się ekliptyki z równikiem niebieskim
  • punkt kompensacyjny stężenia dwutlenku węgla – stężenie CO2, przy którym równoważą się procesy pobierania i wydzielania dwutlenku węgla przez rośliny
  • punkt anilinowy – temperatura, w której następuje rozdzielenie faz mieszaniny aniliny i benzyny
  • punkt dymienia – najniższa temperatura, przy której ogrzewany olej lub tłuszcz zaczyna rozpadać się na glicerol i wolne kwasy tłuszczowe oraz traci wszelkie własności odżywcze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prosta jest zbiorem punktów.

 (1.2) Punktami przestrzeni funkcyjnej są funkcje.

 (1.4) Czcionka o rozmiarze 12 punktów.

 (1.5) Zdobyła dla swojej drużyny aż 3 punkty!

 (1.6) Ta zabawa polega na łączeniu kolejnych punktów.

 (2.1) Jacek wszedł do domu punkt piąta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pũŋkt, AS: pũŋkt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punktacja ż., podpunkt mrz., punktualność ż., punktowanie n., wypunktowanie n., punktor mrz., punktak mrz., punktowiec mrz.

:: zdrobn. punkcik mrz.

 czas. punktować ndk., wypunktować dk.

 przym. punktowy, punktowany, punktualny

 przysł. punktowo, punktualnie

Wiktionary


punktacja

suma punktów uzyskana przez każdą z osób lub grup w trakcie rywalizacji sportowej albo gry, naliczana w oparciu o zasady określone w regulaminie tej gry


SJP.pl


punktacyjny

związany z punktacją


SJP.pl


punktak

narzędzie ślusarskie zakończone szpicem, służące do wybijania wgłębień na przedmiotach metalowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. narzędzie traserskie w postaci stalowego trzpienia zakończonego ostrzem, służące do wybijania punktów lub wgłębień na powierzchni metalu (np. w celu ułatwienia wiercenia otworu);

Wiktionary

Punktak – narzędzie ślusarskie w postaci trzpienia wykonanego z twardej stali narzędziowej, z zaostrzonym jednym z końców, oraz spłaszczonym drugim końcem w celu pobijania go młotkiem.

Punktak służy do punktowania, czyli nanoszenia zaznaczeń na powierzchni metalu poprzez wybijanie na tej powierzchni niewielkich zagłębień. Służą one do trasowania, przygotowania miejsc pod wiercenie, itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tulejki łączyłem z rurą 8x1 poprzez wykonanie kilku wgłębień punktakiem.

 (1.1) Piotr Osiński z półek wziął wiertło, punktak, z którego po chwili zrezygnował oraz łopatę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punktowanie n., punkt mrz., podpunkt mrz.

 czas. punktować ndk.

 przym. punktakowy

 przysł. punktowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kerner

Wiktionary


punktarka

narzędzie służące do oznaczania czegoś, najczęściej fragmentów tkanin lub przedmiotów wykonanych z metalu


SJP.pl


punktomania

środowiskowo: nadmierna tendencja do klasyfikowania osób uprawiających sport


SJP.pl


punktor

symbol wyróżniający elementy na liście wypunktowania


SJP.pl

Punktor punktor

Punktor, znak wypunktowania – w typografii to symbol lub glif stosowany do wyróżnienia elementów w spisie zredagowanym w formie nienumerowanej listy. Treści poprzedzone punktorem nazywa się „punktami” i zwykle nie są one opatrzone interpunkcją końcową (przecinkiem, średnikiem, kropką), o ile nie są pełnymi zdaniami.

Wikipedia


punktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|punktować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpunkt mrz., zapunktowanie n., wypunktowanie n., punkt m., punktacja ż., punktowiec m., punktarka ż., punktak m.

 czas. punktować ndk., zapunktować dk., wypunktować dk.

 przym. punktowy, punktacyjny

 przysł. punktowo, punktacyjnie, punkt

Wiktionary


punktować

1. oceniać kogoś, przyznając mu punkty, a także: zdobywać punkty;
2. usuwać starte partie obrazu lub rysunku, powlekając je punktowo nakładaną farbą;
3. znaczyć przedmiot punktakiem lub punktarką (znacznikiem)


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) sport. oceniać zawodników, przyznając im punkty w klasyfikacji

 (1.2) sport. zdobywać punkty w grze lub rywalizacji

 (1.3) zdobywać przewagę nad przeciwnikiem (w sporcie lub dyskusji), celnie trafiać słowem lub ciosem

 (1.4) przedstawiać krótko, wyliczać elementy czegoś w punktach; podkreślać, zwracać uwagę na coś

 (1.5) pot. zyskiwać uznanie, robić dobre wrażenie (na kimś)

 (1.6) techn. wybijać wgłębienia na powierzchni (zwykle metalu) za pomocą punktaka

 (1.7) szt. uzupełniać ubytki w obrazie lub polichromii poprzez gęste nakładanie drobnych plamkaamek farby

 (1.8) med. wykonywać punkcję (nakłucie)

 (1.9) szt. wyznaczać orientacyjne punkty na bryle, przenoszone z modelu na materiał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sędziowie nie wiedzieli, jak punktować skok Polaka.

 (1.2) Wszyscy zawodnicy punktowali dla drużyny, ale nikt nie spisał się rewelacyjnie.

 (1.3) W drugiej połowie mądrze punktowaliśmy zmęczonych rywali.

 (1.4) Przedstawiony dokument bezwzględnie punktuje wszystkie zaobserwowane problemy.

 (1.5) Długi czas ten lokal punktował u mnie dobrym podejściem do klienta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpunkt mrz., punkt mrz., punktacja ż., punktowanie n., punktak mrz., punkcik mrz., punktowiec mrz., punktura ż.

 czas. wypunktować dk., zapunktować dk.

 przym. punktowy, punktualny

 przysł. punktowo, punktualnie, punkt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oceniać, klasyfikować, notować

 (1.2) zdobywać punkty

 (1.3) wygrywać, zdobywać przewagę

 (1.4) wyliczać, wyszczególniać, podkreślać, akcentować, zaznaczać

 (1.5) zyskiwać, podobać się

 (1.6) znaczyć, cechować

Wiktionary


punktowiec

piętrowa budowla wyróżniająca się wśród innych budynków znajdujących się w najbliższym jej otoczeniu, najczęściej wysokością


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. archit. budynek wielokondygnacyjny, wolnostojący, w którym lokale zgrupowane są wokół jednego centralnego węzła komunikacyjnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punkt mrz., punktowanie n., podpunkt mrz.

 czas. punktować ndk.

 przysł. punkt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieżowiec

Wiktionary


punktowo

przysłówek sposobu

 (1.1) pod względem punktów (np. zdobytych podczas rozgrywki)

 (1.2) w sposób punktowy

 (1.3) z podziałem na punkty, podpunkty; w punktach

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Panie marszałku, jak się dowiedziałem wczoraj jest trzech kandydatów lewicy do fotela prezydenckiego, jaka jest między wami różnica? Jak by pan mógł to punktowo wyliczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punktak mrz., podpunkt mrz., punkt mrz., punktowanie n., punktowość ż.

 przysł. punkt

 czas. punktować

Wiktionary


punktowość

→ punktowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest punktowe

Wiktionary

Patrz:

punktowy

Powiązane:

 przym. punktowy

 przysł. punktowo

Wiktionary


punktowy

określony przez punkt, wykonywany na niewielkich wycinkach przestrzeni (np. siew punktowy) lub w jakiś inny sposób związany z punktem


SJP.pl


punktoza

potocznie: skupianie się głównie na zdobytych punktach przy ocenie osiągnięć naukowych


SJP.pl

Punktoza – pejoratywne i slangowe określenie zjawiska polegającego na tym, że naukowcy skupiają się na działaniach o niskiej wartości naukowej przynoszących dużo punktów w systemach oceny, awansów lub nagród, zamiast poświęcać się rzetelnej pracy. W takim ujęciu punktoza oznacza stan, w którym otrzymywanie punktów za dorobek naukowy przestało być metodą oceny pracy naukowej, a stało się jej celem. Morfem "-oza" sugeruje, że punktoza jest chorobą.

Wikipedia


punktualista

muzyk, kompozytor tworzący zgodnie z zasadami punktualizmu (techniki kompozytorskiej brzmień izolowanych oddzielonych pauzami)


SJP.pl


punktualistyczny

odnoszący się do punktualizmu (techniki kompozytorskiej brzmień izolowanych oddzielonych pauzami), związany z punktualizmem


SJP.pl


punktualizm

technika kompozytorska brzmień izolowanych oddzielonych pauzami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • punktualizm (biologia)
  • punktualizm (muzyka)

Wikipedia


punktualnie

przysłówek

 (1.1) dokładnie o wyznaczonej porze, nie spóźniając się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkajmy się punktualnie o ósmej.

 (1.1) Ten autobus zwykle się spóźnia, ale dziś przyjechał punktualnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpũŋktuˈwalʲɲɛ, AS: pũŋktuu̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpunkt mrz., punktualność ż., punkt m.

 przym. punktualny

 przysł. punkt

 czas. punktować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) o czasie

Wiktionary


punktualniej

stopień wyższy od przysłówka: punktualnie


SJP.pl


punktualniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: punktualny


SJP.pl


punktualność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wykonywanie czegoś w ściśle określonym czasie; umiejętność nie spóźniania się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Punktualność jest cnotą królów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpũŋktuˈwalnɔɕt͡ɕ, AS: pũŋktuu̯alność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punkt m., podpunkt mrz.

 przym. punktualny

 przysł. punktualnie, punkt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) terminowość; pot. spóźnialstwo

Wiktionary


punktualny

przymiotnik

 (1.1) przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności

 (1.2) mający charakter punktowy, odbywający się w konkretnym punkcie czasowym lub przestrzennym, nie stanowiący continuum

 (1.3) psych. (o sytuacji) taki, który wydarza się jednorazowo i nie wpływa na dalszy proces rozwoju psychicznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam jest imponująco punktualny. Zawsze przychodzi na czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpũŋktuˈwalnɨ, AS: pũŋktuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpunkt mrz., punktualność ż., punkt m.

 przym. punktowy

 przysł. punktualnie, punkt

 czas. punktować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) terminowy

 (1.2) punktowy, mat. dyskretny

 (1.3) punktowy, odosobniony

Wiktionary


punktura

znak, najczęściej krzyżyk lub punkt, służący do dokładnego nałożenia kolorów w procesie drukowania; punkturka


SJP.pl


punkturka

znak, najczęściej krzyżyk lub punkt, służący do dokładnego nałożenia kolorów w procesie drukowania; punktura


SJP.pl


punkówa

[czytaj: pankówa] w gwarze młodzieżowej: dziewczyna będąca punkiem lub ubierająca się podobnie do punków; pankówa, punkówna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini subkultury punk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punk m., pankówa ż.

:: fm. punk m., punkowiec m.

 przym. punkowy, punkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pankówa

Wiktionary


punkówna

[czytaj: pankówna] w gwarze młodzieżowej: dziewczyna będąca punkiem lub ubierająca się podobnie do punków; pankówa, punkówa


SJP.pl


puno

przysłówek

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. pono, podobno

Wiktionary

Puno – miasto w Peru założone w 1668 roku, przez wicekróla Pedro Antonio Fernández de Castro jako stolica prowincji Paucarcolla. Obecnie jest stolicą regionu Puno. Położone jest na wysokości 3830 m n.p.m. Ludność miasta liczy około 133 tys. mieszkańców (głównie Ajmara). Położone nad jeziorem Titicaca, zarazem port nad tym jeziorem. Do miasta prowadzi również linia kolejowa. Silny ośrodek regionalnego folkloru. Baza turystyczna do zwiedzania okolic i jeziora Titicaca. Liczne hotele i restauracje.

Wikipedia


punol

obraźliwie: punk, punkowiec


SJP.pl


punt

[czytaj: pant] w futbolu amerykańskim, rugby: kopnięcie piłki z powietrza bezpośrednio po wypuszczeniu jej z rąk przez zawodnika kopiącego, bez odbicia się piłki od ziemi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) enol. wklęśnięcie dna butelki na wino

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Punt Cavriasca – lombardzka nazwa gminy Ponte Capriasca
  • Jos Punt – niderlandzki biskup
  • Piet Punt – niderlandzki piłkarz
  • Siegfried Punt – niemiecki kontradmirał
  • Punt – starożytna kraina
  • Punt – rodzaj płaskodennej łodzi wiosłowej lub żaglowej
  • Punt – wykop z powietrza stosowany w futbolu amerykańskim
  • De Punt
  • La Punt Chamues-ch
  • Pundt

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pũnt, AS: pũnt

Wiktionary


puntila

tytułowa postać sztuki Bertolta Brechta "Pan Puntila i jego sługa Matti"


SJP.pl


punto

model samochodu marki Fiat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mot. samochód marki Fiat Punto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ustawienie punta po zderzeniu świadczy o tym, że kierująca nim kobieta prawdopodobnie próbowała wykonać niedozwolony manewr skrętu z ul. Sikorskiego w lewo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpũntɔ, AS: pũnto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) punciak

Wiktionary


pup

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

 (1.1) = Powiatowy Urząd Pracy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Powiatowy Urząd Pracy – będący powiatową jednostką organizacyjną
  • przedsiębiorstwo usług pasażerskich
  • Polska Unia Pracujących
  • Potentially Unwanted Programs – z ang. „potencjalnie nieprzyjazne programy”, czyli programy szpiegujące

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pracownicy PUP-u wskazywali, że przykładowo mając aktualnie kartę spawacza, zatrudnienie można znaleźć od ręki.

Wiktionary


pupa

potocznie: tylna część ciała pod kręgosłupem, pośladki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziecięce pośladki, pot. eufem. każde inne

 (1.2) przest. kupa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pupa (poczwarka) – stadium rozwojowe owadów
  • Pupa – rodzaj ślimaków z rodziny Acteonidae
  • Zdzisław Pupa – polski polityk, rolnik i samorządowiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bądź grzeczny albo dostaniesz w pupę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpupa, AS: pupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upupianie n., upupienie n.

:: zdrobn. pupka, pupcia, pupinka, pupeczka, pupeńka, pupina

:: zgrub. pupsko

 czas. upupić

 przym. upupiony, pupiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pośladki, tyłek, cztery litery, zadek; pot. dupa; reg-pl|Górny Śląsk|rzyć|rić.

Wiktionary


pupcia

pieszczotliwie: pupa; pupeńka, pupeczka, pupka, pupina, pupinka, pupunia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pupa

 (1.2) pośladki dziecka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzeba jeszcze napudrować pupcię dzidzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpupʲt͡ɕa, AS: pupʹća

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pupa ż., pupeczka ż., pupeńka ż., pupina ż., pupka ż., pupsko n., upupianie n., upupienie n.

 czas. upupiać ndk., upupić dk.

 przym. pupiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pupeczka, pupeńka, pupina, pupka

 (1.2) tyłeczek, pupka, pupeńka, pupeczka, dupka, dupeczka, pupina

Wiktionary


pupeczka

pieszczotliwie: pupa; pupcia, pupeńka, pupka, pupina, pupinka, pupunia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: pupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmienimy pieluszkę i popudrujemy pupeczkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈpɛt͡ʃka, AS: pupečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pupa ż., pupcia ż., pupeńka ż., pupina ż., pupka ż., pupsko n.

 czas. upupić

Wiktionary


pupek

pieszczotliwie: pupa; pupcia, pupeczka, pupeńka, pupina, pupinka, pupunia


SJP.pl


pupeńka

pieszczotliwie: pupa; pupcia, pupeczka, pupka, pupina, pupinka, pupunia


SJP.pl


pupik

skrótowiec

 (1.1) Przedsiębiorstwo Upowszechniania Prasy i Książki Ruch

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpupʲik, AS: pupʹik

Wiktionary


pupil

ulubione zwierzę lub osoba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub zwierzę, które ktoś lubi bardziej od innych, wyróżnia ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim zaczniemy odchudzać psa, warto odwiedzić weterynarza i zrobić pupilowi okresowe badania, aby mieć pewność, że z jego zdrowiem i ogólną kondycją wszystko w porządku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpupʲil, AS: pupʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pupilek m., pupilka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pupilek

Wiktionary


pupilek

zdrobnienie od: pupil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: pupil

 (1.2) ulubiony uczeń nauczyciela

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pupilek (Teacher’s Pet) – amerykański serial (2000–2002)
  • Pupilek (Teacher’s Pet) – amerykański film z 2004
  • Teacher’s Pet

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pupil m., pupilka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulubieniec

Wiktionary


pupilka

1. ulubienica, faworyta;
2. dawniej: wychowanka pozostająca pod czyjąś opieką; podopieczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ulubiona uczennica nauczyciela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pupil mos., pupilek mos.

Wiktionary


pupiloskopia

metoda pomiaru refrakcji oka, polegająca na obserwacji ruchu światła w źrenicy oświetlonej płaskim lusterkiem


SJP.pl


pupina

pieszczotliwie: pupa; pupcia, pupeczka, pupka, pupeńka, pupinka, pupunia


SJP.pl


pupinizacja

metoda pozwalająca na zwiększenie przepustowości toru transmisyjnego, polegająca na umieszczeniu w pewnych fragmentach tego toru specjalnych cewek indukcyjnych


SJP.pl


pupinka

pieszczotliwie: pupa; pupcia, pupeczka, pupka, pupina, pupeńka, pupunia


SJP.pl


pupka

pieszczotliwie: pupa; pupcia, pupeczka, pupeńka, pupina, pupinka, pupunia


SJP.pl

Pupka (Żabiński) – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia


pupsko

potoczne zgrubienie od: pupa (pośladki, tyłek); dupsko


SJP.pl


pupunia

pieszczotliwie: pupa; pupcia, pupeczka, pupka, pupina, pupinka, pupeńka


SJP.pl


puputan

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rytualne, honorowe samobójstwo w kulturze balijskiej;

Wiktionary

Puputan – w języku balijskim ("walcz do końca") termin odnoszący się do rytualnego samobójstwa popełnianego w obliczu nieuniknionej, a upokarzającej kapitulacji. Najbardziej znane przypadki "puputanu" miały miejsce w 1906 i 1908 roku, gdy stawiający opór Balijczycy byli siłą ujarzmiani przez Holendrów.

Wikipedia


pur

[czytaj: pur] skrót od: Państwowy Urząd Repatriacyjny - urząd, który organizował przesiedlania ludności na mocy postanowień konferencji jałtańskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. metrol. jednostka masy, stosowana w obrocie rolniczym

Wiktionary

Pur (ros. Пур) – rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym. Powstaje z połączenia rzek Piakupur i Ajwasiedopur. Długość ok. 389 km (łącznie z Piakupurem – 1024 km), powierzchnia dorzecza – 112 000 km². Rzeka uchodzi do zatoki Taz Morza Karskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale wielmożny panie, na targu płacą pięć złotych pur żyta, a Josel nam nie daje jak półtrzecia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pur, AS: pur

Wiktionary


pura

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Kraju Krasnojarskim Rosji, dopływ Piasiny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pura – wyspa
  • Pura – wioska
  • Pura – rzeka, dopływ Kuty
  • Pura – rzeka, dopływ Piasiny
  • Pura – rzeka, dopływ Ustje
  • Pura – gmina w kantonie Ticino, w okręgu Lugano
  • Pura – męczennica
  • Stela Pura – rumuńska pływaczka
  • Pura – świątynia

Wikipedia


purana

klasa utworów literatury staroindyjskiej, uznawanych za teksty święte


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • purana – gatunek literacki
  • Purana – rodzaj cykad

Wikipedia


purcell

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henry Purcell – angielski kompozytor barokowy;
  • Edward Mills Purcell – amerykański fizyk, noblista;
  • Purcell Mountains – łańcuch górski w Kanadzie, część Columbia Mountains
  • Purcell – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Jasper
  • Purcell – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie McClain
  • Purcell (ang. Purcell Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail

Wikipedia


purchatka

gwarowo o purchawce (rodzaju grzyba z rodziny purchawkowatych, o charakterystycznym dużym, kolistym owocniku wypełnionym zarodnikami w postaci ciemnego proszku)


SJP.pl


purchaty

rzadko: przypominający wyglądem purchawkę; purchawkowaty


SJP.pl


purchawa

zgrubienie od: purchawka


SJP.pl


purchaweczka

purchaweczka spłaszczona - gatunek grzybów z rodziny purchawkowatych


SJP.pl


purchawica

purchawica olbrzymia - gatunek grzybów z rodziny purchawkowatych; czasznica olbrzymia


SJP.pl


purchawka

1. rodzaj grzyba z rodziny purchawkowatych, o charakterystycznym dużym, kolistym owocniku wypełnionym zarodnikami w postaci ciemnego proszku; purchatka (gwarowo);
2. pogardliwie o człowieku zarozumiałym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mykol. grzyb z rodzaju nazwa systematyczna|Lycoperdon|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Purchawka jest mało aromatyczna, jednak bardzo smaczna, szczególnie pokrojona w plasterekasterki i usmażona.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. lud. purchatka

Wiktionary


purchawkowate

o cechach purchawkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Purchawkowate ("Lycoperdaceae" Chevall.) – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców ("Agaricales").

Wikipedia


purchawkowaty

o cechach purchawkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


purchel

potocznie: wybrzuszenie, bąbel na ciele; purchla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. odkształcenie w postaci bąbla lub wybrzuszenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purchla ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) purchla, bąbel, wybrzuszenie

Wiktionary


purchla

przestarzale: bąbel na ciele; purchel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. odkształcenie w postaci bąbla lub wybrzuszenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purchel mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) purchel, bąbel, wybrzuszenie

Wiktionary


purda

wieś w powiecie olsztyńskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś gminna w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Purda ( Groß Purden) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda, około 15 km na południowy wschód od Olsztyna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jechaliśmy do Olsztyna okrężną trasą przez Pasym i Purdę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purdzianin m., purdzianka ż.

 przym. purdzki

Wiktionary


purdzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Purdy

 (1.2) osoba pochodząca z Purdy, urodzona w Purdzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mimo że nie jestem purdzianinem od urodzenia, to bardzo dobrze znam problemy Purdy i dlatego kandyduję na wójta naszej gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Purda ż.

:: fż. purdzianka ż.

 przym. purdzki

Wiktionary


purdzki

przymiotnik od: Purda


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Purdą, dotyczący Purdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Purda ż., purdzianin m., purdzianka ż.

Wiktionary


purenit

wysoko zagęszczony materiał produkcyjny na bazie sztywnej pianki poliuretanowej


SJP.pl


purga

gwałtowny wicher z zamiecią śnieżną, występujący na Syberii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. silny i gwałtowny północno-wschodni wiatr wiejący na Syberii, połączony z zamiecią śnieżną

Wiktionary

Purga (ros. пурга) to rodzaj wiatru, gwałtowny wicher północno-wschodni występujący na Syberii, połączony z zamiecią śnieżną, burzą śnieżną. Na Alasce nosi nazwę burga. W Korei purgu. W Finlandii purku oznacza wicher, zadymkę. Słowo to wywodzi się z grupy języków ugrofińskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpurɡa, AS: purga

Wiktionary


purgacja

dawniej:
1. przeczyszczenie, rozwolnienie;
2. usprawiedliwienie, oczyszczenie z zarzutów


SJP.pl


purgans

dawniej: lekarstwo przeczyszczające


SJP.pl


purgatorium

dawniej o czyśćcu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. rel. czyściec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpurɡaˈtɔrʲjũm, AS: purgatorʹi ̯ũm

Wiktionary


purim

święto żydowskie obchodzone na przełomie lutego i marca dla upamiętnienia ocalenia Żydów perskich; Purym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. żyd. radosne święto żydowskie upamiętniające ocalenie Żydów perskich, przypominające karnawał i wiążące się z obdarowywaniem się prezentami, zabawami, piciem alkoholu itp.;

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas dorocznego balu w święto Purim podszedł do sprzedającej bilety Sabiny obcy mężczyzna i spytał, czy może zaprosić ją do tańca.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. purimowy, purymowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Purym, Święto Losów

Wiktionary


purimowy

→ Purim; purymowy


SJP.pl


purnonsens

[czytaj: pjurnonsens] skrajna niedorzeczność, wypowiedź zaskakująco nielogiczna, godząca w poczucie zdrowego rozsądku; odmiana dowcipu chętnie wykorzystywana przez humorystów; pure nonsense


SJP.pl


purnonsensowy

[czytaj: pjurnonsensowy] mający elementy purnonsensu (pure nonsense'u, skrajnej niedorzeczności) lub w jakiś inny związany z purnonsensem


SJP.pl


puromycyna

substancja organiczna syntetyzowana przez specjalny gatunek grzyba, będąca inhibitorem (substancją, której obecność powoduje zwolnienie lub zatrzymanie danej reakcji chemicznej) biosyntezy białka


SJP.pl

Puromycyna (łac. "purus" – czysty; gr. "mýkes" – grzyb) – antybiotyk otrzymywany z glebowego promieniowca "Streptomyces alboniger". Jest inhibitorem translacji.

Puromycyna zajmuje miejsce A w rybosomach, jako mimetyk aminoacylowanego końca aminoacylo-tRNA. Jest wiązana z rosnącym łańcuchem peptydowym, powodując terminację translacji.

Wikipedia


purowski

dotyczący PUR-u; PUR-owski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z PUR-em, dotyczący PUR-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedziba purowskiego oddziału okręgowego znajdowała się w budynku ratusza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PUR mrz.

 skr. PUR

Wiktionary


purpura

1. kolor ciemnoczerwony z fioletowym odcieniem;
2. naturalny barwnik w kolorze od szkarłatnego do fioletowego;
3. tkanina w kolorze purpurowym, strój w kolorze purpurowym, zwłaszcza płaszcz monarchy lub strój kardynała;
4. godność monarchy lub kardynała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ciepły odcień fioletu

 (1.2) barwnik lub pigment purpurowy

 (1.3) przen. godność kardynalska

 (1.4) włók. tkanina koloru purpury (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • barwa purpurowa
  • purpura (barwnik)
    • purpura tyryjska
  • purpura Kasjusza
  • purpura (heraldyka)
  • skaza krwotoczna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: purˈpura, AS: purpura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purpurat m., purpuryna ż., purpurowienie n., spurpurowienie n., purpurowość ż., purpurka ż., purpurki nmos., purpurówka ż.

 czas. purpurowieć ndk., spurpurowieć dk.

 przym. purpurowy, purpurynowy

 przysł. purpurowo

Wiktionary


purpuraczek

kraśnik purpuraczek - motyl z rodziny kraśnikowatych


SJP.pl


purpurat

1. kardynał
2. dawniej: osoba nosząca purpurowe szaty, wskazujące na sprawowanie wysokiego urzędu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. rel. kardynał

 (1.2) daw. dostojnik noszący purpurowe szaty będące oznaką jego wysokiej godności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: purˈpurat, AS: purpurat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purpurka ż., purpura ż., purpuratka ż., purpurowiec m., purpurowienie n., spurpurowienie n., purpuryna ż.

 czas. purpurowieć ndk., spurpurowieć dk.

 przym. purpurowy

 przysł. purpurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kardynał, eminencja

Wiktionary


purpuratka

murzynka;
1. wczesna odmiana truskawek o drobnych owocach, najczęściej kulistych, z aromatycznym miąższem barwy ciemnowiśniowej lub buraczkowej, nadająca się na przetwory;
2. owoc tej odmiany


SJP.pl


purpurek

niedźwiedzica purpurka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


purpurka

niedźwiedzica purpurka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odzież. szkarłatna chusta wiązana z tyłu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purpuryna ż., purpura ż., purpurat mos.

 przym. purpurowy

Wiktionary


purpurogłowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma purpurową głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpurpurɔɡˈwɔvɨ, AS: purpurogu̯ovy

Wiktionary


purpuroskrzydły

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, którego skrzydła są purpurowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpurpurɔˈskʃɨdwɨ, AS: purpuroskšydu̯y

Wiktionary


purpurowiec

ślimak z rodziny rozkolcowatych (Purpura), zamieszkujący ciepłe morza pełnosłone; szkarłatnik


SJP.pl


purpurowiej

stopień wyższy od przysłówka: purpurowo


SJP.pl


purpurowieć

zmieniać kolor na purpurowy


SJP.pl


purpurowo-czarny

w części purpurowy, w części czarny


SJP.pl


purpurowobiaławy

nieco biały o purpurowym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) białawy o purpurowym odcieniu

Wiktionary


purpurowobiały

biały o purpurowym odcieniu


SJP.pl


purpurowobrunatny

brunatny o odcieniu purpurowym


SJP.pl


purpurowoczarny

czarny o odcieniu purpurowym


SJP.pl


purpurowoczerwony

czerwony z purpurowym odcieniem


SJP.pl


purpurowofioletowy

fioletowy o odcieniu purpurowym


SJP.pl


purpurowogłowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma purpurową głowę

Wiktionary


purpurowoliliowy

liliowy o purpurowym odcieniu


SJP.pl


purpurowopióry

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma purpurowe pióra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Purpurowopióry Feniks o złotej szyi i biało-czerwonym ogonie zamieszkiwał pustynie Arabii i żył przez wiele wieków.

Wiktionary


purpuroworóżowy

różowy o purpurowym odcieniu


SJP.pl


purpurowozarodnikowy

przymiotnik

 (1.1) biol. posiadający zarodnik w barwie purpurowej

Wiktionary


purpurowy

mający kolor purpury, ciemnoczerwony o odcieniu fioletowym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twarz ojca stała się niemal purpurowa, widać było, że się hamuje, aby Zuzanny nie uderzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpurpuˈrɔvɨ, AS: purpurovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purpura ż., purpurat mos., purpuratka ż., purpurka ż., purpuryna ż.

 przysł. purpurowo

 czas. purpurowieć ndk., purpurzyć ndk.

Wiktionary


purpuryna

barwnik organiczny otrzymywany z korzenia marzany (marzanny, szczeciniasto owłosionej byliny z rodziny marzanowatych), stosowany jako półprodukt do otrzymywania zaprawowych barwników kwasowych oraz w chemii analitycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. organiczny barwnik stosowany do otrzymywania zaprawowych barwników kwasowych, farb imitujących złoto i w chemii analitycznej

Wiktionary

Purpuryna, 1,2,4-trihydroksyantrachinon – organiczny związek chemiczny, trójhydroksylowa pochodna antrachinonu. Stosowana do barwienia bawełny, jako barwnik mikroskopowy i odczynnik do wykrywania związków boru. Ponadto jest wykorzystywana do otrzymywania innych barwników.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. purpurat m., purpura ż., purpurowienie n., spurpurowienie n., purpurowość ż., purpurka ż., purpurki nmos., purpurówka ż.

 czas. purpurowieć ndk., spurpurowieć dk.

 przym. purpurowy, purpurynowy

 przysł. purpurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa chemiczna systematyczna: 1,2,4-trihydroksyantrachinon

 wzór sumaryczny: C14H8O5

Wiktionary


purpuryt

minerał z grupy fosforanów, o purpurowym zabarwieniu i szklistym lub metalicznym połysku, zawierający w głównej mierze kationy żelaza i manganu


SJP.pl

Purpuryt (ang. "purpurite") – minerał z klasy fosforanów bezwodnych. Nazwa pochodzi z łaciny "purpura" i nawiązuje do barwy minerału.

Wikipedia


purpurówka

purpurówka Kaehlera - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


purt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. posp. obraź. pierdziel, zbereźnik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. purtnąć dk., purtnońć dk.

Wiktionary


purtnońć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. posp. pierdnąć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purt mos.

 czas. purtnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. purtnąć

Wiktionary


purtnąć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. posp. pierdnąć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purt mos.

 czas. purtnońć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. purtnońć

Wiktionary


purus

rzeka w Brazylii i Peru


SJP.pl


purusza

w hinduizmie: osoba kontrolująca zarówno naturę materialną jako pole do działania, jak i naturę duchową pozwalającą na to działanie


SJP.pl

Purusza (dewanagari पुरुष, ang. Purusha):

1. W hinduizmie ten, kto kontroluje i raduje się prakryti (naturą), czyli inaczej Iśwara – znawca, który kontroluje zarówno "naturę materialną", Maję, jak i "duszę indywidualną" Dźiwę oraz panuje nad nimi.

Wikipedia


puryc

1. dawniej:
a) bogacz żydowski;
b) człowiek bogaty, zamożny;
2. środowiskowo: złodziej z doświadczeniem


SJP.pl


puryfikacja

1. rzadko: oczyszczenie czegoś, usunięcie niepożądanych elementów;
2. obmycie kielicha mszalnego przy użyciu puryfikaterza (białego, najczęściej płóciennego ręczniczka)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. najczęściej przen. oczyszczenie, doprowadzenie do czystego stanu

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Toczone u progu nowoczesności dyskusje charakteryzowały się, zapomnianą wraz z modernistyczną puryfikacją, hybrydycznością dyscyplin. Spory o politykę były jednocześnie sporami o model i rozumienie nauki, a rozstrzygnięcia w kwestiach teologicznych wprost przekładały się na rozwiązania społeczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puryfikaterz mrz., purysta mos.

Wiktionary


puryfikaterz

biały, najczęściej płócienny ręczniczek służący w czasie odprawiania mszy do wycierania kielicha mszalnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. płócienna ściereczka używana w liturgii katolickiej do rytualnego oczyszczania (puryfikacji) naczyń mszalnych;

Wiktionary

Puryfikaterz – w liturgii Kościoła katolickiego element tzw. bielizny kielichowej: niewielkich rozmiarów kawałek białego materiału, mały ręczniczek (ok. 40 cm długości i 25 cm szerokości) służący do czyszczenia naczyń liturgicznych (np. kielicha mszalnego i cyborium) po Komunii Św. Często obszyty koronką, w środku haftowany krzyż.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Puryfikaterz używany przez Jana Pawła II podczas mszy świętych w Watykanie trafił do kościoła św. Jerzego w Goleniowie.

 (1.1) Ministrant położył puryfikaterz na ołtarzu obok kielicha i pateny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpurɨfʲiˈkatɛʃ, AS: puryfʹikateš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puryfikacja ż., puryfikowanie n., wypuryfikowanie n., purysta m., purystka ż., puryzm m., purystyczność ż., puryfikator m., puryfikacja ż., puryna ż., purytanin m., purytanka ż., purytańskość ż.

 czas. puryfikować ndk., wypuryfikować dk.

 przym. purystyczny, purytański

 przysł. purystycznie, purytańsko

Wiktionary


puryfikować

dokonywać puryfikacji (czynności obmycia kielicha mszalnego przy użyciu puryfikaterza - białego, najczęściej płóciennego ręczniczka)


SJP.pl


purym

święto żydowskie obchodzone na przełomie lutego i marca dla upamiętnienia ocalenia Żydów perskich; Purim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. żyd. zob. Purim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. purymowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Purim, Święto Losów

Wiktionary


purymowy

→ Purym; purimowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze świętem Purim, dotyczący święta Purim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Purim m., Purym m.

 przym. purimowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) purimowy

Wiktionary


puryna

zasada organiczna zbudowana ze skondensowanych ze sobą pierścieni: pirymidynowego i imidazolowego, substancja niewystępująca w przyrodzie w przeciwieństwie do jej licznych pochodnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. aromatyczny, organiczny związek chemiczny;

Wiktionary

Puryna ("imidazolopirymidyna") – heterocykliczny, aromatyczny związek organiczny, zbudowany ze skondensowanych pierścieni pirymidyny i imidazolu. W przyrodzie występuje dosyć rzadko, natomiast jej pochodne pełnią ważną rolę jako alkaloidy, metabolity oraz nukleotydy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Puryna wchodzi w skład zasad azotowych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. purynowy

 rzecz. puryfikaterz mrz.

Wiktionary


purynowy

taki, którego budowa opiera się na purynie (zasadzie organicznej zbudowanej ze skondensowanych ze sobą pierścieni: pirymidynowego i imidazolowego), związany w jakiś sposób z puryną


SJP.pl


purysta

1. człowiek dbający o poprawność i czystość języka (często przesadnie); poprawnościowiec;
2. człowiek kładący nacisk na to, by określone zjawiska lub aktywności pozostawały w pierwotnej postaci;
3. artysta tworzący zgodnie z zasadami puryzmu - kierunku w malarstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba pedantycznie dbająca o czystość języka

 (1.2) osoba przesadnie dbająca o przestrzeganie reguł, prawideł; w szczególności: o moralność, czystość obyczajów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈrɨsta, AS: purysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puryfikacja ż., puryfikaterz mrz., puryzm mrz.

:: fż. purystka ż.

 przym. purystyczny

 przysł. purystycznie

Wiktionary


purystka

1. kobieta przesadnie dbająca o czystość języka;
2. kobieta o przesadnie surowych obyczajach i zasadach moralnych, np. moralna purystka; purytanka


SJP.pl


purystyczny

odnoszący się do puryzmu (przesadnej dbałości o poprawność językową, nadmiernej ścisłości w przestrzeganiu zasad gramatycznych i unikaniu wszelkich zapożyczeń), nacechowany puryzmem (np. tendencje purystyczne)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z puryzmem

 (1.2) charakteryzujący się puryzmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nasz magazyn prowadzi bardzo purystyczną politykę językową, dlatego dziennikarzom nie wolno używać anglicyzmów w swoich artykułach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puryfikaterz mrz., purystyczność ż., puryzm mrz., purysta mos., purystka ż.

Wiktionary


purytanin

1. zwolennik, wyznawca purytanizmu (kalwinizmu angielskiego, szesnastowiecznego ruchu reformatorskiego, domagającego się oczyszczenia Kościoła z pozostałości katolicyzmu);
2. człowiek o bardzo surowych zasadach moralnych i obyczajowych


SJP.pl


purytanizacja

szerzenie postawy ścisłego przestrzegania obyczajów i zasad moralnych


SJP.pl


purytanizm

1. ruch reformatorski w szesnastowiecznej Anglii, domagający się oczyszczenia Kościoła anglikańskiego z pozostałości katolicyzmu;
2. surowość zasad moralnych i obyczajowych


SJP.pl

Purytanizm (z purus czysty) – ruch religijno-społeczny w XVI i XVII-wiecznej Anglii, mający na celu „oczyszczenie” Kościoła anglikańskiego z pozostałości po katolicyzmie w liturgii i teologii.

Początkowo będąc ruchem wewnątrz anglikanizmu, purytanie stopniowo oddzielali się od niego, tworząc odrębne wspólnoty religijne, czasem nazywane nonkonformistycznymi.

Wikipedia


purytanka

1. zwolenniczka, wyznawczyni purytanizmu (kalwinizmu angielskiego, szesnastowiecznego ruchu reformatorskiego, domagającego się oczyszczenia Kościoła z pozostałości katolicyzmu);
2. kobieta o bardzo surowych zasadach moralnych i obyczajowych; purystka


SJP.pl


purytański

1. dotyczący purytanizmu, purytanów;
2. surowy, rygorystyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. dotyczący purytanizmu albo purytanów

 (1.2) przen. surowy pod względem obyczajowym i moralnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purytanizm m., purytańskość ż., purytanin m., purytanka ż., puryfikaterz mrz.

 przysł. po purytańsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ascetyczny, skromny, surowy, srogi

Wiktionary


puryzm

1. przesadna dbałość o poprawność językową, nadmierna ścisłość w przestrzeganiu zasad gramatycznych i unikanie wszelkich zapożyczeń;
2. kierunek w malarstwie rozwijający się w dwudziestowiecznej Francji pod przewodnictwem Ozenfanta i Le Corbusiera, nawiązujący do kubizmu syntetycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. postawa wobec języka charakteryzująca się koncentracją na ideałach różnie pojmowanej „czystości” językowej;

 (1.2) szt. nurt w malarstwie francuskim;

 (1.3) archit. tendencja w konserwatorstwie zabytków polegająca na nadawaniu zabytkom jednolitego charakteru przez usuwanie zmian naniesionych po powstaniu

 (1.4) książk. przesadna dbałość o poprawność i konsekwencję w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • puryzm – pojęcie z zakresu językoznawstwa, oznaczające pewną postawę wobec języka
  • puryzm – kierunek w malarstwie francuskim, 1916–1925
  • puryzm – tendencja w konserwatorstwie zabytków
  • puryzm – okres w sztuce między romantyzmem a klasycyzmem, charakteryzujący się dążeniem do prostoty wyrazu i bogatymi treściami duchowymi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powinnością polonisty jest, z jednej strony — walka z przejawami niepoprawności językowej i niechlujstwa językowego, z drugiej — wystrzeganie się puryzmu.

 (1.1) W okresie największego rozwoju naszego puryzmu językowego przed stu laty szanujący się Polacy mówili między sobą najchętniej po francusku.

 (1.4) Jak w sobie rozwinąć to wyczucie, które broni przed zimnym puryzmem, a jednocześnie nie burzy naszego kodeksu moralnego?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purysta m., puryfikaterz mrz.

 czas. puryzować ndk.

 przym. purystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) preskryptywizm

Wiktionary


purzec

Purzec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Siedlce. Ma status sołectwa. Leży 5 km od centrum Siedlec. Przez Purzec przebiega droga powiatowa do wsi Strzała. Przez wieś przepływa rzeka Liwiec wyznaczając północną granicę wsi.

Wikipedia


purzyce

Purzyce – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lubowidz. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


purzycki

nazwisko


SJP.pl


purée

piure;
1. potrawa z utartych albo ugniecionych ziemniaków, innych warzyw lub owoców;
2. utarty, ugnieciony (np. ziemniaki purée - utarte ziemniaki)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;

 (1.2) … w funkcji przydawki przyrządzony jak purée (1.1), mający postać papki

Wiktionary

Pu

Wikipedia


pusa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. całus, pocałunek

Wiktionary


pusan

portowe miasto Korei Południowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto portowe w Korei Południowej;

Wiktionary

Pusan (kor. 부산광역시, Metropolia Pusan) – największe miasto portowe Korei Południowej; zespół miejski ok. 4,1 mln mieszkańców. Jest miastem na prawach metropolii. Drugie co do wielkości miasto kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pusan posiada połączenia promowe z wieloma miastami Japonii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpusãn, AS: pusãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pusańczyk mos., pusanka ż.

 przym. pusański

Wiktionary


pusanka

mieszkanka Pusanu (miasta w Korei Południowej, największego ośrodka portowego Półwyspu Koreańskiego, funkcjonującego na prawach metropolii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pusanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pusan mrz.

:: fm. pusańczyk mos.

 przym. pusański

Wiktionary


pusańczyk

mieszkaniec Pusanu (miasta w Korei Południowej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pusanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pusan mrz.

:: fż. pusanka ż.

 przym. pusański

Wiktionary


pusański

→ Pusan (miasto w Korei Południowej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pusanem, dotyczący Pusanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pusan mrz., pusańczyk mos., pusanka ż.

Wiktionary


puseista

osoba dążąca do podporządkowania Kościoła anglikańskiego religii katolickiej


SJP.pl


puseyizm

[czytaj: pjuzizm] ruch religijny w Kościele anglikańskim, zainicjowany około 1830 roku przez Edwarda Puseya, dążący do odrodzenia życia religijnego poprzez nawiązanie do tradycji wczesnochrześcijańskich


SJP.pl


push

[czytaj: pusz] informacja na drzwiach oznaczająca, że należy je otwierać popchnięciem


SJP.pl

Push – amerykańsko-kanadyjsko-brytyjski film fabularny w reżyserii Paula McGuigana. Jego światowa premiera miała miejsce 29 stycznia 2009 r. w Los Angeles.

Wikipedia


push-back

[czytaj: puszbek] zmuszenie uchodźców i migrantów do powrotu przez granicę bez uwzględnienia ich indywidualnych okoliczności i bez możliwości ubiegania się o azyl; push back, pushback


SJP.pl


push-ball

[czytaj: puszbol] gra, w której dwie drużyny przetaczają ogromną piłkę do bramki przeciwnika; pushball


SJP.pl

Push-ball (ang. "pusz bol" – dosł. "piłka do popychania") – gra dwóch drużyn polegająca na przetaczaniu ogromnej piłki do bramki przeciwnika. W USA i Anglii rozgrywana również konno.

Wikipedia


push-up

[czytaj: puszap] rodzaj biustonosza uwydatniającego piersi; puszapek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) specjalnie wyprofilowany biustonosz podnoszący piersi, często z wkładkami (z materiału lub silikonu) w dolnej części miseczki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daria ma nieduże piersi, więc przeważnie kupuje push-upy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. push-upowy

Wiktionary


pushback

[czytaj: puszbek] zmuszenie uchodźców i migrantów do powrotu przez granicę bez uwzględnienia ich indywidualnych okoliczności i bez możliwości ubiegania się o azyl; push back, push-back


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. społ. opresyjna i bezprawna praktyka wypychania osób próbujących przekroczyć granicę państwa z powrotem do punktu wyjścia

Wiktionary

Pushback (push back, "refoulement", wypychanie) – działanie podejmowane wobec imigrantów próbujących przekroczyć granicę, prowadzące do ich przymusowego powrotu na terytorium państwa, którego granicę próbowali przekroczyć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj mamy do czynienia z ambiwalentną postawa Unii Europejskiej wobec praktyki pushbacków, co daje coraz więcej swobody odpychającym uchodźców władzom państw, które stawiają przed sądem protestujących i pomagających im aktywistów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pushbackować ndk.

 przym. pushbackowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) push-back, refoulement

Wiktionary


pushbackowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pushbackiem, dotyczący pushbacku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pushback m.

 czas. pushbackować ndk.

Wiktionary


pushball

[czytaj: puszbol] gra, w której dwie drużyny przetaczają ogromną piłkę do bramki przeciwnika; push-ball


SJP.pl


pusia

pieszczotliwie:
1. kotka, suczka;
2. pochwa, wagina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. kotka lub suczka

 (1.2) eufem. pieszcz. srom

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cipeczka

Wiktionary


pusiak

nazwisko


SJP.pl


pusta

1. niepełny, niczym nie napełniony, nic nie zawierający, często w znaczeniu: bezludny, opustoszały, przez nikogo ani przez nic nie zamieszkały;
2. cechujący się lekkomyślnością, beztroskim usposobieniem (np. pusty śmiech);
3. jałowy, marny, a także: nic nie warty (np. puste frazesy)


SJP.pl

forma przymiotnika.

 (1.1) ż. lp. od: pusty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pusta – wieś w Rumunii, w okręgu Marusza, w gminie Șincai
  • Pusta – szczyt górski w Paśmie Leluchowskim
  • Pusta (822 m) – szczyt górski w Paśmie Leluchowskim
  • Pusta – potok, dopływ Muszynki
  • Pusta Dąbrówka
  • Pusta Wola

Wikipedia


pustaczarka

rodzaj pieca, rzadziej bardziej skomplikowanego mechanizmu, używanego do wyrobu pustaków (specjalnych lekkich cegieł z otworami, używanych do budowy ścian i stropów)


SJP.pl


pustaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pustak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustak m.

Wiktionary


pustaczka

→ pustak


SJP.pl

Patrz:

pustak

pustak

1. specjalna lekka cegła z otworami, najczęściej gliniana, gipsowa lub betonowa, używana do budowy ścian i stropów;
2. ironicznie o kimś lekkomyślnym, beztroskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. blok betonowy lub cegła z pustymi komorami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. lekkomyślny, beztroski człowiek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pustak stropowy
  • Pustak ścienny
  • Pustak szklany
  • Pustak styropianowy
  • Pustak – polana w Gorcach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpustak, AS: pustak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustać, pustka, pustkowie, pustota

:: zdrobn. pustaczek m.

 przym. pustakowy, pusty, pustawy

 przysł. pusto, pustawo

 czas. pustoszeć, pustoszyć

Wiktionary


pustaka

forma rzeczownika.

 (1.1) B., N. lp. od: pustak (w zn. 2.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstaka, AS: pustaka

Wiktionary


pustakowy

wykonany z pustaków (specjalnych lekkich cegieł z otworami, najczęściej glinianych, gipsowych lub betonowych), zbudowany z pustaków (np. izolacja pustakowa, strop pustakowy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bud. wykonany z pustaków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustać ż., pustak mrz. / mos.

 przym. pusty

 przysł. pusto

Wiktionary


pustawość

cecha miejsca, w którym prawie nikogo lub niczego nie ma


SJP.pl


pustawy

1. prawie pusty;
2. taki, który prowadzi dość beztroskie, pozbawione wartości i celu życie;
3. pozbawiony w dużym stopniu wartości lub istotnego znaczenia


SJP.pl


pustać

pustkowie, pusty obszar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pustkowie, nieużytki porośnięte niską roślinnością bez drzew

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pustać – obszar pusty, niezalesiony i nieuprawiany
  • Pustać – część miasta Nowogard
  • Pustać – część wsi Krzyszkowice w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
  • Pustać – kolonia wsi Dzikowo w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek
  • Pustać – torfowisko w miejscowości Chyżne na Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej
  • Pustać Lüneburska - region w Niemczech
  • pustać – ludowe określenie torfowiska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpustat͡ɕ, AS: pustać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustak mrz. / mos., pustka ż., pustkowie n., pustota ż.

 czas. pustoszeć ndk., pustoszyć ndk.

 przym. pustakowy, pusty, pustawy

 przysł. pusto, pustawo

Wiktionary


puste

archaicznie: puste naczynie; dziś tylko w związkach frazeologicznych "przelewać z pustego w próżne" oraz "z próżnego (z pustego) i Salomon nie naleje"; próżne


SJP.pl

forma przymiotnika.

 (1.1) n. lp., ż. lm. od: pusty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpustɛ, AS: puste

Wiktionary


pustelnia

mieszkanie, siedziba pustelnika, a w przenośni także: siedziba człowieka niekontaktowego, stroniącego od ludzi, samotnika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) siedziba pustelnika;

 (1.2) archit. niewielki pawilon w ogrodzie lub parku przeznaczony do wypoczynku na uboczu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pustelnia – miejsce odosobnienia, zwykle łączone z postacią samotnego myśliciela i ascety; stąd: pustelnik.
  • pustelnia (ermitaż) – specjalny pawilon ogrodowy, „miejsce dumania”.
  • Pustelnia – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
  • Pustelnia – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki
  • Pustelnia – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa
  • Pustelnia – szczyt w Polsce, w Górach Kruczych
  • Pustelnia – jedna ze skał w rezerwacie przyrody Skamieniałe Miasto w Ciężkowicach
  • Pustelnia – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Łyntupy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Eremita zamieszkał w pustelni, gdzie znalazł ciszę i spokój.

 (1.2) Znalazł hrabinę w pustelni, drzemała z pieskiem na kolanach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., pustelnik m., pustelnica ż., pustelnictwo n., pustynia ż., pustka ż., pustkowie ż., pustelniczka ż.

 przym. pustelniczy, pusty

 przysł. pustelniczo, pusto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) erem, eremitorium, samotnia

 (1.2) ermitaż, pawilon

Wiktionary


pustelnica

kobieta żyjąca w samotności, kontemplacji i pokucie, często jako członkini zakonu o regule pustelniczej; pustelniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mieszkająca w odosobnieniu i oddająca się modlitwie

 (1.2) przen. kobieta stroniąca od innych ludzi

Wiktionary

Pustelnica (400 m n.p.m.) – wzgórze na Wyżynie Częstochowskiej, pomiędzy Olsztynem a Zrębicami w województwie śląskim. Znajduje się w środkowej części Sokolich Gór. Wysokość względna nad znajdującą się po jego zachodniej stronie suchą doliną wynosi prawie 100 m. Na szczycie Pustelnicy jest punkt triangulacyjny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stoku góry już od V wieku mieszkały pustelnice.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustelnictwo n., pustelnia ż., pustka ż., pustkowie n., puszcza ż., pustelniki nmos.

:: fm. pustelnik m.

 przym. pustelniczy, pusty, pustawy

 przysł. pustelniczo, pusto, pustawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pustelniczka, eremitka, anachoretka

 (1.2) samotnica, samotniczka

Wiktionary


pustelnictwo

eremityzm;
1. życie w odosobnieniu;
2. życie zakonnika wypełnione modlitwą, pokutą i kontemplacją


SJP.pl


pustelniczek

kobieta żyjąca w samotności, kontemplacji i pokucie, często jako członkini zakonu o regule pustelniczej; pustelnica


SJP.pl

Pustelniczek ("Eremodipus") – rodzaj ssaków z podrodziny skoczków (Dipodinae) w obrębie rodziny skoczkowatych (Dipodidae).

Wikipedia


pustelniczka

kobieta żyjąca w samotności, kontemplacji i pokucie, często jako członkini zakonu o regule pustelniczej; pustelnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. pustelnica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W grocie pod szczytem mieszkała przed laty pustelniczka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustelnictwo n., pustelnia ż., pustka ż., pustkowie n., puszcza ż., pustelniki nmos.

:: fm. pustelnik m.

 przym. pustelniczy, pusty, pustawy

 przysł. pustelniczo, pusto, pustawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pustelnica, eremitka, anachoretka

Wiktionary


pustelniczy

taki, jak u pustelnika, typowy dla pustelnika (np. pustelniczy tryb życia) lub w jakiś inny sposób związany z pustelnikiem lub pustelnictwem (np. izba pustelnicza)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pustelnią i pustelnikami, dotyczący pustelni

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla pustelni i pustelników

 (2.2) przen. samotny, skryty

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Po śmierci żony pisarz wiódł życie pustelnicze, rzadko pokazując się w miasteczku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., pustynia ż., pustelnia ż., pustelnik mos., pustelnica ż., pustelniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anachorecki, eremicki

 (2.2) odludny, samotny, samotniczy

Wiktionary


pustelnik

1. skorupiak morski zamieszkujący puste muszle ślimaków;
2. rodzaj ptaka z rodziny kolibrowatych;
3. pustelnik brunatny - gatunek pająka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie

 (1.2) przen. osoba stroniąca od innych ludzi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. zasiedlający muszle krab z nadrodziny pustelników, nazwa systematyczna|Paguroidea|ref=tak.

 (2.2) ornit. koliber z rodzaju nazwa systematyczna|Phaethornis|ref=tak.

 (2.3) ent. zob. pustelnik brunatny.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pustelnik (eremita) – osoba, która z pobudek religijnych wycofała się z życia w społeczeństwie, decydując się na życie w izolacji i celibacie
  • Adam Pustelnik – polski wspinacz, taternik, alpinista
  • Anastazja Pustelnik FDC – polska zakonnica, autorka książek kucharskich
  • Piotr Pustelnik – polski alpinista i himalaista
  • Pustelnik – część miasta Marki, dawniej samodzielna miejscowość i gmina
  • Pustelnik – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Marciszów
  • Pustelnik – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Krzczonów
  • Pustelnik – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brzeźnio
  • Pustelnik – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Stanisławów
  • Pustelnik – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Ceranów
  • Pustelnik – część wsi Straszęcin w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Żyraków
  • Pustelnik – jezioro w gminie Wieleń, na północ od Rzecina Planów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pustelnik mieszkał w eremie od lat, żywiąc się wyłącznie znalezionymi w lesie owocami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstɛlʲɲik, AS: pustelʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustelnictwo n., pustelnia ż., pustka ż., pustkowie n., puszcza ż., pustelniki nmos.

:: fż. pustelnica ż., pustelniczka ż.

 przym. pustelniczy, pusty, pustawy

 przysł. pustelniczo, pusto, pustawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eremita, anachoreta

 (1.2) odludek, samotnik

Wiktionary


pustelnikowce

infrarząd pancerzowców z rzędu dziesięcionogów; miękkoodwłokowe


SJP.pl


pustelnikowiec

przedstawiciel infrarzędu pancerzowców z rzędu dziesięcionogów; miękkoodwłokowiec


SJP.pl


pustka

coś, co nie jest niczym lub nikim wypełnione, puste pomieszczenie, pusta przestrzeń, szczególnie: pustkowie, obszar niezaludniony lub opuszczony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teren niezaludniony lub opuszczony, obszar niezagospodarowany

 (1.2) pusta, niewypełniona przestrzeń

 (1.3) stan emocjonalny spowodowany utratą kogoś bliskiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pustka:
  • pustka – pojęcie z dziedziny astronomii
  • pustka – pojęcie z dziedziny psychologii i psychiatrii
  • Pustka – część wsi Tarnawa w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Pustka – część wsi Rajbrot w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
  • Pustka – część wsi Wola Mędrzechowska w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Mędrzechów
  • Pustka – część wsi Dominikowice w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
  • Pustka – część wsi Łabowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łabowa
  • Pustka – przysiółek wsi Frycowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Nawojowa
  • Pustka – część wsi Łobzowo w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Kołczygłowy
  • Pustka – kolonia w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
  • Pustka lub Potok – potok, dopływ Przegini w zlewni Raby

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Kiedy poczuła pustkę w głowie i za nic nie mogła ustalić, co powinna zrobić i dokąd się udać, niemal odruchowo uruchomiła holorejestrator i podniosła go na wysokość oczu – równie dobrze może skorzystać z okoliczności, by przygotować ujęcia na potrzeby filmów wymagających dynamicznej akcji – i zerwała się biegiem w kierunku hangaru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustość ż., pustak m., pustać ż., pustkowie n., pustelnik mos./mzw., pustoszenie n.

 czas. pustoszyć

 przym. pusty, puściusieńki, puściuteńki, puściutki, puściuśki

 przysł. pusto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziura, luka, próżnia

Wiktionary


pustkowie

teren, obszar pusty, bezludny lub opuszczony, a także: zamknięte pomieszczenie niczym ani nikim niewypełnione, pustka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. miejsce lub obszar niezamieszkany przez ludzi, puste

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pustkowie – teren niezamieszkany
  • Pustkowie – przysiółek wsi Nowa Jabłona w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Niegosławice
  • Pustkowie – część wsi Radoszewice w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
  • Pustkowie – część wsi Kacprów w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
  • Pustkowie – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
  • Pustkowie – część wsi Wandalin w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
  • Pustkowie – część wsi Strobin w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica
  • Pustkowie – część wsi Budziaki w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Pątnów
  • Pustkowie – część wsi Kadłub w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wieluń
  • Pustkowie – część wsi Łaszew w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wierzchlas
  • Pustkowie – część wsi Łaszew Rządowy w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wierzchlas
  • Pustkowie – część wsi Walichnowy w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Sokolniki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech ich mieszkanie stanie się pustkowiem, / a w ich namiotach niech braknie mieszkańców!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstkɔvʲjɛ, AS: pustkovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka ż., puszcza ż., pustak mos./mrz., pustać ż.

 czas. pustoszyć ndk.

 przym. pusty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezludzie, dzicz, głusza, odludzie, pustać, pustka, pustynia; daw. puszcza

Wiktionary


pustkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pustkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Przywidz
  • Pustkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Białogard
  • Pustkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Rewal

Wikipedia


pustkowski

przymiotnik od: Pustkowo, Pustków


SJP.pl


pustków

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pustków – osada w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
  • Pustków – osada w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Trzebiel
  • Pustków – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Ozimek
  • Pustków – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica
  • Pustków – dawna gromada
  • Pustków – przystanek kolejowy w Pustkowie, w województwie podkarpackim
  • Pustków – niemiecki obóz jeniecki i pracy przymusowej, utworzony na terenie dawnego przysiółka wsi Pustków, dziś wsi o nazwie Pustków-Osiedle
  • Pustkowo
  • Pustków-Krownice
  • Pustków-Osiedle
  • Pustków Wilczkowski
  • Pustków Żurawski

Wikipedia


pusto

przysłówek

 (1.1) tak, że zauważalny jest brak czegoś lub kogoś

 (1.2) w sposób nieprzemyślany

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pusty

 rzecz. pustak mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jałowo

 (1.2) bezmyślnie, beztrosko, głupkowato

Wiktionary


pustogłowie

pejoratywnie lub żartobliwie:
1. bezmyślność, głupota, lekkomyślność;
2. brak wiedzy, wykształcenia


SJP.pl


pustogłowy

lekceważąco: lekkomyślny, niepoważny, bezmyślny; bezmózgi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który posiada „pustą głowę” (pozbawioną myśli)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpustɔˈɡwɔvɨ, AS: pustogu̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupi, bezmyślny

Wiktionary


pustogłów

przestarzałe: osoba lekkomyślna, niepoważna, bezmyślna; bezmózgowiec, lekkoduch, postrzeleniec


SJP.pl


pustomycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Pustomyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pustomyty nmos.

Wiktionary


pustomyty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Pustomyty (ukr. Пустомити) – miasto na Ukrainie w rejonie lwowskim obwodzie lwowskim i stolica dawnego rejonu pustomyckiego.

Znajdują tu się stacja kolejowa Glinna–Nawaria oraz przystanek kolejowy Pustomyty, położone na linii Lwów – Stryj – Batiowo.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pustomycki

Wiktionary


pustorogi

o cechach pustorogich (rodzina ssaków)


SJP.pl


pustorogie

o cechach pustorogich (rodzina ssaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. zool. wołowate

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pustorogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołowate, daw. krętorogie, pustorożce

Wiktionary


pustorożce

1. każdy przedstawiciel nadrodziny pustorogich, np. widłoróg, koza, bawół, koziorożec, owca
2. przedstawiciel rodziny krętorogich zwanych też wołowatymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. zool. wołowate

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołowate, daw. pustorogie, krętorogie

Wiktionary


pustorożec

1. każdy przedstawiciel nadrodziny pustorogich, np. widłoróg, koza, bawół, koziorożec, owca
2. przedstawiciel rodziny krętorogich zwanych też wołowatymi


SJP.pl


pustorożny

rzadko: o cechach pustorogich (ssaków parzystokopytnych o rogach rosnących przez całe życie, osadzonych na wyrostkach kostnych); pustorogi (częściej)


SJP.pl


pustostan

puste, niewykorzystywane mieszkanie, pomieszczenie, często zniszczone, wymagające remontu, renowacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niezasiedlone mieszkanie, budynek wolny od najemców, dzierżawców, lokatorów

Wiktionary

Pustostan – pojęcie odnoszące się do nieruchomości mieszkalnych lub budynków, które są niezamieszkałe lub nieużytkowane na cele prowadzenia działalności gospodarczej, rolniczej (w tym działalności z zakresu działów specjalnych produkcji rolnej) czy publicznej.

Wikipedia


pustosz

pustosz kradnik: niewielki chrząszcz z rodziny kołatkowatych, którego larwy żerują w drewnie i szyszkach drzew iglastych, a także w suchym drewnie i papierze


SJP.pl

Pustosz – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Krewo.

Wikipedia


pustoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pustoszyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpustɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: pustošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pustoszyć, pustoszeć

 rzecz. pustka ż.

Wiktionary


pustoszeć

opróżniać się, stawać się pustkowiem, terenem, miejscem wyludnionym, często pod wpływem działań niszczących lub niedogodnych warunków


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. opustoszeć)

 (1.1) stawać się pustym, opuszczonym; tracić mieszkańców, życie lub zawartość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wioska zaczęła pustoszeć po zamknięciu wytwórni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustoszenie n., pustak mos./mrz.

Wiktionary


pustoszowate

rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych; Ptinidae


SJP.pl


pustoszowaty

o cechach pustoszowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


pustoszyciel

osoba powodująca ogromne zniszczenia na jakimś terenie, doprowadzająca do jego wyludnienia


SJP.pl


pustoszyć

sprawiać, że coś staje się pustkowiem, terenem, miejscem wyludnionym, czynić pustym, opustoszałym, najczęściej niszcząc, demolując


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) pozbawiać jakiś obszar lub pomieszczenie dóbr, zwykle używając przemocy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cyklon spustoszył całą wyspę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstɔʃɨt͡ɕ, AS: pustošyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., pustka ż., pustota ż., pustkowie n., pustać ż., pustak m., pustoszenie n., spustoszenie n., pustynia ż.

 czas. spustoszyć dk.

 przym. pusty, puściutki, puściuteńki, puściuśki, puściusieńki

 przysł. pusto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plądrować, rabować, niszczyć, dewastować

Wiktionary


pustosłowie

wypowiedź pozbawiona treści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. używanie w wypowiedzi wielu niemających konkretnego znaczenia w danym kontekście lub niewnoszących żadnej wartości słów, też: wypowiedź, w której występuje to zjawisko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas dyskusji panelowych wiało nudą, a pustosłowia i nadętego oratorstwa było więcej niż wnikliwych wypowiedzi i zażartych polemik.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bicie piany, deklamacja, deklaratywizm, deklaratywność, drętwa mowa, gołosłowie, gołosłowność, słowolejstwo, wata, werbalizm, wielosłowie; pot. mowa-trawa, woda, wodolejstwo

Wiktionary


pustosłowny

niewnoszący nic do treści wypowiedzi, opisany, wyrażony pustymi frazesami, słowami zbędnymi lub nieodpowiednimi


SJP.pl


pustota

skłonność do figlów, do lekkomyślnego działania, postępowanie bez większego zastanowienia, beztroskie usposobienie


SJP.pl


pustowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pustowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
  • Pustowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Sławoborze

Wikipedia


pustoła

nazwisko


SJP.pl


pustość

przeciwieństwo pełności, cecha czegoś, co w środku jest puste, a także: lekkomyślność, postępowanie bez większego zastanowienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest puste, przeciwieństwo pełności

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pusty

 przysł. pusto

 rzecz. pustka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pustka, próżnia

Wiktionary


pustszy

stopień wyższy od przymiotnika: pusty; puściejszy


SJP.pl


pustułczy

→ pustułka


SJP.pl

Patrz:

pustułka

pustułeczka

niewielki ptak drapieżny z rodziny sokołowatych, zamieszkujący stepy południowo-wschodniej części Europy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: pustułka

 (1.2) ornit. nazwa systematyczna|Falco naumanni|ref=tak., mały ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;

Wiktionary

Pustułeczka, sokół pustułeczka, dzwonniczek pustułeczka, białoszpon ("Falco naumanni") – gatunek małego ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpustuˈwɛt͡ʃka, AS: pustuu̯ečka

Wiktionary


pustułka

duży ptak drapieżny z rodziny sokołowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Falco tinnunculus|ref=tak., barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

 (1.2) bot. rodzaj porostów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pustułka zwyczajna – ptak drapieżny
  • pustułka – rodzaj porostów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatnich latach coraz liczniej pustułki zimują również w Polsce wschodniej.

 (1.2) Pustułka pęcherzykowata jest najbardziej rozpowszechnionym porostem listkowatym w Polsce (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstuwka, AS: pustuu̯ka

Wiktionary


pusty

1. niepełny, niczym nie napełniony, nic nie zawierający, często w znaczeniu: bezludny, opustoszały, przez nikogo ani przez nic nie zamieszkały;
2. cechujący się lekkomyślnością, beztroskim usposobieniem (np. pusty śmiech);
3. jałowy, marny, a także: nic nie warty (np. puste frazesy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niezawierający niczego

 (1.2) przen. pozbawiony wartości, istotnego znaczenia

 (1.3) gw-pl|Bukowina. o dziecku: niegrzeczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zjadła zupę i teraz miska jest pusta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpustɨ, AS: pusty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka ż., pustkowie n., pustynia ż., pustactwo n., pustość ż., pustota ż., pustak mos./mrz., pustać ż.

 czas. pustoszyć, opuszczać, opustoszyć, spustoszyć

 przym. pustacki, opuszczony, opustoszały, spustoszony, puściuteńki, puściusieńki, puściutki, puściuśki

 przysł. pusto, pustacko, puściuteńko, puściutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próżny, niewypełniony

 (1.2) beztreściwy, bezwartościowy, jałowy, czczy

Wiktionary


pustynia

1. obszar pozbawiony widocznych przejawów życia lub o bardzo ubogiej, rzadkiej szacie roślinnej, najczęściej bez dostępu do większych ilości wód użytkowych;
2. potocznie o pustkowiu, pustce, miejscu cichym, odludnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

 (1.2) przen. teren niezamieszkany, niezagospodarowany

 (1.3) daw. mieszkanie pustelnika, pustelnia

Wiktionary

Pustynia – teren o dużej powierzchni, na którym zwarta roślinność nie przekracza 10 %, z powodu małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów. Na gorących pustyniach temperatury przekraczają nawet 50 °C, nocą zaś spadają do 0 °C. Charakterystyczne są dla nich znaczne amplitudy dobowe temperatury, stały deficyt wilgotności oraz silne nasłonecznienie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wędrowcami rozciągała się Sahara, największa pustynia świata.

 (1.2) Po wojnie Warszawa była prawdziwą pustynią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstɨ̃ɲa, AS: pustỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszcza ż., pustynnica ż., pustynnik mzw., pustynność ż., pustelnia ż., pustelnica ż., pustelnik mos./mzw., pustelniczka ż., pustka ż., pustynnienie n.

 czas. spustynnieć dk., pustynnieć ndk., pustoszyć ndk., spustoszyć dk., pustoszeć ndk., pustelnikować ndk.

 przym. pustynny, pusty, pustelniczy

 przysł. pustynnie, pusto, pustelniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. puszcza

 (1.2) pustkowie

 (1.3) pustelnia

Wiktionary


pustyniowy

lakier pustyniowy, polewa pustyniowa: lśniąca, cienka powłoka pokrywająca pustynne skały, powstająca w wyniku szybkiego odparowania wody i osadzania się rozpuszczonych w niej składników


SJP.pl


pustynnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. herp. nazwa systematyczna|Notaden bennettii|Günther|ref=tak., pustynnica katolicka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylne kończyny pustynnic posiadają błonę pławną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynia ż., pustynnienie n., pustynność ż.

 czas. pustynnieć ndk., spustynnieć dk.

 przym. pustynny

 przysł. pustynnie

Wiktionary


pustynnie

przysłówek sposobu

 (1.1) na sposób pustynny, tak jak na pustyni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej pustynnie jawiły się okolice Nawakszutu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynia ż., pustynnica ż., pustynnienie n., pustynność ż.

 czas. pustynnieć ndk., spustynnieć dk.

 przym. pustynny

Wiktionary


pustynniej

stopień wyższy od przysłówka: pustynnie


SJP.pl


pustynnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geol. zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Długoletnia susza i rabunkowa gospodarka powodują pustynnienie Chin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnica ż., pustynność ż., pustynia ż., pustkowie n., puszcza ż., pustynnik m., pustelnik m., pustelnia ż., pustka ż.

 czas. spustynnieć, pustynnieć ndk., pustoszyć ndk., spustoszyć dk.

 przym. pustynny, pusty, pustelniczy, puszczański, pustawy

 przysł. pusto, pustawo, pustelniczo, pustynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dezertyfikacja

Wiktionary


pustynnieć

stawać się pustynią, upodabniać się w jakiś sposób do pustyni, często także: wyludniać się, pustoszeć wskutek nieprzyjaznych warunków do życia


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spustynnieć)

 (1.1) geogr. stawać się pustynią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnica ż., pustynność ż., pustynia ż., pustynnienie n.

 czas. spustynnieć

 przysł. pustynnie

Wiktionary


pustynnik

ptak z rodziny stepówek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pustynnik (Syrrhaptes paradoxus) – gatunek ptaków z rodziny stepówkowatych
  • pustynnik (Eremurus) – rodzaj roślin z rodziny asfodelowatych

Wikipedia


pustynność

zespół cech charakterystycznych dla pustyni, jej środowiska, klimatu, szczególnie: pustość, pustka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pustynne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnica ż., pustynia ż., pustynnienie n.

 czas. pustynnieć ndk.

 przym. pustynny

 przysł. pustynnie

Wiktionary


pustynny

charakterystyczny dla pustyni lub przypominający ją (np. klimat pustynny), umiejscowiony na pustyni, znajdujący się na pustyni (np. roślinność pustynna) lub w jakiś inny sposób związany z takim obszarem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pustynią, pochodzący z terenów pustyni

przymiotnik jakościowy

 (2.1) właściwy dla pustyni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez każdą ze szczelin wciskał się pustynny pył.

 (2.1) W miejscu, gdzie założyliśmy bazę, panował klimat pustynny.

 (2.1) Krajobraz pustynny jest zdominowany przez piasek i słońce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstɨ̃nːɨ, AS: pustỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnica ż., pustynnienie n., pustynia ż., pustynność ż.

 przysł. pustynnie

 przym. półpustynny

 czas. spustynnieć

Wiktionary


pusz

1. puszyć (się): stroszyć (się), czynić (się) puszystym;
2. puszyć się: być dumnym z czegoś, wywyższać się, wynosić się nad innych, pysznić się


SJP.pl


pusza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bardzo krótki i delikatny włos przy samym ciele drapieżnych zwierząt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʃa, AS: puša

Wiktionary


puszan

bóg indyjski


SJP.pl

Puszan, Pusan (tłum. "Żywiciel, Karmiący") – wedyjski bóg solarny i płodności, jeden z Aditjów. Był przewodnikiem zmarłych (psychopompem) do świata ojców, strażnikiem stad bydła i dróg.

Wikipedia


puszapek

potocznie: push-up - rodzaj biustonosza uwydatniającego piersi


SJP.pl


puszcza

duży powierzchniowo las, bujnie porośnięty i najczęściej nieprzeobrażony działalnością człowieka, zachowany w pierwotnej formie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziki, pierwotny las o dużej powierzchni;

 (1.2) daw. pustkowie

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. tryb oznajmujący od: puszczać

Wiktionary

Puszcza (dawniej "pustkowie" lub "dzicz") – wielki, niezamieszkany przez ludzi obszar porośnięty lasami. Pierwotne puszczańskie drzewostany były bardzo bogate pod względem składu gatunkowego i struktury warstwowej. Rosły tam nie tylko stare, potężne drzewa, ale również wiele krzewów, mniejszych, osłoniętych od światła drzew, bogate runo oraz młode drzewa, które urosły między leżącymi pniami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) A Mojżesz pasł trzodę Jetra, świekra swego, kapłana Madyjańskiego; i zagnał trzodę na puszczą, a przyszedł do góry Bożej, do Horeb (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʃt͡ʃa, AS: pušča

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., pustelniczka ż., puszczak m., Puszczak m., pustkowie n., puszczyk m., pustelnik m., pustka ż., pustynia ż., puszczanin mos., pustelnica ż.

 przym. puszczański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. pustynia

Wiktionary


puszczadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. narzędzie chirurgiczne do puszczania krwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczalska ż., puszczanie n., puszczenie n.

 czas. puszczać ndk., puścić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lancet

Wiktionary


puszczak

mieszkaniec dawnych puszcz Białej i Zielonej w okolicach Ostrołęki i Myszyńca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec puszczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszczak m., puszcza ż., puszczanin m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. puszczanin

Wiktionary


puszczalska

potocznie, pogardliwie o kobiecie puszczającej się (prowadzącej niemoralny, rozwiązły tryb życia)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. kobieta, która się puszcza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczadło n.

 przym. puszczalski

Wiktionary


puszczalski

pogardliwie o puszczającym się mężczyźnie (odbywającym stosunki seksualne z wieloma kobietami, prowadzącym rozwiązły tryb życia)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. obraź. o kobiecie rozwiązłej seksualnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puʃˈt͡ʃalsʲci, AS: puščalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puszczać

 rzecz. puszczalstwo n., puszczanie n., puszczalska ż., puścizna ż., spuścizna ż., puszczalskość ż.

Wiktionary


puszczalskość

→ puszczalski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest puszczalskie; cecha tych, którzy są puszczalscy

Wiktionary

Patrz:

puszczalski

Powiązane:

 przym. puszczalski

 przysł. puszczalsko

Wiktionary


puszczalstwo

prowadzenie rozwiązłego trybu życia; puszczanie się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) utrzymywanie kontaktów seksualnych z różnymi partnerami

Wiktionary

Powiązane:

 przym. puszczalski

 czas. puszczać

 rzecz. spuścizna ż., puścizna ż.

Wiktionary


puszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|puszczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: puščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puszczać

 przym. puszczalski

 rzecz. niedopuszczanie n., puścizna ż., spuścizna ż., puszczadło n., przepustka ż., upuszczenie n.

Wiktionary


puszczanin

dawniej: mieszkaniec puszczy, pierwotnego lasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. mieszkaniec puszczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszcza ż., puszczak m., Puszczak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puszczak

Wiktionary


puszczanka

mieszkanka Puszczy lub Puszczy Mariańskiej (wsi w Polsce)


SJP.pl


puszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. puścić)

 (1.1) przestawać trzymać coś

 (1.2) wydawać coś z siebie

 (1.3) pomijać coś

 (1.4) sprawiać, że coś pływa lub lata

 (1.5) pozwolić komuś lub czemuś wyjść, odejść

 (1.6) pozwolić komuś lub czemuś wejść

 (1.7) o roślinach: wypuszczać korzenie, pędy, liście

 (1.8) o wiadomości, plotkaotce itp.: sprawić, że krąży wśród ludzi

 (1.9) uruchomić coś

 (1.10) nadać w mediach

 (1.11) przeprowadzić coś, wybudować gdzieś

 (1.12) włączyć w sieć komunikacyjną miasto, wieś, osiedle z wykorzystaniem jakiegoś środka lokomocji

 (1.13) pot. wydać pieniądze w sposób lekkomyślny

 (1.14) pot. opublikować w prasie

 (1.15) daw. na zasadzie zapisu, zastawu, dzierżawy: zrzec się czegoś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. puścić)

 (2.1) o tkaninie: barwić wodę podczas prania

 (2.2) o brudzie, plamach: dawać się zmywać, rozpuszczać

czasownik zwrotny niedokonany puszczać się (dk. puścić się)

 (3.1) przestawać trzymać się czegoś

 (3.2) obraź. o kobiecie: zmieniać często partnerów

 (3.3) spontanicznie ruszyć się

Wiktionary

Przykłady

 (3.2) Zobacz, to jest ta dziewczyna, co się puszczała z wszystkimi chłopakami we wiosce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʃt͡ʃat͡ɕ, AS: puščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spust m., puszczalstwo n., puścizna ż., spuścizna ż., puszczanie n., puszczenie n., dopuszczanie n., dopuszczenie n., napuszczanie n., napuszczenie n., odpuszczanie n., odpuszczenie n., przepuszczanie n., przepuszczenie n., przypuszczanie n., przypuszczenie n., spuszczanie n., spuszczenie n., upuszczanie n., upuszczenie n., wpuszczanie n., wpuszczenie n., wypuszczanie n., wypuszczenie n., zapuszczanie n., zapuszczenie n., puszczadło n., przepustka ż.

 czas. popuszczać, puścić dk., dopuszczać ndk., dopuścić dk., napuszczać ndk., napuścić dk., odpuszczać ndk., odpuścić dk., przepuszczać ndk., przepuścić dk., przypuszczać ndk., przypuścić dk., spuszczać ndk., spuścić dk., upuszczać ndk., upuścić dk., wpuszczać ndk., wpuścić dk., wypuszczać ndk., wypuścić dk., zapuszczać ndk., zapuścić dk.

 przym. puszczalski, spustowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) farbować

 (3.2) wulg. kurwić się, łajdaczyć się

Wiktionary


puszczański

przymiotnik od: puszcza, Puszcza Mariańska


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący puszczy; porosły puszczą; żyjący w puszczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wenkus (…) zwracał na kulturową odrębność stepowych ludów koczowniczych oraz plemięemion zamieszkujących puszczańskie terytoria na północnym wschodzie subkontynentu (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., puszcza ż.

Wiktionary


puszczaństwo

wychowanie poprzez rekreację na łonie przyrody (np. w puszczy), budowanie łączności człowieka ze światem przyrody


SJP.pl

Puszczaństwo (ang. Woodcraft) – idea postulująca wychowanie człowieka w każdym wieku poprzez rekreację na łonie przyrody według reguł czterokrotnego ognia, programu orlich piór, obozownictwa, filozoficzna i etyczna koncepcja akcentująca łączność człowieka ze światem przyrody.

Wikipedia


puszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|puścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: puščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puścić, puszczać

 rzecz. puścizna ż., spuścizna ż., puszczadło n., przepustka ż.

Wiktionary


puszczewicz

nazwisko


SJP.pl


puszczyk

jeden z 11 gatunków sów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Strix aluco|ref=tak., najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʃt͡ʃɨk, AS: puščyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczykowate nmos., puszcza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk katus

Wiktionary


puszczykowate

rodzina ptaków z rzędu sów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Strigidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu sów;

Wiktionary

Puszczykowate (Strigidae) – rodzina ptaków z rzędu sów (Strigiformes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rodzina puszczykowatych obejmuje gatunki mięsożerne, zamieszkujące niemal cały świat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczyk mzw.

Wiktionary


puszczykowaty

o cechach puszczykowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


puszczykowianin

mieszkaniec Puszczykowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Puszczykowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuʃt͡ʃɨkɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: puščykovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszczykowo n.

:: fż. puszczykowianka ż.

 przym. puszczykowski

Wiktionary


puszczykowianka

mieszkanka Puszczykowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Puszczykowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuʃt͡ʃɨkɔˈvʲjãnka, AS: puščykovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszczykowo n.

:: fm. puszczykowianin

 przym. puszczykowski

Wiktionary


puszczykowo

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Wielkopolsce, pod Poznaniem;

Wiktionary

Puszczykowo – miasto i gmina w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim. Położone ok. 12 km na południe od Poznania, otoczone obszarem Wielkopolskiego Parku Narodowego.

W latach 1934–1954 siedziba gminy wiejskiej Puszczykowo.

Według danych z 31 marca 2011 miasto liczyło 9756 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Puszczykowo jest położone pośród lasów Wielkopolskiego Parku Narodowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuʃt͡ʃɨˈkɔvɔ, AS: puščykovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczykowianin mos., puszczykowianka ż., Puszczykówko n.

 przym. puszczykowski, podpuszczykowski

Wiktionary


puszczykowski

przymiotnik od: Puszczykowo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Puszczykowa, związany z Puszczykowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ponad 100 tysięcy mieszkańców podlega pod puszczykowską placówkaacówkę.

 (1.1) Najprawdopodobniej nowy pokój wykorzystywany będzie także przez puszczykowskich nauczycieli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuʃt͡ʃɨˈkɔfsʲci, AS: puščykofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszczykowo n., puszczykowianin m., puszczykowianka ż.

Wiktionary


puszeczka

zdrobnienie od: puszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: puszka; mała puszka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupujemy małą puszeczkę kawioru, nakładamy na krakersiki lub babeczki odrobinę, ozdabiamy małym trójkącikiem cytryny obranej ze skórki. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈʃɛt͡ʃka, AS: pušečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszka ż., pucha ż., puszkownica ż., puszkarka ż., puszkowanie n., zapuszkowanie n.

 czas. puszkować ndk., zapuszkować dk.

 przym. puszkowy

Wiktionary


puszek

1. delikatny płatek z puszystego materiału lub puch
2. puszysta kulka używana do pudrowania ciała, najczęściej twarzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od puch

 (1.2) bardzo drobny, delikatny puch

 (1.3) miękki płatek do pudrowania twarzy

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: puszka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Entomolog zaobserwował brak puszku na odnóżach leśnych pasikoników.

 (1.3) Nigdzie nie widzę mojego puszka, który wczoraj upuściłam w garderobie przed spektaklem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puch mrz., Puszek mrz., Puchatek mos.

 przym. puchowy, puchaty

Wiktionary


puszka

1. niewielki, metalowy pojemnik;
2. ilość czegoś mieszcząca się w takim pojemniku;
3. złoty lub pozłacany kielich z przykrywką służący do przechowywania hostii;
4. u niektórych roślin - typ owocu w postaci torebki otwierającej się w części szczytowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

 (1.2) bot. zarodnia u mszaków

 (1.3) rel. naczynie liturgiczne na hostie;

 (1.4) środ. fot. sam korpus aparatu fotograficznego, w którym obiektyw jest wymienny

 (1.5) pot. przen. więzienie

 (1.6) kraków. piwo

 (1.7) hist. działo, armata, także. wszelki rodzaj broni palnej

Wiktionary

Puszka – rodzaj niewielkiego metalowego pojemnika, często zamykanego. Zazwyczaj puszki mają kształt zbliżony do walca.

Puszki stosowane są do przedłużenia trwałości produktów żywnościowych (tzw. konserwy), co jest możliwe dzięki hermetyczności puszki. W puszkach są też sprzedawane napoje (np. piwo) – do najczęściej spotykanych puszek z napojami należą te o pojemności 0,33 i 0,5 litra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Eugenia kupiła dwie puszki karmy dla kotów.

 (1.6) Mamo, kup mi puszkę bezalkoholową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʃka, AS: puška

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-6)

 rzecz. puszkarka ż., puszkownica ż., puszkowanie n., zapuszkowanie n.

:: zdrobn. puszeczka ż.

:: zgrub. pucha ż.

 czas. puszkować ndk., zapuszkować dk.

 przym. puszkowy

 (1.7)

 rzecz. puszkarz m., puszkarstwo n.

 przym. puszkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konserwa (puszka z żywnością); reg. śl. biksa

 (1.3) cyborium

 (1.5) więzienie, pot. ciupa, pot. kić

 (1.6) piana, browar

Wiktionary


puszkarnia

warsztat pracy puszkarza (ludwisarza, rzemieślnika trudniącego się odlewaniem i obróbką przedmiotów z brązu, spiżu, miedzi i mosiądzu); ludwisarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skład broni, prochownia

Wiktionary

Puszkarnia ( Pūčkoriai) – mikrorejon Wilna, w dzielnicy Nowa Wilejka, w okręgu wileńskim, na Litwie, nad Wilejką.

Wikipedia


puszkarski

związany w jakiś sposób z puszkarstwem (ludwisarstwem, odlewaniem i obróbką przedmiotów z brązu, spiżu, miedzi i mosiądzu) lub z puszkarzem; ludwisarski


SJP.pl


puszkarstwo

rzemiosło artystyczne, odlewanie i obróbka przedmiotów z brązu, spiżu, miedzi i mosiądzu; ludwisarstwo


SJP.pl

Puszkarz – określenie zawodu funkcjonujące w XV-XVII wieku w Polsce. Zawód zanikł w XIX wieku. W dawnej Rzeczypospolitej puszkarzem nazywano rzemieślnika wyrabiającego broń palną, w szczególności armaty i działa ze spiżu. Nazwa rzemiosła pochodzi od puszki, czyli ogólnego określenia broni palnej używanego w Polsce w XV oraz na początku XVI wieku.

Wikipedia


puszkarz

rzemieślnik trudniący się puszkarstwem (ludwisarstwem, odlewaniem i obróbką przedmiotów z brązu, spiżu, miedzi i mosiądzu); ludwisarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. rzem. rzemieślnik wyrabiający broń palną, w szczególności armaty i działa ze spiżu

 (1.2) daw. wojsk. artlerzysta

 (1.3) pot. osoba zbierająca puszki aluminiowe, zwykle w celu ich sprzedaży

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Niektórzy puszkarze traktują swoje zbieractwo jako dodatek do skromnego zasiłku.

 (1.3) Puszkarz to taki freelancer – sam decyduje kiedy i gdzie pracuje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszkowanie n., puszka ż., puszkarstwo n.

Wiktionary


puszkin

nazwisko, m.in.: Aleksander Puszkin, poeta, dramaturg i prozaik rosyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, administracyjnie część Sankt Petersburga;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Puszkin (1799–1837) – rosyjski pisarz
  • Aleksiej Musin-Puszkin (ujednoznacznienie)
  • Aleś Puszkin (1965–2023) – białoruski malarz, performer
  • Gieorgij Puszkin (1909–1963) − radziecki polityk
  • Jefim Puszkin (1899–1944) − radziecki wojskowy
  • Apołłos Musin-Puszkin (1760–1805) − rosyjski uczony
  • Michał Marszalik (ur. 1976), pseud. Puszkin – autor gier fabularnych
  • Puszkin – miasto w Rosji, na terenie którego znajduje się Carskie Sioło

Wikipedia

Powiązane:

 przym. puszkiński, puszkinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Carskie Sioło

Wiktionary


puszkinia

puszkinia cebulicowata - roślina z rodziny szparagowatych


SJP.pl

Puszkinia ("Puschkinia" Adams) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. W zależności od ujęcia systematycznego wyróżnia się tu jeden (puszkinia cebulicowata – zarazem gatunek typowy) lub dwa gatunki. Występują one dziko w rejonie Kaukazu.

Wikipedia


puszkinowski

1. właściwy twórczości Aleksandra Siergiejewicza Puszkina (rosyjskiego poety romantycznego);
2. → Puszkin (miasto w Federacji Rosyjskiej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) liter. dotyczący życia i twórczości Aleksandra Puszkina, charakterystyczny, typowy dla Puszkina lub jego twórczości, taki jak u Puszkina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młodzież przygotowywała uroczystości o tematyce stalinowskiej, leninowskiej i puszkinowskiej.

 (1.1) Jedyny w Polsce międzynarodowy Konkurs Puszkinowski odbył się w auli II Liceum Ogólnokształcącego imienia Tadeusza Kościuszki w Kaliszu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszkin m.

 przym. Puszkinowski

Wiktionary


puszkiński

→ Puszkin (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Puszkinem, dotyczący Puszkina (miasta)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszkin mrz.

Wiktionary


puszkomat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie zaprojektowane do przyjmowania puszek

Wiktionary


puszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|puszkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pucha ż., zapuszkowanie n., puszka ż., puszeczka ż., puszkownica ż., puszkarka ż., puszkarz m.

 czas. puszkować ndk., zapuszkować dk.

 przym. puszkowy, puszkarski

Wiktionary


puszkowaty

walcowaty, o kształcie zbliżonym do puszki (np. puszkowata zarodnia) lub przypominający pod jakimś innym względem puszkę (np. puszkowata honda)


SJP.pl


puszkować

umieszczać pewnie porcje jakiegoś produktu w puszkach, najczęściej taśmowo i w specjalnie do tego przygotowanym pomieszczeniu


SJP.pl


puszkownia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce, w którym puszki są napełniane płynem

Wiktionary


puszkowy

→ puszka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący puszki

Wiktionary

Patrz:

puszka

Powiązane:

 rzecz. puszkowanie n., puszeczka ż., pucha ż.

Wiktionary


puszta

rozległy, bezleśny step na Nizinie Węgierskiej, obecnie zachowany na niewielkich obszarach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. step na Wielkiej Nizinie Węgierskiej;

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuʃta, AS: pušta

Wiktionary


pusztu

język indoeuropejski z grupy języków irańskich, używany w Afganistanie i Pakistanie, zapisywany w alfabecie arabskim z dodatkowymi znakami; paszto, pasztu, język afgański


SJP.pl


pusztuński

odnoszący się do Pusztunów (jednej z najliczniejszych grup narodowościowych Pakistanu i Afganistanu), związany z Pusztunami


SJP.pl


puszysta

żartobliwie: kobieta mająca nadwagę, otyła; grubaska, otyła, gruba, baryłka


SJP.pl


puszystoogonowy

olingo puszystoogonowy - gatunek drapieżnego ssaka z rodziny szopowatych, o spłaszczonej głowie i krótkich uszach


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma puszysty ogon

Wiktionary


puszystość

1. ogół właściwości puchu lub czegoś podobnego do puchu, najczęściej: lekkość, miękkość;
2. potocznie, żartobliwie: otyłość, znaczna tusza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co puszyste, miękkie jak puch

 (1.2) cecha tych, którzy są puszyści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puch m., Puszek mzw.

 czas. puszyć ndk.

 przym. puszysty, puchowy

Wiktionary


puszystszy

stopień wyższy od przymiotnika: puszysty


SJP.pl


puszysty

1. pokryty puchem lub podobny do puchu, przypominający puch (np. puszyste włosy), a także: miękki, lekki (np. puszysta wykładzina, puszyste ciasto);
2. potocznie, żartobliwie: otyły, mający znaczną tuszę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o miękkim i gęstym owłosieniu, futrze lub sierści

 (1.2) miękki, lekki, delikatny

 (1.3) bujny, obfity

 (1.4) miękki i wyrośnięty

 (1.5) eufem. z otyłością

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wieczorny powiew od morza jest chłodny, światło jest miękkie i puszyste, spokojne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszek mzw., puszystość ż., puch mrz.

 przysł. puszyście, puszysto

 przym. puchowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) tęgi, korpulentny, otyły

Wiktionary


puszyć

1. puszyć (się): stroszyć (się), czynić (się) puszystym;
2. puszyć się: być dumnym z czegoś, wywyższać się, wynosić się nad innych, pysznić się


SJP.pl


puszyński

nazwisko


SJP.pl


puszyściej

stopień wyższy od przysłówków: puszysto, puszyście


SJP.pl


puta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. indyczka

Wiktionary


putać

dawniej: trwonić, szastać pieniędzmi


SJP.pl


putek

nazwisko


SJP.pl


puter

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. indyk

Wiktionary

Putèr – wariant języka romansz, używany w rejonie Górnej Engadyny, która jest częścią kantonu Gryzonia.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulak, pulok, pultak, pultok, pulpul

Wiktionary


puteria

roślina z rodziny sączyńcowatych, pochodząca ze strefy międzyzwrotnikowej


SJP.pl


putin

nazwisko


SJP.pl


putinflacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) publ. inflacja spowodowana wojną rosyjsko-ukraińską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rząd stoi na posterunku i przygotował rozwiązania, które niosą ulgę w czasie putinflacji – powiedział premier w nagraniu opublikowanym w mediach społecznościowych

Wiktionary


putinista

zwolennik rządów i polityki Władimira Putina


SJP.pl


putinistka

zwolenniczka rządów i polityki Władimira Putina


SJP.pl


putinizacja

dążenie do ograniczenia swobód obywatelskich w państwach demokratycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) publ. polit. zmiany polityczne przynoszące autorytarną władzę i ograniczenia swobód obywatelskich w państwach demokratycznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. putinowiec mos., putinizm mrz.

 przym. putinowski, proputinowski, antyputinowski

Wiktionary


putinizm

ustrój społeczny, ekonomiczny i polityczny Rosji za rządów Władimira Putina


SJP.pl

Pu

Wikipedia


putinowski

taki jak u Władimira Putina, charakterystyczny dla Władimira Putina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. dotyczący rządów i polityki Władimira Putina

przymiotnik jakościowy

 (2.1) polit. charakterystyczny dla rządów i polityki Władimira Putina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. putinowiec m., putinizacja ż., putinizm m.

 przym. proputinowski, antyputinowski

Wiktionary


putinowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Putina lub z nim związany


SJP.pl


putkiewicz

nazwisko


SJP.pl


putkowski

nazwisko


SJP.pl


putney

Putney – dzielnica Londynu, w Wielki Londyn, leżąca w gminie Wandsworth. Putney jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako "Putelei".

Na terenie dzielnicy znajduje się punkt startowy Wyścigu Ósemek Oksford-Cambridge.

Wikipedia


putnia

1. naczynie bednarskie do przenoszenia płynów na plecach przy pomocy szelek
2. skrzynia wypełniona kamieniami i przewieszona przez blok na sznurze, jako przeciwwaga do otwierania wrót zamykających szyby górnicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogrod. pojemnik wykorzystywany przy zbiorze owoców

 (1.2) wojsk. jeźdz. skórzane wiadro do pojenia koni kawaleryjskich

 (1.3) gwara. roln. drewniane wiadro, ceber, naczynie bednarskie do przenoszenia płynów przy pomocy nosidła zwanego koromysłem lub szelkami

 (1.4) górn. przeciwwaga w postaci skrzyni wypełnionej kamieniami do zamykania wrót szybu górniczego

 (1.5) lwów. wiadro

 (1.6) gwara. drewniana skrzynia do noszenia na plecyecach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Winogrona wkładała do putni, którą nosiła na plecyecach.

 (1.3) Antek biegał tam i z powrotem, przynosząc w putni wodę dla owiec.

 (1.6) Handlarze przynosili na targ putnie wypełnione wszelkim żelastwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. putniarstwo n., putniorz mos.

Wiktionary


putny

bojar putny - w dawnej Litwie: niezamożny bojar będący na usługach możnych panów, pełniący u nich funkcję poborcy podatkowego lub gońca


SJP.pl


puton

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Warmia. indyk

Wiktionary


putonghua

standardowy język mandaryński


SJP.pl


putosz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. żywiecka rdzenny Żywczanin z dziada, pradziada , członek patrycjatu miejskiego Żywca

Wiktionary


putra

nazwisko, np. Krzysztof Putra (1957-2010), polski polityk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alexandra Putra – polska pływaczka
  • Krzysztof Putra – polski polityk
  • Tomasz Putra – polski rugbysta, trener
  • Putra – król Malezji

Wikipedia


putrajaya

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Malezji;

Wiktionary

Putrajaya – miasto w Malezji, nowe centrum administracyjne tego kraju, położone na obszarze tzw. Superkorytarza Multimedialnego (Multimedia Super Corridor lub MSC). Jest ono trzecim, obok Kuala Lumpur i Labuan, terytorium federalnym Malezji. Obecnie miasto liczy około 68 tys. mieszkańców (2010).

Wikipedia


putrescyna

organiczny związek chemiczny odpowiadający za nieprzyjemny zapach rozkładającej się materii organicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. organiczny związek chemiczny należący do grupy amin biogennych, odpowiada za odrażający zapach rozkładającej się materii organicznej i nieświeży oddech, wchodzi w skład spermy;

Wiktionary

Putrescyna, butano-1,4-diamina – organiczny związek chemiczny, amina biogenna z grupy ptomain.

Putrescyna i kadaweryna zostały po raz pierwszy opisane przez lekarza Ludwiga Briegera w Berlinie w 1885 roku. Występuje w bardzo małych ilościach w moczu i ślinie, w której najwyższe stężenie osiąga zaraz po przebudzeniu[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najwyższe stężenie putrescyny u człowieka występuje w ślinie po przebudzeniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌputrɛˈst͡sɨ̃na, AS: putrescỹna

Wiktionary


putt

[czytaj: pat] w sporcie: odbicie piłki po ziemi


SJP.pl


puttanesca

[czytaj: puttaneska] makaron w sosie pomidorowym przyprawianym na ostro, podawany z papryką, anchois (konserwą z solonych sardeli) i kaparami


SJP.pl


putter

[czytaj: puter] rodzaj kija golfowego


SJP.pl


puttkamer

nazwisko


SJP.pl


putto

naga, uskrzydlona postać dziecka, element dekoracyjny w sztuce renesansu i baroku; amorek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męski

 (1.1) ikonogr. motyw dekoracyjny w sztuce przedstawiający małe nagie dziecko (najczęściej chłopca);

Wiktionary

Putta

Putto – motyw dekoracyjny przedstawiający małego nagiego chłopca. W okresie renesansu i baroku – rzeźba przedstawiająca uskrzydloną postać anioła, nawiązująca do antycznego bóstwa – Erosa. Określenie stosowane także do postaci aniołków stosowanych w dekoracjach kościelnych w okresie baroku i rokoka.

Wikipedia


putumayo

[czytaj: putumajo]
1. rzeka w Ameryce Południowej, lewy dopływ Amazonki;
2. departament Kolumbii;
3. kanton w Ekwadorze


SJP.pl

Putumayo ( Río Puyumayo, w Brazylii nazywana "Içá") – rzeka w północno-zachodniej Ameryce Południowej, lewy dopływ Amazonki. Posiada źródła w północno-wschodniej Kolumbii (Kordyliera Środkowa) w jeziorze Laguna de La Cocha. Płynie, tworząc granicę między Kolumbią a Ekwadorem i Peru, potem przepływa przez Kolumbię i Brazylię (Nizina Amazonki). Putumayo jest żeglowna w dolnym biegu na długości 1350 km.

Wikipedia


putyfar

postać biblijna


SJP.pl


putysław

imię męskie


SJP.pl


puwg

skrótowiec

 (1.1) = Państwowy Układ Współrzędnych Geodezyjnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿u‿vu‿ˈɟɛ, AS: pe‿u‿vu‿ǵe

Wiktionary


puzanek

śledź kaspijski


SJP.pl


puzdereczko

puzderko, małe puzdro (bogato zdobione pudło z licznymi przegródkami do przechowywania sztućców, butelek lub przyborów toaletowych)


SJP.pl


puzderko

małe puzdro (bogato zdobione pudło z licznymi przegródkami do przechowywania sztućców, butelek lub przyborów toaletowych)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: puzdro

 (1.2) małe puzdro

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puzˈdɛrkɔ, AS: puzderko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puzdro n.

Wiktionary


puzdro

bogato zdobione pudło z licznymi przegródkami do przechowywania sztućców, butelek lub przyborów toaletowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pudło z przegrodami do przechowywania przedmiotów, często ozdobne

 (1.2) gwara. kaganiec dla krowy

 (1.3) zootechn. napletek niektórych gatunków ssaków domowych, np. koni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka ciasno utykała sianem w puzdrach garnki z konfiturami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. puzderko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkatułka, skrzynka, pudło, futerał, puzderko

Wiktionary


puzdrowiec

Puzdrowiec – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 43 mieszkańców. Jest najmniejszą miejscowością gminy Janowiec Wielkopolski.

Wikipedia


puzdrowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Puzdrowski Młyn – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sierakowice
  • Edmund Puzdrowski (1942-), poeta, prozaik
  • Jan Puzdrowski (1877-1935), lekarz, działacz sokoli

Wikipedia


puzio

nazwisko


SJP.pl


puznówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Puznówka – wieś sołecka położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Pilawa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Józefa w Trąbkach. Od grudnia 2005 w miejscowości funkcjonuje kaplica.

Wikipedia


puzon

instrument muzyczny; trombon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

Wiktionary

Puzon ( trombone, skrót: "tbn". lub "trbn".) – instrument dęty blaszany z grupy aerofonów ustnikowych lub językowy głos organowy (najczęściej szesnastostopowy) umieszczany w sekcji puzonu, o silnie korzennej barwie i średnim brzmieniu. Do grupy aerofonów ustnikowych należą także: róg (waltornia), trąbka, tuba i wiele innych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziadzio Pawła grał na puzonie w orkiestrze górniczej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puzonista mos., puzonistka ż.

 przym. puzonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. trombon

Wiktionary


puzonista

muzyk grający na puzonie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muzyk, który gra na puzonie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuzɔ̃ˈɲista, AS: puzõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puzon m.

:: fż. puzonistka ż.

Wiktionary


puzonistka

→ puzonista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na puzonie

Wiktionary

Patrz:

puzonista

Powiązane:

 rzecz. puzon m.

:: fm. puzonista m.

 przym. puzonowy

Wiktionary


puzonowy

→ puzon


SJP.pl

Patrz:

puzon

puzyna

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Puzyna – polski herb książęcy
  • Daniel Frydrychowicz Puzyna – polski urzędnik, poseł na Sejm
  • Jadwiga Puzynina – polska językoznawczyni i badaczka literatury
  • Jan Puzyna – biskup krakowski i kardynał
  • Konstanty Puzyna – polski teatrolog, edytor, eseista, publicysta, poeta
  • Józef Puzyna – katolicki duchowny
  • Józef Puzyna – polski oficer i ziemianin
  • Józef Puzyna – polski matematyk
  • Józef Puzyna – polski pisarz i historyk
  • Włodzimierz Puzyna – polski fizyk, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm RP
  • Wojciech Puzyna – polski lekarz
  • Puzynowie herbu Oginiec

Wikipedia


puzynina

1. Gabriela Puzynina - księżna, pamiętnikarka, poetka;
2. Jadwiga Puzynina - językoznawczyni, polonistka


SJP.pl


puzyrnik

krzew zimozielony; prusznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. ogrod. dawna nazwa prusznika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puzyrnik, w dwóch gatunkach zasadzony w ogrodzie, ani razu nie ucierpiał i corocznie wydaje kwiaty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈzɨrʲɲik, AS: puzyrʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prusznik

Wiktionary


puzzel

[czytaj: puzel albo pucel] element układanki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) element układanki obrazkowej wycięty według określonego wzoru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puzzle nmos.

Wiktionary


puzzelek

[czytaj: puzelek] zdrobnienie od: puzzel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: puzzel

Wiktionary


puzzle

[czytaj: puzle albo pucle] wieloelementowa układanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;

Wiktionary

Puzzle – forma rozrywki polegająca na składaniu dużego obrazka z małych fragmentów o charakterystycznych kształtach.

Najczęściej składają się z 500, 1000, 1500 i 2000 elementów. Nieco rzadziej spotykane składają się z trzech i więcej tysięcy elementów. W odmianach dla dzieci spotkać można bardzo wiele wariantów (od 2 elementów), z których powstają obrazki o bardzo różnych rozmiarach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Całą noc układaliśmy puzzle, które dostaliśmy od taty.

 (1.1) Największe seryjnie produkowane puzzle składają się z 32 256 elementów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuzlɛ, AS: puzle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puzzel

Wiktionary


puzzlowy

→ puzzel [czytaj: puzlowy albo puclowy]


SJP.pl


puzzolana

[czytaj: puzolana lub pucolana] wulkaniczny popiół, zawierający w swoim składzie aktywną krzemionkę, zdolny do wiązania wapna; pucolana


SJP.pl


puła

nazwisko


SJP.pl


pułaczów

Pułaczów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Raków. Ma status sołectwa

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Dawne części wsi – obiekty fizjograficzne.

Wikipedia


pułap

1. maksymalna wysokość, osiągana przez samolot;
2. sufit (strop) zbudowany z drewna;
3. najwyższy poziom lub stopień czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. najwyższy poziom czegoś, górna granica

 (1.2) meteorol. wysokość podstawy chmur nad ziemią

 (1.3) lotn. maksymalna wysokość, na jaką może wzbić się określony statek powietrzny;

 (1.4) bank. ogólna kwota akredytywy odnawialnej (rewolwingowej), z której co jakiś czas następuje wypłata części środków (nawiązki)

 (1.5) bud. podkład z desek przybitych do belek stropowych w drewnianych stropach;

 (1.6) przest. drewniany strop lub sufit

Wiktionary

Zobacz też: Pułap (budownictwo).

Pułap – maksymalna wysokość, jaką jest w stanie osiągnąć statek powietrzny.

Potoczne określenie "pułap lotu", jako synonim wysokości lotu, czyli wysokości na jakiej znajduje się statek powietrzny, jest niepoprawne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuwap, AS: puu̯ap

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pułapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) plafon

 (1.5) podsufitka

Wiktionary


pułapka

potrzask, urządzenie służące do chwytania drapieżników, najczęściej używane przez myśliwych, a także: zasadzka, podstęp


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zasadzka, podstęp

 (1.2) kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć

 (1.3) urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pułapka – urządzenie służące do chwytania, także zasadzka, podstęp
    • Pułapka – przyrząd do łapania zwierząt, w tym pułapka na myszy, łapka
    • Pułapka – punkt wstrzymania procesu wykonywanego pod kontrolą debugera
  • Pułapka (1982) – dramat Tadeusza Różewicza
  • Pułapka (1970) – polski film w reżyserii Andrzeja Piotrowskiego
  • Pułapka (1983) – albański film w reżyserii Saimira Kumbaro
  • Pułapka (1984) – amerykański film w reżyserii Richarda Pearce'a
  • Pułapka (1998) – jugosłowiański film w reżyserii Suada Kapicia
  • Pułapka (1997) – polski film w reżyserii Adka Drabińskiego
  • Pułapka (2005) – amerykański film w reżyserii Davida Slade'a
  • Pułapka (2007) – serbski film w reżyserii Srdana Golubovicia
  • Pułapka (2011) – amerykański film w reżyserii Normy Bailey

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Policja zastawiła pułapkę na szantażystów.

 (1.2) Czuję się jak w pułapce – cierpię, ale nie potrafię od niego odejść.

 (1.3) Ustawiłem pod schodami pułapkę na myszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwapka, AS: puu̯apka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. łapa

 przym. pułapkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) potrzask, matnia, sytuacja bez wyjścia

 (1.3) sidła

Wiktionary


pułapkowanie

metoda pozwalająca na przestrzenne uwięzienie oraz przechowywanie oddzielonych atomów w bardzo niskich temperaturach


SJP.pl


pułapkowy

kwiaty pułapkowe: kwiaty niektórych roślin mięsożernych, których budowa pozwala na chwytane i przetrzymywanie owadów wchodzących do ich wnętrza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. o kwiatach i liściach niektórych roślin mięsożernych: uniemożliwiający wchodzącym do środka owadom wydostanie się; będący pułapką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwapˈkɔvɨ, AS: puu̯apkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułapka

Wiktionary


pułapowy

odnoszący się do pułapu, najczęściej w znaczeniu pokładu z desek przymocowanego pod belkami drewnianego stropu (np. deski pułapowe, ozdoba pułapowa)


SJP.pl


pułaski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Pułaski (1747-1813) konfederat barski, poseł, marszałek-zastępca konfederacji targowickiej
  • Franciszek Jan Pułaski (1875-1956) historyk, historyk literatury, polityk i dyplomata
  • Franciszek Pułaski (zm. 1769), syn Jana i Justyny z Zarembów, komornik bielski, konfederat barski, rotmistrz przemyski, zmarł w Lesku wskutek ran odniesionych w bitwie pod Hoszowem
  • Franciszek Ksawery Pułaski (1743-1769) starosta augustowski, konfederat barski, syn Józefa, brat Kazimierza i Antoniego, poległy w bitwie pod Łomazami
  • Józef Pułaski (1704-1769) przywódca konfederacji barskiej, palestrant, starosta warecki, poseł
  • Kazimierz Pułaski (1745-1779) dowódca i marszałek w konfederacji barskiej, generał w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych
  • Kazimierz Aleksander Pułaski (1800-1838) ksiądz, powstaniec listopadowy, działacz Towarzystwa Patriotycznego i Towarzystwa Demokratycznego Polskiego.
  • Kazimierz Ferdynand Pułaski (1846-1926) ziemianin, historyk, genealog.
  • Katherine Pulaski – postać z serialu Star Trek: Następne pokolenie
  • Pułascy – rodzina Pułaskich
  • ORP „gen. K. Pułaski” – polska fregata rakietowa
  • SS „Pułaski” – polski statek pasażerski

Wikipedia


puławianie

jedna z dwóch nieformalnych grup w Komitecie Centralnym PZPR, utworzona na początku 1956 roku; frakcja puławska


SJP.pl

Puławianie (również frakcja puławska) – jedna z nieformalnych frakcji (opozycyjna wobec „natolińczyków”), rywalizujących o władzę w kierownictwie PZPR w 1956 r.

Nazwa pochodzi od zespołu modernistycznych kamienic przy ul. Puławskiej 24 i 26 w Warszawie, które przetrwały II wojnę światową, zasiedlonych po wojnie głównie przez wysokich funkcjonariuszy partyjnych, w których mieszkali niektórzy ze zwolenników tej frakcji.

Wikipedia


puławianin

członek nieformalnej frakcji rywalizującej o władzę w PZPR, opowiadającej się za złagodzeniem dyktatury w państwie i zwiększeniem zakresu swobód obywatelskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Puław

 (1.2) hist. polit. członek nieformalnej frakcji rywalizującej o władzę w PZPR opowiadającej się za złagodzeniem dyktatury w państwie i zwiększeniem zakresu swobód obywatelskich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sobotnia porażka z puławianami boli tym bardziej, gdyż dla piotrkowian było to pierwsze spotkanie przed własną publicznością w tym sezonie.

 (1.2) Puławianie byli przy tym bardziej skłonni obciążać Moskwę odpowiedzialnością za to, co się działo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: puu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puławy nmos.

:: fż. puławianka ż.

 przym. puławski

Wiktionary


puławianka

członkini nieformalnej frakcji rywalizującej o władzę w PZPR, opowiadającej się za złagodzeniem dyktatury w państwie i zwiększeniem zakresu swobód obywatelskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Puław

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwaˈvʲjãnka, AS: puu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puławy nmos.

:: fm. puławianin

 przym. puławski

Wiktionary


puławski

przymiotnik od: Puławy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Puławy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwafsʲci, AS: puu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puławszczyzna ż., Puławy, puławianin, puławianka

Wiktionary


puławszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) okolice Puław, ziemia puławska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puławszczyzna leży nad Wisłą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwafˈʃt͡ʃɨzna, AS: puu̯afščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puławy nmos., puławianin m., puławianka ż.

 przym. puławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Puławskie

Wiktionary


puławy

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie lubelskim;

Wiktionary

Puławy – miasto w zachodniej części województwa lubelskiego w pobliżu granicy województwa mazowieckiego, siedziba powiatu puławskiego i gminy wiejskiej Puławy, położone nad Wisłą, na skraju Małopolskiego Przełomu Wisły, największe miasto województwa lubelskiego niebędące miastem na prawach powiatu, a także największe miasto nadwiślańskie między Krakowem a Warszawą względem liczby ludności (2022).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Puławy są miastem powiatowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwavɨ, AS: puu̯avy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puławszczyzna ż., puławianka ż., puławianin m.

 przym. puławski

Wiktionary


pułk

wojskowa jednostka organizacyjna, część brygady lub dywizji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszystkie pułki rozpoznawcze zostały spieszone i działały jak piechota.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułkownik m., pułkownikowa ż., pułkownikostwo n., pułkownikówna ż.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkownikować, pułkowniczyć

Wiktionary


pułka

nazwisko


SJP.pl


pułkowice

Pułkowice – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Ryjewo. Ma status sołectwa.

Wieś królewska Połkowice położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


pułkowniczka

→ pułkownik


SJP.pl

Patrz:

pułkownik

pułkowniczy

rzadko: należący do pułkownika (np. dystynkcje pułkownicze, mundur pułkowniczy) lub w jakiś inny sposób związany z pułkownikiem; pułkownikowski


SJP.pl


pułkowniczyć

czasownik

 (1.1) rzad. być pułkownikiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułk m., pułkownik m., pułkownikowa ż., pułkownikostwo n., pułkownikówna ż.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkownikować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pułkownikować

Wiktionary


pułkownik

1. najwyższy stopień starszego oficera; oficer w stopniu pułkownika;
2. dowódca pułku lub chorągwi jazdy w dawnym wojsku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. wyższy stopień oficerski niższy od generała;

Wiktionary

Pułkownik (płk) – stopień oficerski. W Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej jest to najwyższy stopień wojskowy korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. Niższym stopniem jest podpułkownik, a wyższym generał brygady. W większości sił zbrojnych powyżej stopnia pułkownika (ang. i colonel, niem. "Oberst", полковник) są stopnie generalskie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ci starsi oficerowie, co najmniej w randze pułkownika, są kluczowi w tej dziedzinie.

 (1.1) Ukryty za wojskowym dżipem pułkownik Minani wyciągnął z samochodu wielki, obdrapany megafon i zwrócony twarzą w stronę zarośli, gardłowym głosem wykrzykiwał rozkazy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈkɔvʲɲik, AS: puu̯kovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpułkownik mos., pułk m., pułkownikowa ż., pułkownikostwo n., pułkownikówna ż.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkowniczyć, pułkownikować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komandor

Wiktionary


pułkownikostwo

stopień, ranga pułkownika oraz szereg obowiązków należących do osoby ze stopniem pułkownika


SJP.pl


pułkownikowa

przestarzale: żona pułkownika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona pułkownika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mogę panią prosić do tańca, pani pułkownikowo?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułk m., pułkownik m., pułkownikostwo n., pułkownikówna ż.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkowniczyć, pułkownikować

Wiktionary


pułkownikować

potocznie, żartobliwie: pełnić obowiązki pułkownika, szczególnie: dowodzić pułkiem, stać na czele takiej jednostki organizacyjnej


SJP.pl

czasownik

 (1.1) rzad. być pułkownikiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułk m., pułkownik m., pułkownikowa ż., pułkownikostwo n., pułkownikówna ż.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkowniczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pułkowniczyć

Wiktionary


pułkownikowski

rzadko: należący do pułkownika (np. dystynkcje pułkownikowskie, mundur pułkownikowski) lub w jakiś inny sposób związany z pułkownikiem; pułkowniczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pułkownikami, dotyczący pułkowników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dmowszczyzna brnie, niestety, w swych burdach antysemickich, wzmacniając pułkownikowski rząd i rozbijając własne organizacje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułkownikówna ż., pułkownik m., pułkownikowa ż., pułk m.

 przym. pułkowy

 czas. pułkowniczyć, pułkownikować

Wiktionary


pułkownikówna

dawniej: córka pułkownika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka pułkownika

Wiktionary

Pu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na balu pojawiła się też pułkownikówna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułk m., pułkownik m., pułkownikowa ż., pułkownikostwo n.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkownikować, pułkowniczyć

Wiktionary


pułkowski

nazwisko


SJP.pl


pułkowy

→ pułk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pułkiem, dotyczący pułku

Wiktionary

Patrz:

pułk

Powiązane:

 rzecz. pułkownikówna ż., pułk m., pułkownik mos., pułkownikowa ż.

 czas. pułkowniczyć, pułkownikować

 przym. pułkownikowski

Wiktionary


pułtusk

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim;

Wiktionary

Pułtusk – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim (siedziba starostwa), siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Pułtusk. Położone w północnej części Mazowsza, na skraju Puszczy Białej nad Narwią, w mezoregionie Dolina Dolnej Narwi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Renesansowy zamek w Pułtusku należał do biskupów płockich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułtuszczanin mos., pułtuszczanka ż.

 przym. pułtuski

Wiktionary


pułtuski

przymiotnik od: Pułtusk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pułtuskiem, dotyczący Pułtuska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W odpowiedzi otrzymali do dyspozycji samochód z kierowcą, dotację w wysokości 7,5 mln st. złotych oraz 200 bochenków chleba pułtuskiego, specjalnie wypieczonych i zabezpieczonych na czas podróży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pułtusk mrz., pułtuszczanin m., pułtuszczanka ż.

Wiktionary


pułtuszczanin

mieszkaniec Pułtuska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pułtuska

 (1.2) osoba pochodząca z Pułtuska, urodzona w Pułtusku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Misiek jest rodowitym pułtuszczaninem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pułtusk mrz.

:: fż. pułtuszczanka ż.

 przym. pułtuski

Wiktionary


pułtuszczanka

mieszkanka Pułtuska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pułtuska

 (1.2) kobieta pochodząca z Pułtuska, urodzona w Pułtusku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W turnieju zwyciężyła pułtuszczanka z trzydziestoletnim stażem.

 (1.2) Babka Miśka była pułtuszczanką z krwi i kości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pułtusk mrz.

:: fm. pułtuszczanin mos.

 przym. pułtuski

Wiktionary


puńców

Puńców (cz. "Puncov" de. Punzau) – wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Goleszów. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego. Powierzchnia sołectwa wynosi 1021 ha, a liczba ludności 1508, co daje gęstość zaludnienia równą 147,7 os./km².

Wikipedia


puńsk

wieś w Polsce


SJP.pl

Puńsk (dodatkowa nazwa w j. litewskim Punskas) – wieś, w latach 1647–1852 miasto, w północno-wschodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wschodniosuwalskim, w północno-wschodniej części województwa podlaskiego, w powiecie sejneńskim, siedziba gminy Puńsk.

Puńsk leży na historycznej Suwalszczyźnie, na obszarze dawnej Jaćwieży.

Wikipedia


puński

związany z Puńskiem, dotyczący Puńska


SJP.pl


puściej

stopień wyższy od przysłówka: pusto


SJP.pl


puściejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pusty; pustszy


SJP.pl


puściusieńki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: pusty (np. puściusieńki talerz, puściusieńka dziewoja); puściuśki, puściuteńki, puściutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pusty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuɕt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: puśćüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka

 przym. pusty, puściuteńki, puściuśki, puściutki

 przysł. pusto, puściuteńko, puściutko

 czas. pustoszyć

Wiktionary


puściuteńki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: pusty (np. puściuteńki talerz, puściuteńka dziewoja); puściusieńki, puściuśki, puściutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pusty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedzieli przy stoliku, na którym leżał egzemplarz naszego przedstawienia - a my, mocno jeszcze zaspani, występujący przed nimi w puściuteńkiej, ogromnej sali gimnastycznej jakiejś szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuɕt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: puśćutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka

 przym. pusty, puściusieńki, puściuśki, puściutki

 przysł. pusto, puściuteńko, puściutko

 czas. pustoszyć

Wiktionary


puściutki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: pusty (np. puściutki talerz, puściutka dziewoja); puściusieńki, puściuśki, puściuteńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: pusty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No więc Paryż przed wieczorem, zanim kolory wsiąkną w noc, wciąż leciuteńko drży, jak tło na obrazach Renoira. A już Paryż latem, Paryż pod koniec lipca i w sierpniu, jest nadzwyczajnie kojący dla serca: puściutki, senny, w zaułkach nieoczekiwanie rzymski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puɕˈt͡ɕutʲci, AS: puśćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka

 przym. pusty, puściusieńki, puściuteńki, puściuśki

 przysł. pusto, puściuteńko, puściutko

 czas. pustoszyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puściuśki

Wiktionary


puściuśki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: pusty (np. puściuśki talerz, puściuśka dziewoja); puściusieńki, puściuteńki, puściutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pusty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puɕˈt͡ɕüɕci, AS: puśćüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka

 przym. pusty, puściusieńki, puściuteńki, puściutki

 przysł. pusto, puściuteńko, puściutko

 czas. pustoszyć

Wiktionary


puścizna

majątek po zmarłym bez krewnych, kaduk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. zob. spuścizna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po Wolterze pozostał rozgłos jego imienia, które stało się godłem pewnego typu i kierunku umysłowości; natomiast z ogromnej puścizny piśmienniczej żywego pozostało niewiele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puɕˈt͡ɕizna, AS: puśćizna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczanie n., puszczenie n., spust m., puszczalstwo n., spuścizna ż., dopuszczenie n., dopuszczanie n.

 czas. puszczać ndk., dopuszczać ndk., upuszczać ndk., spuszczać ndk., spuścić dk., wypuszczać ndk., wypuścić dk.

 przym. puszczalski, spustowy

 przysł. spustowo

Wiktionary


puścić

1. zaprzestać trzymania czegoś, pozwolić czemuś poruszać się; upuścić;
2. uruchomić coś, nadać czemuś ruch;
3. pozwolić komuś odejść; zwolnić; wypuścić;
4. pozwolić wejść, dostać się gdzieś; dopuścić; wpuścić;
5. wydać z siebie, wytworzyć; wydzielić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. puszczać)

 (1.1) dokonany od|puszczać.

czasownik zwrotny dokonany puścić się (ndk. puszczać się)

 (2.1) dokonany od|puszczać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ponieważ Bossk nie miał czasu, by zmienić ustawienia karabinu, puścił go, przyszykował pazury, obnażył zęby i syknął złowrogo. Skoro ten Wookiee chciał się zewrzeć w walce wręcz, zamierzał mu na to pozwolić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: puśćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypuszczać, dopuszczać, puszczać

 rzecz. spust mrz., puszczenie n., puszczadło n., przepustka ż., upuszczenie n.

Wiktionary


puślecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Puślecki (ur. 1951) – polski duchowny metodystyczny, biskup i superintendent naczelny (zwierzchnik) Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP,
  • Władysław Puślecki (ur. 1933) – polski pedagog, profesor doktor habilitowany nauk humanistycznych,
  • Zdzisław Puślecki (ur. 1947) – polski ekonomista, prof. zw. dr hab.

Wikipedia


puślisko

rzemień, którym strzemię przytroczone jest do siodła


SJP.pl

Puśliska – skórzane paski, na których wiszą strzemiona. Puśliska do siodła przymocowane są metalowymi uchwytami, czyli tzw. "maszynkami". Są one tak skonstruowane, że po silnym szarpnięciu strzemienia do tyłu, zwalniają puśliska – stanowi to zabezpieczenie jeźdźca przy upadku (zapobiega ciągnęciu go po ziemi przez konia w przypadku utkwienia nogi w strzemieniu). W siodłach typu angielskiego zaczepy na puśliska umieszczone są nad tybinkami dużymi.

Wikipedia


pużak

nazwisko


SJP.pl


pużyński

nazwisko


SJP.pl


pw

skrót od:
1. Politechnika Warszawska;
2. Przysposobienie Wojskowe


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = hist. wojsk. Polska Walcząca

 (1.2) = eduk. Politechnika Warszawska

 (1.3) = eduk. wojsk. przysposobienie wojskowe

 (1.4) = adm. przyjęcie wewnętrzne (dokument magazynowy)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Politechnika Warszawska
  • Polska Walcząca – czasopismo
  • Polska Walcząca – symbol
  • Powstanie warszawskie
  • Przysposobienie Wojskowe – młodzieżowa organizacja wojskowa w Polsce w latach 1927–1939 (zob. PW Kobiet, PW Konne i Kolejowe PW oraz PUWFiPW)
  • przysposobienie wojskowe
  • Polonia Warszawa
  • Polar Wrocław
  • PW – petawat, jednostka mocy i strumienia energii równa 1015W
  • PW – (przyjęcie towaru wewnętrzne) dokument magazynowy
  • PW – prywatna wiadomość
  • PW – kod przypisany Palau według standardu ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


pw.

skrót od: pod wezwaniem (czytany jako całe wyrażenie); p.w.


SJP.pl

skrót

 (1.1) rel. pod wezwaniem

Wiktionary


pwatt

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego

 (1.1) = hist. Państwowa Wytwórnia Aparatów Telegraficznych i Telefonicznych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utworzenie PWATT wiązało się również z dążeniem do uniezależnienia od zagranicznych producentów i dostawców.

Wiktionary


pwać

czasownik

 (1.1) stpol. ufać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pfat͡ɕ, AS: pfać

Wiktionary


pwd.

skrót

 (1.1) = harc. przewodnik

 (1.2) = harc. przewodniczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komendantem Hufca został hm. Dobromir Gierańczyk, skarbnikiem jest pwd. Wiktor Olszewski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewodnik mzw./mos./mrz., przewodnicząca ż., przewodniczka ż.

Wiktionary


pwe

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = med. farm. płyn wieloelektrolitowy (płyn fizjologiczny, sól fizjologiczna)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne
  • Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne

Wikipedia


pwin

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wojsk. przedmiot wybuchowy i niebezpieczny

Wiktionary


pwn

[czytaj: pe-wu-EN] skrót od: Państwowe Wydawnictwo Naukowe (od 1991: Wydawnictwo Naukowe PWN) - największe polskie wydawnictwo naukowe o profilu uniwersalnym


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego lub nijakiego

 (1.1) = hist. Państwowe Wydawnictwo Naukowe

 (1.2) = współcz. Wydawnictwo Naukowe PWN

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Państwowe Wydawnictwo Naukowe (PWN) w latach 1951–1991
    • Wydawnictwo Naukowe PWN (WN PWN)
    • Grupa kapitałowa PWN
    • pwn.pl – spółka z Grupy Kapitałowej PWN
    • Słownik języka polskiego PWN
    • Encyklopedia PWN
  • Polska Wspólnota Narodowa – partia polityczna
  • – plerion
  • – Phrack

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Osoby, które lubią szperać w antykwariatach mogą skompletować sobie kilkutomową encyklopedię PWN.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. PWN-owski, pewuenowski

Wiktionary


pwn-owiec

pracownik PWN-u (Państwowego Wydawnictwa Naukowego); pewuenowiec


SJP.pl


pwn-owski

→ PWN; pewuenowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący wydawnictwa PWN

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PWN

 przym. pewuenowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewuenowski

Wiktionary


pwpw

skrót od: Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych;

Wiktionary


pwr

skrótowiec

 (1.1) = Politechnika Wrocławska;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PWr – skrót Politechniki Wrocławskiej
  • PWR – Reaktor Wodny Ciśnieniowy (ang. Pressurized Water Reactor)
  • .pwr.pl – pierwsza zarejestrowana subdomena .pl należąca do Politechniki Wrocławskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — My — trzej chłopcy — mierzymy wszystko na miejscu, a dwie dziewczyny to rysują — mówi Paweł Wręczycki, jeden ze studentów architektury z PWr.

Wiktionary


pws

[czytaj: pe-wu-ES]
1. skrót od: Podlaska Wytwórnia Samolotów;
2. skrót angielskiego: Personal Web Server (prosty serwer WWW i FTP dołączany do systemów Windows)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zespół Pradera-Williego, ang. Prader-Willi Syndrome (PWS)
  • Podlaska Wytwórnia Samolotów
  • Park Wiatrowy Suwałki

Wikipedia


pwsftvit

[czytaj: pe-wu-es-EF-te-FAŁ-i-TE] skrót od: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi - uczelnia działająca od roku 1959, powstała przez połączenie dwóch innych, działających od roku 1948 i 1949


SJP.pl


pwsm

[czytaj: pe-wu-es-EM] skrót od: Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna


SJP.pl


pwssp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = eduk. państwowa wyższa szkoła sztuk plastycznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mgr szt. Bożydar Sambor ukończył wrocławską PWSSP w 1969 r.

Wiktionary


pwst

[czytaj: pe-wu-es-TE] skrót od: Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna - nazwa uczelni w Warszawie i w Krakowie


SJP.pl


pwsz

skrótowiec

 (1.1) eduk. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa

 (1.2) Państwowe Wydawnictwa Szkolnictwa Zawodowego

Wiktionary


pwt

skrót od: Księga Powtórzonego Prawa - piąta księga Pisma Świętego, należąca do Starego Testamentu, zaliczana do Pięcioksięgu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Powtórzonego Prawa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pwt – Księga Powtórzonego Prawa – jedna z ksiąg (Biblii)
  • PWT – Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pwt 1:12 lub Pwt 1,12 itp. → Księga Powtórzonego Prawa, rozdział 1, werset 12

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌpɔftuʒɔ̃ˈnɛɡɔ ˈprava, AS: ḱśẽŋga poftužõnego prava

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 5 Mojż.

Wiktionary


pwzdl

skrót

 (1.1) = prawo wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego

Wiktionary


pyaemia

[czytaj: pyemia] w medycynie: rodzaj posocznicy, która prowadzi do powstania ropni przerzutowych, wywołana przez obecne we krwi bakterie ropotwórcze; ropnica


SJP.pl


pych

potocznie: odpychanie się od czegoś, popychanie czegoś; zwykle w wyrażeniach:
a) płynąć na pych - płynąć łodzią, odpychając się wiosłem od dna;
b) jechać, ruszać itp. na pych - doprowadzić do uruchomienia silnika poprzez popychanie samochodu, motoru itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pot. wiosło pychowe

wyraz w funkcji czasownika

 (2.1) reg. wyraz oznaczający pchnięcie

forma rzeczownika.

 (3.1) D. plural|pycha.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pychówka poruszana jest przy pomocy pychu przez odpychanie od dna lub brzegu.

 (2.1) On go pych ze schodów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨx, AS: pyχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popychle n., pychówka ż.

 przym. pychowy

Wiktionary


pycha

postawa charakteryzująca się przecenianiem własnej wartości, swoich zasług, wysokie mniemanie o sobie; wyniosłość, zarozumiałość, megalomania, mania wielkości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadmierne przekonanie o własnej doskonałości

wykrzyknik

 (2.1) …służący do wyrażenia zachwycenia nad smakiem czegoś

Wiktionary

Pycha – pojęcie i postawa człowieka, charakteryzująca się nadmierną wiarą we własną wartość i możliwości, a także wyniosłością. Człowiek pyszny ma nadmiernie wysoką samoocenę oraz mniemanie o sobie. Gdy jest wyniosły, towarzyszy mu zazwyczaj agresja.

W wielu przypadkach pycha oraz wyniosłość są spowodowane wysokimi osiągnięciami we własnym życiu lub niepowodzeniami w czyimś życiu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jerzy uważa, że jest najmądrzejszy! To chyba jest pycha!

 (2.1) Babciu, twój makowiec jest bardzo smaczny! Pycha!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨxa, AS: pyχa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. pysznić się; przym. pyszny

 (2.1) przym. pyszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarozumiałość, wyniosłość, buta

Wiktionary


pycho

pyszczek


SJP.pl


pychota

potocznie: coś bardzo smacznego; pyszota, smakołyk, przysmak, rarytas, specjał, delikates


SJP.pl


pychowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pychowicami, dotyczący Pychowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pychowice nmos.

Wiktionary


pychowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) żegl. związany z pychem, dotyczący pychu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pych mrz., pychówka ż.

Wiktionary


pychówka

łódź płaskodenna, przeznaczona na niezbyt głębokie wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. płaskodenna łódź służąca do przemieszczania się po niezbyt głębokich zbiornikach wodnych, poruszana za pomocą bosaka lub długiego jednopiórowego wiosła (pychu) odpychanego od brzegu lub od dna

Wiktionary

Pychówka – tradycyjna łódź rzeczna wykonywana z drewna, której pierwowzorem było czółno.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pychówka poruszana jest przy pomocy wiosła pychowego przez odpychanie się nim od dna lub brzegu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈxufka, AS: pyχufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pych mrz.

 przym. pychowy

Wiktionary


pycownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. szulerska: szuler

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈt͡sɔvʲɲik, AS: pycovʹńik

Wiktionary


pyda

nazwisko


SJP.pl


pyelitis

w medycynie: zapalenie miedniczek nerkowych


SJP.pl


pyf

rozkaz dla psa myśliwskiego


SJP.pl


pygostyl

kość ogonowa ptaka stanowiąca oparcie dla sterówek


SJP.pl

Py

Wikipedia


pyjama

rzadko: strój przeznaczony do spania lub odpoczynku, składający się z luźnych spodni i bluzy albo spodenek i koszulki; pidżama, piżama


SJP.pl


pyjas

nazwisko


SJP.pl


pyjter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|m. Piotr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pyjter rano gibko poszoł po świeże żymły.

Wiktionary


pyk

1. wykrzyknik naśladujący odgłos gotującej się wody;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wypuszczania dymu z fajki;
3. wykrzyknik naśladujący niezbyt głośny dźwięk


SJP.pl


pyka

1. wydawać za pomocą warg charakterystyczne dźwięki podczas palenia fajki, cygara;
2. o silnikach, gotujących się potrawach itp.: wydawać dźwięki podobne do odgłosów wydawanych wargami podczas pykania z fajki, cygara;
3. potocznie: ogrywać kogoś;
4. potocznie: grać w coś


SJP.pl


pykać

1. wydawać za pomocą warg charakterystyczne dźwięki podczas palenia fajki, cygara;
2. o silnikach, gotujących się potrawach itp.: wydawać dźwięki podobne do odgłosów wydawanych wargami podczas pykania z fajki, cygara;
3. potocznie: ogrywać kogoś;
4. potocznie: grać w coś


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. pyknąć)

 (1.1) wydawać za pomocą warg charakterystyczne dźwięki podczas palenia fajki, cygara

 (1.2) o silnikach, gotujących się potrawach itp.: wydawać dźwięki podobne do odgłosów wydawanych wargami podczas pykania z fajki, cygara

 (1.3) pot. palić fajkę

 (1.4) slang. ogrywać kogoś

 (1.5) slang. grać w coś

 (1.6) slang. udać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odwróciła się na pięcie i stanęła jak wryta, natrafiając na sympatycznego staruszka w białym garniturze który wesoło pykał fajką.

 (1.2) Rosół sobie pyka na małym ogniu i pachnie niedzielnie.

 (1.5) Mój syn nic nie robi, tylko całe dnie pyka w obrzydliwie krwawe gierki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pykanie n., pyknięcie n.

 czas. pyknąć dk.

Wiktionary


pykniczny

niski i krępy typ budowy ciała


SJP.pl


pyknik

w psychologii: człowiek typu pyknicznego (otyły, średniego lub niskiego wzrostu, z krótkimi kończynami, grubą szyją i okrągłą twarzą, skłonny do zmian nastroju, towarzyski); piknik; typ pykniczny


SJP.pl


pyknit

minerał, jedna z odmian topazu


SJP.pl


pyknoza

kurczenie się jądra komórkowego w zwartą, silnie wybarwiającą się masę


SJP.pl


pyknąć

1. paląc fajkę, wypuścić dym, wydając charakterystyczny odgłos wargami;
2. wydać krótki, urwany dźwięk, przypominający odgłos pykania z fajki;
3. potocznie:
a) zagrać w coś;
b) wykonać jakąś czynność, np. pyknąć fotkę, mejla, kawę;
4. żartobliwie: zakończyć się zgodnie z oczekiwaniami, np. kariera (nie) pykła


SJP.pl


pyksis

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) staroż. starogreckie naczynie w formie pojemnika z przykrywką;

Wiktionary

Py

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ceramiczne pyksis służyły m.in. do przechowywania klejnotów.

Wiktionary


pylasty

1. mający właściwości pyłu;
2. zawierający pył, pełen pyłu


SJP.pl


pyleniec

roślina z rodziny krzyżowych, rosnąca w miejscach piaszczystych, w lasach i na suchych zboczach


SJP.pl

Py

Wikipedia


pylica

przewlekła choroba układu oddechowego spowodowana przez długotrwałe wdychanie cząsteczek pyłu


SJP.pl


pylice

przewlekła choroba układu oddechowego spowodowana przez długotrwałe wdychanie cząsteczek pyłu


SJP.pl


pylicowy

→ pylica; pyliczy


SJP.pl


pyliczy

→ pylica; pylicowy


SJP.pl


pylistość

→ pylisty


SJP.pl

Patrz:

pylisty

pylisty

taki, który łatwo się rozpyla (np. nawozy pyliste)


SJP.pl


pylić

1. powodować unoszenie się pyłu, kurzu w powietrzu, pokrywać pyłem, kurzem; kurzyć;
2. pylić się:
a) pokrywać się pyłem, kurzem;
b) o roślinach: wysypywać z pylników pyłek zapładniający; zapylać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wzniecać jakiś pył lub pokrywać coś pyłem

 (1.2) rozsiewać pyłek kwiatowy

czasownik zwrotny niedokonany pylić się (dk. brak)

 (2.1) pokrywać się pyłem

 (2.2) pylić (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurzawa śnieżna pyliła w twarze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pył m., pyłek m., pylenie n., pylnik m., zapylanie n., zapylenie n.

 czas. zapylać ndk., zapylić dk.

 przym. pyłkowy, pylnikowy

Wiktionary


pyliściej

stopień wyższy od przysłówka: pyliście


SJP.pl


pylnik

część pręcika kwiatowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. część pręcika kwiatowego zawierająca pyłek;

Wiktionary

Pylnik ("theca") – element pręcika kwiatu u roślin nasiennych. W typowym pręciku u roślin okrytonasiennych dwa pylniki połączone łącznikiem tworzą główkę pręcika. W każdym pylniku znajdują się dwie komory pyłkowe, będące organami homologicznymi z mikrosporangiami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɨlʲɲik, AS: pylʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pył m., pyłek m., pylenie n., zapylanie n., zapylenie n.

 czas. pylić ndk., zapylać ndk., zapylić dk.

 przym. pyłkowy, pylnikowy

Wiktionary


pylność

→ pylny


SJP.pl

Patrz:

pylny

pylny

dotyczący pyłu


SJP.pl


pylon

1. masywna budowla kamienna stawiana z obu stron bramy wiodącej do świątyni lub pałacu
2. podpora pośrednia mostu wiszącego, na której opierają się pasma nośne; pilon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. hist. wieża bramna na planie prostokąta i zwężająca się ku górze; wznoszona parami w starożytnym Egipcie;

 (1.2) bud. podpora konstrukcyjna mostu wiszącego

 (1.3) reklama w formie wysokiej płyty

Wiktionary

Py

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɨlɔ̃n, AS: pylõn

Wiktionary


pylonowy

→ pylon


SJP.pl

Patrz:

pylon

pylos

miejscowość portowa i zatoka w Grecji


SJP.pl

Zobacz też: Navarino.

Pylos (gr. Πυλος, lin. B pu-ro, wł. hist. "Navarino") – miejscowość portowa i zatoka w Grecji, na zachodnim wybrzeżu Peloponezu, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Mesenia. Siedziba gminy Pylos-Nestoras. W 2011 roku liczyła 2345 mieszkańców.

Wikipedia


pynchon

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edwin Pynchon – amerykański lekarz laryngolog
  • Thomas Pynchon – amerykański pisarz

Wikipedia


pyndzel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szt. techn. pędzel

Wiktionary


pyndziałek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. poniedziałek

Wiktionary


pynio

pyniuś, pysiaczek, pysiak, pyś, pyszczek, pysiek, pysiątko, pysio;
1. pieszczotliwie o twarzy, pysku;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl


pyniuś

pyś, pysiaczek, pysiak, pynio, pyszczek, pysiek, pysiątko, pysio;
1. pieszczotliwie o twarzy, pysku;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl


pynzyjo

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. emerytura

Wiktionary


pypeć

zgrubienie na języku


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) wet. rodzaj zgrubienia na języku u ptaków;

Wiktionary

Pypeć – stan chorobowy u ptaków, zwłaszcza drobiu przejawiający się przerostem nabłonka błony śluzowej na końcu języka i powstaniem białawego zgrubienia. Powstaje wskutek podrażnienia, wysychania błony śluzowej języka i niedoboru witaminy A. Pypeć utrudnia ptakom pobieranie pokarmu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɨpɛt͡ɕ, AS: pypeć

Wiktionary


pypka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lwów. smoczek

Wiktionary

Pypka – polski herb szlachecki.

Wikipedia


pyprok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. partacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bazger, ciachrocz, complok, dudra; gw. Śląsk Cieszyński niszczyż

Wiktionary


pyr-pyr

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. rzad. …imitujący odgłos gotowania wody, gaźnika samochodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rano maluszek nie chciał zapalić... było pyr-pyr i pyr-pyr...

Wiktionary


pyra

(r. żeński)
1. wielkopolska nazwa ziemniaka; pera (rzadziej)
2. potocznie o mieszkance Poznania; także o mieszkańcu z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań,Łódź. ziemniak

 (1.2) lekcew. lub żart. mieszkaniec Poznania

 (1.3) gw-pl|Łódź. miłośnik ziemniaków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakob Immanuel Pyra – niemiecki poeta
  • Pyra – słowo z gwary poznańskiej, oznacza ziemniak
  • Pyra – miejscowość na Białorusi
  • Pyra – miejscowość w Rosji
  • Große Pyra
  • Kleine Pyra
  • Pomnik Pyry w Poznaniu
  • Pyhra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sobotę zawsze odbywał się tam targ rolny, na którym swoje towary sprzedawali rolnicy z podpoznańskich wiosek. Zamożniejsi bambrzy przyjeżdżali tu swoimi wozami, które natychmiast zamieniały się w stragany na kołach, oferujące mieszkańcom miasta drób, jajka, warzywa i pyry w workach albo w mniejszych ilościach na wymborki.

 (1.1) Do schabowego musiały być pyry pokrychane z masłem i odrobiną mleka oraz z zasmażaną, też na smalcu, kiszoną kapustą.

 (1.2) Pan młody z Poznania, to się na wesele tych pyrów najechało.

 (1.3) Z mojego teścia to straszna pyra jest. Mięsa może nie jeść, ale kartofle do obiadu zawsze muszą być.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨra, AS: pyra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyrkarz m., pyrkorz m., pyrczanka ż.

:: forma XVIII-wieczna perka

:: zdrobn. pyreczka, pyrka, pyruszka

 przym. pyrczany, pyrczanny

Wiktionary


pyrak

nazwisko


SJP.pl


pyralgina

nazwa handlowa leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego metamizol; Nowalgina


SJP.pl


pyranometr

przyrząd opatentowany przez Andersa Angströma, wykorzystywany do mierzenia stopnia natężenia promieniowania słonecznego; piranometr, solarymetr


SJP.pl

Py

Wikipedia


pyrazynamid

organiczny związek chemiczny, pochodna nikotynamidu o działaniu przeciwgruźliczym


SJP.pl


pyrda

gwarowo, żartobliwie: niska kobieta lub dziewczyna


SJP.pl


pyrek

regionalna nazwa ziemniaka; perka, pera, pyra, kartofel


SJP.pl


pyreks

gatunek twardego szkła o małym współczynniku rozszerzalności termicznej, odpornego na działanie chemikaliów; pyrex


SJP.pl


pyreksowy

→ pyreks


SJP.pl

Patrz:

pyreks

pyretryna

trujący alkaloid zawarty w ekstrakcie z kwiatostanów złocieni, działający owadobójczo


SJP.pl

Pyretryna, pyretrum, piretrum – zwyczajowa nazwa substancji otrzymywanej z kwiatów wrotycza starcolistnego ("Tanacetum cinerariifolium") lub wrotycza szkarłatnego ("T. coccineum"), będącej naturalnym insektycydem. Jest mieszaniną pyretryn, cyneryn i jasmolin, która łatwo ulega utlenianiu i hydrolizie, wskutek czego szybko rozkłada się w organizmach owadów.

Wikipedia


pyrex

gatunek twardego szkła o małym współczynniku rozszerzalności termicznej, odpornego na działanie chemikaliów; pyreks


SJP.pl

Pyrex – znak towarowy firmy Corning Incorporated, często używany jako ogólna nazwa szkła borowo-krzemowego, zawierającego około 8% tlenku boru i 85% tlenku krzemu. Z pyrexu wyrabia się szkło laboratoryjne charakteryzujące się wysoką (ale mniejszą niż szkło kwarcowe, na przykład Vycor) odpornością na szok termiczny.

Wikipedia


pyrgać

gwarowo:
1. rzucać, ciskać;
2. pędzić; uciekać; skakać;
3. szturchać


SJP.pl


pyrgeometr

przyrząd do pomiaru natężenia promieniowania powierzchni Ziemi i atmosfery ziemskiej


SJP.pl

Py

Wikipedia


pyrgnąć

gwarowo:
1. rzucić, cisnąć;
2. uciec, dać susa; prysnąć


SJP.pl


pyrgun

pyrgun nazielny, pyrgun zwyczajny - gatunki pająka z rodziny skakunowatych


SJP.pl


pyrheliometr

przyrząd wykorzystywany do mierzenia stopnia natężenia promieniowania słonecznego padającego na Ziemię; pirheliometr


SJP.pl

Pyrheliometr (pirheliometr) – instrument meteorologiczny służący do pomiarów ilości energii słonecznej padającej na daną jednostkę powierzchni. Energia promieniowania otrzymywana od Słońca jest przekształcana na energię cieplną i mierzona jest metodami kalorymetrycznymi.

Wikipedia


pyrka

regionalna nazwa ziemniaka; perka, pera, pyra, kartofel


SJP.pl

Pyrka – prosta, wiejska potrawa kielecka przyrządzana z gotowanych i utłuczonych ziemniaków, z dodatkiem mąki pszennej i zsiadłego mleka. Przygotowanie polega na przypiekaniu pyrki na patelni z dodatkiem omasty z podsmażonego boczku (od święta) lub słoniny pokrojonej w kostkę.

Wikipedia


pyrkawka

żartobliwie: motocykl lub mały samochód z głośno pracującym silnikiem; dezel, grat, gruchot


SJP.pl


pyrkać

wydawać charakterystyczny odgłos (np. o maszynach, silnikach)


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. o silnikach, maszynach itp.: wydawać urywane dźwięki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyrkawka ż., pyrkanie n., pyrkotanie n.

 czas. pyrkotać ndk.

Wiktionary


pyrkosz

nazwisko


SJP.pl


pyrkotać

wydawać bulgoczący odgłos charakterystyczny dla wrzącej wody lub innej cieczy; parkotać, perkotać


SJP.pl


pyrlik

młotek ręczny, obustronny, o gładkich obuchach, stosowany w kopalniach i kamieniołomach; perlik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. młotek górniczy o tępych obuchach;

Wiktionary

Pyrlik, żarg. perlik, daw. kijania, pucka – młotek górniczy o łukowatym kształcie i obustronnie gładkich, tępych obuchach, mniejszy od posułta. Służył do pobijania żelazka.

Razem z żelazkiem stanowi godło górnicze.

Wikipedia


pyrnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. perz

Wiktionary


pyroceram

ognioodporne i wytrzymałe tworzywo otrzymywane poprzez wprowadzenie do szkła specjalnych dodatków powodujących krystalizację mieszanki; piroceram


SJP.pl


pyrofit

gatunek rośliny, który w wyniku ewolucji zdążył się przystosować do warunków panujących na terenach suchych, będących miejscem częstych pożarów; pirofit


SJP.pl


pyrofityczny

→ pyrofit; pirofityczny


SJP.pl


pyrol

związek chemiczny z grupy związków heterocyklicznych, stosowany do produkcji leków; pirol


SJP.pl


pyrolityczny

→ pyroliza


SJP.pl

Patrz:

pyroliza

pyroliza

piroliza;
1. proces rozpadu cząsteczki związku chemicznego pod wpływem odpowiednio wysokiej temperatury;
2. samooczyszczanie piekarnika w bardzo wysokiej temperaturze, podczas którego zanieczyszczenia zamieniają się w popiół


SJP.pl


pyromancja

wróżenie z ognia; piromancja


SJP.pl


pyrometr

dawniej: przyrząd do mierzenia wysokich temperatur; żaromierz, ogniomierz


SJP.pl


pyros

stop niklu, chromu, wolframu, żelaza i manganu, stosowany do wyrobu płytek wzorcowych wykorzystywanych w dylatometrii


SJP.pl


pyroskaf

dawniej: statek wodny o napędzie parowym


SJP.pl


pyrotron

układ reaktora termojądrowego, w którym plazma jest prowadzona przez urządzenie zapobiegające ucieczce naładowanych cząstek


SJP.pl


pyrozol

układ koloidowy zawierający rozdrobniony metal, trwały tylko w wysokiej temperaturze; pirozol


SJP.pl


pyrronizm

sceptycyzm starożytny; pironizm; pirronizm


SJP.pl


pyrrus

Pyrrus (319-272 p.n.e.), król Epiru; Pirrus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. król Epiru;

 (1.2) staroż. imię|polski|m.

Wiktionary

Pyrrus ( , Pyrrhus; ur. 319, zm. 272 p.n.e. w Argos) – król Epiru z dynastii Ajakidów w latach 307–302 p.n.e. i od 297 p.n.e. do swej śmierci, król Macedonii w latach 288–285 p.n.e., król Sycylii w latach 278–276 p.n.e.; syn króla Epiru Ajakidesa i królowej Ftii II. Znany z powiedzenia "pyrrusowe zwycięstwo", które powstało od jego imienia z powodu zwycięskich bitew okupionych zbyt dużymi stratami. Autor niezachowanych "Pamiętników" i licznych dzieł o sztuce wojennej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wobec niemożności zdobycia Rzymu, Pyrrus powrócił do Epiru, gdzie zaczął przygotowania do wojny z Macedonią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pyrrusowy

Wiktionary


pyrrusowy

pyrrusowe zwycięstwo - zwycięstwo odniesione przy dużych stratach, poddających w wątpliwość jego sukces


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z epirskim królem Pyrrusem, dotyczący epirskiego króla Pyrrusa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyrrus mos.

Wiktionary


pyrtek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malec, brzdąc

Wiktionary


pyrz

nazwisko


SJP.pl


pyrzowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce;

 (1.2) pot. Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice;

Wiktionary

Pyrzowice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Ożarowice.

Na jej terenie ulokowany jest Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Miałem lecieć z Balic, ale lecę z Pyrzowic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyrzowiczanin m., pyrzowiczanka ż.

 przym. pyrzowicki

Wiktionary


pyrzowicki

→ Pyrzowice


SJP.pl

Patrz:

Pyrzowice

pyrzyce

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

}|-

Pyrzyce (łac. "Piriseum" lub "Pirissa", niem. "Pyritz") – miasto powiatowe w województwie zachodniopomorskim, leżące około 45 km na południowy wschód od centrum Szczecina. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Pyrzyce.

W latach 1946–1998 miasto administracyjnie należało do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pyrzyce są miastem pomorskim.

 (1.1) Pyrzyce leżą nad Siciną.

 (1.1) W Pyrzycach znajduje się plac Ratuszowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈʒɨt͡sɛ, AS: pyžyce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyrzyczanin mos., Pyrzyczanka ż.

 przym. pyrzycki

Wiktionary


pyrzycki

przymiotnik od: Pyrzyce


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pyrzycami, dotyczący Pyrzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyrzyce nmos.

Wiktionary


pyrzyczanie

plemię słowiańskie


SJP.pl

Pyrzyczanie – plemię słowiańskie zamieszkujące tereny na Pomorzu Zachodnim wokół Pyrzyc. Geograf Bawarski wymienia w IX wieku plemię "Prissani", podając liczbę 70 zamieszkanych civitates – osad, miejscowości. "Pir" w nazwie wskazuje na pochodzenie od starosłowiańskiego określenia pszenicy. Chrystianizacja i przyłączenie terenów Pyrzyczan do Polski została sfinalizowana w 1124 roku, gdy w czerwcu tego roku przybyli do Pyrzyc misjonarze z biskupem bamberskim Ottonem na czele.

Wikipedia


pyrzyczanin

mieszkaniec Pyrzyc


SJP.pl


pyrzyczanka

mieszkanka Pyrzyc


SJP.pl


pyrzyński

nazwisko


SJP.pl


pysiaczek

pyniuś, pyś, pysiak, pynio, pyszczek, pysiek, pysiątko, pysio;
1. pieszczotliwie o twarzy, pysku;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl


pysiak

nazwisko


SJP.pl


pysiek

pyniuś, pysiaczek, pysiak, pynio, pyszczek, pyś, pysiątko, pysio;
1. pieszczotliwie o twarzy, pysku;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl


pysio

pyniuś, pysiaczek, pysiak, pynio, pyszczek, pysiek, pysiątko, pyś;
1. pieszczotliwie o twarzy, pysku;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pieszcz. pysk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pysk mrz., pyszczenie n.

Wiktionary


pysiątko

pyniuś, pysiaczek, pysiak, pynio, pyszczek, pysiek, pyś, pysio;
1. pieszczotliwie o twarzy, pysku;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl


pysk

1. otwór gębowy zwierzęcia; część głowy z otworem gębowym;
2. rubasznie: ludzka twarz; gęba; morda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zool. przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki

 (1.2) przen. pot. pejor. grub. o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pysk – przednia część głowy zwierzęcia leżąca przed przednią krawędzią oka
    • pysk (inaczej kufa) – przednia część głowy psa
  • Pysk w pysk – pierwszy solowy album rapera Pyskatego
  • Pustelnia pod Trzema Pyskami – powieść Władysława Bodnickiego
  • Złoty pysk (Boca de Ouro, 1959) – sztuka Nelsona Rodrigueza
  • Koński pysk – film, 1958, (The Horse’s Mouth), reż. Ronald Neame
  • Żabi pysk – rodzaj hełmu turniejowego
  • Psi pysk – rodzaj przyłbicy
  • Pysk – album studyjny polskiej piosenkarki Bovski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój pies ma sympatyczny, kudłaty pysk.

 (1.1) Rybackie czółna stały już na piasku wybrzeża; w przerzedzającej się mgle deszczowej widać było rybaków spokojnym krokiem wchodzących na górę; za jednym z nich, najbarczystszym i na burzę najobojętniejszym, ciągnął się ze spuszczonym ku ziemi pyskiem i ogonem czarny, zmokły pies.

 (1.2) Adamowi coś zostało na pysku po śniadaniu.

 (1.2) Dajcie mi gęby, dajcie pyska, niechaj swojego swój uściska.

 (1.2) Chcesz dostać po pysku?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨsk, AS: pysk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyskówka ż., pyskówa ż., pyskacz m., pyszczak m., pyskatość ż., pyszczenie n., pyskowanie n.

:: zdrobn. pyszczek m., pysio m.

:: zgrub. pyszczydło n.

 czas. pyskować ndk., pyszczyć ndk., pyskać ndk., popyskać dk.

 przym. pyskaty, pyszczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kufa, morda, oblicze

 (1.2) twarz, facjata; pejor. morda, gęba, jadaczka

Wiktionary


pyskaty

odzywający się bezczelnie i arogancko; wygadany, wyszczekany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. mający skłonność do wykłócania się

Wiktionary

Py

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Licz się ze słowami, bo ja nie lubię pyskatych osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈskatɨ, AS: pyskaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyskowanie n., pyszczenie n., pysk, pyskówka, pyskacz

 czas. pyskować

Wiktionary


pysknąć

potocznie, rzadko: odpowiedzieć bezczelnie, arogancko; odpyskować, odszczeknąć


SJP.pl


pyskotrysk

rzadko: ozdobne zakończenie rynny, najczęściej w kształcie paszczy zwierzęcej lub smoczej; rzygacz, rzygulec, garłacz, gargulec, plwacz


SJP.pl


pyskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pyskować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zenek dostał surową karę za pyskowanie nauczycielom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyszczenie n., pysk m., pyszczek m., pyszczydło n., pyskatość ż., pyskówka ż., pyskówa ż., pyskacz m.

 czas. pyskować ndk., pyszczyć ndk.

 przym. pyskaty, pyszczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyszczenie

Wiktionary


pyskować

potocznie: odzywać się do kogoś lekceważąco, bezczelnie; pyszczyć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. wykłócać się, dyskutować w ordynarny sposób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pyskuj i bierz się do roboty!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈskɔvat͡ɕ, AS: pyskovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pysk m., pyszczek m., pyszczydło n., pyskówka ż., pyskówa ż., pyskacz m., pyskowanie n., pyskatość ż., pyszczenie n.

 czas. pyszczyć ndk.

 przym. pyskaty, pyszczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyszczyć

Wiktionary


pyskowice

miasto w Polsce


SJP.pl

Pyskowice (niem. "Peiskretscham") – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim.

Według danych z 2018 r. miasto miało 16 717 mieszkańców, w 2019 r. 16 618 mieszkańców.

Wikipedia


pyskowicki

przymiotnik od: Pyskowice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Pyskowicami, dotyczący Pyskowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyskowice nmos.

Wiktionary


pyskowiczanin

mieszkaniec Pyskowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


pyskowiczanka

mieszkanka Pyskowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


pyskowy

→ pysk


SJP.pl

Patrz:

pysk

pyskówa

potocznie:
1. ostra kłótnia, utarczka słowna;
2. sprawa sądowa z oskarżenia prywatnego o obrzucenie kogoś obraźliwymi epitetami; pyskówka


SJP.pl


pyskóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: pyskówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyskówka ż.

Wiktionary


pyskówka

potocznie:
1. ostra kłótnia, utarczka słowna, pyskówa;
2. sprawa sądowa z oskarżenia prywatnego o obrzucenie kogoś obraźliwymi epitetami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ordynarna kłótnia, ostra wymiana zdań

 (1.2) pot. sprawa sądowa dotycząca pomówień, oszczerstw i innych przestępstw przeciwko czci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Próba mediacji skończyła się pyskówką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈskufka, AS: pyskufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pysk m., pyszczek m., pyskatość ż., pyskacz m., pyskowanie n.

:: zgrub. pyskówa ż.

 czas. pyskować ndk.

 przym. pyskaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, kłótnia

Wiktionary


pysz

nazwisko


SJP.pl


pyszałek

człowiek pyszny, dumny, zarozumiały; zarozumialec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba bardzo zarozumiała, przechwalająca się

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: pyszałka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miejmy nadzieję, że baca utrze nosa temu pyszałkowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pycha ż., pyszałkostwo n.

:: fż. pyszałka ż.

 przym. pyszałkowaty

 przysł. pyszałkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buc, ważniak, zarozumialec

Wiktionary


pyszałka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kobieta bardzo zarozumiała, przechwalająca się

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: pyszałek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pycha ż., pyszałkostwo n.

:: fm. pyszałek mos.

 przym. pyszałkowaty

 przysł. pyszałkowato

Wiktionary


pyszałkostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. bycie pyszałkiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pycha ż., pyszałek mos., pyszałka ż., pyszałkowatość ż.

 czas. pysznić się ndk.

 przym. pyszałkowaty

 przysł. pyszałkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. zarozumiałość

Wiktionary


pyszałkowato

przysłówek

 (1.1) na sposób pyszałkowaty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrzył na nas tak jakoś pyszałkowato, wyginając wargę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyszałkowatość ż., pycha ż., pyszałek mos., pyszałka ż., pyszałkostwo n.

 czas. pysznić się ndk.

 przym. pyszałkowaty

Wiktionary


pyszałkowatość

→ pyszałkowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pyszałkowate; cecha tych, którzy są pyszałkowaci

Wiktionary

Patrz:

pyszałkowaty

Powiązane:

 przym. pyszałkowaty

 przysł. pyszałkowato

 rzecz. pyszałkostwo n.

Wiktionary


pyszałkowaty

ważniakowaty, bufonowaty;
1. uważający się za osobę ważniejszą i lepszą od innych;
2. świadczący o takich cechach, np. pyszałkowaty wyraz twarzy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy pyszałkowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyszałkostwo n., pyszałka ż., pyszałek mos., pyszałkowatość ż.

 przysł. pyszałkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarozumiały

Wiktionary


pyszczak

ryba, głównie z rodziny pielęgnicowatych, która inkubuje (wylęga) ikrę w swojej jamie gębowej (w worku gardzielowym)


SJP.pl

Py

Wikipedia


pyszczek

pyniuś, pysiaczek, pysiak, pynio, pyś, pysiek, pysiątko, pysio;
1. pieszczotliwie o twarzy, pysku;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: pysk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma duże oczy, o średnicy ⅓ długości głowy; na końcu pyszczka wąsik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨʃt͡ʃɛk, AS: pyšček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pysk mrz., pyszczenie n., pyskowanie n., pyskówka ż.

 czas. pyszczyć ndk., pyskować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mordka

Wiktionary


pyszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. odczasownikowy od|pyszczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepyszczenie n., pyskówka ż., pyskówa ż., pyskowanie n., pyskacz m., pyszczak m., pyskatość ż., pyszczek m., pysio m., pyszczydło n., pysk mrz.

 czas. pyskować ndk., pyszczyć ndk., pyszczeć ndk.

 przym. pyskaty, pyszczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyskowanie

Wiktionary


pyszczkowy

→ pyszczek


SJP.pl

Patrz:

pyszczek

pyszczydło

zgrubienie od: pysk


SJP.pl


pyszczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pyszczyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Żarów
  • Pyszczyn – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
  • Pyszczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno

Wikipedia


pyszczynek

Pyszczynek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim nad Jeziorem Pyszczynek, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno. Od południa graniczy z Gnieznem.

Wieś duchowna, założona przed 1357 rokiem, własność kapituły katedralnej gnieźnieńskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


pyszczyć

potocznie: odzywać się do kogoś lekceważąco, bezczelnie; pyskować


SJP.pl


pyszka

nazwisko


SJP.pl

Pyszka (nazwa oboczna: Płońskie) – osada w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Dygowo, nad strugą Pysznicą, ok. 15 km od Kołobrzegu i Morza Bałtyckiego. Przez osadę przebiega droga wojewódzka nr 163.

Wikipedia


pyszkowo

Pyszkowo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Chodecz, w parafii Chodecz.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Do 1954 roku wieś była siedzibą gminy Pyszkowo. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 174 mieszkańców. Jest ósmą co do wielkości miejscowością gminy Chodecz.

Wikipedia


pyszkowski

nazwisko


SJP.pl


pyszma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Federacji Rosyjskiej na Syberii, prawy dopływ Tury;

Wiktionary

Py

Wikipedia


pysznica

1. wieś w Polsce;
2. struga w Polsce


SJP.pl

Pysznica – wieś w południowo-wschodniej Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Pysznica. Ma status sołectwa. Leży nad strugą Pyszenką w pobliżu jej ujścia do Sanu z prawego brzegu.

Wikipedia


pysznicki

przymiotnik od: Pysznica


SJP.pl


pyszniej

stopień wyższy od przysłówka: pysznie


SJP.pl


pyszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pyszny


SJP.pl


pysznieć

stawać się pysznym, pyszniejszym (zarozumialszym)


SJP.pl


pysznik

pysznik jodłowy, pysznik dębowy - gatunki wielożernych chrząszczy z rodziny bogatkowatych


SJP.pl


pyszniutki

pieszczotliwie: pyszny


SJP.pl


pysznić

pysznić się - chwalić się czymś, wywyższać się, być pysznym


SJP.pl


pysznogłówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roślina ozdobna, bylina z rodziny jasnotowatych (wargowych);

Wiktionary

Pysznogłówka ("Monarda") – rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych. Obejmuje w zależności od źródła od ok. 12, 16 do 22 gatunków. Wszystkie te rośliny rosną dziko w Ameryce Północnej na obszarze od Kanady po Meksyk. Zasiedlają lasy, prerie i suche pola. Szereg gatunków został rozprzestrzeniony jako uprawne, także spotykane w uprawie w Polsce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Były nawet próby zastosowania fermentowanych ogonków wiśniowych, a także amerykańskiej herbaty Monarda z suszonych liści rośliny o tej samej nazwie (po polsku pysznogłówka).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monarda; balsam górski, balsam pszczeli, indiański pióropusz, melisa amerykańska

Wiktionary


pysznotka

coś bardzo smacznego; smakołyk, rarytas, delicja, delikates


SJP.pl


pyszności

potocznie: doskonałe, wyśmienite jedzenie, napoje


SJP.pl


pyszność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pyszne; cecha tych, którzy są pyszni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pyszny

 przysł. pysznie

Wiktionary


pyszny

1. smakowity, bardzo smaczny
2. opanowany pychą, zarozumiały
3. znakomity, doskonały, świetny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) bardzo smaczny

 (1.2) pełen pychy

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. piękny

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dumny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tarkwiniusz Pyszny (535 p.n.e.–509 p.n.e.) – król Rzymu
  • Henryk X Pyszny (1102 lub 1108–1138) – książę Bawarii i Saksonii
  • Piotr Pyszny (ur. 1953) – polski żużlowiec
  • Joanna Pyszny – polska filolog, prof. Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Albrecht I Pyszny (1158–1195) – margrabia Miśni z dynastii Wettinów
  • Eryk Pyszny (zm. 1018) – saski rycerz na służbie Bolesława Chrobrego
  • goździk pyszny – gatunek rośliny należący do rodziny goździkowatych
  • złotorost pyszny – gatunek grzybów z rodziny złotorostowatych, zaliczany do porostów
  • Hala Pyszna – dawna hala pasterska w górnej części Doliny Pyszniańskiej, w Tatrach Zachodnich
  • Schronisko na Hali Pysznej – schronisko turystyczne, które znajdowało się na Hali Pysznej
  • Pyszna – rzeka w środkowej Polsce, prawy dopływ Oleśnicy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadłem wczoraj pyszne klopsiki.

 (1.2) Pyszny generał nie chciał przyznać się do klęski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨʃnɨ, AS: pyšny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. pyszność; przysł. pysznie; wykrz. pycha

 (1.2) rzecz. pycha; czas. pysznić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smaczny, wyborny

 (1.2) niepokorny, zarozumiały

Wiktionary


pyszota

potocznie: coś bardzo smacznego; pychota, smakołyk, przysmak, rarytas, specjał, delikates


SJP.pl


pyta

1. narzędzie do bicia, bat, powróz;
2. potocznie: penis, męski narząd płciowy; kuś, kuśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. narzędzie do bicia ze skręconej po skosie chusty lub ręcznika

 (1.2) daw. uderzanie pytą (1.1)

 (1.7) gwara. kociewska noga

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. → zob. pytać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) a wodziciel niby go to powstrzymywał, a pytą wokół prał, co wlazło, i krzykał (…) sic.

 (1.5) Gdy oglądam pornole, od razu stoi mi pyta.

 (1.5) Skończone budzenia się rano / ze stojącą pytą / która prowadzi i wskazuje drogę.

 (1.5) Syn najstarszy miał chuj długi / I gruby na kształt maczugi, / A po bokach jego były / jak postronki – grube żyły, / Jakieś sęki, jakieś guzy – / Jaja miał jak dwa arbuzy! / A że ciągle mu bez mała / ta ogromna pyta stała, / Chujogromem go nazwano.

 (1.6) W niektórych celach mają własnej roboty talię kart (…). Przeważnie jednak śpią, albo rżną w pytę. Pyta odchodzi najwięcej tam, gdzie siedzą cuwaksy (…)

 (2.1) Kto pyta, nie błądzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨta, AS: pyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pytka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) zob. w haśle penis

Wiktionary


pytajnik

1. znak interpunkcyjny kończący pytanie, w postaci odwróconego S z kropką na dole: ?; znak zapytania
2. tajemnica, zagadkowa sprawa, niewiadoma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. znak zapytania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytanie n., zapytanie n.

 czas. spytać, pytać ndk., zapytać dk.

Wiktionary


pytajno-względny

w językoznawstwie: zaimek pytajno-względny - zaimek tworzący pytanie i zastępujący wyraz nazywający przedmiot lub cechę przedmiotu, o którym była mowa, np. kto, co, który, ile, jaki, jak, gdzie, kiedy


SJP.pl


pytajnozależny

o zdaniu podrzędnym: taki, który jest wprowadzony partykułą "czy" lub zaimkiem pytajnym


SJP.pl


pytajność

cecha kognitywna każdego zagadnienia, która skłania do zadawania pytań


SJP.pl


pytajny

mający charakter pytania, wyrażający pytanie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wyrażający pytanie, mający jego charakter lub występujący w nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla prawnika, zwłaszcza związanego z pracą w sądownictwie, zaznajomienie się z problematyką semiotyczną wypowiedzi pytajnych ma istotne znaczenie.

Wiktionary


pytająco

przysłówek

 (1.1) w sposób pytający

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pytający

 rzecz. pytanie n.

 czas. pytać

Wiktionary


pytający

wyrażający ciekawość, chęć uzyskania informacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyrażający ciekawość, chęć uzyskania informacji

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy czynny m. od: pytać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Towarzyszący Aurelii chłopiec też uniósł głowę i z uwagą przyjrzał się Gabrieli, po czym lekko się skłonił i przeniósł pytające spojrzenie na Aurelię.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pytająco

Wiktionary


pytalski

nazwisko


SJP.pl


pytanie

1. zdanie o wznoszącej intonacji sformułowane dla uzyskania informacji na jakiś temat, pozwolenia na coś itp.
2. problem, zagadnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji

 (1.2) zagadnienie, problem

 (1.3) odczasownikowy od|pytać.

Wiktionary

Pytanie – może być rozumiane jako lingwistyczne wyrażenie będące prośbą o uzyskanie informacji albo sama ta prośba. Celem pytania jest otrzymanie odpowiedzi, choć istnieją pytania na które nie trzeba jej udzielać (np. pytania retoryczne).

W większości języków zadawanie pytania wiąże się ze specyficzną intonacją końca zdania, w zapisie dzięki dodaniu pytajnika na końcu zdania lub na początku i końcu (jak np. w języku hiszpańskim). W języku japońskim na końcu pytania stosuje się partykułę "ka".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To pytanie jest zbyt osobiste; odmawiam odpowiedzi.

 (1.2) Być, albo nie być – oto jest pytanie!

 (1.3) Pytanie nieznajomych o takie rzeczy jest nieuprzejme!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈtãɲɛ, AS: pytãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytajnik m., zapytanie n.

:: zdrobn. pytanko n.

 czas. pytać ndk., spytać dk., wypytać dk., wypytywać ndk., zapytać dk., zapytywać ndk.

 przysł. pytająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zagadnienie, problem

Wiktionary


pytanko

zdrobnienie od: pytanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobnienie od|pytanie.

 (1.2) błahe, krótkie pytanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dookoła rozległy się krzyki, że miało być tylko jedno pytanko. Ponieważ się uparł. Zadał cholerne pytanko.

 (1.2) — Już? — wszepnęła mu pytanko maleńkie do uszka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈtãnkɔ, AS: pytãnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytanie n.

 czas. pytać

Wiktionary


pytać

1. zadawać pytania
2. odpytywać z jakiegoś materiału; egzaminować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spytać)

 (1.1) wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

 (1.2) sprawdzać zasób wiadomości ucznia

 (1.3) tylko w przeczeniu nie przywiązywać wagi

 (1.4) daw. szukać

 (1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Podhale, Bukowina, Augustów. prosić

 (1.6) gw-pl|Bukowina. zapraszać

czasownik zwrotny niedokonany pytać się (dk. spytać się)

 (2.1) pytać (1.1) z zainteresowaniem lub przejęciem

 (2.2) forma wzmocniona czasownika pytać (1.3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako rekruter zawsze pytam kandydatów o znajomość języków obcych.

 (1.1) Pytałem kolegę o godzinę.

 (1.2) Matematyk miał mnie dziś pytać, więc na wszelki wypadek zachorowałam.

 (1.6) Ne i pośli my na to weselisko, bo nom storsy druzba pedzioł, co nos Jasiek barz piéknie pytoł. sic.

 (2.1) Jego dzieci nigdy nie pytają się o pozwolenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨtat͡ɕ, AS: pytać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytajnik m., pytanko n., pytanie n.

 czas. spytać dk., wypytać dk., wypytywać ndk., zapytać dk., zapytywać ndk.

 przysł. pytająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przepytywać, odpytywać

Wiktionary


pytel

1. worek muślinowy stosowany w młynarstwie do przesiewania mąki;
2. potocznie: gaduła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. worek z muślinu do przesiewania mąki;

 (1.2) przest. odsiewacz

 (1.3) reg. wzornik z haftami z materiału

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pytel – mechanizm służący do podziału mlewa na frakcje
  • Adam Pytel (1856–1928) – polski nauczyciel, działacz społeczny i sokoli, burmistrz Sanoka
  • Bolesław Pytel (1883–1940) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego
  • Bożena Pytel (ur. 1945) – polska szachistka
  • Daniel Pytel (ur. 1987) – polski żużlowiec
  • Franciszek Pytel (ur. 1895) – kapitan pilot Wojska Polskiego
  • Franciszek Pytel (1918–1988) – polski piłkarz
  • Henryk Pytel (1955–2024) – polski hokeista
  • Jan Kanty Pytel (ur. 1928) – profesor doktor habilitowany, polski naukowiec i duchowny katolicki
  • Jolanta Pytel (ur. 1954) – poetka, literatka, animatorka życia kulturalnego Zielonej Góry.
  • Paweł Pytel (ur. 1927) – poseł na Sejm PRL III i IV kadencji
  • Piotr Pytel (ur. 1967) – polski funkcjonariusz służb specjalnych, generał brygady, w latach 2014–2015 szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najcieńszy pytel daje mąkę najcieńszą, a zarazem najbielszą, bo najmniej otrąb przepuszcza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨtɛl, AS: pytel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytlowanie n.

 czas. pytlować ndk.

 przym. pytlowy

Wiktionary


python

Zobacz też: Python (zwierzęta), Pyton.

Python – język programowania wysokiego poziomu ogólnego przeznaczenia. Posiada rozbudowany pakiet bibliotek standardowych, którego ideą przewodnią jest czytelność i klarowność kodu źródłowego. Jego składnia cechuje się przejrzystością i zwięzłością.

Wikipedia


pytia

osoba mówiąca niejasno, dwuznacznie, zagadkowo; pitia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staroż. kapłanka w starożytnej Grecji, pełniąca rolę wieszczki w wyroczni Apollina w Delfach;

Wiktionary

Pytia ( Πυθία (ἱέρεια) "Pythía (hiéreia)" – „pytyjska ("domyślnie:" kapłanka)”) – kapłanka w świątyni Apollina w Delfach, przepowiadająca przyszłość.

Pytie wybierane były przez kapłanów i wychowywane przy świątyni od dzieciństwa. Gdy udzielały przepowiedni, siadały na trójnogu, nad szczeliną w ziemi, z której wydobywały się wyziewy. Przypuszcza się jednak, że wspomniane wyziewy pochodziły ze spalanych kadzideł, mających odurzyć pytię i wprowadzić ją w trans (ekstazę).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nawet królowie przybywali do Pytii, aby poznać wolę Apollina przed podjęciem ważnych decyzji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytia ż.

 przym. pytyjski, przest. pityjski

Wiktionary


pytka

1. mała, cienka pyta
2. uderzenie taką pytką; zabawa połączona z uderzeniem pytką po rękach
3. dawniej (tylko w l. mnogiej): przesłuchanie, śledztwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała pyta (narzędzie do bicia)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grażyna Pytka (1954–1971) – polska poetka
  • Jarosław Pytka – polski specjalista w zakresie mechaniki, transportu, budowy i eksploatacji maszyn, dr hab. inż.
  • Joe Pytka (ur. 1938) – amerykański reżyser reklam, filmowy oraz twórca teledysków
  • Karolina Pytka – polska specjalistka w zakresie farmakologii, prof. dr hab.
  • Lesław Pytka – polski pedagog, prof. dr hab.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pyta ż.

Wiktionary


pytkowski

nazwisko


SJP.pl


pytlak

nazwisko


SJP.pl


pytlakowski

nazwisko


SJP.pl


pytlarz

nazwisko


SJP.pl


pytlik

nazwisko


SJP.pl


pytliński

nazwisko


SJP.pl


pytlować

1. przesiewać mąkę przez pytel;
2. potocznie: mówić szybko i dużo; paplać, trajkotać


SJP.pl


pytlowy

1. mąka pytlowa - mąka mielona kilkakrotnie i przesiewana przez pytel;
2. o pieczywie: upieczony z takiej mąki, np. chleb pytlowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) spoż. o mące: kilkakrotnie poddawany mieleniu i przesiewaniu przez pytel

 (1.2) spoż. o pieczywie: upieczony z mąki pytlowej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Równocześnie sprowadzono i rozdano ludności 159,83 q mąki żytniej razowej, 68,42 q mąki żytniej pytlowej, 15 q cukru i 20 q soli.

 (1.2) W Warszawie ciemne, tradycyjne pieczywo - chleb pytlowy czy pełnoziarnisty - kosztuje około 3 złotych za bochenek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈtlɔvɨ, AS: pytlovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytel m.

Wiktionary


pytok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. interesant, petent

Wiktionary


pyton

duży, masywny wąż z rodziny dusicieli, zjadający ptaki i ssaki, niejadowity


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) herp. wąż z rodziny pytonów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pyton (gr. i łac. Python) – w mitologii greckiej potwór, strażnik wyroczni Gai
  • pyton (Python) – rodzaj węży z rodziny pytonów (Pythonidae)
  • pytony (Pythonidae) – rodzina węży z kladu Alethinophidia
  • Python – język programowania
  • Monty Python – grupa brytyjskich komików
  • Monty Python – planetoida o numerze katalogowym 13681

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marek trzyma w pokoju pytona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨtɔ̃n, AS: pytõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytony lm nm.

Wiktionary


pytong

slangowo: penis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) grub. środ. męski penis

Wiktionary


pytony

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Pythonidae|Fitzinger|ref=tak., rodzina węży z rzędu łuskonośnych;

Wiktionary

Py

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włączenie pytonów do rodziny dusicieli uczyniłoby tę rodzinę parafiletyczną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyton mzw.

Wiktionary


pytowice

Pytowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kamieńsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


pyty-pyty

wykrzyknik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wyraża usilną prośbę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pyty-pyty, nie dowej mu tego.

Wiktionary


pytyjski

charakterystyczny dla Pytii (kapłanki w świątyni Apollina w Delfach), a w przenośni także: niejasny, dwuznaczny, zagadkowy; pityjski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. niejasny, niezrozumiały, dwuznaczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przybyłem do pytyjskiej wyroczni, aby dowiedzieć się, w jaki sposób mógłbym pomścić ojca.

 (1.1) ''(…) znudziwszy sobie widocznie solidną pracę, chce ze swej strony przyczynić się do jeszcze większego podniecenia ciekawości i powraca do tonu pytyjskich sprawozdań znanych nam tak dobrze z pierwszych kroków szanownej Agencji na śliskim terenie sportowym.''

 (1.1) Pani Terefren Laila nie gubi się w mętnych pytyjskich dwuznacznikach, ani nie straszy okropnościami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈtɨjsʲci, AS: pytyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytia ż., Pytia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delficki, zagadkowy, dwuznaczny, wieloznaczny, niejednoznaczny, niejasny, nieokreślony, niewyraźny, niezrozumiały, wątpliwy; war. pityjski

Wiktionary


pyuria

występowanie w moczu dużej ilości białych krwinek oraz bakterii, oznaczające zapalenie dróg moczowych; ropomocz


SJP.pl


pyza

1. kluska z tartych na surowo ziemniaków z dodatkiem mąki;
2. potocznie: tłuste, okrągłe dziecko;
3. potocznie: ktoś gruby, roztyty; pulpet;
4. w gwarze myśliwskiej: nos żubra i łosia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. okrągła kluska z surowych tartych ziemniaków i mąki ziemniaczanej, zwykle z farszem mięsnym;

 (1.2) kulin. gw-pl|Poznań. kluska drożdżowa gotowana na parze, przypominająca kształtem i rozmiarem bułkę

 (1.3) przen. pot. ktoś o okrągłym (pyzatym) obliczu

 (1.4) łow. nos u łosi lub żubrów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pyza – bohaterka serii książek Hanny Januszewskiej i serialu animowanego Wędrówki Pyzy
  • pyza – rodzaj pajęczaka z rzędu kosarzy
  • pyza – rodzaj dużej kluski
  • pyza – termin używany w łowiectwie (gwara myśliwska), oznaczający nos żubra i łosia
  • Pyza – polski film animowany z 1959 w reżyserii Lucjana Dembińskiego
  • Pyzy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɨza, AS: pyza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pyzaty

 przysł. pyzato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kartacz, kluska śląska

 (1.2) pampuch, pyza drożdżowa, klucha z łacha, klucha na lumpie, bułka na parze, kluska parowa, parzak

Wiktionary


pyzacieć

stawać się pyzatym


SJP.pl


pyzaty

1. o policzkach: pulchny, okrągły;
2. o człowieku: mający okrągłą, pulchną twarz; pucołowaty, pucułowaty, okrągłolicy, krągłolicy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) (o policzkach) okrągły, wydatny

 (1.2) (o człowieku) mający okrągłe, wydatne policzki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Problem w tym, że zrobiłem się trochę pyzaty na twarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈzatɨ, AS: pyzaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okrągły, pulchny, wydatny

 (1.2) pucołowaty

Wiktionary


pyzać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kroić tępym nożem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyzok mrz.

Wiktionary


pyzdrski

przymiotnik od: Pyzdry


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Pyzdr, związany z Pyzdrami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do 1818 miasto było siedzibą powiatu pyzdrskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyzdry lm. nmos., pyzdrzanin mos., pyzdrzanka ż.

Wiktionary


pyzdry

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim;

Wiktionary

}|-

Pyzdry ( Peisern, Peysern, ‏פייזערן‎) – miasto w środkowo-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, nad rzeką Wartą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pyzdry.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 6 czerwca 1346 roku król Kazimierz ogłosił w Pyzdrach statuty prawne dla Wielkopolski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyzdrzanin mos., pyzdrzanka ż.

 przym. pyzdrski

Wiktionary


pyzdrzanin

mieszkaniec Pyzdr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Pyzdr

 (1.2) osoba pochodząca z Pyzdr, urodzona w Pyzdrach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najwięcej pyzdrzan głosowało w godzinach przedpołudniowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyzdry lm nm.

:: fż. pyzdrzanka ż.

 przym. pyzdrski

Wiktionary


pyzdrzanka

mieszkanka Pyzdr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Pyzdr

 (1.2) kobieta pochodząca z Pyzdr, urodzona w Pyzdrach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kolejce ustawiło się kilka pyzdrzanek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyzdry lm nm.

:: fm. pyzdrzanin mos.

 przym. pyzdrski

Wiktionary


pyziak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzysztof Pyziak – polski aktor telewizyjny i teatralny
  • Laura Pyziak – postać z cyklu powieści Jeżycjada
  • Małgorzata Pyziak-Szafnicka – polska prawniczka, profesor nauk prawnych, nauczyciel akademicki

Wikipedia


pyzik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotr Pyzik – polski polityk
  • Weronika Pyzik – polska lekkoatletka
  • Zdzisław Pyzik – polski poeta i autor piosenek, społecznik

Wikipedia


pyzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tępy nóż

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pyzać ndk.

Wiktionary


pyzunia

zdrobnienie od: pyza


SJP.pl


pyzy

potocznie: wydatne, okrągłe policzki


SJP.pl

Pyzy – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Mońki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Agnieszki w Goniądzu.

Wikipedia


pyzówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Pyzówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Nowy Targ, w małej kotlinie podgórskiej w obszarze źródeł potoku Obroczna. Nad Pyzówką góruje niewysoki grzbiet górski Janiłówki i Trubacza. Na pograniczu Lasku oraz Pyzówki (ok. 2 km od centrum wsi) znajduje się przystanek kolejowy, posiadający regularne połączenia Regio do Krakowa i Zakopanego.

Wikipedia


pył

drobniutkie ziarenka startych lub rozkruszonych ciał, unoszące się i osiadające na przedmiotach; kurz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu

 (1.2) techn. substancja mineralna pozostała po procesie spalania albo ścierania, kruszenia substancji stałych;

 (1.3) astr. teoretyczna, wyidealizowana forma materii, której równanie stanu odpowiada płynowi o skończonej gęstości ale zerowym ciśnieniu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pył – substancja mineralna jako zanieczyszczenie powietrza, pozostałość procesu spalania, a także ścierania lub kruszenia substancji stałych takich jak minerały nieorganiczne, organiczne oraz metale
  • pył – w gruntoznawstwie, frakcja granulometryczna gruntu
  • pył – w petrografii, niezlityfikowana skała okruchowa
  • pył – w akwarystyce, zwyczajowa nazwa używana określająca najdrobniejszy pokarm dla narybku
  • pył kosmiczny – w astrofizyce, pyłowe przybliżenie opisu materii
  • Pył – strzelanka pierwszoosobowa z |1998 roku
  • Pył – singel Fisz Emade Tworzywo
  • Pył – powieść Hugh Howeya, trzeci tom trylogii Silos
  • Pył – powieść Johna Fantego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan ześle na twą ziemię zamiast deszczu – pył i piasek; będzie na ciebie padał z nieba, aż cię wyniszczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨw, AS: pyu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pylnik m., pylica ż., pyleniec m., pyłkowina ż., pylenie n., zapylanie n., odpylanie n.

:: zdrobn. pyłek m., pyłeczek m.

 czas. rozpylić, pylić ndk., zapylać ndk., zapylić dk., odpylać ndk., odpylić dk.

 przym. pyłowy, pylnikowy

 przysł. pyłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proch, kurz

Wiktionary


pyłek

1. bardzo drobne nasiona, np. kwiatów;
2. drobina czegoś, np. pyłek kurzu;
3. zdrobnienie od: pył


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: pył

 (1.2) bardzo drobny pył

 (1.3) bot. męskie gamety u roślin;

 (1.4) inform. jeden ze wzorców projektowych;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɨwɛk, AS: pyu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pył m., pylenie n., pylnik m., zapylanie n., odpylanie n., pylica ż., pyleniec m., pyłkowina ż.

:: zdrobn. pyłeczek m.

 czas. pylić, zapylać, zapylić, odpylać, odpylić, rozpylić

 przym. pyłkowy, pyłowy, pylnikowy, bezpyłowy

 przysł. pyłowo, bezpyłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pyłek kwiatowy • pyłek pszczeli

Wiktionary


pyłkodajny

wytwarzający dużo pyłku kwiatowego


SJP.pl


pyłkowica

Pyłkowica (łac. "pollinosis") – choroba objawiająca się objawami ze strony układu oddechowego (np. astmą oskrzelową) lub pokarmowego związana z inhalacją pyłków przez osobę uczuloną.

Wikipedia


pyłkowina

zlepiony w masę pyłek kwiatowy


SJP.pl

Pyłkowina (ang. "pollinium" (l.poj.), "pollinia" (l. mn.)) – ziarna pyłku zlepione w całość za pomocą substancji zwanej wisciną lub kitem pyłkowym. Substancja ta ma postać lepkich, elastycznych nici powstających z komórek jednowarstwowej tkanki wyścielającej woreczki pyłkowe. Pyłkowiny powstają w pręcikach kwiatów większości roślin storczykowatych ("Orchidaceae") i trojeściowatych ("Asclepiadoideae").

Wikipedia


pyłkowy

→ pyłek


SJP.pl

Patrz:

pyłek

pyłochłonny

przymiotnik

 (1.1) wchłaniający pył

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɨwɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: pyu̯oχu̯õ•ny

Wiktionary


pyłomierz

przyrząd badający zawartość pyłu w powietrzu; konimetr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) urządzenie do mierzenia stężenia pyłu w powietrzu

Wiktionary


pyłoodporny

odporny na przyleganie pyłu, kurzu


SJP.pl


pyłorys

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. poligr. urządzenie do powielania dokumentów opracowane w Polsce i wykorzystywane w latach 70. XX w.

Wiktionary


pyłoszczelność

→ pyłoszczelny


SJP.pl

Patrz:

pyłoszczelny

pyłowiec

skała osadowa utworzona w wyniku scementowania pyłu i mułu; łupek piaszczysty


SJP.pl


pyłowo-gazowy

składający się z pyłu i gazu, np. powłoka pyłowo-gazowa


SJP.pl


pyłowy

składający się z pyłu, zawierający pył (np. burza pyłowa, pustynie pyłowe)


SJP.pl


pyły

drobniutkie ziarenka startych lub rozkruszonych ciał, unoszące się i osiadające na przedmiotach; kurz


SJP.pl


pyłówka

lawina ze świeżo spadłego, suchego, zmrożonego śniegu; lawina pyłowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lawina pyłowa

Wiktionary


pyś

pyniuś, pysiaczek, pysiak, pynio, pyszczek, pysiek, pysiątko, pysio;
1. pieszczotliwie o twarzy, pysku;
2. pieszczotliwie o ukochanym


SJP.pl


pz

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = geogr. południowy zachód

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PZ – (Przyjęcie towaru z zewnątrz) dokument magazynowy przedsiębiorstwa
  • PZ – Para zasad
  • Porozumienie Zielonogórskie

Wikipedia


pzb

skrótowiec

 (1.1) = sport. Polski Związek Bokserski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polski Związek Bokserski
  • Punktförmige Zugbeeinflussung

Wikipedia


pzd

skrótowiec

 (1.1) = Polski Związek Działkowców

 (1.2) = Powiatowy Zarząd Dróg

Wiktionary


pze

skrót od: Polski Związek Esperantystów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polski Związek Esperantystów
  • Polski Związek Eksploratorów
  • PzE

Wikipedia


pzg

skrót od:
1. Polski Związek Głuchych;
2. Polski Związek Golfa;
3. Polski Związek Gimnastyczny


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = sport. Polski Związek Gimnastyczny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polski Związek Gimnastyczny
  • Polski Związek Głuchych
  • Pierwszy Zarząd Główny KGB
  • Polski Związek Golfa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) PZG ma swoją siedzibę w Warszawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿zɛdʲ‿ˈɟɛ, AS: pe‿zedʹ‿ǵe

Wiktionary


pzh

skrót od: Państwowy Zakład Higieny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, dawniej Państwowy Zakład Higieny
  • Polskie Zrzeszenie Hoteli
  • Polski Związek Hokeja

Wikipedia


pzhl

Polski Związek Hokeja na Lodzie


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Polski Związek Hokeja na Lodzie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZHL ma swoją siedzibę w Warszawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿xa‿ˈɛl, AS: pe‿zet‿χa‿el

Wiktionary


pzhs

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = harc. Polowa Zbiórka Harcerzy Starszych

 (1.2) = Polski Związek Hodowców Strusi

 (1.3) = Polski Związek Hodowców Szynszyli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) IV PZHS odbył się w 1985 r. na polach Grunwaldu.

 (1.2) PZHS powstał w 1995 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿xa‿ˈɛs, AS: pe‿zet‿χa‿es

Wiktionary


pzht

skrótowiec

 (1.1) = Polski Związek Hokeja na Trawie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZHT ma swoją siedzibę w Poznaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿xa‿ˈtɛ, AS: pe‿zet‿χa‿te

Wiktionary


pzkol

[czytaj: pe-zet-KOL] skrót od: Polski Związek Kolarski


SJP.pl


pzkosz

[czytaj: pe-zet-KOSZ] skrót od: Polski Związek Koszykówki


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = sport. Polski Związek Koszykówki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZKosz został założony w 1957 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿zɛt‿ˈkɔʃ, AS: pe‿zet‿koš

Wiktionary


pzla

[czytaj: pe-zet-el-A] skrót od: Polski Związek Lekkiej Atletyki


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Polski Związek Lekkiej Atletyki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZLA podała minima na igrzyska olimpijskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿ɛl‿ˈa, AS: pe‿zet‿el‿a

Wiktionary


pzm

[czytaj: pe-zet-EM] skrót od: Polski Związek Motorowy; PZMot


SJP.pl


pzmot

[czytaj: pe-zet-MOT] skrót od: Polski Związek Motorowy; PZM


SJP.pl


pzn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polski Związek Narciarski
  • Polski Związek Niewidomych

Wikipedia


pzp

skrótowiec

 (1.1) = sport. Puchar Zdobywców Pucharów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PZP – kryptonim Sił Zbrojnych w Kraju – Armii Krajowej używany w latach 1941–1944 (zob. SSS)
  • Puchar Zdobywców Pucharów – rozgrywki piłkarskie w latach 1961–1999.
  • Polski Związek Pływacki
  • Polski Związek Pszczelarski
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego
  • Prezydium Zjednoczenia Polskiego
  • Pzp – prawo zamówień publicznych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ‿zɛt‿ˈpɛ, AS: pe‿zet‿pe

Wiktionary


pzpn

Polski Związek Piłki Nożnej, polska federacja piłkarska działająca od roku 1919


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = sport. Polski Związek Piłki Nożnej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZPN jest często krytykowany za niezrozumiałe decyzje.

 (1.1) – PZPN jest ostatnim ortodoksyjnym bastionem komuny w Polsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈɛ̃n, AS: pe‿zet‿pe‿ẽn

Wiktionary


pzpr

[czytaj: pe-zet-pe-ER] skrót od: Polska Zjednoczona Partia Robotnicza - partia komunistyczna działająca od roku 1948, powstała przez połączenie Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej; istniejąca do roku 1990


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub męskorzeczowy

 (1.1) = hist. polit. Polska Zjednoczona Partia Robotnicza;

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) = hist. sport. Polski Związek Piłki Ręcznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszy sekretarz KC PZPR złożył gospodarską wizytę na Podlasiu.

 (1.1) Napis „Precz z komuną!” na gmachu PZPR byłby prawdziwym policzkiem dla każdego działacza partyjnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːr, AS: pe‿zet‿p•‿er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

 przym. pezetpeerowski, pezetperowski, PZPR-owski

 skr. Pezetpeer

Wiktionary


pzpr-owiec

członek PZPR-u (Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej); pezetpeerowiec, pezetperowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. hist. członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetpeerowski, pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pezetpeerowiec, pezetperowiec

Wiktionary


pzpr-owski

→ PZPR (Polska Zjednoczona Partia Robotnicza), np. PZPR-owski towarzysz, aparat PZPR-owski; pezetpeerowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. polit. związany z PZPR (Polską Zjednoczoną Partią Robotniczą), dotyczący PZPR, charakterystyczny dla PZPR

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetperowski, pezetpeerowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pezetperowski, pezetpeerowski

Wiktionary


pzps

Polski Związek Piłki Siatkowej


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = sport. Polski Związek Piłki Siatkowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZPS ma swoją siedzibę w Warszawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːs, AS: pe‿zet‿p•‿es

Wiktionary


pzs

skrótowiec

 (1.1) = sport. Polski Związek Snowboardu

Wiktionary


pztir

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju niemęskoosobowego, liczba mnoga

 (1.1) = hist. Państwowe Zakłady Tele- i Radiotechniczne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemcy wysadzili budynki PZTiR w 1944 roku.

Wiktionary


pztit

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju niemęskoosobowego, liczba mnoga

 (1.1) = hist. Państwowe Zakłady Telefoniczne i Telegraficzne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W którym dokładnie roku powstały PZTiT?

Wiktionary


pzu

[czytaj: pe-zet-U] skrót od: Powszechny Zakład Ubezpieczeń - firma macierzysta jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej PZU, działa od roku 1991 po przekształceniu z Państwowego Zakładu Ubezpieczeń


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = daw. Państwowy Zakład Ubezpieczeń

 (1.2) = Powszechny Zakład Ubezpieczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aha i zadzwoń do PZU po ajenta, niech przyjdzie i wyceni straty.

 (1.2) Neon PZU z napisem „Z nami bezpieczniej” rzucał snop trupiego światła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿zɛt‿ˈu, AS: pe‿zet‿u

Wiktionary


pzw

skrótowiec

 (1.1) = wędk. Polski Związek Wędkarski

Wiktionary


pzwl

skrótowiec

 (1.1) = bibliot. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich

Wiktionary


pzż

Polski Związek Żeglarski, organizacja żeglarska działająca od roku 1924


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Polski Związek Żeglarski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZŻ wyznacza reprezentację żeglarstwa polskiego na zawody międzynarodowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿zɛd‿ˈʒɛt, AS: pe‿zed‿žet

Wiktionary


pál

1. element konstrukcyjny budowli w kształcie słupa wbijany lub formowany w gruncie;
2. słup do przywiązywania czegoś lub ogradzania terenu;
3. zaostrzony drewniany kół, na który wbijano dawniej skazańców


SJP.pl


périgord

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lotu i Garonny;

Wiktionary

Périgord – kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lot i Garonna. Głównymi miastami Périgordu są Périgueux (historyczna stolica krainy) oraz Bergerac.

Périgord jest nizinną, silnie zalesioną krainą, położoną na zachód od Masywu Centralnego, poprzecinaną dolinami rzek Dordogne, Lot oraz innych dopływów Garonny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. perigordzki

Wiktionary


pétain

[czytaj: peTĘ albo peTEN] nazwisko, m.in. Philippe Pétain (1856-1951) - marszałek Francji


SJP.pl


pétanque

[czytaj: peTĄK] gra towarzyska z elementami zręcznościowymi, rozgrywana za pomocą metalowych bul na płaskim, nietrawiastym terenie; petanque, petanka, bule


SJP.pl

Pétanque (wym. []) (petanka, gra w bule, gra w kule) – tradycyjna francuska gra towarzyska z elementami zręcznościowymi.

Popularna w szczególności w południowej Francji (Prowansja), ale uprawiana także w innych regionach Francji i w innych krajach europejskich (Belgia, Hiszpania, Włochy, Szwajcaria, Niemcy, Szwecja) i na świecie (Tunezja, Maroko, Wietnam, Tajlandia, Madagaskar, Kanada, Senegal). Rozgrywana jest jako sport nieolimpijski w ramach World Games.

Wikipedia


pêle-mêle

[czytaj: pelMEL] pel-mel;
1. coś bezładnie pomieszanego; mieszanina;
2. rozmowa na wszystkie tematy, o niczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mieszanka różnych rzeczy, chaos, zamęt

 (1.2) zob. pele-mele.

przysłówek

 (2.1) mieszając coś bezładnie

Wiktionary

Pêle-mêle (fr. "w nieładzie", "pospiesznie") – reguła prawa międzynarodowego dotycząca składania podpisów przez przedstawicieli państw na umowie międzynarodowej, zawieranej przez co najmniej trzy państwa. W odróżnieniu od powszechnie przyjętej zasady nakazującej składanie podpisów alfabetycznie, zastosowanie tej zasady pozwala pełnomocnikom stron umawiających się na złożenie podpisu w dowolnym miejscu pod tekstem danej umowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewentualnie pewna kompozycja dwóch czy więcej rodzajów formy, a nie niezaradna mieszanina, pêle-mêle, będące w związku z niezaradnością twórcy wobec otaczających go problemów (…)

 (2.1) Za największy błąd uważam, że w dalszym ciągu łączy się pêle-mêle dzieje powszechne z dziejami polskiemi w obrębie tych samych rozdziałów (…) sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pele-mele n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) groch z kapustą, gmatwanina, pomieszanie z poplątaniem

 (2.1) bez ładu i składu, chaotycznie

Wiktionary


pój

forma czasownika.

 (1.1) rozk. 2 os. lp. zob. poić.

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rozk. 2 os. lp. od chodzić

Wiktionary


pójdźka

gatunek sowy zawdzięczający swą nazwę wydawanym przez siebie charakterystycznym odgłosom, zbliżonym brzmieniem do słowa "pójdź", niewielki ptak zamieszkujący Europę Południową i Środkową, Azję Zachodnią i Afrykę Północną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa ptaków z rodzaju nazwa systematyczna|Athene|ref=tak., z rodziny puszczykowatych;

Wiktionary


pójło

picie dla bydła i innych zwierząt, np. koni, przyrządzane z wody i mąki lub otrąb, rzadziej siemienia lnianego, czasem z różnymi dodatkami, np. solą, chlebem, miodem; poidło


SJP.pl

Pójło – woda z różnymi dodatkami przeznaczona do pojenia zwierząt, szczególnie młodych np. cieląt lub źrebiąt.

Przyrządza się ją z dodatkiem mąki lub otrąb, rzadziej siemienia lnianego, czasem z innymi dodatkami, np. solą, chlebem, miodem.

Wikipedia


pójście

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pójść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpujɕt͡ɕɛ, AS: pui ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pójść

Wiktionary


pójść

1. udać się gdzieś
2. skierować się w jakąś stronę, idąc
3. rozpocząć naukę gdzieś lub na jakimś etapie
4. potocznie:
a) udać się
b) zostać wykorzystanym na coś
c) zgodzić się na coś
d) zepsuć się
e) zostać sprzedanym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. iść)

 (1.1) pieszo udać się w jakąś stronę

 (1.2) udać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności

 (1.3) poruszając się pieszo opuścić jakieś miejsce

 (1.4) zgodzić się i rozpocząć jakąś długotrwałą czynność

 (1.5) wstąpić do jakiejś instytucji, organizacji

 (1.6) pot. o maszynach, urządzeniach i instalacjach lub ich częściach: zepsuć się

 (1.7) pot. potoczyć się, mieć określony przebieg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włodek, to może ja już pójdę? Nie chciałabym przeszkadzać.

 (1.2) Poszli zrobić zakupy, żebym mogła ugotować obiad.

 (1.3) Na prywatce Janek strzelił focha i poszedł sobie.

 (1.4) Pod naciskiem strajków rząd poszedł na dalekie ustępstwa.

 (1.6) Podczas burzy poszła faza i musiałem podpiąć komputer w kuchni, a Internet w łazience.

 (1.6) Podczas remontu poszła nam szyba w kuchni.

 (1.7) Ustne egzaminy z hiszpańskiego poszły super.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pujɕt͡ɕ, AS: pui ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pójście n.

 czas. iść ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podążyć

 (1.3) wyjść

Wiktionary


póki

spójnik znaczący tyle co: dopóki


SJP.pl

spójnik

 (1.1) zob. dopóki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozwól mi być z tobą tu / póki znów nie stanie w progu / białą stopą świt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuci, AS: puḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dopóki, tak długo jak

Wiktionary


pókiż

przestarzale: wzmocniona partykuła "póki", używana w pytaniach, znacząca tyle co "jak długo"


SJP.pl


pólko

małe pole, kawałek pola; poletko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od pole

 (1.2) włók. kraw. gładki lub wzorzysty, poprzeczny, wąski pasek stanowiący wypełnienie powierzchni wciąża pasa kontuszowego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pólko – część miasta Lidzbark
  • Pólko – część miasta Pelplin
  • Pólko – zniesiona nazwa części miasta Ruciane-Nida
  • Pólko – część miasta Skarszewy
  • Pólko – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Górzno
  • Pólko – część wsi Nowy Jasiniec w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Pólko – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
  • Pólko – osada leśna w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Sadki
  • Pólko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Płużnica
  • Pólko – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
  • Pólko – część wsi Hosznia Ordynacka w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Goraj
  • Pólko – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Niemce

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pole n., poletko n., polowanie n., zapolowanie n., upolowanie n., Polska ż., polskość ż., Polak m., Polka ż.

 czas. polować ndk., zapolować dk., upolować dk.

 przym. polowy, polny, poletkowy, pólkowy, polski

 przysł. polowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poletko

Wiktionary


pólkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pólkiem, dotyczący pólka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pólko n.

Wiktionary


pór

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: pora

Wiktionary

Pór (również "Pur" lub "Por") – rzeka w południowo-wschodniej Polsce.

Wikipedia


póty

spójnik o znaczeniu: dopóty, do tego czasu, dotąd


SJP.pl

spójnik

 (1.1) książk. w wyrażeniu póty… aż… komunikuje, że część zdania przed „aż” jest ograniczona od strony przyszłości przez zdarzenie opisane po „aż”

 (1.2) książk. w wyrażeniu póty… póki (dopóki) komunikuje, że część zdania przed „póki” („dopóki”) jest ograniczona przez zakończenie czynności opisanej po „póki” („dopóki”)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyruszyli wtedy na Azmeję i póty jej słońce białe promieniomiotami bombardowali i drażnili, aż zażegli w nim pożogę jądrową.

 (1.2) Póty pracował, póki mu na to zdrowie pozwalało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈputɨ, AS: puty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) do tego czasu, dopóty, dotąd

 (1.2) do tego czasu, dopóty, dotąd

Wiktionary


pół

połowa


SJP.pl

liczebnik ułamkowy

 (1.1) jedna z dwóch równych części całości

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: poła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potrzebuję pół szklanki cukru.

 (1.1) Rozmowa trwała ponad pół godziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puw, AS: puu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poła ż., połowinki nmos., połowa ż., połówka ż., połóweczka ż., połowica ż.

 przym. połówkowy

 przysł. wpół

 licz. półtora, półtorej

 temsłow. pół-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połowa, połówka; daw. połowica

Wiktionary


pół-

temat słowotwórczy

 (1.1) …pierwszy człon wyrazów złożonych wnoszący znaczenie niecałkowitości lub połowiczności tego, co wyraża drugi człon złożenia

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pół

 zaim. pół

Wiktionary


pół-amerykanin

osoba, której matka albo ojciec jest Amerykaninem


SJP.pl


pół-beduin

osoba, której matka albo ojciec jest Beduinem


SJP.pl


pół-cygan

osoba, której matka albo ojciec jest Cyganem


SJP.pl


pół-eskimos

osoba, której matka albo ojciec jest Eskimosem


SJP.pl


pół-francuz

osoba, której matka albo ojciec jest Francuzem


SJP.pl


pół-francuzka

kobieta, której matka albo ojciec jest Francuzem


SJP.pl


pół-meksykanin

osoba, której matka albo ojciec jest Meksykaninem


SJP.pl


pół-mulat

osoba, której matka albo ojciec jest Mulatem


SJP.pl


pół-murzyn

osoba, której matka albo ojciec jest Murzynem


SJP.pl


pół-niemiec

osoba, której matka albo ojciec jest Niemcem


SJP.pl


pół-polak

osoba, której matka albo ojciec jest Polakiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek, którego polskość budzi wątpliwości; połowiczny Polak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On mówi z takim śmiesznym akcentem, uważam go za pół-Polaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puw‿ˈpɔlak, AS: puu̯‿polak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polak mos., pół Polak, pół Polka

:: fż. pół-Polka

Wiktionary


pół-polka

kobieta, której matka albo ojciec jest Polakiem


SJP.pl


pół-rosjanin

osoba, której matka albo ojciec jest Rosjaninem


SJP.pl


pół-słowianin

osoba, której matka albo ojciec jest Słowianinem


SJP.pl


pół-żyd

osoba, której matka albo ojciec jest Żydem


SJP.pl


póła

duża półka


SJP.pl


półacetal

organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania alkoholi na aldehydy lub ketony; hemiacetal


SJP.pl


półacetalowy

dotyczący atomu węgla w konfiguracjach stereoizomerycznych, przy którym znajdują się grupy hydroksylowe i alkoksylowe; hemiacetalowy


SJP.pl


półakord

niepełny akord, współbrzmienie dwóch dźwięków o różnej wysokości i nazwie, najczęściej w obrębie jednej gamy, stanowiące przejściówkę pomiędzy pełnymi akordami


SJP.pl


półakt

rzeźba lub obraz przedstawiający połowę nagiej postaci ludzkiej


SJP.pl


półanalfabeta

osoba czytająca, ale nie umiejąca pisać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek dorosły, który słabo czyta i pisze

 (1.2) osoba, która umie czytać, ale nie potrafi pisać

 (1.3) pogard. nieuk, ignorant

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Osoby, które czerpią wiedzę o świecie wyłącznie z telewizji, mimo woli stają się półanalfabetami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwãnalfaˈbɛta, AS: puu̯ãnalfabeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półanalfabetyzm m.

:: fż. półanalfabetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niepiśmienny, niegramotny

 (1.3) ciemniak, laik, niekumaty, nieczytaty i niepisaty, profan

Wiktionary


półanalfabetka

kobieta czytająca, ale nie umiejąca pisać


SJP.pl


półarab

koń półkrwi arabskiej


SJP.pl


półarkuszowy

składający się z połowy arkusza, wydrukowany na połowie arkusza itp.


SJP.pl


półarystokrata

zamożny szlachcic, starego rodu; prawie arystokrata


SJP.pl


półarystokratka

→ półarystokrata


SJP.pl

Patrz:

półarystokrata

półarystokratyczny

→ półarystokrata


SJP.pl

Patrz:

półarystokrata

półautomat

urządzenie, którego działanie jest częściowo zautomatyzowane


SJP.pl


półautomatycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób półautomatyczny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półautomatyczny

Wiktionary


półautomatyczny

częściowo zautomatyzowany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) częściowo samoczynny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stosowane w późniejszych czasach rozwiązania były w praktyce skrzyniami półautomatycznymi.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. półautomatycznie

Wiktionary


półautomatyzacja

wprowadzenie środków technicznych w celu ograniczenia udziału człowieka w niektórych czynnościach przy produkcji, transporcie itp.; robotyzacja, mechanizacja


SJP.pl


półautonomiczny

w połowie autonomiczny


SJP.pl


półbabek

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) rzad. daw. (z poezji Bolesława Leśmiana) kobieta podstarzała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słownik Warszawski zna tylko jeden przykład zgodny z leśmianowskim użyciem wyrazu: „Owo śliczne dziewczę i hoże staje się dużym półbabkiem i zwiędłym kwiatem".

 (1.1) Sprzęg, usił, strwon, paskuda, postronić, dodajmy — półbabek, wszystko to słowa niespotykane w codziennej polszczyźnie. Ale jakiego pochodzenia? Nie próbujmy zgadywać. Bajdała i Dusiołek niechaj będą ostrzeżeniem.

Wiktionary


półbagietka

bułka o wielkości połowy bagietki


SJP.pl


półbajt

Półbajt ( half-byte) a. tetrada ( tetrade) a. "nibble" ( nibble, nybble, nyble) – połowa bajtu. W polskiej literaturze nazwy angielskie są równie często używane jak polskie.

Przy najczęściej spotykanym bajcie ośmiobitowym (oktecie) półbajt ma długość 4 bitów, czyli może przybierać jedną z 16 różnych wartości. Pozwala to na zapisanie pojedynczej cyfry z szesnastkowego systemu liczbowego, co przedstawia poniższa tabela.

Wikipedia


półbarbarzyńca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek półdziki, nie całkiem ucywilizowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Grecy, przychodzący z ówczesnej niekwestionowanej stolicy kultury i sztuki – Konstantynopola – widzieli we Frankach półbarbarzyńców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półbarbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półdzikus

Wiktionary


półbeczek

naczynie o pojemności połowy beczki (jednostki miary ciał sypkich i płynów)


SJP.pl


półbeczka

naczynie o pojemności połowy beczki (jednostki miary ciał sypkich i płynów)


SJP.pl


półbieg

szybki krok, prawie bieg


SJP.pl


półbielony

płótno półbielone - płótno poddane częściowemu, niecałkowitemu odbarwieniu, bieleniu


SJP.pl


półboskość

→ półboski


SJP.pl

Patrz:

półboski

półbożek

człowiek uwielbiany, prawie będący przedmiotem kultu


SJP.pl


półbrat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. syn jednego z rodziców z innego związku

 (1.2) hist. sługa Zakonu krzyżackiego, zatrudniony w administracji lub gospodarce krzyżackiej bądź świecki dobrodziej tego zakonu

 (1.3) daw. gw-pl|Pomorze. kuzyn

Wiktionary

Pó

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuwbrat, AS: puu̯brat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brat przyrodni

Wiktionary


półbrogsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) buty z charakterystycznymi ażurowymi perforacjami i rozetowym zdobieniem na nosku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Półbrogsy mają ząbkowania wzdłuż tych krawędzi, które ozdobione są dziurkowaniem, wybity medalion na nakładanym nosku, ale bez skrzydełek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brogsy nmos., ćwierćbrogsy nmos.

Wiktionary


półbrygada

jednostka wojskowa stanowiąca połowę brygady


SJP.pl

Półbrygada – oddział wojskowy będący odpowiednikiem dawnego pułku piechoty, wprowadzony we Francji uchwałą Konwentu z 1793 r. Stanowił połączenie jednego batalionu starej armii królewskiej z dwoma ochotniczymi batalionami nowych formacji rewolucyjnych. 24 września 1803 r. przywrócono półbrygadom nazwę pułków.

Wikipedia


półbrytek

wąski pas tkaniny wszywany w różne części ubioru; bryt, klin, godet


SJP.pl


półbucik

zdrobnienie od: półbut


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od półbut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półbut m.

Wiktionary


półbut

but bez cholewki, zwykle sznurowany z przodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. pełny but z cholewką tylko do kostki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Yngve miał na sobie ładną niebieską kurtkę, dżinsy, półbuty i machał do mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwbut, AS: puu̯but

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. półbucik m.

Wiktionary


półbuty

but bez cholewki, zwykle sznurowany z przodu


SJP.pl

Półbuty – rodzaj butów, w których nie występują cholewki (bądź sięgają maksymalnie do kostek). Mogą być sznurowane lub wsuwane. Najczęściej na polskim rynku występują:

Na ziemiach polskich półbuty występują już w średniowieczu.

Obecnie na polskim rynku obuwniczym mianem "pantofle" określa się elegancki rodzaj półbutów (tak damskich jak i męskich) o niskiej cholewce (poniżej kostki) lub bez, z obcasem lub bez obcasa.

Wikipedia


półbóg

w mitologii greckiej: potomek bogów z ich związków ze śmiertelnikami; heros


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mit. syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika

Wiktionary

Półbóg – postać obdarzona szczególnymi mocami, zrodzona ze związku bogów z istotami niższymi (w tym także z ludźmi – p. herosi) lub poprzez innego rodzaju ingerencję boską.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuwbuk, AS: puu̯buk

Wiktionary


półbór

dawniej: wydzielona część lasu, na której znajdowało się 30 barci


SJP.pl


półbąk

łódź sportowa ze sterem poruszana za pomocą czterech długich wioseł


SJP.pl


półcalowy

mający długość połowy cala, wynoszący pół cala


SJP.pl


półcentymetrowy

mający długość połowy centymetra (pięciu milimetrów), wynoszący pół centymetra (pięć milimetrów); pięciomilimetrowy


SJP.pl


półchromatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półchromatyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półchromatyczny

Wiktionary


półchłopek

nazwisko


SJP.pl


półcielesność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półcielesne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półcielesny

Wiktionary


półciemność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półciemne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półciemny

Wiktionary


półciemny

prawie ciemny; mroczny


SJP.pl


półcienisty

częściowo zacieniony, oświetlony przez słońce kilka godzin na dobę


SJP.pl


półcierpki

rzadko: trochę cierpki, złośliwy, zgryźliwy


SJP.pl


półcień

1. obszar, gdzie światło dociera tylko częściowo;
2. słaby, niepełny cień;
3. przyciemnione, niepełne światło na obrazie, uzyskane za pomocą odpowiednio dobranych farb


SJP.pl


półciągłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półciągłe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półciągły

Wiktionary


półciężarowy

samochód półciężarowy - samochód mający cechy ciężarówki


SJP.pl


półciężarówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielki samochód dostawczy

 (1.2) mała ciężarówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna wywoził pocięte już drewno półciężarówką, a policjantów próbował przekonać, że ma na to pozwolenie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostawczak, pikap, pick-up, furgonetka

Wiktionary


półcyklorama

zasłona otaczająca część sceny, pozwalająca uzyskać efekt głębi scenicznej; horyzont sceniczny


SJP.pl


półcywilność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półcywilne; cecha tych, którzy są półcywilni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półcywilny

Wiktionary


półczarny

rzadko: trochę, częściowo czarny


SJP.pl


półczno

Półczno (kaszub. "Pôłczno" lub też "Półczno", "Pôłczëno", niem. "Polschen") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Studzienice. Leży na Pojezierzu Bytowskim, przy drodze krajowej nr 20 Stargard - Szczecinek - Gdynia, nad jeziorem Glinowskim oraz owalnymi jeziorami Półczenko i Dyk, położonymi po obu stronach szosy.

Wikipedia


półczuwanie

czuwać niezupełnie, w mniejszym stopniu


SJP.pl


półczuwać

czuwać niezupełnie, w mniejszym stopniu


SJP.pl


półczwarta

liczebnik ułamkowy

 (1.1) przest. trzy i pół

Wiktionary


półczłowiek

w mitologii i fantastyce: istota będąca w połowie człowiekiem


SJP.pl


półdarmo

bardzo tanio, za połowę ceny; wpółdarmo


SJP.pl


półdemokratka

→ półdemokrata


SJP.pl

Patrz:

półdemokrata

półdemokratyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półdemokratyczne; cecha tych, którzy są półdemokratyczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półdemokratyczny

Wiktionary


półdiablę

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przen. niespokojne, rozrabiające dziecko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To zapewne te półdiablęta z 2 „a” zatkały ci zamek w drzwiach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. diabeł mos./mzw., diablę n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ananas, andrus, diabełek, gagatek, gałgan, hultaj, huncwot, łobuz, łobuziak, nicpoń, psotnik, urwipołeć, urwis, urwisz, ziółko; reg. śl. łabisz

Wiktionary


półdniowy

trwający pół dnia


SJP.pl


półdniówka

pół dnia pracy zarobkowej; połowa dniówki


SJP.pl


półdokument

film oparty na faktach, częściowo lub całkowicie inscenizowany; dokument fabularyzowany


SJP.pl


półdolarowy

przymiotnik

 (1.1) liczący pół dolara, mający wartość pół dolara

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwdɔlaˈrɔvɨ, AS: puu̯dolarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półdolarówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięćdziesięciocentowy

Wiktionary


półdolarówka

moneta o wartości pół dolara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta o nominale pół dolara

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwdɔlaˈrufka, AS: puu̯dolarufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półdolarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięćdziesięciocentówka

Wiktionary


półdorosłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półdorosłe; cecha tych, którzy są półdorośli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półdorosły

Wiktionary


półdrabek

jedna z wąskich drabin tworzących bok wozu; wóz z takimi drabinami


SJP.pl


półdrwiący

częściowo wyrażający drwinę; półkpiący


SJP.pl


półdrzemanie

rzadko: półdrzemka


SJP.pl


półdrzemać

lekko drzemać; wpółdrzemać


SJP.pl


półdupek

potocznie: pośladek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. pośladek

Wiktionary


półdupleks

system umożliwiający w danym momencie transmitowanie informacji tylko w jednym kierunku w kanale komunikacyjnym


SJP.pl


półdwunasta

dawniej: jedenaście i pół


SJP.pl


półdziecinność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półdziecinne; cecha tych, którzy są półdziecinni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półdziecinny

 rzecz. półdziecięcość ż.

Wiktionary


półdziecięcość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półdziecięce, takie jak u dziecka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półdziecko n., półdziecinność ż.

 przym. półdziecięcy, półdziecinny

Wiktionary


półdziesięta

dawniej: dziewięć i pół


SJP.pl


półdziewica

żartobliwie, ironicznie: dziewczyna o wątpliwym dziewictwie


SJP.pl


półdziewictwo

żartobliwie, ironicznie: wątpliwe dziewictwo; panieństwo półdziewicy


SJP.pl


półdziewięta

dawniej: osiem i pół


SJP.pl


półdzikość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półdzikie; cecha tych, którzy są półdzicy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półdziki

Wiktionary


półdzikuska

→ półdzikus


SJP.pl

Patrz:

półdzikus

półdziobek

rodzaj ryb akwariowych z rzędu belonokształtnych


SJP.pl


półdługi

przymiotnik

 (1.1) pośredni pomiędzy długim a krótkim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał półdługie złote włosy, olśniewający uśmiech i promienne szafirowe oczy.

Wiktionary


półdługowłosy

o kocie: mający włosy średniej długości


SJP.pl


półeczka

zdrobnienie od: półka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: półka

 (1.2) mała półka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwɛt͡ʃka, AS: puu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półka ż., półkownik m.

 przym. półkowy

Wiktionary


półelastyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półelastyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półelastyczny

Wiktionary


półelektryczny

częściowo zasilany lub napędzany energią elektryczną


SJP.pl


półelf

potomek elfa i człowieka, występujący w mitologii nordyckiej oraz literaturze i grach fantasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) fant. potomek przedstawicieli rasy elfów i ludzi;

Wiktionary

Półelf – potomek elfa i człowieka, występujący w mitologii nordyckiej oraz literaturze i grach fantasy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten czarniawy półelf to Civril, zbój i zawodowy morderca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwɛlf, AS: puu̯elf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elf m.

:: fż. półelfka ż.

 przym. półelfi

Wiktionary


półeliptyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półeliptyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półeliptyczny

Wiktionary


półenklawa

terytorium częściowo otoczone przez inne państwo, ale mające dostęp do morza lub własną granicę


SJP.pl


półepicki

zawierający elementy epickie, częściowo epicki


SJP.pl


półetap

1. połowa etapu;
2. miejsce postoju


SJP.pl


półetatowicz

osoba zatrudniona na pół etatu


SJP.pl


półetatowiec

potocznie: osoba pracująca na pół etatu


SJP.pl


półetatowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półetatowe; cecha tych, którzy są półetatowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półetatowy

Wiktionary


półfabrykat

produkt otrzymywany na jakimś etapie produkcji, przeznaczony do dalszego przetwarzania wykorzystania przy składaniu całości; półprodukt, półwyrób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) produkt któregoś etapu produkcji przeznaczony do dalszej obróbki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej hali powstają kolejne półfabrykaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykat mrz., fabryka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półprodukt

Wiktionary


półfala

potocznie: półfalowa antena odbiorcza


SJP.pl


półfalkon

dawne, lekkie działo o długiej lufie i kalibrze mniejszym od falkonu; falkonet


SJP.pl


półfalowy

płytka półfalowa - płytka zmieniająca polaryzację światła; półfalówka


SJP.pl


półfalówka

płytka zmieniająca polaryzację światła; płytka półfalowa


SJP.pl


półfantastyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półfantastyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półfantastyczny

Wiktionary


półfantastyczny

mający cechy fantastyczne, nierealny


SJP.pl


półfaszystka

→ półfaszysta


SJP.pl

Patrz:

półfaszysta

półfeudalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półfeudalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półfeudalny

Wiktionary


półfiluterny

rzadko: trochę, częściowo filuterny; wpółfiluterny


SJP.pl


półfinalista

osoba uczestnicząca w półfinałach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczestnik półfinału w zawodach sportowych lub konkursie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 2000 roku klub został półfinalistą Ligi Mistrzów.

 (1.1) Nie wszyscy półfinaliści wykonywali piosenki a capella.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półfinał mrz.

:: fż. półfinalistka ż.

 przym. półfinałowy

Wiktionary


półfinalistka

→ półfinalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zawodniczka, która awansowała do półfinału; uczestniczka półfinału

Wiktionary

Patrz:

półfinalista

Przykłady

 (1.1) Spośród nastolatek w gronie półfinalistek znalazła się nowotarżanka […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półfinał mrz.

:: mos. półfinalista mos.

 przym. półfinałowy

Wiktionary


półfinał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesienią walczył w niemieckiej lidze w zespole z Aalen, który dotarł aż do półfinałów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półfinalista mos., półfinalistka ż.

 przym. półfinałowy

Wiktionary


półfinałowy

→ półfinał


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z półfinałem; odbywający się wramach półfinału

Wiktionary

Patrz:

półfinał

Przykłady

 (1.1) Azerki będą półfinałowymi rywalkami Polek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półfinał mrz., półfinalista mos., półfinalistka ż.

 przym. finałowy

Wiktionary


półfiret

Poligrafia. Drobny materiał justunkowy o grubości połowy stopnia pisma.


SJP.pl

Półfiret – justunek drobny stosowany w typografii (w zecerstwie i DTP).

W zecerstwie jego stopień jest równy stopniowi pisma, a szerokość połowie stopnia tego pisma.

W typografii cyfrowej półfiret ma numer unikodowy U+2002 EN SPACE.

Wikipedia


półforemny

wielościan półforemny - wielościan, którego wszystkie ściany są wielokątami foremnymi, ale nie wszystkie mają tę samą liczbę boków


SJP.pl


półformalny

o ubiorze: pośredni między formalnym a nieformalnym


SJP.pl


półfrancuski

przymiotnik

 (1.1) kulin. zrobiony z ciasta półfrancuskiego

Wiktionary


półfuntowy

1. mający wartość połowy funta;
2. ważący pół funta


SJP.pl


półgest

okazjonalnie: małe zaangażowanie, rzadki udział w jakichś wydarzeniach


SJP.pl


półgniazdownik

ptak, którego pisklęta po wykluciu są przez krótki czas pod opieką rodziców


SJP.pl


półgodzina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miar. połowa godziny, trzydzieści minut

Wiktionary


półgodzinka

zdrobnienie od: półgodzina


SJP.pl


półgodzinny

trwający pół godziny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający pół godziny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzydziestominutowy

Wiktionary


półgolf

1. wkładany przez głowę sweter z przylegającym kołnierzem sięgającym do połowy szyi;
2. kołnierz sięgający do połowy szyi i przylegający do niej


SJP.pl


półgolfik

zdrobnienie od: półgolf


SJP.pl


półgolfowy

→ półgolf


SJP.pl

Patrz:

półgolf

półgorset

biustonosz z przedłużonym stanem przypominający gorset


SJP.pl

Półgorset – współcześnie rodzaj bielizny damskiej przykrywającej i podtrzymującej piersi będący formą pośrednią pomiędzy typowym biustonoszem a gorsetem lub basque.

Półgorset wyglądem zbliżony jest do biustonosza z przedłużonym stanem (linią obwodu) do pasa lub nieco mniej. Półgorset nie zakrywa podbrzusza i nie modeluje sylwetki tak jak typowy gorset (nie pozwala ukryć tzw. "brzuszka"). Półgorset często jest wyposażony w paski do pończoch, spełnia tym samym funkcję pasa do pończoch.

Wikipedia


półgorsetowy

→ półgorset


SJP.pl

Patrz:

półgorset

półgorzkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półgorzke

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półgorzky

Wiktionary


półgotowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półgotowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półgotowy

Wiktionary


półgoły

skąpo ubrany, prawie goły; półnagi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) częściowo nagi

Wiktionary


półgrosz

Półgrosz – srebrna moneta bita w Polsce, na Litwie i na Śląsku od XIV do XVI w. (równa ½ grosza), wprowadzona przez Władysława Jagiełłę w wyniku cyklu reform z lat 1393–1398.

Początki półgrosza związane są z wenecką monetą "mezzanino" powstałą w pierwszej połowie XIV w. do handlu z Zachodem. Wymyślono ją tak, aby przez odpowiednią wielkość, nie mogła być zagrożona obrzynaniem.

Wikipedia


półgroszek

moneta o wartości połowy grosza, używana w Polsce od XVI wieku


SJP.pl


półgruby

przymiotnik

 (1.1) poligr. pośredni między grubym i cienkim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈɡrubɨ, AS: puu̯gruby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półgrubość ż., niepółgrubość ż.

 przym. niepółgruby

 przysł. półgrubo, niepółgrubo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłusty

Wiktionary


półgrupa

Półgrupa – grupoid, w którym działanie jest łączne, czyli zbiór formula_1 z określonym na nim działaniem dwuargumentowym formula_2 w którym dla wszelkich elementów formula_3 zachodzi:

Wikipedia


półgwar

słaby, niegłośny gwar


SJP.pl


półgwara

stylizowana na gwarę odmiana języka ogólnego


SJP.pl


półgębek

dawniej: warga


SJP.pl


półgębkiem

1. ledwie otwierając usta;
2. nie w pełni otwarcie


SJP.pl


półgęsek

staropolska potrawa z gęsi


SJP.pl

Pó

Wikipedia


półgęsty

trochę, częściowo gęsty


SJP.pl


półgłos

1. przyciszony głos;
2. dawniej: pół głosu przy głosowaniu


SJP.pl


półgłosem

1. przyciszony głos;
2. dawniej: pół głosu przy głosowaniu


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) o mówieniu niegłośno, przyciszonym głosem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈɡwɔsɛ̃m, AS: puu̯gu̯osẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półgłos m.

Wiktionary


półgłośność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półgłośne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półgłośny

Wiktionary


półgłupek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pejor. obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny albo mówienia o kimś z dezaprobatą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś półgłupek zaparkował swój samochód pod samymi drzwiami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głupek mos.

Wiktionary


półgłówek

człowiek niespełna rozumu; głupiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. depr. ktoś mało rozgarnięty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty półgłówku, mówiłem ci, żebyś niczego tu nie dotykał!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baran, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, dureń, idiota, imbecyl, jełop, kretyn, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przychlast, przygłup, przygłupek

Wiktionary


półgłówkowaty

potocznie: niezbyt mądry; przygłupi, głupawy, głupkowaty


SJP.pl


półhak

historyczna broń palna


SJP.pl

Półhak – pomniejszona i lżejsza forma hakownicy używana jako broń ręczna w XV w. Europie. Później nazwą tą określano potocznie ogół broni krótkiej, przede wszystkim wczesne formy pistoletów.

Wikipedia


półhalka

część bielizny damskiej, rodzaj spódniczki noszonej pod suknią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element kobiecej bielizny, mający formę spódniczki noszonej pod właściwą spódnicą

Wiktionary


półhektarowy

a) będący wielkości połowy hektara;
b) posiadający pół hektara ziemi (np. rolnik półhektarowy)


SJP.pl


półhurt

środowiskowo: sprzedaż lub kupno większych ilości towaru po cenach trochę niższych niż detaliczne


SJP.pl


półhurtowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półhurtowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półhurtowy

Wiktionary


półidiota

idiota, półinteligent


SJP.pl


półidiotka

→ półidiota


SJP.pl

Patrz:

półidiota

półilościowy

określający przybliżoną ilość lub nasilenie czegoś zamiast dokładnej wartości liczbowej


SJP.pl


półimperiał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. numizm. złota moneta w Rosji carskiej wartości 5-7,5 rubla, pół imperiała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperiał mrz.

Wiktionary


półinteligent

lekceważąco: człowiek niedokształcony, nie mający istotnych cech inteligenta, ale uważający się za niego


SJP.pl


półinteligentka

lekceważąco: kobieta niedokształcona, nie mająca istotnych cech inteligentki, ale uważająca się za nią


SJP.pl


półintensywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półintensywne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półintensywny

Wiktionary


półjamnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. psi mieszaniec w połowie z jamnikiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polaków było tu dużo na studjach, ale moja paczka składała się z 13 obiecujących młodzieńców, plus jeden małoobiecujący pies, półjamnik, imieniem Kajtuś.

Wiktionary


półjawa

stan niepełnej świadomości, niezupełna przytomność


SJP.pl


półjawność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półjawne; cecha tych, którzy są półjawni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półjawny

Wiktionary


półka

1. deska do układania na niej książek, ubrań, zabawek itp.
2. wąskie wgłębienie wzdłuż skały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

 (1.2) stojący mebel złożony z półek (1.1)

 (1.3) część skały podobna do półki (1.1)

 (1.4) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. ósemka (jednostka miary)

Wiktionary

Półka – pozioma płaszczyzna umieszczona w szafie, przymocowana do ściany lub pod stołem czy stolikiem przeznaczona do układania na niej różnego rodzaju przedmiotów takich jak książki, naczynia, czy ubrania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na półce stoją książki.

 (1.3) Przez dwie doby alpiniści nie mogli zejść z półki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwka, AS: puu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkownik m.

:: zdrobn. półeczka ż.

 przym. półkowy

Wiktionary


półka-tapczan

tapczan chowany w regale; półkotapczan


SJP.pl


półkabina

kabina bez drzwi osłaniająca np. publiczne telefony; budka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) telekom. zob. półkabina telefoniczna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamiast stojących starych budek telefonicznych pod budynkiem poczty zainstalowano nowocześniejsze półkabiny.

Wiktionary


półkadencja

w muzyce: zakończenie frazy muzycznej na innym akordzie niż tonice, np. dominancie


SJP.pl


półkanton

Półkanton – dziś już nieoficjalne, ale stosowane określenie sześciu szwajcarskich kantonów, które mają tylko po jednym przedstawicielu w małej izbie parlamentu federalnego ("Ständerat"), podczas gdy inne kantony mają po dwóch, w dodatku przy podliczaniu głosów kantonów ("Ständemehr") ich głos liczy się jak głos połowy „zwykłego” kantonu. W języku prawniczym określa się je jako "kantony z połową siły głosu".

Wikipedia


półkapelusz

rodzaj kapelusza z rondem sięgającym do połowy obwodu główki


SJP.pl


półkilogramowy

1. ważący pół kilograma;
2. przeznaczony na pół kilograma czegoś


SJP.pl


półkilometrowy

mający długość pół kilometra


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma wielkość połowy kilometra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok nowej, prawie półkilometrowej drogi powstaną: ścieżka rowerowa, chodniki, pasy zieleni, zjazdy, zatoki autobusowe, kanalizacja deszczowa oraz oświetlenie uliczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwʲcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: puu̯ʹḱilõmetrovy

Wiktionary


półkilowy

potocznie: półkilogramowy


SJP.pl


półklasyk

trasa wyścigu kolarskiego o długości około połowy wyścigu klasycznego


SJP.pl


półkoczowniczy

przymiotnik

 (1.1) częściowo koczowniczy, częściowo osiadły

Wiktionary


półkoks

rodzaj paliwa uzyskiwanego w procesie wytlewania węgli lub torfów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bezdymne paliwo powstałe w procesie wytlewania węgli lub torfów w temperaturze 450-600°C

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwkɔks, AS: puu̯koks

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półkoksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koks niskotemperaturowy

Wiktionary


półkoksowy

przymiotnik

 (1.1) przym. od: półkoks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Około 60 proc. eksportu to węgiel energetyczny, reszta – koksowy i półkoksowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwkɔˈksɔvɨ, AS: puu̯koksovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkoks m.

Wiktionary


półkole

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geom. półokrąg, łuk stanowiący połowę obwodu koła;

 (1.2) geom. połowa koła

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • półkole – półokrąg, łuk będący połową obwodu koła
  • półkole – część koła ograniczona półokręgiem i średnicą; inaczej mówiąc, wycinek lub odcinek koła o kącie środkowym 180°.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W rzucie poziomym ryzalit może mieć kształt prostokąta lub półkola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkolistość ż.

 przym. półkolisty

 przysł. półkolisto, półkoliście

Wiktionary


półkolem

tworząc półkole, półkoliście, półokrągło


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w kształcie półkola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciri szła ku niemu, otaczając go półkolem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półkolisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półkoliście, półkolisto; war. w półkole

Wiktionary


półkolistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półkoliste, mające kształt półkola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkole n.

 przym. półkolisty

 przysł. półkoliście

Wiktionary


półkolisty

mający kształt półkola; półokrągły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geom. o kształcie lub przekroju półkola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkole n., półkolistość ż.

 przysł. półkolem, półkolisto, półkoliście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półokrągły

Wiktionary


półkoloid

układ częściowo koloidalny; semikoloid


SJP.pl


półkolonia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma zespołowego wypoczynku dla dzieci w miejscu ich zamieszkania, organizowana w czasie wakacji

 (1.2) geogr. polit. kolonia jakiegoś państwa z częściowo zachowaną autonomicznością

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półkolonialny, półkolonijny, kolonialny, kolonijny

Wiktionary


półkolonialny

→ półkolonia; półkolonijny


SJP.pl


półkolonijny

→ półkolonia; półkolonialny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z półkolonią (półkoloniami), dotyczący półkolonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonistka ż., kolonista mos., kolonie nmos., półkolonia ż., półkolonie nmos.

 przym. półkolonialny, kolonijny

Wiktionary


półkolumienka

zdrobnienie od: półkolumna


SJP.pl


półkolumna

Półkolumna – element architektoniczny – kolumna uwięzła. Kolumna, która wystaje połową lub ¾ grubości z lica muru. Częściej występowała w budynkach rzymskich niż greckich.

Forma półkolumny (kapitel, trzon, baza) jest kształtowana zgodnie ze stylem epoki. W narożniku umieszczana bywa w różny sposób: jedna półkolumna na dwusiecznej narożnika, po jednym elemencie na każdej z dwóch ścian lub kształtowano filar.

Wikipedia


półkomfortowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półkomfortowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półkomfortowy

 rzecz. komfort mrz.

Wiktionary


półkomfortowy

odznaczający się niepełnym komfortem, średnią wygodą, kilkoma udogodnieniami


SJP.pl


półkontenerowiec

statek do przewozu drobnicy i kontenerów; semikontenerowiec, półpojemnikowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mors. statek do przewozu towaru zarówno w kontenerach, jak i w postaci tradycyjnej (drobnicy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwkɔ̃ntɛ̃nɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: puu̯kõntẽnerovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półpojemnikowiec, semikontenerowiec

Wiktionary


półkopek

Pó

Wikipedia


półkopytne

rząd wymarłych ssaków kopytnych o niedostatecznie wykształconych kopytach; podkopytne


SJP.pl


półkopytny

o cechach półkopytnych (rząd ssaków)


SJP.pl


półkorpus

element ula wielkości połowy korpusu, służący jako dodatkowa miodnia lub do poszerzenia gniazda; nadstawka


SJP.pl


półkort

środek kortu, połowa kortu


SJP.pl


półkorzec

dawna miara objętości materiałów sypkich (około 60 litrów) albo miara masy (około 50 kilogramów); cetnar, pół metra, pół kwintala


SJP.pl


półkosek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. roln. narzędzie do koszenia traw i żęcia zbóż, używane od wczesnego średniowiecza

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kosić ndk.

Wiktionary


półkoszek

jedna z dwóch części kosza wiklinowego wyściełających ścianę szczytową, dno i boki wozu


SJP.pl


półkoszulek

1. sztywny gors z kołnierzykiem, wkładany na koszulę;
2. krótka koszulka męska bez rękawów, noszona pod koszulą; półkoszulka


SJP.pl


półkoszulka

1. sztywny gors z kołnierzem wkładany na koszulę;
2. podkoszulek


SJP.pl


półkotapczan

tapczan chowany w regale; półka-tapczan


SJP.pl

Półkotapczan – mebel rozpowszechniony w Polsce głównie w latach 70. i 80. XX wieku. Przypominał budową modele meblościanek. Nie był podzielony na segmenty jak meblościanka i był zazwyczaj od niej niższy. W dolnej części półkotapczanu znajdował tapczan, który chował się w specjalnej skrzyni. Na niej znajdowały się (w zależności od modelu) szafki, półki lub gabloty. W niektórych wersjach półkotapczan jest wyposażony w półkę, rozkładaną po złożeniu tapczana, spełniającą rolę biurka, np. do pisania.

Wikipedia


półkownik

potocznie: film zatrzymany przez cenzurę, niedopuszczony do rozpowszechniania z powodów politycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. w czasach PRL-u: film wstrzymany przez polityczną cenzurę i odłożony na półkę;

Wiktionary

Półkownik – film, którego rozpowszechnianie w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej zostało uniemożliwione przez cenzurę prewencyjną w PRL. Nazwa jest satyrycznym neologizmem, pochodzącym od sposobu przechowywania na półkach magazynowych rolek z taśmami filmowymi. Określenie to dotyczy zarówno filmów fabularnych, jak i filmów dokumentalnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednym z półkowników był film „Przesłuchanie”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈkɔvʲɲik, AS: puu̯kovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półeczka ż., półka ż.

Wiktionary


półkowy

→ półka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z półką, dotyczący półki

Wiktionary

Patrz:

półka

Powiązane:

 rzecz. półeczka ż., półka ż.

Wiktionary


półkoń

w mitologii greckiej: koń z torsem i głową człowieka; centaur


SJP.pl


półkożuszek

krótki kożuch z rękawami lub bez; półkożuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kożuch nietypowo krótszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dryblas nie miał na sobie półkożuszka ani dżinsów, ani kurteczki odsłaniającej okolice nerek.

Wiktionary


półkpiący

częściowo wyrażający kpinę; półdrwiący


SJP.pl


półkrata

w matematyce: zbiór z operacją dwuargumentową, przemienną, łączną i idempotentną


SJP.pl


półkroczek

bardzo mały krok, niewielkie posunięcie


SJP.pl


półkrok

niepełny rozkrok


SJP.pl


półkrotnie

→ półkrotny


SJP.pl

Patrz:

półkrotny

półkruchy

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z ciasta półkruchego

Wiktionary


półkrytek

Półkrytek – dwukonny pojazd z budą nad tylnym nadwoziem. Popularny w Polsce w XVII i XVIII wieku.

Wikipedia


półkryty

kryty do połowy, częściowo kryty


SJP.pl


półkrzew

Półkrzew, podkrzew (łac. "suffrutex") – rośliny mające charakter przejściowy między krzewami a roślinami zielnymi. Tylko dolna część ich pędu jest zdrewniała, podczas gdy górna pozostaje zielna. Wraz z końcem okresu wegetacyjnego zamierają tylko części zielne. W klasyfikacji Raunkiæra półkrzewy zaliczane są do chamefitów. Ich wysokość zazwyczaj nie przekracza 1 m.

Wikipedia


półkrzyk

słaby, przyciszony krzyk


SJP.pl


półkrzyżyk

potocznie: haft półkrzyżykowy


SJP.pl


półkrążek

połowa krążka lub przedmiot mający taki kształt


SJP.pl


półksiężyc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) Księżyc widziany tylko w części nie większej niż połowa tarczy

 (1.2) przen. symbol w kształcie półksiężyca (1.1);

 (1.3) jedna z pozycji (asan) w jodze z podparciem na jednej nodze i ręce

Wiktionary

Półksiężyc – symbol w kształcie sierpa Księżyca. Symbol islamu od XIX wieku. Stosowany również w kulturze europejskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na niebieskiej tarczy herbu znajdował się żółty półksiężyc i gwiazda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨt͡s, AS: puu̯ʹḱśẽũ̯žyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półksiężycowatość ż.

 przym. półksiężycowy, półksiężycowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sierp księżyca

Wiktionary


półksiężycowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półksiężycowate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półksiężyc m., półksiężycowość

 przym. półksiężycowaty, półksiężycowy

Wiktionary


półksiężycowaty

przypominający kształtem półksiężyc, podobny do półksiężyca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kształt podobny do półksiężyca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najczęściej spotykanym rodzajem błony dziewiczej są błony półksiężycowate o rozmaitej szerokości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półksiężyc m., półksiężycowatość ż.

Wiktionary


półkufek

beczka służąca głównie do przechowywania alkoholu


SJP.pl


półkufelek

mały kufel; połowa kufla


SJP.pl


półkula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. połowa kuli;

 (1.2) geogr. półkula (1.1) Ziemi;

 (1.3) anat. jedna z dwóch części mózgu;

Wiktionary

Półkula – część kuli, która powstaje wskutek przecięcia na dwie części przez płaszczyznę przechodzącą przez środek tej kuli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Polska leży na półkuli północnej.

 (1.3) U osób praworęcznych dominuje lewa półkula.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈkula, AS: puu̯kula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkulistość ż.

 przym. półkulisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hemisfera

Wiktionary


półkulistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półkuliste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkula ż.

 przym. półkulisty

Wiktionary


półkulisty

mający kształt półkuli


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o kształcie zbliżonym do półkuli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkula ż., półkulistość ż.

Wiktionary


półkulowy

→ półkula


SJP.pl

Patrz:

półkula

półkultura

uprawa roślin użytkowych w ich naturalnym środowisku przy zastosowaniu tylko najniezbędniejszych zabiegów uprawy gleby i ochrony roślin


SJP.pl


półkwadrat

rozmiar czcionki o wielkości 24 punktów typograficznych (9,024 mm)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający dwudziestu czterem punktom (9,0216 mm);

Wiktionary

Półkwadrat – justunek o szerokości 24 punktów typograficznych stosowany w zecerstwie, jak również nazwa stopnia pisma o wielkości 24 punktów typograficznych w systemie Didota.

1 półkwadrat = 2 cycera = 24 punkty typograficzne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puwˈkfadrat, AS: puu̯kfadrat

Wiktionary


półkwarcie

jednostka objętości stosowana w krajach anglosaskich; pinta, pint


SJP.pl


półkwarta

jednostka objętości stosowana w krajach anglosaskich; pinta, pint


SJP.pl


półkwaśność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półkwaśne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półkwaśny

Wiktionary


półkłamstwo

stwierdzenie w części prawdziwe; półprawda


SJP.pl


półlegal

potocznie: działania częściowo zgodne z prawem


SJP.pl


półlegalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półlegalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półlegalny

 przysł. półlegalnie

Wiktionary


półlegalny

częściowo legalny


SJP.pl


półleżeć

leżeć z tułowiem ułożonym nieco wyżej niż pozostała część ciała, opartym na podwyższeniu, lub leżeć na boku, podpierając się na zgiętym łokciu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) leżeć z uniesioną częścią tułowia, podpierając się o jakiś przedmiot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na otomance półleżała rozkapryszona birbantka, paląc cygaro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półleżenie n.

 czas. leżeć ndk.

Wiktionary


półleżący

leżeć z tułowiem ułożonym nieco wyżej niż pozostała część ciała, opartym na podwyższeniu, lub leżeć na boku, podpierając się na zgiętym łokciu


SJP.pl


półlitrowy

a) mający pojemność połowy litra;
b) zawierający pół litra czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający pół litra

 (1.2) mogący pomieścić pół litra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półlitrówka ż.

Wiktionary


półlitrówa

zgrubienie od: półlitrówka


SJP.pl


półlitróweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: półlitrówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półlitrówka ż.

Wiktionary


półlitrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) butelka o pojemności pół litra, zwłaszcza butelka wódki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze szwagrem obaliliśmy wczoraj dwie półlitrówki i jeszcze ćwiartkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. półlitróweczka ż.

 przym. półlitrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) butelka półlitrowa; reg. śl. halba

Wiktionary


półlok

pasmo częściowo skręconych włosów


SJP.pl


półlot

w tenisie: uderzenie z półlotu - uderzenie piłki tuż po jej odbiciu się od ziemi


SJP.pl


półmaraton

bieg na dystansie równym połowie maratonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. bieg na dystansie 21 km i 97,5 metra;

Wiktionary

Półmaraton – bieg na dystansie 21 097,5 m; konkurencja lekkoatletyczna, zaliczana do biegów długich. Zawodnicy pokonują dystans równy połowie długości biegu maratońskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpuwmaˈratɔ̃n, AS: puu̯maratõn

Wiktionary


półmaratonka

→ półmaratończyk


SJP.pl

Patrz:

półmaratończyk

półmaratończyk

biegacz startujący w półmaratonie


SJP.pl


półmaratoński

→ półmaraton


SJP.pl

Patrz:

półmaraton

półmasa

półfabrykat, z którego po dalszej obróbce powstaje masa papiernicza


SJP.pl


półmaska

Półmaska – indywidualne urządzenie stosowane do ochrony wyłącznie dróg oddechowych. Półmaski pochłaniają cząsteczki z powietrza lub filtrują powietrze od gazów bojowych, bakterii, wirusów itp. Przykładowo półmaski filtrujące cząstki w kopalniach, to np. ZF 0/24z, które pochłaniają cząstki z powietrza.

Wikipedia


półmat

połysk odpowiadający połyskowi skorupy jaja kurzego; prawie mat


SJP.pl


półmatowy

matowy z lekkim połyskiem, niezupełnie matowy


SJP.pl


półmetal

pierwiastek posiadający niektóre własności metali i niemetali; do półmetali należą: bor, krzem, german, arsen, antymon, tellur i selen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. półprzewodnik o zerowej przerwie energetycznej

 (1.2) chem. pierwiastek posiadający cechy zarówno metali jak i niemetali;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naukowcy twierdzą, że półmetal zwany grafenem zrewolucjonizuje świat.

 (1.2) Według Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej, nie wyróżnia się już półmetali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈmɛtal, AS: puu̯metal

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półmetalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) metaloid

Wiktionary


półmetek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) punkt wyznaczony w połowie trasy prowadzącej do mety

 (1.2) moment, w którym upływa połowa czasu przeznaczonego na coś

Wiktionary


półmetkowy

→ półmetek


SJP.pl

Patrz:

półmetek

półmetrowy

mający długość połowy metra, wynoszący pół metra


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mierzący pół metra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z twierdz odkryto w Patagonii, w Río Negro nad zatoką San Matías. Odkopano tam jej fundamenty, a także półmetrowe, symboliczne drzewo życia […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwmɛˈtrɔvɨ, AS: puu̯metrovy

Wiktionary


półmiesięczny

mający pół miesiąca, trwający pół miesiąca itp.


SJP.pl


półmiliardowy

liczący pół miliarda czegoś


SJP.pl


półmilimetrowy

mający długość połowy milimetra, wynoszący pół milimetra


SJP.pl


półmilionowy

liczący pół miliona czegoś


SJP.pl


półmilowy

mający długość połowy mili, wynoszący pół mili


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający długość połowy mili

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znaczącą budowlą tego typu był również półmilowy wał wzdłuż wybrzeża służący zarówno celom obronnym, jak i jako nabrzeże portowe.

Wiktionary


półminutowy

trwający pół minuty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający pół minuty

Wiktionary


półmiseczek

mały półmisek


SJP.pl


półmisek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj płaskiego dużego naczynia, służącego do podawania potraw, przystawek lub przekąsek na stół

 (1.2) zawartość półmiska (1.1)

Wiktionary

Półmisek – płytkie naczynie kuchenne o kształcie najczęściej owalnym, przeznaczone do serwowania potraw. Jako półmisek nazywana bywa też potrawa podawana na tym naczyniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stole pojawił się półmisek z kluchami i dzban ze zsiadłym mlekiem.

 (1.2) Ile czasu zajmuje ci przygotowanie półmiska tych kruchych ciastek?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. miseczka ż., miska ż.

Wiktionary


półmityczny

niezupełnie mityczny


SJP.pl


półmiękki

1. w stanie pośrednim między twardym a miękkim;
2. o spółgłosce: wymawiana z dodatkową artykulacją spowodowaną sąsiedztwem samogłoski przedniej lub spółgłoski miękkiej


SJP.pl


półmorgowy

mający długość pół morgi


SJP.pl


półmrok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) częściowa ciemność, gdy barwy przestają być dostrzegalne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Półmrok (film 1998)
  • Półmrok (film 2006)
  • Półmrok – drugi studyjny polskiego zespołu muzycznego Tulia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeszcze jedną ważną cechą Okrętu, myślał smętnie sierżant Colon, kiedy opadali w błękitny półmrok, było to, że nie dało się wybrać wody z zęzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwmrɔk, AS: puu̯mrok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półmrocze n.

 przym. półmroczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półzmrok; rzad. półmrocze

Wiktionary


półmyśl

mało wartościowa myśl, pomysł


SJP.pl


półmózg

potocznie: osoba niespełna rozumu; debil


SJP.pl


półmęski

prawie taki jak u mężczyzny


SJP.pl


półn.

skrót

 (1.1) = północny

Wiktionary


półnagi

skąpo ubrany, prawie nagi; półgoły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) prawie nagi, w niekompletnym stroju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed gabinetem półnadzy rekruci czekają na swoją kolej do badania.

 (1.1) Półnadzy turyści budzą niesmak w centrum Sopotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈnaɟi, AS: puu̯naǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półnegliż m., półnagość ż.

 przysł. półnago

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półgoły

Wiktionary


półnagość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półnagie; cecha tych, którzy są półnadzy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półnagi

Wiktionary


półnarożnik

ścienny aluminiowy element wykończeniowy zabezpieczający krawędzie ciętych płyt gipsowo-kartonowych


SJP.pl


półnaturalnie

→ półnaturalny


SJP.pl

Patrz:

półnaturalny

półnaturalny

częściowo naturalny


SJP.pl


półnauka

nauka niedokładna, powierzchowna, niepełna w danej dziedzinie


SJP.pl


półnegliż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bardzo skąpy strój; prawie negliż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piosenkarka wystąpiła w półnegliżu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈnɛɡlʲiʃ, AS: puu̯neglʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półnagi

 rzecz. negliż m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półnagość ż.

Wiktionary


półniewolniczy

mający wbrew pozorom charakter niewolniczy


SJP.pl


północ

1. godzina dwunasta w nocy
2. jedna z czterech stron świata
3. kraje północne; Północ


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 24:00

 (1.2) kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

 (1.3) północna część jakiegoś obszaru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludzie mówią, że o północy w starym zamku straszy duch.

 (1.2) …potem pójdziemy 5 kilometrów na północ…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwnɔt͡s, AS: puu̯noc

Wiktionary

Powiązane:

 przym. północny, nocny

 rzecz. północnica ż., noc ż., nocka ż., nocny mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) siewierz

Wiktionary


północnica

w mitologii słowiańskiej: żeński demon zjawiający się o północy, złośliwy i psotliwy; mara, nocnica, nocula, płaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitsłow. lud. na Kresach Wschodnich: demon negatywny, rodzaj rusałki pojawiającej się w nocy;

Wiktionary

Północnica, czasem także mara, nocnica – żeński demon u Słowian, rodzaj rusałki znany na dawnych kresach Polski. Jest to istota cechująca się złośliwością i psotliwością. Z nazwy można domniemywać, że działa w środku nocy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Północnicami zostawały dusze kobiet, które zmarły tuż przed lub podczas ślubu, i zrozpaczone zawierały pakt z demonem uzyskując życie wieczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. północ, nocnica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nocnica

Wiktionary


północno-wschodni

przymiotnik

 (1.1) geogr. adm. położony, znajdujący się na północnym wschodzie

 (1.2) meteorol. geogr. nadchodzący z północnego wschodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olsztyn leży w północno-wschodniej części Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwnɔt͡snɔ‿ˈfsxɔdʲɲi, AS: puu̯nocno‿fsχodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. północny wschód m.

Wiktionary


północno-zachodni

przymiotnik

 (1.1) geogr. będący na północnym zachodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najstarsza część cmentarza, z kwaterami położonymi po stronie północno-zachodniej, podzielona jest alejami wysadzanymi lipami drobnolistnymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwnɔt͡snɔ‿zaˈxɔdʲɲi, AS: puu̯nocno‿zaχodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. północny zachód m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. płn.-zach.

Wiktionary


północnoafrykański

związany z północną Afryką, pochodzący z północnej Afryki, charakterystyczny dla północnej Afryki itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Afryki Północnej, dziejący się w Afryce Północnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwnɔt͡snɔafrɨˈkãj̃sʲci, AS: puu̯nocnoafrykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Afryka Północna ż.

Wiktionary


północnoalbański

związany z północną Albanią, pochodzący z północnej Albanii, charakterystyczny dla północnej Albanii itp.


SJP.pl


północnoamerykański

1. związany z Ameryką Północną (kontynentem), pochodzący z Ameryki Północnej, charakterystyczny dla Ameryki Północnej itp.;
2. rzadko: dotyczący północnych obszarów USA, pochodzący z północnych obszarów USA itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Indianie północnoamerykańscy, wykopując topory wojenne, wdziewali na głowy specjalne wysoko zwieńczające się ozdoby, z dala lepiej widoczne niż makijaż na ciele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ameryka Północna ż.

Wiktionary


północnoangielski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z północną Anglią; położony lub odbywający się na północy Anglii

Wiktionary


północnoatlantycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z północnym Atlantykiem lub obszarami wokół niego położonymi

Wiktionary


północnoazjatycki

związany z północną Azją, pochodzący z północnej Azji, charakterystyczny dla północnej Azji itp.


SJP.pl


północnobawarski

przymiotnik

 (1.1) związany z północną częścią Bawarii; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary


północnobałtycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do północnego Bałtyku, związany z północnym Bałtykiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do takich miejsc należy Nadmorski Park Krajobrazowy, który ze względu na specyfikę geograficzną (tzw. wąskie gardło wędrówkowe oraz północnobałtycki korytarz migracyjny) jest jednym z ważniejszych miejsc wędrówek, odpoczynku i zimowania licznych gatunków ptaków.

 (1.1) Północnobałtyckie torfowiska magazynują dwutlenek węgla.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałtycki

Wiktionary


północnobrabancki

przymiotnik

 (1.1) związany z Brabancją Północną

 (1.2) związany z północą Brabancji

Wiktionary


północnocypryjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cyprem Północnym, dotyczący Cypru Północnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cypr Północny mrz.

Wiktionary


północnoczeski

przymiotnik

 (1.1) związany z północną częścią Czech; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary


północnoeuropejczyk

mieszkaniec Europy Północnej


SJP.pl


północnoeuropejka

mieszkanka Europy Północnej


SJP.pl


północnoeuropejski

związany z północną Europą, pochodzący z północnej Europy, charakterystyczny dla północnej Europy itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Europy Północnej, związany z Europą Północną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Europa Północna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. nordycki

Wiktionary


północnofrancuski

dotyczący północnych obszarów Francji, pochodzący z północnych obszarów Francji itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z północą Francji, taki jak na południu Francji; położony na południu Francji

Wiktionary


północnogermański

związany z północną Germanią, pochodzący z północnej Germanii, charakterystyczny dla północnej Germanii itp.


SJP.pl


północnoirlandzki

przymiotnik od: Irlandia Północna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Irlandią Północną, dotyczący Irlandii Północnej

 (1.2) związany z północną częścią Irlandii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irlandia Północna ż.

Wiktionary


północnokaroliński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karoliną Północną, dotyczący Karoliny Północnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karolina Północna ż.

Wiktionary


północnokaukaski

przymiotnik

 (1.1) związany z Kaukazem Północnym, dotyczący Kaukazu Północnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwnɔt͡snɔkawˈkasʲci, AS: puu̯nocnokau̯kasʹḱi

Wiktionary


północnokazachstański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z północnym Kazachstanem, dotyczący północnego Kazachstanu

Wiktionary


północnokontynentalny

dotyczący kontynentu północnego, przechodzący przez kontynent północny, np. klimat północnokontynentalny


SJP.pl


północnokoreański

przymiotnik od: Korea Północna; koreański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Korei Północnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reżym północnokoreański przeprowadza doświadczenia z bronią chemiczną i biologiczną na istotach ludzkich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈnɔt͡snɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci, AS: puu̯nocnokoreãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korea Północna ż.

Wiktionary


północnokurdyjski

przymiotnik

 (1.1) związany z lub charakterystyczny dla północnych Kurdów, wywodzący się z Północnego Kurdystanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. (etnolekt) kurmandżi

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kurmandżi

Wiktionary


północnolapońskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem północnolapońskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem północnolapońskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku północnolapońskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈnɔt͡snɔlaˈpɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: puu̯nocnolapõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


północnomacedoński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. polit. odnoszący się do Macedonii Północnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macedonia Północna ż.

Wiktionary


północnomariański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Marianami Północnymi, dotyczący Marianów Północnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariany Północne n., Marianka ż.

Wiktionary


północnomałopolski

związany z północną Małopolską, pochodzący z północnej Małopolski, charakterystyczny dla północnej Małopolski itp.


SJP.pl


północnomorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Morzem Północnym, dotyczący Morza Północnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1910 r. stawki frachtowe w żegludze bałtyckiej i północnomorskiej były tak niskie, że statki przewoziły tam ładunki poniżej kosztów własnych.

 (1.1) W roku 1975 Norwegia uzyskała spod północnomorskiego dna około 7 mln t ropy, a Wielka Brytania, która eksploatację swych bezsprzecznie bogatszych złóż rozpoczęła później – 1-2 mln t.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morze Północne n.

Wiktionary


północnoniemiecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z północną częścią Niemiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele północnoniemieckich miast takich jak przygraniczny Flensburg ma wyraźne duńskie ślady kulturowe i historyczne.

Wiktionary


północnoosetyjski

→ Osetia Północna (rosyjska republika na Kaukazie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Osetią Północną, dotyczący Osetii Północnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziełko ukazało się jako dodatek do prestiżowego kwartalnika, wydawanego przez północnoosetyjski związek pisarzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osetia Północna ż.

Wiktionary


północnopolski

związany z północną Polską, pochodzący z północnej Polski, charakterystyczny dla północnej Polski itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z północną Polską, dotyczący północnej Polski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod koniec zlodowacenia północnopolskiego (około 22 tys. lat temu) lądolód skandynawski zajmował tereny północnej Polski.

Wiktionary


północnorosyjski

związany z północną Rosją, pochodzący z północnej Rosji, charakterystyczny dla północnej Rosji itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z północną częścią Rosji lub pochodzący stamtąd

Wiktionary


północnosemicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Semitami z północy, dotyczący Semitów z północy

Wiktionary


północnosudecki

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się / odbywający się w północnej części Sudetów, pochodzący z północnej części Sudetów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwnɔt͡snɔsuˈdɛt͡sʲci, AS: puu̯nocnosudecʹḱi

Wiktionary


północnosyberyjski

związany z północną Syberią, pochodzący z północnej Syberii, charakterystyczny dla północnej Syberii itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z północną częścią Syberii lub pochodzący z niej

Wiktionary


północnosłowacki

przymiotnik

 (1.1) związany z północną częścią Słowacji; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary


północnowielkopolski

dotyczący Wielkopolski północnej, pochodzący z Wielkopolski północnej, charakterystyczny dla Wielkopolski północnej itp.


SJP.pl


północnowietnamski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Wietnamem Północnym (ofic. Demokratyczna Republika Wietnamu)

 (1.2) związany z północą Wietnamu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietnam Północny mrz.

Wiktionary


północnowłoski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z północnymi Włochami, dotyczący północnych Włoch

Wiktionary


północnośląski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z północnym Śląskiem, dotyczący północnego Śląska

Wiktionary


północny

przymiotnik

 (1.1) geogr. dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

 (1.2) odbywający się o północy (o godzinie 24:00), dotyczący tej północy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Północny biegun magnetyczny Ziemi leży w pobliżu północnego bieguna geograficznego.

 (1.2) Wróciłem do Warszawy północnym ekspresem z Krakowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈnɔt͡snɨ, AS: puu̯nocny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. północ ż., noc ż., nocka ż., nocny mrz.

 przym. nocny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nordowy

Wiktionary


półnorma

w matematyce: podaddytywny i dodatnio jednorodny funkcjonał określony na przestrzeni liniowej


SJP.pl

Półnorma (lub seminorma) – podaddytywny i dodatnio jednorodny funkcjonał określony na przestrzeni liniowej, tj. funkcja formula_1 gdzie "X" jest przestrzenią liniową, spełniająca warunki

dla wszystkich elementów formula_4 przestrzeni formula_5 oraz wszystkich skalarów formula_6

Wikipedia


półnormalny

rozkład półnormalny - rodzaj rozkładu prawdopodobieństwa


SJP.pl


półnuta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. nuta trwająca połowę całej nuty;

Wiktionary

Półnuta – nuta w notacji muzycznej o czasie trwania równym połowie całej nuty, dwóch ćwierćnut, czterech ósemek itd. Liczy się ją do dwóch.

Półnuta oznaczana jest jako owalna niewypełniona główka z laską, zasadniczo z prawej strony skierowaną w górę dla nut położonych poniżej trzeciej linii, a w dół z lewej strony dla nut położonych na trzeciej linii lub wyżej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cała nuta jest tak długa jak dwie półnuty.

 (1.1) To może trochę dziwić, ale dzisiaj na świecie, i w Polsce także, muzykę do filmu pisują ludzie, którzy nie odróżniają krzyżyka od bemola czy ćwiartki od półnuty.

Wiktionary


półobnażenie

1. obnażyć do połowy; wpółobnażyć;
2. półobnażyć się - obnażyć się do połowy; wpółobnażyć się


SJP.pl


półobnażony

1. obnażyć do połowy; wpółobnażyć;
2. półobnażyć się - obnażyć się do połowy; wpółobnażyć się


SJP.pl


półobnażyć

1. obnażyć do połowy; wpółobnażyć;
2. półobnażyć się - obnażyć się do połowy; wpółobnażyć się


SJP.pl


półobrotowy

mający możliwość częściowego obracania się


SJP.pl


półobrożny

1. błyszczak półobrożny - gatunek małego ptaka z rodziny szpakowatych; błyszczak pyszny;
2. wikłacz półobrożny - gatunek ptaka z rodziny wikłaczowatych


SJP.pl


półobrót

pół obrotu, obrót o 180 stopni; ewolucja wykonywana m.in. przez ćwiczących sztuki walki, spopularyzowana przez Chucka Norrisa


SJP.pl


półoddech

połowa oddechu, oddech niepełny


SJP.pl


półodrzwia

w górnictwie: zestaw obudowy składający się z jednego stojaka i ze stropnicy opartej jednym końcem na stojaku a drugim umocowanej w gniazdku


SJP.pl


półodrętwiały

rzadko: częściowo odrętwieć


SJP.pl


półodrętwienie

rzadko: częściowo odrętwieć


SJP.pl


półodrętwieć

rzadko: częściowo odrętwieć


SJP.pl


półoficjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półoficjalne; cecha tych, którzy są półoficjalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półoficjalny

Wiktionary


półoficjalny

częściowo urzędowy, częściowo prywatny; półurzędowy, półprywatny


SJP.pl


półogniwo

Pó

Wikipedia


półokres

połowa cyklu zjawiska okresowego


SJP.pl


półokrąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. połowa okręgu, czyli linia krzywa stanowiąca łuk wyznaczony przez kąt środkowy o mierze 180°

 (1.2) dowolny przedmiot lub ułożenie obiektów w kształcie łuku

Wiktionary

Półokrąg – łuk okręgu wyznaczony przez kąt środkowy o mierze 180°. Końce półokręgu leżą więc na jednej średnicy. Promieniem półokręgu jest promień okręgu, którego częścią jest półokrąg.

Twierdzenie o kącie wpisanym w półokrąg.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. półokrągły

 przysł. półokrągło

Wiktionary


półokrągły

przymiotnik

 (1.1) w kształcie półokręgu, mający łukowate wygięcie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do wykonania koronki igiełkowej potrzeba półokrągłej poduszki, papieru milimetrowego, kartonu i folii, szydła i igły z białą nicią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półokrąg m.

Wiktionary


półokręt

dawniej: mały okręt


SJP.pl


półomdlały

częściowo omdlały, osłabły, słaniający się; na wpół omdlały, wpółomdlały


SJP.pl


półorzeł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) herald. połowa postaci orła występująca w heraldyce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czarnego piastowskiego półorła przedstawia herb powiatu trzebnickiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzeł mzw., orzełek mrz.

 przym. orli

Wiktionary


półosiowy

→ półoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od półoś

Wiktionary

Patrz:

półoś

Wymowa:

IPA: ˌpuwɔˈɕɔvɨ, AS: puu̯ośovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półoś, zdrobn. półośka

Wiktionary


półosioł

przedstawiciel rodzaju Hemionus z rodziny koniowatych; muł


SJP.pl


półosma

przestarzałe: siedem i pół; półósma


SJP.pl


półostrość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półostre

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półostry

Wiktionary


półotwartość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półotwarte; cecha tych, którzy są półotwarci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półotwarty

Wiktionary


półotwarty

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest otwarty częściowo, trochę

 (1.2) taki, który jest zorganizowany w sposób dający częściową swobodę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrzył na półotwartą furtę klasztoru, z której wypadł srokaty konik z zakonnikiem w siodle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwɔtˈfartɨ, AS: puu̯otfarty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półotwartość ż.

Wiktionary


półotworek

potocznie: zakład karny typu półotwartego


SJP.pl


półowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. połowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lambro otworzył mgliste snami oczy: / Półową czucia jeszcze we śnie tonął, / Półową myśli sen przenikał zdradny, / Rozkołysany pośród burzy wrażeń. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwɔva, AS: puu̯ova

Wiktionary


półowal

kształt połowy owalu, z jednej strony owalny


SJP.pl


półowalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półowalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półowalny

Wiktionary


półowalny

mający kształt połowy owalu


SJP.pl


półoś

1. element układu napędowego w pojazdach mechanicznych;
2. połowa osi niektórych krzywych geometrycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. połowa osi niektórych krzywych geometrycznych

 (1.2) mech. wał, który przenosi napęd mechanizmu różnicowego samochodu na koło napędowe;

Wiktionary

Półoś napędowa – wał, element układu napędowego pojazdu, łączy skrzynię biegów lub most napędowy z piastą koła, umożliwia przeniesienie momentu napędowego z silnika na koło pojazdu.

Półosie napędowe służą do przenoszenia momentu obrotowego od przekładni głównej do kół napędowych samochodu. Półosie mogą być sztywne lub przegubowe w zależności od tego, czy doprowadzają moment do kół napędowych kierowanych czy niekierowanych oraz czy koła te są zawieszone zależnie czy niezależnie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuwɔɕ, AS: puu̯oś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. półośka ż.

 przym. półosiowy

Wiktionary


półośka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. techn. wał, który przenosi napęd mechanizmu różnicowego samochodu na koło napędowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwɔɕka, AS: puu̯ośka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półosiowy

 rzecz. zdrobn. półoś

Wiktionary


półpaleta

przesyłka paletowa o wymiarach połowy standardowej palety


SJP.pl


półpalisada

drewniany element ogrodzenia, o półkolistym przekroju


SJP.pl


półpan

zgrubienie od: półpanek


SJP.pl


półpancerz

lekki pancerz, mniejszy od normalnego, noszony przez rycerzy


SJP.pl


półpancerzyk

zdrobnienie od: półpancerz


SJP.pl


półparą

rzadko: z połowiczną prędkością


SJP.pl


półpasiec

wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

Wiktionary

Pó

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puwˈpaɕɛt͡s, AS: puu̯paśec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popółpaścowy

Wiktionary


półpasożyt

organizm roślinny pobierający od żywiciela wodę i sole mineralne, a jednocześnie wytwarzający substancje odżywcze w procesie fotosyntezy, np. jemioła


SJP.pl


półpasożytniczy

będący półpasożytem (np. krzew półpasożytniczy), charakterystyczny dla półpasożyta (np. półpasożytniczy sposób odżywiania się)


SJP.pl


półpauza

znak drukarski w postaci poziomej kreski krótszej od pauzy i dłuższej od dywizu, używany współcześnie głównie w funkcji myślnika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) typogr. znak interpunkcyjny; pozioma kreska długości połowy firetu;

 (1.2) muz. przerwa między dźwiękami długości półnuty;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • półpauza – pauza półnutowa, znak w notacji muzycznej
  • półpauza – znak typograficzny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pauza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pauza półnutowa

Wiktionary


półpawik

nastrosz półpawik - motyl z rodziny zawisakowatych


SJP.pl


półpaństwowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półpaństwowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpaństwowy

Wiktionary


półpaścowy

→ półpasiec


SJP.pl

Patrz:

półpasiec

półpenis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) narząd kopulacyjny samców niektórych gadów

Wiktionary


półpensowy

przymiotnik

 (1.1) liczący pół pensa, mający wartość pół pensa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: puu̯pẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półpensówka

Wiktionary


półpensówka

dawna moneta o nominale pół pensa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) numizm. moneta o nominale pół pensa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwpɛ̃w̃ˈsufka, AS: puu̯pẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpensowy

Wiktionary


półperełka

ozdobny element w kształcie przeciętej na pół kulki, imitujący perłę


SJP.pl


półpergamin

odmiana papieru przypominająca z wyglądu pergamin, odporna na wilgoć oraz tłuszcze, używana jako materiał opakowaniowy


SJP.pl


półperuczka

niewielka półperuka


SJP.pl


półperuka

peruka nakrywająca wyłącznie wierzch głowy nad czołem


SJP.pl


półpełność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półpełne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpełny

Wiktionary


półpełny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wypełniony do połowy

 (1.2) mat. geom. mający 180 stopni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półpełność ż.

Wiktionary


półpierwszy

liczba półpierwsza - liczba naturalna będąca iloczynem dwóch liczb pierwszych (niekoniecznie różnych)


SJP.pl


półpierścień

struktura algebraiczna podobna do pierścienia, której elementy nie muszą mieć elementu przeciwnego do siebie


SJP.pl

Półpierścień – struktura algebraiczna podobna do pierścienia, która jednak nie musi być grupą względem dodawania. Oznacza to, że elementy półpierścienia nie muszą mieć elementu przeciwnego do siebie.

Wikipedia


półpięta

przestarzałe: cztery i pół


SJP.pl

liczebnik ułamkowy

 (1.1) przest. cztery i pół

Wiktionary


półpiętro

1. pozioma płyta w miejscu zmiany kierunku schodów; podest
2. niska kondygnacja pomiędzy parterem a pierwszym piętrem; antresola; mezanin; mezzanino


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) archit. powierzchnia między piętrami w miejscu zmiany kierunku schodów

 (1.2) archit. kondygnacja o niższym stropie, wydzielona między dwiema wyższymi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mezzanino
  • split levels

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. półpięterko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mezzanino

Wiktionary


półpiętrowy

parterowy z pokojami na poddaszu


SJP.pl


półpiętrze

1. pozioma płyta w miejscu zmiany kierunku schodów; podest
2. niska kondygnacja pomiędzy parterem a pierwszym piętrem; antresola; mezanin; mezzanino


SJP.pl


półpiłka

przyrząd do ćwiczeń w kształcie połówki gumowej piłki


SJP.pl


półplaster

pół plastra czegoś, np. wędliny, warzywa; półplasterek


SJP.pl


półplasterek

pół plastra czegoś, np. wędliny, warzywa; półplaster


SJP.pl


półplastyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półplastyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półplastyczny

Wiktionary


półplastyczny

plastyczny w pewnym stopniu, niezupełnie miękki


SJP.pl


półplayback

[czytaj: półplejbek] występ wokalny z nagranym podkładem muzycznym


SJP.pl


półplener

otwarta przestrzeń w pobliżu miejsca jakiegoś wydarzenia, np. koncertu, przedstawienia


SJP.pl


półpogańskość

→ półpogański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półpogańskie, częściowo pogańskie; cecha tych, którzy są półpogańscy, częściowo pogańscy

Wiktionary

Patrz:

półpogański

Powiązane:

 przym. półpogański

Wiktionary


półpojemnikowiec

statek do przewozu drobnicy i kontenerów; semikontenerowiec, półkontenerowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mors. statek do przewozu towaru zarówno w kontenerach, jak i w postaci tradycyjnej (drobnicy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwpɔjɛ̃mʲɲiˈkɔvʲjɛt͡s, AS: puu̯poi ̯ẽmʹńikovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) semikontenerowiec, półkontenerowiec

Wiktionary


półpokryty

pokryty w połowie


SJP.pl


półpokrywa

o cechach półpokrywych (rząd owadów)


SJP.pl


półpokrywe

o cechach półpokrywych (rząd owadów)


SJP.pl


półpokrywy

o cechach półpokrywych (rząd owadów)


SJP.pl

Półpokrywa, hemielitra (łac. "hemielytra") – zmodyfikowane skrzydło przednie pluskwiaków różnoskrzydłych, wyróżniające je od innych pluskwiaków.

Półpokrywy nie służą do latania, lecz chronią tylną parę skrzydeł służącą temu celowi. Zesklerytozowana część pierwsza składa się z korium, międzykrywki, embolium i klinika. Błoniasta, końcowa część półpokryw to zakrywka.

Wikipedia


półpokład

Półpokład – część powierzchni pokładu na jednostce pływającej, której ciągłość pomiędzy burtami jest przerwana poprzez elementy konstrukcyjne wystające z pokładu, lub zagłębiające się w niego. Półpokłady są wąskimi i długimi odcinkami pokładu biegnącymi wzdłuż burt, a rozdzielone pomiędzy burtami mogą być kokpitem, pokładówką, nadbudówką, lukiem towarowym itp. Półpokłady służą do przemieszczania się załogi. Ze względu na małą szerokość półpokładów często stosuje się poręcze nazywane handrelingami.

Wikipedia


półporcelana

masa ceramiczna w typie fajansu, służąca głównie do wyrobu trwałych naczyń kuchennych; porcelit


SJP.pl


półpornograficzność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półpornograficzne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpornograficzny

Wiktionary


półporośle

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. roślina epifityczna przechodząca część cyklu rozwojowego na podporze, część jako roślina ukorzeniona w glebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porośle n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hemiepifit

Wiktionary


półpostument

wiszący element konstrukcyjny montowany bezpośrednio pod umywalką


SJP.pl


półpoważnie

częściowo poważny


SJP.pl


półpoważny

częściowo poważny


SJP.pl


półpoście

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. połowa Wielkiego Postu

 (1.2) lud. środek Wielkiego Postu, środa w czwartym tygodniu postu

 (1.3) lud. zwyczaj rozbijania garnków z popiołem o okiennice i drzwi cudzych domów lub przed napotkanymi ludźmi w półpoście (1.2)

 (1.4) stpol. post niezupełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jadłem mięsa całe półpoście.

 (1.2) Toż to jutro półpoście!

 (1.3) Chłopcy ze wsi wyprawili nam niezłe półpoście. Był huk jak mało kiedy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈpɔɕt͡ɕɛ, AS: puu̯pośće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpostny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) śródpoście, gwara. półpostna środa

 (1.3) wybijanie półpościa

Wiktionary


półprawda

stwierdzenie zawierające obok treści prawdziwych również kłamliwe; półkłamstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) treść tak przedstawiająca sytuację by jej negatywne strony umniejszać, pomijać czy skrywać a podkreślać pozytywy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieli przekazywać materiały, które albo były ordynarnymi kłamstwami, albo zdecydowanymi półprawdami, przedstawionymi tak, by ukazać Imperium w lepszym świetle.

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. naprawdę

Wiktionary


półprawdziwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półprawdziwe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprawdziwy

Wiktionary


półprocentowy

stanowiący pół procenta czegoś


SJP.pl


półprodukt

produkt otrzymywany na jakimś etapie produkcji, przeznaczony do dalszego przetwarzania wykorzystania przy składaniu całości; półfabrykat, półwyrób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niepełny produkt; produkt do dalszej obróbki

Wiktionary

Półprodukt – wyrób, który przeszedł wstępne etapy procesu technologicznego i stanowi materiał wyjściowy do wytwarzania wyrobów gotowych (finalnych).

Przykładem półproduktu mogą być odlewy hutnicze do dalszej obróbki, płynne żeliwo czy ciasto chlebowe w czasie wyrabiania. Półproduktami są też wszelkie części składowe gotowego produktu, które same w sobie nie są użyteczne.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) półfabrykat, półwyrób

Wiktionary


półprofesjonalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półprofesjonalne, prawie profesjonalne; cecha tych, którzy są półprofesjonalni, prawie profesjonalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprofesjonalny

 przysł. półprofesjonalnie

Wiktionary


półprofil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) twarz widziana w lekkim zwrocie w prawo lub w lewo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zdjęciach najlepiej wyglądam z półprofilu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈprɔfʲil, AS: puu̯profʹil

Wiktionary


półproletariacki

przymiotnik od: półproletariat


SJP.pl


półprosta

każda z dwóch części na jakie punkt na prostej dzieli tę prostą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. każda z części prostej przedzielonej punktem umieszczonej na niej, wraz z tym punktem;

Wiktionary

Półprosta – figura geometryczna składająca się z punktów prostej leżących po jednej stronie pewnego punktu tej prostej. Punkt ten jest nazywany "początkiem półprostej". Bardzo często do tak określonej półprostej dołącza się początek półprostej – mówi się wówczas o półprostej domkniętej (z początkiem). W przeciwnym wypadku mówi się o półprostej otwartej (bez początku).

Wikipedia


półprosty

iloczyn półprosty - pojęcie z algebry abstrakcyjnej, odnoszące się do konstrukcji grup złożonych z dwóch podgrup w określony sposób


SJP.pl


półprywatność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półprywatne, częściowo prywatne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprywatny

 przysł. półprywatnie

Wiktionary


półprzejrzystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półprzejrzyste; cecha tych, którzy są półprzejrzyści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprzejrzysty

Wiktionary


półprzenikliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półprzenikliwe; cecha tych, którzy są półprzenikliwi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprzenikliwy

Wiktionary


półprzepuszczalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półprzepuszczalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprzepuszczalny

 rzecz. przepust mrz.

Wiktionary


półprzestrzeń

Półprzestrzeń – każda z dwóch części trójwymiarowej przestrzeni euklidesowej, na które dzieli tę przestrzeń płaszczyzna, wraz z tą płaszczyzną (półprzestrzeń domknięta) lub bez niej (półprzestrzeń otwarta).

Wikipedia


półprzetworzony

otrzymany z jakiegoś surowca i przeznaczony do dalszego przerobu; półprzetworowy


SJP.pl


półprzewodnictwo

właściwość niektórych ciał polegająca na wzroście zdolności przewodnictwa prądu elektrycznego wraz ze wzrostem temperatury ciała


SJP.pl


półprzewodnik

niemetalowy przewodnik elektronowy, którego opór właściwy jest większy niż w metalu a mniejszy niż w dielektryku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Przyrząd półprzewodnikowy – element elektroniczny na bazie materiałów półprzewodnikowych
  • Półprzewodniki – substancje o zmiennych właściwościach przewodzących

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cechą charakterystyczną półprzewodników jest przerwa energetyczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik, AS: puu̯pševodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półprzewodnictwo n.

 przym. półprzewodnikowy

Wiktionary


półprzewodnikowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący półprzewodnika

Wiktionary


półprzezroczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półprzezroczyste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półprzeźroczystość ż.

 przym. półprzezroczysty, półprzeźroczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półprzeźroczystość

Wiktionary


półprzezroczysty

przymiotnik

 (1.1) niezupełnie przezroczysty, częściowo przezroczysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półprzezroczystość ż.

Wiktionary


półprzeźroczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półprzeźroczyste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprzeźroczysty

 rzecz. półprzezroczystość ż.

Wiktionary


półprzykryty

przykryty do połowy, częściowo przykryty


SJP.pl


półprzytomność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półprzytomne, niezupełnie przytomne

 (1.2) cecha tych, którzy są półprzytomni, niezupełnie przytomni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprzytomny

 przysł. półprzytomnie

Wiktionary


półprzytomny

przymiotnik

 (1.1) nie do końca przytomny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wielu godzinach szukania, o późnym zmroku znaleziono półprzytomną Lizię w najdalszym zakątku, wtuloną w gęste krzewy.

 (1.1) Pierwszą opowieść zaczął, kiedy zafrasowany i półprzytomny Robert daremnie szukał po kieszeniach klucza od willi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półprzytomność ż.

 przysł. półprzytomnie

Wiktionary


półprzyłbica

przyłbica zasłaniająca dolną połowę twarzy


SJP.pl


półpuch

mieszanka puchu i piór podskubowych miękkich


SJP.pl


półpuchowy

→ półpuch


SJP.pl

Patrz:

półpuch

półpusty

w połowie pusty


SJP.pl


półpustynia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obszar o bardzo skąpej roślinności przystosowanej do długotrwałej suszy, rozwiniętej nieco bujniej niż na pustyni;

Wiktionary

Półpustynia – teren o bardzo skąpej i mało zróżnicowanej roślinności, pokrywającej od 10 do 50% powierzchni, jednak bujniej rozwiniętej niż na pustyniach. Występują na niej gatunki przystosowane do warunków dotkliwej suszy, podobnie jak w obszarach pustynnych. Są to suchorosty i sukulenty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zlewnie pozbawione odpływu, w szczególności te największe, leżą z reguły w strefie klimatu suchego, tj. w obrębie pustyń, półpustyń, śródgórskich kotlin i stepów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwpuˈstɨ̃ɲa, AS: puu̯pustỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpustynny

Wiktionary


półpustynny

przymiotnik

 (1.1) geogr. związany z półpustynią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półpustynia ż.

 przym. pustynny

Wiktionary


półpytający

prawie pytający


SJP.pl


półpłaskość

→ półpłaski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półpłaske

Wiktionary

Patrz:

półpłaski

Powiązane:

 przym. półpłasky

Wiktionary


półpłaszczyk

przestarzałe: krótki płaszcz


SJP.pl


półpłaszczyzna

Półpłaszczyzna – każda z dwóch części płaszczyzny, na jakie dzieli ją leżąca na niej prosta, wraz z tą prostą. Prosta ta jest wspólnym brzegiem wspomnianych półpłaszczyzn.

Wikipedia


półpłynność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półpłynne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpłynny

 przysł. półpłynnie

Wiktionary


półpłynny

przymiotnik

 (1.1) mający konsystencję gęstego płynu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈpwɨ̃nːɨ, AS: puu̯pu̯ỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półpłynność ż.

Wiktionary


półrealistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półrealistyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półrealistyczny

Wiktionary


półrocze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) połowa roku

 (1.2) eduk. półroczny okres nauki

 (1.3) eduk. koniec półrocza (1.2)

 (1.4) dzień odległy o pół roku od jakiejś daty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już w pierwszym półroczu wybrałaś cały urlop?

 (1.2) W pierwszym półroczu przerobiliśmy cały okres pozytywizmu.

 (1.3) Tadek ma dochę na pierwsze półrocze.

 (1.4) Właśnie mija półrocze od pańskiej operacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półroczność ż., półroczek m., półroczniak m.

 przym. półroczny

 przysł. półrocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) semestr

Wiktionary


półroczniaczka

półroczna dziewczynka


SJP.pl


półroczniak

dziecko lub zwierzę półroczne


SJP.pl


półrocznik

czasopismo ukazujące się dwa razy w roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czasopismo wydawane co pół roku;

Wiktionary

Półrocznik – czasopismo ukazujące się dwa razy w roku, zazwyczaj co sześć miesięcy.

Czasopisma tego typu to z reguły czasopisma naukowe, objęte systemem obiektywnych recenzji. Półroczniki mają często znacznie większą objętość w porównaniu z miesięcznikami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Czuwaj” zaś - z założenia miesięcznik - swym cyklem wydawniczym zaczął przypominać raczej kwartalnik albo półrocznik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rok mrz., rocznik mrz.

 przym. półroczny, roczny

 przysł. rocznie

Wiktionary


półroczny

mający pół roku, trwający pół roku itp.; sześciomiesięczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający pół roku

 (1.2) mający pół roku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półrocze n., półrocznik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) sześciomiesięczny

Wiktionary


półrolniczka

→ półrolnik


SJP.pl

Patrz:

półrolnik

półrolny

pracujący w połowie na roli w połowie w innym zawodzie


SJP.pl


półrotunda

budowla o kształcie półokrągłym


SJP.pl


półrozpad

czas potrzebny na rozpad połowy atomów pierwiastka radioaktywnego


SJP.pl


półrozwalony

potocznie: częściowo rozwalony


SJP.pl


półrozwartość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półrozwarte

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półrozwarty

Wiktionary


półrozwiązanie

częściowe rozwiązanie jakiegoś problemu, zakładające duży kompromis pomiędzy stronami; półśrodek


SJP.pl


półrura

rura przecięta na pół, stosowana w konstrukcjach statkowych


SJP.pl


półryba

w mitologii i fantastyce: istota będąca w połowie rybą


SJP.pl


półrzytek

regionalnie: pośladek; półdupek


SJP.pl


półrękawica

rękawica niezakrywająca palców


SJP.pl


półsamoczynny

nie całkiem automatyczny; półautomatyczny


SJP.pl


półsamogłoska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jer (głoska)
  • spółgłoska półotwarta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istniały (…) samogłoski długie i krótkie, a do XI wieku także tzw. jery (ь, ъ), wymawiane jeszcze krócej niż krótkie, i dlatego nazywane półsamogłoskami (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwsãmɔɡˈwɔska, AS: puu̯sãmogu̯oska

Wiktionary


półsekundowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półsekundowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsekundowy

Wiktionary


półsekundowy

trwający pół sekundy


SJP.pl


półsen

1. stan na pograniczu jawy i snu;
2. drzemka


SJP.pl


półsenność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. przewlekły stan zmęczenia, spowodowany zbyt krótkim lub przerywanym snem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od niedosypiania nabawiłem się półsenności.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) semisomnia

Wiktionary


półsercowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma pół serca

 (1.2) dotyczący tylko połowy serca

Wiktionary


półsiad

pozycja jeździecka z częściowym odciążeniem siodła przez uniesienie pośladków nad siodłem


SJP.pl

Półsiad (niem. "Leichter Sitz") – pozycja przyjmowana przez jeźdźca na koniu w celu odciążenia grzbietu zwierzęcia, przede wszystkim w galopie. Półsiad stosuje się przy wyjazdach w teren oraz skokach. W półsiadzie jeździec pochyla tułów lekko do przodu, skraca wodze, utrzymuje równowagę poprzez przeniesienie ciężaru ciała bardziej na strzemiona oraz zamknięcie łydek na bokach konia, nierzadko mylnie określane jako 'trzymanie się kolanami'.

Wikipedia


półsiedzący

pośredni między siedzeniem a leżeniem; wpółsiedzący


SJP.pl


półsieraków

Półsieraków – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, w gminie Harasiuki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia


półsieroctwo

bycie półsierotą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bycie osieroconym przez jednego z rodziców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Również w sytuacji półsieroctwa można liczyć na pomoc państwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półsierota mos./ż., półsierotka mos./ż.

Wiktionary


półsierota

dziewczyna, która straciła jednego z rodziców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopiec osierocony przez jednego z rodziców

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) dziewczynka osierocona przez jednego z rodziców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A po olbrzymich obszarach Rosji tułają się niezliczone ilości dzieci, wyrzuconych z gniazd rodzinnych przez burzę rewolucji, głód i nędzę w domach rodzicielskich, sierot i półsierot, które już nawet zapomniały imion i nazwisk, oraz miejsc urodzenia swego.

 (1.1) Dowiedział się, że jest to porządna panna, kształcona i bogata. Że jest półsierota, bo ojciec umarł kilka lat temu, że jest familiantka, bo ma jednego stryja takiego, co stawia domy, a drugiego »proboszcza« w najbogatszej parafii całego miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półsieroctwo n., półsierotka mos./ż.

Wiktionary


półsiodma

półsiódma


SJP.pl


półsiostra

dawniej:
1. przyrodnia siostra;
2. młodsza zakonnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. córka jednego z rodziców z innego związku

 (1.2) daw. rel. młodsza zakonnica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwʲˈɕɔstra, AS: puu̯ʹśostra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siostra przyrodnia

Wiktionary


półsiódma

przestarzałe: sześć i pół


SJP.pl


półskrycie

w sposób półgłośny, niezupełnie skryty; bez rozgłosu


SJP.pl


półskrzydlak

krzywonóg półskrzydlak - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych, koślawka


SJP.pl


półskrzydły

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma połowę skrzydeł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mroczne półskrzydłe stworzenia rozdziobywały truchła na pustkowiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈskʃɨdwɨ, AS: puu̯skšydu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydełko n., skrzydło n.

 przym. skrzydlaty

Wiktionary


półspalanie

Półspalanie – proces spalania węgla lub związków organicznych w warunkach niedoboru tlenu, z wytworzeniem wody i tlenku węgla (II) lub węgla.

Wikipedia


półspać

spać czujnie, drzemać


SJP.pl


półsprzęgło

sprzęgło wciśnięte do połowy


SJP.pl


półstałość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półstałe; cecha tych, którzy są półstali

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półstały

Wiktionary


półstronicowy

zajmujący pół stronicy


SJP.pl


półstrunowce

typ bezkręgowych, morskich zwierząt wtóroustych; prastrunowce, przedstrunowce


SJP.pl

Pó

Wikipedia


półstrunowiec

przedstawiciel typu bezkręgowych, morskich zwierząt wtóroustych; prastrunowiec, przedstrunowiec


SJP.pl


półsuchość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półsuche

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsuchy

Wiktionary


półsuchy

przymiotnik

 (1.1) odznaczający się średnią suchością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzyże zamieszkują suche i półsuche zarośla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półsuchość ż.

 przym. suchy

Wiktionary


półsumator

układ arytmetyczny dodający dwie liczby jednobitowe według określonego algorytmu


SJP.pl


półsurowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półsurowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsurowy

Wiktionary


półsuterena

półsuteryna;
1. część budynku położona nieco poniżej poziomu gruntu, pod parterem;
2. lokal położony w tej części budynku


SJP.pl


półsuteryna

półsuterena;
1. część budynku położona nieco poniżej poziomu gruntu, pod parterem;
2. lokal położony w tej części budynku


SJP.pl


półsyfon

element instalacyjny stosowany przy podłączaniu umywalki do sieci kanalizacyjnej


SJP.pl


półsynantrop

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) biol. roślina lub zwierzę połowicznie przystosowane do życia w środowisku silnie przekształconym przez ludzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. synantrop mzw.

Wiktionary


półsyntetyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półsyntetyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsyntetyczny

Wiktionary


półsyntetyczny

złożony ze składników naturalnych i syntetycznych


SJP.pl


półsyntetyk

produkt składający się ze składników syntetycznych i naturalnych


SJP.pl


półszczelność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półszczelne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półszczelny

Wiktionary


półszept

cicha mowa, prawie szept


SJP.pl


półszeptem

cicha mowa, prawie szept


SJP.pl


półszklony

częściowo oszklony


SJP.pl


półszlachetność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półszlachetne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półszlachetny

Wiktionary


półszorek

rodzaj dawnej uprzęży używanej w transporcie lżejszym


SJP.pl


półszosta

przestarzałe: pięć i pół; półszósta


SJP.pl


półszpagat

pozycja z jedną nogą wyprostowaną, a drugą ugiętą


SJP.pl


półszpilka

cienki, niezbyt wysoki obcas damskiego buta lub but na takim obcasie


SJP.pl


półsztywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półsztywne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsztywny

Wiktionary


półszósta

przestarzałe: pięć i pół; półszosta


SJP.pl


półsłodki

przymiotnik

 (1.1) kulin. o napojach alkoholowych: mający smak pośredni między słodkim a półwytrawnym, niezbyt słodki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię półsłodkie wina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈswɔtʲci, AS: puu̯su̯otʹḱi

Wiktionary


półsłodkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półsłodke

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsłodky

Wiktionary


półsłoność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półsłone

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsłony

Wiktionary


półsłup

jedna z prostych postaci krystalograficznych; daszek bezosiowy


SJP.pl


półsłupek

1. szeroki, niewysoki obcas u damskich pantofli;
2. rodzaj dość ścisłego ściegu szydełkowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzem. dosyć szeroki, niewysoki obcas damskiego buta

 (1.2) rzem. wąska, niska szafka, o wysokości mniej więcej pół słupka

 (1.3) rzem. rodzaj ściegu szydełkowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Tak jak na drutach dzianinę tworzą oczka prawe i oczka lewe, tak w szydełkowej dzianinie tworzą ją półsłupki, słupki podwójne, oczka łańcuszka itd. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈswupɛk, AS: puu̯su̯upek

Wiktionary


półsłupkowy

przymiotnik od: półsłupek


SJP.pl


półsłużbowo

→ półsłużbowy


SJP.pl

Patrz:

półsłużbowy

półsłużbowy

częściowo służbowy


SJP.pl


półtajemnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś, co nie jest całkowicie wyjaśnione; w połowie wiadome, a w połowie skrywane

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtajemny

 przysł. półtajemnie

Wiktionary


półtajemny

rzadko: trochę tajemny; wpółtajemniczy


SJP.pl


półtajność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półtajne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtajny

Wiktionary


półtalar

Półtalar – dawna moneta srebrna o masie około 12,5–14 gramów. Bita m.in. na obszarze Polski w latach 1567–1794. Początkowa jej wartość wynosiła 15 groszy (tzw. "ćwierćkopek", wybity w mennicy wileńskiej za rządów króla Zygmunta Augusta). Wraz z obniżeniem wartości (próby srebra) drobnej monety srebrnej, cena półtalarów stopniowo wzrastała, by osiągnąć poziom 3 złotych w 1794 roku.

Wikipedia


półtawski

nazwisko


SJP.pl


półton

1. kolor pośredni między dwoma kolorami podstawowymi;
2. najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami różnej wysokości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. jeden z kolorów pośrednich między dwiema barwami podstawowymi

 (1.2) muz. najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami we współczesnym zachodnim systemie tonalnym;

Wiktionary

Półton – najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami w systemie temperowanym. W praktyce – poza nielicznymi wyjątkami – jest najmniejszą odległością używaną w muzyce europejskiej. Rozmiarem odpowiada sekundzie małej lub prymie zwiększonej. Dwa półtony tworzą cały ton.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oliwkowy jest półtonem między żółtym a zielonym.

 (1.1) W malarstwie typowo secesyjnym posługiwano się najczęściej liniami falistymi, operując półtonami, a jeśli już pełnymi barwami, to raczej zgaszonymi.

 (1.2) W stroju równomiernie temperowanym stosunek dwóch dźwięków w odległości półtonu jest równy \sqrt[12]{2}.

 (1.2) Aby obniżyć dźwięk o półton, wystarczy dopisać do niego bemol, jeśli chcemy o tę samą wysokość podwyższyć dźwięk, używamy krzyżyka.

 (1.2) Kwinta czysta składa się z siedmiu półtonów.

 (1.2) Półton składa się ze stu centów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwtɔ̃n, AS: puu̯tõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtonowy

Wiktionary


półtonowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półtonowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtonowy

Wiktionary


półtonowy

1. przymiotnik od: półton (w znaczeniu: odcień - np. negatyw półtonowy; w znaczeniu: odległość między dźwiękami - np. pentatonika półtonowa);
2.
a) ważący pół tony;
b) mieszczący pół tony czegoś;
c) mogący unieść pół tony


SJP.pl


półtonówka

samochód ciężarowy o dopuszczalnej ładowności pół tony


SJP.pl


półtora

jeden i pół, jedna i pół lub jedno i pół


SJP.pl

liczebnik ułamkowy

 (1.1) jeden/jedno i pół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy półtora jabłka i półtorej gruszki to razem trzy owoce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈtɔra, AS: puu̯tora

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pół, półtorej, półtory

 rzecz. półtorak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. półdruga

Wiktionary


półtoracalowy

mierzący półtora cala


SJP.pl


półtoraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od półtorak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półtorak m.

Wiktionary


półtoragodzinny

trwający półtorej godziny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający półtorej godziny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięćdziesięciominutowy

Wiktionary


półtorahektarowy

a) będący wielkości półtora hektara;
b) posiadający półtora hektara ziemi (np. rolnik półtorahektarowy)


SJP.pl


półtorak

miód pitny fermentowany z brzeczki składającej się z jednej części miodu i połowy części wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. miód pitny powstały z fermentacji brzeczki, w której stosunek objętości miodu do wody wynosi 1:1/2

 (1.2) hist. numizm. srebrna moneta o wartości półtora grosza bita w XVII-wiecznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów;

 (1.3) pot. miecz półtoraręczny

 (1.4) gwara. dom półtorapiętrowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • półtorak – srebrna moneta
  • półtorak – potoczne określenie miecza długiego
  • półtorak – rodzaj miodu pitnego
  • Półtorak – nazwisko
  • Adrianna Janowicz-Półtorak (ur. 1995) – polska lekkoatletka specjalizująca się w biegach sprinterskich.
  • Alicja Zakrzewska-Półtorak – polska ekonomistka
  • Halina Gordon-Półtorak – polska łyżwiarka figurowa
  • Jakub Półtorak (ur. 1981) – polski scenarzysta i reżyser filmowy.
  • Kamil Półtorak (obecnie: Kamil Cetnarowicz) – polski aktor filmowy i teatralny
  • Lesław Półtorak (1907–1944) – porucznik Wojska Polskiego.
  • Maciej Półtorak (ur. 1950) – polski polityk, rolnik, ogrodnik, poseł na Sejm X kadencji.
  • Michał Półtorak (ur. 1950) – polski skrzypek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puwˈtɔrak, AS: puu̯torak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. półtoraczek m.

 licz. półtora, półtorej

Wiktionary


półtorakilogramowy

1. ważący półtora kilograma;
2. przeznaczony na półtora kilograma czegoś


SJP.pl


półtorakilometrowy

mający długość półtora kilometra, wynoszący półtora kilometra


SJP.pl


półtorakilowy

potocznie: półtorakilogramowy


SJP.pl


półtorakrotność

→ półtorakrotny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półtorakrotne

Wiktionary

Patrz:

półtorakrotny

Powiązane:

 przym. półtorakrotny

Wiktionary


półtorakrotny

powtarzający się półtora raza


SJP.pl


półtoraliniowy

forma półtoraliniowa, funkcjonał półtoraliniowy - funkcja matematyczna o dwóch argumentach z zespolonej przestrzeni liniowej w ciało jej skalarów, która jest liniowa ze względu na jeden parametr i antyliniowa ze względu na drugi


SJP.pl


półtoralitrowy

mający pojemność półtora litra; zawierający półtora litra czegoś


SJP.pl


półtoramasztowiec

gwarowe określenie jachtu dwumasztowego, posiadającego główny maszt w pobliżu środka wyporu jednostki oraz bardzo mały maszt wysokości ok. 1/3 głównego daleko na rufie


SJP.pl


półtorametrowy

mający długość półtora metra, wynoszący półtora metra


SJP.pl


półtoramiesięczny

mający półtora miesiąca, trwający półtora miesiąca itp.


SJP.pl


półtoramilionowy

a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1 500 000;
b) liczący półtora miliona czegoś


SJP.pl


półtoraminutowy

trwający półtorej minuty


SJP.pl


półtorapłat

samolot o dwóch płatach, z których płat dolny jest krótszy od płata górnego; stanowi odmianę dwupłatowca


SJP.pl


półtoraroczniak

dziecko lub zwierzę półtoraroczne


SJP.pl


półtoraroczny

mający półtora roku, trwający półtora roku itp.


SJP.pl


półtorasta

przestarzale: sto pięćdziesiąt


SJP.pl


półtoratlenek

tlenek glinu i trójwartościowego żelaza o proporcjach między tlenem a żelazem 3:2


SJP.pl


półtoratonowy

a) ważący półtorej tony;
b) mieszczący półtorej tony czegoś;
c) mogący unieść półtorej tony


SJP.pl


półtorawieczny

mający półtora wieku, trwający półtora wieku; półtorawiekowy


SJP.pl


półtorawiekowy

mający półtora wieku, trwający półtora wieku; półtorawieczny


SJP.pl


półtorazgłoskowy

złożony z półtorej sylaby


SJP.pl


półtorej

forma liczebnika.

 (1.1) rodzaj żeński liczebnika półtora: jedna i pół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czekałem wczoraj na ciebie ponad półtorej godziny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈtɔrɛj, AS: puu̯torei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pół, półtora

 rzecz. półtorak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półtory

Wiktionary


półtrampek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. trampek o niższej cholewce, poniżej kostki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈtrãmpɛk, AS: puu̯trãmpek

Wiktionary


półtropikalny

znajdujący się w okolicach zwrotnika; podzwrotnikowy, subtropikalny


SJP.pl


półtrwanie

trwać tylko przez pewien czas


SJP.pl


półtrwać

trwać tylko przez pewien czas


SJP.pl


półtrwały

trwać tylko przez pewien czas


SJP.pl


półtrzecia

przestarzałe: dwa i pół


SJP.pl

liczebnik ułamkowy

 (1.1) przest. dwa i pół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziecko przeżywszy półtrzecia roku zmarło.

 (1.1) Ale wielmożny panie, na targu płacą pięć złotych pur żyta, a Josel nam nie daje jak półtrzecia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈṭʃɛt͡ɕa, AS: puu̯ṭšeća

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półtrzeciej, półtrzeci

Wiktionary


półtusza

połowa ciała zwierzęcia po uboju


SJP.pl


półtuzin

sześć sztuk


SJP.pl


półtylczak

dawne narzędzie kamienne popularne wśród kultur paleolitu


SJP.pl

Półtylczak – narzędzie uformowane w wyniku obróbki specjalnie przygotowanego półsurowiaka. Obrobiony półsurowiak nazywa się półtylcem, i sposób obróbki półtylca stanowi jedną z podstaw taksonomii półtylczaków. Zgodnie z tym kluczem wyróżnia się:

Półtylczaki znane były wśród kultur paleolitu środkowego, a w górnym paleolicie nastąpił wzrost ich popularności.

Wikipedia


półtylec

tylna, poprzeczna część dawnych narzędzi kamiennych


SJP.pl


półtysiąclecie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. 500 lat; okres trwający pół tysiąclecia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W podjętej uchwale radni (…) podkreślają: "Nadanie jednej z kazimierskich ulic jego imienia będzie drobnym dowodem wdzięczności po półtysiącleciu za to, co zrobił dla Krakowa i jego architektury.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtysiącletni

Wiktionary


półtysięczny

liczący pół tysiąca czegoś


SJP.pl


półtłustość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półtłuste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtłusty

Wiktionary


półtłusty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) kulin. mający niewielką ilość tłuszczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najlepszej jakości sernik po wiedeńsku otrzymasz z półtłustego, własnoręcznie zmielonego twarogu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półtłustość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chudy

Wiktionary


półuczony

częściowo uczony, nie całkiem uczony


SJP.pl


półudenyk

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kresy. obiad

Wiktionary

Powiązane:

 czas. półudnować

Wiktionary


półudomowiony

o zwierzęciu: częściowo, w pewnym stopniu udomowiony


SJP.pl


półurzędowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półurzędowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półurzędowy

Wiktionary


półusztywniany

biustonosz półusztywniany - stanik z dołem miseczki usztywnionym miękką pianką


SJP.pl


półuśmiech

słabo widoczny uśmiech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lekki, niewyraźny uśmiech

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwuɕmʲjɛx, AS: puu̯uśmʹi ̯eχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiech m.

:: zdrobn. półuśmieszek m.

 przym. pół-uśmiechnięty

Wiktionary


półuśmiechnięty

taki, który się w niewielkim stopniu uśmiecha


SJP.pl


półuśmieszek

zdrobnienie od: półuśmiech


SJP.pl


półwaga

statyczne ćwiczenie gimnastyczne


SJP.pl


półwalcowaty

przypominający kształtem półwalec


SJP.pl


półwalcowy

mający kształt półwalca


SJP.pl


półwalec

bryła geometryczna stanowiąca połowę walca przeciętego wzdłuż osi symetrii


SJP.pl


półwariat

potocznie: człowiek niezupełnie przy zdrowych zmysłach, nieobliczalny, na wpół obłąkany


SJP.pl


półwariatka

→ półwariat


SJP.pl

Patrz:

półwariat

półwałek

przedmiot mający kształt połowy wałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bryła, przedmiot w kształcie połowy walca przeciętego wzdłuż osi symetrii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈvawɛk, AS: puu̯vau̯ek

Wiktionary


półwers

pierwsza lub druga połowa danego wersu


SJP.pl


półwełniany

przymiotnik

 (1.1) w połowie zrobiony z wełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do uszycia długich sukni Laszek używano lekkich pstrych, półwełnianych lub kartonowych, z czasem nawet jedwabnych tkanin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełna ż.

 przym. wełniany

Wiktionary


półwiatr

wiatr wiejący prostopadle do burty jachtu; halfwind


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mar. nazwa wiatru pozornego wiejącego z boku

 (1.2) żegl. nazwa kursu żaglowca przy takim wietrze;

Wiktionary

Półwiatr – nazwa jednego z wiatrów pozornych. Półwiatr wieje prosto z boku jednostki, czyli z kierunku prostopadłego do osi jednostki.

Półwiatr to jednocześnie nazwa kursu względem wiatru, którym porusza się w tym momencie jednostka.

Wiatr wiejący bardziej z przodu niż półwiatr to bajdewind, a wiatr wiejący bardziej z tyłu to baksztag.

Wikipedia


półwieczny

podniośle: trwający pół wieku, mający pół wieku, pięćdziesięcioletni; półwiekowy


SJP.pl


półwiek

tyle co: pół wieku


SJP.pl


półwiekowy

podniośle: trwający pół wieku, mający pół wieku, pięćdziesięcioletni; półwieczny


SJP.pl


półwieniec

podwieszony w dwóch końcach zwój kwiatów lub liści, ujęty kokardami lub wstęgami; girlanda, feston


SJP.pl


półwieś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Półwieś – część miasta Opole
  • Półwieś – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Spytkowice
  • Półwieś – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Gniew
  • Półwieś – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo
  • Półwieś – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo
  • Półwieś – jezioro położone w gminie Gniew, powiat tczewski, województwo pomorskie
  • Półwieś – przystanek kolejowy

Wikipedia


półwilk

1. pies z matki wilczycy;
2. mityczne zwierzę będące w połowie wilkiem


SJP.pl


półwiązanie

w szachach: układ bierek, w którym czarny król znajduje się na linii białej figury dalekosiężnej oddzielony od niej dwoma czarnymi bierkami, odejście którejkolwiek z nich wiąże pozostałą; półzwiązanie


SJP.pl


półwiązać

1. wiązać częściowo, niezupełnie;
2. w szachach: ustawiać figurę przemieszczającą się liniowo w taki sposób, by po odejściu bierki przeciwnika wiązała ona inną figurę


SJP.pl


półwkładka

krótka wkładka do buta podpierająca tylko część stopy


SJP.pl


półwolność

niepełna wolność


SJP.pl


półwolny

w pewnej mierze zależny, nie zawsze mogący postępować zgodnie z własną wolą


SJP.pl


półwozie

bida, biga, bieda, biedka, dwukółka;
1. dziewiętnastowieczny, wiejski pojazd dwukołowy;
2. dwukołowy pojazd jednoosiowy, niezbyt popularny w Polsce


SJP.pl


półwsie

miejscowość lub teren słabo zurbanizowany, mający charakter wiejski; półwieś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) urb. rzadko zabudowana miejscowość, niemalże wieś

Wiktionary

Półwsie (niem. "Halbendorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Bolków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. półwieś ż.

 przym. półwiejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półwieś

Wiktionary


półwyrób

produkt otrzymywany na jakimś etapie produkcji, przeznaczony do dalszego przetwarzania wykorzystania przy składaniu całości; półprodukt, półfabrykat


SJP.pl


półwysep

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

Wiktionary

Półwysep – część lądowej powierzchni Ziemi wysunięta w stronę zbiornika wodnego (np. morza lub jeziora), otoczona z trzech stron wodą. Miejsce, w którym półwysep łączy się z główną częścią lądu nazywane jest jego nasadą, a miejsce najdalej wysunięte w wodę to przylądek. Wąski, ale niezbyt duży półwysep nazywany jest cyplem. Wyróżnia się m.in. półwyspy pierwszorzędne (połączone nasadą bezpośrednio z pniem lądowym) i półwyspy podrzędne (będące częścią innego półwyspu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) By dotrzeć do Gdańska, statek musi opłynąć półwysep.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈvɨsɛp, AS: puu̯vysep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyspiarka ż.

 przym. półwyspowy

 skr. płw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. płw.

Wiktionary


półwyspowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do półwyspu, związany z półwyspem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwysep mrz.

Wiktionary


półwytrawność

→ półwytrawny


SJP.pl

Patrz:

półwytrawny

półwytrawny

przymiotnik

 (1.1) kulin. o napojach alkoholowych: mający smak pośredni między wytrawnym a półsłodkim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię półwytrawne wina, chociaż wolę półsłodkie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwvɨˈtravnɨ, AS: puu̯vytravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwytrawność ż.

Wiktionary


półwywrotka

mały samochód ciężarowy z ruchomym nadwoziem umożliwiającym szybki wyładunek towaru


SJP.pl


półwyższy

o szkole, wykształceniu: pośredni pomiędzy średnim i wyższym, niemający statusu wyższej uczelni


SJP.pl


półwąż

organizm żywy posiadający cechy charakterystyczne dla węża, lecz nieutożsamiający się z nim, np. Kekrops (pierwszy, mityczny władca Attyki, syn Gai), Meluzyna (legendarna nimfa wodna, założycielka rodu Lusignan), Echidna (potwór w mitologii greckiej)


SJP.pl


półwłóczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: półwłócz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La ojca to ino ten mądry, co chocia z półwłóczek ma abo i ogonów krowich z mendel.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwłócz mrz.

Wiktionary


półwłóka

połowa włóki


SJP.pl


półzamknięty

częściowo zamknięty


SJP.pl


półzanurzalny

mający możliwość częściowego zanurzenia kadłuba


SJP.pl


półzapora

krótka zapora zamykająca jedynie wjazd na przejazd kolejowy


SJP.pl


półzawieszany

częściowo zawieszany na czymś


SJP.pl


półzbliżenie

Półzbliżenie lub plan bliski – jeden z rodzajów „bliskich” planów filmowych. Ukazuje popiersie postaci ludzkiej, jej mimikę, gestykulację, emocje. Tło jest prawie niewidoczne, zdecydowanie podrzędne wobec postaci. W tym planie można zmieścić najwyżej trzy osoby.

Wikipedia


półzbroja

Pó

Wikipedia


półziemianka

chata zbudowana tak, że ściany jej częściowo znajdują się w ziemi


SJP.pl

Półziemianka – prymitywne schronienie częściowo zagłębione w ziemi, w odróżnieniu od ziemianki, ze ścianami wystającymi ponad grunt. Dach opiera się na niskich ścianach.

Wikipedia


półzimotrwały

przymiotnik

 (1.1) zielony prawie przez całą zimę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te gatunki i odmiany, które mają zimozielone, skórzaste liście, nazywane są zwyczajowo rododendronami lub różanecznikami, natomiast te o miękkich, lekko owłosionych i zrzucanych na zimę lub półzimotrwałych liściach nazywa się azaliami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zimotrwałość ż.

 przym. zimotrwały

Wiktionary


półzrozumiałość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półzrozumiałe; cecha tych, którzy są półzrozumiali

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półzrozumiały

Wiktionary


półzwierzęcość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półzwierzęce; cecha tych, którzy są półzwierzęcy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półzwierzęcy

Wiktionary


półzwierzęcy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który jest zwierzęcy tylko w połowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półzwierzęcość ż.

 przysł. półzwierzęco

Wiktionary


półzwis

połączenie zwisu i stania na palcach


SJP.pl


półzwiązanie

w szachach: układ bierek, w którym czarny król znajduje się na linii białej figury dalekosiężnej oddzielony od niej dwoma czarnymi bierkami, odejście którejkolwiek z nich wiąże pozostałą; półwiązanie


SJP.pl


półzwęglony

częściowo zwęglony


SJP.pl


półzłotówka

moneta pięćdziesięciogroszowa


SJP.pl


półzłośliwy

o nowotworach: miejscowo złośliwy, zdolny do naciekania otoczenia i jego niszczenia, jednak nie wykazujący skłonności do tworzenia ognisk przerzutowych


SJP.pl


półzłącze

rodzaj złącza stosowanego w rusztowaniach


SJP.pl


półósma

przestarzałe: siedem i pół; półosma


SJP.pl


półćwiartek

połowa jednej czwartej całości; połowa ćwiartki


SJP.pl


półćwiartka

połowa jednej czwartej całości; połowa ćwiartki


SJP.pl


półćwierć

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. połowa czwartej części, ósma część

Wiktionary


półłan

dawniej: pół łanu (15 morgów); półłanek


SJP.pl


półłanek

1. mały łan; zagonek, zagonik, grządka;
2. w dawnej Polsce: obszar gruntu obejmujacy 15 morgów; pół łanu; półłan;
3. dawniej: pośladek


SJP.pl


półłokciowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) miar. mierzący pół łokcia

Wiktionary


półłuk

krótki łuk (odcinek kręgu)


SJP.pl


półłysy

częściowo wyłysiały


SJP.pl


półślubek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. ekon. opłata dla księdza własnej parafii za wzięcie ślubu w innej parafii

Wiktionary


półśpiochy

ubranie dla niemowlaków przypominające śpiochy; półśpioszki


SJP.pl


półśpioszki

spodenki niemowlęce przypominające śpiochy; półśpiochy


SJP.pl


półśruba

półobrót wykonany w powietrzu w trakcie skoku


SJP.pl


półśrubowy

→ półśruba


SJP.pl

Patrz:

półśruba

półśrubunek

rodzaj śrubunku


SJP.pl


półświadomość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półświadome; cecha tych, którzy są półświadomi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półświadomy

Wiktionary


półświatek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. ludzie z marginesu społecznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasach PRL-u wszędzie funkcjonowali równi i równiejsi i tak samo było w półświatku - opowiada Andrzej W. - Wpływowi przestępcy, milicjanci i esbecy, którzy udawali, że walczą z sobą, popołudniami spotykali się przy wódce i robili interesy.

Wiktionary


półżartem

nie całkiem serio, w części żartobliwie, w części na poważnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) nieco żartobliwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półżart mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. półżartobliwie

Wiktionary


półżartobliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co półżartobliwe, niezupełnie żartobliwe; cecha tych, którzy są półżartobliwi, nie do końca żartobliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półżart m.

 przym. półżartobliwy

 przysł. półżartobliwie

Wiktionary


półżałoba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. drugi, łagodniejszy okres żałoby, następujący po czasie tzw. grubej żałoby

 (1.2) daw. odzież. ubiór noszony w czasie (1.1)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żałoba niezupełna

Wiktionary


półżywy

1. bardzo zmęczony, strudzony;
2. bliski śmierci


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przen. skrajnie wycieńczony

 (1.2) bliski śmierci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wpółżywy

Wiktionary


póńć

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. pielgrzymka

Wiktionary


późnawy

potocznie: dosyć późny


SJP.pl


późniak

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. dziecko urodzone po terminie prawidłowego rozwiązania ciąży

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) łow. młody cietrzew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spóźnianie n., spóźnienie n., spóźnialski m., spóźnialska ż., późność ż., opóźnianie n., opóźnienie n.

 czas. spóźniać ndk., spóźnić dk., spaźniać ndk., opóźniać ndk., opóźnić dk.

 przym. późny

 przysł. późno

Wiktionary


później

stopień wyższy od przysłówka: późno


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) stopień wyższy od późno

 (1.2) potem, następnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Często robimy lub mówimy rzeczy, których później żałujemy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʑɲɛ̇j, AS: puźńėi ̯

Wiktionary


późniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: późny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wydarzył się po danym momencie lub okresie

 (1.2) taki, który stał się tym czymś lub tym kimś po danym momencie lub okresie

forma przymiotnika.

 (3.1) M. i W. mos. i mzw. oraz M., B. i W. mrz. lp. od późny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był młodzieńcem głęboko wierzącym, co wpłynęło również na jego późniejszą karierę.

 (1.1) Większość polityków żydowskich przyjęła rezolucję, choć radykałowie mieli nadzieję na późniejsze zmiany.

 (1.2) Wzmianka o Wirku pochodzi z 1594 i dotyczy wzgórza, od którego późniejsza osada wzięła nazwę.

 (1.2) Późniejszy dyrektor Filharmonii Narodowej siedział przy fortepianie, a obok niego stała młoda, szczupła panna.

Wiktionary


późnić

o zegarku: spóźniać się


SJP.pl


późno

przysłówek

 (1.1) pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

 (1.2) po upływie czasu dłuższego niż zwykle lub niż oczekiwano

 (1.3) wieczorem lub w nocy

 (1.4) będąc w stosunkowo zaawansowanym wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszej niedzieli po tym wypadku pomyślałam, że prędzej czy później odkryto by u mnie pierścień, będąc więc w kościele udałam, że znalazłam go pod nogami, i pokazałam mojej matce, która orzekła, że jest to bez wątpienia kawałek szkła, oprawny w tombak; zaleciła mi jednak, abym go schowała do kieszeni.

 (1.2) Napiszę później.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʑnɔ, AS: puźno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. późniak mzw./mos., późność ż., spóźnienie n., opóźnienie n.

 czas. opóźnić dk., opóźniać ndk.

 przym. późny, opóźniony

 temsłow. późno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) nocą

Wiktionary


późno-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na późną, końcową fazę okresu nazwanego drugim członem złożenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cennym zabytkiem kościoła jest późnorenesansowy ołtarz wykonany z marmuru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʑnɔ, AS: puźno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. późność ż., spóźnienie n., opóźnienie n.

 czas. późnić się

 przym. późny, opóźniony

 przysł. późno

Wiktionary


późnoantyczny

należący do okresu późnego antyku, pochodzący z okresu późnego antyku


SJP.pl


późnogotycki

należący do okresu późnego gotyku, pochodzący z okresu późnego gotyku (od XV do początku XVI wieku)


SJP.pl


późnoklasycystyczny

odnoszący się do późnego klasycyzmu


SJP.pl


późnokredowy

dotyczący okresu późnej (górnej) kredy; górnokredowy


SJP.pl


późnoletni

związany z późnym latem


SJP.pl


późnomezozoiczny

przymiotnik

 (1.1) geol. paleont. związany z późnym mezozoikiem, występujący w późnym mezozoiku lub pochodzący z tego okresu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Geologia badanego obszaru charakteryzuje się występowaniem późnomezozoicznych skał wulkanicznych.

 (1.1) Z tej głębokości, pod naciskiem warstw nadległych, dyslokacjami późnomezozoicznymi lub trzeciorzędowymi sól przedziera się w wielu miejscach ku górze w postaci wielkich pni lub słupów o mocno skomplikowanej budowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuʑnɔ̃mɛzɔzɔˈjit͡ʃnɨ, AS: puźnõmezozoi ̯ičny

Wiktionary


późnopopołudniowy

dotyczący późnego popołudnia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z późnym popołudniem, charakterystyczny dla późnego popołudnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Oliwier potwierdził nasz późnopopołudniowy wypad do Katowic.

 (1.1) Imprezy późnopopołudniowe cieszą się największą popularnością.

Wiktionary


późnorenesansowy

należący do okresu późnego renesansu, pochodzący z okresu późnego renesansu


SJP.pl


późnoromantyczny

odnoszący się do późnego romantyzmu


SJP.pl


późnorozwojowiec

osoba, której talent ujawnia się później niż u innych


SJP.pl


późnostarożytny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pochodzący z późnej starożytności, związany z późną starożytnością, dotyczący późnej starożytności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przede wszystkim zaś późnostarożytne pojęcie filozofa wytworzyło się pod wpływem cyników. "Prawdziwy filozof" miał ich rysy; był ubogi, a szczęśliwy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. starożytny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) późnoantyczny

Wiktionary


późnosłowiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. pochodzący z końcowego okresu osadnictwa słowiańskiego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słowiański, pansłowiański

Wiktionary


późnośredniowieczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pochodzący z późnego średniowiecza, związany z późnym średniowieczem, dotyczący późnego średniowiecza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na fresku w pałacu papieskim widniała późnośredniowieczna mapa świata.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. średniowieczny

Wiktionary


późność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co późne; cecha tych, którzy są późni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. późny

 przysł. późno

 temsłow. późno-

 rzecz. późniak mzw./mos.

Wiktionary


późny

1. o porach dnia, roku, życia: końcowy
2. tyle co: spóźniony
3. będący kimś lub czymś w przyszłości
4. występujący potem
5. o roślinach: powoli rosnący, dojrzewający; późno siany, sadzony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów

 (1.2) następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa

 (1.3) przeszły, ale najmniej oddalony od teraźniejszości

 (1.4) o kwiatach, warzywach, owocach późno dojrzewający, kwitnący

 (1.5) o roślinach późno siany, sadzony

 (1.6) zrealizowany przez osobę lub osoby w zaawansowanym wieku

 (1.7) (tylko w stopniu wyższym: późniejszy) będący w przyszłości innym, niż poprzednio; przyszły

 (1.8) (tylko w stopniu wyższym: późniejszy) następujący po czymś, co miało miejsce wcześniej; dalszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była późna noc, a on jeszcze ciągle siedział przy komputerze.

 (1.2) Często podczas grupowych wycieczek jada się późny obiad, nazywany obiadokolacją, czyli obiad jedzony w porze kolacji.

 (1.6) Późne macierzyństwo to dzisiaj codzienność. Ciągle się słyszy w telewizji, że kobiety po sześćdziesiątce rodzą zdrowe dzieci.

 (1.8) Palcowanie, napisane w nutach, jest najczęściej elementem późniejszym, dopisanym przez redaktora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʑnɨ, AS: puźny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. późniak mzw./mos., późność ż., spóźnienie n., opóźnienie n.

 czas. późnić się

 przym. opóźniony

 przysł. późno

 temsłow. późno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.7) przyszły, in spe

Wiktionary


pąch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. woń zwierzęcia, którą wyczuł pies myśliwski

 (1.2) gwara. węch u psów

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pąchać ndk., pąszyć ndk.

Wiktionary


pączek

1. zawiązek pędu liścia lub kwiatu, zwykle ochraniany przez twardawe łuski;
2. nadziewane i smażone na tłuszczu ciastko, najczęściej kuliste i słodkie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cuk. spoż. wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;

 (1.2) cuk. spoż. pączek serowy lub wiedeński; zob. oponka.

 (1.3) zdrobn. od: pąk

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ostatki kupiłam dziesięć pączków z dżemem i dwa z czekoladą.

 (1.3) Nasza jabłonka wypuszcza pączki zwykle w marcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃n͇t͡ʃɛk, AS: põṇček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąk m., pączkarnia ż., pączkowanie n., wypączkowanie n., Pączewo n.

:: zdrobn. pączuś m., pączuszek m.

 czas. pączkować ndk., wypączkować dk.

 przym. pączkowy, pąkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lwów|pampuch., reg. śl. krepel

 (1.2) oponka, pączek wiedeński, gniazdko

Wiktionary


pączewo

Pączewo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Skórcz przy drodze wojewódzkiej nr 222

i na trasie (zlikwidowanej obecnie) linii kolejowej Starogard Gdański-Smętowo Graniczne.

Wieś królewska w 1664 roku należała do starostwa gniewskiego.

Wikipedia


pączkarnia

1. sklep z pączkami;
2. miejsce wypiekania pączków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sklep z pączkami

 (1.2) miejsce wypieku pączków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Nowej Hucie otwarto nową pączkarnię niedaleko zalewu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączek m., pączuś m., pączkarz m., pączkowanie n., wypączkowanie n.

 czas. pączkować ndk., wypączkować dk.

 przym. pączkowy

Wiktionary


pączkojad

naliściak pączkojad - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


pączkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pączkować.

Wiktionary

Pą

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pączek m., pączkarnia ż., pąk mrz.

 czas. pączkować ndk.

 przym. pączkowy

Wiktionary


pączkować

o drzewach, krzewach lub innych podobnych roślinach: wypuszczać pączki


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) bot. wypuszczać z pędów pączki

 (1.2) biol. rozmnażać się przez pączkowanie

 (1.3) pot. mnożyć się, powstawać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączek mrz., pączkarnia ż., pąk mrz., pączkowanie n.

 przym. pączkowy

Wiktionary


pączkowiec

gatunek kwiatu polnego o cienkiej łodydze, wąskich liściach i kolorowych kwiatach, najczęściej pomarańczowych lub czerwonych


SJP.pl


pączkowo

Pączkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Szreńsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


pączkowski

nazwisko


SJP.pl


pączkowy

1. przymiotnik od: pączek; charakterystyczny dla pączka (pąka), zawiązku pędu liścia lub kwiatu, zwykle ochranianego przez twardawe łuski (np. łuska pączkowa); pąkowy;
2. przymiotnik od: pączek; stanowiący część pączka, nadziewanego i smażonego na tłuszczu ciastka, najczęściej kulistego i słodkiego (np. nadzienie pączkowe), związany z takim ciastkiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. związany z pączkami, przeznaczony na pączki

 (1.2) zdrobn. pąkowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zastanawiam się, jak spalić kalorie po wczorajszym pączkowym obżarstwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃n͇t͡ʃˈkɔvɨ, AS: põṇčkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączuś mzw./mos./mrz., pączkowanie n., pąk mrz., pączkarnia ż., pączek

 czas. pączkować

Wiktionary


pączkożerca

żartobliwie: człowiek lubiący jeść pączki


SJP.pl


pączunio

zdrobniale o pączku; pączuś, pączuszek


SJP.pl


pączuszek

1. zdrobniale o pączku (zawiązku pędu liścia lub kwiatu, zwykle ochranianym przez twardawe łuski);
2. zdrobniale o pączku (nadziewanym i smażonym na tłuszczu ciastku, najczęściej kulistym i słodkim); pączuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. pączek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączek mrz., pączuś mzw./mos./mrz.

Wiktionary


pączuś

1. zdrobniale o pączku (nadziewanym i smażonym na tłuszczu ciastku, najczęściej kulistym i słodkim); pączuszek;
2. żartobliwe określenie na osobę otyłą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. osoba przy kości, z nadwagą

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) zdrobn. od: pączek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie krytykuj wyglądu córki. Nawet żart w dobrej wierze ("ty mój pączusiu") może spowodować niezadowolenie z siebie oraz doprowadzić do obsesyjnego myślenia o jedzeniu i panicznego strachu przed utyciem.

 (1.1) Jako dziecko zawsze byłam pączuś, ale wszyscy myśleli, że wyrosnę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączek mzw., pączuszek mrz., pączkarnia ż.

 przym. pączkowy

Wiktionary


pąd

w łowiectwie: trop zwierzęcia, po którym przebiegły psy


SJP.pl


pągiel

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) smarkacz, małolat

Wiktionary


pągowiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pągowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica
  • Pągowiec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Raków

Wikipedia


pągowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Pągowski (ur. 1953) – polski artysta grafik, autor około tysiąca plakatów
  • Bogumił Pągowski herbu Pobóg – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1790 roku
  • Konstanty Pągowski (1890–1967) – polski aktor teatralny i filmowy
  • Marcin Pągowski (ur. 1978) – polski pisarz fantasy
  • Stefan Pągowski (ur. 1937) – polski i kanadyjski inżynier, historyk II wojny światowej
  • Zdzisław Pągowski (1909–1976) – polski artysta malarz

Wikipedia


pąk

na roślinie zawiązek liścia, pędu lub kwiatu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zawiązek liścia, pędu lub kwiatu na roślinie;

Wiktionary

Pąk, pączek – zawiązek pędu z merystemem wierzchołkowym i zawiązkami organów – liści i kwiatów. Merystem osłonięty jest w pąku zawiązkami liści, czasem przekształconych w specjalne łuski pąkowe.

Ze względu na zróżnicowanie kształtów, koloru, wielkości i ułożenia pączków na pędzie oraz budowy ich łusek – pąki wykorzystywane są do oznaczania gatunków drzew i krzewów, gdy pozostają one w stanie bezlistnym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔ̃ŋk, AS: põŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąkla ż., pączkowanie n., wypączkowanie n.

:: zdrobn. pączek m.

 czas. pączkować ndk., wypączkować dk.

 przym. pąkowy, pączkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pączek

Wiktionary


pąkiew

bezzieleniowy pasożyt roślinny z rodziny cynomoriowatych, rosnący nad Morzem Śródziemnym; cynomorium


SJP.pl


pąkla

morski skorupiak o ciele pokrytym wapiennymi płytkami tworzącymi twardy pancerz ochronny


SJP.pl


pąkowie

pączki okrywające drzewo lub krzew


SJP.pl


pąkowy

przymiotnik od: pąk; charakterystyczny dla pąka (pączka), zawiązku pędu liścia lub kwiatu, zwykle ochranianego przez twardawe łuski (np. łuska pąkowa); pączkowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący pąka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączek mrz., pąk mrz.

Wiktionary


pąksowy

przymiotnik

 (1.1) gwara. pąsowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. ponso, spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowy, daw. ponso, daw. ponsowy, gwara. pęksowy

Wiktionary


pąkwiel

pasożyt roślinny z rodziny gałecznicowatych


SJP.pl


pąkówka

wczesna faza pączkowania roślin, a także: pąk takiej rośliny, zaczątek pędu liścia lub kwiatu


SJP.pl


pąpie

dawniej: pąkowie (zbiór pączków i pędów rośliny); pępie


SJP.pl


pąs

1. rumieniec;
2. kolor intensywnie czerwony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. intensywny jasnoczerwony kolor

 (1.2) książk. silny rumieniec na twarzy (zwykle w liczbie mnogiej)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃s, AS: põũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) daw. pons

 (1.2) wypieki

Wiktionary


pąsogłówka

gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich


SJP.pl

Pąsogłówka ("Purpureicephalus spurius") – gatunek średniej wielkości ptaka z podrodziny dam (Loriinae) w obrębie rodziny papug wschodnich (Psittaculidae). Zamieszkuje południowo-zachodnie wybrzeże Australii. Nie jest zagrożony.

Wikipedia


pąsowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pąsowieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃w̃sɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: põũ̯sovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ponsowienie

Wiktionary


pąsowieć

1. rumienić, czerwienić się, pokrywać się pąsem;
2. kontrastować kolorystycznie z czymś poprzez intensywną czerwień


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) książk. wyraźnie odróżniać się od tła kolorem pąsowym

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spąsowieć)

 (2.1) książk. czerwienić się, rumienić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piękne maki pąsowiały w zbożu.

 (1.1) (…) z góry, po przez szczyty drzew, zaglądały błękitne i białe kawałki obłoków, jakby ciekawe spojrzeć w tę głąb cienistą, (…) w której spomiędzy trawy wykwitał blady nieśmiertelnik żółty, podnosiły się dzwonki liliowe albo śród mchu pąsowiały lśniące grona żurawin.

 (2.1) (…) oczy moje, jakby pociągnięte niewidzialną jakąś siłą, która na nie wpływ wywierała, zwróciły się w kąt pokoju i spotkały parę czarnych, palących, wlepionych w twarz moją oczów. Nad oczami tymi rysowały się brwi czarne, pod nimi pąsowiały dumne wargi, uśmiechnięte słodko i pokornie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: põũ̯sovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) rumienić się, czerwienić się

 (1-2) daw. ponsowieć

Wiktionary


pąsowo

przysłówek

 (1.1) książk. przysł. od pąsowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvɔ, AS: põũ̯sovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ponsowo

Wiktionary


pąsowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pąsowe; cecha tych, którzy są pąsowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pąsowy

 przysł. pąsowie

Wiktionary


pąsowy

jaskrawoczerwony, pokryty intensywną czerwienią lub jasnoczerwony, mający czerwonawe zabarwienie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. jasnoczerwony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu kupowano talerze, szklanki, żelazka, młynki, lalki, a niekiedy duże parasole szafirowe lub pąsowe.

 (1.1) Po niewoli skazany na nowe miejsce pobytu Iwan o mało nie klasnął w ręce na taką poufałość i w milczeniu wskazał palcem piżamę z pąsowego barchanu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: põũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąsowość ż., pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

 przym. spąsowiały, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ponsowy, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

Wiktionary


pąsówka

wstęgówka pąsówka - gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych


SJP.pl


pątki

Pątki – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lubowidz. Leży nad rzeką Wkrą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Apostoła w Lubowidzu.

Wikipedia


pątlik

1. ozdobna siatka na włosy,
2. ozdobny czub na hełmie


SJP.pl

Pątlik (łac. "crinale") - siatka podtrzymująca długie włosy mężczyzn, noszona w Polsce od średniowiecza do XVI wieku.

Pątlik, traktowany również jako ozdobne nakrycie głowy, wykonywany był z jedwabiu, złotego sznurka i zdobiony np. perłami lub bursztynowymi paciorkami na węzłach.

Wikipedia


pątnictwo

pielgrzymowanie, podróżowanie do miejsc świętych


SJP.pl


pątniczka

kobieta uczestnicząca w pielgrzymkach, podróżująca do miejsc świętych


SJP.pl


pątniczy

przymiotnik od: pątnictwo; typowy, charakterystyczny dla pątnictwa, pielgrzymek lub pielgrzymów (np. wycieczka pątnicza), związany z pielgrzymowaniem


SJP.pl


pątnik

osoba uczestnicząca w pielgrzymkach, podróżująca do miejsc świętych; pielgrzym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pielgrzym

Wiktionary

Pątnik – starosłowiańskie słowo oznaczające "podróżnika", występujące także w j. średniopolskim, pochodzące od słowa пѫть (pǫť) oznaczającego drogę. Obecnie słowo "pątnik" używane jest w znaczeniu pielgrzym (religia). Słowo пѫть (pǫť) pozostało w językach bułgarskim (път), górnołużyckim (puć), serbskochorwackim (put/пут), słoweńskim (pot) oraz rosyjskim (путь).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pątnik, choć twarz miał zuchwałą, trząsł się po prostu jak liść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃ntʲɲik, AS: põntʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pątniczka ż., pąć ż.

 przym. pątniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pielgrzym, sakroturysta

Wiktionary


pątnowski

odnoszący się do Pątnowa (dzielnicy Konina lub zachodniopomorskiej wsi w gminie Sławno)


SJP.pl


pątnów

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pątnów – część miasta Konin
  • Pątnów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
  • Pątnów – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Pątnów
  • Pątnów – dawna gromada
  • Pątnów – nieistniejący już przystanek kolejowy
  • Pątnów Legnicki, Pątnów Wieluński

Wikipedia


pątnówek

Pątnówek – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Miłkowice.

Wikipedia


pąć

dawniej: pielgrzymka, wędrówka do świętego miejsca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. gwara. droga

 (1.2) daw. gwara. pielgrzymka, wędrówka do miejsc świętych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pątnik mos., pątniczka ż.

Wiktionary


pęc

rzemyk do przytrzymywania ptaka łowczego


SJP.pl


pęca

rzemyk do przytrzymywania ptaka łowczego


SJP.pl


pęcaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pęcak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcak m.

Wiktionary


pęcak

kasza pszenna lub jęczmienna, otrzymywana z nierozdrobnionych, ale obłuskiwanych i polerowanych ziarn tych zbóż; pęczak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Kraków. spoż. pęczak (kasza)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęczak m.

:: zdrobn. pęcaczek m.

 przym. pęczakowy, pęcakowy

Wiktionary


pęchcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pęchcić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pęchcić

Wiktionary


pęchcin

Pęchcin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Ciechanów.

Przez miejscowość przebiega droga krajowa DK60.

W latach 1954–1957 wieś była siedzibą gromady Pęchcin, po jej zniesieniu w gromadzie Ciechanów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


pęchcić

czasownik

 (1.1) reg. pozn. - szperać, szukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęchcenie n.

Wiktionary


pęcherz

1. wypełniony powietrzem lub płynem twór powstający na ciele, najczęściej w wyniku poparzeń lub odciśnięć skóry;
2. jeden z narządów pełniących rolę magazynów w ciele niektórych zwierząt;
3. niedoskonałość odlewu w postaci wypukłości lub próżni; pęcherzyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia

 (1.2) anat. zbiornik moczu u kręgowców

 (1.3) zool. zob. pęcherz pławny.

 (1.4) zool. zob. pęcherz powietrzny.

 (1.5) techn. bańka gazu w odlewie

 (1.6) daw. dętka piłki nadmuchiwana powietrzem

Wiktionary

Pęcherz (łac. "bulla") – w dermatologii – wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry, o średnicy powyżej 0,5 cm. Pęcherze to oddzielenie naskórka od skóry właściwej, wypełnione płynem limfatycznym. Powstają na skórze stóp lub dłoni w wyniku otarć, np. butów lub narzędzi, ustępują bez pozostawienia blizny. "Pęcherze" mogą również występować na błonach śluzowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na skórze pojawiły mu się pęcherze, które skrupulatnie skrywał przed babką.

 (1.2) Mam pełny pęcherz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcherzowiec mzw., pęcherzowość ż., pęcherzyca ż.

:: zdrobn. pęcherzyk m.

 przym. pęcherzowy, pęcherzowaty, pęcherzykowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bąbel, wybrzuszenie

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński pacharzina

Wiktionary


pęcherzak

rodzaj roślin z rodziny bobowatych; desmodium


SJP.pl


pęcherznica

średniej wielkości krzew o złocistych lub czerwonawych liściach przypominających klonowe, stosowany jako żywopłot lub roślina umacniająca glebę


SJP.pl

Pęcherznica ("Physocarpus") – rodzaj roślin należący do rodziny różowatych ("Rosaceae"). Obejmuje 7 gatunków, z których jeden ("P. amurensis") występuje w północno-wschodniej Azji, a pozostałe w Ameryce Północnej (od północnego Meksyku po Alaskę i Quebec). Pęcherznica kalinolistna "P. opulifolius" jest popularnie uprawiana jako krzew ozdobny w Europie i Ameryce Północnej.

Wikipedia


pęcherzolistka

morski gatunek brunatnic; wielkomorszczyn


SJP.pl


pęcherzowce

kopalny szkarłupień; cystoid


SJP.pl

Pę

Wikipedia


pęcherzowiec

kopalny szkarłupień; cystoid


SJP.pl


pęcherzowo-moczowy

dotyczący pęcherza moczowego


SJP.pl


pęcherzowy

związany z pęcherzem, najczęściej w odniesieniu do tworu powstającego na ciele (np. wykwit pęcherzowy) lub jednego z narządów pełniących rolę magazynów w ciele niektórych zwierząt (np. wziernik pęcherzowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pęcherzem, dotyczący pęcherza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ujście moczowodowe ulega osłabieniu, co prowadzi do odpływu pęcherzowo-moczowodowego i moczowodowo-nerkowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcherz mrz.

Wiktionary


pęcherzyca

choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się powstawaniem na skórze pęcherzy w wyniku utraty łączności między komórkami naskórka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba autoimmunologiczna powodująca powstawanie pęcherzy na skórze i błonach śluzowych;

Wiktionary

Pęcherzyca – grupa chorób autoimmunologicznych, których wiodącymi objawami jest akantoliza i tworzenie się pęcherzy, co jest spowodowane utratą połączeń między komórkami nabłonków skóry i błon śluzowych wskutek działania autoprzeciwciał skierowanych przeciwko keratynocytom.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed świętami zwróciliśmy się do naszych Czytelników z prośbą o pomoc w przywiezieniu z Łodzi specjalnego łóżeczka dla chorego na pęcherzycę chłopca z Pęcławic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcherz mrz.

Wiktionary


pęcherzyk

1. niewielki pęcherz (twór na ciele powstały w wyniku poparzeń lub odciśnięć skóry);
2. niewielki pęcherz (narząd pełniący funkcję magazynu w ciele niektórych zwierząt); 2. niewielka bańka gazowa, najczęściej tworząca się w cieczach i stopniowo unosząca się do warstw o niższej gęstości;
3. niedoskonałość odlewu w postaci wypukłości lub próżni; pęcherz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: pęcherz

 (1.2) mała bańka gazu w cieczy

 (1.3) anat. mały narząd błoniasty w organizmach żywych;

 (1.4) techn. mała wypukłość lub próżnia w odlewie

Wiktionary

W biologii komórki, pęcherzyki to niewielkie, zamknięte kompartmenty, ograniczone od otoczenia co najmniej jedną dwuwarstwą lipidową. Te otoczone pojedynczą błoną, nazywa się pęcherzykami jednowarstwowymi (ang. "unilamellar vesicles"), a otoczone większą ilością błon wielowarstwowymi (ang. "multilamellar vesicles"). Błona pęcherzyków w komórce zapewnia oddzielenie wnętrza pęcherzyka od otoczenia, za czym może iść stworzenie zupełnie odrębnych warunków biochemicznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ̃w̃ˈxɛʒɨk, AS: pẽũ̯χežyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcherz

 przym. pęcherzykowy, pęcherzykowaty

Wiktionary


pęcherzykowaty

z wyglądu przypominający pęcherzyk (np. twór pęcherzykowaty) lub występujący w postaci pęcherzyków, składający się z pęcherzyków


SJP.pl


pęcherzykowy

→ pęcherzyk


SJP.pl

Patrz:

pęcherzyk

pęchowiec

Pęchowiec – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Klimontów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Miejscowość znajduje się na odnowionej trasie Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Sandomierza do Tyńca, która to jest odzwierciedleniem dawnej średniowiecznej drogi do Santiago de Compostela.

Wikipedia


pęchów

Pęchów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Klimontów. Ma status sołectwa.

Wieś leżąca w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego wchodziła w XVII wieku w skład kompleksu klimontowsko-ossolińskiego dóbr Zbigniewa Ossolińskiego. Za Królestwa Polskiego istniała gmina Pęchów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia


pęciak

nazwisko


SJP.pl


pęcice

Zobacz też: Pęcice (zniesiona osada).

Pęcice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Michałowice. Leży nad rzeką Utratą. Wśród zabytków znajdujących się w miejscowości wymienić należy kościół parafialny, pałac z parkiem, folwark i dwa cmentarze.

Wikipedia


pęcina

1. część kończyny konia nad kopytem;
2. potocznie: dolna część nogi nad kostką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. zool. część kończyny u zwierząt kopytnych pomiędzy koroną kopyta a nadpęciem

Wiktionary

Pęcina – część nogi konia, która razem ze znajdującym się nad nią stawem pęcinowym łączy kopyto końskie z dalszą częścią nogi. Kąt nachylenia pęciny do podłoża powinien być zgodny z kątem nachylenia ściany kopyta. Pęcina umożliwia poruszanie się koniowi poprzez amortyzowanie ciężaru konia i wstrząsów podczas ruchu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pęcinowy

Wiktionary


pęcinka

niewielka pęcina (cześć nogi konia znajdująca się między kopytem a położonym poniżej kolana nadpęciem, ustawiona pochyło do pionu)


SJP.pl


pęcinowy

związany z pęciną (częścią nogi konia znajdującą się między kopytem a położonym poniżej kolana nadpęciem, ustawioną pochyło do pionu), odnoszący się do niej (np. kość pęcinowa)


SJP.pl


pęciszewo

Pęciszewo (niem. "Waltersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


pęciszów

Pęciszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Zawonia.

Wikipedia


pęcisław

imię męskie


SJP.pl

Pęcisław, Pęcsław, Pęcław, Pęsław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Pęci-" ("droga, wędrówka") i "-sław" ("sława"). Oznacza "ten, który podąża drogą sławy".

Pęcisław imieniny obchodzi 4 sierpnia i 24 listopada.

Żeńskie odpowiedniki: Pęcisława, Pęcsława, Pęcława, Pęsława.

Wikipedia


pęcisława

imię żeńskie


SJP.pl

Pęcisława, Pęcsława, Pęcława, Pęsława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Pęci-" (o znaczeniu: droga, wędrówka) i "-sława". Oznacza: „ta, która podąża drogą sławy”.

Poświadczone w źródłach staropolskich w formach jako: Pęcisława (1265), Pęc(s)ława (1265), Pęsława (1310). W XX w. nie zostało odnotowane.

Wikipedia


pęcisławek

zdrobnienie od: Pęcisław (imię męskie)


SJP.pl


pęcisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pęcisławy lub z nią związany


SJP.pl


pęcisławka

zdrobnienie od: Pęcisław (imię męskie)


SJP.pl


pęcisławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pęcisławka lub z nim związany


SJP.pl


pęcisławostwo

Pęcisław z żoną; Pęcisławowie


SJP.pl


pęcisławowie

imię męskie


SJP.pl


pęcisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pęcisława lub z nim związany


SJP.pl


pęckowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pęckowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Drawsko
  • Pęckowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Obrzycko
  • Pęckowo – była stacja kolejowa w Pęckowie, w woj. wielkopolskim, pow. szamotulskim

Wikipedia


pęczaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pęczak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęczak m.

Wiktionary


pęczak

1. kasza pszenna lub jęczmienna, otrzymywana z nierozdrobnionych, ale obłuskiwanych i polerowanych ziarn tych zbóż; pęcak;
2. niewielki pęczek krótkich włókien, po oczyszczeniu stosowany do wyrobu włóknin, filców i papieru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. gruba, niełamana kasza jęczmienna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osoby noszące nazwisko Pęczak
    • Alicja Pęczak (ur. 1970) – pływaczka
    • Andrzej Pęczak (ur. 1951) – polityk
    • Jan Pęczak (ur. 1978) – gitarzysta
    • Paweł Pęczak (ur. 1977) – polski piłkarz
    • pozostali:
  • pęczak – niełamana kasza otrzymywana z oczyszczonych ziaren jęczmienia
  • pęczak – niełamana kasza otrzymywana z oczyszczonych ziaren pszenicy, w tym także z pszenicy orkisz (pęczak orkiszowy)
  • pęczak – niełamana kasza otrzymywana z oczyszczonych ziaren owsa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃n͇t͡ʃak, AS: pẽṇčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcak m., pęczakotto n., pęczotto n.

:: zdrobn. pęczaczek m.

 przym. pęczakowy, pęcakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pęcak

Wiktionary


pęczek

niewielki pęk, wiązka, większa liczba czegoś, zwykle przedmiotów podobnych do siebie lub o podobnym zastosowaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zdrobn. od: pęk

 (1.2) porcja towaru (zwykle jarzyn) związana sznurkiem lub spięta gumką

Wiktionary

Pęczek – mały pęk, pewna liczba złożonych równo i połączonych ze sobą przedmiotów. Pojęcie stosowane jest w różnych dziedzinach, m.in. w towaroznawstwie, biologii i anatomii, a także w języku potocznym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) To ile pęczków szczypioru pani podać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃n͇t͡ʃɛk, AS: pẽṇček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęk mrz.

Wiktionary


pęczelice

Pęczelice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez wieś przechodzi czerwony szlak turystyczny z Buska-Zdroju do miejscowości Solec-Zdrój.

Wikipedia


pęczerzyno

Pęczerzyno (dawniej "Pęcerzyno", niem. "Panzerin") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Brzeżno.

We wsi znajduje się zabytkowy późnogotycki kościół św. Antoniego Padewskiego z XVI wieku.

Wikipedia


pęczkowanie

wiązanie w pęczki, tworzenie pęczków z czegoś, najczęściej w odniesieniu do tworzenia bukietów z kwiatów


SJP.pl


pęczkowski

nazwisko


SJP.pl


pęczkowy

→ pęczek


SJP.pl

Patrz:

pęczek

pęcznienie

proces nabierania objętości, najczęściej połączony z nabieraniem masy wskutek pochłaniania jakichś cieczy z zewnątrz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pęcznieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pęcznieć

Wiktionary


pęczniew

wieś w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim


SJP.pl

Pęczniew – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Pęczniew. Położona nad rzeczką Pichną, prawym dopływem Warty, i nad brzegiem zbiornika Jeziorsko.

Do 1937 roku siedziba gminy Niemysłów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


pęczniewski

przymiotnik od: Pęczniew


SJP.pl


pęcznieć

powiększać swoją objętość o objętość cieczy, która nasiąka, wsiąka; nabrzmiewać, grubieć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zwiększać objętość nasiąkając jakimś płynem

 (1.2) stawać się większym, wypchanym wskutek przybywania czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃n͇t͡ʃʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: pẽṇčʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcznienie n.

Wiktionary


pęczotto

potrawa z pęczaku podobna do risotto


SJP.pl


pęczyna

pęczyna wodna - gatunek rośliny z rodziny selerowatych; seler wodny


SJP.pl

Pę

Wikipedia


pęcław

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pęcisław – staropolskie imię męskie
  • Pęcław – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Pęcław
  • Pęcław – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria
  • Pęcław – dawna gromada, w obecnym woj. dolnośląskim

Wikipedia


pęcławski

przymiotnik od: Pęcław, wieś gminna w województwie dolnośląskim


SJP.pl


pęd

1. część rośliny składająca się z łodygi, liści, pąków i kwiatów;
2. szybkie posuwanie się do przodu, szybki lot, szybki bieg;
3. zamiłowanie do czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szybkie posuwanie się naprzód, szybki ruch, szybki bieg

 (1.2) wewnętrzna potrzeba, zamiłowanie do czegoś, wzmożona chęć dążenia do czegoś

 (1.3) bot. nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców;

 (1.4) fiz. prędkość pomnożona przez masę;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pęd (fizyka)
  • pęd (botanika)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myśli jego stały się teraz jeszcze szybsze niż pęd konia…

 (1.2) Pęd, który nas pcha ku czemuś lub od czegoś odpycha, bez uczucia, że się chce tego, co sprzyja, unika tego, co szkodzi…

 (1.3) Pędy grochu zwieszały się ze skrzynek…

 (1.4) Doświadczenie demonstruje zasadę zachowania momentu pędu w ruchu obrotowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃nt, AS: pẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozpęd m., popęd m., spęd m., pędnik m., pędzenie n., spędzanie n., spędzenie n., popędzanie n., popędzenie n.

 czas. pędzić ndk., spędzać ndk., spędzić dk., popędzać ndk., popędzić dk.

 przym. pędny, pędowy, popędliwy

 przysł. popędliwie, pędem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bieg, galop

Wiktionary


pędel

przedstawiciel podrodziny chrząszczy z rodziny kózkowatych


SJP.pl


pędem

wykrzyknik nawołujący do bardzo szybkiego wykonania czegoś, pośpieszenia się, przyspieszenia; galopem


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) bardzo szybko; w pośpiechu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) co tchu

Wiktionary


pędnia

zespół przekładni pasowych do napędzania grupy maszyn roboczych jednym silnikiem


SJP.pl

Pę

Wikipedia


pędnik

urządzenie wytwarzające siłę poruszającą statek (np. żagiel, wiosło, śruba okrętowa)


SJP.pl

Pędnik – urządzenie zamieniające energię dostarczoną z zewnątrz lub z silnika napędowego na siłę poruszającą jednostkę pływającą.

Pod względem zasady działania wyróżnia się:

Oprócz głównego zastosowania pędnika, jakim jest napędzanie jednostki, stosuje się także pędniki sterujące (stery strumieniowe), których zadaniem jest zwiększenie zdolności manewrowych statku.

Wikipedia


pędny

używany do napędzania, wprowadzania części jakichś urządzeń lub całego urządzenia w ruch (np. koło pędne, wał pędny)


SJP.pl


pędowiaczek

drążel pędowiaczek - motyl z rodziny molowców wąskoskrzydłych, którego gąsienice żerują na pąkach i pędach jabłoni


SJP.pl


pędowy

→ pęd


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z pędem, dotyczący pędu

Wiktionary

Patrz:

pęd

Przykłady

 (1.1) Kalarepa jest jadalną bulwą pędową jednej z odmian kapusty warzywnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary


pędraczek

zdrobnienie od: pędrak


SJP.pl


pędraczysko

zgrubienie od: pędrak


SJP.pl


pędrak

1. larwa chrząszcza z rodziny żukowatych i jelonkowatych, będąca szkodnikiem roślin;
2. żartobliwie o małym chłopcu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. typ oligopodialnej larwy owada w przeobrażeniu zupełnym, żyjącej w glebie, w kale zwierząt roślinożernych lub w próchnie;

 (1.2) pot. przen. małe dziecko

Wiktionary

Pę

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ndrak, AS: pẽndrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pędruś m.

:: zdrobn. pędraczek m.

 przym. pędrakowy, pędrakowaty, pędraczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) smarkacz, małolat, bąbelek, szkrab; grub. gówniarz, gówniak

Wiktionary


pędrakowaty

o larwie: mający miękkie, białe ciało i uwstecznione nogi tułowiowe


SJP.pl


pędrusiowate

o cechach pędrusiowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl

Pędrusiowate (Apionidae) – rodzina chrząszczy z nadrodziny ryjkowców (Curculionoidea) lub podrodzina chrząszczy z rodziny Brentidae. Dawniej klasyfikowana jako podrodzina ryjkowcowatych z grupy Curculiones phanerognathi. Rozprzestrzenione są kosmopolitycznie.

Wikipedia


pędrusiowaty

o cechach pędrusiowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


pędruś

chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl

Pędruś – polska nazwa zwyczajowa różnych chrząszczy z rodziny pędrusiowatych, które dawniej zaliczane były do rodzaju "Apion", np.:

Wikipedia


pędzarnia

zakład, pomieszczenie, w którym domowym sposobem wyrabia się alkohol, często nielegalnie


SJP.pl


pędzać

1. biec, poruszać się z dużą szybkością lub nakłaniać kogoś do pośpiechu, pośpieszać; pędzić (częściej);
2. dawniej: besztać kogoś, karcić, używać siły, przemocy względem kogoś lub czegoś, zadawać ból


SJP.pl


pędzel

1. ręczny przyrząd składający się z trzonka i osadzonym na jego końcu pęczka włosia, niegdyś zwierzęcego, dzisiaj najczęściej sztucznego;
2. w przenośni o malarzu lub jego rzemiośle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. techn. narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

Wiktionary

Pę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy jesteś smutny, przygnębiony, weź do ręki farby, pędzel, przygotuj wodę i kartkę papieru dużego formatu.

 (1.1) Szczecina borsuka używana jest do wyrobu delikatnych pędzli do golenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃nd͡zɛl, AS: pẽnʒel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pędzlowanie n., pędzelkowanie n.

:: zdrobn. pędzelek mrz.

 czas. pędzlować ndk., pędzelkować ndk.

 przym. pędzlowy, pędzelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pyndzel

Wiktionary


pędzelek

1. niewielki pędzel;
2. niewielka kępka, pęczek włosów na końcach uszu niektórych zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: pędzel

 (1.2) mały pędzel

 (1.3) zool. zakończenie uszu niektórych zwierząt w formie kępki włosów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A gdy służąca uciekła, jej pani rzuciła się gorączkowo do swej tualety i otworzywszy parę słoików za pomocą pędzelka umalowała sobie twarz na różowy kolor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃nˈd͡zɛlɛk, AS: pẽnʒelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pędzel m.

 czas. pędzlować

Wiktionary


pędzelkojęzyczny

papugi pędzelkojęzyczne - podrodzina papug charakteryzujących się smukłym ciałem i barwnym upierzeniem; lory


SJP.pl


pędzelkowaty

z wyglądu przypominający pędzelek, najczęściej ten na czubku ucha niektórych zwierząt


SJP.pl


pędzelkowy

→ pędzelek


SJP.pl

Patrz:

pędzelek

pędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pędzić.

Wiktionary

Pę

Wikipedia

Powiązane:

 czas. pędzić

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary


pędzewo

Pędzewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.

Wikipedia


pędzich

nazwisko


SJP.pl


pędzik

nazwisko


SJP.pl


pędziszewo

Pędziszewo – przysiółek wsi Rozwory w Polsce, położony w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Debrzno.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa słupskiego.

Wikipedia


pędziwiatr

potocznie o osobie ruchliwej, będącej ciągle w ruchu lub o lekkoduchu, człowieku lekkomyślnym, nieodpowiedzialnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) ktoś będący ciągle w ruchu i często podejmujący szybkie decyzje bez zastanowienia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Milena Pędziwiatr − polska lekkoatletka
  • Ziemowit Pędziwiatr − polski aktor telewizyjny i dubbingowy, lektor radiowy i filmowy
  • Marek Pędziwiatr − polski pianista, lider septetu EABS
  • Struś Pędziwiatr − bohater kreskówki z serii Zwariowane melodie

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) sowizdrzał, lekkoduch, gorąca głowa, narwaniec, paliwoda, szałaput, szaławiła, świszczypała, wartogłów, wietrznik, reg. śl. gónka

Wiktionary


pędzić

1. poruszać się (np. biec) b. szybko
2. zmuszać do szybkiego posuwania się naprzód; gonić
3. nakłaniać do pośpiechu, popędzać
4. wprawiać w ruch, napędzać
5. produkować np. bimber
6. pobudzać rośliny hodowane w szklarni do szybszego wzrostu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) poruszać się bardzo szybko w pewnym kierunku

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) wytwarzać bimber

 (2.2) poganiać stado zwierząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dokąd tak pędzisz?

 (2.1) Tomek pędzi w domu niezły bimber.

 (2.2) Pasterz pędzi owce na pastwisko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: pẽńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęd m., popęd m., pędnik m., pędzenie n., popędzanie n., popędzenie n., napędzanie n., napędzenie n., wypędzanie n., wypędzenie n., dopędzanie n., dopędzenie n., zapędzanie n., zapędzenie n., przepędzanie n., przepędzenie n., odpędzanie n., odpędzenie n.

 czas. napędzać ndk., napędzić ndk., popędzić dk., popędzać ndk., wypędzić dk., wypędzać ndk., dopędzić dk., dopędzać ndk., zapędzić dk., zapędzać ndk., przepędzić dk., przepędzać ndk., odpędzić dk., odpędzać ndk.

 przym. pędny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lecieć, gnać

 (2.2) gnać, przepędzać

Wiktionary


pędziński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Pędziński – polski nauczyciel, działacz polonijny
  • Tomasz Pędziński – polski chemik
  • Zbigniew Pędziński – polski krytyk literacki, publicysta

Wikipedia


pędzlak

bardzo pospolity grzyb z klasy workowców


SJP.pl


pędzlarski

związany z malarstwem, głównie w odniesieniu do akcesoriów malarskich i procesu tworzenia obrazów (np. zakład pędzlarski)


SJP.pl


pędzliczek

rodzaj mchów z rodziny płoniwowatych


SJP.pl

Pędzliczek ("Syntrichia" Brid.) – rodzaj mchów należący do rodziny płoniwowatych ("Pottiaceae" Schimp.).

Wikipedia


pędzlisko

zgrubienie od: pędzel


SJP.pl


pędzlogon

rodzaj gryzoni z rodziny popielicowatych


SJP.pl

Pędzlogon ("Graphiurus") – rodzaj ssaków z podrodziny pędzlogonów (Graphiurinae) w obrębie rodziny popielicowatych (Gliridae).

Wikipedia


pędzloogonowy

myszowór pędzloogonowy - zwierzę drapieżne z rodziny niełazów, torbacz żyjący w lasach Australii; myszowór, mysz workowata, tafa


SJP.pl


pędzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pędzlować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepędzlowanie n., pędzel mrz.

 czas. pędzlować ndk.

Wiktionary


pędzlować

leczyć stan zapalny gardła, smarując migdałki i błonę śluzową gardła środkami dezynfekującymi


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. robić coś przy pomocy pędzla

 (1.2) przen. szybko jeść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pędzel mrz., pędzelek mrz., pędzlowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pałaszować, wcinać, grub. zażerać

Wiktionary


pędzlowy

→ pędzel


SJP.pl

Patrz:

pędzel

pędówka

bruzdownica pędówka - niewielka błonkówka z rodziny pilarzowatych, szkodnik róż


SJP.pl


pędźka

pędźka rudonoga - gatunek muchówki z rodziny łowikowatych


SJP.pl


pęgów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pęgów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie
    • Pęgów – dawna gromada w obecnym woj. dolnośląskim
    • Pęgów – stacja kolejowa
  • Pęgów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów

Wikipedia


pęk

pewna ilość przedmiotów związanych razem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zbiór jednorodnych przedmiotów związanych razem lub występujących razem w naturze

 (1.2) skłębiona lub splątana rzecz

 (1.4) daw. miejsce największej średnicy naczynia

 (1.5) mat. zob. pęk prostych.

 (1.6) mat. zob. pęk płaszczyzn.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marcinek szybko skoczył ku kapliczce, wspiął się na płot i ułamał ogromny pęk kwitnących gałęzi.

 (1.2) Siądź w łodzi, przy ognisku, na sieci tych pęku…

 (1.3) Dyrektor Henio był złośliwy, dowcipny, oczytany a z cicha pęk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃ŋk, AS: pẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pękatość ż., Pękosław m., Pękosława ż.

:: zdrobn. pęczek m.

 przym. pękaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiązka

 (1.2) kłąb

 (1.3) pęknięcie, rozpuk

Wiktionary


pękacieć

stawać się pękatym


SJP.pl


pękacki

nazwisko


SJP.pl


pękacz

nazwisko


SJP.pl

Pękacz (310 m) – wzniesienie pomiędzy miejscowościami Aleksandrowice, Kleszczów i Burów w województwie małopolskim. Pod względem geograficznym znajduje się na Garbie Tenczyńskim (część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej) w obrębie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego.

Wikipedia


pękala

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karol Pękala (1902–1968) – polski duchowny rzymskokatolicki
  • Mieczysław Pękala (1898–1967) – oficer wojska polskiego
  • Kamil Pękala (ur. 1983) – polski śpiewak
  • Miłosz Pękala (ur. 1981) – polski perkusjonalista
  • Jerzy Pękala (ur. 1929) – polski polityk
  • Julian Pękala (1904–1977) – polski duchowny polskokatolicki
  • Mirosław Pękala (ur. 1969) – polski piłkarz
  • Leszek Pękala (ur. 1952) – oficer

Wikipedia


pękalski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grażyna Pękalska – polska łuczniczka;
  • Henryka Pękalska – polska polityk;
  • Ireneusz Pękalski – polski biskup rzymskokatolicki;
  • Ivo Pękalski – szwedzki piłkarz;
  • Leonard Pękalski – polski malarz;
  • Leszek Pękalski – polski zabójca i przestępca seksualny, znany jako „Wampir z Bytowa";
  • Leszek Jerzy Pękalski – polski fotografik;
  • Marcin Pękalski – polski raper;
  • Roman Pękalski – polski architekt i urbanista;
  • Stanisław Pękalski – polski malarz, witrażysta, profesor;
  • Tomasz Pękalski – polski lekarz i samorządowiec.

Wikipedia


pękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pękać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spękać, pękać ndk.

 rzecz. pęknięcie n.

Wiktionary


pękanino

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pękanino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Białogard
  • Pękanino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
  • Pękanino – dawna gromada w powiecie sławieńskim

Wikipedia


pękatość

zaokrąglenie, grubość, najczęściej znaczna i widoczna w jednym miejscu lub pełność, nadmiar czegoś


SJP.pl


pękaty

zaokrąglony, gruby, rozszerzający się znacznie w jednym miejscu (np. pękata dynia) lub napełniony czymś po brzegi, wypchany (np. pękaty portfel)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rozszerzający się znacznie w jednym miejscu, zwykle pośrodku

 (1.2) napełniony lub wypchany mocno czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęk mrz.

 czas. pękać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baniasty, baryłkowaty, beczkowaty, beczułkowaty, bombiasty, brzuchaty

Wiktionary


pękać

1. np. o lodzie: przestawać być całością na skutek powstawania rys, szczelin; łamać się, rozpadać się;
2. rozrywać się, rozpadać się na dwie (np. struna) lub wiele (np. balon) części;
3. np. o pociskach: wybuchać;
4. pot. bać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przestawać być całym na skutek powstania rysy, szczeliny lub otworu

 (1.2) o czymś naciągniętym, napiętym: rozrywać się, najczęściej na dwie części

 (1.3) pot. bać się, odczuwać strach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wiosnę, gdy zrobi się dostatecznie ciepło, pąki pękają na drzewach.

 (1.3) Nie pękaj! Zrób to!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ŋkat͡ɕ, AS: pẽŋkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pękanie n., pęknięcie n.

 czas. spękać, pęknąć dk.

 przym. pękaty

Wiktionary


pękała

1. np. o lodzie: przestawać być całością na skutek powstawania rys, szczelin; łamać się, rozpadać się;
2. rozrywać się, rozpadać się na dwie (np. struna) lub wiele (np. balon) części;
3. np. o pociskach: wybuchać;
4. pot. bać się


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Pękała – polski funkcjonariusz kontrwywiadu i wywiadu, dyplomata
  • Kazimierz Pękała – polski lekarz i polityk
  • Jerzy Pękała – polski polityk, rolnik
  • Zygmunt Pękała – polski żołnierz podziemia

Wikipedia


pęknięcie

widoczne miejsce, najczęściej w postaci rysy, szczeliny na płaskiej powierzchni, spowodowane uszkodzeniem mechanicznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pęknąć.

 (1.2) przerwanie ciągłości jakiejś powierzchni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃ŋʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pẽŋʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pękanie n. ndk.

 czas. spękać, pękać ndk., pęknąć dk.

Wiktionary


pęknąć

1. np. o lodzie: przestać być całością na skutek powstania rys, szczelin; złamać się, rozpaść się
2. rozerwać się, rozpaść się na dwie (np. struna) lub wiele (np. balon) części
3. np. o pociskach: wybuchnąć
4. pot. (o kimś) zostać złamanym


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pękać)

 (1.1) dokonany od|pękać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pẽŋknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pękać, spękać

 rzecz. pęknięcie n.

Wiktionary


pękosław

imię męskie


SJP.pl

Pękosław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Pęko-" ("pęk, wiązka", ale "pękać się" – "rozpadać się, przestawać być całym") i "-sław" ("sława"). Mogło oznaczać "ten, którego sława jest silna i oparta na wielu czynach", albo też "ten, którego sława się rozpada".

Wikipedia


pękosławek

zdrobnienie od: Pękosław (imię męskie)


SJP.pl


pękosławice

Pękosławice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Waśniów. Ma status sołectwa.

Były wsią klasztoru cystersów wąchockich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


pękosławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pękosławka lub z nim związany


SJP.pl


pękosławostwo

Pękosław z żoną; Pękosławowie


SJP.pl


pękosławowie

imię męskie


SJP.pl


pękosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pękosława lub z nim związany


SJP.pl


pękowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pękowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Gzy
  • Pękowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek

Wikipedia


pęksa

nazwisko


SJP.pl


pęksowy

przymiotnik

 (1.1) gwara. pąsowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. ponso, spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, gwara. pąksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowy, daw. ponso, daw. ponsowy, gwara. pąksowy

Wiktionary


pększyn

Pększyn – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Prusice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


pępawa

ozdobna roślina jednoroczna lub dwuletnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Crepis|L.|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych, często kwitnących na żółto

Wiktionary

Pępawa ("Crepis") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ponad 200 gatunków. Występują one głównie w Eurazji, poza tym w Ameryce Północnej i Afryce, a jako rośliny introdukowane też na innych kontynentach. W Polsce rośnie kilkanaście gatunków, z czego 10 ma status rodzimych. Liczne gatunki są chwastami w uprawach lub uciążliwymi gatunkami inwazyjnymi, niektóre bywają uprawiane jako ozdobne (zwłaszcza pępawa czerwonokwiatowa "C. rubra").

Wikipedia


pępek

blizna w centralnym miejscu brzucha pozostająca po pępowinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po pępowinie;

 (1.2) zgrubienie pośrodku gomółki, ślad po przylepiaku

 (1.3) zool. środek pajęczyny

Wiktionary

Pępek ( umbilicus) – blizna w środkowym punkcie brzucha będąca pozostałością po odpadniętej pępowinie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Janku, przestań dłubać w pępku!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃mpɛk, AS: pẽmpek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępkowe n., pępowina ż.

:: zdrobn. pępuszek m.

 przym. pępkowy, pępowinowy

Wiktionary


pęperzyn

Pęperzyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Więcbork. Wieś położona jest nad jeziorem Pęperzyńskim.

W latach 1954–1968 wieś była siedzibą gromady Pęperzyn, po jej zniesieniu w gromadzie Więcbork. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


pępkowaty

przypominający pępek


SJP.pl


pępkowe

charakterystyczny dla pępka lub jego okolic (np. sznur pępkowy), związany w jakiś sposób z pępkiem (np. przepuklina pępkowa, pierścień pępkowy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) j świętowanie narodzin potomka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępek mrz., pępowina ż.

Wiktionary


pępkowy

charakterystyczny dla pępka lub jego okolic (np. sznur pępkowy), związany w jakiś sposób z pępkiem (np. przepuklina pępkowa, pierścień pępkowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pępkiem, dotyczący pępka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępek m., pępowina ż.

Wiktionary


pępkówka

alkohol pity podczas spotkania towarzyskiego zorganizowanego przez ojca nowo narodzonego dziecka; pępówka, pępkowe


SJP.pl


pęplino

Pęplino (kaszb. "Pãplënò", Horst) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Ustka.

Wieś jest siedzibą sołectwa Pęplino. Nieoficjalnymi częściami miejscowości są Kolonia Pęplino Pierwsze i Kolonia Pęplino Trzecie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


pępowianin

mieszkaniec Pępowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


pępowianka

mieszkanka Pępowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


pępowina

unaczyniony przewód u ssaków, gadów i ptaków, łączący płód z błonami płodowymi, będący miejscem transportu krwi, tlenu i substancji odżywczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

 (1.2) przen. związek psychiczny ze środowiskiem, z którego się pochodzi

 (1.3) techn. pot. przewody we wspólnej osłonie łączące urządzenie z miejscem sterowania lub zasilania

Wiktionary

Pępowina – przewód łączący płód z łożyskiem występujący u ssaków łożyskowych. Znajdujące się w pępowinie naczynia krwionośne (dwie tętnice i żyła pępowinowa) zespalają krążenie zarodka z krążeniem błon śluzowych matki. W pępowinie znajduje się tak zwana galareta Whartona, która nadaje sprężystość i nie pozwala na zawiązanie się pępowiny na szyi bądź kończynie płodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy nasz syn się urodził, pępowinę przeciął mój mąż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępek m., pępuszek m., pępkowe n.

 przym. pępowinowy, pępkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sznur pępkowy

Wiktionary


pępowinowy

charakterystyczny dla pępowiny (np. cewnik pępowinowy), związany z pępowiną (np. sznur pępowinowy, kikut pępowinowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pępowiną, dotyczący pępowiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępek mrz., pępowina ż.

Wiktionary


pępowniczka

rodzaj grzybów z rodziny grzybówkowatych


SJP.pl


pępowo

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pępowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Żukowo
  • Pępowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pępowo
  • Pępowo – dawna gromada w powiecie gostyńskim
  • Pępowo – stacja kolejowa
  • Pępowo) – jezioro położone 1 km na zachód od wsi Rzędziny
  • Pępowo Kartuskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na stacji w Pępowie czekała na niego pani Grażynka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępowianin mos., pępowianka ż.

 przym. pępowski

Wiktionary


pępowski

→ Pępowo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Pępowa, związany z Pępowem

Wiktionary

Pępowski (Pempowski, Pepowsky, Junosza odmienny) – pomorski herb szlachecki, odmiana herbu Junosza, herb własny rodziny Pępowskich. Herb ten jest nieznany klasycznym herbarzom, ani polskim, ani niemieckim.

Wikipedia

Patrz:

Pępowo

Powiązane:

 rzecz. Pępowo n., pępowianin mos., pępowianka ż.

Wiktionary


pępuszek

niewielki pępek, głównie u niemowlaków i małych dzieci lub nowo narodzonych zwierząt


SJP.pl


pępówka

alkohol pity podczas spotkania towarzyskiego zorganizowanego przez ojca nowo narodzonego dziecka; pępkówka, pępkowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pępówka – rodzaj grzybów
  • Pępówka – szczyt w Beskidzie Wyspowym

Wikipedia


pęseta

rodzaj szczypiec o sprężystych ramionach; pinceta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kosmet. rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do wyjęcia zworki z dysku potrzebna jest pęseta.

Wiktionary

Powiązane:

 zdrobn. pęsetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pinceta, pincetka, pęsetka

Wiktionary


pęsetka

pincetka, niewielka pęseta


SJP.pl


pęsetkowy

→ pęsetka


SJP.pl

Patrz:

pęsetka

pęsetowy

→ pęseta; pincetowy


SJP.pl


pęta

1. sznur, rzemień krępujący ręce, czasem nogi więźnia, skazańca;
2. to, co krępuje, ogranicza działanie, postępowanie, myślenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) książk. sznur, łańcuch lub coś innego, czym krępuje się ręce lub nogi więźnia

 (1.2) książk. coś, co ogranicza czyjeś działanie lub myślenie

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od pęto

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. czasu ter. trybu oznajm. od pętać

Wiktionary

Pęta – stosowane w stosunku do koni, lub bydła. Konstrukcja ta ma na celu zmniejszenie możliwości ruchu, lub zupełne unieruchomienie zwierzęcia. Większość z nich zakładana jest na nogi. Wyróżnia się między innymi pęta australijskie, które zakładane są koniom powyżej nadgarstków, pozwalając na swobodny ruch w stępie, ale utrudniają przejście do innych chodów. Obecnie wykorzystywane są głównie na wsiach oraz w trakcie leczenia zwierzęcia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po długim i daremnym wysiłku wyzwolenia się z żelaznych pęt westchnął frajter: — Jesteśmy z sobą złączeni na wieki wieków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęto n., pętak m.

 czas. pętać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dyby, kajdany, okowy

Wiktionary


pętacki

→ pętak


SJP.pl

Patrz:

pętak

pętaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od pętak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętak m.

Wiktionary


pętaczka

potocznie o małej dziewczynce lub lekceważąco o kobiecie niepoważnej, niesolidnej albo irytującej innych swoim zachowaniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogardliwie o kobiecie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętak mos.

Wiktionary


pętaczyna

lekceważąco: mężczyzna niepoważny, niesolidny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lekcew. o mężczyznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] co głaskało ją po sercu i pętaczyna objadał się, korzystając z jej szczodrości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pętak

Wiktionary


pętak

osoba irytująca innych nie mogąc znaleźć sobie miejsca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. o dziecku, zwłaszcza o dorastającym chłopcu

 (1.2) lekcew. o kimś niepoważnym, niesolidnym lub o kimś, z kim nie trzeba się liczyć

 (1.4) daw. gwara. więz. nowicjusz w rzemiośle złodziejskim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęta ż., pętaczyna ż., pętanie n.

:: zdrobn. pętaczek m.

:: fż. pętaczka ż.

 przym. pętacki

 czas. pętać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. chłystek, gnojek, gówniarz, pętaczyna

 (1.3) powstaniec

 (1.4) powstaniec

Wiktionary


pętanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pętać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęto n., pętak mos., pętca ż.

 czas. pętać ndk.

Wiktionary


pętać

1. krępować pętami przednie nogi zwierzęcia, np. konia;
2. ograniczać swobodę ruchów, krępować;
3. pętać się:
a) wiązać własną osobę;
b) wiązać się nawzajem;
c) potocznie: włóczyć się, wałęsać się


SJP.pl


pętca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. rzemień przytrzymujący ptaka łownego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sokolnik spuścił ptaka z pętcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ntt͡sa, AS: pẽntca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęto n., pętanie n.

 czas. pętać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dłużec, pęca, pęciny

Wiktionary


pętel

dawniej, dziś tylko regionalnie: pęto (wiązadło nakładane na przednie nogi zwierzęcia dla ograniczenia swobody ruchu)


SJP.pl


pętelka

1. niewielkie uszko z nitki, sznurka, tasiemki tworzone do różnych celów, najczęściej do zapinania odzieży na guzik lub mocowania, zawieszania czegoś;
2. element ściegu tkackiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od pętla

 (1.2) mała pętla – z nitki lub sznurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętlica ż., pętla ż.

Wiktionary


pętelkowy

→ pętelka


SJP.pl

Patrz:

pętelka

pętko

niewielkie pęto (kawałek, wianek, krążek kiełbasy, rzadziej: wiązadło nakładane na przednie nogi zwierzęcia dla ograniczenia swobody ruchu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: pęto

 (1.2) małe pęto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celnik wyjął z walizki pętko kiełbasy i butelczynę wina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęto n., pętla ż.

Wiktionary


pętkowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pętkowice – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Wejherowo
  • Pętkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bałtów
  • Pętkowice – dawna gmina
  • Pętkowice – dawna gromada
  • Pętkowice-Kolonia

Wikipedia


pętkowo

Pętkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska.

Wieś duchowna, własność biskupstwa poznańskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


pętla

1. kawałek sznura lub innego podobnego materiału, związany w pierścień, używany do różnych celów, najczęściej jako pułapka zastawiana przez kłusowników lub żeglarski węzeł ratowniczy;
2. fragment toru ruchu czegoś, o kształcie zbliżonym do okręgu;
3. figura akrobacji samolotu lub szybowca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) związany na powrót sznur lub drut

 (1.2) inform. blok kodu wykonywany wielokrotnie

 (1.3) mot. końcowa stacja komunikacji autobusowej lub tramwajowej, na której pojazd zawraca

 (1.4) droga, którą wykonano po zamkniętej trasie;

 (1.5) mat. zamknięta figura geometryczna

 (1.6) mat. w teorii grafów: krawędź łącząca wierzchołek z nim samym;

 (1.7) mat. w topologii: droga, której początek i koniec pokrywają się

 (1.8) lotn. figura akrobacji lotniczej, wykonywana w płaszczyźnie pionowej w postaci zamkniętej krzywej;

 (1.9) techn. element kolejki górskiej w kształcie pionowo postawionego okręgu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pętla – figura powstała na sznurze,
  • pętla – element kolejki górskiej,
  • pętla – instrukcja strukturalna, umożliwiająca wielokrotne wykonanie tego samego fragmentu kodu;
  • pętla – w teorii grafów,
  • pętla – w topologii,
  • pętla – w algebrze;
  • Pętla – opowiadanie Marka Hłaski
  • Pętla (ang. The Noose) – amerykański film z 1928 roku w reżyserii Johna Francisa Dillona
  • Pętla – film z 1957 w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa z Gustawem Holoubkiem w roli głównej, adaptacja opowiadania M. Hłaski
  • Pętla – film z 2020 w reżyserii Patryka Vegi z Antonim Królikowskim w roli głównej
  • pętla – element trasy w transporcie publicznym,
  • pętla – figura akrobacji lotniczej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przez moją pomyłkę pętla w jednej z funkcji wykonywała się o jeden raz za dużo i program nadpisywał nieodpowiednie miejsce w pamięci.

 (1.3) Tramwaj, z powodu awarii, stał na pętli ponad dwie godziny.

 (1.3) Taksówkarze znów upodobali sobie nieczynną pętlę autobusową na skraju lasu.

 (1.5) Przy odpowiedniej zmianie indeksacji krzywych sieci jej quasi-grupa współrzędnych jest pętlą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ntla, AS: pẽntla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapętlanie n., zapętlenie n., pętlica ż., pętlenie n.

:: zdrobn. pętelka ż.

 czas. pętlić ndk., zapętlać ndk., zapętlić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powtórzenie

 (1.5) lupa

Wiktionary


pętlak

pętlak czteropaskowy - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


pętlarz

kłusownik zastawiający pętle w celu ułowienia zwierzyny


SJP.pl


pętlica

1. dawniej o pętli, najczęściej tej zrobionej ze sznura lub innego podobnego materiału, używanej przez kłusowników;
2. zapięcie lub rodzaj naszycia w postaci pętelki, ozdabiający dawne stroje polskie; szamerowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. pętla.

 (1.2) daw. kraw. element dawnego stroju polskiego w formie pętli

 (1.3) sport. figura łyżwiarska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętelka ż., pętla ż., pętlarz mos.

Wiktionary


pętlicowaty

podobny do pętlicy (pętli lub rodzaju ozdoby na dawnych strojach polskich), mający elementy pętlicy


SJP.pl


pętlicowy

charakterystyczny dla pętlicy, pętli (np. pętlicowy typ linii papilarnych), związany z pętlicą (np. uchwyt pętlicowy, reaktor pętlicowy)


SJP.pl


pętliczka

niewielka pętlica (szamerowanie, zapięcie lub rodzaj naszycia w postaci pętelki, ozdabiający dawne stroje polskie)


SJP.pl


pętlisko

zgrubienie od: pętla


SJP.pl


pętlić

1. w programowaniu: wykonywać cyklicznie instrukcje programu;
2. w muzyce: tworzyć lub odtwarzać powtarzalną sekwencję dźwięków, rytmów albo sampli


SJP.pl


pętlowy

w kształcie pętli, okręgu, przypominający okrąg (np. hak pętlowy) lub w jakiś inny sposób związany z pętlą (np. węzeł pętlowy, przekaźnik pętlowy)


SJP.pl


pęto

1. wiązadło nakładane na przednie nogi zwierzęcia dla ograniczenia swobody ruchu;
2. pęto kiełbasy - krążek kiełbasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wiązadło z powroza, łańcucha, rzemienia nakładane na przednie nogi zwierząt w celu ograniczenia swobody ich ruchów;

 (1.2) kawałek kiełbasy zakończony sznurkiem lub metalowym klipsem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) We wtorek, tatusiu, we wtorek – powiedziała mama Żakowa. – We wtorek pójdę do mięsnego i kupię ci całe pęto kiełbasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ntɔ, AS: pẽnto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętca ż., pętanie n., pętla ż., pęta lm nm.

:: zdrobn. pętko mrz.

 czas. pętać ndk., rozpętać dk., spętać dk.

Wiktionary


pętówka

chroniony w Polsce gatunek płaza z rodziny ropuszek, którego samiec owija nitki skrzeku na swych tylnych nogach


SJP.pl


pęz

wąż morski z rodziny zdradnicowatych


SJP.pl


pęzino

Pęzino ( Pansin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

Wieś położona jest nad Krąpielą i Pęzinką.

W miejscowości znajduje się przystanek kolejowy Pęzino.

Wikipedia


pł

skrót od: Politechnika Łódzka


SJP.pl


płaca

pieniężne wynagrodzenie za pracę; pensja; pobory; zapłata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zarobek, wynagrodzenie za pracę

Wiktionary

Płaca (z pensio, inne nazwy "wynagrodzenie, pensja, zapłata, gratyfikacja") – ogół wydatków pieniężnych i innych świadczeń wypłacanych pracownikom z tytułu zatrudnienia w podmiocie gospodarczym. Obejmuje wypłaty pieniężne, inne świadczenia oraz wartość tzw. świadczeń w naturze (towary, materiały, usługi itp.) lub ekwiwalenty wypłacane pracownikom lub innym osobom fizycznym przez pracodawcę za wykonaną na jego rzecz pracę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpwat͡sa, AS: pu̯aca

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płacić

 przym. płacowy, płatny

 rzecz. płatność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pensja, wypłata, daw. lafa

Wiktionary


płacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|płacić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: pu̯acẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapłacić, płacić ndk.

 przym. płacowy

Wiktionary


płachcina

marna, nędzna płachta


SJP.pl


płachecki

nazwisko


SJP.pl


płachetek

niewielki płacheć (spłacheć, płat, kawałek czegoś, najczęściej lichego, wykonanego z nietrwałego lub mało wartościowego materiału)


SJP.pl


płachetka

niewielka płacheć (spłacheć, płat, kawałek czegoś, najczęściej lichego, wykonanego z nietrwałego lub mało wartościowego materiału)


SJP.pl


płacheć

dawniej, dziś tylko gwarowo: płat, kawałek czegoś, najczęściej lichego, wykonanego z nietrwałego lub mało wartościowego materiału; płacheć (rodzaj męski), spłacheć


SJP.pl


płachta

duży płat grubej tkaniny, służący najczęściej do przykrywania lub przenoszenia czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duży kawałek płaskiej rzeczy, np. tkaniny, papieru, blachy

 (1.2) daw. środ. polit. sztandar partyjny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płachta – arkusz materiału
  • Jacek Płachta – polski hokeista
  • Jan Płachta – polski urzędnik
  • Marek Płachta – polski piłkarz
  • Michał Płachta – polski prawnik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. płachetka ż.

Wiktionary


płachtowy

→ płachta


SJP.pl

Patrz:

płachta

płacidło

pieniądz przedmiotowy (w odróżnieniu od banknotów i monet), np. sól, futra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. przedmiot pełniący funkcję pieniądza, głównie przed wprowadzeniem tegoż;

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co kraj, to obyczaj, co lud, to płacidło. (…) Płacidłem bywały także artykuły spożywcze. (…) Jeszcze w średniowiecznej Europie jako płacideł używano drogocennych przypraw: pieprzu, goździków, cynamonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈt͡ɕidwɔ, AS: pu̯aćidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płacić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieniądz towarowy

Wiktionary


płacik

1. płacik okołośrodkowy - struktura anatomiczna mózgu;
2. zdrobnienie od: płat (wydzielona część narządu ludzkiego)


SJP.pl


płaciszewo

Płaciszewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Glinojeck. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


płacić

1. dawać pieniądze jako należność za coś;
2. ponosić przykre konsekwencje swych działań;
3. odwzajemniać się, odpłacać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapłacić)

 (1.1) dawać (przekazywać) pieniądze za coś

 (1.2) pot. ponosić konsekwencje

 (1.3) stpol. stawać się opłacalnym, nabywać wartości

 (1.4) stpol. dawać płaty (tkaniny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sklepach za towary trzeba płacić.

 (1.2) Do dziś płaci za tę pomyłkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwat͡ɕit͡ɕ, AS: pu̯aćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapłacić, dopłacać, przepłacać

 rzecz. dopłata ż., płatność ż., płatnik m., płacenie n., płaca ż., płacidło n.

 przym. płatny, płacowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uiszczać, wynagradzać, opłacać

Wiktionary


płacobiorca

osoba pobierająca wynagrodzenie za wykonywaną pracę, najczęściej pieniężne, rzadziej wypłacane w naturze


SJP.pl


płacochłonność

pochłanianie znacznej części jednorazowej wypłaty za wykonaną pracę, potrzeba dużego nakładu kosztów, które w głównej mierze pochodzą z pensji, płacy


SJP.pl


płacowy

→ płaca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący płacy

Wiktionary

Patrz:

płaca

Powiązane:

 rzecz. płaca ż., płacenie n.

 czas. płacić ndk.

Wiktionary


płacz

wylewanie, ronienie łez, zazwyczaj połączone ze szlochaniem, najczęściej wywołane przez zdenerwowanie, wzruszenie lub ból


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wylewanie łez;

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: płakać

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziecko wpadło w histerię, krzyczało dwie godziny i aż całe zapuchło od płaczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwat͡ʃ, AS: pu̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaksa mos./ż., płaczliwość ż., płakanie n., płaczka ż.

 czas. płakać, zapłakać, wypłakać, wypłakać się, opłakać, opłakiwać

 przym. płaczliwy

 przysł. płaczliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łzy

Wiktionary


płacze

wylewanie, ronienie łez, zazwyczaj połączone ze szlochaniem, najczęściej wywołane przez zdenerwowanie, wzruszenie lub ból


SJP.pl


płaczek

1. ktoś, kto płacze często, z błahego powodu; beksa; mazgaj;
2. dawniej: osoba wynajmowana do opłakiwania czyjejś śmierci na pogrzebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba płacząca z byle powodu

Wiktionary

Płaczek – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 3967 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 4222 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa "płacz" i jest najbardziej rozpowszechnione w południowo-centralnej Polsce.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. opłakać, opłakiwać, płakać

Wiktionary


płaczka

1. kobieta, która często unosi się płaczem, zazwyczaj z błahego powodu; beksa (rodzaj żeński);
2. dawniej: kobieta wynajmowana do opłakiwania czyjejś śmierci na pogrzebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się płakaniem na uroczystościach

 (1.2) kobieta płacząca z byle powodu

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. zob. płaczek.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płaczka – góra w Masywie Śnieżnika
  • Płaczka – zawód
  • Płaczka – wieś w Bułgarii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na posadzce osypanej popiołem zasiadały płaczki i szarpiąc sobie włosy, drapiąc twarze opłakiwały zmarłego.

 (1.2) Ta Ania z czwartej klasy to straszna płaczka, leje łzy z powodu każdej trói.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwat͡ʃka, AS: pu̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaksa mos./ż., płaczliwość ż., płacz

 czas. płakać, opłakać, opłakiwać

 przym. płaczliwy

 przysł. płaczliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) beksa

Wiktionary


płaczkowice

Płaczkowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Klimontów. Ma status sołectwa.

Wieś leżąca w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego wchodziła w XVII wieku w skład kompleksu klimontowsko-ossolińskiego dóbr Zbigniewa Ossolińskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia


płaczkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płaczkowo – część wsi Stróża w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim
  • Płaczkowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
  • Płaczkowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
  • Płaczkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Jutrosin
  • Płaczkowo – część wsi Murzynowo Leśne w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy
  • Płaczewo, Płaczki, Płaczków, Płaczkowice

Wikipedia


płaczkowski

nazwisko


SJP.pl


płaczliwie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób płaczliwy

 (1.2) pejor. w sposób zanadto emocjonalny, uczuciowy i zwłaszcza taki, który wywołuje wzruszenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) - Aresztują mnie - jęczał płaczliwie - zamkną mnie do więzienia. Ale wszystkiemu winien jest ten przeklęty Klaus. On mnie namówił do złego. Co teraz zrobić, panie Tomaszu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz m., płaczka ż., płakanie n., płaczliwość ż.

 czas. płakać

 przym. płaczliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) łzawo, łzawie

Wiktionary


płaczliwiej

stopień wyższy od przysłówka: płaczliwie


SJP.pl


płaczliwość

skłonność do płaczu lub ogół cech pobudzających do łez, wywołujących u kogoś płacz, szczególnie ze wzruszenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest płaczliwe; cecha tych, którzy są płaczliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz m., płaczka ż., płakanie n.

 czas. płakać

 przym. płaczliwy

 przysł. płaczliwie

Wiktionary


płaczliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: płaczliwy


SJP.pl


płaczliwy

skłonny do płaczu (np. płaczliwe dziecko) lub pobudzający do łez, wywołujący u kogoś płacz, szczególnie ze wzruszenia (np. płaczliwa melodia, płaczliwy głos)


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) skory do płaczu

 (1.2) pobudzający do płaczu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz mrz., płaczka ż., płakanie n., płaczliwość ż.

 czas. płakać

 przysł. płaczliwie

Wiktionary


płaczący

wylewać, ronić łzy, najczęściej przez zdenerwowanie, wzruszenie lub ból, a także: narzekać z płaczem na coś lub na kogoś, żalić się


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od czasownika płakać

przymiotnik

 (2.1) o drzewach o wiotkich, opadających do ziemi gałęziach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz mrz., płakanie n.

 czas. płakać ndk.

Wiktionary


płakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|płakać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈkãɲɛ, AS: pu̯akãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz m., płaczliwość ż.

 czas. płakać ndk., rozpłakać się dk., popłakać się dk.

 przym. płaczliwy, płaczący

 przysł. płaczliwie

Wiktionary


płakać

wylewać, ronić łzy, najczęściej przez zdenerwowanie, wzruszenie lub ból, a także: narzekać z płaczem na coś lub na kogoś, żalić się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wylewać łzy, ronić łzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedział przy stole i cicho płakał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwakat͡ɕ, AS: pu̯akać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz m., płaczek m., płaczka m./ż., płaczliwość ż., płakanie n.

 czas. opłakać, opłakiwać

 przym. płaczliwy, opłakany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tonąć we łzach; gw. Górny Śląsk ślimtać, ślompać

Wiktionary


płakliwy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gwara. (także. liter.) płaczliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozbierał je upał, cichość i ten płakliwy, nieustający głos Jagaty, modlącej się przy umarłym.

Wiktionary


płaksa

(r. męski) mężczyzna, chłopiec skłonny do płakania; beksa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba, kobieta skłonna do płaczu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba, mężczyzna skłonny do płaczu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz mrz., płaczka ż.

 czas. płakać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beksa

 (2.1) beksa, mazgaj

Wiktionary


płaksiwość

żartobliwie o płaczliwości (skłonności do płaczu lub ogóle cech pobudzających do łez, wywołujących u kogoś płacz, szczególnie ze wzruszenia)


SJP.pl


płaksiwy

żartobliwie: skłonny do płaczu (np. płaksiwe dziecko) lub pobudzający do łez, wywołujący u kogoś płacz, szczególnie ze wzruszenia (np. płaksiwa pieśń, płaksiwy głos)


SJP.pl


płaksowate

rodzina małp szerokonosych obejmująca marmozety, tamaryny i kapucynki, z których większość została objęta ochroną gatunkową


SJP.pl

Płaksowate (Cebidae) – rodzina ssaków naczelnych z parworzędu małp szerokonosych w obrębie infrarzędu małpokształtnych (Simiiformes).

Wikipedia


płaksowaty

charakterystyczny dla płaksowatych (małp szerokonosych reprezentowanych przez marmozety, tamaryny i kapucynki, z których większość została objęta ochroną gatunkową)


SJP.pl


płaksy

(r. męski) mężczyzna, chłopiec skłonny do płakania; beksa


SJP.pl

Płaksy ( Плаксы; Плаксы) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Juńki.

Wikipedia


płakusiać

pieszczotliwie: płakać


SJP.pl


płandowski

nazwisko


SJP.pl


płaneta

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. chmura

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwãˈnɛta, AS: pu̯ãneta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płanetnik

Wiktionary


płanetniczka

→ płanetnik


SJP.pl

Patrz:

płanetnik

płanetnik

postać z mitologii słowiańskiej, będąca pół człowiekiem, pół demonem, zsyłająca deszcze na ziemię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mitsłow. istota napełniająca chmury i rządząca pogodą, złośliwy duch karzący ludzi;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) etn. osoba przepowiadająca pogodę, rzekomo posiadająca władzę nad chmurami, deszczem i burzą

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojtek spogląda, a tu naokoło niego same płanetniki, jeno ci dwaj, co z nim przyjechali, byli starsi, majstrowie sami, a reszta – czeladnicy. Jedni na komendę brali chmury na powrozy i ciągnęli, kaj im przykazano; drudzy znowu dmuchali tam w chmurach na deszczówkę i lód z niej robili, a inni ten lód siekali na kawałki, żeby mieć grad…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwãˈnɛtʲɲik, AS: pu̯ãnetʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaneta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chmurnik, obłocznik

Wiktionary


płanina

regionalnie: polana leśna lub hala górska; połonina


SJP.pl


płask

dawniej: poziome położenie, płaska strona czegoś


SJP.pl


płaska

1. niewypukły, stanowiący jednolitą płaszczyznę, bez wgłębień i wyniosłości (np. płaski teren, płaski talerz);
2. w przenośni: niesmaczny lub pospolity, trywialny (np. płaski żart, płaskie towarzystwo)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś gminna w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim;

 (1.2) geogr. adm. gmina z siedzibą we wsi Płaska (1.1);

Wiktionary

Płaska – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Płaska. Na jej terenie znajdują się 3 jeziora: Pobojno, Orle oraz Paniewo. Dwa ostatnie stanowią część kanału Augustowskiego.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 368 osób, wśród których 351 było wyznania rzymskokatolickiego, a 17 mojżeszowego. Jednocześnie wszyscy mieszkańcy zadeklarowali polską przynależność narodową. We wsi było 67 budynków mieszkalnych.

Wikipedia


płaskanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. plaskanka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obdarzyli czy to osełką masła, czy płaskanką sera, czy kopą jaj.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary


płaskatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stępa w zagadce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka płaskatka, ociec garbusek, a dzieciątko golisiątko.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary


płaskawy

trochę płaski


SJP.pl


płaski

1. niewypukły, stanowiący jednolitą płaszczyznę, bez wgłębień i wyniosłości (np. płaski teren, płaski talerz);
2. w przenośni: niesmaczny lub pospolity, trywialny (np. płaski żart, płaskie towarzystwo)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień

 (1.2) przen. niewyszukany, powierzchowny, banalny

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B., W. lm. od: płask

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym terenie nie ma żadnych wzniesień. Okolica jest całkowicie płaska.

 (1.1) Wtem się coś z lekka potrąci • Śród kryształowej przezroczy, • Woda się z lekka zamąci, • Rybka nad wodę podskoczy; • I jak skałka płaskim bokiem • Gdy z lekkich rąk chłopca pierzchnie, • Tak nasza rybka podskokiem • Mokre całuje powierzchnie.

 (1.2) Jego dowcipy są wyjątkowo płaskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwasʲci, AS: pu̯asʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz mzw./mrz., płaskanka ż., płaskatka ż., płaskoć ż., płaskoń m., płaskość ż., płaskun m., płast m., płasta ż., płaszcz m., płaszczak m., płaszczenica ż., płaszczeniec m., płaszczka ż., płaszczucha ż., płaszczyca ż., płaszczyzna ż., płaśnia ż., płasznia ż., płoskoń m., płoszczyca ż., rozpłaszczenie n., spłaszczenie n., plaskanka ż., plaskęć ż.

 czas. płaszczyć ndk., rozpłastać dk., rozpłaszczać ndk., rozpłaszczyć dk., spłaszczać ndk., spłaszczyć dk.

 przym. płaskaty, płaskawy, płaszczysty, płaściuteńki, płaściutki, rozpłaszczony, spłaszczony

 przysł. płasko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płytki, równy, reg. śl. plaskaty

 (1.2) banalny, płytki

Wiktionary


płaskla

ogólna nazwa każdego gatunku z rodziny paprotkowatych, rosnących na terenach Afryki, zwrotnikowej Azji lub Australii; łosie rogi


SJP.pl

Płaskla, łosie rogi ("Platycerium" Desv.) – rodzaj roślin należący do rodziny paprotkowatych. Należy do niego ok. 18 epifitycznych gatunków, pochodzących z regionów tropikalnych i umiarkowanych Ameryki Południowej, Afryki, południowo-wschodniej Azji, Australii i Nowej Gwinei.

Wikipedia


płasko

przysłówek

 (1.1) w płaski sposób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na talerzu leżały płasko dwa wyschnięte kotlety.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz mzw./mrz., płaszczka ż., płaskość ż.

 przym. płaski

 czas. płaszczyć

Wiktionary


płaskobok

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny piraniowatych


SJP.pl


płaskocin

Płaskocin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Kocierzew Południowy.

Wieś duchowna Płaskocino położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie gąbińskim ziemi gostynińskiej województwa rawskiego. Płaskocin był wsią klucza kompińskiego arcybiskupów gnieźnieńskich, od 1777 roku wieś kapituły kolegiaty łowickiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


płaskodachowy

o płaskim dachu, zwieńczony dachem, którego płaszczyzna przebiega równolegle do podłoża (np. płaskodachowy barak, płaskodachowa stodoła)


SJP.pl


płaskodenka

łódź o płaskim dnie


SJP.pl


płaskodenny

taki, którego dno stanowi jednolita pod względem wysokości płaszczyzna (np. płaskodenna dolina, płaskodenny statek, okręt)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma płaskie dno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwaskɔˈdɛ̃nːɨ, AS: pu̯askodẽ•ny

Wiktionary


płaskodziobek

płaskodziobek mały - gatunek ptaka z rzędu kraskowych


SJP.pl


płaskodzioby

1. mający płaski dziób;
2. płatkonóg płaskodzioby - gatunek ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych;
3. biegus płaskodzioby - gatunek wędrownego ptaka z rodziny bekasowatych; biegusik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma płaski dziób

Wiktionary


płaskogłowie

bardzo mały wymiar wysokości czaszki; platycefalia, platykefalia


SJP.pl


płaskogłowy

1. mający płaską głowę;
2. hadrozaury płaskogłowe - podrodzina dinozaurów z rodziny hadrozaurów;
3. boleń płaskogłowy - gatunek ryby;
4. zębiełek płaskogłowy - gatunek ssaka z rodziny ryjówkowatych


SJP.pl


płaskolist

płaskolist lśniący - gatunek mchu z rodziny płaskolistowatych


SJP.pl


płaskolistny

1. taki, którego liście są płaskie;
2. mikołajek płaskolistny: niewielka roślina z rodziny selerowatych, o niebieskawych, kolczastych liściach i kulistych kwiatach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. mający płaskie liście

Wiktionary


płaskolistowate

rodzina mchów


SJP.pl


płaskomerzyk

płaskomerzyk orzęsiony - gatunek mchu z rodziny płaskomerzykowatych


SJP.pl


płaskomerzykowate

rodzina mchów


SJP.pl


płaskonogi

napadacz płaskonogi - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych


SJP.pl


płaskonos

jeden z 4 gatunków kaczek o dużym łyżkowatym dziobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Anas clypeata|ref=tak., gatunek kaczki z grupy kaczek pływających o charakterystycznej budowie dzioba, spotykany również w Polsce;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈskɔ̃nɔs, AS: pu̯askõnos

Wiktionary


płaskonosy

oznaczający się spłaszczonym nosem, mający płaski nos (np. płaskonosa małpiatka, płaskonosy pies)


SJP.pl


płaskookrągły

jajowaty, owalny, obły; podługowato-okrągły


SJP.pl


płaskorzeźba

rodzaj kompozycji rzeźbiarskiej powstałej z kamiennej, drewnianej lub rzadziej metalowej płyty, której tylna ściana ma tworzyć tło dla frontu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. kompozycja rzeźbiarska na płaskim materiale, wykonana z pozostawieniem na niej tła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwaskɔˈʒɛʑba, AS: pu̯askožeźba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaskorzeźbienie n.

 czas. płaskorzeźbić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) relief

Wiktionary


płaskorzeźbić

wykonywać, tworzyć płaskorzeźbę (rodzaj kompozycji rzeźbiarskiej powstałej z kamiennej, drewnianej lub rzadziej metalowej płyty, której tylna ściana ma tworzyć tło dla frontu)


SJP.pl


płaskorzytka

rodzaj ptaków brodzących o dziobie dłuższym od głowy


SJP.pl


płaskostopie

obniżenie lub całkowity zanik podłużnego bądź poprzecznego sklepienia stopy, powodujący przyleganie całej jej powierzchni do podłoża; płaska stopa, platfus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. zniekształcenie stopy polegające na spłaszczeniu przez obniżenie się jej fizjologicznych sklepień;

Wiktionary

Płaskostopie (łac. "pes planus", pot. "platfus") – zniekształcenie stopy polegające na obniżeniu się jej fizjologicznych sklepień, w wyniku czego staje się ona płaska.

Stopa o prawidłowej budowie nie dotyka podłoża całą powierzchnią. Jej kości układają się w łuk. Przy płaskostopiu prawie cała stopa przylega do podłoża. Kości w takiej stopie ułożone są w linii prostej.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pot. platfus

Wiktionary


płaskostopy

mający płaskostopie


SJP.pl


płaskosz

rodzaj grzybów z typu podstawczaków, pasożyt roślin


SJP.pl


płaskoszczypy

metalowe narzędzie zakończone rozsuwającymi się płaskimi szczękami, najczęściej używane do przecinania drutów i przykręcania śrub; kombinerki


SJP.pl


płaskosłup

płaski filar przyścienny z bazą i głowicą, pełniący w architekturze funkcję dekoracyjną i konstrukcyjną; pilaster, pilastr


SJP.pl


płaskowce

jeden z najprostszych typów zwierząt bezkręgowych


SJP.pl

Płaskowce (Placozoa) – jeden z najprostszych typów zwierząt bezkręgowych, liczący trzy dotychczas opisane gatunki. Przez ponad sto lat znany był tylko jeden gatunek: "Trichoplax adhaerens". Są to małe, wielokomórkowe zwierzęta morskie, najczęściej w kształcie płytki o nieregularnych krawędziach.

Wikipedia


płaskowiaczek

tyszerka płaskowiaczek - gatunek motyla, szkodnik dębu


SJP.pl


płaskowiak

płaskowiak zmiennik - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


płaskownik

metalowy pręt o płaskim przekroju


SJP.pl

Płaskownik – pręt metalowy o przekroju prostokątnym. Może być ciągniony, walcowany lub cięty z blachy.

Płaskowniki stosuje się w konstrukcjach mechanicznych i w budownictwie.

Wikipedia


płaskowyż

obszar wyżynny o płaskiej lub lekko falistej powierzchni, będący fragmentem wydźwigniętej równiny, najczęściej zakończony stromymi stokami; płaskowzgórze, plateau


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez czternaście dni obozowaliśmy na krawędzi płaskowyżu, patrząc codziennie, jak z dołu podchodzą ku nam chmury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈskɔvɨʃ, AS: pu̯askovyš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plateau, płaskowzgórze

Wiktionary


płaskowyżowy

→ płaskowyż


SJP.pl

Patrz:

płaskowyż

płaskowzgórze

obszar wyżynny o płaskiej lub lekko falistej powierzchni, będący fragmentem wydźwigniętej równiny, najczęściej zakończony stromymi stokami; płaskowyż, plateau


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. rozległa płaska wyżyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed nami roztaczał się wspaniały widok rozległego płaskowzgórza pokrytego sawanną.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskowyż

Wiktionary


płaskoziemca

osoba wierząca w to, że Ziemia ma płaski kształt; płaskoziemca


SJP.pl


płaskoziemiec

osoba wierząca w to, że Ziemia ma płaski kształt; płaskoziemca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) neol. osoba przekonana o tym, że Ziemia ma płaski kształt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaskoziemstwo n.

:: fż. płaskoziemka

 przym. płaskoziemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskoziemca

Wiktionary


płaskoziemski

→ płaskoziemiec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z płaskoziemstwem, dotyczący płaskoziemstwa

Wiktionary

Patrz:

płaskoziemiec

Powiązane:

 rzecz. płaskoziemianstwo n., płaskoziemiec mos.

Wiktionary


płaskoziemstwo

przekonanie, że Ziemia jest płaska


SJP.pl


płaskozębny

wrzałka płaskozębna - gatunek błonkówki z rodziny smuklikowatych


SJP.pl


płaskoć

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płaska powierzchnia, płaskość, płaszczyzna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bieli się Korynt szeroko rozrzucony na piaszczystej morskiej płaskoci.

 (1.1) Potem zaczęły się zaznaczać smukłe pnie i rozciągnięte pod niemi piaski płaskoci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaskość ż., płaszczyzna ż.

 przym. płaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskość, płaszczyzna

Wiktionary


płaskoń

konopie o kwiatach męskich; suszka, płoskoń, płaskun, płoskonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. konopie o kwiatach męskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konopie w odróżnieniu od lnu są rośliną dwupłciową, tzn. posiadają osobniki żeńskie, zwane maciorkami lub głowaczami i osobniki męskie, zwane płaskoniami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suszka, płaskun, płoskoń

Wiktionary


płaskość

brak wyniosłości i wgłębień, stanowienie jednolitej płaszczyzny, a w przenośni także: powierzchowność, pospolitość, trywialność


SJP.pl


płaskun

konopie o kwiatach męskich; suszka, płaskoń, płoskoń, płoskonka


SJP.pl


płaskur

gatunek zboża z rzędu wiechlinowatych, o grubym, niezrośniętym z plewami ziarnie i łamliwej osadce kłosowej; orkisz


SJP.pl


płaskurka

gatunek pszenicy, obecnie uprawiana jako jara w Egipcie i niektórych krajach śródziemnomorskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roln. roślina z gatunku pszenica płaskurka, nazwa systematyczna|Triticum dicoccon|ref=tak.; dziki przodek pszenicy uprawnej

Wiktionary


płasków

dawniej: poziome położenie, płaska strona czegoś


SJP.pl

Płasków – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Jedlińsk. Ma status sołectwa.

W skład sołectwa "Płasków" wchodzi także kolonia Józefów.

Prywatna wieś szlachecka "Plasków", położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


płast

kaktus o dużych kwiatach, występujący w Ameryce Środkowej i Południowej w 19 gatunkach; epifyllum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) płaski, szeroki płat, warstwa

 (1.2) ent. Craesus, gatunek owada z rzędu błonkoskrzydłych

Wiktionary

Płast ("Płast – Narodowa Organizacja Skautowa Ukrainy", Пласт – Національна скаутська організація України) – największa organizacja wychowawcza dzieci i młodzieży na Ukrainie.

Jest wychowawczym, patriotycznym, dobrowolnym i samorządnym stowarzyszeniem, otwartym dla wszystkich bez względu na pochodzenie, rasę czy wyznanie. Głównym celem działania Płastu jest wspieranie wychowania płastunów i płastunek – stwarzanie warunków do wszechstronnego rozwoju człowieka.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary


płasta

kaktus o dużych kwiatach, występujący w Ameryce Środkowej i Południowej w 19 gatunkach; epifyllum


SJP.pl


płastkowo

Płastkowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


płastuga

ryba o charakterystycznym silnie spłaszczonym ciele, z obojgiem oczu przemieszczonych na jedną stronę; flądra


SJP.pl


płastugi

rząd morskich ryb promieniopłetwych; płastugokształtne, bokopływy, flądrokształtne


SJP.pl


płastugokształtne

rząd morskich ryb promieniopłetwych; płastugi, bokopływy, flądrokształtne


SJP.pl


płastugokształtny

o cechach płastugokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl


płastugowate

o cechach płastugowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


płastugowaty

o cechach płastugowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


płaszcz

1. rodzaj wierzchniego okrycia z długimi rękawami, szytego według przeróżnych fasonów;
2. izolacyjna, ochronna warstwa nakładana na maszyny lub urządzenia techniczne;
3. syntetyzujący muszlę fałd skórny ciała niektórych mięczaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odzież. wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;

 (1.2) techn. element konstrukcyjny urządzenia technicznego, jego osłona;

 (1.3) zool. anat. fałd tkanki okrywający ciało mięczaków;

 (1.4) herald. stosowany głównie w herbach monarszych i książęcych, element herbowy w formie płaszcza (1.1) lub peleryny okrywający tarczę herbową, często podbity futrem;

 (1.5) warstwa okrywająca lub osłaniająca

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od płaszczyć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • płaszcz – rodzaj wierzchniego okrycia
  • płaszcz – osłaniający element konstrukcyjny
    • uzbrojenie
      • płaszcz lufy
      • płaszcz pocisku
    • elektryczność
      • płaszcz anodowy
      • płaszcz przewodu elektrycznego
    • górnictwo
      • płaszcz mrożeniowy
    • mechanika
      • płaszcz tłoka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) ich długie, szare, skórzane płaszcze oraz jego własny niebieski płaszcz przeciwdeszczowy, choć pozbawione dystynkcji, od razu zdradzały ich profesję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaʃt͡ʃ, AS: pu̯ašč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaszczenie n., rozpłaszczenie n., płaszczka ż.

:: zdrobn. płaszczyk mrz.

 czas. płaszczyć ndk., rozpłaszczyć dk.

 przym. płaszczowy, płaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. mantel

Wiktionary


płaszczak

1. sztuka drzewa użytkowego obrobiona w formie prostopadłościanu;
2. ogólna, popularnonaukowa nazwa każdego z tworów określonych przez dwa wymiary, zintegrowanych z płaszczyzną, powierzchnią kuli lub ścianami podobnych brył przestrzennych


SJP.pl

Płaszczak, chlamida ("Chlamydoselachus anguineus") – gatunek prymitywnego rekina z rodziny płaszczakowatych (Chlamydoselachidae), blisko spokrewniony z wymarłymi gatunkami znanymi w zapisie kopalnym z pokładów plioceńskich Antyli i mioceńskich Europy. Wraz z występującym u wybrzeży Afryki "Chlamydoselachus africana" jest zaliczany do podrzędu Chlamydoselachoidei, a nawet proponowane jest przeniesienie ich do odrębnego rzędu Chlamydoselachiformes.

Wikipedia


płaszczanica

ozdobna tkanina z namalowanym bądź wyhaftowanym wizerunkiem zmarłego Chrystusa leżącego w grobie; płaszczenica, epitafion


SJP.pl

Pł

Wikipedia


płaszczenica

płótno, najczęściej zdobione ornamentami i scenami religijnymi, symbolizujące materiał, w który zostało owinięte ciało Chrystusa, wykładane w cerkwiach w dniu Wielkiego Piątku


SJP.pl


płaszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|płaszczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pu̯aščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płaszczyć

 rzecz. płaszcz mrz., płaszczka ż., płoszczyca ż.

Wiktionary


płaszczeniec

gatunek mchu występujący w borach bukowych i świerkowych; płaszczeniec falisty, płaszczeniec marszczony


SJP.pl

Płaszczeniec ("Buckiella" Ireland) – rodzaj mchu należący do rodziny rokietowatych ("Hypnaceae"). Przedstawiciele tego rodzaju występują w Europie (w tym w Polsce), Ameryce Północnej, Azji oraz na Hawajach i Nowej Gwinei. Gatunek "Buckiella draytonii" (Sull.) Ireland jest endemitem wysp hawajskich. Gatunkiem typowym rodzaju jest "Buckiella undulata" (Hedw.) Ireland.

Wikipedia


płaszczka

ryba o spłaszczonym ciele, podobnych do skrzydeł płetwach i długim ogonie zakończonym kolcem jadowym; ponad 300 gatunków, m.in. raja, manta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwaʃt͡ʃka, AS: pu̯aščka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaszczenie n., spłaszczenie n., płaszcz m., płaskość ż., rozpłaszczenie n., rozpłaszczanie n.

 czas. płaszczyć ndk., spłaszczyć dk., spłaszczać ndk., rozpłaszczyć dk., rozpłaszczać ndk.

 przym. płaski, spłaszczony

 przysł. płasko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raja

Wiktionary


płaszczkokształtne

ogólna nazwa chrzęstnoszkieletowych ryb morskich o dyskowatym kształcie ciała; płaszczki


SJP.pl


płaszczkokształtny

o cechach płaszczkokształtnych (takson ryb)


SJP.pl


płaszczkowate

rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych z rzędu rajokształtnych; rajowate, płaszczki właściwe


SJP.pl


płaszczkowaty

o cechach płaszczkowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


płaszczoobrosłe

podgromada głowonogów; dwuskrzelne, pochewkowce


SJP.pl

Płaszczoobrosłe, pochewkowce (Coleoidea, z gr. "koleos" – pochwa miecza + "eidos" – kształt), dwuskrzelne (Dibranchia), wewnątrzmuszlowce (Endocochlia) – podgromada głowonogów (Cephalopoda) obejmująca gatunki ośmio- i dziesięcioramienne, u których muszla, w różnym stopniu zredukowana, jest całkowicie obrośnięta płaszczem. Pojawiły się w kredzie. Niektóre są uznawane za zwierzęta o wysokim stopniu inteligencji. Wiele gatunków poławia się dla celów konsumpcyjnych.

Wikipedia


płaszczopeleryna

rodzaj przeciwdeszczowego okrycia o fasonie zbliżonym do płaszcza, najczęściej z dłuższymi rękawami i doszytym w tylnej części nakryciem głowy


SJP.pl


płaszczowina

w geologii: rodzaj falistego ułożenia warstw skalnych


SJP.pl

Płaszczowina – nasunięcie o charakterze regionalnym, powstałe w wyniku przemieszczania i przeważnie sfałdowania warstw skalnych zepchniętych z podłoża, na którym się osadziły. Przemieszczenie odbywa się w zakresie kilku do ponad 200 km od pierwotnego występowania skał. Zbudowane głównie ze skał osadowych, czasami też metamorficznych lub magmowych. Płaszczowiny charakteryzują się bardzo małą miąższością w stosunku do szerokości i długości oraz przemieszczenia.

Wikipedia


płaszczowinowy

utworzony przez płaszczowiny (niewielkie wzniesienia widoczne w kilku warstwach skalnych) lub w jakiś inny sposób z nimi związany


SJP.pl


płaszczowy

1. podobny do płaszcza (np. okrycie płaszczowe, komplet płaszczowy) lub w jakiś inny sposób związany z płaszczem;
2. podzielony na warstwy (np. czujnik płaszczowy, płyta płaszczowa)


SJP.pl


płaszczucha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nić skręcona w tkaniu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary


płaszczyca

Płaszczyca (kaszub. "Płaszczëcô", niem. "Platzig") – kaszubska osada szlachecka w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Przechlewo. Lezy nad rzeką Brdą. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskim. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


płaszczyk

zdrobnienie od: płaszcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. płaszcz

 (1.2) przen. pozór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwaʃt͡ʃɨk, AS: pu̯aščyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaszcz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pozór, pretekst, przykrywka, symulacja, udawanie, zasłona dymna

Wiktionary


płaszczyniec

płaszczyniec burakowy: niewielki owad z rzędu pluskwiaków, znany jako pospolity szkodnik buraków, szczawiu i szpinaku


SJP.pl


płaszczynka

fałdówka płaszczynka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


płaszczyzna

1. powierzchnia niepokryta żadnymi wyniesieniami i wgłębieniami, idealnie płaska, a w odniesieniu do powierzchni ziemi również szeroka, rozległa;
2. sfera kompetencji, dziedzina, pole do działania;
3. powierzchnia o nieskończenie wielu punktach wspólnych z dowolną prostą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płaska powierzchnia

 (1.2) geom. dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;

Wiktionary

Płaszczyzna – jedno z podstawowych pojęć pierwotnych geometrii (występuje np. w geometrii Euklidesa, geometrii absolutnej, geometrii afinicznej, geometrii rzutowej itd.). W niektórych innych aksjomatyzacjach geometrii, na przykład w geometrii analitycznej, płaszczyzna nie jest pojęciem pierwotnym, lecz zbiorem punktów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał przed oczyma śnieżną, niekończącą się płaszczyznę.

 (1.2) Przez trzy punkty, nieleżące na jednej prostej, przechodzi tylko jedna płaszczyzna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈʃt͡ʃɨzna, AS: pu̯aščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płoszczyca ż., płaskoć ż., płaszczyznowość

 przym. płaszczyznowy, płaski

 przysł. płaszczyznowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powierzchnia

Wiktionary


płaszczyznowość

zespół cech charakterystycznych dla płaszczyzny, a także: płaskość, pospolitość czegoś, niesmak lub przesadna powierzchowność


SJP.pl


płaszczyznowy

odnoszący się w jakiś sposób do płaszczyzny (np. mikrofon płaszczyznowy), związany z nią (np. drenaż płaszczyznowy, rzut płaszczyznowy)


SJP.pl


płaszczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) czynić coś płaskim

czasownik zwrotny niedokonany płaszczyć się (dk. brak)

 (2.1) czynić płaskim siebie samego, przywierając do ziemi

 (2.2) przen. robić coś, żeby zdobyć przychylność innej osoby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwaʃt͡ʃɨt͡ɕ, AS: pu̯aščyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaszczenie n., spłaszczenie n., spłaszczanie n., płaszcz mrz., płaz mrz./mzw.

 czas. spłaszczać ndk., spłaszczyć dk.

 przym. płaski

 przysł. płasko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spłaszczać

 (2.1) spłaszczać się

 (2.2) podlizywać się

Wiktionary


płaszczówka

potocznie o czujniku płaszczowym (termometrze o skali przystosowanej do mierzenia wysokich temperatur)


SJP.pl


płaszewko

Płaszewko (kaszb. "Płaszéwkò" lub "Miemiecczé Płaszewò", Deutsch Plassow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Redzikowo.

Administracyjnie wieś jest odrębnym sołectwem w gminie Redzikowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


płaszewo

Płaszewo (kaszb. "Kaszëbsczé Płaszewò", Wendisch Plassow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kobylnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


płaszewski

nazwisko


SJP.pl


płaszowianin

mieszkaniec Płaszowa (dzielnicy na obrzeżach Krakowa, znanej z mieszczącego się tam kamieniołomu wapienia)


SJP.pl


płaszowianka

mieszkanka Płaszowa (dzielnicy na obrzeżach Krakowa, znanej z mieszczącego się tam kamieniołomu wapienia)


SJP.pl


płaszowski

przymiotnik od: Płaszów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Płaszowem, dotyczący Płaszowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płaszów m.

Wiktionary


płaszów

obszar Krakowa


SJP.pl

Płaszów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XIII Podgórze. Dawna wieś położona na prawym brzegu Wisły na południowy wschód od Krakowa i przyłączona do niego w 1912 roku jako XXI dzielnica katastralna.

Wieś królewska położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego, należała do wielkorządów krakowskich.

Wikipedia


płat

1. kawał materiału; płachta;
2. odcięty kawałek czegoś; plaster;
3. określenie części niektórych narządów wewnętrznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fragment papieru, materiału itp.

 (1.2) odcięty lub oderwany płaski fragment czegoś, np. mięsa

 (1.3) anat. płaska wyodrębniona część narządu wewnętrznego

 (1.4) mat. rodzaj podprzestrzeni

 (1.5) techn. element nośny statku powietrznego lub wodolotu

 (1.6) stpol. płaca

 (1.7) stpol. danina

 (1.8) stpol. filc umieszczany pod siodłem

 (1.9) daw. czynsz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • płat – rodzaj podprzestrzeni w matematyce
  • płat nośny – element nośny statku powietrznego lub wodolotu

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Lewe płuco posiada dwa płaty (górny i dolny) ze względu na obecność serca, a prawe trzy (górny, środkowy i dolny).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwat, AS: pu̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płatowiec mrz.

:: zdrobn. płatek mrz.

 przym. płatowy

Wiktionary


płatać

1. zadawać ciosy nożem, mieczem; ciąć coś na kawałki, płaty;
2. robić komuś coś, czego się nie spodziewa


SJP.pl


płateczek

zdrobnienie od: płatek


SJP.pl


płatek

1. płateczek, niewielki płat (płaski, cienki kawałek czegoś), plasterek;
2. listek korony kwiatowej jakiejś rośliny, najczęściej barwny i delikatny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. część korony u kwiatów:

 (1.2) niewielki, płaski kawałek czegoś

 (1.3) kryształ śniegu

 (1.4) anat. dolna część małżowiny usznej;

 (1.5) spoż. zwykle lm. płatki: zbożowy produkt spożywany z mlekiem

 (1.6) zdrobn. od: płat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • płatek – część małżowiny usznej człowieka
  • płatek – listek korony kwiatowej
  • Aleksander Płatek (1924-1996) – polski geodeta
  • Artur Płatek (ur. 1970) – polski piłkarz
  • Dariusz Płatek (ur. 1966) – polski hokeista, olimpijczyk
  • Felka Płatek (1899-1944) – malarka polska
  • Józef Płatek (ur. 1936) – polski duchowny
  • Krzysztof Płatek (ur. 1962) – polski lekkoatleta
  • Monika Płatek (ur. 1953) – polska prawniczka
  • Sławomir Płatek (ur. 1974) – polski poeta, animator kultury i publicysta
  • Stanisław Płatek (ur. 1951) – polski górnik, działacz związkowy
  • Zbigniew Płatek (ur. 1959) – polski kolarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Róże mogą mieć czerwone i różowe płatki.

 (1.2) Łupież to łuszczące się płatki skóry głowy.

 (1.3) Płatki śniegu są kryształami o niepowtarzalnych kształtach.

 (1.5) Na śniadanie podano miskę płatków owsianych z mlekiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwatɛk, AS: pu̯atek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płat m., płatowiec m.

:: zdrobn. płateczek

 czas. płatać

 przym. płatkowy, płatowy, opłatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) śnieżynka

 (1.5) chrupka

Wiktionary


płatew

belka łącząca dźwigary w konstrukcji nośnej dachu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. w konstrukcji dachu: element poziomy podpierający krokwie, prostopadły do wiązarów;

Wiktionary

Płatew – element konstrukcji dachu, układany równolegle do kalenicy dachu. Wyróżnia się płatwie kalenicowe, stropowe i pośrednie.

Płatwie przenoszą obciążenia z płyt dachowych na poprzeczne układy nośne. Ich rozstaw i usytuowanie zależy od nośności elementów pokrycia dachowego oraz rozmieszczenia węzłów konstrukcji nośnej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. płatwiowy

Wiktionary


płatkarnia

rodzaj elewatora lub pomieszczenia, w którym następuje proces łuskania i miażdżenia ziarna zbożowego, najczęściej jęczmienia i owsa


SJP.pl


płatki

1. płateczek, niewielki płat (płaski, cienki kawałek czegoś), plasterek;
2. listek korony kwiatowej jakiejś rośliny, najczęściej barwny i delikatny


SJP.pl


płatkogłowy

bazyliszek płatkogłowy - gatunek jaszczurki z rodziny legwanów


SJP.pl


płatkolicy

czajka płatkolica - gatunek ptaka z rodziny sieweczkowatych


SJP.pl


płatkonos

1. rodzaj nietoperzy z rodziny płatkonosowatych;
2. rodzaj ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Płatkonos ("Hipposideros") – rodzaj ssaków z rodziny płatkonosowatych (Hipposideridae).

Wikipedia


płatkonóg

ptak z rzędu siewkowych, zaliczany do rodziny bekasowych, zamieszkujący rejony arktyczne i subarktyczne półkuli północnej


SJP.pl


płatkorożny

wścieklica płatkorożna - gatunek mrówki


SJP.pl


płatkowaty

1. o kształcie zbliżonym do płatka kwiatowego, miseczkowaty lub w czymś innym podobny do takiego płatka;
2. rzadko: łuszczący się, podatny na łuszczenie się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający płatki

Wiktionary


płatkować

łuskać i miażdżyć ziarno zbożowe, tworząc półprodukt przerabiany potem na płatki zbożowe lub przeznaczany na paszę dla drobiu hodowlanego


SJP.pl


płatkownica

Płatkownica (nazwa oboczna: Płatkowizna) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Sadowne. Ma status sołectwa.

Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego. Za Królestwa Polskiego istniała gmina Płatkownica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


płatkowy

→ płatek


SJP.pl

Patrz:

płatek

płatkówka

płatkówka pstrocineczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych


SJP.pl


płatnerstwo

zajęcie płatnerza, rzemieślnika wyrabiającego metalowe zbroje i broń białą


SJP.pl

Płatnerstwo – dział rzemiosła wykonywany przez płatnerzy, polegający na kształtowaniu przedmiotów z metalu takich jak elementy zbroi, tarcze, hełmy itp..

W Polsce rozkwit płatnerstwa występował od XIV do XVIII wieku.

W początkowym okresie płatnerze należeli do jednego cechu z pancernikami, którzy wykonywali zbroje z plecionki kolczystej. W XVII wieku utworzyli oni własny cech, który funkcjonował do połowy XVIII wieku.

Wikipedia


płatnerz

rzemieślnik wyrabiający metalowe zbroje i broń białą; miecznik, mieczownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rzem. wytwórca zbroi, tarcz i hełmów;

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpwatnɛʃ, AS: pu̯atneš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płatnerstwo n.

 przym. płatnerski

Wiktionary


płatnia

górna powierzchnia kowadła; gładź


SJP.pl


płatnica

piła ręczna jednochwytowa do przerzynania kłód i krawędziaków oraz do ścinki drzew; rozpłatnica


SJP.pl


płatniczka

→ płatnik


SJP.pl

Patrz:

płatnik

płatniczy

odnoszący się do płacenia, np. środki płatnicze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bank. ekon. hand. związany z płaceniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oby nasze kłopoty z bilansem płatniczym nie odbiły się taką czkawką jak Czechom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płatnik mos./mrz., płatność ż.

 przym. płatny

Wiktionary


płatnik

1. osoba zajmująca się wypłacaniem należności;
2. osoba lub firma płacąca należność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekon. osoba lub instytucja uiszczająca płatność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) środ. etui lub podobny przedmiot, w którym kelner wręcza klientowi rachunek i w którym klient umieszcza należność

Wiktionary

Płatnik – osoba fizyczna lub prawna, która jest posiadaczem rachunku płatniczego i zezwala na wykonanie zlecenia płatniczego z tego rachunku płatniczego lub w przypadku gdy nie występuje rachunek płatniczy – osoba fizyczna lub prawna, która składa zlecenie płatnicze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na rynku pojawiły się różne wzory faktur i płatnicy VAT zasypują urzędy skarbowe pytaniami, który z blankietów wybrać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płatność ż.

:: fż. płatniczka

 czas. płacić ndk., zapłacić dk., przepłacać ndk., przepłacić dk.

 przym. płatniczy, płatny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płatnik kelnerski

Wiktionary


płatnościowy

→ płatność


SJP.pl

Patrz:

płatność

płatność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) efekt, akt płacenia dokonywany w wyznaczonym terminie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę o jak najszybsze dokonanie płatności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwatnɔɕt͡ɕ, AS: pu̯atność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płatnik mos./mrz., płaca ż.

 czas. płacić

 przym. płatniczy, płatny

 przysł. odpłatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wpłata, opłata

Wiktionary


płatny

1. taki, za którego trzeba uiszczać opłatę;
2. taki, za który dostaje się wynagrodzenie;
3. taki, któremu się płaci


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, za który dostaje się wynagrodzenie

 (1.2) taki, za który należy zapłacić

 (1.3) taki, któremu się płaci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwatnɨ, AS: pu̯atny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaca ż., płatnik m., płatność ż.

 przym. płatniczy

 czas. płacić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odpłatny

 (1.3) najemny

Wiktionary


płatnąć

1. uciąć na kawałki, płaty;
2. potocznie, żartobliwie: uderzyć coś lub kogoś, zwłaszcza czymś o płaskiej, szerokiej powierzchni


SJP.pl


płatowaty

przypominający kształtem płat, podobny do płata


SJP.pl


płatować

1. kroić, rozbierać coś na płaty
2. dawniej: płacić zobowiązania, uiszczać należności


SJP.pl


płatowcowy

→ płatowiec


SJP.pl

Patrz:

płatowiec

płatowiec

1. główna część statku powietrznego złożona ze skrzydeł, kadłuba, gondoli, podwozia i usterzenia, bez zespołów napędowych i wyposażenia;
2. środowiskowo: samolot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. samolot

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płat mrz., płatek mrz.

 przym. płatowy

Wiktionary


płatowy

→ płat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. podzielony na płaty; dotyczący płatów

 (1.2) związany z płatem, dotyczący płatów

Wiktionary

Patrz:

płat

Powiązane:

 rzecz. płat mrz., płatek mrz., płatowiec mrz.

Wiktionary


płatwa

belka podpierająca krokwie na dachu; płatew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. tratwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwatfa, AS: pu̯atfa

Wiktionary


płatwiowy

→ płatew


SJP.pl

Patrz:

płatew

pław

1. pływający znak nawigacyjny; boja;
2. jeden z elementów sieci rybackiej utrzymujący ją w pozycji pionowej i na zamierzonej głębokości; pławik


SJP.pl

Pław (niem. "Plau") – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dąbie.

Wikipedia


pława

1. pływający znak nawigacyjny; boja;
2. jeden z elementów sieci rybackiej utrzymujący ją w pozycji pionowej i na zamierzonej głębokości; pławik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. pływający, zakotwiczony znak nawigacyjny zaokrąglonego kształtu

 (1.2) ryb. element sieci rybackiej służący do utrzymywanie jej we właściwej pozycji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pław mrz., pławia ż.

 przym. pławny

 przysł. wpław

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boja

Wiktionary


pławanice

Pławanice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Kamień.

W latach 1973–83 w gminie Chełm. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Kamień. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 261 mieszkańców i była piątą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


pławecki

nazwisko


SJP.pl


pławek

pływak; przedmiot unoszący się na powierzchni płynu


SJP.pl


pławik

1. jeden z elementów sieci rybackiej utrzymujący ją w pozycji pionowej i na zamierzonej głębokości; pława;
2. korek, kawałek drewna itp. przymocowany do żyłki, utrzymujący przynętę na odpowiedniej głębokości, sygnalizujący ruch haczyka, gdy ryba chwyta przynętę; spławik


SJP.pl


pławikonik

mała ryba morska o charakterystycznie wygiętym ciele, pływająca pionowo; konik morski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Hippocampus|ref=tak., rodzaj ryb morskich z rodziny igliczniowatych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konik morski

Wiktionary


pławinek

Pławinek – osada w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Inowrocław.

Wikipedia


pławić

1. zanurzać kogoś w wodzie, wpędzać do wody;
2. pławić się - (zwykle w użyciu żartobliwym) zanurzać się w wodzie;
3. pławić się (w czymś) - rozkoszować się czymś, upajać się faktem posiadania czegoś cennego


SJP.pl


pławka

narzędzie służące do obserwacji dryfu


SJP.pl


pławlina

lina stalowa łącząca pławę z jej kotwicą


SJP.pl


pławnica

prostokątna sieć rybacka używana do połowu ryb pelagicznych (głównie śledzi, sardynek i łososi)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pławnica – rodzaj sieci rybackiej
  • Pławnica – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
  • Pławnica – struga, lewy dopływ Łydyni

Wikipedia


pławniowice

Pławniowice (niem. "Plawniowitz", od 1936 "Flößingen") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec.

Wikipedia


pławno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pławno – wieś w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gidle
  • Pławno – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Murowana Goślina
  • Pławno – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik
  • Pławno – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek
  • Pławno – dawna gmina wiejska w województwie łódzkim
  • Pławno – dawna gromada w powiecie radomszczańskim w województwie łódzkim
  • Pławno – dawna gromada w powiecie szczecineckim
  • Pławno – dzielnica Stalowej Woli
  • Pławno – jezioro w woj. wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Murowana Goślina
  • Pławno – polska nazwa gminy Plöwen w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, w powiecie Vorpommern-Greifswald
  • Pławno – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Łużki
  • Pławno – dawna leśniczówka w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Łużki

Wikipedia


pławność

→ pławny


SJP.pl

Patrz:

pławny

pławny

pozwalający unosić się na powierzchni wody


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ułatwiający pływanie, służący do pływania

 (1.2) daw. nadający się do pływania, pławienia, odpowiedni do żeglowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pławienie n., pława ż., spławik m., spław m.

 czas. pławić, płynąć

 przysł. wpław

Wiktionary


pławski

nazwisko


SJP.pl


pławęcino

Pławęcino (do 1945 r. "Planenthin") – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Gościno. Na północ od wsi znajduje się Jezioro Pławęcińskie.

Według danych z 30.06.2014 wieś miała 180 mieszkańców.

Wikipedia


płaz

przedstawiciel gromady zmiennocieplnych kręgowców ziemnowodnych (np. żaba, ropucha, traszka)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) herp. zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych;

 (1.2) obraź. przen. człowiek płaszczący się

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) bud. rodzaj belki stosowanej w budownictwie

 (2.2) daw. szeroka, płaska strona czegoś, w szczególności broni siecznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego względu płazy wymagają do rozrodu środowiska wodnego.

 (2.1) Żadnych tu dziwów świata: fundament z skalnych odłamów, z płazów świerkowych chata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwas, AS: pu̯as

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płoza ż., płaza ż., płaziniec mzw., płazowanie n., płazy lm nm.

 czas. płaszczyć ndk., spłaszczyć dk.

 przym. płazi, płaski

 przysł. płazio, płasko

Wiktionary


płaza

belka drewniana, płasko obrobiona na obu końcach, z naturalną okrąglizną po bokach, wykorzystywana w budownictwie; płaz


SJP.pl

Płaza – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Chrzanów. Przez wieś przepływa rzeka – Płazianka. W Płazie znajdują się Zakłady Wapiennicze oraz linia kolejowa wykorzystywana sporadycznie przez pociągi towarowe oraz nieczynna stacja kolejowa Płaza.

Wikipedia


płazak

1. rzemieślnicze narzędzie do nadawania kształtu przedmiotom fornirowanym; gładzik płaski;
2. gatunek słodkowodnej ryby dwudysznej; prapłaziec, prapłetwiec południowoamerykański


SJP.pl


płazem

1. dawniej: płasko, na płask;
2. bezkarnie; niezauważenie


SJP.pl


płazi

dotyczący płaza; charakterystyczny dla płaza


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do płaza

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla płaza, posiadający cechy płaza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz mzw., płazy nmos.

Wiktionary


płaziniec

robak płaski, zaliczany do przywry digenetycznych, pasożyt przewodów żółciowych przeżuwaczy


SJP.pl


płazińce

robak płaski, zaliczany do przywry digenetycznych, pasożyt przewodów żółciowych przeżuwaczy


SJP.pl

Płazińce (Platyhelminthes) – typ zwierząt dwubocznie symetrycznych (Bilateria). Ich potoczna nazwa (robaki płaskie) pochodzi od listkowatego lub wydłużonego, spłaszczonego grzbietowo-brzusznie ciała. W ich budowie występuje wyłącznie pierwotna jama ciała, wypełniona parenchymą, która pełni funkcję szkieletu hydraulicznego. W większości są to organizmy hermafrodytyczne, rozmnażające się najczęściej poprzez zapłodnienie krzyżowe.

Wikipedia


płazowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|płazować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz m.

 czas. płazować ndk.

Wiktionary


płazować

uderzać kogoś płazem szabli


SJP.pl


płazowina

leśnicze określenie słabo zadrzewionej powierzchni leśnej


SJP.pl

Płazowina – powierzchnia leśna z rzadkimi drzewami, pozostałymi po drzewostanie, który z różnych powodów uległ nadmiernemu przerzedzeniu. Zgodnie z Instrukcją Urządzania Lasu jest to drzewostan II klasy wieku o zadrzewieniu do 0,3 włącznie, albo drzewostan III i wyższych klas wieku o zadrzewieniu do 0,2 włącznie. Płazowina jest zjawiskiem niepożądanym w gospodarce leśnej.

Wikipedia


płazowizna

słabo zadrzewiona powierzchnia leśna; płazowina


SJP.pl


płazowo

Płazowo – (niem. "Plassowo, 1942-1945 Plaßhof") wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Lubiewo, przy trasie drogi wojewódzkiej nr 240.

W latach 1950–1998 miejscowość należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 266 mieszkańców. Jest siódmą co do wielkości miejscowością gminy Lubiewo.

Wikipedia


płazy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Amphibia|L.|ref=tak., gromada zmiennocieplnych kręgowców;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: płaz

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płazami zajmuje się nauka zwana batrachologią, natomiast dziedzina wiedzy obejmująca płazy i gady to herpetologia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz mzw.

 przym. płazi

Wiktionary


płazówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płazówka – część wsi Koniówka w powiecie nowotarskim, województwie małopolskim
  • Płazówka – przysiółek wsi Witów w powiecie tatrzańskim, województwie małopolskim
  • Płazówka – wieś w powiecie kolbuszowskim, województwie podkarpackim

Wikipedia


płaśnia

regionalnie: płaszczyzna, równy, płaski teren; płaśń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dzika polanka wśród lasu

 (1.2) miejsce równe, równina

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Chcą się ukłaść spać, a tu płaśni ani kawałeczka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary


płaśń

regionalnie: płaszczyzna, równy, płaski teren; płaśnia


SJP.pl

Płaśń lub płaśnia – w taternictwie jest to rodzaj tarasu – płaskie lub nieco tylko pochyłe miejsce na skalnej ścianie, w żlebie, lub na grani, o nieregularnym zwykle kształcie. Płaśń może być skalista, piarżysta lub trawiasta.

W pasterstwie na Podhalu słowo płaśń miało podobne znaczenia, ale obejmowało także pochyły zwykle i trawiasty taras również na stoku góry lub w dnie doliny. Dawniej często budowano na nim szopy lub szałasy pasterskie.

Wikipedia


płażewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ignacy Płażewski – polski fotograf, historyk
  • Leszek Płażewski – polski prozaik, scenarzysta filmowy

Wikipedia


płażyński

nazwisko


SJP.pl


płciowo

przysłówek

 (1.1) rzad. w sposób dotyczący płci, pod względem płci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płeć ż., płciowość ż.

 przym. płciowy

Wiktionary


płciowość

świadomość posiadania płci i przynależności do płci; tożsamość płciowa, gender


SJP.pl


płciowy

→ płeć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdeterminowany przez płeć, dotyczący płci

Wiktionary

Patrz:

płeć

Przykłady

 (1.1) Osiągnięcie dojrzałości płciowej objawia się u koni wystąpieniem popędu płciowego oraz rozpoczęciem u ogierów produkcji nasienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpw̥t͡ɕɔvɨ, AS: pu̯̦ćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płeć ż.

 przysł. płciowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seksualny

Wiktionary


płd.

skrót od: południe, południowy (czytany jako cały, odmienny wyraz); pd. (rzadziej)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. południowy

 (1.2) = geogr. południe

Wiktionary


płd.-wsch.

skrót od: południo-wschód, południowo-wschodni


SJP.pl


płd.-zach.

skrót od: południo-zachód, południowo-zachodni


SJP.pl


płeszka

chrząszcz z rodziny stonkowatych; pchełka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. ent. pchełka

Wiktionary


płesznik

babka płesznik - gatunek rocznej rośliny z rodziny babkowatych; babka śródziemnomorska


SJP.pl

Płesznik ("Pulicaria") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych ("Asteraceae"). Obejmuje ok. 70 gatunków. Występują one na Starym Świecie – na znacznej części Europy, gdzie rośnie 5 gatunków, Azji (bez jej wschodniej części) i w Afryce, z wyjątkiem jej części równikowej. Do polskiej flory należą dwa gatunki – rodzimy płesznik zwyczajny "P. vulgaris" i zadomowiony antropofit – płesznik czerwonkowy "P. dysenterica".

Wikipedia


płetwa

1. część ciała ryby służąca do poruszania się i sterowania
2. część oprzyrządowania nurka służąca do poruszania się pod wodą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. icht. narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

 (1.2) sport. element nakładany na stopę, ułatwiający poruszanie się człowieka w wodzie;

 (1.3) techn. płaski, szeroki element konstrukcyjny urządzeń pływających, rzadziej latających

 (1.4) przen. żart. wielka, szeroka stopa

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpwɛtfa, AS: pu̯etfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwal m.

 przym. płetwiasty

Wiktionary


płetwal

gatunek wieloryba; płetwal błękitny to największy współczesny ssak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Balaenoptera|Lacépède|ref=tak., rodzaj ssaków wodnych z rodziny płetwalowatych;

 (1.2) zool. wieloryb z rodzaju płetwal (1.1)

 (1.3) kulin. potrawa z płetwala (1.2)

Wiktionary

Płetwal ("Balaenoptera") – rodzaj ssaków z rodziny płetwalowatych (Balaenopteridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do waleni zalicza się też płetwale.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwa ż., płetwalowate lm nm.

Wiktionary


płetwalowate

rodzina fiszbinowców z rzędu waleni; fałdowce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Balaenopteridae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków z podrzędu fiszbinowców;

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sejwal, przedstawiciel płetwalowatych, jest jednym z najszybszych wielorybów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwal mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałdowce, wieloryby fałdowce

Wiktionary


płetwalowaty

o cechach płetwalowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


płetwiak

strug do strugania płetwin w deskach, przecinający włókna drewna w poprzek; płetwień


SJP.pl


płetwina

listwa wpuszczana w wyżłobienie w desce dla wzmocnienia


SJP.pl


płetwonogi

o cechach płetwonogich (grupa ssaków)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyposażony w płetwy u nóg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ssaków płetwonogich zaliczane są, m.in. foki i morsy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwonogie lm nm.

Wiktionary


płetwonogie

o cechach płetwonogich (grupa ssaków)


SJP.pl

Pł

Wikipedia


płetwonurek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk, AS: pu̯etfõnurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwonurkowanie n.

 czas. płetwonurkować ndk.

 przym. płetwonurkowy

Wiktionary


płetwonurkowanie

pływać pod wodą przy pomocy specjalnych płetw zakładanych na stopy oraz aparatu tlenowego


SJP.pl


płetwonurkować

pływać pod wodą przy pomocy specjalnych płetw zakładanych na stopy oraz aparatu tlenowego


SJP.pl


płetwonurkowy

przymiotnik od: płetwonurek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z płetwonurkami, przeznaczony dla płetwonurków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwonurkowanie n., płetwonurek mos.

Wiktionary


płetwonóg

płetwonóg workowaty - ssak z rodziny dydelfowatych, zaliczany do torbaczy; japok


SJP.pl


płetwowaty

przypominający płetwę


SJP.pl


płetwowy

→ płetwa


SJP.pl

Patrz:

płetwa

płeć

1. zespół cech charakteryzujący organizmy osobników żeńskich i męskich; zbiorowo o ludziach: osobnicy o tych cechach;
2. przestarzałe: skóra, cera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

 (1.2) przest. skóra, cera

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U modliszek organizmy płci żeńskiej zabijają organizmy płci męskiej.

 (1.2) Śliczny chłopiec, czego chcieć? Czarny wąsik, biała płeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɛt͡ɕ, AS: pu̯eć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płciowość ż.

 przym. płciowy

 przysł. płciowo

Wiktionary


płk

skrót od: pułkownik (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. pułkownik

Wiktionary


płn.

skrót od: północ, północny (czytany jako cały, odmienny wyraz); pn. (rzadziej)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. północny

 (1.2) = geogr. północ

Wiktionary


płn.-wsch.

skrót od: północno-wschód, północno-wschodni


SJP.pl


płn.-zach.

skrót od: północno-zachód, północno-zachodni


SJP.pl


pło

kożuch roślin torfowiskowych unoszący się na jeziorze, które ulega przekształcaniu w torfowisko lub trzęsawisko; spleja


SJP.pl

Pło (regionalnie także pod nazwą spleja) – kożuch roślin torfowiskowych występujący na wodzie w formie zarastającego brzegu lub rodzaj pływającej wyspy, powstałej w wyniku odrywania się mszarów torfowcowych porastających brzegi jeziora. Stanowi etap zarastania zbiornika wodnego, tworząc trzęsawisko. Zwykle ma charakter torfowiska przejściowego.

Wikipedia


płocczanin

mieszkaniec Płocka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Płocka

 (1.2) osoba pochodząca z Płocka, urodzona w Płocku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔt͡sˈt͡ʃãɲĩn, AS: pu̯ocčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płock m., Płockie n.

:: fż. płocczanka ż.

 przym. płocki

Wiktionary


płocczanka

mieszkanka Płocka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Płocka

 (1.2) kobieta pochodząca z Płocka, urodzona w Płocku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔt͡sˈt͡ʃãnka, AS: pu̯ocčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płock m., Płockie n.

:: fm. płocczanin m.

 przym. płocki

Wiktionary


płocha

część warsztatu tkackiego, wymienny grzebień zamocowany w tylnej części belki bidła


SJP.pl


płochacz

1. niewielki ptak z rodziny płochaczy;
2. pies myśliwski (najczęściej spaniel lub terier) wykorzystywany do wypłaszania ptactwa z zarośli i aportowania zdobyczy


SJP.pl

Płochacz – pies używany od wielu stuleci do polowania na drobną zwierzynę (w tym ptaki), przy czym ich rola polegała na wyszukiwaniu i wypłaszaniu jej z krzewów i szuwarów oraz aportowaniu po strzale. Obecnie płochacze są w myślistwie dość często stosowane, choć wiele ras hoduje się jako psy pokojowe towarzyszące ze względu na ich urodę i charakter.

Wikipedia


płochacze

1. niewielki ptak z rodziny płochaczy;
2. pies myśliwski (najczęściej spaniel lub terier) wykorzystywany do wypłaszania ptactwa z zarośli i aportowania zdobyczy


SJP.pl

Płochacze (Prunellidae) – monotypowa rodzina małych ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia


płocharski

nazwisko


SJP.pl


płochlica

płochlica księżycówka - gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych


SJP.pl


płochliwiej

stopień wyższy od przysłówka: płochliwie


SJP.pl


płochliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego co płochliwe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płochliwy

Wiktionary


płochliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: płochliwy


SJP.pl


płochliwy

przymiotnik

 (1.1) taki, który się łatwo płoszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płochliwość ż.

 czas. płoszyć ndk., spłoszyć dk.

 przysł. płochliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierzchliwy

Wiktionary


płochocin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płochocin – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Warlubie
  • Płochocin – osada leśna w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Warlubie
  • Płochocin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki
  • Płochocin – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Dobra
  • Płochocin – przystanek kolejowy w Płochocinie
  • Płochocin-Osiedle

Wikipedia


płochocki

nazwisko


SJP.pl


płochowo

Płochowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Goniądz.

W lipcu i sierpniu 1944 wojsko niemieckie wysiedliło mieszkańców wsi. Zabudowania Niemcy rozebrali lub spalili.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia


płochy

1. taki, którego łatwo spłoszyć; płochliwy; bojaźliwy;
2. niestały w uczuciach, postępujący nierozważnie; lekkomyślny;
3. dotyczący nieważnych spraw, niemający istotnego znaczenia; błahy


SJP.pl


płocianin

mieszkaniec Płotów


SJP.pl


płocianka

mieszkanka Płotów


SJP.pl


płocica

regionalna nazwa płoci lub różanki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płocica – jezioro w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Bytów
  • Płocica – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Tuczno

Wikipedia


płociczno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płociczno – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Świedziebnia
  • Płociczno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Lubowidz
  • Płociczno – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo
  • Płociczno – osada w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Lipusz
  • Płociczno – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Kaliska
  • Płociczno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
  • Płociczno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Tuczno
  • Płociczno-Osiedle – osada w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Suwałki
  • Płociczno-Tartak – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Suwałki
  • Płociczno koło Suwałk – kolejowy przystanek osobowy w Płocicznie-Osiedlu, w gminie Suwałki, w województwie podlaskim
  • Płociczno – zlikwidowany przystanek osobowy w Pile
  • Płociczno – jezioro w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyn

Wikipedia


płocin

Płocin (do 1945 niem. "Plötzin") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin

Wikipedia


płocioleszcz

ryba z rodziny karpiowatych


SJP.pl


płociowy

→ płoć


SJP.pl

Patrz:

płoć

płock

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Polsce, nad Wisłą;

 (1.2) geogr. zob. Mały Płock.

Wiktionary

Płock – miasto w Polsce, na prawach powiatu, położone na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, siedziba ziemskiego powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza oraz stolica Polski w latach 1079–1138; siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji płockiej (1075), siedziba biskupa naczelnego Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea. Polskie miasto-bohater (1921).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urodziłem się w Płocku, ale teraz mieszkam w Częstochowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔt͡sk, AS: pu̯ock

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płocczanin mos., płocczanka ż.

 przym. płocki

Wiktionary


płocki

przymiotnik od: Płock, Płoty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Płocka, związany z Płockiem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Michał Płocki – polski matematyk, profesor
  • Kuno Alexander von Plocki – polski weterynarz, dr hab.
  • Płock
  • Płocka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biskup płocki studiował w Rzymie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔt͡sʲci, AS: pu̯ocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płock mrz., płocczanin mos., płocczanka ż.

 przym. podpłocki

Wiktionary


płockie

przymiotnik od: Płock, Płoty


SJP.pl


płocochowo

Płocochowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Pułtusk. Ma status sołectwa.

W latach 1954-1959 wieś była siedzibą gromady Płocochowo, po jej zniesieniu w gromadzie Pułtusk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


płodniej

stopień wyższy od przysłówka: płodnie


SJP.pl


płodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: płodny


SJP.pl


płodnolist

roślina z rodziny gruboszowatych o kwiatach zebranych w baldachogrona; żyworódka; briofilum


SJP.pl


płodność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę

 (1.2) dawanie obfitych plonów

 (1.3) przen. tworzenie wielu dzieł

Wiktionary

Płodność – zdolność zwierząt do rozrodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poetka nigdy nie zaszła w ciążę, nie widziała siebie w roli matki. Biologiczną płodność przeciwstawiała płodności twórczej, którą o wiele bardziej ceniła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔdnɔɕt͡ɕ, AS: pu̯odność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płód mrz., płodzenie n., spłodzenie n., ubezpłodnienie n.

 czas. ubezpłodnić, płodzić ndk., spłodzić dk., zapładniać ndk.

 przym. płodny, płodowy

 przysł. płodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozrodczość

Wiktionary


płodny

zdolny do płodzenia, rozmnażania się, także określenie bardzo twórczego pisarza, kompozytora itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdolny do płodzenia potomstwa

 (1.2) mający liczne potomstwo

 (1.3) książk. o gruncie: dający obfite plony

 (1.4) książk. o twórcy: tworzący dużo dzieł

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodność ż., płód mrz., ubezpłodnienie n.

 czas. ubezpłodnić, zapładniać, płodzić ndk.

 przym. płodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dzieciaty

 (1.3) urodzajny, żyzny

 (1.4) twórczy

Wiktionary


płodobus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. furgonetka, której naczepy są okryte banerami przedstawiającymi zdjęcia martwych płodów oraz hasłami antyaborcyjnymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W poniedziałek na ulice Łodzi wyjechał płodobus, który swoją obecnością narusza podstawy obowiązującego prawa w Polsce [...].

 (1.1) Głównymi ulicami miasta jeździł płodobus, czyli antyaborcyjna furgonetka. Z głośników zlokalizowanych na pojeździe można było usłyszeć informacje na temat szeroko zakrojonej akcji antyaborcyjnej oraz między innymi hasła: „Stop zabijaniu dzieci” [...].

Wiktionary


płodobójstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zabicie płodu

Wiktionary


płodowy

związany z życiem ssaków w stanie zarodkowym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący płodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas godzinnej operacji przemyscy ginekolodzy otworzyli macicę, oddzielili ją od ścian błon płodowych, aby dostać się do krwiaka i usunęli go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płód m., płodzenie n., spłodzenie n., płodność ż.

 czas. ubezpłodnić, płodzić ndk., spłodzić dk.

 przym. płodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) embrionalny

Wiktionary


płodozmian

1. system uprawy roli ustalający rotację zasiewów, które mają kolejno następować po sobie w kolejnych latach;
2. przenośnie: następujące po sobie zamiany rzeczy lub czynności, wprowadzające różnorodność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. system gospodarki rolnej ustalający z góry na wiele lat stałą rotację upraw;

Wiktionary

Płodozmian – system zagospodarowania ziemi uprawnej, oparty na zaplanowanym z góry na wiele lat następstwie roślin po sobie, na wyznaczonym do tego celu obszarze podzielonym na pola, jednocześnie dostosowany do specyficznych warunków rolniczo-ekonomicznych gospodarstwa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pwɔˈdɔzmʲjãn, AS: pu̯odozmʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płodozmianowy, płodozmienny

Wiktionary


płodozmianowy

→ płodozmian, np. system płodozmianowy; płodozmienny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) roln. związany z płodozmianem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodozmian mrz.

Wiktionary


płodozmienny

→ płodozmian, np. system płodozmienny; płodozmianowy


SJP.pl


płody

dobra natury, np. płody rolne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy

 (1.1) bogactwa natury; roślinne bogactwa przyrody wykorzystywane przez ludzi głównie jako pożywienie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lp. plon mrz. (lm. plonony nmos.)

Wiktionary


płodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|płodzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodność ż., ubezpłodnienie n.

 przym. płodowy

 czas. zapładniać, płodzić, ubezpłodnić

Wiktionary


płodzić

1. zapładniając, powodować powstanie istoty żywej;
2. potocznie: wydawać na świat potomstwo; rodzić;
3. w przenośni: tworzyć coś, powodować powstanie czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spłodzić)

 (1.1) powodować powstanie istoty żywej poprzez akt zapłodnienia

 (1.2) przen. być twórcą czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodność ż., płodzenie n., płód mrz., ubezpłodnienie n.

 przym. płodowy, płodny

 przysł. płodnie

 czas. zapładniać, ubezpłodnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poczynać, zmajstrować, zrobić, wydawać na świat

 (1.2) produkować, tworzyć

Wiktionary


płomieniak

piec do topienia metalu, o takiej konstrukcji, że topiony materiał styka się tylko z płomieniem lub gazami spalinowymi; piec płomienny


SJP.pl


płomienicowy

→ płomienica


SJP.pl

Patrz:

płomienica

płomienie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płomienie – powieść Stanisława Brzozowskiego z 1908 roku
  • Grupa „Płomienie” – polska organizacja podziemna podczas II wojny światowej
  • „Płomienie” – czasopismo harcerskie ukazujące się w latach 1921–1923 (lub 1924), wydawane przez Wolne Harcerstwo
  • „Płomienie” – czasopismo socjalistyczne ukazujące się w latach 1931–1933
  • „Płomienie” – konspiracyjne czasopismo socjalistyczne ukazujące się w latach 1942–1944
  • „Płomienie” – czasopismo (tygodnik) wydawane w PRL
  • Płomienie – polski film obyczajowy z 1978 roku
  • płomień

Wikipedia


płomieniec

czerwończyk płomieniec, czerwończyk dukacik - motyle z rodziny modraszkowatych


SJP.pl

Płomieniec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mrozy.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


płomieniowy

→ płomień


SJP.pl

Patrz:

płomień

płomienisty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) palący się płomieniem

 (1.2) przypominający płomień kolorem i blaskiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomień m., płomyczek m.

 przym. płomienny

Wiktionary


płomieniściej

stopień wyższy od przysłówka: płomieniście


SJP.pl


płomiennica

1. rodzaj saprotroficznych i pasożytniczych grzybów z rzędu pieczarkowców;
2. poetycko: fantastyczna postać, duch ognia


SJP.pl


płomienniej

stopień wyższy od przysłówka: płomiennie


SJP.pl


płomienniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: płomienny


SJP.pl


płomiennik

jaskier płomiennik - gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych; jaskier płomieńczyk


SJP.pl


płomiennorudy

intensywnie rudy; ognistorudy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) intensywnie rudy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nosił płomiennorudy zarost, zakrywający nieomal całą twarz, (rzecz niezbyt typowa u lotników), włosy miał tej samej barwy, gęsto skręcone jak u irlandzkiego baranka.

Wiktionary


płomiennowłosy

mający płomiennorude włosy


SJP.pl


płomienny

przymiotnik

 (1.1) palący się płomieniem

 (1.2) mający kolor płomienia

 (1.3) książk. oddający się czemuś z wielkim zapałem, przejęciem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Cesia z westchnieniem pomyślała, że płomienni bruneci niekoniecznie potrzebni są w każdej minucie życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomień m., płomyczek m., płomyk m., płomienisko n., płomienność ż.

 przym. płomienisty

 przysł. płomiennie, płomieniście

 czas. płonąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) płomienisty, ognisty, jaskrawoczerwony, jaskrawopomarańczowy

 (1.3) gorący, gorliwy, nałogowy, namiętny, urodzony, zagorzały, zapalony, żarliwy

Wiktionary


płomień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

Wiktionary

Płomień – zjawisko spalania gazu, w którym zachodzą reakcje rozkładu i spalania. Paliwem w płomieniu jest zawsze gaz. Płomień nad cieczą występuje wskutek parowania tej cieczy, zaś płomień nad palącym się ciałem stałym świadczy o wydzielaniu się palnego gazu wskutek rozkładu paliwa (piroliza).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spalił się całkiem, zaczął spomiędzy nich buchać z przeraźliwym hukiem wielki płomień, długi, drgający.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ, AS: pu̯õmʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomykówka ż., płomiennica ż., płomiennik m., podpłomyk m.

:: zdrobn. płomyk m., płomyczek m.

 czas. płonąć ndk., spłonąć dk., zapłonąć dk.

 przym. płomienisty, płomienny, płomiennicowy, płomiennikowy

Wiktionary


płomieńczyk

roślina z jaskrowatych; rośnie na terenach podmokłych, kwitnie w lecie, wydając drobne żółte kwiaty; jaskier płomieńczyk; jaskier płomiennik


SJP.pl


płomiński

nazwisko


SJP.pl


płomyczek

zdrobnienie od: płomyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: płomyk, płomień

Wiktionary

Płomyczek – czasopismo dla starszych dzieci i później także młodszej młodzieży, wydawane w Warszawie w latach 1917–2013, do 1927 jako dodatek do tygodnika „Płomyk”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Entliczek-pentliczek / czerwony „Płomyczek”, / na kogo wypadnie, na tego bęc! / i do więzienia…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔ̃ˈmɨt͡ʃɛk, AS: pu̯õmyček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomień m., płomyk m., płomykówka ż., płomiennica ż., płomiennik m., podpłomyk m.

 czas. płonąć ndk., spłonąć dk., zapłonąć dk.

 przym. płomienisty, płomienny, płomiennicowy, płomiennikowy

Wiktionary


płomyczka

zdrobnienie od: płomyk


SJP.pl


płomyk

niewielki ogień; ogieniek, ognik, ogienek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały płomień

 (1.2) przen. określenie odczucia, dopiero pojawiającego się uczucia

 (1.3) bot. roślina z rodziny wielosiłowatych;

Wiktionary

Płomyk. Tygodnik ilustrowany dla dzieci i młodzieży – polskie czasopismo wydawane od 1917 do 1991 roku. Pierwszym wydawcą był Związek Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych, od 1930 r. Związek Nauczycielstwa Polskiego. Od 1945 r. ukazywał się nakładem „Naszej Księgarni”. W ostatnich dziesięcioleciach działalności dwutygodnik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dopiero po kilku nieudanych próbach w garści wysuszonej trawy pojawił się delikatny płomyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔ̃mɨk, AS: pu̯õmyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomień m.

:: zdrobn. płomyczek m.

 przym. płomienny

 przysł. płomiennie

 czas. płonąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przebłysk

 (1.3) floks

Wiktionary


płomykowo

Płomykowo ( Mühlenvorwerk) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Santok.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


płomykówka

średniej wielkości sowa z rodziny płomykówkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Tyto alba|ref=tak., średniej wielkości ptak z rodziny płomykówkowatych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płomykówka galaretowata (Tremiscus helvelloides) – grzyb jadalny, gatunek należący do rodziny trzęsakowatych
  • Płomykówka zwyczajna, płomykówka (Tyto alba) – sowa z rodziny płomykówkowatych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płomień mrz., płomyczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płomykówka zwyczajna

Wiktionary


płomykówkowate

rodzina ptaków z rzędu sów


SJP.pl

Płomykówkowate (Tytonidae) – rodzina ptaków z rzędu sów (Strigiformes).

Wikipedia


płomykówkowaty

o cechach płomykówkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


płona

skała uznana przy eksploatacji jakiejś kopaliny za nieużyteczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) górn. skała, która przy eksploatacji określonej kopaliny uważana jest za nieużyteczną

forma przymiotnika.

 (2.1) zob. płony.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skała płonna

Wiktionary


płonczyn

Płonczyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Wielgie.

Wikipedia


płoniarka

płoniarka zbożówka - gatunek owada z rodziny niezmiarkowatych


SJP.pl


płoniawski

→ Płoniawy-Bramura (wieś w Polsce)


SJP.pl


płoniawy-bramura

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płoniawy-Bramura – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Płoniawy-Bramura
  • Płoniawy-Bramura – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Płoniawy-Bramura
  • Płoniawy-Bramura – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim
  • Płoniawy-Bramura – dawna gromada w powiecie makowskim w województwie warszawskim

Wikipedia


płonica

choroba zakaźna wieku dziecięcego wywołana przez paciorkowce, charakteryzuje się bólem gardła, gorączką i charakterystyczną wysypką; szkarlatyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. ostra choroba zakaźna wywoływana przez bakterie Streptococcus pyogenes (paciorkowiec grupy A);

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ważne jest wyleczenie płonicy do końca, aby uniknąć powikłań.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płoniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkarlatyna

Wiktionary


płoniczy

→ płonica; szkarlatynowy


SJP.pl


płoniej

dawny stopień wyższy od przysłówka: płono


SJP.pl


płoniwowate

rodzina mchów z rzędu płoniwowców


SJP.pl

Płoniwowate ("Pottiaceae" Schimp.) – rodzina mchów z rzędu płoniwowców ("Pottiales" M. Fleisch). Gatunki należące do rodziny są szeroko rozpowszechnione na obszarach o klimacie umiarkowanym, z małą liczbą gatunków i rodzajów występujących w regionach tropikalnych i arktycznych. Rodzajem typowym jest "Pottia" (Rchb.) Fürnr.

Wikipedia


płonić

książkowo:
1. wywoływać rumieniec; rumienić, czerwienić;
2. płonić się - rumienić się, czerwienić się


SJP.pl


płonięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|płonąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płonąć

Wiktionary


płonka

gatunek jabłoni o drobnych owocach; jabłoń dzika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zwyczajowa nazwa dzikiej jabłoni (nazwa systematyczna|Malus silvestris.);

 (1.2) ogrod. młode nieszczepione drzewko owocowe

 (1.3) daw. przerębel, otwór wyrąbany w lodzie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • płonka – potoczna nazwa gruszy pospolitej
  • płonka – potoczna nazwa jabłoni dzikiej
  • Płonka – osada w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz
  • Płonka – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Rudnik
  • Płonka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Sianów
  • Płonka – potok, lewobrzeżny dopływ Osławy
  • Płonka – rzeka, dopływ Wkry
  • Płonka – potok na Pogórzu Izerskim, dopływ Czerwonej Wody
  • Płonka – dawna gromada
  • Płonka – zamknięty przystanek kolejowy w Płonce Kościelnej, w województwie podlaskim
  • Płonka – nazwisko Płonka
  • Marta Płonka – polska designerka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gdzieniegdzie te wysmukłe i z widoczną starannością piastowane płonki osypane już były zawiązkami owoców.

 (1.3) Nad brzegiem stawu, w kruchym i wątłym jeszcze lodzie przerąbawszy płonki, Polacy łowili sobie rybę na adwent.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płonkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłoń leśna, jabłoń płonka

 (1.2) dziczka

 (1.3) przerębla

Wiktionary


płonkowo

Płonkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Rojewo.

W latach 1954-1957 wieś była siedzibą gromady Płonkowo, po jej zniesieniu w gromadzie Rojewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


płonnik

gatunek mchu


SJP.pl

Płonnik ("Polytrichum" Hedw.) – rodzaj mchów z rodziny płonnikowatych ("Polytrichaceae"). Obejmuje ok. 40 gatunków. Rodzaj jest szeroko rozprzestrzeniony. W Polsce występuje w zależności od ujęcia systematycznego rodzaju od 4 do 10 gatunków płonnika.

Wikipedia


płonnikowate

rodzina mchów z rzędu płonnikowców


SJP.pl

Pł

Wikipedia


płonno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płonno (jezioro)
  • Płonno (województwo zachodniopomorskie) – wieś

Wikipedia


płonność

→ płonny


SJP.pl

Patrz:

płonny

płonny

1. nieefektywny, nieskuteczny;
2. w botanice: nieowocujący, niedający kwiatów, nasion;
3. dawniej: jałowy, nieurodzajny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. niedający zarodników, nasion, owoców

 (1.2) przen. niedający rezultatów

 (1.3) daw. nieurodzajny

 (1.4) stpol. płochy

 (1.5) stpol. lekki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pierwsze godziny po ataku na prezydenta Gdańska dawały płonne nadzieje, że coś się zmieni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔ̃nːɨ, AS: pu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płonność ż., płonnik m., Płonno n., Płonna ż.

 przysł. płonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spełzający na niczym

 (1.3) jałowy

Wiktionary


płonowo

Płonowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk.

W latach 1921 – 1934 wieś należała do gminy Widźgowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


płony

rzadko:
1. przestarzałe: mało żyzny, niepłodny, nieurodzajny; jałowy, płonny;
2. o pędach, kwiatach, pręcikach lub liściach roślin: nieowocujący, niewydający nasion, owoców, zarodników itp.; płonny;
3. gwarowo:
a) słaby, mizerny;
b) o pokarmach: mało pożywny, nieprzyprawiony, jałowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. płonny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieurodzajny

Wiktionary


płonący

1. spalać się, palić się, gorzeć;
2. świecić bardzo jasno;
3. przenośnie:
a) rzucać się w oczy intensywną barwą;
b) być rozpalonym, rumienić się;
c) być ogarniętym np. silnym uczuciem; o uczuciu itp.: opanowywać


SJP.pl

Patrz:

płonąć

płonąć

1. spalać się, palić się, gorzeć;
2. świecić bardzo jasno;
3. przenośnie:
a) rzucać się w oczy intensywną barwą;
b) być rozpalonym, rumienić się;
c) być ogarniętym np. silnym uczuciem; o uczuciu itp.: opanowywać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spłonąć)

 (1.1) być trawionym przez ogień

 (1.2) silnie świecić, błyszczeć, jaśnieć

 (1.3) przen. mieć bardzo jaskrawą barwę, zazwyczaj czerwoną lub żółtą

 (1.4) przen. rumienić się

 (1.5) przen. odczuwać silne emocje, jak pożądanie, wstyd, chęć zemsty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle doszło do gwałtownej reakcji chemicznej i wszystko zaczęło płonąć.

 (1.1) Płonie ognisko i szumią knieje, drużynowy jest wśród nas. Opowiada starodawne dzieje, bohaterski wskrzesza czas.

 (1.5) (…) podniosła w górę lampę, którą trzymała w lewej ręce. W jej świetle zobaczyła twarz syna, skurczoną i dziwnie zmiętą, z płonącymi oczyma (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pu̯õnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płonięcie n., płomień m., płomyk m., płomyczek m.

 czas. spłonąć, zapłonąć, wypalać

 przym. płomienny

 przysł. płomiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palić się

Wiktionary


płosa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział roli, pas ziemi, w dawnej Polsce określenie części niwy

Wiktionary

Płosa – osada w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Przeworno.

Do 2024 r. miejscowość była przysiółkiem wsi Dobroszów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Perz, zwyczajnie perz; jak się już gdzie zaweźmie, to go się trudno całkiem z roli pozbyć. Co ja go to już z owej płosy nad łąką nawywalał (…).

Wiktionary


płoski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płoski – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
  • Płoski – część wsi Przechód w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Sosnówka
  • Płoski – część wsi Tokarki w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kazimierz Biskupi
  • Płoski – przystanek kolejowy
  • Płoski – wieś w Bułgarii, obwód Błagojewgrad
  • Płoski – biskup

Wikipedia


płoskinia

wieś w Polsce


SJP.pl

Płoskinia (niem. "Plasswich") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Płoskinia.

Miejscowość jest siedzibą gminy Płoskinia.

W latach 1954-1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Płoskinia. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


płoskirów

dawniej: Chmielnicki (miasto na Ukrainie)


SJP.pl


płoskiński

związany z Płoskinią, dotyczący Płoskini


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Płoskinią, dotyczący Płoskini

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płoskinia ż., płoskinianin m., płoskinianka ż.

Wiktionary


płoskonka

nazwisko


SJP.pl


płoskoń

konopie o kwiatach męskich; suszka, płaskoń, płaskun, płoskonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. konopie o kwiatach męskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osobniki męskie konopi (płoskonie) zaraz po okwitnieniu zaczynają żółknąć i usychają.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski, płoskonny, płoskunny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suszka, płaskun, płaskoń

Wiktionary


płoskunka

konopie o kwiatach męskich; suszka, płaskoń, płoskoń, płoskun, płoskonka


SJP.pl


płoskurnica

gatunek pszenicy


SJP.pl


płosków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płosków – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sośno
  • Płosków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki
  • Płosków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Złotów

Wikipedia


płoszaj

nazwisko


SJP.pl


płoszajski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Emil Płoszajski – polski scenarzysta
  • Jerzy Płoszajski – polski inżynier i konstruktor lotniczy
  • Łukasz Płoszajski – polski aktor i mentalista

Wikipedia


płoszcz

dawne określenie grotu, ostrza strzały; płoszczyk


SJP.pl


płoszczyca

pospolity pluskwiak wodny z rodziny o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ent. pluskwa, owad z gatunku pluskwa domowa, nazwa systematyczna|Cimex lectularius|ref=tak.;

 (1.2) ent. owad z gatunku płoszczyca szara, nazwa systematyczna|Nepa cinerea|ref=tak.;

Wiktionary

Płoszczyca – zarastająca polana na wschodnim grzbiecie Śnieżnicy w Beskidzie Wyspowym. Znajduje się w jego górnej części, na południowym stoku, na wysokości 750–778 m n.p.m. Prowadzi przez nią zielony szlak turystyczny z Dobrej na szczyt Śnieżnicy. Polana znajduje się w obrębie wsi Gruszowiec w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Dobra.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płoszczycowate nmos., płaszczyzna ż., płaszczenie n., spłaszczanie n., spłaszczenie n., płaszczyca ż., Płoszczyna ż., płaskownik m., wypłaszczenie n.

 czas. płaszczyć ndk., spłaszczyć dk., spłaszczać ndk.

 przym. płaski, plaskaty, płoszczycowy

 przysł. płasko, płaskawo, plaskato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pluskwa, wancka, wandzka, bździągwa

 (1.2) płoszczyca szara, skorpion wodny

Wiktionary


płoszczyk

dawne określenie grotu, ostrza strzały; płoszcz


SJP.pl


płoszewo

Płoszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Sompolno, w sołectwie Police.

Etymologia nazwy wsi wywodzi się od imienia własnego "Płosz".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


płoszkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płoszkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik
  • Płoszkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

Wikipedia


płoszyce

Płoszyce – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Lelis. Miejscowość leży na Równinie Kurpiowskiej.

Wikipedia


płoszyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. spłoszyć)

 (1.1) powodować ucieczkę

 (1.2) onieśmielać

 (1.3) zakłócać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głośna zabawa dzieci płoszyła ptaki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płoszenie n.

 czas. spłoszyć dk., przepłaszać ndk., przepłoszyć dk.

 przym. płochliwy

Wiktionary


płot

rodzaj ogrodzenia; parkan; * forma dopełniacza l.poj. "płota" możliwa tylko w przysłowiu "Słowo się rzekło, kobyłka u płota"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

 (1.2) gw-pl|Bukowina. tratwa

Wiktionary

Płot, parkan, blanka – typ ogrodzenia, służący separacji danego areału od środowiska zewnętrznego, tudzież innego typu bytów żyjących.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pies przeskoczył przez płot i zaatakował wiewiórkę.

 (1.1) Zbudowaliśmy płot dookoła naszego domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔt, AS: pu̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pleść ndk.

 rzecz. płotkarz m., płotkarka ż., opłotek m.

:: zdrobn. płotek m., płoteczek m.

 przym. płotowy, płotkowy, płotkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parkan

 (1.2) pluta

Wiktionary


płoteczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: płotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płotka ż.

Wiktionary


płotek

1. niewielki płot
2. w sporcie: przeszkoda ustawiona na trasie biegu (rama na dwóch podstawach), którą zawodnik musi przeskoczyć
3. potocznie o komputerowym znaku: #


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: płot

 (1.2) mały płot

 (1.3) sport. sprzęt lekkoatletyczny używany w biegach płotkarskich

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: płotka

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wlazł kotek na płotek i mruga.

 (1.3) Biegacz potknął się na ostatnim płotku i nie dobiegł do mety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔtɛk, AS: pu̯otek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płotkarz m., płotkarka ż., płot mrz.

 przym. płotkarski

Wiktionary


płotka

ryba z rodziny karpiowatych; płocica; płoć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. płoć

 (1.2) przen. osoba niewiele znacząca

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: płotek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • płotka (Rutilus rutilus) – gatunek ryby z rodziny karpiowatych
  • Leon Płotka
  • Michał Płotka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedział, gdzie najłatwiej poławiają się kiełby i płotki lub w największej obfitości mieszkają szczupaki, u jakich brzegów raki najgęściej obsiadują podwodne mchy i kamienie, w jakiej porze dnia i roku jakie gatunki ryb na jakie biorą się przynęty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔtka, AS: pu̯otka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płoć ż., płoteczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płoć

Wiktionary


płotkarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. zawodniczka, która uprawia bieg przez płotki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brązowy medal Anny Olichwierczuk to na pewno przyjemna niespodzianka, choć przed mistrzostwami nasza płotkarka legitymowała się najlepszym wynikiem spośród tych rywalek, które przyjechały do Monachium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔtˈkarka, AS: pu̯otkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płotkarstwo n., płot m., płotek m.

:: fm. płotkarz m.

 przym. płotkarski

Wiktionary


płotkarski

przymiotnik od: płotkarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany z płotkami, dotyczący płotków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaczęła od biegów płaskich, a od 2006 trenuje biegi płotkarskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płot mrz., płotek mrz., płotkarka ż., płotkarstwo, płotkarz mrz.

 przym. płotkowy

Wiktionary


płotkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik uprawiający bieg przez płotki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔtkaʃ, AS: pu̯otkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płot m., płotek m., płotkarstwo n.

:: fż. płotkarka ż.

 przym. płotkowy, płotkarski

Wiktionary


płotkowy

→ płotek


SJP.pl

Patrz:

płotek

płotnicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Płotnicki (ur. 17 czerwca 1913 w Kijowie, zm. 7 września 1988 w Warszawie) – polski aktor. Uczestnik kampanii wrześniowej.
  • Zbigniew Nozdryn-Płotnicki – profesor weterynarii, anatomopatolog

Wikipedia


płotno

Płotno ( Blankensee, nazwa przejściowa – "Ustronie, Stawiska") – osada sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Pełczyce.

Leśniczówka wchodząca w skład sołectwa: Sułkowo.

Wikipedia


płotowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Płotami, dotyczący Płotów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płoty nmos.

Wiktionary


płotowy

→ płot


SJP.pl

Patrz:

płot

płoty

rodzaj ogrodzenia; parkan; * forma dopełniacza l.poj. "płota" możliwa tylko w przysłowiu "Słowo się rzekło, kobyłka u płota"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Płoty ( Plathe an der Rega) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, położone nad Regą, na Równinie Gryfickiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Płoty.

31 grudnia 2012 roku miasto miało 4100 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płoty są miastem pomorskim.

 (1.1) Historia Płotów sięga średniowiecza.

 (1.1) W Płotach znajduje się plac Konstytucji 3 Maja.

 (1.1) W 1277 roku Płotom nadano prawa miejskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔtɨ, AS: pu̯oty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płocianin m., płocianka ż.

 przym. płotowski

Wiktionary


płouszowice

Płouszowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jastków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Jastków. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 269 mieszkańców.

Wikipedia


płow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. danie z kuchni tatarskiej i uzbeckiej, rodzaj pilawu popularnego również w Rosji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płow wyszedł trochę chudy, ale po trzech miesiącach Abdurahim zdążył do tego przywyknąć.

Wiktionary


płowce

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płowce – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów, miejsce bitwy w 1331
  • Płowce – wieś w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Sanok
  • Płowce – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Stare Juchy
  • Płowce Drugie – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Radziejów
  • Płowce – przystanek kolejowy w Płowcach
  • Bitwa pod Płowcami

Wikipedia


płowdiw

miasto w Bułgarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowej Bułgarii, położone nad rzeką Maricą;

Wiktionary

Płowdiw ( Плoвдив) – miasto w środkowej Bułgarii, ośrodek administracyjny obwodu Płowdiw i gminy Płowdiw, w zachodniej części Niziny Górnotrackiej, nad rzeką Maricą. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 368 809 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Płowdiwu|Ms=Płowdiwie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płowdiwski

Wiktionary


płowdiwski

przymiotnik od: Płowdiw


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Płowdiwem, dotyczący Płowdiwu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płowdiw mrz.

Wiktionary


płowiecki

przymiotnik od: Płowce


SJP.pl


płowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|płowieć.

 (1.2) geol. przemieszczanie się w głąb profilu glebowego cząstek koloidalnych w stanie rozproszenia, wymytych z wyżej leżących warstw, bez rozkładu tych cząstek

Wiktionary

Płowienie (lessivage, proces płowienia, przemywania, lessiważ) – proces glebotwórczy polegający na przemieszczaniu przez wodę opadową cząstek iłu koloidalnego w głąb profilu glebowego. Jego efektem jest powstanie poziomów eluwialnego (przemycia) i iluwialnego (wmywania).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płowość ż., wypłowienie n., spłowienie n.

 czas. płowieć ndk., wypłowieć dk., spłowieć dk.

 przym. płowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przemywanie, lessiważ

Wiktionary


płowieć

1. stracić pierwotną intensywność barwy pod wpływem światła;
2. stawać się płowym


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) tracić intensywność barwy pod wpływem światła

 (1.2) stawać się płowym, nabierać barwy płowej (żółtawo-szarej)

 (1.3) geol. o glebie: podlegać procesowi płowienia (przemywania)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płowienie n., płowość ż., spłowienie n., wypłowienie n.

 czas. spłowieć dk., wypłowieć dk.

 przym. płowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blaknąć

Wiktionary


płowić

pozbawiać intensywnej barwy; wypławiać


SJP.pl


płowobrunatny

brunatny o odcieniu płowym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) brunatny z odcieniem płowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W konarach świergotały płowobrunatne ptaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɔvɔbrũˈnatnɨ, AS: pu̯ovobrũnatny

Wiktionary


płowobrzuchy

1. bawełniak płowobrzuchy - gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych;
2. drozd płowobrzuchy - gatunek ptaka z rodziny drozdowatych


SJP.pl


płowobrązowy

brązowy o płowym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) brązowy z odcieniem płowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Delikatnie pogłaskałam płowobrązową grzywę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɔvɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: pu̯ovobrõũ̯zovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brązowopłowy

Wiktionary


płowogardły

górak płowogardły - gatunek ptaka z rodziny kurowatych


SJP.pl


płowolicy

karłówka płowolica, puszczyk płowolicy - gatunki ptaków


SJP.pl


płowoliliowy

liliowy o odcieniu płowym


SJP.pl


płowopiaskowy

mający kolor piasku o płowym odcieniu


SJP.pl


płowordzawy

przymiotnik

 (1.1) rdzawy z odcieniem płowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spód ciała strzyżyka karolińskiego jest płowordzawy.

Wiktionary


płoworudy

rudy o odcieniu płowym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rudy z odcieniem płowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płoworude płomienie szybko objęły górną kondygnację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɔvɔˈrudɨ, AS: pu̯ovorudy

Wiktionary


płowoszary

szary o odcieniu płowym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szary z odcieniem płowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skąd się wzięły te płowoszare plamaamy na suficie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɔvɔˈʃarɨ, AS: pu̯ovošary

Wiktionary


płowowłosy

mający płowe włosy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o płowych włosach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śmieszne to jest. Dlaczego miałoby mi zależeć na tym, co myśli o mnie płowowłosa osoba, imieniem Janusz, której nigdy dotąd nie widziałam?

Wiktionary


płowość

cecha tego, co płowe (żółtawe z szarym odcieniem)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co płowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płowy

 przysł. płowo

 rzecz. płowienie n.

 czas. płowieć

Wiktionary


płowożółty

żółty o odcieniu płowym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żółty z odcieniem płowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Waham się, czy wybrać ten płowożółty portfel, czy może jednak ten seledynowy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɔvɔˈʒuwtɨ, AS: pu̯ovožuu̯ty

Wiktionary


płowy

1. żółty o odcieniu szarym, szarożółty;
2. zwierzyna płowa - sarny, jelenie, łosie, daniele


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) żółty z odcieniem szarego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na czele dragonów jechał srogi Luśnia i przygryzając płowy wąs, z dala już sobie najbogatszego wypatrywał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔvɨ, AS: pu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płowienie n., wypłowienie n., spłowienie n., płowość ż.

 czas. płowieć ndk., wypłowieć dk., spłowieć dk.

 przym. wypłowiały, spłowiały

 przysł. płowo

Wiktionary


płoz

część pługa opierająca się o dno bruzdy i ułatwiająca jego prowadzenie; płóz


SJP.pl


płoza

1. element podwozia niektórych pojazdów umożliwiający sunięcie po podłożu; jedna z dwóch listew pozwalających saniom na poruszanie się po śniegu;
2. część narty drewniana lub wykonana z tworzywa sztucznego; deska


SJP.pl

Pł

Wikipedia


płozik

mszak z klasy wątrobowców


SJP.pl


płozić

płozić się - o roślinach, ich pędach, łodygach: rosnąć w kierunku poziomym, rozrastać się nisko przy ziemi; płożyć się


SJP.pl


płozownica

poprzeczna belka z płozami u dołu, na której opiera się kadłub bojera


SJP.pl


płozowy

→ płoza


SJP.pl

Patrz:

płoza

płoć

ryba z rodziny karpiowatych; płocica; płotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Rutilus rutilus|Linnaeus|ref=tak., niewielka srebrzysta ryba eurazjatycka;

Wiktionary

Płoć, płotka ("Rutilus rutilus") – gatunek ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od małego pragnąłem złowić olbrzymiego szczupaka, jednak zawsze łapałem małe płocie.

 (1.1) Narybek płoci żywi się planktonem skorupiakowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔt͡ɕ, AS: pu̯oć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. płotka

Wiktionary


płoń

książkowo:
1. wywoływać rumieniec; rumienić, czerwienić;
2. płonić się - rumienić się, czerwienić się


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płoń – jezioro na Równinie Pyrzycko-Stargardzkiej, położone w województwie zachodniopomorskim
  • płoń – inaczej połynia

Wikipedia


płońsk

miasto w Polsce


SJP.pl

Płońsk – miasto w Polsce w województwie mazowieckim, siedziba powiatu płońskiego. Położony jest 66 km na północny zachód od centrum Warszawy, na Wysoczyźnie Płońskiej nad rzeką Płonką.

Płońsk był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego w starostwie płońskim województwa płockiego w 1784. Miasto należało do województwa ciechanowskiego w latach 1975–1998.

Wikipedia


płoński

przymiotnik od: Płońsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Płońskiem, dotyczący Płońska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płońsk mrz., płońszczanin m., płońszczanka ż.

Wiktionary


płońszczanin

mieszkaniec Płońska


SJP.pl


płońszczanka

mieszkanka Płońska


SJP.pl


płońszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: płony; bardziej płony


SJP.pl


płośnica

wieś w Polsce


SJP.pl

Płośnica ( Heinrichsdorf) – wieś w Polsce położona na Wzniesieniach Mławskich, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Płośnica, na szlaku kolejowym pomiędzy Działdowem i Lidzbarkiem. Jest siedzibą gminy Płośnica.

Miejscowość została przyłączona do Polski w wyniku traktatu wersalskiego w styczniu 1920 r.

Wikipedia


płośnicki

przymiotnik od: Płośnica


SJP.pl


płożyk

roślina z rodziny płożykowatych, której jedynym przedstawicielem jest objęty ochroną w Polsce płożyk wonny


SJP.pl


płożykowate

rodzina mszaków z rzędu meszkowców


SJP.pl


płożyć

płożyć się - o roślinach, ich pędach, łodygach: rosnąć w kierunku poziomym, rozrastać się nisko przy ziemi; płozić się


SJP.pl


płuciennik

nazwisko


SJP.pl


płucka

zdrobnienie od: płuco


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) spoż. płuca zwierzęce

 (1.2) kulin. potrawa z płucek (1.1)

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|płucko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płucko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dudki, łódź|letkie.

 (1.2) dudki, łódź|letkie.

Wiktionary


płucko

zdrobnienie od: płuco


SJP.pl


płucnica

gatunek miodunki; miodunka plamista


SJP.pl


płucnik

roślina lecznicza, używana w medycynie ludowej do leczenia m.in. kaszlu, kataru, gruźlicy; miodunka lekarska


SJP.pl


płucny

odnoszący się do płuc


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do każdego oskrzela segmentowego jest przypisany segment płucny, 10 w płucu prawym i 8 w płucu lewym.

 (1.1) Agenezja płuca jest rzadką wrodzoną wadą płuc, polegającą na całkowitym braku oskrzela głównego, miąższu i naczyń płucnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płuco n., opłucna ż., płucik mrz., płucko n.

 przym. opłucnowy

Wiktionary


płuco

parzysty narząd oddechowy kręgowców oddychających powietrzem atmosferycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

Wiktionary

Płuco ( pulmo) – pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy kręgowców. Służy do wymiany gazowej (potocznie oddychania). Do kręgowców tych zaliczane są też – prócz płazów, gadów, ptaków i ssaków – ryby dwudyszne, które w niesprzyjających warunkach atmosferycznych prowadzą wymianę gazową za pomocą workowatego płuca, powstałego z przekształconego pęcherza pławnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W płucach zachodzi wymiana gazowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwut͡sɔ, AS: pu̯uco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłucna ż.

:: zdrobn. płucko n.

 przym. płucny, wewnątrzpłucny, opłucnowy

Wiktionary


płucodyszne

podgromada ślimaków oddychających płucami, obejmująca około 36 tysięcy gatunków


SJP.pl

Płucodyszne (Pulmonata) – podgromada ślimaków (Gastropoda) obejmująca około 36 tysięcy lądowych i wodnych, hermafrodytycznych gatunków tradycyjnie charakteryzowanych zdolnością do oddychania powietrzem atmosferycznym za pomocą narządu oddechowego nazywanego „płucem” – unaczynionej ścianki jamy płaszczowej pełniącej rolę płuca.

Wikipedia


płucodyszny

o cechach płucodysznych (podgromada ślimaków)


SJP.pl


płucoserce

aparat włączany do krwioobiegu pacjenta, zastępujący czasowo pracę serca i płuc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. urządzenie podtrzymujące krążenie krwi podczas operacji na otwartym sercu;

Wiktionary

Płucoserce – urządzenie, które podczas operacji na otwartym sercu przejmuje funkcję serca przy użyciu pompy mechanicznej, pompującej krew do układu krążenia chorego i płuc przez zastosowanie oksygenatora, w którym zachodzi wymiana gazowa. Krążenie takie jest nazywane krążeniem pozaustrojowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na oddziale znajduje się również m.in. sala operacyjna wyposażona w płucoserce.

Wiktionary


płucotchawka

narząd oddechowy niektórych bezkręgowców lądowych (np. pajęczaków)


SJP.pl


płuczka

1. urządzenie do rozdzielania lub oczyszczania mieszanin ciał stałych, zawiesin lub roztworów gazowych z użyciem cieczy;
2. pojemnik na wodę umieszczony nad muszlą klozetową, służący do jej spłukiwania; spłuczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lab. chem. zob. absorber.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płuczka laboratoryjna
  • płuczka – absorber
  • płuczka – zakład przeróbki urobku
  • Płuczka wiertnicza
    • Płuczka iłowa
  • Płóczka – ujednoznacznienie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płukanka ż., płukanie n., wypłukanie n., popłukanie n.

 czas. płukać ndk., wypłukiwać ndk., wypłukać dk., popłukać dk.

 przym. płuczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aparat absorpcyjny, absorber, skruber

Wiktionary


płuczkarnia

płuczkarka;
1. specjalny basen w zakładzie przemysłowym przygotowany do płukania różnego rodzaju wyrobów;
2. urządzenie przeznaczone do płukania złotodajnego piasku w celu otrzymania złota


SJP.pl


płuczkarz

w górnictwie: robotnik zatrudniony przy obsłudze płuczek


SJP.pl


płuczkownia

zakład zajmujący się oczyszczaniem urobku górniczego z domieszek płonnych; płuczka


SJP.pl


płuczkowy

przymiotnik od: płuczka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. lab. górn. związany z płuczką, dotyczący płuczki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płuczka ż., płukanka ż., płukanie n., wypłukanie n., popłukanie n.

 czas. płukać ndk., wypłukiwać ndk., wypłukać dk., popłukać dk.

Wiktionary


płucznik

urządzenie służące do chemicznego oczyszczania benzolu


SJP.pl


płudowski

przymiotnik od: Płudy, Nowe Płudy, Stare Płudy


SJP.pl


płudy

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. osiedle w Warszawie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płudy – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Trzebieszów
  • Płudy – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
  • Płudy – osiedle w Warszawie w dzielnicy Białołęka
  • Płudy – dawna gromada
  • Nowe Płudy
  • Stare Płudy

Wikipedia


pług

1. narzędzie rolnicze służące do orania;
2. sposób hamowania nartami, polegający na zbliżeniu ku sobie dziobów oraz oddaleniu piętek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

 (1.2) pojazd służący do odśnieżania drogi lub torów;

 (1.3) sport. ewolucja narciarska;

 (1.4) hist. agrot. historyczna jednostka miary powierzchni

 (1.5) hist. ekon. rodzaj podatku płaconego od pługa (1.4)

Wiktionary

Pług – narzędzie uprawowe do wykonywania orki.

Najstarszy rysunek pługa (sprzed 5500 lat) znaleziono w starożytnym mieście Ur (obecnie Irak).

Pług składa się z jednego lub kilku korpusów płużnych. Każdy korpus płużny posiada lemiesz, który odcina pas roli (skibę) od calizny, odkładnicę odwracającą i wrzucającą odciętą skibę w bruzdę wykonaną przez poprzedni korpus płużny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsze stosowane pługi były ciągnięte przez zwierzęta – woły lub konie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwuk, AS: pu̯uk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pługowy, płużny

 czas. płużyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pług śnieżny, pług odśnieżny

Wiktionary


pługofrezarka

narzędzie rolnicze służące do jednoczesnego orania i spulchniania gleby


SJP.pl

Pługofrezarka – kombinowana maszyna uprawowa, zawierająca korpus płużny oraz wirnik z ostrzami rozdrabniającymi skibę.

Korpus pługa lemieszowego jest zmodyfikowany poprzez odcięcie części skrzydła odkładnicy. Przy każdym korpusie płużnym znajduje się element czynny w postaci pionowego wirnika zaopatrzonego w ostrza najdłuższe na górze i coraz krótsze niżej. Wirnik z nożami, zwany jest frazem. Wirnik napędzany jest z wałka WOM poprzez przekładnie.

Wikipedia


pługopiaskarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód techniczny utrzymania zimowego dróg, z pługiem śnieżnym i piaskarką

Wiktionary

Pługopiaskarka – samochód specjalny zbudowany na podwoziu samochodu ciężarowego lub innym i wyposażony w urządzenia przeznaczone do zimowego utrzymania dróg i ulic, (likwidacja gołoledzi, zalegającego lodu, zbitego lub kopnego śniegu). Urządzeniami tymi są:

Wikipedia


pługoposypywarka

pojazd do odśnieżania i równoczesnego posypywania dróg solą lub piaskiem


SJP.pl


pługosolarka

pojazd do odśnieżania ulic i posypywania ich solą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pojazd służący do odśnieżania dróg za pomocą pługa i posypywania ich solą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwuɡɔsɔˈlarka, AS: pu̯ugosolarka

Wiktionary


pługowy

przymiotnik od: pług


SJP.pl


płukanie

oczyszczać coś przez zanurzenie w cieczy lub przepuszczenie cieczy przez coś; obmywać; przemywać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|płukać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłam nowy płyn do płukania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwuˈkãɲɛ, AS: pu̯ukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płukać ndk.

 rzecz. płuczka ż., płukanka

 przym. płuczkowy

Wiktionary


płukanka

płyn przygotowany do płukania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płyn przeznaczony do płukania czegoś

 (1.2) przest. naczynie do płukania dłoni

 (1.3) przest. woda w płukance (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czytałem że po jednej płukance różne odpady mogą się nie wyczyścić w silniku i będą pływały z nowym olejem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płukanie n., płuczka ż., popłuczyna ż.

 czas. płukać ndk., opłukiwać ndk., wypłukać dk., wypłukiwać ndk.

 przym. płuczkowy, płukankowy

Wiktionary


płukarz

pracownik zajmujący się płukaniem surowców


SJP.pl


płukać

oczyszczać coś przez zanurzenie w cieczy lub przepuszczenie cieczy przez coś; obmywać; przemywać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) czyścić, myć coś pod czystą, bieżącą wodą

 (1.2) uzyskiwać drobiny rodzimego złota obmywając piasek wodą

 (1.3) dokonywać czyszczenia narządu wskutek napełniania i opróżniania organu płynem, np. żołądka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwukat͡ɕ, AS: pu̯ukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płukanie n., płuczka ż., płukanka ż., popłuczyna ż.

 czas. opłukiwać, wypłukać dk., wypłukiwać ndk.

 przym. płuczkowy

Wiktionary


płungiany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu telszańskim;

Wiktionary

Płungiany (lit. Plungė ; żmudz. Plongė) – miasto na północnym zachodzie Litwy na Żmudzi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. płungiański

Wiktionary


płusa

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kacper Płusa (ur. 1992) – poeta
  • Katarzyna Zwolska-Płusa (ur. 1986) – poetka
  • Tadeusz Płusa – profesor nauk medycznych

Wikipedia


płuski

nazwisko


SJP.pl


płutowo

Płutowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie.

Wikipedia


płużański

nazwisko


SJP.pl


płużek

1. zdrobnienie od: pług (w znaczeniu narzędzia rolniczego)
2. narzędzie pełniące funkcje spulchniacza, obsypnika lub opielacza, używane powszechnie przy uprawie szkółek, sadów, winnic


SJP.pl


płużka

część instrumentu smyczkowego


SJP.pl


płużne

należący do pługa, będący jego częścią


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • płużne – czynsz w zbożu
  • Płużne, także Płużno – wieś na Ukrainie
  • Płużne – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1923 na Wołyniu

Wikipedia


płużnica

wieś w Polsce


SJP.pl

Płużnica (niem. Pfeilsdorf, Plusnitz) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim, w gminie Płużnica. Miejscowość jest siedzibą gminy Płużnica. Najważniejsze instytucje to urząd gminy, bank, ośrodek zdrowia, poczta, szkoła, policja, OSP, TRGP, SMGP, GCI, ośrodek szkolenia kierowców oraz przedsiębiorstwa prywatne. Gmina Płużnica podjęła współpracę partnerska z gminą Hagen w Niemczech.

Wikipedia


płużnicki

przymiotnik od: Płużnica


SJP.pl


płużny

należący do pługa, będący jego częścią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z pługiem

 (1.2) roln. nadający się pod uprawę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pług

 przym. pługowy

Wiktionary


płużyca

dawne narzędzie rolnicze, służące do orki


SJP.pl


płużysko

1. nędzny, niezgrabny pług;
2. drewniana nasada pługa


SJP.pl


płużyć

w narciarstwie: hamować, wykonując pług


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) sport. podczas jazdy na nartach hamować wykonując pług

 (1.2) gw-pl|Gdów,Bochnia,Podhale,Zagórze. wałęsać się, wędrować

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) śrpol. rzad. ciągnąć pług, orać nim

 (2.2) śrpol., także. gw-pl|Śląsk Cieszyński,San,Lubatowa. popłacać, służyć, sprzyjać

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) (…) gdzie dobra myśl płuży / tam i zdrowie lepiej służy (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwuʒɨt͡ɕ, AS: pu̯užyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pług mrz., płużenie n.

Wiktionary


płw.

skrót od: półwysep


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. półwysep

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈvɨsɛp, AS: puu̯vysep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwysep mrz.

Wiktionary


płycej

stopień wyższy od przysłówka: płytko


SJP.pl


płycieć

stawać się płytkim, płytszym


SJP.pl


płycina

w stolarstwie: płaszczyzna otoczona wypukłą listwą; ramiak; filung


SJP.pl

Płycina – element dekoracyjny w kształcie fragmentu płaszczyzny (ściany, stropu, elewacji) ujęty w obramowanie, zwykle z profilowanych listew, czasem wklęsły lub wypukły. Zazwyczaj płycina posiada kształt czworoboku, może być owalna, okrągła lub nieregularna. Pole płyciny bywa dekorowane płaskorzeźbą, malowidłem, intarsją lub innymi technikami zdobniczymi. Stosowane szczególnie w architekturze starożytnego Rzymu i nowożytnej.

Wikipedia


płycinowy

→ płycina


SJP.pl

Patrz:

płycina

płyciusieńki

zdrobnienie od: płytki; płyciutki, płyciuteńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: płytki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɨt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: pu̯yćüśė̃ńḱi

Wiktionary


płyciuteńki

zdrobnienie od: płytki; płyciutki, płyciusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: płytki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɨt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: pu̯yćutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkość ż., płycizna ż.

 przym. płytki, płyciutki

 przysł. płytko, płyciutko, płyciuteńko

Wiktionary


płyciutki

zdrobnienie od: płytki; płyciusieńki, płyciuteńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: płytki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈt͡ɕutʲci, AS: pu̯yćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płycizna ż., płytkość ż., spłycanie n., spłycenie n.

 przym. płytki, płyciuteńki

 przysł. płytko, płyciutko, płyciuteńko

Wiktionary


płycizna

płytkie miejsce w morzu, rzece lub jeziorze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. hydrol. płytki obszar zbiornika wodnego lub rzeki

 (1.2) przen. brak istotnej treści, głębi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈt͡ɕizna, AS: pu̯yćizna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkość ż., spłycanie n., spłycenie n.

 czas. spłycać ndk., spłycić dk.

 przym. płytki, płyciutki, płyciuteńki

 przysł. płytko, płyciutko, płyciuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mielizna

 (1.2) miałkość, mielizna, powierzchowność, płytkość

Wiktionary


płyn

ciało ciekłe, przyjmujące kształt zbiornika; ciecz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

 (1.2) fiz. ciecz lub gaz;

Wiktionary

Płyn – każda substancja, która może płynąć, tj. charakteryzuje się wielką łatwością zmieniania wzajemnego położenia poszczególnych elementów nawet dla niewielkich sił, w przeciwieństwie do ciał stałych, które przy niewielkich siłach wykazują proporcjonalność odkształcenia do naprężeń, w wyniku czego płyn może swobodnie przemieszczać się (przepływać).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znajdował się tam dziwny płyn.

 (1.2) Fizyka wyróżnia ciała stałe i płyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨ̃n, AS: pu̯ỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płynność ż., pływalnia ż., płynięcie n.

 czas. płynąć, upłynniać, spływać

 przym. płynny

 przysł. płynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciecz

Wiktionary


płynięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|płynąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płynąć

 rzecz. dopływ mrz., pływalnia ż., płynność ż., płyn mrz.

 przym. płynny

Wiktionary


płynnie

przysłówek

 (1.1) w sposób płynny, sprawnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na twoim lapku ta gra płynnie nie będzie działać.

 (1.1) Moja gruzińska sąsiadka mówi płynnie po polsku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyn m., płynność ż., pływalnia ż.

 przym. płynny

 czas. pływać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biegle

Wiktionary


płynniej

stopień wyższy od przysłówka: płynnie


SJP.pl


płynniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: płynny


SJP.pl


płynnościowy

→ płynność


SJP.pl

Patrz:

płynność

płynność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha cieczy

 (1.2) przen. lekkość, zwiewność

 (1.3) ekon. zob. płynność finansowa.

Wiktionary

Płynność ( liquidity) to:

Pomiędzy aspektami płynności występują powiązania.

Wystąpieniu konieczności uregulowania zobowiązań, możliwość zapłaty jest uzależniona od tego czy istnieje sposobność zamienienia aktywów będących w posiadaniu dłużnika na środki pieniężne. Możliwość takiej zamiany zależy od tego jaką pojemność ma rynek posiadanych przez dłużnika aktywów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Chcę osiągnąć bezwysiłkową płynność mowy po japońsku.

 (1.3) Płynność mojego klienta pozostawia wiele do życzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: pu̯ỹ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyn m., płynięcie n., pływalnia ż.

 czas. pływać, płynąć ndk.

 przym. płynny

 przysł. płynnie

Wiktionary


płynny

1. będący płynem, mający postać płynu; ciekły;
2. zmienny, niestały, nieokreślony;
3. taki, którego fazy przechodzą łagodnie jedna w drugą; harmonijny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący płynem

 (1.2) taki, którego poszczególne fazy przechodzą łagodnie jedna w drugą

 (1.3) odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań

 (1.4) łagodnie zaokrąglony

 (1.5) zmienny, niestały, taki, którego nie można dokładnie określić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szampon to zazwyczaj płynny środek do mycia włosów, zawierający ciekłe mydło, substancje pieniące oraz substancje pomocnicze.

 (1.2) Ruch człowieka w postawie pionowej jest płynny.

 (1.3) Ten wiersz jest płynny i rytmiczny.

 (1.3) On mówi płynną polszczyzną.

 (1.4) Za podstawową cechę secesji uważa się linię giętką, płynną i ruchliwą.

 (1.5) Granica między nowelą i opowiadaniem jest płynna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨ̃nːɨ, AS: pu̯ỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyn m., płynność ż., płynięcie n., pływalnia ż.

 czas. płynąć, pływać, upłynnić, napłynąć, odpłynąć, przepłynąć, rozpłynąć się, wypłynąć

 przysł. płynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciekły, wodnisty, rozwodniony

 (1.2) harmonijny, koci

 (1.3) swobodny, składny

 (1.4) zaokrąglony

 (1.5) zmienny, niestały, wątpliwy, przybliżony, szacunkowy

Wiktionary


płynowy

→ płyn


SJP.pl

Patrz:

płyn

płynąć

1) lać się, toczyć się w pewnym kierunku 2) posuwać się w pewnym kierunku po powierzchni wody lub w wodzie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi

 (1.2) o czasie: upływać, mijać

 (1.3) o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku

 (1.4) przen. o chmurach: poruszać się po nieboskłonie

 (1.5) przen. brzmieć

 (1.6) przen. improwizować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zobacz, jak Andrzej szybko płynie delfinem!

 (1.2) W poczekalni godziny płyną szybko.

 (1.3) Nil płynie do Morza Śródziemnego, a Warta do Odry.

 (1.4) Obłoki płyną po niebie, jak nie pada, a jak pada to nie płyną.

 (1.5) Poszumy płaczą mogilnych drzew, • lecz w barce życia płynie mój śpiew. • Ja budowniczy nadgwiezdnych miast • szydzę z rozpaczy gasnących gwiazd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pu̯ỹnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyn m., płynięcie n., dopłynięcie n., pływalnia ż., pływanie n., pływak m., pływaczka ż., odpływ mrz., płynność ż.

 czas. napłynąć, odpłynąć, odpływać, pływać, przepłynąć, rozpłynąć się, wypłynąć, popłynąć, spływać, opłynąć

 przym. płynny, pławny, spławny, pływowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żeglować

 (1.2) biec, upływać, przemijać, mijać

 (1.3) spływać

Wiktionary


płyta

płaski element, np. płyta kompaktowa, płyta pilśniowa, płyta tektoniczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości

 (1.2) płaszczyzna, powierzchnia czegoś

 (1.3) krążek służący do przechowywania muzyki lub danych

 (1.4) element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru

 (1.5) muz. zbiór utworów jednego wykonawcy dystrybuowany na wielu nośnikach pod jednym tytułem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • płyta gramofonowa (płyta analogowa)
  • płyta kompaktowa (płyta CD)
  • płyta DVD
  • płyta Blu-ray
  • płyta gramowidowa
  • płyta fotograficzna
  • płyta (geologia)
  • płyta tektoniczna (płyta litosferyczna)
  • płyta kontynentalna
  • płyta (formacja skalna)
  • płyta konstrukcyjna
  • wielka płyta (prefabrykowany element konstrukcyjny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Połóż tam tę płytę.

 (1.1) Skąd weźmiemy płyty chodnikowe?

 (1.2) Płytę lotniska trzeba utrzymywać w porządku.

 (1.3) Ile kosztowała ta płyta?

 (1.4) Równanie płyty zostało sformułowane przez Zofię Germain.

 (1.5) Większość utworów na płycie inspirowana jest muzyką jazzową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨta, AS: pu̯yta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkarz mos., płytkowanie n.

:: zdrobn. płytka ż., płyteczka ż.

 przym. płytowy, płytkowy

 przysł. płytowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powierzchnia

 (1.3) kompakt, krążek, CD, DVD

 (1.5) album

Wiktionary


płytka

zdrobnienie od: płyta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: płyta

 (1.2) mała płyta

 (1.3) bud. ceramiczna, czworoboczna płyta do wykładania podłogi i ścian;

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od zob. płytki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kopie moich najważniejszych plików nagrałem na płytkę CD.

 (1.2) Szkielet szkarłupni jest zbudowany z płytek wapiennych, połączonych za pomocą mięśni i tkanki łącznej.

 (1.3) Mamy niebieskie płytki w łazience.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨtka, AS: pu̯ytka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyta ż., płytkarz m., płytkowanie n.

 czas. płytkować

 przym. płytowy, płytkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kafelek, fliza

Wiktionary


płytkarski

→ płytkarz


SJP.pl

Patrz:

płytkarz

płytkarstwo

zajęcie płytkarza


SJP.pl


płytkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) bud. specjalista zajmujący się kafelkowaniem ścian lub podłóg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłem już kafelki, czekam tylko na płytkarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨtkaʃ, AS: pu̯ytkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyta ż., płytka ż., płyteczka ż., płytkowanie n.

 czas. płytkować ndk., wypłytkować dk.

 przym. płytkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glazurnik, kafelkarz, terakociarz, fliziarz

Wiktionary


płytki

1. mający małą głębokość;
2. powierzchowny, niemający skłonności do zastanawiania się; nieprzemyślany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki

 (1.2) przen. pozbawiony głębszych wartości; banalny

forma rzeczownika.

 (2.1) lp. D. oraz lm. M. zob. płytka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie skacz tutaj na główkę, w tym miejscu jezioro jest płytkie.

 (1.2) Dlaczego każdy chłopak, którego spotykam, okazuje się głupi i płytki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨtʲci, AS: pu̯ytʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkość ż., płycizna ż., spłycanie n.

 przym. płyciutki, płyciuteńki

 przysł. płytko, płyciutko, płyciuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. miałki

 (1.2) miałki, powierzchowny

Wiktionary


płytko

przysłówek

 (1.1) tuż przy powierzchni

 (1.2) przen. powierzchownie

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: płytka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płytko pod ziemią przylaszczki pospolite tworzą krótkie kłącze.

 (1.1) Powinieneś płycej zanurzać pióra wioseł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkość ż., płycizna ż., spłycanie n.

 przym. płytki, płyciutki, płyciuteńki

 przysł. płyciutko, płyciuteńko

Wiktionary


płytkomorski

charakterystyczny dla mórz płytkich, występujący w morzach płytkich


SJP.pl


płytkowaty

przypominający płytkę


SJP.pl


płytkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z płytką, dotyczący płytki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkarz mos., płyta ż., płytka ż.

Wiktionary


płytkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest płytkie; cecha tego, kto jest płytki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płycizna ż., spłycanie n.

 przym. płytki, płyciuteńki, płyciutki

 przysł. płytko

Wiktionary


płytnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Płytnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Tarnówka
  • Płytnica – osada kolejowa w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim w gminie Szydłowo
  • Płytnica – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo
  • Płytnica – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Jastrowie
  • Płytnica – potoczna nazwy rzeki Plitnicy, prawego dopływu Gwdy
  • Płytnica – stacja kolejowa w woj. wielkopolskim w pow. pilskim w gminie Jastrowie, na linii kolejowej Piła Główna–Ustka

Wikipedia


płytnik

strug o budowie podobnej do wręgownika, lecz o większej szerokości noża, służący do wykonywania wrężyn; wrężnik


SJP.pl


płytografia

rzadko: spis płyt nagranych przez muzyka lub zespół muzyczny; dyskografia


SJP.pl


płytoman

wielbiciel muzyki z płyt gramofonowych


SJP.pl


płytomanka

wielbicielka płyt z nagraniami


SJP.pl


płytota

powierzchowność, płytkość


SJP.pl


płytoteka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiór płyt z różnymi nagraniami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɨtɔˈtɛka, AS: pu̯ytoteka

Wiktionary


płytować

1. rozbijać kamienie płytownikiem;
2. wykładać płytami


SJP.pl


płytowiec

potocznie: blok zbudowany z wielkich betonowych płyt


SJP.pl


płytownik

ciężki młot dwuręczny używany w kamieniarstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) górn. techn. ciężki młot dwuręczny o dwóch ostrzach równoległych do trzonka, używany w kamieniołomach do dzielenia większych ciosów kamiennych na części

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈtɔvʲɲik, AS: pu̯ytovʹńik

Wiktionary


płytowy

1. dotyczący płyty, wykonany z płyty, mający kształt płyty;
2. o formacjach geologicznych: złożony z warstw ułożonych poziomo; poziomy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z płytą, dotyczący płyty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytka ż., płyta ż.

Wiktionary


płytszy

stopień wyższy od przymiotnika: płytki


SJP.pl


pływ

okresowe podnoszenie się lub opadanie poziomu wód, związane z przyciąganiem Księżyca i Słońca; przypływ lub odpływ


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hydrol. cyklicznie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w dużych zbiornikach wodnych spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym Ziemi z Księżycem i Słońcem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pływy w obrębie wody, która pokrywa tak pokaźną część powierzchni Ziemi, są lepiej poznane i mają większe znaczenie geomorfologiczne niż pływy w litej skale.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pływać ndk.

 rzecz. odpływ mrz.

 przym. pływowy

Wiktionary


pływacki

odnoszący się do pływaka lub pływania, należący do pływaka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pływaniem, dotyczący pływania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływak m., pływaczka ż., pływactwo n., pływanie n., pływalnia ż.

 czas. pływać ndk., przepłynąć dk.

 przym. pływowy

Wiktionary


pływactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. sport pływacki, zawody pływackie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływanie n., pływak m., pływaczka ż.

 przym. pływacki, pływowy

 przysł. pływacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pływanie

Wiktionary


pływacz

wieloryb zamieszkujący Pacyfik; wal szary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Utricularia|L.|ref=tak., rodzaj roślin owadożernych z rodziny pływaczowatych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. zob. pływacz szary.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pływacz Utricularia – rodzaj roślin
  • pływacz Eschrichtius – rodzaj ssaków z rodziny płetwalowatych

Wikipedia


pływaczek

metalowa część skrzydła wodnopłatowca, służąca do utrzymywania się samolotu na powierzchni wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od pływak

Wiktionary

Pływaczek ("Nectomys") – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pływak m., pływalnia ż.

Wiktionary


pływaczewo

Pływaczewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim, w gminie Ryńsk.

Wikipedia


pływaczewski

nazwisko


SJP.pl


pływaczka

1. kobieta uprawiająca sport pływacki;
2. kobieta płynąca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: pływak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daria jest znakomitą pływaczką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈvat͡ʃka, AS: pu̯yvačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływactwo n., pływak, pływalnia, pływanie

 czas. pływać, płynąć

 przym. pływacki, pływakowy, pływowy

Wiktionary


pływaczowate

1. o cechach pływaczowatych (rodzina roślin zielnych); tłustoszowaty;
2. o cechach pływaczowatych (rodzina waleni)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pływaczowate (Lentibulariaceae) – rodzina roślin z rzędu jasnotowców
  • pływaczowate (Eschrichtiidae) – rodzina ssaków z rzędu waleni (obejmuje tylko jeden gatunek - pływacz szary)

Wikipedia


pływaczowaty

1. o cechach pływaczowatych (rodzina roślin zielnych); tłustoszowaty;
2. o cechach pływaczowatych (rodzina waleni)


SJP.pl


pływaczyk

nazwisko


SJP.pl


pływadło

rodzaj pojazdu wodnego do holowania za skuterem lub motorówką


SJP.pl


pływający

→ pływać


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: pływać

przymiotnik

 (2.1) taki, dla którego powierzchnia wody jest środowiskiem naturalnym

Wiktionary

Patrz:

pływać

Powiązane:

 czas. pływać

Wiktionary


pływak

1. osoba pływająca lub uprawiająca sport pływacki;
2. pejoratywnie: osoba sprytnie uchylająca się od jakiegoś działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. element techniczny mający za zadanie unosić się na wodzie lub innej cieczy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) sport. człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) zob. pływak żółtobrzeżek.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • element techniczny unoszący się na cieczy (np. wodzie), spotykany np. w gaźniku lub w spłuczce toaletowej
    • pływak – element sprzętu gaśniczego
    • pływak (lotnictwo)
  • pływak (pływaczka) – osoba uprawiająca pływanie
    • Pływak i Pływaczka Roku
  • pływakowate
  • pływak (Dytiscus) – rodzaj chrząszczy z rodziny pływakowatych
    • pływak żółtobrzeżek
    • pływak szerokobrzeżek
    • pływak lapoński
  • Pływak (film)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zepsuł się znów pływak w toalecie.

 (2.1) Jestem marnym pływakiem, bo szybko się męczę, płynąc żabką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨvak, AS: pu̯yvak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływanie n., pływalnia ż., pływaczka ż., pływactwo n.

:: zdrobn. pływaczek m.

 czas. pływać, płynąć

 przym. pływacki, pływakowy, pływowy

Wiktionary


pływaki

1. osoba pływająca lub uprawiająca sport pływacki;
2. pejoratywnie: osoba sprytnie uchylająca się od jakiegoś działania


SJP.pl


pływakowate

o cechach pływakowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl

Pł

Wikipedia


pływakowaty

o cechach pływakowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


pływakowy

→ pływak (przedmiot)


SJP.pl


pływalnia

basen pływacki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. obiekt sportowy przeznaczony do treningu pływania

Wiktionary

Pływalnia – kryty lub odkryty obiekt wyposażony w przynajmniej jedną nieckę basenową (basen pływacki) z trwałym brzegiem i dnem, z systemem uzdatniania wody, oraz zaplecze sanitarne, szatnie i natryski. Pływalnie można podzielić na obiekty kryte (wyposażone w halę basenową) i odkryte.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powody zamknięcia pływalni (przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego) to liczne usterki architektoniczne, choćby stan techniczny dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈvalʲɲa, AS: pu̯yvalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływanie n., pływak m., pływaczka ż., płyn m., płynięcie n., popływanie n., popłynięcie n., płynność ż., pływaczek m., dopływ m.

 czas. pływać ndk., płynąć ndk., popływać ndk., popłynąć dk., spływać ndk., spłynąć dk., wypływać ndk., wypłynąć dk., dopływać ndk., dopłynąć dk.

 przym. pływacki, płynny, pływakowy, pływowy

 przysł. płynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) basen, basen pływacki

Wiktionary


pływalność

1. zdolność ciała do utrzymywania się na powierzchni cieczy;
2. zdolność statku wodnego do pływania przy pełnym obciążeniu i zachowaniu przepisowego zanurzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest pływalne; cecha tych, którzy są pływalni

Wiktionary

Pływalność obiektu (statku) jest zdolnością do utrzymywania się na powierzchni wody w położeniu równowagi (lub pod powierzchnią w przypadku okrętów podwodnych i statków półzanurzalnych).

Zachowanie pływalności, jest obok stateczności, główną składową niezatapialności statku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pływalny, pływowy

 przysł. pływalnie

Wiktionary


pływalny

zdolny do utrzymywania się na wodzie


SJP.pl


pływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|pływać.;

 (1.2) sport pływacki, zawody pływackie, zob. pływactwo.;

Wiktionary

Pł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy miałem sześć lat, pływanie stało się moją życiową pasją.

 (1.2) Pobił swój życiowy rekord w pływaniu stylem dowolnym na 100 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈvãɲɛ, AS: pu̯yvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływak m., pływaczka ż., pływalnia ż., dopływ m., pływactwo n.

 czas. rozpływać, przepływać ndk., pływać ndk., płynąć ndk.

 przym. pływacki, pływowy

Wiktionary


pływanka

środowiskowo: spływ towarów statkami


SJP.pl


pływać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

 (1.2) mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prom do Szwecji pływa dwa razy w tygodniu.

 (1.2) Korek pływa w wodzie, a stal nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨvat͡ɕ, AS: pu̯yvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływak m., pływaczka ż., pływalnia ż., dopływ mrz., pływanie n., odpływ mrz., przepływność ż., przepływ m., wypływ m., odpływ m., dopływ m., upław m., upływ m., spływ m., płynność ż., napływ m., pływ m.

 czas. rozpływać, dopływać ndk., napływać ndk., odpływać ndk., opływać ndk., popływać dk., przepływać ndk., spływać ndk., wypływać ndk., płynąć ndk.

 przym. płynny, pływacki, przepływowy, pływowy, opływowy, pływający

 przysł. płynnie, wpław

Wiktionary


pływcowate

o cechach pływcowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Pływcowate ("Cabombaceae" A. Rich.) – rodzina roślin wodnych stanowiąca klad siostrzany dla grzybieniowatych. Należą tu dwa rodzaje z sześcioma gatunkami występującymi na obu kontynentach amerykańskich, w Afryce środkowej i południowej, we wschodniej Australii, w południowej i wschodniej Azji. Rośliny z rodzaju kabomba "Cabomba" zostały poza tym szeroko rozprzestrzenione na świecie.

Wikipedia


pływcowaty

o cechach pływcowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


pływik

pelagiczna larwa wielu skorupiaków; nauplius


SJP.pl

Pływik (łac. "nauplius") – pierwsze stadium larwalne większości niższych skorupiaków. Jej ciało nie jest segmentowane, ma trzy pary odnóży, jedno oko pływikowe (naupliusowe) zbudowane z oczek pigmentowanych, oraz dobrze zróżnicowane narządy wewnętrzne. Prowadzi życie planktonowe poruszając się przy pomocy odnóży. Żywi się planktonem drobniejszym od siebie i materią organiczną.

Wikipedia


pływka

1. komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się glonów, śluzowców i grzybów niższych; zoospora;
2. jednokomórkowa protista z wicią


SJP.pl

Pływka, zarodnik pływkowy, zoospora, planospora – rodzaj zarodnika występujący u śluzowców (u których nazywany jest myksomonadą), niektórych glonów i grzybów wodnych. Jest to komórka zdolna do poruszania się w wodzie za pomocą wici lub rzęsek. Pływki powstają w komórkach zwanych zoosporangiami. Zazwyczaj są mitosporami, u niektórych jednak grzybów są mejosporami.

Wikipedia


pływkowy

→ pływka


SJP.pl

Patrz:

pływka

pływny

umożliwiający utrzymywanie się na wodzie


SJP.pl


pływomierz

miernik poziomu pływów morskich; mareograf


SJP.pl


pływotwórczy

wywołujący przypływy i odpływy


SJP.pl


pływowy

→ pływ


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mar. związany z pływem, dotyczący pływu

Wiktionary

Patrz:

pływ

Przykłady

 (1.1) Słońce, mające znacznie większą masę niż Ziemia (330 000 razy), jest na tyle bardziej odległe od Ziemi niż Księżyc, że jego efekt pływowy w odniesieniu do Ziemi stanowi jedynie 40% efektu pływowego Księżyca.

 (1.1) Bentosowe osobniki młodociane są często spotykane np. w basenach pływowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odpływ mrz., pływ mrz., pływactwo n., pływaczka ż., pływaczowate nmos., pływak mos., pływakowate nmos., pływalnia ż., pływalność ż., pływanie n., pływanka ż., pływik mzw.

 czas. odpływać ndk., pływać ndk., płynąć ndk.

 przym. pływacki, pływalny

Wiktionary


płócienko

cienka tkanina biała lub kolorowa z lnu lub bawełny


SJP.pl


płóciennictwo

wyrób płócien


SJP.pl

Płóciennictwo – rzemiosło i dział przemysłu włókienniczego, wytwarzające tkaniny z włókien bawełny, juty, konopii i lnu. Płóciennictwo dzieli się na dwa podstawowe działy: przędzalnictwo i tkactwo.

Wikipedia


płócienniczak

nazwisko


SJP.pl


płóciennik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osoba zajmująca się płóciennictwem
  • Henryk Płóciennik – polski malarz, grafik i rysownik
  • Sebastian Płóciennik – polski ekonomista
  • Witold Płóciennik – polski operator filmowy

Wikipedia


płócienny

1. wykonany z płótna;
2. podstawowy splot, w którym jedna nitka wątku przeplata się z jedną nitką osnowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący płótna, wykonany z płótna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna nakryła stół płóciennym obrusem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwuˈt͡ɕɛ̃nːɨ, AS: pu̯ućẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płótno n., płócienko n.

Wiktionary


płód

1. zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju;
2. dzieło jako wytwór talentu, pracy umysłowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju

 (1.2) przen. dzieło jako wytwór talentu, pracy umysłowej

 (1.3) to, co wydała ziemia

Wiktionary

Płód (łac. "fētus" „potomstwo”) – w embriologii, ssak od chwili zakończenia się okresu zarodkowego do chwili urodzenia (u ssaków łożyskowych oraz torbaczy) lub wyklucia (stekowce). Ludzki zarodek osiąga stadium płodu w 11. tygodniu ciąży i rozpoczyna okres płodowy. U płodu można rozpoznać cechy morfologiczne dla danego gatunku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z porównawczego punktu widzenia fakt, że płód ssaka jest zaopatrywany przez krew mieszaną, wydaje się całkiem naturalny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwut, AS: pu̯ut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodność ż.

 czas. płodzić, ubezpłodnić

 przym. płodowy, płodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dzieło, wytwór

Wiktionary


płónka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. jabłko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk jabko

Wiktionary


płótnianka

dawniej: ubranie z płótna noszone przez chłopów; płóciennica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. płócienne ubranie noszone dawniej przez chłopów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Czy mamy zdjąć płótnianki? — Tak, kiedy ujrzycie, że goście się już schodzą; a pamiętajcie nie zniszczyć liberii.

Wiktionary


płótniany

regionalnie: płócienny


SJP.pl


płótno

1. rodzaj materiału tkanego z bawełny lub lnu, o różnej grubości, zwykle szarego lub białego, używanego do szycia odzieży, bielizny pościelowej oraz wykorzystywanego przez malarzy jako materiał, na którym się maluje;
2. odpowiednio zagruntowana tkanina, na której maluje się obrazy; obraz namalowany na takiej tkaninie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy;

 (1.2) szt. tkanina rozpięta na ramie i zagruntowana, przeznaczona do malowania obrazów

 (1.3) szt. obraz malowany na płótnie (1.2)

Wiktionary

Płótno – zwyczajowa nazwa tkaniny wykonanej w splocie płóciennym o wielorakim zastosowaniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twarz dziewczyny była biała, jak płótno (…)

 (1.3) Malarz przedstawił go na płótnie w pełni siły męskiej, z czołem dumnym, okiem żywym i iskrzącym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwutnɔ, AS: pu̯utno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płócienko

 przym. płócienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tkanina

 (1.3) obraz

Wiktionary


płótnować

nadawać (np. papierowi) wygląd płótna przez wyciskanie stosownego wzoru


SJP.pl


płóz

część pługa opierająca się o dno bruzdy i ułatwiająca jego prowadzenie; płoz


SJP.pl

Płóz – część korpusu płużnego zapewniająca pługowi stabilność w czasie orki.

Płóz jest jednym z punktów oparcia i płaszczyzną oporu o ścianę i dno bruzdy. Wykonany jest zwykle z płaskownika. Przytwierdza się go śrubami do słupicy, ustawiając pod kątem 2–3°. Może być zakończony piętką, zabezpieczającą go przed ścieraniem. Nadmierne ugniatanie przez płóz dna bruzdy może prowadzić do powstania podeszwy płużnej.

Wikipedia


pś

[czytaj: pe-EŚ] skrót od:
1. Politechnika Śląska;
2. Politechnika Świętokrzyska


SJP.pl


pścinno

Pścinno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń.

Wikipedia


pżm

[czytaj: pe-żet-EM] skrót od: Polska Żegluga Morska


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Polska Żegluga Morska;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedziba PŻM znajduje się w najwyższym budynku w Szczecinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ʒɛt‿ˈɛ̃m, AS: pe‿žet‿ẽm

Wiktionary


q

skrót od: kwintal (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. siedemnasta litera alfabetu łacińskiego, spotykana w nielicznych zapożyczeniach;

Wiktionary

Q q

Q (minuskuła: q) ("ku") – siedemnasta litera alfabetu łacińskiego (pochodzi od greckiej litery koppa). W językach europejskich prawie zawsze występuje w połączeniu "qu", oznaczającym dźwięk [], [] lub []. W transliteracji języka arabskiego oznacza [] (w oryginalnej pisowni ﻕ), w języku maltańskim – zwarcie krtaniowe, w języku polskim występuje tylko w zapożyczeniach.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

źródła.

== q (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ʕ.

znaczenia.

litera

 (1.1) qa, minuskuła jedenastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ku, AS: ku

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

źródła.

== q (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ʕ.

znaczenia.

litera

 (1.1) qa, minuskuła jedenastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: Q

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

źródła.

== q (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ʕ.

znaczenia.

litera

 (1.1) qa, minuskuła jedenastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: Q

Wiktionary


q-metr

elektroniczny przyrząd do pomiaru dobroci układu cewek indukcyjnych; miernik dobroci


SJP.pl


q.e.d.

skrót od: quod erat demonstrandum (z łaciny: co było do udowodnienia)


SJP.pl

q.e.d. – skrót od łacińskiego zwrotu quod erat demonstrandum („co było do udowodnienia”). Najpowszechniej stosowanymi polskimi odpowiednikami są skróty cnd. („czego należało dowieść”), c.b.d.u. („co było do udowodnienia”), cbdd. („co było do dowiedzenia”), c.b.d.o. („co było do okazania”) oraz ckd. („co kończy dowód”).

Wikipedia


q.l.

skrót od: quantum libet (z łaciny: dowolna, nieograniczona ilość)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = quantum libet

Wiktionary


q.p.

skrót od: quantum placet (z łaciny: tyle, ile się podoba; dowolna ilość)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = quantum placet

Wiktionary


q.s.

skrót od: quantum satis, quantum sufficit (z łaciny: dostatecznie dużo, w wystarczającej ilości)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = quantum satis

 (1.2) = quantum sufficit

Wiktionary


q.v.

skrót od:
1. quod vide (z łaciny: co zobacz - odsyłacz do innego miejsca w tekście);
2. quantum vis (z łaciny: tyle, ile chcesz, do woli)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = quantum vis

Wiktionary


qaanaaq

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Grenlandii;

Wiktionary

Qaanaaq (wymowa gren.:), dawniej Thule – miasto w północno-zachodniej Grenlandii, w gminie Avannaata, na Półwyspie Hayesa. W 2011 roku było zamieszkane przez 678 osób. Jego pierwsza nazwa pochodzi od legendarnej wyspy Thule. W Qaanaaq mieści się stacja badań jonosfery.

Wikipedia


qal

skrót od: Queensland Airlines - Australijskie Linie Lotnicze


SJP.pl


qashqai

[czytaj: kaszkaj] model samochodu marki Nissan


SJP.pl


qfffqs

skrót od łacińskiego: quod felix, faustum fortunatumque sit [czytaj: kwod feliks faustum fortunatumkwe s-it], oby to było szczęśliwe, sprzyjające i pomyślne; formuła zamykająca uroczyste otwarcie roku akademickiego


SJP.pl


qfffs

skrót od sentencji łacińskiej: quod felix, faustum fortunatumque sit - oby to było szczęśliwe, sprzyjające i pomyślne (formuła kończąca uroczyste otwarcie roku akademickiego)


SJP.pl


qi

w neokonfucjańskiej filozofii chińskiej: termin oznaczający materię jako tworzywo wszechrzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) w neokonfucjańskiej filozofii chińskiej: materia jako tworzywo wszechrzeczy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Qi – energia życiowa, fundamentalne pojęcie filozofii chińskiej i dalekowschodniej
  • Qi – starożytne chińskie królestwo w okresie Walczących Królestw
  • Qi – król chiński
  • QI – brytyjski teleturniej panelowy emitowany przez telewizję BBC One

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chi, ki

Wiktionary


qindarka

drobna moneta albańska (100 qindarek = 1 lek), obecnie praktycznie niebędąca w obiegu


SJP.pl

Qindarka (alb. qindarkë, l.mn. qindarka) – albańska zdawkowa jednostka monetarna. 100 qindarek to 1 lek, aczkolwiek w ostatnich latach, ze względu na inflację, qindarki nie są używane. Obecnie monetą o najniższym nominale pozostającą w obiegu jest 1 lek.

Wikipedia


qing

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Qing – dynastia mandżurska panująca w Chinach w latach 1644-1912
  • Qing – powiat w Chinach, w prowincji Hebei, w prefekturze miejskiej Cangzhou

Wikipedia


qingdao

[czytaj: CINKtao] miasto w Chinach; Cingtao


SJP.pl

Qingdao (; chiń. trad. 青島; pinyin "Qīngdǎo"; dawniej latynizowane jako "Cingtao" lub Tsingtao i Tsingtau) – miasto w Chinach, w południowej części półwyspu Szantung. Jeden z największych portów świata, położony nad Morzem Żółtym. Liczba mieszkańców wynosi około 4 milionów.

Wikipedia


qinghai

[czytaj: CINKhaj] prowincja w Chinach; Cinghaj


SJP.pl

Qinghai (; chiń. 青海; chiń. trad. 青海; pinyin "Qīnghǎi"; Wade-Giles "Ch’ing-hai"; tyb.: མཚོ་སྔོན་ "mtsho-sngon", mong.: "Köke Naγur", mandż.: "Huhu Noor") – zachodnia prowincja Chińskiej Republiki Ludowej, której nazwa bierze się od rozległego, górskiego jeziora Qinghai. Jej stolicą jest Xining.

Wikipedia


qiqihar

[czytaj: ciCIhar] miasto w Chinach; Cicihar


SJP.pl

Qiqihar (chiń. upr. 齐齐哈尔; chiń. trad. 齊齊哈爾; pinyin "Qíqíhā’ěr") – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Heilongjiang, port nad rzeką Nen Jiang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 924 737. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 5 537 279 mieszkańców. Ośrodek przemysłu hutniczego, maszynowego, elektrotechnicznego, chemicznego, drzewnego, spożywczego i mineralnego.

Wikipedia


qomolangma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. Mount Everest

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czytałem świetną książkę o wyprawie na Qomolangmę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Czomolungma, Mount Everest, Sagarmatha, Szczyt XV

Wiktionary


quad

[czytaj: kład] niewielki czterokołowy pojazd terenowy, przeznaczony głównie do rekreacji; czterokołowiec, ATV, kład


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

Wiktionary

Quad (wymawiane jako "kład") (z quadricycle), wszędołaz, czterokołowiec, ATV (od all-terrain vehicle) – pojazd czterokołowy niezadaszony, przeznaczony głównie do sportu i rekreacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ci szaleńcy jeżdżą quadami po lasach, strasząc ludzi i zwierzęta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔt, AS: ku̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quadowiec mos.

 przym. quadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszędołaz, czterokołowiec, trójkołowiec

Wiktionary


quadowiec

[czytaj: kładowiec] osoba jeżdżąca quadem; kładowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba jeżdżąca na quadzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam wyrobioną opinię o quadowcach stale niszczących nasz las.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quad mrz.

 przym. quadowy

Wiktionary


quadowy

→ quad; kładowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z quadem, dotyczący quada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tor quadowy z prawdziwego zdarzenia byłby istotnie wielkim błogosławieństwem dla nas jeżdżących na quadach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quad mrz., quadowiec mos.

Wiktionary


quadriennale

[czytaj: kwadriennale] impreza, wystawa artystyczna odbywająca się co cztery lata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. impreza artystyczna odbywająca się co cztery lata lub trwająca cztery lata

Wiktionary


quadrivium

[czytaj: kwadriwium] kwadrywium;
1. dział sztuk wyzwolonych wykładanych w szkołach starożytnego Rzymu i średniowiecznej Europy, obejmujący arytmetykę, geometrię, astronomię i muzykę;
2. szkoła, w której wykładano sztuki wyzwolone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. eduk. poziom wyższy kształcenia w średniowieczu obejmujący m.in. nauki matematyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrywium n.

Wiktionary


quadro

czterokołowy motocykl


SJP.pl


quadrokopter

[czytaj: kwadrokopter] maszyna latająca z czterema śmigłami; kwadrokopter, czterowirnikowiec


SJP.pl


quadziarz

[czytaj: kładziarz] potocznie: osoba jeżdżąca quadem; kładziarz


SJP.pl


quadzik

[czytaj: kładzik] mały quad; kładzik


SJP.pl


quale

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) filoz. jednostkowy element subiektywnego doświadczenia zmysłowego;

Wiktionary


qualia

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|quale.

Wiktionary

Qu

Wikipedia


quango

organizacja przypominająca organizację pozarządową (NGO), powoływana przez organy administracji centralnej


SJP.pl


quant

[czytaj: kwant lub kłant] osoba interpretująca duże zasoby danych i sprawdzająca metodami statystycznymi i matematycznymi poprawność modeli wykorzystujących te dane


SJP.pl


quantum

[czytaj: kwantum] kwantum; książkowo:
a) pewna ilość, liczba czegoś;
b) określona kwota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) konkretna ilość lub liczba czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Quantum Corporation – firma produkująca dyski twarde
  • Quantum software – firma produkująca oprogramowanie z dziedziny logistyki
  • Quantum – album zespołu Planet X
  • Platforma Quantum – platforma aplikacyjna
  • Quantum GIS – oprogramowanie geoinformacyjne
  • Quantum bogodynamics – hakerska parodia mechaniki kwantowej
  • 007 Quantum of Solace – 22. film z serii o Jamesie Bondzie
  • Quantum Aspects of Life – książka autorstwa sir Rogera Penrose’a
  • Quantum of Solace – gra komputerowa
  • Quantum satis, w skrócie Q.S., określenie ilości składnika w produktach spożywczych
  • Quantum – pojęcia fizyczne kwant po łacinie, a także w językach angielskim i francuskim (l.mn. quanta)
  • Quantum Oławska - biurowiec położony we Wrocławiu na Starym Mieście, dawny dom towarowy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwantum n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwantum

Wiktionary


quap

[czytaj: kwap] fizyka: hipotetyczna cząstka elementarna składająca się z kwarka i antyprotonu; kwap


SJP.pl


quark

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Quark – producent oprogramowania komputerowego
  • QuArK (Quake Army Knife) – program komputerowy
  • Quark – fikcyjna postać z serialu Star Trek
  • QuarkXPress – program do komputerowego składu i łamania tekstu (DTP)

Wikipedia


quarto

kwarto; format książki


SJP.pl

Quarto – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Neapol.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 35 434 osoby, 2531 os./km².

Wikipedia


quasi

[czytaj: kfaz-i]
1. jakby, niby, rzekomo, pozornie;
2. prawie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) jakby, rzekomo, pozornie, niby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfazʲi, AS: kfazʹi

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. quasi-

Wiktionary


quasi-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy i określenia osób, rzeczy lub zjawisk, które są czymś tylko pozornie lub nie są tym w ogóle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfazʲi, AS: kfazʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. quasi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niby-, kwazi-

Wiktionary


quasi-cząstka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. nośnik wielkości dynamicznych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Quasi-cząstki mają inne cechy aniżeli elektrony, co zrewolucjonizowało jeden z dogmatów fizyki - przekonanie o niepodzielności ładunku elektronu.

Wiktionary


quasicytat

[czytaj: kfaz-icytat] fragment tekstu mający cechy cytatu, lecz w rzeczywistości niebędący dosłownym przytoczeniem czyjejś wypowiedzi


SJP.pl


quasidemokracja

[czytaj: kfaz-idemokracja] forma rządów, w których tylko pozornie władzę sprawuje lud, a w rzeczywistości ostateczne rozstrzygnięcia podejmowane są przez władze centralne; pseudodemokracja


SJP.pl


quasidyplomatyczny

[czytaj: kfaz-idyplomatyczny] taki, który jest prawie dyplomatyczny, stanowiący zaczątek stosunków dyplomatycznych


SJP.pl


quasidyskusja

[czytaj: kfaz-idyskusja] coś niesłusznie uważanego za dyskusję; pseudodyskusja


SJP.pl


quasiliteracki

[czytaj: kfaz-idyskusja] mający pewne cechy charakterystyczne dla literatury, lecz niespełniający wszystkich wymogów decydujących o przynależności do wypowiedzi literackich


SJP.pl


quasiliturgiczny

[czytaj: kfaz-iliturgiczny] pozornie, rzekomo związany z liturgią


SJP.pl


quasimecenat

[czytaj: kfaz-imecenat] pozorny, rzekomy patronat nad sztuką, literaturą i nauką, sprawowany przez państwo lub jakąś instytucję


SJP.pl


quasimodo

[czytaj: kłaz-iMOdo lub kfaz-iMOdo] osoba, najczęściej mężczyzna, odpychająco brzydka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) bardzo brzydki człowiek

Wiktionary

Quasimodo – postać literacka, bohater powieści Victora Hugo "Katedra Marii Panny w Paryżu". Dzwonnik z Notre-Dame, król karnawału roku 1482 i zabójca w afekcie swego opiekuna archidiakona jozajskiego Klaudiusza Frollo, uosobienie brzydoty i dobroci serca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na progu stanął jakiś quasimodo i wybałuszył ohydne oczyska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Quasimodo mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzydal

Wiktionary


quasimonopol

[czytaj: kfaz-imonopol] ukryty, zakamuflowany monopol


SJP.pl


quasimonopolistyczny

[czytaj: kfaz-imonopolistyczny] związany z ukrytym, zakamuflowanym monopolem


SJP.pl


quasinarodowy

[czytaj: kfaz-inarodowy] pozornie narodowy, niesłusznie uważany za narodowy; pseudonarodowy


SJP.pl


quasinaukowy

[czytaj: kfaz-inaukowy] stwarzający pozory naukowego, niesłusznie uważany za naukowy; pseudonaukowy


SJP.pl


quasinowoczesność

[czytaj: kfaz-inowoczesność] pozorna, rzekoma nowoczesność


SJP.pl


quasiwykształcenie

[czytaj: kfaz-iwykształcenie] pozorne, rzekome wykształcenie


SJP.pl


quattro

model samochodu marki Audi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Quattro – napęd na cztery koła stosowany w samochodach firmy Audi
  • Quattrocento – początek renesansu we Włoszech
  • Quattro Canti – plac w Palermo
  • Quattordio – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Quatro Barras – miasto i gmina w Brazylii
  • Quattro Castella – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Quattro Business Park – kompleks biurowców w Krakowie
  • Quattro Pro – arkusz kalkulacyjny firmy Corel
  • Quattro Giornate – stacja metra w Neapolu
  • Quatro Pontes – miasto i gmina w Brazylii
  • Audi quattro − model sportowego samochodu

Wikipedia


quattrocento

[czytaj: kwatroczento], (wł. czterysta) okres wczesnego renesansu (XV w.) w historii kultury włoskiej


SJP.pl

Qu

Wikipedia


quebec

[czytaj: KEbek albo KŁIbek] miasto w Kanadzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

 (1.2) geogr. miasto w Kanadzie, stolica prowncji Quebec (1.1);

Wiktionary

Quebec ( Québec; wym. fr.: [keˈbɛk]; wym. ang.: [kwɨˈbɛk] lub [kɨˈbɛk]) – prowincja we wschodniej Kanadzie, największa pod względem powierzchni (1 542 056 km², niemal 1/6 kraju), a druga, po Ontario, pod względem liczby ludności (w 2023 roku – 8 948 540). Zasadnicza część prowincji znajduje się na półwyspie Labrador oraz na obszarze wzdłuż dolnego biegu Rzeki Świętego Wawrzyńca. Stolicą prowincji jest miasto Quebec, a największym miastem – Montreal.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielu mieszkańców Quebecu nie zna angielskiego w ogóle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Québec

 przym. quebecki

Wiktionary


quebecki

→ Quebec [czytaj: KEbecki albo KŁIbecki]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Quebekiem, dotyczący Quebecu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Formułując teorię o automatycznej akcesji niepodległej Szkocji do Unii Europejskiej, szkoccy nacjonaliści pomijają też istotne doświadczenia quebeckie.

 (1.1) Także kupcy angielscy, choć niebezpośrednio związani z quebecką wsią, odczuwali skutki kryzysu, lecz szybko poszukiwali innych możliwości dla swoich działań gospodarczych, zaczynając handlować z Górną Kanadą oraz Amerykanami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Quebec mrz., Québec mrz.

Wiktionary


quebracho

nazwa kilku gatunków południowoamerykańskich drzew oraz ich kory i drewna; dostarczają głównie garbników, bardzo twardego drewna i alkaloidów; kebraczo; kwebracho; kwebraczo; wierzbowiec


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Quebracho – miasto w Urugwaju
  • Quebrachos – departament w Argentynie, w prowincji Santiago del Estero
  • Quebracho – argentyński film z 1974 w reżyserii Ricarda Wullichera
  • Quebracho – lewicowy ruch społeczny w Argentynie
  • kebraczo

Wikipedia


quedlinburg

[czytaj: KWEdlinburk] miasto w Niemczech; Kwedlinburg


SJP.pl

Qu

Wikipedia


queen

[czytaj: kłin] brytyjski zespół rockowy założony w roku 1970, którego wokalistą był Freddie Mercury


SJP.pl

Qu

Wikipedia


queens

[czytaj: kłins] dzielnica Nowego Jorku


SJP.pl

Queens – jeden z pięciu okręgów ("boroughs") Nowego Jorku, oraz hrabstwo ("county"), w stanie Nowy Jork, o tej samej nazwie.

Wikipedia


queensland

[czytaj: kłinslent] stan w Australii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stan w Australii

Wiktionary

Queensland (QLD) – stan obejmujący północno-wschodnią część Australii. Ma powierzchnię 1 729 742 km², co stanowi 22,5% Australii (prawie 1/4 powierzchni państwa) będąc też szóstym co do wielkości regionem administracyjnym na świecie. Wśród państw świata, plasowałby się na 16. miejscu na świecie, za Meksykiem, Indonezją i Sudanem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. queenslandzki

Wiktionary


queenslandczyk

[czytaj: KŁINZlendczyk] mieszkaniec Queenslandu (stanu w Australii)


SJP.pl


queenslandka

[czytaj: KŁINZlendka] mieszkanka Queenslandu (stanu w Australii)


SJP.pl


queenslandzki

→ Queensland [czytaj: kłinslencki]


SJP.pl


queer

[czytaj: kłir]
1. osoba o nietypowej seksualności, nieidentyfikująca się z żadną płcią;
2. o nietypowej seksualności, nieidentyfikujący się z żadną płcią; queerowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub nijaki

 (1.1) osoba nieheteronormatywna lub należąca do mniejszości seksualnej, również taka, której nie obejmuje skrótowiec LGBT – np. aseksualna, poliamoryczna, interpłciowa, niebinarna

Wiktionary

Queer (z queer – dziwny, osobliwy) – określenie używane od lat 90. XX wieku do opisywania społeczności LGBTQ+ i jej członków. Efektem tego była zmiana we współczesnej angielszczyźnie: pierwotne znaczenie słowa "queer" zostało zmarginalizowane i obecnie określenie to znaczy przede wszystkim „lesbijski”, „gejowski”, „homoseksualny” (czy generalnie „nie-heteroseksualny”, „nie-heteronormatywny”) oraz również „nie-cispłciowy” (np. trans lub genderqueer).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. queerowość ż., queerowanie n.

 czas. queerować ndk.

 przym. queerowy

 przysł. queerowo

Wiktionary


queerowo

→ queerowy


SJP.pl

Patrz:

queerowy

queerowość

→ queerowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest queerowe; cecha tych, którzy są queerowi

Wiktionary

Patrz:

queerowy

Powiązane:

 rzecz. queer m.

 przym. queerowy, queer

 przysł. queerowo

Wiktionary


queerowy

[czytaj: kłirowy] o nietypowej seksualności, nieidentyfikujący się z żadną płcią; queer


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z queerem, dotyczący queeru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprzeciwiamy się komercjalizacji naszej płci i seksualności. Precz z pinkwashingiem! Niech żyje queerowy internacjonalizm!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. queer m., queerowość ż.

Wiktionary


quentin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwintyn – imię
  • Quentin – nagroda
  • Saint-Quentin

Wikipedia


quenya

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. liter. język Vanyarów i Ñoldorów, opracowany przez J.R.R. Tolkiena;

Wiktionary

Qu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Elfy posługują się quenyą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɛnja, AS: ku̯eni ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. quenejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) język quenejski

Wiktionary


quercus

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Quercus (dąb) – rodzaj roślin z rodziny bukowatych
  • Quercus – planetoida o numerze katalogowym 8643
  • Quercus – czeska grupa muzyczna
  • Quercus – Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
  • Eurythyrea quercus (pysznik dębowy) – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych
  • Lasiocampa quercus (barczatka dębówka) – gatunek motyla z rodziny barczatkowatych
  • Marumba quercus (nastrosz dębowiec) – gatunek motyla z rodziny zawisakowatych
  • Neozephyrus quercus (pazik dębowiec) – gatunek motyla z rodziny modraszkowatych
  • Stomaphis quercus (miodownica dębowo-brzozowa) – gatunek pluskwiaka z rodziny miodownicowatych

Wikipedia


querela

w literaturze: odmiana elegii antycznej, występująca w postaci ostatniej mowy umierającej osoby lub skargi człowieka, który właśnie rozstał się z życiem


SJP.pl


querimonium

[czytaj: kwerimonium] z łaciny: skarga; utwór poetycki przedstawiający grzechy ludzkie lub błędy społeczne jako skargę ojczyzny lub religii


SJP.pl

Querimonium – utwór poetycki pisany zazwyczaj w języku łacińskim w okresie renesansu. Był odmianą poezji polityczno-okolicznościowej, w którym autor przekazywał jakby w formie skargi wady i błędy społeczne. Uwidocznione to zostało w utworze włoskiego karmelity, humanisty i poety Baptisty Mantuanusa "Querimonia Virtutis".

Wikipedia


quesadilla

[czytaj: kesadija] podsmażona tortilla z masy kukurydzianej wypełniona roztopionym serem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. meksykańskie danie z kukurydzianej tortilli z roztopionym serem i różnorakim nadzieniem;

Wiktionary

Quesadilla (IPA: kesaˈðiʎa) – danie kuchni meksykańskiej; tortilla z masy kukurydzianej z roztopionym serem. Tradycyjnie stosuje się ser typu Oaxaca, lecz bywa on zastępowany również innymi rodzajami sera. Często do "quesadilli" dodaje się różne opcjonalne składniki – ziemniaki, grzyby, "cuitlacoche", pokrojoną w paski paprykę jalapeño, kiełbaski chorizo itd. Na północy Meksyku używa się tortilli z pszenicy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poproszę quesadillę z kurczakiem, wodę mineralną i herbatę z cytryną.

Wiktionary


quest

[czytaj: kłest] model samochodu marki Nissan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. zadanie w grze komputerowej, po wykonaniu którego gracz posuwa się dalej w fabule

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Quest (gry komputerowe) – w grach komputerowych pojedynczy fragment fabuły
  • Quest (turystyka) – rodzaj zadania z narracją jako forma zwiedzania miejsc
  • Quest (kosmonautyka) – amerykański komponent Międzynarodowej Stacji Kosmicznej
  • Quest (film) – amerykański film przygodowy z 1996 roku
  • Quest (zespół muzyczny) – polski zespół disco polo
  • Jonny Quest (film animowany) – amerykański serial animowany studia Hanna-Barbera, emitowany w latach 1964-1965 oraz w 1986
  • Quest Europe (film) – międzynarodowy festiwal filmowy w Zielonej Górze
  • Nissan Quest (motoryzacja) – samochód osobowy japońskiej firmy Nissan
  • Yukon Quest (wyścig) – północnoamerykański międzynarodowy wyścig psich zaprzęgów odbywający się corocznie w lutym
  • Warhammer Quest (gry) – jeden ze starszych przedstawicieli rodziny figurkowych systemów gier firmy Games Workshop
  • QuesTV – polskojęzyczna tematyczna stacja telewizyjna nadawana w latach 1998-2000

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyczyściłem całą mapę z każdego pobocznego questa itp. a dalej nie mogę zdobyć osiągnięcia (…) jakieś pomysły?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sidequest mrz.

Wiktionary


quetzal

[czytaj: keCAL]
1. jednostka monetarna Gwatemali (1 quetzal = 100 centavos); kecal;
2. rzadko: kwezal (ptak)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) monet. waluta Gwatemali;

 (1.2) ornit. zob. kwezal.

Wiktionary

Quetzal (GTQ) – waluta Gwatemali. 1 quetzal dzieli się na 100 centavos.

W mitologii prekolumbijskiej quetzal to kwezal herbowy, ptak czczony jako symbol piękna i umiłowania wolności. Panowało przekonanie, że jeśli zostanie schwytany i zbyt długo będzie przebywać w niewoli, jego serce przestanie bić. Dlatego też myśliwi łapali ptaki w sieci i po wyrwaniu najpiękniejszych piór wypuszczali je na wolność. Pióra kwezala służyły jako ozdoba władców i dostojników.

Wikipedia


quetzalcoatl

[czytaj: kecalKOatl] bóg Azteków i Majów; Kecalkoatl


SJP.pl

Quetzalcoatl (wym. "/ket͡salkoatl/", nah. "Quetzalcōātl",) – jeden z najważniejszych bogów plemion Mezoameryki; "Pierzasty Wąż", wąż o piórach ptaka kwezala (nah. "ketsal" lub "quetzal").

Czczony był przez Tolteków, Chichimeków, Tepaneków, mieszkańców Teotihuacánu, Tollanu, Zapoteków, Mixteków, a także dalekich Majów.

Wikipedia


quezon

[czytaj: keSON] miasto w Filipinach


SJP.pl

Quezon – prowincja na Filipinach, położona w środkowo-wschodniej części wyspy Luzon.

Od wschodu granicę wyznacza Morze Filipińskie, od południa graniczy z prowincjami Camarines Norte i Camarines Sur, od zachodu jest Morze Sulu i prowincje Batangas i Laguna, Rizal i Bulacan, od północy graniczy z prowincją Aurora. Powierzchnia: 8845,8 km². Liczba ludności: 1 646 510 mieszkańców (2007). Gęstość zaludnienia wynosi 186,1 mieszk./km². Stolicą prowincji jest Lucena.

Wikipedia


quezoński

→ Quezon [czytaj: kesoński]


SJP.pl


quiche

[czytaj: kisz] placek z dodatkami (zwykle warzywa, ser, mięso lub ryba) pieczony w okrągłej formie; kisz, quische


SJP.pl

Quiche (kisz) – w kuchni francuskiej ciepła przystawka ("hors d'œuvre"), wypiek w postaci placka składającego się ze słonego półkruchego ciasta i wytrawnego nadzienia zalanego jajeczno-śmietanową masą. Nadzienie może zawierać różne gatunki mięsa, sera i warzyw, a także zioła i przyprawy.

Wikipedia


quickstep

[czytaj: kłikstep] szybki taniec towarzyski o figurach podobnych do charlestona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) choreogr. kult. standardowy szybki taniec towarzyski;

Wiktionary

Qu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tańcząc w sobotę quickstepa Celcia złamała obcasa.

Wiktionary


quicktime

QuickTime – technika multimedialna rozwijana przez firmę Apple. Program zdolny jest do odtwarzania plików w różnych formatach DV, media, tekstu, dźwięku, animacji, muzyki. Dostępny dla systemu operacyjnego Mac OS (9, 8, 7 itd), Mac OS X oraz Microsoft Windows. Zapewnia również obsługę oprogramowania takiego jak iTunes, QuickTime Player i przeglądarki internetowej Safari.

Wikipedia


quidditch

[czytaj: kłidicz]
1. zespołowa gra sportowa dla dwóch siedmioosobowych drużyn, w której zawodnicy używają piłki do siatkówki i trzymają między nogami miotłę;
2. fikcyjna gra sportowa znana z cyklu powieści o Harrym Potterze


SJP.pl


quidditchowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z quidditchem, dotyczący quidditcha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quidditch m.

Wiktionary


quieto

[czytaj: kjeto] określenie wykonawcze: spokojnie


SJP.pl


quilling

[czytaj: kłiling] wykonywanie papierowych ozdób z wąskich pasków grubego papieru zwiniętych w kształt spiralnej sprężyny


SJP.pl

Quilling (ang. „nawijać na pióro lub rurkę”) technika z rodzaju papieroplastyki (zwana też papierowym filigranem) służąca do tworzenia ozdób z wąskich pasków papieru zwiniętych w kształt sprężyny spiralnej i odpowiednio uformowanych przez zagniecenie zewnętrznych warstw papieru.

Wikipedia


quilmes

miasto w Argentynie


SJP.pl

Quilmes – miasto w Argentynie w prowincji Buenos Aires, wchodzące w skład zespołu miejskiego Wielkiego Buenos Aires.

Miasto liczy około 520 tysięcy mieszkańców.

Wikipedia


quincke

[czytaj: kwinke] nazwisko


SJP.pl


quincunx

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kwinkunks – pięcioelementowy wzór geometryczny
  • quincunx – moneta rzymska
  • Quincunx – dzieło Stanisława Orzechowskiego
  • Quincunx – według Feliksa Konecznego czynnik cywilizacjotwórczy, pięciomian bytu

Wikipedia


quinn

[czytaj: kłin] nazwisko, m.in. Anthony Quinn (1915-2001) - amerykański aktor filmowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Quinn – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Pennington
  • Quinn (ang. Quinn Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Pennington

Wikipedia


quinoa

[czytaj: kinła] owoc komosy ryżowej


SJP.pl


quipo

[czytaj: kipu] pismo węzełkowe Inków; kipu, quipu


SJP.pl


quipu

[czytaj: kipu] pismo węzełkowe Inków; quipo, kipu


SJP.pl


quiroga

Quiroga – miasto w Hiszpanii w Galicji w prowincji Lugo. W miasteczku znajdują się jedne z największych upraw winorośli w Hiszpanii.

Wikipedia


quische

[czytaj: kisz] placek z dodatkami (zwykle warzywa, ser, mięso lub ryba) pieczony w okrągłej formie; kisz, quiche


SJP.pl


quislingowski

dotyczący działalności Quislinga, charakterystyczny dla Quislinga, mający cechy Quislinga (faszystowskiego działacza politycznego)


SJP.pl


quito

[czytaj: kito] stolica Ekwadoru


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Ekwadoru;

Wiktionary

San Francisco de Quito (Quito) – stolica Ekwadoru, drugie co do wielkości miasto kraju (po Guayaquil). Położone w północnej części Ekwadoru w Andach na wysokości ok. 2700–2850 m n.p.m. (druga najwyżej położona stolica państwowa) na wschodnich stokach czynnego wulkanu Pichincha. Miasto położone jest ok. 40 km na południe od równika. Nazwa Quito pojawiła się w 1533 od wymarłego dzisiaj plemienia Kwitu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agendę, która zapewniła 20-letnią mapę drogową aby kierować zrównoważonym rozwojem wielkomiejskim i która zamierzała przekształcać metropolie świata, przyjęły wszystkie kraje z okazji spotkania Habitat III w Quito, Ekwador, w październiku 2016 roku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) San Francisco de Quito

Wiktionary


quiz

[czytaj: kłiz, rzadziej: kfis] konkurs polegający na odpowiadaniu na pytania o tematyce zazwyczaj wcześniej określonej, będący najczęściej imprezą rozrywkową; kwiz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

Wiktionary

Qu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kwʲis, AS: ku̯ʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiz m.

 przym. quizowy, kwizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwiz, zgaduj-zgadula

Wiktionary


quizować

[czytaj: kłizować]
1. sprawdzać czyjąś wiedzę za pomocą quizu;
2. brać udział w zabawie polegającej na rozwiązywaniu quizów;
3. quizować się - sprawdzać swoją wiedzę, rozwiązując quiz


SJP.pl


quizowy

→ quiz [czytaj: kwizowy lub kłizowy]; kwizowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do quizu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quiz mrz., kwiz mrz.

 przym. kwizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kwizowy

Wiktionary


qumran

ruiny starożytnej osady na północno-zachodnim wybrzeżu Morza Martwego; Kumran


SJP.pl


qumranista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) badacz zwojów qumrańskich oraz genezy ich powstania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku polskich qumranistów wzięło udział w jerozolimskim sympozjum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. qumranistyka ż.

 przym. qumrański

Wiktionary


qumranistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem zwojów odnalezionych w Qumrān i genezą ich powstania;

Wiktionary

Qumranistyka, qumranologia – zespół rozmaitych dyscyplin historycznych i orientalistycznych, których przedstawiciele badają szeroko pojętą kwestię Kumran oraz zwojów z Pustyni Judzkiej. Do dyscyplin „qumranologicznych” należą historia, archeologia, hebraistyka, arameistyka, biblistyka, paleografia i epigrafika, semitystyka itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od czasów studiów badacz interesuje się qumranistyką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. qumranista mos.

 przym. qumrański

Wiktionary


qumrański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Qumran, związany Qumran

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak próby wykazania ścisłej zależności pomiędzy wspólnotą qumrańską a Listami Janowymi zawiodły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. qumranista mos., qumranistyka ż.

Wiktionary


quodlibet

[czytaj: kfodlibet] quod libet;
1. kompozycja wokalna lub instrumentalna będąca formą żartu muzycznego, zabawy, oparta na zestawieniu różnych melodii;
2. rodzaj spektaklu składającego się z popularnych melodii, piosenek


SJP.pl

Quodlibet (łac. "co się podoba") – rodzaj żartu muzycznego, polegający na współdziałaniu tematów różnego pochodzenia melodycznego lub tekstowego w jednej formie muzycznej.

Wikipedia


quorum

[czytaj: kforum albo kworum] minimalna liczba obecnych członków organu kolegialnego konieczna do uznania, że dany organ może podejmować ważne prawnie decyzje; kworum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. kworum.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kworum

Wiktionary


québec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec

 (1.2) zob. Quebec.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Québec założone zostało 3 lipca 1608 przez Samuela de Champlaina na terenie wioski indiańskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Quebec

 przym. quebecki

Wiktionary


qwerty

QW

Wikipedia


qwertz

QWERTZ – symboliczna nazwa układu liter do alfabetu łacińskiego na klawiaturze maszyny do pisania i komputera, zaczerpnięta od pierwszych sześciu liter w szeregu pod rzędem cyfr, patrząc od lewej, analogicznie do QWERTY. Różni się od niego przede wszystkim zamianą liter Y i Z.

Wikipedia


r

1. litera oznaczająca spółgłoskę "r";
2. spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa, półotwarta, drżąca, dźwięczna, twarda, ustna;
3. litera oznaczająca w numeracji porządkowej: dziewiętnasty; w numeracji liczbowej używana w celu odróżnienia przedmiotów oznaczonych tym samym numerem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. dwudziesta trzecia litera polskiego alfabetu;

Wiktionary

R r

R ("er", minuskuła: r) – osiemnasta litera alfabetu łacińskiego i dwudziesta trzecia alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę rotyczną, np. [], [] lub [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektórzy nie wymawiają dobrze głoski „r”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛr, AS: er

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|R.}}

źródła.

== r (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ɾ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ra, minuskuła dwunastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: R

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|R.}}

źródła.

== r (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ɾ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ra, minuskuła dwunastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: R

Wiktionary


r-k

skrót od: rachunek; rach.


SJP.pl


r-nie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = równanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłok się przesuwa, bo ciśnienia są cały czas po obu jego stronach równe. Zastosuj r-nie Clapeyrona.

Wiktionary


r.

skrót od: rok, rodzaj (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = rok

 (1.2) = rodzaj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pismo datowane jest na 1974 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔk|ˈrɔku, AS: rok|roku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rok mrz.

Wiktionary


r.b.

skrót

 (1.1) = daw. roku bieżącego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W końcu września otrzymałam od Poselstwa polskiego w Paryżu książkę pamiątkową od wychodźtwa polskiego w New Yorku i okolicy, jakoteż czeka na sumę 500 dolarów. W październiku zaś, będąc w Warszawie, otrzymałam list od Komitetu polskiego w New Yorku, z dnia 12. września r.b..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔku ˌbʲjɛʒɔ̃nˈt͡sɛɡɔ, AS: roku bʹi ̯ežõncego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rb., br.

Wiktionary


r.i.p.

skrót łacińskiego: requiescat in pace - niech spoczywa w pokoju (odczytywany jako całe wyrażenie); RIP


SJP.pl


r.m.

skrót od: rodzaj męski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gram. rodzaj męski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak jak dyrektor i redaktor zachowuje się rzeczownik sędzia, por. sędzia rejonowa, krakowskiej sędzi, i poradniki tego nie zakazują, ale tu mamy wyraźną opozycję rodzaju, bo sędzia w r. ż. odmienia się inaczej niż w r. m.: krakowskiego sędziego.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) m

Wiktionary


r.n.

skrót od: rodzaj nijaki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gram. rodzaj nijaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego modelu odmiany zachowało się niewiele form, por. pewien (M. lp. r.m.), pewno (M. = B. lp. r.n.), pewnie (Ms lp. r.m. i n.).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) n

Wiktionary


r.s.v.p.

skrót od francuskiego: répondez s'il vous plaît [czytaj: reponDE silwuPLE], proszę o odpowiedź; zwrot używany na zaproszeniach, oznaczający potrzebę potwierdzenia przybycia; r.s.v.p., RSVP


SJP.pl

skrót

 (1.1) franc. répondez s’il vous plaire#fraît → proszę o odpowiedź (umieszczane na zaproszeniach)

Wiktionary


r.szk.

skrót od: rok szkolny (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); r. szk.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rok szkolny

Wiktionary


r.ub.

skrót od: roku ubiegłego, roku ubiegłym; ub.r.


SJP.pl


r.ż.

skrót od:
1. rodzaj żeński;
2. rok życia


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rok życia

 (1.2) = gram. rodzaj żeński

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zespół opóźnionej fazy snu (…) najczęściej występuje u ludzi młodych, rzadko rozpoczyna się po 30 r.ż., może samoistnie ustąpić wraz z wiekiem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) f

Wiktionary


ra

1. symbol radu, pierwiastka chemicznego
2. główne bóstwo w mitologii egipskiej, ubóstwione Słońce; Re


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. staroegipski bóg słońca;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ra, Re – bóg słońca, czczony w starożytnym Egipcie
  • Ra (radium) – symbol chemiczny pierwiastka rad
  • Ra – Liczba Rayleigha, jedna z liczb podobieństwa związana z przenoszeniem ciepła, w szczególności konwekcją
  • Ra – prowincja Fidżi
  • Ra – postać w filmie Gwiezdne wrota
  • RA – urząd rejestracji, element infrastruktury klucza publicznego PKI
  • Ra – album niemieckiej grupy rockowej Eloy
  • .ra – jedno z rozszerzeń plików RealAudio
  • ra – znak japońskiego sylabariusza kana
  • Ra – singel rumuńskiej piosenkarki Inny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ra, AS: ra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Re

Wiktionary


rab

dawniej: niewolnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. niewolnik, sługa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rab – miasto w Chorwacji.
  • Rab – wyspa na Morzu Adriatyckim.
  • RAB – sieć autostrad III Rzeszy.
  • Tibor Rab – węgierski piłkarz.
  • Rab Butler – brytyjski polityk.
  • Rab Ne Bana Di Jodi – bollywoodzki dramat miłosny.
  • Rab szake – godność urzędnicza w starożytnej Asyrii.
  • Rab sza reszi – godność urzędnicza w starożytnej Asyrii.
  • Ar-Rab al-Chali – pustynia na Półwyspie Arabskim.
  • Raab
  • Rap

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) - Wolnym człowiekiem, a to rab mój.

 (1.1) Uważam, że rabom , to jest ludziom z mentalnością niewolnika, sądzony jest rabski trud.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rap, AS: rap

Wiktionary


raba

regionalnie:
1. o zwierzęciu: pstry, łaciaty, jarzębaty;
2. o człowieku: pokryty piegami lub bliznami po ospie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowo-wschodniej Austrii i północno-zachodnich Węgrzech, dopływ Dunaju Moszońskiego;

 (1.2) geogr. rzeka w południowej Polsce, dopływ Wisły;

 (1.3) geogr. potok w południowo-zachodniej Polsce, dopływ Czarnuszki w dorzeczu Odry;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raba − rzeka, dopływ Dunaju
  • Raba − rzeka, dopływ Wisły
  • Raba − potok, dopływ Czarnuszki w Sudetach Środkowych
  • Raba – wieś w Chorwacji, w żupanii dubrownicko-neretwiańskiej, w gminie Slivno
  • Raba − miasto w Indonezji
  • Rába − węgierska fabryka autobusów, samochodów ciężarowych i komponentów motoryzacyjnych
  • Norbert Raba − poseł sejmu VI kadencji
  • Walerian Raba − polski ksiądz, działacz patriotyczny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rabisko n., Rabka ż., rabczanin m., rabczanka ż.

 przym. rabski, rabczański

Wiktionary


rabab

trzystrunowy instrument smyczkowy, używany w Afryce i Azji; rebab


SJP.pl


rabacik

zdrobnienie od: rabat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od rabat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie rabat, lecz tylko mały rabacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabat m.

Wiktionary


rabacino

Rabacino (kaszub. "Rabacëno" lub też "Rabacyn", "Rabaczëno", "Grabaczëno", niem. "Gröbenzin") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Studzienice. Leży na Pojezierzu Bytowskim, na wschód od miejscowości znajduje się jezioro Czarne Dąbrówno.

Wikipedia


rabacja

1. napad zbrojny; bunt;
2. rabacja (rzeź) galicyjska - powstanie chłopskie w Galicji w 1846 roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. książk. napad zbrojny

 (1.2) przest. książk. bunt

Wiktionary


rabacki

przymiotnik od: Rabat (stolica Maroka)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Rabat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈbat͡sʲci, AS: rabacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rabat mrz., rabatyjczyk mos., rabatyjka ż.

Wiktionary


raban

1. pot. awantura, krzyk o coś;
2. hałas wywołany przez kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. awantura pełna wrzasku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabãn, AS: rabãn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rabanić się

 rzecz. rabanik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, chaos, draka, granda, harmider, hałas, wrzask

Wiktionary


rabanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od raban

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie raban, lecz tylko mały rabanik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raban m.

Wiktionary


rabant

refbant; wąski pas naszyty na żagiel dla wzmocnienia płótna w miejscu, gdzie znajdują się otwory na przeprowadzenie lin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. zobacz. refbant

 (1.2) żegl. jedna z linek przymocowujących żagiel do masztu statku śródlądowego

Wiktionary


rabarbar

rzewień; bylina z rodziny rdestowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. ogrod. nazwa systematyczna|Rheum|L.|ref=tak., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;

 (1.2) spoż. kulin. jadalna łodyga rabarbaru (1.1)

 (1.3) uczn. chudzielec

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W moim ogrodzie rośnie rabarbar.

 (1.2) Mama robi dzisiaj kompot z rabarbaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈbarbar, AS: rabarbar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabarbarowiec m.

 przym. rabarbarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzewień, rzewień ogrodowy

Wiktionary


rabarbarowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto z rabarbarem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabarbaˈrɔvʲjɛt͡s, AS: rabarbarovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabarbar m.

 przym. rabarbarowy

Wiktionary


rabarbarowy

przymiotnik od: rabarbar


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z rabarbarem; zawierający rabarbar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabarbar mrz., rabarbarowiec mrz.

Wiktionary


rabarbarówka

nalewka z rabarbaru


SJP.pl


rabat

opust, upust;
1. obniżka ceny towaru;
2. kwota obniżki ceny towaru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obniżka ceny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rabat – stolica Maroka
  • Rabat / Victoria – miejscowość na wyspie Gozo w Republice Malty
  • Rabat – miejscowość na wyspie Malta w Republice Malty
  • rabat – opust, obniżka cenowa (mniej poprawnie: upust)
  • rabat brytyjski – opust w wysokości składki wpłacanej przez Wielką Brytanię do budżetu UE
  • ribat – klasztor muzułmański

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tamtym sklepie mają dziś rabat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabat, AS: rabat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rabatowy

 rzecz. rabacik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zniżka, obniżka, opust, bonifikata

Wiktionary


rabata

grządka kwiatowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogrod. wąska grządka kwiatowa obramowująca trawnik

Wiktionary

Rabata (z niem. "Rabatte", fr. "rabat" – „zawijanie”, „rąbek”, „obramowanie”) – prostokątny kwietnik w postaci wąskiego (do 2-3 metrów szerokości) pasa wzdłuż płotu, ogrodzenia lub ścieżki z jednym lub kilkoma rodzajami roślin.

Rośliny w rabatach z reguły dobierane są w kontrastowych kolorach i nie mieszają się, dzięki czemu uzyskuje się iluzję ornamentu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: raˈbata, AS: rabata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. rabatka ż.

 przym. rabatowy, rabatkowy

Wiktionary


rabatka

zdrobnienie od: rabata (wąska grządka kwiatowa)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: rabata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rosnące na rabatce pani Kwiatosławy maciejki, miały budyniowy zapach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabata ż.

 przym. rabatowy, rabatkowy

Wiktionary


rabatkowy

→ rabatka


SJP.pl

Patrz:

rabatka

rabatować

obniżać cenę, dawać rabat


SJP.pl


rabatowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: rabatowy

forma rzeczownika.

 (2.1) C. lp. od: rabat

Wiktionary


rabatowy

1. przymiotnik od: rabat (np. zniżka rabatowa, karta rabatowa);
2. przymiotnik od: rabata (np. kwiat rabatowy, byliny rabatowe)


SJP.pl


rabaty

grządka kwiatowa


SJP.pl


rabatyjczyk

mieszkaniec Rabatu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Rabatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabaˈtɨjt͡ʃɨk, AS: rabatyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rabat mrz.

:: fż. rabatyjka ż.

 przym. rabacki

Wiktionary


rabatyjka

mieszkanka Rabatu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Rabatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabaˈtɨjka, AS: rabatyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rabat mrz.

:: fm. rabatyjczyk mos.

 przym. rabacki

Wiktionary


rabatówka

roślina z przeznaczeniem do obsadzenia rabatek


SJP.pl


rabbi

rabi;
1. honorowy tytuł żydowskich nauczycieli;
2. osoba nosząca ten tytuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. rabin.

Wiktionary

Rabbi – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Trydent.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 1454 osoby, 11 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich dom sąsiadował z domem rabbiego Abrahama.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rabin

Wiktionary


rabczanin

mieszkaniec Rabki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Rabki (Rabki-Zdroju)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raba ż., rabisko n., Rabka ż.

:: fż. rabczanka ż.

 przym. rabczański, podrabczański, rabski

Wiktionary


rabczanka

mieszkanka Rabki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Rabki (Rabki-Zdroju)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raba ż., rabisko n., Rabka ż.

:: fm. rabczanin m.

 przym. rabczański, podrabczański, rabski

Wiktionary


rabczański

przymiotnik od: Rabka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Rabką (Rabką-Zdrojem) lub rabczanami, dotyczący Rabki lub rabczan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rabczański cmentarz parafialny został założony w połowie XIX w.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rabka ż., Raba ż., rabczanin mos., rabczanka ż.

 przym. rabski

Wiktionary


rabczewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dorota Rabczewska znana jako Doda (ur. 1984) – polska piosenkarka.
  • Paweł Rabczewski (ur. 1949) – polski sztangista.

Wikipedia


rabdit

twór w kształcie pałeczki, spotykany w komórkach nabłonkowych wirków, pełniący rolą ochronną, a także służący do ataku


SJP.pl

Rabdit – charakterystyczny dla wirków z gromady Rhabditophora ziarnisty twór w kształcie drobnej pałeczki. Rabdity występują w komórkach nabłonkowych i parenchymie, pełnią funkcję ochronną, ponieważ z chwilą wyrzutu w kontakcie z wodą gwałtownie pęcznieją i śluzowacieją, krępując ruchy potencjalnego napastnika. Są też wykorzystywane do ataku.

Wikipedia


rabditowy

komórki rabditowe - komórki ciała wirków zawierające rabdity


SJP.pl


rabdodon

rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy iguanodonów; mochlodon, oligozaur, onychozaur, ornitomer


SJP.pl

Rabdodon ("Rhabdodon") – roślinożerny dinozaur z grupy iguanodonów (Iguanodontia) z rodziny rabdodonów (Rhabdodontidae).

Żył w okresie późnej kredy (ok. 70 mln lat temu) na terenach współczesnej Europy. Długość ciała do 4,5 m, wysokość ok. 2 m, masa ok. 450 kg. Jego szczątki są znajdywane w południowej Europie (Hiszpania, Francja, Austria, Rumunia).

Wikipedia


rabdomancja

dawniej: różdżkarstwo, radiestezja


SJP.pl


rabdomioliza

choroba, w której dochodzi do niebezpiecznego w skutkach rozpadu mięśni szkieletowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zespół objawów chorobowych spowodowany rozpadem mięśni;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrabdɔ̃mʲjɔˈlʲiza, AS: rabdõmʹi ̯olʹiza

Wiktionary


rabelais

[czytaj: rabLE] nazwisko, m.in. François Rabelais (ok. 1484-1553) - pisarz francuski


SJP.pl


rabelaisowski

[czytaj: rebelowski] taki jak u Rabelais'go, charakterystyczny dla twórczości Rabelais'go; groteskowy, sprośny, rubaszny, dosadny


SJP.pl


rabenda

nazwisko


SJP.pl


rabi

regionalnie:
1. o zwierzęciu: pstry, łaciaty, jarzębaty;
2. o człowieku: pokryty piegami lub bliznami po ospie


SJP.pl

Rabi (z hebr. "mój mistrz") – tytuł honorowy, którym uczniowie obdarzali babilońskich amoraitów. Od tego słowa pochodzą późniejsze określenia i zwroty grzecznościowe typu rabin, reb czy rebe.

Wikipedia


rabiec

w łowiectwie: ptak łowczy; dziwok


SJP.pl


rabiega

nazwisko


SJP.pl


rabiej

nazwisko


SJP.pl


rabież

rabież włochaty, chroniony gatunek chrząszcza


SJP.pl


rabieża

chrząszcz z rodziny kusakowatych


SJP.pl


rabin

1. zwierzchnik żydowskiej gminy wyznaniowej;
2. znawca prawa religijnego Żydów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

Wiktionary

Rabin ( ‏רַבִּי‎, "rabbī" lub רַב, "raw") – podstawowa funkcja religijna w judaizmie. "Rabbi" to hebrajskie słowo oznaczające mistrza i nauczyciela.

We współczesnym judaizmie tradycyjnym rabin jest jednocześnie administratorem gminy wyznaniowej, odpowiedzialnym za prowadzenie nabożeństw, szkoły zwanej cheder i opiekę nad domem modlitwy, czyli synagogi, oraz pełni funkcję duchowego ojca, doradcy, sędziego i interpretatora prawa religijnego w gminie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siadł rabin w smutku, pyta ksiąg mądrości, / Jakiemi słowy cieszyć lud strapiony?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabʲĩn, AS: rabʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabinat mrz., rabbi mos., reb mos., rebe mos.

 przym. rabiniczny, rabinacki, rabiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rabbi, rebe

Wiktionary


rabinacki

związany z rabinem, rabinatem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z rabinem, dotyczący rabina lub rabinatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabin mos.. rabinat mrz., reb m., rebe m.

 przym. rabiniczny

Wiktionary


rabinat

1. godność, urząd rabina;
2. siedziba tego urzędu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. urząd rabina

 (1.2) siedziba urzędującego rabina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szkoła zwróciła się z prośbą do rabinatu.

 (1.2) Na końcu ulicy stał rabinat i szkoła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabin mos.

 przym. rabinacki

Wiktionary


rabindranath

[czytaj: rabindranat] obce imię męskie


SJP.pl


rabiniak

nazwisko


SJP.pl


rabiniczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z doktryną rabinów, dotyczący doktryny rabinów

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla doktryny rabinów

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W Lubartowie przysłuchiwał się wykładom rabinicznym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rabinacki

 rzecz. rabin mos.

Wiktionary


rabinistyczny

→ rabinizm


SJP.pl

Patrz:

rabinizm

rabinizm

w judaizmie: system, którego centralną postacią jest rabin


SJP.pl


rabinka

zwierzchniczka żydowskiej gminy wyznaniowej


SJP.pl


rabinowa

przymiotnik od: rabin


SJP.pl


rabinowicz

nazwisko


SJP.pl


rabinowo

dawniej: córka rabina


SJP.pl

Rabinowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Lubraniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 195 mieszkańców. Jest czternastą co do wielkości miejscowością gminy Lubraniec.

Wikipedia


rabinowy

przymiotnik od: rabin


SJP.pl


rabinówna

dawniej: córka rabina


SJP.pl


rabisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) starorzecze, dawne koryto Raby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabczanka mos., rabczanin mos., Rabka ż., Raba ż.

 przym. rabski

Wiktionary


rabka

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. obowiązująca do końca 1999 roku nazwa miasta gminnego w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, obecnie nazwanego Rabka-Zdrój;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrapka, AS: rapka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raba ż., rabisko n., rabczanin m., rabczanka ż.

 przym. rabczański, podrabczański, rabski

Wiktionary


rabka-zdrój

miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim


SJP.pl

Rabka-Zdrój (do 1999 Rabka, obecnie nazwa używana potocznie) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, siedziba gminy Rabka-Zdrój. Położona jest w Kotlinie Rabczańskiej, na wysokości 500–560 m n.p.m., u ujścia potoków Poniczanki, Słonki i Skomielnianki do Raby.

Wikipedia


rabobank

holenderski bank komercyjny


SJP.pl

Rabobank ("Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Boerenleenbank B.A.") – holenderska spółdzielcza instytucja bankowa, która działa w wielu państwach na świecie. Strukturę Rabobanku tworzy stowarzyszenie regionalnych kas spółdzielczych.

Założony został w 1972 r. w, wyniku połączenia holenderskiego banku spółdzielczego "Rabobank Nederland" i niemieckiego "Raiffeisen Bank".

Wikipedia


rabona

w piłce nożnej: uderzenie piłki zza nogi stojącej


SJP.pl

Ra

Wikipedia


rabosz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. kawałek drewna z wykonanymi nacięciami zapisującymi ważne dane, jak liczbę zwierząt hodowlanych, dług, ilość wykonanej pracy do opłacenia, itp.;

Wiktionary

Rabosz (lub rewasz) – używany w średniowiecznej Europie i później, kawałek drewna z wykonanymi nacięciami zapisującymi ważne dane, o których zamierzano pamiętać, np. liczbę posiadanych zwierząt hodowlanych, ilość zebranego ziarna, snopów itp.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) rewasz

Wiktionary


rabowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|rabować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabɔˈvãɲɛ, AS: rabovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rabować, obrabować

 rzecz. rabuś mos., obrabowanie n., obrabowywanie n., rabunkowość ż.

 przym. rabunkowy

Wiktionary


rabowarka

urządzenie do demontażu obudów górniczych


SJP.pl


rabować

1. bezprawnie coś zabierać, używając do tego przemocy; łupić, grabić;
2. usuwać z wyrobisk górniczych elementy obudowy w celu powtórnego ich wykorzystania


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) bezprawnie zabierać coś przy użyciu przemocy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym trakcie zbóje rabują kupców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈbɔvat͡ɕ, AS: rabovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabunkowość ż., obrabowywanie n., obrabowanie n., rabowanie n., rabunek, rabuś

 czas. zrabować, obrabowywać, obrabować

 przym. rabunkowy

 przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plądrować, grabić, łupić, kraść

Wiktionary


rabowisko

elementy umocnień górniczych przeznaczone do usunięcia i już usunięte w celu ponownego ich wykorzystania


SJP.pl


rabski

przymiotnik od: Raba, Raba Wyżna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Rabą, dotyczący Raby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Rabski (1900-1941) – adwokat, literat
  • Kazimierz Rabski (1887-1940) - lekarz
  • Władysław Rabski (1865-1925) – krytyk literacki
  • Zuzanna Rabska (1888-1960) – poetka
  • Zygmunt Rabski (1885-1930) – adwokat, poseł II RP

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Raba ż., rabisko n., Rabka ż., rabczanin m., rabczanka ż.

 przym. rabczański, podrabczański

Wiktionary


rabsztyn

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rabsztyn – wieś w województwie małopolskim
  • Rabsztyn – szczyt w Małych Pieninach
  • Rabsztyn – szczyt w Pieninach Czorsztyńskich
  • Rabsztyn – część miasta Radzyń Podlaski
  • Rabsztyn – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954
  • Rabsztyn – dawna gromada
  • Zamek w Rabsztynie – zamek na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej

Wikipedia


rabsztyński

przymiotnik od: Rabsztyn


SJP.pl


rabulista

dawniej: matacz, krętacz prawny; biegły w wynajdowaniu kruczków prawnych


SJP.pl


rabulistyczny

pokrętnie wykorzystujący kruczki prawne


SJP.pl


rabulistyka

biegłość w znajdowaniu i wykorzystywaniu kruczków prawnych


SJP.pl


rabunek

1. bezprawne, brutalne pozbawianie kogoś jego własności; rabowanie, grabież;
2. w kopalni: usuwanie z wyrobisk elementów obudowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zabranie siłą czyjejś własności

 (1.2) w kopalni: usuwanie obudowy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rabunek – rozbój, kradzież połączona z użyciem przemocy.
  • rabunek – jeden ze sposobów podziemnej eksploatacji złóż.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. obrabowanie n., obrabowywanie n., rabuś mos., rabunkowość ż.

 czas. obrabować dk., rabować ndk.

 przym. rabunkowy

 przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grabież, rozbój

Wiktionary


rabunkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co rabunkowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabunek m., rabuś m., rabuśnik m., rabuśnica ż., rabusiostwo n., rabowanie n., zrabowanie n.

 czas. rabować ndk., zrabować dk.

 przym. rabunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łupieskość

Wiktionary


rabunkowy

1. dotyczący rabunku, kradzieży, np. napad rabunkowy; łupieżczy, łupieski, grabieżczy;
2. związany z rabunkiem górniczym;
3. gospodarka rabunkowa - gospodarka polegająca na czerpaniu maksymalnych zysków z zasobów naturalnych lub z przedsiębiorstw, z jednoczesnym zaniedbaniem ich rozwoju


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z rabunkiem

 (1.2) doprowadzający do dewastacji poprzez nadmierną eksploatację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabunek mrz., rabuś mos., rabowanie n., rabunkowość ż.

 czas. rabować ndk.

 przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grabieżczy, łupieski, łupieżczy

 (1.2) wyniszczający

Wiktionary


rabusiowski

→ rabuś


SJP.pl

Patrz:

rabuś

rabuś

drobny złodziej, złodziejaszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, który rabuje, kradnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj schwytano na gorącym uczynku rabusia, który plądrowaćądrował okoliczne sklepy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabuɕ, AS: rabuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabunek m., rabowanie n., rabownik m., obrabowanie n., obrabowywanie n., rabunkowość ż.

 czas. rabować, zrabować, obrabować

 przym. rabunkowy

 przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grabieżca, łupieżca, rozbójnik, rzezimieszek; przest. grasant, zaborca, rabownik

Wiktionary


rabuśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta rabuś, kobieta, która rabuje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabunkowość ż.

Wiktionary


raby

regionalnie:
1. o zwierzęciu: pstry, łaciaty, jarzębaty;
2. o człowieku: pokryty piegami lub bliznami po ospie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) reg-pl|Białystok. plamiasty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raby – wieś w Anglii, w hrabstwie Merseyside
  • Raby – wieś w Anglii, w hrabstwie Kumbria
  • Raby – dzielnica Sydney
  • Ráby – wieś w kraju pardubickim, Czechy

Wikipedia


raca

1. urządzenie pirotechniczne stosowane do sygnalizacji i oświetlenia; rakieta;
2. sztuczne ognie dające różnego typu efekty świetlne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pirotechniczne źródło światła, zwykle także i dymu, zdatne do dzierżenia w ręku

 (1.2) nabój lub rakieta sygnalizacyjna stosowana do oświetlania celów albo sygnalizacji

Wiktionary

Zobacz też: Raca (raper).

Raca (także: "flara)" – przyrząd pirotechniczny używany do sygnalizacji w różnych kontekstach, zarówno w życiu codziennym, jak i w zastosowaniach służb. Jej główną funkcją jest umożliwienie szybkiego i skutecznego sygnalizowania w sytuacjach awaryjnych, ratowniczych lub taktycznych, co przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa i skuteczności działań.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrat͡sa, AS: raca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racowisko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flara, pochodnia, łuczywo

 (1.2) flara, rakieta

Wiktionary


race

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|raca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡sɛ, AS: race

Wiktionary


racemat

mieszanina równej liczby cząsteczek izomeru prawoskrętnego i lewoskrętnego danej substancji, niewykazująca aktywności optycznej


SJP.pl


racemiczny

w chemii: zawierający jednakowe ilości prawo- i lewoskrętnych izomerów jakiegoś związku


SJP.pl


racemizacja

w chemii: reakcja chemiczna, której ulega izomer związku optycznie czynnego, w wyniku której powstaje racemat


SJP.pl

Racemizacja – powstawanie mieszanin enancjomerów z substratów będących czystymi enencjomerami, powstaje racemat; zachodzi pod wpływem temperatury lub podczas reakcji chemicznej.

Wikipedia


racendów

Ra

Wikipedia


racer

[czytaj: rejser] model samochodu marki Daewoo


SJP.pl


racetam

organiczny związek chemiczny, syntetyczna substancja nootropowa


SJP.pl


racewo

Racewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sidra.

Wieś leśnictwa sokólskiego w ekonomii grodzieńskiej w drugiej połowie XVII wieku. Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego.

Wikipedia


rach-ciach

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rachu-ciachu, mach-mach, ciach-mach, szach-mach


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca dźwięk powstający przy szybkim robieniu czegoś

Wiktionary


rach.

1. skrót od: rachunek; r-k;
2. skrót od: rachunkowość


SJP.pl


racha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. gniew, złość

 (1.2) gw-pl|Poznań. wyraz gniewu, złości; zemsta, odwet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tamci rychło z kintopa nie wychodzili, czekali aż im ta racha przejdzie.

 (1.2) Mimo że to policjant, to jednak okazał się rozumiejącym człowiekiem, który wiedział dobrze, że racha musi się dokonać, bo jakby nie, to byłaby poruta na całą dzielnicę.

Wiktionary


rachab

postać biblijna ze Starego Testamentu, żona Szalmona


SJP.pl

Ni

Wikipedia


rachanianin

mieszkaniec Rachania


SJP.pl


rachanianka

mieszkanka Rachania


SJP.pl


rachanie

wieś w Polsce


SJP.pl

Rachanie – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Rachanie, na obszarze Grzędy Sokalskiej.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1426 roku położone było w XVI wieku w województwie bełskim. Zdegradowane w 1772 roku.

Wikipedia


rachatłukum

słodki przysmak wschodni o konsystencji galarety; łukum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) cuk. słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

Wiktionary

Rachatłukum znane także pod turecką nazwą lokum – wyrób cukierniczy charakterystyczny dla wielu lokalnych kuchni, głównie z obszaru Półwyspu Bałkańskiego i Bliskiego Wschodu. Ten słodki deser wytwarzany jest z cukru, soków owocowych, migdałów, orzechów i krochmalu, krojony w kostki, a następnie oprószany cukrem pudrem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najbardziej lubię rachatłukum aromatyzowane wodą różaną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌraxatˈwukũm, AS: raχatu̯ukũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chleb turecki

Wiktionary


rachański

przymiotnik od: Rachanie


SJP.pl


rachcin

Rachcin – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Bobrowniki, 10 km na północny zachód od centrum Włocławka, 16 km od Lipna, 9 km od Bobrownik, 7 km od Fabianek.

Wieś (obręb ewidencyjny) Rachcin graniczy z obrębami ewidencyjnymi Stary Bógpomóż, Polichnowo, Brzustowa (w tym wieś Stara Rzeczna w sołectwie Brzustowa), Lisek, Łochocin, Cyprianka, Wilczeniec Fabiański, Stary Witoszyn, Winduga.

Wikipedia


rachela

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Próbowała kluczyć niezdarnie. Żołnierz strzelił i Rachela zatrzymała się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxɛla, AS: raχela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Rachelka ż.

 przym. Rachelin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Rachelka

Wiktionary


rachialgia

nerwoból lub ból na tle zapalnym w kręgosłupie


SJP.pl


rachica

ryba atlantycka z rodziny rachicowatych obejmującej tylko jeden gatunek; kobia


SJP.pl


rachicowate

rodzina ryb okoniokształtnych


SJP.pl

Rachicowate, kobiowate (Rachycentridae) – rodzina ryb okoniokształtnych.

Wikipedia


rachicowaty

o cechach rachicowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


rachitis

choroba wieku dziecięcego wywołana brakiem wapnia w organizmie i powodująca skrzywienie kości; krzywica, rachityzm


SJP.pl


rachityczka

→ rachityk


SJP.pl

Patrz:

rachityk

rachityczniej

stopień wyższy od przysłówka: rachitycznie


SJP.pl


rachityczność

1. cecha osób cierpiących na rachityzm (skrzywienie kości) lub słabo rozwiniętych fizycznie; krzywica;
2. przenośnie: cecha tego, co jest słabe, mizerne, krzywe; słabość, mizerność, wątłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co rachityczne; cecha tych, którzy są rachityczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachityk m., rachityzm m.

 przym. rachityczny

 przysł. rachitycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wątłość, lichość

Wiktionary


rachityczny

1. w medycynie: dotknięty rachityzmem; odznaczający się skrzywieniem kości; krzywiczy, krzywiczny, krzywicowy;
2. przenośnie: lichy, słaby, wykrzywiony


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przen. książk. wątły, chorowity

 (1.2) przen. książk. poet. wykrzywiony, krzywy

przymiotnik relacyjny

 (2.1) daw. mający objawy krzywicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam dość / histerycznych poranków / mam dość / rachitycznych kochanków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌraxʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: raχʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachityczność ż., rachityk m., rachityzm m.

 przysł. rachitycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wątły, chorowity, lichy, słabowity, powykrzywiany

 (1.2) powykrzywiany

 (2.1) krzywiczny

Wiktionary


rachityk

przestarzale:
a) dziecko chore na krzywicę
b) człowiek słabo rozwinięty fizycznie


SJP.pl


rachityzm

choroba wieku dziecięcego wywołana brakiem wapnia w organizmie i powodująca skrzywienie kości; krzywica, rachitis


SJP.pl


rachlewicz

nazwisko


SJP.pl


rachm.

skrót

 (1.1) = rachmistrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak informuje rachm. Edyta Chabowska, mł. ekspert służby celno-skarbowej Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, uwagę funkcjonariuszy wzbudziły bagaże 50-letniej kobiety podróżującej pociągiem i jej nerwowe zachowanie.

Wiktionary


rachmaninow

Siergiej Rachmaninow (1873-1943), rosyjski kompozytor i pianista


SJP.pl


rachmistrz

1. dawniej: księgowy;
2. człowiek umiejący dobrze rachować;
3. osoba zajmująca się zawodowo obliczeniami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba biegła w liczeniu

 (1.2) zaw. człowiek zawodowo zajmujący się obliczeniami

Wiktionary

Rachmistrz – osoba zawodowo zajmująca się liczeniem, głównie przeliczaniem ksiąg przychodów i rozchodów. Dawniej rachmistrz zatrudniony był w każdym większym przedsiębiorstwie[]. Obecnie podobną funkcję (z nieco szerszym zakresem obowiązków) pełni księgowy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rachmistrzostwo n.

:: fż. rachmistrzyni

 czas. rachmistrzować ndk.

 przym. rachmistrzowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liczebnik

 (1.2) abacysta, księgowy

Wiktionary


rachmistrzostwo

1. biegłość w liczeniu;
2. zajęcie rachmistrza


SJP.pl


rachmistrzyni

→ rachmistrz


SJP.pl

Patrz:

rachmistrz

rachocin

Rachocin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

W Rachocinie znajduje się RTCN Rachocin z 261-metrowym masztem.

Wikipedia


rachocki

nazwisko


SJP.pl


rachowanie

liczenie, obliczanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|rachować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rachować ndk.

 rzecz. rachunek mrz.

Wiktionary


rachować

1. dokonywać obliczeń; liczyć
2. potocznie: brać coś w rachubę 2. rachować się - rozliczać się wzajemnie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przest. liczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy półżywi z trwogi i zmęczenia jęli się rachować na brzegu, stwierdzono ze zdumieniem, że nikogo nie brakuje.

 (1.1) Były czasy, w których każda wieś w naszym regionie miała szkółkę z jednym nauczycielem, który uczył pisać, czytać, rachować do tysiąca i modlić się do Boga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxɔvat͡ɕ, AS: raχovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachunkowy mos., rachowanie n., rachunek m., rachuba ż., rachunkowość ż.

 przym. rachunkowy

 czas. porachować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liczyć

Wiktionary


rachowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Rachowice

Rachowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Rachowitz; dawn. "Buchenlust") – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Sośnicowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia


rachowo

Rachowo (dawniej: Cronsnest, Kransnest, Crohnest) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Markusy, na obszarze Żuław Elbląskich, przy trasie nieistniejącej już linii kolejowej Elbląg-Myślice. Znajduje się tu również placówka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Wikipedia


rachoń

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Rachoń (ur. 1946) – polski chemik
  • Marek Rachoń (ur. 1976) – polski aktor dubbingowy
  • Michał Rachoń (ur. 1978) – polski dziennikarz
  • Stefan Rachoń (1906-2001) – polski dyrygent i skrzypek

Wikipedia


rachu-ciachu

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rach-ciach, mach-mach, ciach-mach, szach-mach


SJP.pl


rachuba

1. obliczanie, rozrachunek, rachowanie; sposób, system liczenia;
2. dawniej: dział instytucji prowadzący rachunki;
3. przewidywanie jakiegoś rozwoju wydarzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział instytucji lub przedsiębiorstwa prowadzący rachunki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „nie wchodzi w rachubę” – nie liczy się
  • „stracić rachubę czasu” – zapomnieć o upływaniu czasu, zaniechać rachowania się z czasem
  • rachuba – dawniej: komórka organizacyjna przedsiębiorstwa zajmująca się rachunkowością
    • rachuba zarobkowa – komórka organizacyjna zajmująca się obliczaniem wynagrodzeń
  • rachuba czasu – sposób odmierzania czasu; zobacz: kalendarz
    • Rachuba Namiestników – Kalendarz Namiestników
    • Nowa Rachuba – kalendarz stosowany w Śródziemiu
  • Rachuba świata – powieść Daniela Kehlmanna
  • Andrzej Rachuba – polski historyk

Wikipedia

Powiązane:

 czas. rachować

 rzecz. rachunek mrz., rachunkowość ż.

Wiktionary


rachubny

dawniej: oszczędny, nierozrzutny


SJP.pl


rachuby

plany, przypuszczenia, nadzieje


SJP.pl


rachuneczek

zdrobnienie od: rachunek


SJP.pl


rachunek

1. dokonywanie działań, obliczeń
2. kwota należności; także: dokument, papier z tą kwotą
3. stan majątkowy osoby lub firmy; konto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obliczenie matematyczne

 (1.2) liczby oraz rubryki, na których wykonywane są obliczenia

 (1.3) księg. stan majątku lub kapitału wyrażony liczbowo (wartość, ilość) jako rezultat działalności finansowej lub gospodarczej

 (1.4) zapisy wpływów i wydatków

 (1.5) bank. konto w banku, przez które przeprowadza się operacje finansowe

 (1.6) hand. spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową

 (1.7) kwit zawierający rozliczenie należności za towar lub usługę, zawierający sumę końcową

 (1.8) podsumowanie, raport

 (1.9) zob. rachunki.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w matematyce
    • rachunek różniczkowy i całkowy (rachunek całkowy, rachunek różniczkowy)
    • rachunek różnicowy
    • rachunek prawdopodobieństwa
    • rachunek wariacyjny
  • w teoria obliczeń
    • rachunek lambda
      • rachunek lambda bez typów
      • rachunek lambda z typami
    • rachunek kombinatorów
  • klasyczny rachunek logiczny
    • rachunek zdań

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od rana próbuję policzyć nasze wydatki. Głowa mnie boli od tych rachunków.

 (1.2) W oczach mi się mieni od rachunków.

 (1.3) Komisja sprawdziła skrupulatnie rachunki naszej firmy.

 (1.4) W tej książce prowadzę rachunki.

 (1.5) Mam rachunek w tym banku.

 (1.5) Pamiętasz jaki jest mój rachunek, czy ci podać?

 (1.6) Rachunek nie był wysoki, obiad był smaczny, ale jednak wolę jeść w domu.

 (1.7) Zrób zakupy i weź rachunek, to się później rozliczymy.

 (1.8) Rachunek sumienia powinien być wykonany przed spowiedzią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxũnɛk, AS: raχũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachuba ż., rachunkowość ż., rachunkowicz m., rachunkowiec m., wyrachowanie n., rachowanie n., zarachowanie n.

:: zdrobn. rachuneczek m.

 czas. rachować ndk., porachować dk., zarachować dk.

 przym. rachunkowy, wyrachowany, obrachunkowy

 przysł. rachunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obliczenie, kalkulacja, rachuba

 (1.5) konto

 (1.7) kwit, paragon, faktura

Wiktionary


rachunki

potocznie o matematyce jako szkolnym przedmiocie w szkole podstawowej; arytmetyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. przest. eduk. matematyka jako przedmiot w początkowym okresie nauczania

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: rachunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy macie, Jasiu, już rachunki w szkole?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxũŋʲci, AS: raχũŋʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matematyka elementarna, arytmetyka

Wiktionary


rachunkowość

1. uniwersalny, elastyczny system informacyjno-kontrolny, odzwierciedlający przebieg i rezultaty działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych; księgowość
2. dział firmy obsługujący ten system; księgowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) działalność polegająca na rejestrowaniu, dokumentowaniu i raportowaniu finansowych operacji i transakcji danego podmiotu gospodarczego;

 (1.2) dział instytucji zajmujący się rachunkowością (1.1)

 (1.3) kierunek kształcenia obejmujący rachunkowość (1.1)

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Celem rozważań prowadzonych w książce jest przedstawienie istoty systemu rachunkowości oraz usystematyzowanie wiedzy na temat różnic między rachunkowością kreatywną a oszustwem księgowym.

 (1.2) Stefan jest na urlopie, zwróć się do kogoś innego z rachunkowości.

 (1.3) Robertowi rodzice każą iść na rachunkowość, a on wolałby studiować historię sztuki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌraxũŋˈkɔvɔɕt͡ɕ, AS: raχũŋkovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachunkowy mos., rachunek mrz., rachuba ż.

 czas. rachować

 przym. rachunkowy

Wiktionary


rachunkowy

1. dokonywany za pomocą rachunku; arytmetyczny
2. związany z rachunkami (w znaczeniu stanu majątkowego)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mat. dotyczący obliczeń; dokonywany rachunkiem

 (1.2) księg. odnoszący się do obrotów finansowych, stanu majątku, itp.

 (1.3) przest. przykładający wielką wagę do spraw materialnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. człowiek przydzielony do wykonywania rachunków, obrotu finansowego w pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachunek mrz., rachunkowość ż.

 przym. obrachunkowy

 czas. rachować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arytmetyczny, obliczeniowy

 (1.3) wyrachowany

 (2.1) buchalter, księgowy

Wiktionary


rachwalski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Rachwalski (1915–1993) – polski ekonomista
  • Krzysztof Rachwalski (ur. 1981) – polski trener hokeja na trawie
  • Piotr Rachwalski (ur. 1973) – polski ekspert ds. transportu publicznego, manager, społecznik
  • Zbigniew Rachwalski (ur. 1955) – polski hokeista na trawie, trener, olimpijczyk

Wikipedia


rachwał

nazwisko


SJP.pl


rachwałowice

Rachwałowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Koszyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


racibor

dawne imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Racibor – staropolskie imię męskie
  • Racibor – marka piwa
  • Racibor – książę obodrzycki
  • Racibor I – książę pomorski
  • Racibor II – książę pomorski
  • Racibor białogardzki – książę białogardzki
  • Racibor Bogusławowic – syn księcia zachodniopomorskiego Bogusława I

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Racibor i piekł dobre pączki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciborowice nmos., Racibórz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Raciborek

Wiktionary


raciborowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raciborowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Białopole
  • Raciborowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
  • Raciborowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
  • Raciborowice – gromada w powiecie hrubieszowskim
  • Raciborowice – gromada w powiecie krakowskim
  • Raciborowice Dolne, Raciborowice Górne, Raciborowice-Kolonia
  • Raciborzyce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zatrzymaliśmy się w Raciborowicach, bo robiło się już ciemno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Racibor mos., raciborowiczanin mos., raciborowiczanka ż.

 przym. raciborowicki

Wiktionary


raciborski

przymiotnik od: Racibórz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Raciborza, związany z Raciborzem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ożywioną działalność prowadzi Raciborski Dom Kultury, dysponujący salą widowiskową na 720 miejsc oraz salą kameralną na 150.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡ɕiˈbɔrsʲci, AS: raćiborsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciborszczyzna ż., Raciborzanin mos., Racibórz m., raciborzanin m., raciborzanka ż.

 przym. podraciborski

Wiktionary


raciborsko

przymiotnik od: Racibórz


SJP.pl

Raciborsko – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka.

W roku 2021 we wsi mieszkały 1362 osoby, z czego 50,9% mieszkańców stanowią kobiety, a 49,1% mężczyźni.

Do 1945 r. właścicielem dworu i majątku ziemskiego w Raciborsku był Krzysztof Morstin ps. „Pług” (1905–1990), oficer 9. Pułku Strzelców Konnych, w czasie II wojny światowej delegat konspiracyjnej organizacji "Uprawa" na Okręg Kraków.

Wikipedia


raciborszczyzna

okolice Raciborza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. okolice Raciborza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedstawiciele rodu osiedli na Raciborszczyźnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Racibórz mrz., raciborzanin mos., Raciborzanin mos., raciborzanka ż.

 przym. raciborski

Wiktionary


raciborzanin

mieszkaniec Raciborza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Raciborza

 (1.2) osoba pochodząca z Raciborza, urodzona w Raciborzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡ɕibɔˈʒãɲĩn, AS: raćibožãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciborzanin mos., Racibórz mrz.

:: fż. raciborzanka ż.

 przym. raciborski

Wiktionary


raciborzanka

mieszkanka Raciborza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Raciborza

 (1.2) kobieta pochodząca z Raciborza, urodzona w Raciborzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡ɕibɔˈʒãnka, AS: raćibožãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Racibórz m.

:: fm. raciborzanin m.

 przym. raciborski

Wiktionary


raciborów

dawne imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raciborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Kutno
  • Raciborów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
  • Raciborów – przysiółek wsi Kiełpino w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Brojce

Wikipedia


racibórz

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niedawno zaliczono Racibórz do podsudeckiej dzielnicy klimatycznej.

 (1.1) Na rynku w Raciborzu widzieliśmy sukiennice.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈt͡ɕibuʃ, AS: raćibuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciborzanin mos., Racibor mos., raciborzanin mos., raciborzanka ż., Raciborszczyzna ż., Raciborskie n.

 przym. raciborski, podraciborski

Wiktionary


racica

u zwierząt parzystokopytnych: rogowa osłona trzeciego i czwartego palca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. kopyto zwierząt parzystokopytnych, stanowiące rogową okrywę ostatniego członu trzeciego i czwartego palca;

Wiktionary

Racica – hodowlana nazwa kopyta osłaniającego III lub IV palec ssaków parzystokopytnych. Stanowi wytwór naskórka w formie puszki rogowej, będącej okrywą dla ostatniego członu palca. Osłony na palcach II i V nazywane są raciczkami ("paraungulae") lub racicami rzekomymi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: raˈt͡ɕit͡sa, AS: raćica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racicznica ż., Racice nmos.

:: zdrobn. raciczka ż.

 przym. racicowy, raciczny

Wiktionary


racicowy

przymiotnik od: racica


SJP.pl


raciczka

okrywa rogowa ostatniego członu trzeciego i czwartego palca niektórych zwierząt kopytnych; racica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1)  zdrobn. od racica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racica ż.

Wiktionary


racicznica

małż z rodziny racicznicowatych; omulik zmienny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. słodko i słonowodny małż o trójkątnych muszlach w zarysie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racica ż.

Wiktionary


racicznicowate

rodzina małży z rzędu Veneroida, obejmująca około 40 gatunków


SJP.pl

Ra

Wikipedia


racicznicowaty

o cechach racicznicowatych (rodzina małży)


SJP.pl


raciczny

przymiotnik od: racica


SJP.pl


raciechowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Raciechowice – wieś w Polsce położona w środkowej części województwa małopolskiego, w powiecie myślenickim, w gminie Raciechowice.

Miejscowość jest siedzibą gminy Raciechowice. W miejscowości znajduje się kościół parafialny, zespół szkół, przedszkole samorządowe, gminna biblioteka publiczna, gminny ośrodek pomocy społecznej oraz remiza Ochotniczej Straży Pożarnej.

Wikipedia


raciechowicki

przymiotnik od: Raciechowice


SJP.pl


racimir

imię męskie


SJP.pl

Racimir, Racimiar – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Raci-" ("walczyć, wojować") oraz "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Znaczenie imienia: "walczący o pokój".

Racimir imieniny obchodzi 19 stycznia i 10 lipca.

Wikipedia


racimirostwo

Racimir z małżonką; Racimirowie


SJP.pl


racimirowie

Racimir z małżonką; Racimirostwo


SJP.pl


racimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Racimira lub z nim związany


SJP.pl


racine

[czytaj: raS-IN] nazwisko, m.in. Jean Baptiste Racine (1639-1699) - pisarz francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jean Baptiste Racine – francuski pisarz
  • Racine – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Mower
  • Racine – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Meigs
  • Racine – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Racine
  • Racine – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Boone
  • Racine (ang. Racine Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Mower
  • Racine (ang. Racine Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Day
  • hrabstwo Racine (ang. Racine County) – w stanie Wisconsin

Wikipedia


racinowski

nazwisko


SJP.pl


raciszewo

Raciszewo (niem. "Reichenthal") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłakowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Miejscowość leży w historycznym regionie Prus Górnych.

Wikipedia


raciszów

Raciszów (niem. "Neu Sorge") – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Lubsza.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.

Od 4 października 1954 r. do 31 grudnia 1959 r. Raciszów znajdował się w granicach powiatu namysłowskiego, wchodząc w tym czasie w skład gromady Minkowskie.

Wikipedia


racisław

imię męskie


SJP.pl

Racisław — staropolskie imię męskie, złożone z członów "Raci-" ("walczyć, wojować") oraz "-sław" ("sława"). Może ono oznaczać "sławnego wojownika".

Racisław imieniny obchodzi 2 czerwca i 5 września.

Wikipedia


racisławostwo

Racisław z małżonką; Racisławowie


SJP.pl


racisławowie

Racisław z małżonką; Racisławostwo


SJP.pl


racisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Racisława lub z nim związany


SJP.pl


raciądz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. stpol. rycerz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡ɕɔ̃nt͡s, AS: raćõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciąż m., Raciążek m.

Wiktionary


raciąg

roślina z rodziny ogórecznikowatych


SJP.pl


raciąski

przymiotnik od: Raciąż


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Raciążem, dotyczący Raciąża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciąż mrz., raciążanin m., raciążanka ż.

Wiktionary


raciąż

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie mazowieckim;

Wiktionary

Raciąż – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa ciechanowskiego.

Raciąż uzyskał lokację miejską w 1425 roku. Był miastem duchownym biskupstwa płockiego, położonym w drugiej połowie XVI wieku w powiecie raciąskim województwa płockiego. W 1785 roku wchodził w skład klucza raciąskiego. Miejsce obrad sejmików ziemskich województwa płockiego od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Raciążek mrz., Raciążnica ż., raciąskość ż., raciążanin mos., raciążanka ż., raciądz mos.

 przym. raciąski

Wiktionary


raciążanin

mieszkaniec Raciąża


SJP.pl


raciążanka

mieszkanka Raciąża


SJP.pl


raciążecki

przymiotnik od: Raciążek


SJP.pl


raciążek

wieś w Polsce


SJP.pl

Raciążek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Raciążek.

Siedziba gminy Raciążek, Wieś sołecka. W latach 1317–1870 Raciążek posiadał prawa miejskie.

W roku 2009 liczył 1704 mieszkańców. Według Narodowego Spisu Powszechnego (marzec 2011 r.) było ich 1765. W Raciążku istnieje Szkoła Podstawowa im. Komisji Edukacji Narodowej, Przedszkole Publiczne "Słoneczko", Ośrodek Zdrowia oraz Gminny Ośrodek Kultury.

Wikipedia


racięcice

Racięcice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Sompolno, na obszarze Pojezierza Kujawskiego, ok. 2 km na południowy wschód od drogi nr 266.

Częściami wsi są miejscowości Bagno oraz Racięcice-Kolonia.

Wikipedia


racięcin

Racięcin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek, przy drodze powiatowej nr 3191P. Miejscowość jest siedzibą sołectwa Racięcin. Częścią wsi jest Janowo.

Etymologia nazwy wsi wywodzi się od nazwy własnej "Racięta". Według dokumentów historycznych w XV wieku zapisywana była jako "Raczancyno", w XVI wieku "Raczeczino", "Ra­czieczino", w XVII wieku "Racięcino", w XVIII wieku "Racincino", od XIX wieku "Racięcin".

Wikipedia


racja

1. słuszność
2. dowód popierający czyjeś poglądy
3. podstawa do czegoś, powód
4. porcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) słuszność, prawda

 (1.2) najczęściej w liczbie mnogiej argument, stanowisko

 (1.3) określona ilość substancji

wykrzyknik

 (2.1) zgoda

Wiktionary

W każdym rozumowaniu odnaleźć można następujące elementy: racja i następstwo, przesłanka i konkluzja (wniosek).

Zdanie „A” jest racją zdania „B”, zaś zdanie „B” jest następstwem zdania „A” wtedy i tylko wtedy, gdy prawdziwość zdania „A” jest gwarancją prawdziwości zdania „B”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Aby proces był sprawiedliwy, sąd musi wysłuchać racji obu stron.

 (1.3) Jedyne, co możesz zrobić w swojej żałości, to próbować trwać; jedyne, w co możesz uwierzyć, to że przełkniesz kolejną rację żywnościową, grudowatą szarą papkę.

 (2.1) Racja, tu się pomyliłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡sʲja, AS: racʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. racjonować ndk.

 przym. racjonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) porcja

Wiktionary


racjonalista

człowiek kierujący się w swoim postępowaniu zasadami rozumu, działający zgodnie z rozumem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który w swoim postępowaniu kieruje się rozumem, nie emocjami

 (1.2) filoz. zwolennik racjonalizmu w filozofii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Racjonalista – zwolennik światopoglądu racjonalistycznego.
  • Racjonalista – zwolennik nurtu filozoficznego przeciwnego empiryzmowi.
  • Racjonalista – polski portal internetowy o profilu racjonalistycznym.
  • Racjonalista – polski miesięcznik racjonalistyczny wydawany w latach 1930-1935.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Racjonaliści przyjmują tylko te spośród elementów wiedzy i wierzeń, które dają się uzasadnić na podstawie czysto logicznego myślenia oraz empirycznego poznania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃naˈlʲista, AS: racʹi ̯õnalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalizm m., racjonalność ż., racjonalizacja ż., racjonalizowanie n.

:: fż. racjonalistka ż.

 czas. racjonalizować ndk.

 przym. racjonalny, racjonalistyczny

 przysł. racjonalnie

Wiktionary


racjonalistka

kobieta kierująca się w swoim postępowaniu zasadami rozumu, działająca zgodnie z rozumem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: racjonalista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃naˈlʲistka, AS: racʹi ̯õnalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalizacja ż., racjonalność ż., racjonalizm m.

:: fm. racjonalista m.

 przym. racjonalistyczny, racjonalny

 przysł. racjonalistycznie, racjonalnie

Wiktionary


racjonalistyczny

dotyczący racjonalizmu, zgodny z założeniami racjonalizmu (np. idee racjonalistyczne, hasła racjonalistyczne)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. związany z racjonalizmem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃nalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: racʹi ̯õnalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. deracjonalizacja ż., racjonalizm m., racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalizowanie n., zracjonalizowanie n.

 przysł. racjonalistycznie

Wiktionary


racjonalizacja

wprowadzenie zmian prowadzących do poprawy funkcjonowania czegoś; usprawnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. roln. usprawnianie, zwiększenie wydajności, efektywności

 (1.2) ujmowanie w kategoriach rozumowych, a nie emocjonalnych

 (1.3) psych. mechanizm obronny polegający na szukaniu racjonalnych argumentów mających motywować własne czyny i postawy mające źródło w uczuciach i motywach, do których dana osoba nie chce się przed sobą przyznać

Wiktionary

Racjonalizacja (od ratio „rozum”) – w psychologii jeden z mechanizmów obronnych – pozornie racjonalne uzasadnianie po fakcie swoich decyzji i postaw, kiedy prawdziwe motywy pozostają ukryte, często także przed własną świadomością.

Dwie typowe odmiany racjonalizacji zostały nazwane „kwaśnymi winogronami” i „słodkimi cytrynami”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Obronami są między innymi: intelektualizacja, racjonalizacja, introjekcja, projekcja, regresja, zaprzeczenie, wyparcie, odczynianie, sublimacja (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃nalʲiˈzat͡sʲja, AS: racʹi ̯õnalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalizator mos., deracjonalizacja ż., racjonalizowanie n., racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalność ż., zracjonalizowanie n.

 czas. racjonalizować ndk.

 przym. racjonalizacyjny, racjonalny

Wiktionary


racjonalizacyjny

→ racjonalizacja


SJP.pl

Patrz:

racjonalizacja

racjonalizator

człowiek, który wprowadza zmiany usprawniające działanie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który wprowadza lub proponuje zmiany usprawniające pracę lub działanie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie potrafię ocenić, czy Paweł to genialny racjonalizator, czy nadaktywny szkodnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃nalʲiˈzatɔr, AS: racʹi ̯õnalʹizator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalizacja ż.

:: fż. racjonalizatorka ż.

 przym. racjonalizatorski, racjonalny

Wiktionary


racjonalizatorka

kobieta, która wprowadza zmiany usprawniające działanie czegoś


SJP.pl


racjonalizatorski

dotyczący racjonalizatorstwa lub racjonalizacji (np. racjonalizatorski pomysł)


SJP.pl


racjonalizm

1. w filozofii: kierunek uznający tylko poznanie rozumowe i możliwość uzasadniania wiedzy bez odwoływania się do doświadczenia
2. kierowanie się rozumem we wszelkich okolicznościach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi)

 (1.2) filoz. postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.;

 (1.3) filoz. pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • racjonalizm filozoficzny (racjonalizm metodologiczny, aprioryzm) – nurt i stanowisko epistemologiczne, którego charakterystycznymi cechami jest podkreślanie rozumowań apriorycznych. Jego przeciwieństw...
    • racjonalizm kontynentalny, racjonalizm nowożytny – najbardziej znana postać racjonalizmu metodologicznego, rozwinięta w XVII i XVIII w.
  • racjonalizm genetyczny – stanowisko filozoficzne, zgodnie z którym umysł zawiera pewne treści (wiedzę, idee, uposażenie mentalne) wcześniejsze lub niezależne od doświadczenia. Często wiąże się z racjo...
  • krytyczny racjonalizm – stanowisko w filozofii nauki opracowane przez Karla Poppera.
  • antyirracjonalizm – stanowisko metodologiczne, według którego wartościowe jest jedynie poznanie racjonalne (tj. intersubiektywnie komunikowalne i kontrolowalne); przeciwieństwo irracjonalizmu.
  • racjonalizm światopoglądowy – światopogląd i postawa, charakteryzująca się przekonaniem o pozytywnej roli rozumu i nauki, przeciwstawianego negatywnie ocenianym uczuciom, wierze religijnej, fanatyzmow...
  • racjonalizm w architekturze – kierunek w architekturze modernizmu, uważany za styl międzynarodowy, a także całości architektury włoskiego modernizmu.
  • racjonalizm w językoznawstwie – postawa językowa, charakteryzująca się naukowym i rozsądnym podejściem do języka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalʲism̥, AS: racʹi ̯õnalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. deracjonalizacja ż., racjonalność ż., racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalizowanie n., zracjonalizowanie n.

 przym. racjonalny, racjonalistyczny

 przysł. racjonalnie, racjonalistycznie

Wiktionary


racjonalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) działanie w kierunku usprawnienia czegoś

 (1.2) ujmowanie czegoś w kategoriach rozumowych, a nie emocjonalnych

 (1.3) psych. przeinterpretowywanie lub przewartościowywanie doświadczenia w taki sposób, że staje się ono mniej dotkliwe i obciążające samoocenę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zracjonalizowanie n., racjonalizacja ż., racjonalność ż., racjonalizm m., racjonalista m., racjonalistka ż.

 czas. racjonalizować ndk., zracjonalizować dk.

 przym. racjonalny, racjonalistyczny, racjonalizacyjny

 przysł. racjonalnie

Wiktionary


racjonalizować

1. czynić coś racjonalnym, ulepszać
2. racjonalizować się - stawać się racjonalnym


SJP.pl


racjonalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób racjonalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla zabezpieczenia robotników przed wdychaniem pyłu stosuje się w racjonalnie urządzonych odlewniach instalacje wyciągowe pyłu.

 (1.1) Racjonalnie ułożona dieta wegańska jest bogata m.in. w owoce, warzywa i rośliny strączkowe, a uboga w sól i tłuszcze nasycone.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalʲɲɛ, AS: racʹi ̯õnalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. racjonalny

 rzecz. deracjonalizacja ż., racjonalność ż., racjonalizm m., racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalizowanie n., zracjonalizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozsądnie, rozumnie

Wiktionary


racjonalniej

stopień wyższy od przysłówka: racjonalnie


SJP.pl


racjonalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: racjonalny


SJP.pl


racjonalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co racjonalne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalnɔɕt͡ɕ, AS: racʹi ̯õnalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalizm m., racjonalizacja ż., racjonalizowanie n., zracjonalizowanie n.

 czas. racjonalizować ndk.

 przym. racjonalny

 przysł. racjonalnie

Wiktionary


racjonalny

1. zgodny z rozumem, mający rozumowe podstawy
2. zgodny z myślą współczesną, nowoczesny, efektywny
3. przemyślany, logiczny i rozsądny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) opierający się na logicznym rozumowaniu

 (1.2) kierujący się rozumem, logicznym rozumowaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej racjonalnym rozwiązaniem byłoby zwolnienie pracowników i ogłoszenie upadłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: racʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalizator mos., deracjonalizacja ż., racjonalizm m., racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalność ż., racjonalizacja ż., racja ż., racjonalizowanie n., zracjonalizowanie n.

 czas. racjonalizować ndk.

 przysł. racjonalnie

 wykrz. racja

Wiktionary


racjonał

1. napierśnik kapłana żydowskiego ozdobiony drogimi kamieniami i nazwami pokoleń izraelskich;
2. ozdobna taśma noszona przez niektórych biskupów


SJP.pl

Racjonał (łac. "rationale" – rozsądny, racjonalny) – jeden z paramentów (szat liturgicznych w Kościele katolickim). Jest to zazwyczaj haftowany złotymi włóknami pas, czasami zdobiony perłami i drogimi kamieniami. Może być zakończony frędzlami lub dzwoneczkami. Jest on zakładany na barki, na ornat. Ma podobne znaczenie co paliusz, jest jednak od niego znacznie szerszy.

Wikipedia


racjonować

wydzielać racje (porcje czegoś, np. żywności)


SJP.pl


racka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ornit. nazwa systematyczna|Sterna hirundo|ref=tak., rybitwa

Wiktionary


racketlon

[czytaj: raketlon] konkurencja sportowa złożona z tenisa stołowego, badmintona, squasha i tenisa ziemnego


SJP.pl

Racketlon to sport w którym gra się z przeciwnikiem w każdym z czterech sportów "rakietkowych": tenisie stołowym, badmintonie, squashu i tenisie. Mecz racketlona składa się z czterech setów, po jednym w każdej dyscyplinie.

Wikipedia


racketlonowy

[czytaj: raketlonowy] związany z konkurencją sportową złożoną z tenisa stołowego, badmintona, squasha i tenisa ziemnego


SJP.pl


racki

nazwisko


SJP.pl


raclette

[czytaj: raKLET] raklet;
1. gatunek szwajcarskiego twardego sera;
2. potrawa w postaci plastra stopionego sera jadanego z marynatami i pieczonymi lub gotowanymi ziemniakami


SJP.pl

Raclette – potrawa pasterzy alpejskich, przyrządzana z podgrzewanego nad żarem sera. Topniejący od gorąca wygaszonego ogniska ser zeskrobywany jest na talerz i konsumowany z ziemniakami pieczonymi w mundurkach i z pokrajaną cebulą.

Pierwotnie raclette była przyrządzana przez szwajcarskich pasterzy na gorących kamieniach ułożonych wokół paleniska, obecnie na małych patelniach.

Wikipedia


racocki

przymiotnik od: Racot, wieś w województwie wielkopolskim z największą w Polsce stadniną koni


SJP.pl


racot

wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim


SJP.pl

Racot (pol. hist. "Racat") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Kościan na Równinie Kościańskiej.

W 2021 roku we wsi mieszkały 1304 osoby.

Wikipedia


racowisko

środowiskowo: odpalenie wielu rac w jednym miejscu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kib. masowe odpalenie rac w jednym miejscu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kibice Lecha Poznań przygotowali racowisko w 93. rocznicę Powstania Wielkopolskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sɔˈvʲiskɔ, AS: racovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raca ż.

Wiktionary


racquetball

[czytaj: raketbol] gra sportowa podobna do squasha


SJP.pl

Racquetball – dyscyplina sportowa, w którą gra się gumową piłką na korcie podobnym do kortu do squasha. Pomysłodawcą gry był Amerykanin Joe Sobek.

Wikipedia


racquetballowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z racquetballem, dotyczący racquetballu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racquetball m.

Wiktionary


racuch

mały, okrągły, smażony na tłuszczu placek, najczęściej z ciasta drożdżowego z dodatkiem jabłek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. niewielki, krągły, pulchny placek z ciasta drożdżowego, smażony na tłuszczu, jadany na słodko;

 (1.2) kulin. placek z tartych ziemniaków smażony na oleju

Wiktionary

Racuch – skała w miejscowości Racławice w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia. Wznosi się w lewych (wschodnich) zboczach górnej części Doliny Racławki. Jest to obszar Wyżyny Olkuskiej w obrębie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wprost zajadałem się racuchami z jabłkami , które często smażyła mi babcia.

 (1.2) Matka piecze najrozmaitsze placuszekacuszki i racuchy z kartofli na oleju i przypomina wszystkim, jak to natrząsali się nieraz nad chlebem, nie chcieli jeść suchego. (…) Teraz łaknęli tego suchego chleba, nie mogli patrzeć na racuchy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡sux, AS: racuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. racuszek m.

 przym. racuchowy, racuszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raczuch, ajerkuch, brąziak

 (1.2) placek ziemniaczany

Wiktionary


racuchowy

→ racuch


SJP.pl

Patrz:

racuch

racuchy

mały, okrągły, smażony na tłuszczu placek, najczęściej z ciasta drożdżowego z dodatkiem jabłek


SJP.pl

Racuchy – w kuchni polskiej, nieduże, smażone na złoty kolor pulchne placuszki sporządzone na bazie mąki, płynu (wody, mleka, mleka zsiadłego, kefiru lub maślanki), jaj oraz spulchniaczy (drożdży, proszku do pieczenia, sody oczyszczonej, rzadziej piany ubitej z białek jaj).

Wikipedia


racuszek

zdrobnienie od: racuch (mały, okrągły, smażony na tłuszczu placek, najczęściej z ciasta drożdżowego z dodatkiem jabłek)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zdrobn. od racuch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racuch m.

Wiktionary


racza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna w północnej Gruzji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Racza – wieś w Macedonii Północnej w gminie Ochryda
  • Racza – wzniesienie na Pojezierzu Wałeckim, położone w woj. zachodniopomorskim
  • Racza – potok, górny bieg Rycerskiego Potoku
  • Racza – potok, dopływ Bruśnika
  • Racza – stacja kolejowa linii Owrucz – Wilcza, na Ukrainie
  • Racza Struga – kanał wodny, dopływ Kanału Postomskiego
  • Wielka Racza
  • Raczy Potok
  • Recz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. raczyński

Wiktionary


raczak

nazwisko


SJP.pl


raczarnia

urządzenie rybackie do hodowli młodych raków


SJP.pl


raczecki

→ Raczki (wieś w Polsce); raczkowski


SJP.pl


raczej

1. słowo sygnalizujące wahanie się mówiącego, co do użytego określenia (np. "To będzie raczej szybki koniec.")
2. słowo sygnalizujące skłanianie się mówiącego do czegoś (np. "Wolę raczej zagrać w literaki.")


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe

 (1.2) … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję

 (1.3) … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na egzaminie było kilka niełatwych pytań, ale jesteś dobry i raczej nie powinieneś mieć z nim problemów.

 (1.1) (…) szeptał jakieś przekleństwa żydowskie, aż zmęczony wysiłkiem, upadł raczej, niż usiadł, na stołku koło mnie.

 (1.2) Nie wiem jeszcze, do którego liceum pójdę, ale raczej do VIII.

 (1.3) Imię Nadzieja jest raczej staroświeckie, ale ładne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡ʃɛj, AS: račei ̯

Wiktionary


raczek

1. mały rak
2. rodzaj cukierka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mały rak

 (1.2) rodzaj karmelka

Wiktionary

Raczek – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Lubawa.

W latach 1975–1998 – kiedy obowiązywał inny niż dzisiejszy podział administracyjny Polski – miejscowość należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrat͡ʃɛk, AS: raček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rak m., Rak mos./mzw.

 przym. rakowy

Wiktionary


raczenica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. choreogr. bułgarski korowodowy taniec ludowy

Wiktionary


raczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|raczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: račẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. raczyć

Wiktionary


raczki

1. mały rak
2. rodzaj cukierka


SJP.pl

Raczki – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, siedziba gminy Raczki.

Dawniej miasto; po raz pierwszy miasteczkiem określone dopiero w 1682 roku, zdegradowane w 1870 roku. Do 1954 Raczki były siedzibą gminy Dowspuda. W latach 1975–1998 położone były w województwie suwalskim.

Wikipedia


raczkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tadeusz Raczkiewicz
  • Władysław Raczkiewicz

Wikipedia


raczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|raczkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡ʃkɔˈvãɲɛ, AS: račkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. raczkować.

Wiktionary


raczkować

1. o małych dzieciach, uczących się dopiero chodzić: chodzić na czworakach;
2. przenośnie: być początkującym w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. o niemowlętach: poruszać się podpierając się na rękach i kolanach; chodzić na czworaka

 (1.2) pot. przen. zaczynać jakąś działalność, uczyć się jakiejś czynności, być początkującym w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja córeczka już raczkuje.

 (1.2) Firma Adama dopiero raczkuje, więc na prawdziwe zyski trzeba poczekać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rat͡ʃˈkɔvat͡ɕ, AS: račkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raczkowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajukać

Wiktionary


raczkowo

Raczkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Skoki.

We wsi znajduje się kościół drewniany pod wezwaniem Wszystkich Świętych z lat 1780–1782, wzniesiony na miejscu średniowiecznego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


raczkowski

→ Raczki (wieś w Polsce); raczecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raczkowski – herb szlachecki
  • Andrzej Raczkowski (XX–XXI w.) – polski dyplomata
  • Bogdan Raczkowski (1888–1939) – polski architekt
  • Damian Raczkowski (ur. 1975) – polski polityk
  • Feliks Raczkowski (1876–1959) – polski inżynier górnictwa, geolog, polityk
  • Ignacy Raczkowski (1896–1943) – polski żołnierz
  • Jan Raczkowski (ujednoznacznienie)
  • Karol Raczkowski (1869–1959) – polski inżynier chemik, polityk, współzałożyciel i ideolog Narodowej Demokracji
  • Konrad Raczkowski (ur. 1977) – polski ekonomista, menedżer, polityk
  • Krzysztof Raczkowski (1970–2005) – polski muzyk
  • Marek Raczkowski (ur. 1959) – polski malarz
  • Paweł Raczkowski (ur. 1983) – polski sędzia piłkarski

Wikipedia


racznik

przyrząd do połowu raków


SJP.pl


raczy

→ rak; rakowy


SJP.pl


raczyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raczyce – osada w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Męcinka
  • Raczyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ziębice
  • Raczyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno
  • Raczyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
  • Raczyce – gromada w powiecie buskim
  • Raczyce – gromada w powiecie ostrowskim

Wikipedia


raczyj

przysłówek, zwykle w użyciu czasownikowym

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lepiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To je marniok synek, raczyj nie chodzuj ś nim. → Chłopak ten jest utracjuszem, lepiej z nim nie przestawaj.

Wiktionary


raczyniec

gatunek kraba z rzędu dziesięcionogów; krab brzegowy


SJP.pl


raczysko

zgrubienie od: rak (głównie jako choroba)


SJP.pl


raczyć

1. częstować kogoś czymś, dawać jeść, ugaszczać
2. (zwykle z przeczeniem) chcieć coś zrobić (np. "Nie raczył nawet spasować.")
3. raczyć się - częstować się, zajadać ze smakiem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uraczyć)

 (1.1) łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często iron.)

 (1.2) częstować

czasownik zwrotny niedokonany raczyć się (dk. uraczyć się)

 (2.1) delektować się czymś, częstować się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Zdzisław raczył poinformować nas listownie o zaręczynach swojej córki.

 (1.1) Redakcja gazety wreszcie raczyła odpowiedzieć na mój list. Wysłałem im go dwa miesiące temu!

 (1.2) Po obiedzie hrabina lubi raczyć gości kawą i ciastkami.

 (2.1) Dzisiaj miałem apetyt i raczyłem się makaronem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡ʃɨt͡ɕ, AS: račyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) podejmować, częstować, fundować, stawiać

 (2.1) delektować się, częstować się

Wiktionary


raczyński

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Raczą, dotyczący Raczy (krainy w Gruzji)

Wiktionary

Raczyński (forma żeńska: Raczyńska; liczba mnoga: Raczyńscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 8770 osób.

Wikipedia

Patrz:

Raczyn

Powiązane:

 rzecz. Racza ż.

Wiktionary


racław

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Racław – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Bogdaniec
  • Racław – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

Wikipedia


racława

imię żeńskie


SJP.pl


racławice

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie małopolskim, miejsce zwycięskiej bitwy powstańców kościuszkowskich z wojskami rosyjskimi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Racławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz
  • Racławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
  • Racławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Racławice; znana z bitwy pod Racławicami (1794)
  • Racławice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Nisko
  • Racławice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kraszewice
  • Racławice – gromada w powiecie miechowskim
  • Racławice – gromada w powiecie niżańskim
  • Racławice – gromada w powiecie olkuskim
  • Racławice – obraz Józefa Chełmońskiego
  • Racławice Małe
  • Racławice Wielkie
  • Racławice Śląskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kościuszko przedstawiany był najczęściej jako bohater spod Racławic, w sukmanie i czapce krakusce, często na galopującym koniu.

 (1.1) Tym autokarem nie dojedzie pan do Racławic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡swaˈvʲit͡sɛ, AS: racu̯avʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racławiczanin mos., racławiczanka ż.

 przym. racławicki

Wiktionary


racławicki

przymiotnik od: Racławice


SJP.pl


racławiczanin

mieszkaniec Racławic


SJP.pl


racławiczanka

mieszkanka Racławic


SJP.pl


racławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Racławy lub z nią związany


SJP.pl


racławostwo

Racław z małżonką; Racławowie


SJP.pl


racławowie

Racław z małżonką; Racławostwo


SJP.pl


racławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Racława lub z nim związany


SJP.pl


racławówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Racławówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Boguchwała. Ma status sołectwa.

Wieś szlachecka Raczławowka, własność Ligęzów, położona była w 1589 roku w ziemi przemyskiej województwa ruskiego.

W latach 1954-1972 wieś była siedzibą gromady Racławówka. W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Racławówka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


rad

1. zadowolony
2. chętny, gotów do czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. jednostka dawki pochłoniętej;

 (1.2) chem. promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;

 (1.3) chem. pot. atom radu (1.2)

przymiotnik jakościowy

 (2.1) będący w dobrym nastroju

 (2.2) chętny do zrobienia czegoś

symbol

 (3.1) symbol jednostki radian

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (4.1) D. lm. od rada

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rad – promieniotwórczy pierwiastek chemiczny z grupy metali ziem alkalicznych (symbol Ra, łac. radium)
  • rad – jednostka dawki promieniowania
  • rad (radian) – jednostka kąta płaskiego (radian)
  • Rad-2 – pocisk moździerzowy kalibru 98 mm
  • Rad – wieś na Słowacji, w Powiecie Trebišov
  • RAD – strona ujednozniaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Rad bowiem należy do grupy pierwiastków ziem alkalicznych o wybitnie określonych własnościach, a jakkolwiek ilość jego w rudach uranu jest nader mała (najwyżej około 500 mgr. na tonnę), to jednak przy względnej długowieczności radu (okres półtrwania wynosi 1600 lat) ilość ta jest wystarczająca, aby można było wyodrębnić czyste sole radu, określić jego ciężar atomowy (226,0), a nawet otrzymać Ra w stanie metalu.

 (1.2) Znany jest odważny eksperyment Piotra Curie, który wystawił rękę na działanie radu w ciągu kilku godzin.

 (2.1) Jestem rad, że cię widzę.

 (4.1) Nie potrzebuję żadnych rad od ciebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rat, AS: rat

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. radiacja ż.

 przym. radowy, radiacyjny

 (2.1-2)

 rzecz. radość ż., radowanie n., uradowanie n.

 czas. radować ndk., uradować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Rd

 (1.2) symbol. Ra

 (2.1) zadowolony, radosny, rady, ukontentowany, kontent

 (2.2) chętny, skory, skłonny

Wiktionary


rad.

skrót od: radiofonia, radiofoniczny, radiotechnika, radiotechniczny


SJP.pl


rada

1. wskazówka, porada;
2. rodzaj instytucji doradczej, grupa osób obradująca nad czymś;
3. przestarzale: omawianie jakiejś sprawy, narada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji

 (1.2) grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu

 (1.3) zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: rad

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (3.1) D. lp. od rad (jednostka)

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dam ci dobrą radę! Trzymaj się z dala od mojej dziewczyny!

 (1.1) Ale najgorsze było to, że szczon, zamiast słuchać rad starszych i bardziej doświadczonych funkcjonariuszy, co to na robocie milicyjnej zęby zjedli, sam wiedział wszystko najlepiej.

 (1.2) Rada nadzorcza oceniła sytuację finansową naszej spółki bardzo pozytywnie.

 (1.2) Na sali obok recenzentów i przedstawicieli rady naukowej (recte: rady wydziału) zjawiają się jedynie z kurtuazji krewni oraz przyjaciele i znajomi autora.

 (1.3) Wodzowie plemięemion zostali zwołani na radę.

 (1.3) Na radzie nauczyciele zastanawiali się, co zrobić z zachowaniem tego ucznia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrada, AS: rada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radna ż., radny mos., radzenie n., narada ż., obrady lm nm., radca mos., porada ż.

 czas. doradzić, radzić ndk., naradzać się ndk., obradować ndk.

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porada, zalecenie

 (1.2) kierownictwo, starszyzna, zarząd

 (1.3) narada, obrady

Wiktionary


radachowo

Radachowo – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


radachów

Radachów – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Ośno Lubuskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Miejscowość położona jest przy drodze wojewódzkiej nr 134 Urad – Rzepin – Ośno Lubuskie – Droga krajowa nr 22.

Wikipedia


radacz

nazwisko


SJP.pl

Radacz (niem. "Raddatz") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo, nad jeziorem Radacz.

Wikipedia


radaczewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radaczewo – przysiółek wsi Gumieniec w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino
  • Radaczewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno

Wikipedia


radakowice

Radakowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Miękinia.

Wikipedia


radamantys

w mitologii greckiej: heros, sędzia zmarłych w Hadesie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. król mniejszych wysp na Morzu Egejskim; sędzia zmarłych w Hadesie; syn Zeusa i Europy oraz brat Minosa i Sarpedona;

Wiktionary

Radamantys (gr. Ῥαδάμανθος Rhadámanthos, gr. Ῥαδάμανθυς Rhadámanthys, łac. Rhadamanthus) – w mitologii greckiej król mniejszych wysp Archipelagu Egejskiego, sędzia zmarłych w Hadesie, heros.

Uchodził za syna boga Zeusa i tyryjskiej królewny, Europy. Był bratem Minosa i Sarpedona. Został zaadoptowany, wraz z braćmi, przez króla Krety – Asteriona. Obawiając się brata, Minosa, opuścił rodzinną Kretę i udał się do Beocji, gdzie ożenił się z Alkmeną, matką Heraklesa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌradãˈmãntɨs, AS: radãmãntys

Wiktionary


radamer

typ sera podpuszczkowego


SJP.pl

Radamer − gatunek sera podpuszczkowego, dojrzewającego, produkowanego z mleka krowiego.

Wikipedia


radar

urządzenie radiolokacyjne do wykrywania położenia, prędkości i kierunku ruchu obiektów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

 (1.2) pot. ekran takiego urządzenia

 (1.3) zob. radary. → odstające uszy

 (1.4) środ. więz. ucho

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Radar wykrył okręty przeciwnika.

 (1.2) Wrogi samolot był widoczny na radarze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradar, AS: radar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antyradar m., radarowiec m.

:: zdrobn. radarek m.

 przym. radarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radiolokator; zobacz też: sonar, lidar

Wiktionary


radaroskop

lampa oscyloskopowa w urządzeniu radiolokacyjnym, na której ukazują się plamki odpowiadające ujawnionym obiektom


SJP.pl


radarowiec

1. potocznie: policjant drogówki mierzący prędkość radarem;
2. w gwarze więziennej: donosiciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. policjant dokonujący pomiaru prędkości na drodze

 (1.2) środ. więz. donosiciel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już go mają chłopcy, chłopcy-radarowcy, więc zapłacił trzysta, bo to był artysta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radar mrz.

 przym. radarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kabel, kapusta, kapuś, krótkofalówka, nadajnik

Wiktionary


radarowy

przymiotnik od: radar


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. techn. związany z radarem, dotyczący radaru; wykorzystujący radar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radar mrz., radarek mrz., radarowiec mos.

Wiktionary


radary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. obraź. duże, odstające uszy

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|radar.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie nadstawiaj tych swoich radarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdarɨ, AS: radary

Wiktionary


radarzysta

nawigator obsługujący urządzenia radiolokacyjne


SJP.pl


radarzystka

→ radarzysta


SJP.pl

Patrz:

radarzysta

radawnica

Radawnica – wieś krajeńska w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Złotów.

Od 1726 Radawnica jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Barbary.

W latach 1945–1954 i 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Radawnica, w latach 1954-1972 gromady Radawnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


radca

1. urzędnik w administracji państwowej;
2. prawnik zatrudniony w jakiejś instytucji, reprezentujący ją przed sądami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) urzędnik w administracji państwowej odpowiadający za pewien dział

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈratt͡sa, AS: ratca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rada ż., radcostwo n., radcowskość ż. radny mos., radna ż., radźca mos., doradca mos., doradczyni ż., radzenie n., doradzenie n., doradzanie n., odradzenie n., odradzanie n., poradzenie n.

:: fż. radczyni ż.

:: zdrobn. radcunio mos.

 czas. radzić ndk., doradzić dk., doradzać ndk., odradzić dk., odradzać ndk., poradzić dk.

 przym. radcowski, radziecki

 przysł. radcowsko

Wiktionary


radcliffe

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ann Radcliffe – angielska preromantyczna poetka i powieściopisarka
  • Daniel Radcliffe – brytyjski aktor
  • Eric Radcliffe – brytyjski producent muzyczny
  • John Radcliffe – lekarz angielski
  • Mark Radcliffe – amerykański producent filmowy
  • Paula Radcliffe – brytyjska lekkoatletka, długodystansowiec
  • Radcliffe – miasto w hrabstwie Wielki Manchester (Anglia)
  • Radcliffe – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)
  • Radcliffe – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Iowa, w hrabstwie Hardin

Wikipedia


radcostwo

urząd, stanowisko radcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posada radcy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. radca z małżonką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 25 sierpnia w domu państwa Dyonizych była podwójna uroczystość rodzinna, a mianowicie: imieniny panny Ludwiki, oraz dwudziestopięcioletnia rocznica małżeńskiego pożycia szanownych państwa radcostwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radca mos., radcowskość ż., radczyni ż.

 przym. radcowski

 przysł. radcowsko

Wiktionary


radcowski

→ radca


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z radcą, dotyczący radcy

 (1.2) związany z radcą prawnym, dotyczący radcy prawnego

Wiktionary

Patrz:

radca

Powiązane:

 rzecz. radcostwo n./mos., rada ż., radca mos., radczyni ż., radny mos., radna ż., radźca mos., doradca mos., doradczyni ż., radzenie n., doradzenie n., doradzanie n., odradzenie n., odradzanie n., poradzenie n.

 czas. radzić ndk., doradzić dk., doradzać ndk., odradzić dk., odradzać ndk., poradzić dk.

 przym. radziecki

Wiktionary


radcowsko

przysłówek

 (1.1) na sposób radcowski, po radcowsku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radca mos., radcostwo mos./n., radcowskość ż., radczyni ż.

 przym. radcowski

Wiktionary


radcowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co radcowskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radca mos., radcostwo mos./n., radczyni ż.

 przym. radcowski

 przysł. radcowsko

Wiktionary


radcunio

żartobliwie, poufale: radca


SJP.pl


radczanka

dawniej: córka radcy


SJP.pl


radczyni

1. przestarzale: żona radcy;
2. urzędniczka w administracji państwowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. żona radcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaczekajcie tu na mnie, zaniosę teraz kawę pani radczyni i pomówię z nią o waszej sprawie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radca mos., radcostwo mos./n., radcowskość ż.

 przym. radcowski

 przysł. radcowsko

Wiktionary


raddolcendo

określenie wykonawcze: słodko, łagodnie


SJP.pl


rade

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca skrzekliwy głos żaby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rade – mniejszość etniczna w Wietnamie
  • rade – język austronezyjski
  • Råde – miasto w Norwegii
  • Rade – dzielnica miasta Jessen (Elster) w powiecie Wittenberga, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt
  • Rade – dzielnica gminy Neu Wulmstorf w powiecie Harburg, w kraju związkowym Dolna Saksonia
  • Rade – dzielnica gminy Schwanewede w powiecie Osterholz, w kraju związkowym Dolna Saksonia
  • Rade – dzielnica gminy Tangstedt w powiecie Stormarn, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn
  • Rade – dzielnica miasta Wittingen w powiecie Gifhorn, w kraju związkowym Dolna Saksonia
  • Rade – gmina w powiecie Steinburg, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn
  • Rade bei Hohenwestedt – gmina w powiecie Rendsburg-Eckernförde, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn
  • Rade bei Rendsburg – gmina w powiecie Rendsburg-Eckernförde, kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn
  • Rhade

Wikipedia


radeberg

miasto w Niemczech


SJP.pl

Radeberg – miasto we wschodniej części Niemiec, w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Budziszyn. Liczy ok. 18,8 tys. mieszkańców. Do 31 lipca 2008 miasto leżało w nieistniejącym już powiecie Kamenz. Do 29 lutego 2012 należało do okręgu administracyjnego Drezno.

Wikipedia


radeberger

marka piwa


SJP.pl


radecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radecki – wieś, w Bułgarii, w obwodzie Sliwen
  • Radecki – potok w Beskidzie Żywieckim
  • Andrzej Radecki
  • Grzegorz Radecki
  • Joanna Radecka
  • Maria Radecka
  • Milena Radecka
  • Monika Radecka
  • Mikulicz-Radecki
    • Jan Antoni Mikulicz-Radecki
    • Valerian Bartholomaeus von Mikulicz-Radecki
  • Zuzanna Anna Radecka-Pakaszewska

Wikipedia


radecznica

wieś gminna w powiecie zamojskim


SJP.pl

Radecznica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Radecznica. Leży w Szczebrzeszyńskim Parku Krajobrazowym, nad Porem.

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy Radecznica. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 903 mieszkańców.

Wikipedia


radecznicki

przymiotnik od: Radecznica


SJP.pl


radeczniczanin

mieszkaniec Radecznicy


SJP.pl


radeczniczanka

mieszkanka Radecznicy


SJP.pl


radek

zdrobnienie od: Radosław (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od Radosław

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radek – imię męskie, samodzielnie funkcjonujące
  • Radek – imię męskie, zdrobnienie od imion Radosław, Radomił i Radomir
  • Andrzej Radek – protagonista Syzyfowych prac
  • Janusz Radek (ur. 1968) – polski wokalista
  • Karol Radek (1885–1939) – działacz komunistyczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewka z Radkiem wyjechali do Anglii.

 (1.1) Ktoś powiedział Radkowi, że bez brody wygląda lepiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradɛk, AS: radek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radosław mos., Radzio mos., Radomił mos.

 przym. Radkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Radzio

Wiktionary


radetzky

[czytaj: radecki] nazwisko


SJP.pl


radełko

zdrobnienie od: radło (narzędzie rolnicze służące do robienia bruzd pomiędzy rzędami upraw roślin okopowych i do ich obsypywania)


SJP.pl


radełkować

wygniatać na powierzchni przedmiotów metalowych drobne wgłębienia


SJP.pl


radełkowy

→ radełko


SJP.pl

Patrz:

radełko

radgoski

przymiotnik od: Radgoszcz


SJP.pl


radgoszcz

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. jezioro w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radgoszcz – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Radgoszcz
  • Radgoszcz – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Troszyn
  • Radgoszcz – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód
  • Radgoszcz – jezioro w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód
  • Radgoszcz – gromada w powiecie dąbrowskim
  • Radgoszcz – gromada w powiecie międzychodzkim
  • Radogoszcz

Wikipedia


radiacja

1. promieniowanie;
a) emisja energii w postaci fal elektromagnetycznych lub cząstek materii o dużej prędkości;
b) strumień tych cząstek lub fal;
2. radiacja adaptacyjna - różnicowanie się organizmów o wspólnym pochodzeniu pod wpływem różnic między środowiskami ich rozwoju; radiacja przystosowawcza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. zob. promieniowanie.

 (1.2) biol. zwiększanie się różnorodności gatunkowej z powodu zajęcia przez gatunek nowych nisz ekologicznych lub zmiany warunków środowiska;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • radiacja ewolucyjna
    • radiacja adaptacyjna
  • radiacja w fizyce oznacza promieniowanie, głównie promieniowanie jonizujące

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radio n., radiant m., radiator m.

 przym. radiacyjny, radialny

 przysł. radiacyjnie, radialnie

Wiktionary


radiacyjny

związany z radiacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. chem. związany z radiacją (promieniowaniem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n., radiacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promienny

Wiktionary


radialny

1. o układzie promienistym;
2. skierowany wzdłuż promienia; promieniowy


SJP.pl


radian

podstawowa jednostka kąta płaskiego w układzie SI


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. miar. jednostka miary kąta płaskiego w układzie SI, równa mierze kąta o wierzchołku w środku okręgu, wycinającego z tego okręgu łuk o długości równej promieniowi okręgu;

Wiktionary

Zasugerowano, aby "Miara łukowa kąta"

Radian (w skrócie rad od łac. "radius" „promień”) – jednostka miary kąta płaskiego zdefiniowana jako miara kąta środkowego, w którym długość łuku wyznaczonego przez kąt środkowy jest równa promieniowi okręgu. Należy do jednostek pochodnych układu SI.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈradʲjãn, AS: radʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. steradian mrz.

Wiktionary


radiant

niewielki obszar lub punkt na sferze niebieskiej, z którego pozornie rozbiegają się drogi meteorów tworzących rój


SJP.pl

Radiant – niewielki obszar lub punkt na sferze niebieskiej, w którym przecinają się przedłużone wstecz pozorne drogi meteorów (z którego "rozbiegają się" drogi meteorów) należących do danego roju. Radiant jest efektem skrótu perspektywicznego, któremu ulega strumień meteorów widziany z Ziemi.

Wikipedia


radiator

urządzenie wypromieniowujące energię cieplną, np. kaloryfer, chłodnica samochodowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaloryfer i chłodnica samochodowa są radiatorami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdʲjatɔr, AS: radʹi ̯ator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiowiec mos., radyjko n., radiacja ż.

Wiktionary


radicchio

[czytaj: raDIKkio] gatunek cykorii o ciemnoczerwonych liściach; cykoria sałatowa


SJP.pl


radiesta

rzadko: osoba wykrywająca podziemne źródła wody i złóż minerałów za pomocą różdżki; różdżkarz, radiesteta


SJP.pl


radiesteta

osoba wykrywająca podziemne źródła wody i złóż minerałów za pomocą różdżki; różdżkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ezot. osoba mająca zdolności radiestezyjne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najważniejsze jest, aby dobry radiesteta zbadał nam mieszkanie i ustalił, w którym miejscu bezpiecznie możemy postawić łóżko, biurko, przy którym pracujemy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiestezja ż., radiestezyjność ż.

 war. radioesteta mos.

:: fż. radiestetka ż.

 przym. radiestezyjny

 przysł. radiestezyjnie

Wiktionary


radiestetka

→ radiesteta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. kobieta mająca zdolności radiestezyjne

Wiktionary

Patrz:

radiesteta

Powiązane:

 rzecz. radiesteta mos., radiestezja ż.

 przym. radiestezyjny

Wiktionary


radiestetyczny

→ radiestezja


SJP.pl

Patrz:

radiestezja

radiestezja

wykrywanie podziemnych źródeł wody i złóż minerałów za pomocą różdżki; różdżkarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. pseudonaukowa metoda badawcza wykorzystująca wahadełko, którego zachowanie (odzwierciedlające ruchy rąk trzymającego wywołane „radiacją” badanego przedmiotu) ma być niezwykle dokładnym wskaźnikiem pomiarowym wartości wszelakich;

Wiktionary

Radiestezja (łac. "radiatio" – promieniowanie i gr. "aesthesia" – wrażliwość) – pseudonauka zajmująca się rzekomym promieniowaniem. Istotą radiestezji jest ich wykrywanie przez radiestetę przy użyciu przyrządów takich jak różdżka radiestezyjna czy wahadło radiestezyjne, a nawet bez żadnych narzędzi[]. Wykorzystuje się ją do wykrywania tzw. żył wodnych, minerałów i wielu innych obiektów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To, co dzisiaj nazywamy ekologią, aranżacją przestrzeni, profilaktyką ekologiczną, ochroną środowiska czy nawet radiestezją, było w starożytnych Chinach łączone w jedną całość i nazywane feng shui.

 (1.1) Należy zawsze pamiętać, że wyrównany stan ducha i dobra fizyczna kondycja przy radiestezji są bardzo ważne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiesteta mos., radiestetka ż., radiestezyjność ż.

 war. przest. radioestezja ż.

 przym. radiestezyjny

 przysł. radiestezyjnie

Wiktionary


radiestezyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób radiestezyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiesteta mos., radiestezja ż.

 przym. radiestezyjny

Wiktionary


radiestezyjny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący radiestezji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Badania naukowe opisywanych w tych książkach zjawisk różdżkarskich, radiestezyjnych i geomanckich często - a nawet z reguły - nie potwierdzają zgodności tak w nich opisywanych zjawisk z rzeczywistością.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiestezja ż., radiestezyjność ż., radiesteta mos., radiestetka ż.

 przysł. radiestezyjnie

Wiktionary


radio

1. urządzenie nadające i odbierające fale elektromagnetyczne;
2. ogólnie o radiokomunikacji, radiotechnice, radiofonii;
3. potocznie odbiornik radiowy;
4. radiostacja, rozgłośnia radiowa; instytucja przygotowująca programy radiowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) system nadawania i odbioru sygnałów dźwiękowych w postaci fal elektromagnetycznych;

 (1.2) urządzenie odbierające sygnały dźwiękowe nadawane w postaci fal elektromagnetycznych

 (1.3) instytucja opracowująca i nadająca audycje emitowane w postaci fal elektromagnetycznych

 (1.4) ogół osób pracujących w radiu (1.3)

 (1.5) budynek, w którym znajduje się radio (1.3)

 (1.6) program audycji nadawanych przez radio (1.3)

 (1.7) urządzenie nadające i odbierające sygnały dźwiękowe w postaci fal elektromagnetycznych, używane m.in. na statkach lub w wojsku

Wiktionary

Radio (od radius – promień) – środek masowego komunikowania, służący do rozpowszechniania audycji dźwiękowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wynalezieniu radia łączność statków z lądem nie napotyka na trudności i od tej pory zorganizowano biuro prognozy pogody dla marynarzy i rybaków.

 (1.2) Przełączyłem radio na polską stację i tam usłyszałem cały komunikat.

 (1.2) Od pewnego czasu w internecie roi się od plotkaotek, że policja organizuje łapanki użytkowników popularnych, choć od kilku lat zakazanych radiów Uniden.

 (1.4) Nawet mój kolega z radia, który zawsze chciał być blisko ważnych wydarzeń, pojechał do Woszczyc […]

 (1.5) Dziś spotykamy się w radiu na Myśliwieckiej, gdzie czasami jadamy obiady, a Michał jest dziennikarzem „trójki”.

 (1.6) Informacje czerpał z radia francuskiego i telefonów od partyjnych przyjaciół.

 (1.7) Ma pan radio? To niech im pan powie, żeby siedzieli na dupach i nie ruszali się ani o centymetr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradʲjɔ, AS: radʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiowiec m., radiola ż.

:: zdrobn. radyjko n.

 przym. radiowy

 przysł. radiowo

 temsłow. radio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) radioodbiornik

 (1.3) radiostacja, rozgłośnia

 (1.4) radiostacja, rozgłośnia

 (1.5) radiostacja, rozgłośnia

 (1.6) radiostacja, rozgłośnia

Wiktionary


radio-

przedrostek

 (1.1) …stosowany w złożeniach podkreślających, że coś wykorzystuje fale radiowe lub ma wbudowane radio (urządzenie), radiowy; względnie wykorzystuje zjawiska związane z promieniowaniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradʲjɔ, AS: radʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n.

Wiktionary


radioabonament

rzadko: opłata umożliwiająca realizację misji radia; abonament radiowy


SJP.pl


radioabonent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba posiadająca odbiornik radiowy i opłacająca abonament za dostęp do programów radiowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez długi czas liczba radioamatorów przewyższała ilość radioabonentów: więcej ludzi eksperymentowało w zakresie radiowej techniki — niż słuchało oficjalnych programów.

Wiktionary


radioabonentka

→ radioabonent


SJP.pl

Patrz:

radioabonent

radioaktywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

Wiktionary

Radioaktywność, promieniotwórczość – zdolność niektórych izotopów do emisji promieniowania jonizującego wynikająca z samoistnych przemian jąder atomowych nietrwałych izotopów, zwanych promieniotwórczymi, w jądra innych izotopów, zazwyczaj innego pierwiastka. Przemianom towarzyszy promieniowanie jonizujące będące emisją wysokoenergetycznych cząstek elementarnych, jąder atomowych i promieniowania elektromagnetycznego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radioaktywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promieniotwórczość

Wiktionary


radioaktywny

promieniotwórczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z radioaktywnością

Wiktionary

Radioaktywny – album Stanisława Sojki wydany w 1988 roku przez Polskie Nagrania (SX 2661). Płyta jest zbiorem nagrań dokonanych w czasie kilku sesji w latach 1983-1988. Kolejne edycje albumu to płyty cd wydane w 1993 roku przez Polskie Nagrania (PNCD 218) i w 1997 roku przez Pomaton EMI (8577072).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tutejsze termy są jednak wysoko radioaktywne, co ogranicza czas przebywania w wodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔakˈtɨvnɨ, AS: radʹi ̯oaktyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioaktywność ż.

 przysł. radioaktywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promieniotwórczy

Wiktionary


radioakustyczny

latarnia radioakustyczna - radiostacja wyposażona w elektryczne nadajniki dźwiękowe nad oraz pod wodą


SJP.pl


radioamator

osoba (głównie mężczyzna) zajmująca się z zamiłowania radiotechniką, zwłaszcza konstruowaniem aparatów radiofonicznych, przeważnie jednak nie mająca w tym kierunku wykształcenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba niezawodowo zajmująca się budową i obsługą urządzeń radiowych;

Wiktionary

Zobacz też: czasopismo „Radioamator”.

Radioamator – osoba zajmująca się amatorsko radiotechniką, budująca we własnym zakresie urządzenia radiowe i posługująca się nimi. Pojęcie często mylnie utożsamiane z krótkofalowcem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez trzy dni harcerze nawiązali łączności z wieloma radioamatorami z całego świata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioamatorstwo n.

 przym. radioamatorski

Wiktionary


radioamatorka

miłośniczka radiotechniki


SJP.pl


radioamatorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z niezawodową budową i obsługą urządzeń radiowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilkudziesięciu pasjonatów wspominało swoje doświadczenia z pracy na pasmach radioamatorskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioamator m., radioamatorstwo n.

Wiktionary


radioamatorstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niezawodowa budowa i obsługa urządzeń radiowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczególnie upodobał sobie radioamatorstwo i od czasu, kiedy puścił w eter kilkuminutową wiadomość o sobie na falach krótkich, był ciągle indagowany i kontrolowany przez bezpiekę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioamator m.

 przym. radioamatorski

Wiktionary


radioastronomia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział astronomii obserwacyjnej zajmujący się badaniem ciał niebieskich z pomocą fal radiowych;

Wiktionary

Radioastronomia – dział astronomii obserwacyjnej, zajmujący się badaniem za pomocą radioteleskopów promieniowania elektromagnetycznego w zakresie fal radiowych emitowanego przez obiekty kosmiczne.

Zakres widma elektromagnetycznego będący obszarem zainteresowania radioastronomii rozciąga się od promieniowania mikrofalowego aż do ultradługich fal radiowych. Zakres ten odpowiada długości fal od poniżej 1 mm do setek metrów, od strony fal krótkich sąsiaduje on z zakresem fal podczerwonych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostatecznym obaleniem teorii stanu stacjonarnego mógł być jednak tylko pozytywny dowód obserwacyjny; taki dowód został dostarczony przez radioastronomię w 1965 r., kiedy to odkryto tzw. szczątkowe radiowe promieniowanie Wszechświata, […].

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radioastronomiczny

Wiktionary


radioastronomiczny

przymiotnik

 (1.1) nauk. astr. związany z radioastronomią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Począwszy od połowy XX w. zebrano za pomocą metod radioastronomicznych bogaty materiał obserwacyjny, informujący o rozmieszczeniu wodoru w Galaktyce, a więc pośrednio również o jej budowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioastronomia ż.

Wiktionary


radioastronomka

→ radioastronom


SJP.pl

Patrz:

radioastronom

radiobiolog

specjalista w zakresie radiobiologii


SJP.pl


radiobiologia

Radiobiologia – nauka badająca wpływ promieniowania jonizującego na organizmy żywe i ich procesy życiowe.

Wikipedia


radiobiolożka

→ radiobiolog


SJP.pl

Patrz:

radiobiolog

radioboja

połączenie radia nadającego na alarmowej częstotliwości morskiej 406 MHz i systemu GPS


SJP.pl


radiobudzik

budzik w postaci radia z wyświetlaczem


SJP.pl


radiochemia

Radiochemia – dział chemii jądrowej poświęcony badaniom przemian chemicznych substancji promieniotwórczych (np. transuranowców) oraz własności fizykochemicznych związków zawierających określone izotopy (np. wymiana izotopowa, efekt izotopowy, wskaźniki izotopowe). Przedmiotem zainteresowania radiochemii jest także oczyszczanie i zastosowanie radioizotopów w nauce i technice oraz wytwarzanie i utylizacja paliwa jądrowego.

Wikipedia


radiochemiczka

→ radiochemik


SJP.pl

Patrz:

radiochemik

radiochirurgia

zabieg chirurgiczny z wykorzystaniem promieniowania


SJP.pl


radiochirurgiczny

→ radiochirurgia


SJP.pl

Patrz:

radiochirurgia

radioczuły

środowiskowo: reagujący, wrażliwy na promieniowanie


SJP.pl


radiodewiacja

Radiodewiacja – namiarowy błąd nawigacyjny powodujący błędne namierzanie kierunku skąd pochodzi sygnał radiowy. Powstaje on w radionamierniku i jest spowodowany promieniowaniem pola wtórnego przez przedmioty metalowe, jakie w danej chwili znajdują się w pobliżu radionamiernika i jego anteny.

Wikipedia


radiodiagnostyczny

→ radiodiagnostyka


SJP.pl

Patrz:

radiodiagnostyka

radiodiagnostyk

specjalista zajmujący się rozpoznawaniem chorób za pomocą promieniowania jonizującego


SJP.pl


radiodiagnostyka

specjalista zajmujący się rozpoznawaniem chorób za pomocą promieniowania jonizującego


SJP.pl


radiodroma

krzywa, po której porusza się samolot podczas lotu w kierunku radiostacji, kierowanego za pomocą wskaźnika kursu radiokompasu


SJP.pl


radiodyfuzyjny

→ radiodyfuzja


SJP.pl

Patrz:

radiodyfuzja

radioecho

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rad. sygnał radiowy, który jest odbiciem wysłanego sygnału radiowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔˈɛxɔ, AS: radʹi ̯oeχo

Wiktionary


radioekolog

ekolog badający wpływ promieniowania na środowisko


SJP.pl


radioelektronik

specjalista w dziedzinie elektroniki radiowej


SJP.pl

Ra

Wikipedia


radioelektronika

specjalista w dziedzinie elektroniki radiowej


SJP.pl


radiofarmaceuta

specjalista zajmujący się wytwarzaniem i badaniem radiofarmaceutyków (preparatów medycznych zawierających izotopy promieniotwórcze)


SJP.pl


radiofarmaceutyk

substancja promieniotwórcza używana w leczeniu chorób nowotworowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. med. substancja promieniotwórcza używana w leczeniu nowotworów lub scyntygrafii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany na całym świecie Ośrodek Radioizotopów POLATOM należący do NCBJ ma w zakresie rozwoju radiofarmaceutyków spore osiągnięcia.

Wiktionary


radiofarmacja

nauka zajmującą się wytwarzaniem i badaniem radiofarmaceutyków


SJP.pl


radiofizyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział fizyki zajmujący się badaniem teoretycznym i eksperymentalnym promieniowania: jego emisji, propagacji i oddziaływania ze środowiskiem

Wiktionary


radiofobia

chorobliwy lęk przed promieniowaniem jonizującym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. lęk przed promieniowaniem jonizującym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔˈfɔbʲja, AS: radʹi ̯ofobʹi ̯a

Wiktionary


radiofobiczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący radiofobii

Wiktionary


radiofonia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rad. system przekazywania audycji radiowych

Wiktionary

Radiofonia – system zorganizowanego rozpowszechniania audycji dźwiękowych przeznaczonych do odbioru przez słuchaczy za pomocą odbiorników radiofonicznych.

Radiofonia publiczna realizuje misję publiczną, oferując całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowane programy i inne usługi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda radiofonia czyni wysiłki aby wyplenić plagaagę radiopajęczarstwa, narażającą na szwank interesy radia oraz demoralizującą radiosłuchaczy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radiofoniczny

Wiktionary


radiofoniczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rad. dotyczący radiofonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiofonia ż.

Wiktionary


radiofonizacyjny

związany z radiofonizacją


SJP.pl


radiofosfor

izotop promieniotwórczy fosforu


SJP.pl


radiofrekwencja

zabieg medycyny estetycznej i kosmetologii wykorzystujący fale radiowe wysokiej częstotliwości


SJP.pl


radiogalaktyka

Ra

Wikipedia


radiogenetyczny

→ radiogenetyka


SJP.pl

Patrz:

radiogenetyka

radiogram

Radiogram, radiotelegram – wiadomość tekstowa przesłana falami radiowymi za pomocą radiostacji. Jest rodzajem telegramu, w odróżnieniu od telegramu zwykłego, który był przesyłany łączami kablowymi, radiogram przesyłany jest transmisją radiową.

Wikipedia


radiogwiazda

gwiazda emitująca promieniowanie elektromagnetyczne (np. pulsar)


SJP.pl


radiohead

Ra

Wikipedia


radiointerferometr

przyrząd do badania źródeł promieniowania radiowego


SJP.pl

Radiointerferometr, interferometr radiowy – instrument astronomiczny do badania źródeł promieniowania radiowego, np. aktywnych jąder galaktyk, kwazarów; wykorzystuje zjawisko interferencji fal radiowych odbieranych przez co najmniej dwa radioteleskopy, z których sygnały są doprowadzane do wspólnego odbiornika; odznacza się dużą zdolnością rozdzielczą.

Wikipedia


radioizotop

izotop promieniotwórczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. fiz. odmiana pierwiastka chemicznego, której jądro atomowe jest niestabilne i ulega rozpadowi, emitując promieniowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Scharakteryzowano 18 radioizotopów niklu (…)

 (1.1) Radioizotopy są stosowane w różnego rodzaju czujnikach, detektorach substancji.

 (1.1) Od lat trudzili się nad starannym rozróżnianiem pomiędzy reaktorami używanymi do produkcji bomb jądrowych a tymi dla „pokojowego” wytwarzania energii elektrycznej czy radioizotopów do użytku medycznego.

 (1.1) Dużą zaletą fleboscyntygrafii jest możliwość prześledzenia na monitorze komputera sprzężonego z gamma kamerą dróg przechodzenia radioizotopu przez układ żylny.

 (1.1) Przedmiotem zgłoszenia jest znakowany radioizotopem związek czwartorzędowej soli amoniowej wielopierścieniowej aminy aromatycznej (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radioizotopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izotop promieniotwórczy, radionuklid

Wiktionary


radioizotopowy

przymiotnik od: radioizotop


SJP.pl


radiokimografia

metoda badania radiologicznego narządów, pozwalająca na zapis ich ruchów; rentgenokimografia


SJP.pl


radiokinematograficzny

→ radiokinematografia


SJP.pl

Patrz:

radiokinematografia

radiokomitet

organ zarządzający radiem i telewizją


SJP.pl


radiokomunikacja

Radiokomunikacja (ang. "radiocommunication") – oznacza komunikację za pomocą fal radiowych.

Wikipedia


radiokomunikacyjny

związany z radiokomunikacją


SJP.pl


radiola

dawny aparat radiowy umieszczony w jednej obudowie z innym sprzętem elektroakustycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) aparat radiowy połączony z gramofonem lub magnetofonem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • radiola – rodzaj sprzętu RTV, zestaw elektroakustyczny
  • radiola (lenek stoziarn) – gatunek roślin z rodziny lnowatych (Linaceae)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radio n.

Wiktionary


radiolaria

planktonowy pierwotniak morski z gromady promienic; posiada krzemionkowy szkielet o skomplikowanej budowie, żyje wyłącznie w wodach morskich, stanowiąc składnik planktonu


SJP.pl


radiolarie

planktonowy pierwotniak morski z gromady promienic; posiada krzemionkowy szkielet o skomplikowanej budowie, żyje wyłącznie w wodach morskich, stanowiąc składnik planktonu


SJP.pl


radiolaryt

osadowa skała głębokomorska składająca się głównie z krzemionkowych szkielecików promienic i igieł gąbek, spojonych opalem, chalcedonem lub kwarcem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. rodzaj skały osadowej wapiennej, w której znaczną część budują szkielety mikroskopijnych organizmów radiolarii (promienic)

Wiktionary

Radiolaryt – skała organogeniczna, krzemionkowa. Spotykana jest w barwach czerwonej, zielonej lub czarnej. Jej budowa jest bardzo drobnoziarnista i zwięzła, przełam muszlowy. Jest to skała o wysokiej twardości. Radiolaryty tworzą się najczęściej w strefach głębokowodnych. Ich powstanie wskazuje, że dno morskie, na którym zachodziła sedymentacja osadu, znajdowało się poniżej lizokliny. W skład wchodzą głównie krzemionkowe skorupki promienic (radiolarii).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Radiolaryty powstają głównie w morzach głębinowych.

Wiktionary


radiolatarnia

urządzenie nawigacyjne nadające sygnał na ustalonej częstotliwości radiowej, służące jako punkt orientacyjny dla statków lub samolotów


SJP.pl

Radiolatarnia – radiostacja nadawcza lub nadawczo-odbiorcza wysyłająca sygnał radiowy dla radionawigacji. Sygnał jest nadawany w stałych odstępach czasu i zawiera kod radiolatarni np. znakowy (nadawany alfabetem Morse’a). Sygnał ten może być też nadawany dopiero po odebraniu zapytania. W komunikacji morskiej i lotniczej służy do określania kierunku za pomocą radionamiernika.

Wikipedia


radiolinia

Radiolinia (inaczej dohoryzontalna linia radiowa) – system urządzeń służących do nadawania i odbierania analogowych lub cyfrowych transmisji radiowych. Pracuje w paśmie mikrofalowym, z anteną o silnie kierunkowej charakterystyce promieniowania (i, co za tym idzie, dużym zysku energetycznym). Zapewnia przepustowość od kilku Mb/s do Gb/s.

Wikipedia


radioliniowy

przymiotnik od: radiolinia


SJP.pl


radioliza

rozpad cząsteczek pod wpływem promieniowania jonizującego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. proces chemiczny zachodzący pod wpływem promieniowania jonizującego;

Wiktionary

Radioliza – całokształt przemian chemicznych zachodzących w obiekcie w wyniku pochłonięcia promieniowania jonizującego. Radioliza to proces chemiczny wywołany działaniem cząstek i promieniowania wysokoenergetycznego.

Odmianą radiolizy jest radioliza impulsowa dotycząca skali czasowej rzędu mikrosekund.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔˈlʲiza, AS: radʹi ̯olʹiza

Wiktionary


radiolka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. szoferska: radiowóz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdʲjɔlka, AS: radʹi ̯olka

Wiktionary


radiolog

specjalista w zakresie radiologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekarz zajmujący się radiologią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiologia ż.

 przym. radiologiczny

Wiktionary


radiologia

1. nauka o różnego rozdzaju promieniowaniu;
2. nauka zajmująca się zastosowaniem promieniowania jonizującego w celach leczniczych i diagnostycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. nauka o promieniotwórczości i promieniowaniu rentgenowskim

 (1.2) med. dział medycyny wykorzystujący do diagnostyki i leczenia promieniowanie rentgenowskie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔˈlɔɟja, AS: radʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiolog mos.

 przym. radiologiczny

Wiktionary


radiologiczny

→ radiologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący radiologii

Wiktionary

Patrz:

radiologia

Przykłady

 (1.1) Odebrałem dzisiaj z pracowni radiologicznej zdjęcie rentgenowskie.

 (1.1) Do wniosku o wydanie zezwolenia na stosowanie aparatu rentgenowskiego należy dołączyć […] instrukcję pracy z aparatem rentgenowskim ustalającą szczegółowe zasady postępowania w zakresie ochrony radiologicznej pracowników i pacjentów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiologia ż., radiolog m.

 przysł. radiologicznie

Wiktionary


radiolokacja

Radiolokacja – określanie położenia, prędkości lub innych charakterystyk obiektu, lub uzyskiwanie informacji dotyczących tych parametrów, poprzez właściwości propagacyjne fal radiowych. Jest działem radiokomunikacji.

Radiolokacja wykorzystuje prostoliniowość rozchodzenia się fal elektromagnetycznych oraz zjawisko ich odbicia od przeszkód. W radiolokacji stosuje się fale radiowe o długościach od kilku metrów do kilku milimetrów. Przykładem urządzenia radiolokacyjnego jest radar.

Wikipedia


radiolokacyjnie

→ radiolokacyjny


SJP.pl

Patrz:

radiolokacyjny

radiolokacyjny

związany z radiolokacją


SJP.pl


radiolokator

urządzenie do lokalizacji obiektów przy pomocy fal radiowych; radar


SJP.pl


radiolożka

→ radiolog


SJP.pl

Patrz:

radiolog

radiomagnetofon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przenośny odbiornik radiowy z magnetofonem w jednej obudowie;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔ̃maɡnɛˈtɔfɔ̃n, AS: radʹi ̯õmagnetofõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiomagnetofonik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radioodtwarzacz

Wiktionary


radiomagnetofonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od radiomagnetofon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiomagnetofon m.

Wiktionary


radioman

żartobliwie: osoba lubiąca słuchać radia, audycji radiowych


SJP.pl


radiomanka

→ radioman


SJP.pl

Patrz:

radioman

radiomaryjniak

lekceważąco: słuchacz Radia Maryja


SJP.pl


radiomaryjny

→ Radio Maryja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radiem Maryja, dotyczący Radia Maryja

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla środowisk związanych lub sympatyzujących z Radiem Maryja

Wiktionary

Patrz:

Radio Maryja

radiomechanik

specjalista w dziedzinie mechaniki radiowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rad. zaw. specjalista w dziedzinie mechaniki i sprzętu radiowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wujek pracował jako radiomechanik w rozgłośni w Katowicach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radiotechnik, radiowiec

Wiktionary


radiometr

1. przyrząd do mierzenia mocy promieniowania o małym natężeniu w zakresie fal radiowych;
2. przyrząd do mierzenia energii promieniowania świetlnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności;

Wiktionary

Radiometr – urządzenie rejestrujące intensywność radiacji elektromagnetycznej (promieniowania elektromagnetycznego) danego zakresu długości fal w dowolnej części spektrum elektromagnetycznego.

radiometr mikrofalowy – rodzaj radiometru, wykorzystujący promieniowanie mikrofalowe. Zbudowany jest z trzech zasadniczych elementów:

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radiometryczny

Wiktionary


radiometria

dział metrologii zajmujący się pomiarami wielkości różnego rodzaju promieniowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. dział nauki zajmujący się ilościowymi pomiarami energii promieniowania i wielkości fizycznych z nią związanych;

Wiktionary

Radiometria (z łac. "radius" "promień", gr. "metreo" "mierzę") – dział fizyki i metrologii zajmujący się ilościowymi pomiarami energii promieniowania i wielkości fizycznych z nią związanych. Zbliżoną dziedziną jest fotometria, która również zajmuje się pomiarami energii promieniowania, ale jedynie w aspekcie wpływu na wrażenia wzrokowe w oku ludzkim (z uwzględnieniem czułości spektralnej oka).

Wikipedia


radionadajnik

stacja nadająca sygnały radiowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. nadajnik radiowy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasięg radionadajnika sięga aż po czeską granicę.

Wiktionary


radionamiernik

urządzenie radionawigacyjne określające położenie stacji nadawczej


SJP.pl

Radionamiernik, radiopelengator – odbiornik radiowy wyposażony w antenę kierunkową pozwalającą odebrać sygnał z radiolatarni lub innego urządzenia pracującego z towarzyszeniem fal radiowych i określić kierunek, z którego sygnał nadchodzi, tzw. namiar radiowy.

Wikipedia


radionamierzanie

dokonywać rozpoznania radiowego za pomocą radionamierników


SJP.pl

Ra

Wikipedia


radionamierzać

dokonywać rozpoznania radiowego za pomocą radionamierników


SJP.pl


radionawigacja

Ra

Wikipedia


radionawigacyjny

związany z radionawigacją


SJP.pl


radionawigator

w lotnictwie: operator pokładowej aparatury naprowadzającej


SJP.pl


radionuklid

promieniotwórcze jądro atomowe


SJP.pl


radionuklidowy

→ radionuklid


SJP.pl

Patrz:

radionuklid

radioodbiornik

odbiornik radiowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie służące do odbioru sygnału radiowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prosimy o ściszenie radioodbiornika.

 (1.1) Prosimy o nieregulowanie radioodbiorników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔːdˈbʲjɔrʲɲik, AS: radʹi ̯•odbʹi ̯orʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radio

Wiktionary


radioodtwarzacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. radio z urządzeniem umożliwiającym odtwarzanie dźwięku z różnych nośników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po liftingu wersja ta dodatkowo wyposażona została w radioodtwarzacz CD.

Wiktionary


radiooficer

oficer łączności radiowej; oficer obsługujący radiostację


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) oficer żeglugi odpowiedzialny za łączność radiową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedziałem w kabinie radiooficera i z podnieceniem oglądałem przebieg akcji ratunkowej na morzu, bo zatonęło wtedy wiele jachtów.

Wiktionary


radiooficerka

→ radiooficer


SJP.pl

Patrz:

radiooficer

radiooperator

pracownik zajmujący się obsługą radiostacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba obsługująca urządzenia radiowo-nadawcze i nadawczo-odbiorcze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój ojciec jest radiooperatorem.

 (1.1) Przyjaciele mojego brata to radiooperatorzy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) operator radiowy

Wiktionary


radiooperatorka

pracownica zajmująca się obsługą radiostacji


SJP.pl


radiopajęczarka

potocznie: kobieta słuchająca radia bez płacenia abonamentu


SJP.pl


radiopajęczarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) korzystanie z niezarejestrowanego odbiornika radiowego nie opłacając abonamentu za dostęp do programów radiowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda radiofonia czyni wysiłki aby wyplenić plagaagę radiopajęczarstwa, narażającą na szwank interesy radia oraz demoralizującą radiosłuchaczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiopajęczarz m.

Wiktionary


radiopajęczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba korzystająca z niezarejestrowanego odbiornika radiowego, nieopłacająca abonamentu za dostęp do programów radiowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spośród mniejszych krajów największy przyrost liczby radioabonentów zaznacza się w Irlandii […]. Należy to przypisać znacznemu rozwojowi irlandzkiego radia oraz intensywnej kampanii przeciwko radiopajęczarzom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiopajęczarstwo n.

Wiktionary


radiopelengacyjny

związany z radiopelengacją


SJP.pl


radiopromieniowanie

wysyłać promienie radiowe


SJP.pl


radiopromieniować

wysyłać promienie radiowe


SJP.pl


radiopółkompas

Ra

Wikipedia


radiopława

pływająca boja wyposażona w nadajnik radiowy


SJP.pl


radioreporterka

reporterka radiowa


SJP.pl


radiosekstans

urządzenie radiowe używane do astronawigacji, umożliwiające wykonywanie namiarów Księżyca i Słońca przez chmury; radiosekstant


SJP.pl

Ra

Wikipedia


radiosekstant

urządzenie radiowe używane do astronawigacji, umożliwiające wykonywanie namiarów Księżyca i Słońca przez chmury; radiosekstans


SJP.pl


radioskop

aparat rentgenowski


SJP.pl


radioskopia

metoda badania polegająca na prześwietleniu obiektu promieniami Roentgena i uzyskaniu jego obrazu na ekranie; rentgenoskopia


SJP.pl


radioskopowy

→ radioskop


SJP.pl

Patrz:

radioskop

radiosonda

Ra

Wikipedia


radiosondażowy

→ radiosondaż


SJP.pl

Patrz:

radiosondaż

radiospektroskopia

Radiospektroskopia – dział spektroskopii obejmujący badanie widm rezonansowego pochłaniania i emisji przez substancje promieniowania radiowego, mikrofalowego i submilimetrowego; wykorzystywana m.in. do badań struktury cząstek oraz kryształów.

Wikipedia


radiostacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie radiowe do nadawania, odbioru lub obu tych funkcji;

Wiktionary

Radiostacja – zestaw urządzeń do nadawania lub odbierania sygnałów radiowych. Składa się z nadajnika lub odbiornika radiowego, anteny, linii kablowych itp. Czasami zalicza się do niej także budynki, w których się znajduje. Uproszczoną wersją radiostacji są radiotelefony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od pięciu tygodni radiostacja nadaje fałszywe meldunki. Rozumiesz? Trzeba oczyścić siatkę, wyeliminować tego, kto zdradził.

 (1.1) Chodzenie w kółko z ciężką radiostacją na plecyecach to skuteczny sposób na nauczenie się stopni wojskowych, a bicie po twarzy pomaga utrzymać dyscyplinę na zbiórce - wyjaśnili oskarżeni.

 (1.1) Gdyby „Nord” miała radiostację, to po awarii akumulatorów i popsuciu się wszystkiego, co mogłoby nawalić, szukano by nas już od miesiąca.

 (1.1) Na trzeciorzędne odcinki posyła się trzeciorzędne oddziały, wyposażone w zdezelowane samochody, rakietnice jako substytut radiostacji i butelki z benzyną w zastępstwie granatników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔˈstat͡sʲja, AS: radʹi ̯ostacʹi ̯a

Wiktionary


radiosygnał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sygnał radiowy

Wiktionary


radiosłuchacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek słuchający audycji radiowych; słuchacz radia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda radiofonia czyni wysiłki aby wyplenić plagaagę radiopajęczarstwa, narażającą na szwank interesy radia oraz demoralizującą radiosłuchaczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. radiosłuchaczka ż.

Wiktionary


radiosłuchaczka

→ radiosłuchacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta słuchająca audycji radiowych; słuchaczka radia

Wiktionary

Patrz:

radiosłuchacz

Powiązane:

 rzecz. radiosłuchacz m.

Wiktionary


radiosłuchowisko

słuchowisko (częściej), dźwiękowisko (rzadko);
1. utwór literacki (komedia lub dramat) napisany specjalnie lub przystosowany na potrzeby radia;
2. gatunek radiowej dramaturgii obejmujący takie utwory;
3. audycja radiowa, w czasie której nadawane są takie utwory


SJP.pl


radiota

radiotechnik obsługujący radiostację


SJP.pl


radiotechniczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do radiotechniki, związany z radiotechniką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wujek służył w brygadzie radiotechnicznej do wiosny 1980 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotechnik mos., radiotechnika ż.

Wiktionary


radiotechnik

specjalista w dziedzinie radiotechniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rad. zaw. specjalista w dziedzinie radiotechniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Został także inżynierem radiotechnikiem, a w 1978 absolwentem akademii wojskowej w Leningradzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotechnika ż.

 przym. radiotechniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radiomechanik, radiowiec

Wiktionary


radiotechnika

specjalista w dziedzinie radiotechniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rad. dział nauki i techniki obejmujący teorię i zastosowanie w praktyce drgań elektromagnetycznych;

Wiktionary

Radiotechnika – dział nauki i techniki obejmujący teorię i zastosowanie w praktyce drgań elektromagnetycznych (fal elektromagnetycznych) do przenoszenia sygnałów na odległość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Produkował podzespoły ceramiczne dla radiotechniki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotechnik mos.

 przym. radiotechniczny

Wiktionary


radiotelefon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rad. techn. aparat umożliwiający prowadzenie rozmów za pomocą fal radiowych;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chyba niemal wszystkie współczesne radiotelefony morskie posiadają pełny zakres kanałów w liczbie 55 (od 1 do 88).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotelefonia ż., radiotelefonista mos.

 przym. radiotelefoniczny

 przysł. radiotelefonicznie

Wiktionary


radiotelefonia

rodzaj telefonii, w której do przesyłania sygnałów telefonicznych wyzyskuje się fale radiowe


SJP.pl

Radiotelefonia – rodzaj łączności telefonicznej, w której urządzenia – radiotelefony – przesyłają sygnały za pomocą fal radiowych.

Wikipedia


radiotelefonista

żołnierz lub operator obsługujący radiostację


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rad. osoba używająca radiotelefonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie, kiedy piszę te słowa zakończono akcję wymiany Świadectw Radiotelefonistów. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotelefon mrz., radiotelefonia ż.

 przym. radiotelefoniczny

 przysł. radiotelefonicznie

Wiktionary


radiotelegraf

zestaw urządzeń do przesyłania i odbioru wiadomości telegraficznych drogą radiową


SJP.pl


radiotelegrafista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik, który obsługuje radiotelegraf, przekazuje i odbiera radiotelegramy

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wojsku służyłem jako radiotelegrafista w kompanii łączności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔtɛlɛɡraˈfʲista, AS: radʹi ̯otelegrafʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotelegrafia ż.

:: fż. radiotelegrafistka ż.

 przym. radiotelegraficzny

 przysł. radiotelegraficznie

Wiktionary


radiotelegrafistka

→ radiotelegrafista


SJP.pl

Patrz:

radiotelegrafista

radiotelekomunikacyjny

związany z radiotelekomunikacją


SJP.pl


radiotelemechanika

dział telemechaniki zajmujący się zdalnym sterowaniem urządzeniami


SJP.pl


radioteleskop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astr. teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radioteleskopowy

Wiktionary


radioteleskopowy

→ radioteleskop


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z radioteleskopem, dotyczący radioteleskopu, wykorzystujący radioteleskop

Wiktionary

Patrz:

radioteleskop

Powiązane:

 rzecz. radioteleskop mrz.

Wiktionary


radiotelewizyjny

→ radiotelewizja


SJP.pl

Patrz:

radiotelewizja

radioterapeuta

lekarz specjalizujący się w dziedzinie radioterapii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista w dziedzinie radioterapii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioterapia ż.

:: fż. radioterapeutka ż.

 przym. radioterapeutyczny

Wiktionary


radioterapeutka

kobieta specjalizująca się w dziedzinie radioterapii


SJP.pl


radioterapeutyczny

przymiotnik od: radioterapia (np. konsultacja radioterapeutyczna, naświetlenie radioterapeutyczne, aparat radioterapeutyczny)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z radioterapią, dotyczący radioterapii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioterapia ż., radioterapeuta mos., radioterapeutka ż.

Wiktionary


radioterapia

metoda leczenia polegająca na wykorzystywaniu promieniowania jonizującego (najczęściej promieniowania gamma i rentgenowskiego) w celu zniszczenia jak największej liczby komórek nowotworowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. leczenie za pomocą promieniowania jonizującego;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatnim roku przeszedłem dwie radioterapie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔtɛˈrapʲja, AS: radʹi ̯oterapʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioterapeuta mos., radioterapeutka ż.

 przym. radioterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promieniolecznictwo, curieterapia

Wiktionary


radiotka

→ radiota


SJP.pl

Patrz:

radiota

radiotoksyczność

Radiotoksyczność – pojęcie mówiące o szkodliwym wpływie danej substancji promieniotwórczej na organizm ludzki.

Radiotoksyczność zależy od kilku czynników:

Pierwiastki promieniotwórcze dzieli się według klas radiotoksyczności (od 1 do 4):

Wikipedia


radiowczyni

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która pracuje w radiu

Wiktionary


radiowiec

1. pracownik rozgłośni radiowej uczestniczący w przygotowaniu i emisji programu;
2. specjalista w dziedzinie radiotechniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która pracuje w radiu

 (1.2) osoba, która jest specjalistą w dziedzinie radiotechniki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pracownik rozgłośni radiowej (np. prezenter, dziennikarz, realizator dźwięku oraz realizator, producent bądź wydawca programów radiowych)
  • specjalista w dziedzinie radiotechniki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: raˈdʲjɔvʲjɛt͡s, AS: radʹi ̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n., radiator m.

 przym. radiowy

Wiktionary


radiowość

→ radiowy


SJP.pl

Patrz:

radiowy

radiowy

1. związany z radiem jako instytucją, środkiem przekazu lub urządzeniem;
2. związany z emisją fal elektromagnetycznych o określonej długości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z radiem, charakterystyczny dla radia, przekazywany przez radio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Polsce odbiorniki radiowe rozpoczęto produkować w latach 20. XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdʲjɔvɨ, AS: radʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n., radyjko n., radiowiec m.

Wiktionary


radiowysokościomierz

urządzenie służące do pomiaru wysokości podczas lotu, działające na zasadzie wysyłania i odbierania fal radiowych odbitych od powierzchni Ziemi


SJP.pl

Radiowysokościomierz, wysokościomierz radiowy, wysokościomierz radarowy – rodzaj lotniczego przyrządu pokładowego, który wskazuje rzeczywistą wysokość lotu nad powierzchnią Ziemi.

Radiowysokościomierz składa się z nadajnika, odbiornika, ich anten oraz układu przeliczeniowego.

Wikipedia


radiowóz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. samochód policyjny;

Wiktionary

Radiowóz, samochód policyjny – oznakowany w jednolity sposób samochód z zamontowanym systemem ostrzegania świetlnego i dźwiękowego (charakterystycznym dla pojazdów uprzywilejowanych) używany przez policję. Może to być pojazd produkowany seryjnie lub zmodyfikowany na specjalne zamówienie, wyposażony często w mocniejszy silnik i dodatkowe wyposażenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zakładzie karnym w Sieradzu jeden ze strażników zabarykadował się i ostrzelał radiowóz, którym policjanci przyjechali do więzienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdʲjɔvus, AS: radʹi ̯ovus

Wiktionary


radiowęglowy

przymiotnik od: radiowęgiel


SJP.pl


radiowęzeł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sieć kabli i głośników rozprowadzająca z centrali po jakimś obiekcie komunikaty głosowe lub audycje;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do działalności propagandowej strażacy wykorzystywali także radiowęzły wiejskie, osiedlowe, zakładowe oraz dworcowe.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radiowęzłowy

Wiktionary


radiowęzłowy

przymiotnik od: radiowęzeł


SJP.pl


radioznacznik

substancja chemiczna zawierająca nuklidy promieniotwórcze, wykorzystywana w diagnostyce medycznej i do badania różnych zjawisk fizycznych i chemicznych


SJP.pl

Radioznacznik – substancja chemiczna zawierająca nuklidy promieniotwórcze, wykorzystywana do badania różnych zjawisk fizycznych i chemicznych, a przede wszystkim w diagnostyce medycznej. Radioznaczniki mogą być wytwarzane sztucznie, jak i być pochodzenia naturalnego (np. związki węgla zawierające izotop C-14).

Wikipedia


radiołącznościowy

dotyczący radiołączności


SJP.pl


radioźródło

Ra

Wikipedia


radirka

dawniej: gumka do wycierania ołówka lub atramentu, pierwotnie z napisem: "Radir"


SJP.pl


radiszczew

Radiszczew – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie irkuckim. W 2010 roku liczyło 1140 mieszkańców.

Wikipedia


radium

z łaciny: rad (pierwiastek chemiczny)


SJP.pl

Radium – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kansas, w hrabstwie Stafford.

Wikipedia


radix

z łaciny: korzeń; określenie spotykane zwykle na receptach i produktach zielarskich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radix (błotniarka) – rodzaj ślimaków
  • radix – część męskich organów kopulacyjnych pająków
  • radix – narząd jeżowców
  • radix – łacińska nazwa korzenia

Wikipedia


radiónka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kraw. beret

Wiktionary


radiówka

potocznie: internet radiowy


SJP.pl


radka

zdrobnienie od: Radosława (imię żeńskie)


SJP.pl


radkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Radkiewicz – polski mechanik
  • Gieorgij Radkiewicz-Szulc – rosyjski oficer, emigracyjny działacz wojskowy
  • Jan Radkiewicz – polski duchowny
  • Leanid Radkiewicz – białoruski polityk, deputowany do Rady Najwyższej
  • Natalia Radkiewicz – polska piłkarka
  • Nikołaj Radkiewicz – rosyjski seryjny morderca
  • Nikołaj Iwanow-Radkiewicz – radziecki dyrygent
  • Polikarp (Radkiewicz) – prawosławny biskup
  • Przemysław Radkiewicz – polski lekkoatleta
  • Stanisław Radkiewicz – polski oficer polityczny, poseł na Sejm i minister
  • Swiatłana Radkiewicz – białoruska łyżwiarka szybka
  • Rodkiewicz

Wikipedia


radkowianin

mieszkaniec Radkowa


SJP.pl


radkowianka

mieszkanka Radkowa


SJP.pl


radkowice

nazwa wsi w województwie świętokrzyskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chęciny
  • Radkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów
  • Radkowice – dawna gmina wiejska
  • Radkowice– gromada w powiecie iłżeckim
  • Radkowice – gromada w powiecie kieleckim
  • Radkowice – przystanek kolejowy
  • Radkowice-Kolonia

Wikipedia


radkowie

zdrobnienie od: Radosław (imię męskie)


SJP.pl


radkowski

→ Radków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radkowem, dotyczący Radkowa

Wiktionary

Patrz:

Radków

Powiązane:

 rzecz. Radków mrz.

Wiktionary


radkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radka lub z nim związany


SJP.pl


radków

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Radków w innych znaczeniach tej nazwy.

Radków (do maja 1946 r. "Hradek", Wünschelburg) – miasto w Polsce, położone w województwie dolnośląskim. w powiecie kłodzkim, w gminie Radków, u podnóża Szczelińców, na ziemi kłodzkiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Radków. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. wałbrzyskiego.

Wikipedia


radlak

nazwisko


SJP.pl


radler

napój niskoalkoholowy będący połączeniem jasnego piwa i lemoniady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. spoż. napój stanowiący mieszankę jasnego piwa i innego napoju bezalkoholowego;

 (1.2) hand. porcja, butelka radlera (1.1)

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Napijesz się zimnego radlera grejpfrutowego.

 (1.2) Poproszę trzy radlery o smaku limonki.

Wiktionary


radlica

redlica;
1. robocza część radła;
2. robocza część siewnika żłobiąca bruzdy


SJP.pl


radliczyce

Radliczyce – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki.

W latach 1954-1959 wieś była siedzibą gromady Radliczyce, po jej zniesieniu w gromadzie Rajsko. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


radlin

niewysoki wał ziemi między dwiema bruzdami, usypany przez radlenie; redlina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Radlin – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim.

Według danych z 31 grudnia 2023 r. miasto miało 16 829 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hilda mieszka pod Radlinem od 1922 roku.

 (1.2) W którym z Radlinów się urodziłaś?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radlinianin mos., radlinianka ż.

 przym. radliński

Wiktionary


radlina

niewysoki wał ziemi między dwiema bruzdami, usypany przez radlenie; redlina


SJP.pl


radlinianin

mieszkaniec Radlina


SJP.pl


radlinianka

mieszkanka Radlina


SJP.pl


radliniec

Radliniec (niem. "Wilhelmswalde") – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą.

W czasie II Wojny Światowej wieś została kompletnie spalona, a następnie odbudowana przez Niemców jako wzorcowa wieś kolonizacyjna. Zbudowana wtedy charakterystyczna zabudowa jest widoczna do dzisiaj.

Wikipedia


radlinka

zdrobnienie od: radlina


SJP.pl


radlinowy

przymiotnik od: radlina


SJP.pl


radlić

obsypywać rośliny okopowe za pomocą radła (regionalnie: redła); redlić (regionalnie)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. obradlić)

 (1.1) roln. ogrod. obsypywać ziemią rośliny uprawne używając radła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radło n., redło n., radełko n., radlenie n., radlina ż., redlina ż., radlica ż., radlaczka ż., radlanka ż., radlonka ż., redlanka ż., redlonka ż.

 czas. redlić ndk., obradlać ndk., obradlić dk., obredlać ndk., obredlić dk.

 przym. radlny, radłowy, radlony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) redlić

Wiktionary


radliński

związany z Radlinem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Radlina, związany z Radlinem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla Radlina lub radlinian, mający cechy lub właściwości przypisywane Radlinowi lub radlinianom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile ton węgla kamiennego na dobę koksuje radlińska koksownia?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radlin mrz., radlinianin mos., radlinianka ż.

Wiktionary


radlonka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. radlina, pas ziemi powstały w wyniku radlenia, rola radlona, pole przeorane

 (1.2) daw. i gwara. radlenie, przeorywanie radłem w poprzek ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) posadził go na zimę na kawałku czarnej nagnojonej ziemi (…) w radlonki, tak jak w niektórych miejscach brukiew sadzą.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. radlić

 rzecz. redlina ż., radlenie, radlina, radło

 przym. radlony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radlina, radlanka, redlina

 (1.2) radlenie, radlanka, radlaczka, radło

Wiktionary


radna

rajczyni;
1. członkini rady - organu władzy terenowej;
2. w dawnej Polsce: członkini rady miejskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urz. członkini rady gminy, rady miasta, rady powiatu lub sejmiku wojewódzkiego wybierana w wyborach samorządowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • radna – członkini rady np. wybieralnych organów samorządowych
  • Radna – wieś w Słowenii, w gminie Sevnica
  • Radna – rzeka, dopływ Wschodniej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwie radne nie wzięły udziału w głosowaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rada ż., radzenie n.

:: fm. radny mos.

 czas. radzić ndk., doradzać ndk., doradzić dk., poradzić dk.

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary


radnica

wieś w Polsce


SJP.pl

Radnica ( "Rädnitz") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie.

W latach 1954-1972 wieś była siedzibą gromady Radnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


radny

rajca;
1. członek rady - organu władzy terenowej;
2. w dawnej Polsce: członek rady miejskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) urz. członek rady gminy, rady miasta, rady powiatu lub sejmiku wojewódzkiego wybierany w wyborach samorządowych

 (1.2) hist. zob. rajca.

Wiktionary

Radny (staropol. "radźca", póź. "rajca") – członek rady. Radnym może zostać każdy obywatel, który ukończył 18 lat i ma zaświadczenie o niekaralności. W Polsce najczęściej mianem radnych określa się członków wybieralnych organów samorządowych, np. rady gminy czy rady powiatu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza miejscowość ma dwóch radnych w radzie gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rada ż., radzenie n.

:: fż. radna

 czas. radzić

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary


rado

1. wskazówka, porada;
2. rodzaj instytucji doradczej, grupa osób obradująca nad czymś;
3. przestarzale: omawianie jakiejś sprawy, narada


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamil Rado – polski piłkarz
  • Michał Rado – polski samorządowiec, wicemarszałek dolnośląski
  • Richard Rado – niemiecki matematyk
  • Sándor Radó – węgierski psychoanalityk i lekarz
  • Rado – szwajcarski producent ekskluzywnych zegarków

Wikipedia


radocha

potocznie: radość, uciecha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. radość

Wiktionary

Radocha – dzielnica Sosnowca.

Jako wieś, wespół z innymi: Ostrą Górką, Pogonią, Sielcem i Starym Sosnowcem, zapoczątkowała na mocy ukazu carskiego w 1902 miasto "Sosnowice", dzisiejszy Sosnowiec.

Graniczy od północy i zachodu ze Śródmieściem (od północy właściwie z historyczną Ostrą Górką), od wschodu z Dębową Górą, którą to granicę wyznacza przepływająca tutaj rzeka Czarna Przemsza a uchodząca do niej tutaj Brynica wyznacza granicę południową, z Mysłowicami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Towarzyszył mi dreszcz emocji, spora radocha, że oto nadeszła chwila, o której marzyłem miesiącami, może nawet latami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radość ż., radowanie n., uradowanie n.

 czas. radować się, radować ndk., uradować dk.

 przym. radosny, rad

 przysł. radośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radość, ubaw, frajda

Wiktionary


radochna

imię żeńskie


SJP.pl

Radochna – zdrobniała forma żeńska od imion żeńskich złożonych z pierwszym członem "Rado-" (Radomira, Radosława). Pochodzi ono od słowa "radość", które w języku starosłowiańskim brzmiało "radost". Dosłowne tłumaczenie tego imienia, to "radosna," ale przypisuje się mu także znaczenia, takie jak: "cieszącą się sławą" lub "pełną radości i szacunku". W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku (1265 rok).

Wikipedia


radochniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radochny lub z nią związany


SJP.pl


radochowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radochowem, dotyczący Radochowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radochów m.

Wiktionary


radochów

wieś w Polsce


SJP.pl

Radochów (niem. "Reyersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie wałbrzyskim.

Wikipedia


radociech

imię męskie


SJP.pl

Radociech – słowiańskie/staropolskie imię męskie, złożone z członu "Rado-" (motywowany przez "rad" – "być zadowolonym, chętnym, cieszyć się" lub "radzić" – "troszczyć się, dbać o coś") oraz członu "-ciech" ("cieszyć"). Może ono oznaczać "tego, który chętnie się cieszy".

Wikipedia


radociechostwo

Radociech z małżonką; Radociechowie


SJP.pl


radociechowie

Radociech z małżonką; Radociechostwo


SJP.pl


radociechowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radociecha lub z nim związany


SJP.pl


radogoski

przymiotnik od: Radogoszcz


SJP.pl


radogost

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radogost – bóstwo Słowian połabskich
  • Radogost – słowiańskie imię męskie
  • Radogost – wzgórze w południowo-zachodniej Polsce, na Pogórzu Kaczawskim
  • Radogost – grupa muzyczna
  • Radogoszcz
  • Radegast
  • Radagast
  • Radhošť

Wikipedia


radogostostwo

Radogost z małżonką; Radogostowie


SJP.pl


radogostowie

Radogost z małżonką; Radogostostwo


SJP.pl


radogostowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radogosta lub z nim związany


SJP.pl


radogoszcz

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radogoszcz – osiedle mieszkaniowe w Łodzi
  • Radogoszcz – Rozszerzone Więzienie Policyjne w fabryce Samuela Abbego w Łodzi
  • Radogoszcz – obóz przesiedleńczy w fabryce Samuela Abbego w Łodzi
  • Radogoszcz – obóz przejściowy w fabryce Michała Glazera w Łodzi przy ul. Liściastej (d. Krakowska)
  • Łódź Radogoszcz – przystanek kolejowy
  • Cmentarz św. Rocha na Radogoszczu w Łodzi
  • Radogoszcz – dawna gmina wiejska istniejąca do 1946 roku w woj. łódzkim
  • Radogoszcz – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Lubań
  • Radogoszcz – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osiek
  • Radogoszcz – willa w Grodzisku Mazowieckim
  • Radogoszcz – wczesnośredniowieczny gród Redarów

Wikipedia


radojewski

nazwisko


SJP.pl


radolinek

Radolinek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Rodzinny dom dziecka we wsi prowadziła Helena Helak, dama Orderu Uśmiechu.

Wikipedia


radom

1. wskazówka, porada;
2. rodzaj instytucji doradczej, grupa osób obradująca nad czymś;
3. przestarzale: omawianie jakiejś sprawy, narada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w centralno-wschodniej Polsce, nad rzeką Mleczną;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Festiwal Gombrowiczowski wyprowadza Radom z prowincji w świat wielkiej literatury i teatru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradɔ̃m, AS: radõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radomszczanka ż., Radomsko n., radomianin mos., radomianka ż., radomiak mos., Radomskie n.

 przym. radomski, podradomski

Wiktionary


radomiaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od radomiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radomiak m.

Wiktionary


radomiak

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mieszkaniec Radomia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔ̃mʲjak, AS: radõmʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radom m., radomianin m., radomianka ż.

:: zdrobn. radomiaczek m.

 przym. radomski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radomianin

Wiktionary


radomianin

mieszkaniec Radomia; Radomiak (potocznie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Radomia

 (1.2) osoba pochodząca z Radomia, urodzona w Radomiu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radomianko! Radomianinie! Weź udział w głosowaniu na wybór projektów w ramach budżetu obywatelskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn, AS: radõmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radom m., Radomskie n., Radomianin m., Radomianka ż., radomiak m.

:: fż. radomianka ż.

 przym. radomski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. radomiak

Wiktionary


radomianka

mieszkanka Radomia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Radomia

 (1.2) kobieta pochodząca z Radomia, urodzona w Radomiu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radomianko! Radomianinie! Weź udział w głosowaniu na wybór projektów w ramach budżetu obywatelskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɔ̃ˈmʲjãnka, AS: radõmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radom m., Radomskie n., Radomianin m., Radomianka ż., radomiak m.

:: fm. radomianin m.

 przym. radomski

Wiktionary


radomice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radomice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Wleń
  • Radomice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
  • Radomice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Morawica
  • Radomice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
  • Radomice – dawna gmina wiejska istniejąca w XIX wieku w guberni kieleckiej
  • Radomice – dawna gromada

Wikipedia


radomierzyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radomierzyce – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim w gminie Zgorzelec
  • Radomierzyce – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim w gminie Siechnice
  • Radomierzyce – dawna gromada
  • Radomierzyce – dawny przystanek kolejowy

Wikipedia


radomin

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radomin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin
  • Radomin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
  • Radomin – dawna gromada

Wikipedia


radomir

imię męskie


SJP.pl

Radomir, Radomiar, Radmir – słowiańskie/staropolskie imię męskie, złożone z członu "Rado-" (motywowanego przez "rad"- „być zadowolonym, chętnym, cieszyć się” lub "radzić" - „troszczyć się, dbać o coś”) oraz członu "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Może ono oznaczać „tego, który troszczy się o pokój”.

Wikipedia


radomira

imię żeńskie


SJP.pl

Radomira – nienotowany w czasach staropolskich żeński odpowiednik imienia Radomir.

Imię pozostaje imieniem nadawanym rzadko. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 11 kobiet o imieniu Radomira nadanym jako imię pierwsze oraz 7 kobiet noszących imię Radomira jako imię drugie.

Wikipedia


radomirostwo

Radomir z małżonką; Radomirowie


SJP.pl


radomirowie

Radomir z małżonką; Radomirostwo


SJP.pl


radomirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radomira lub z nim związany


SJP.pl


radomirzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radomiry lub z nią związany


SJP.pl


radomił

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Radomił – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Rado-" (motywowany przez "rad" – „być zadowolonym, chętnym, cieszyć się” lub "radzić" – „troszczyć się, dbać o coś”) oraz członu "-mił" („miły”). Może ono oznaczać „tego, który chętnie jest miły”.

Radomił imieniny obchodzi 11 czerwca i 17 czerwca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: raˈdɔ̃mʲiw, AS: radõmʹiu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. Radek

Wiktionary


radomiła

imię męskie


SJP.pl

Radomiła – nienotowany w czasach staropolskich żeński odpowiednik imienia Radomił.

Radomiła imieniny obchodzi 11 czerwca, 13 lipca, 19 lipca i 13 sierpnia.

Wikipedia


radomiłostwo

Radomił z małżonką; Radomiłowie


SJP.pl


radomiłowie

Radomił z małżonką; Radomiłostwo


SJP.pl


radomiłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radomiła lub z nim związany


SJP.pl


radomiński

związany z Radominem, dotyczący Radomina


SJP.pl


radomka

1. wieś w Polsce;
2. nazwa kilku rzeki w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radomka – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim
  • Radomka – rzeka w Polsce (dopływ Warty)
  • Radomka – rzeka w Polsce (dopływ Wisły)
  • Radomka Radom – polski klub siatkarski kobiet
  • Radomka – rzeka we wschodniej Słowacji (dopływ Topli)
  • Radomka – rezerwat przyrody we wschodniej Słowacji
  • Radomka – wieś na Ukrainie, w obwodzie czernihowskim, w rejonie koriukowskim

Wikipedia


radomno

Zobacz też: Radomno w innych znaczeniach tej nazwy.

Radomno – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Bratian.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


radomski

przymiotnik od: Radom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Radomia, związany z Radomiem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) pot. papieros marki „Radomskie”

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radomski – polskie nazwisko
  • Andrzej Radomski (ujednoznacznienie)
  • Arkadiusz Radomski (ur. 1977) − polski piłkarz
  • Bolesław Radomski (1904–1956) – polski duchowny
  • Bolesław Radomski (ur. 1981) – polski pilot samolotowy
  • Eric Radomski (ur. 1950) – amerykański producent i twórca filmowy
  • Jakub Radomski (ur. 1988) − polski siatkarz
  • Jan Radomski (ujednoznacznienie)
  • Jerzy Radomski (ok. 1817–1871) – polski urzędnik
  • Krzysztof Radomski (ur. 1967) – polski generał broni, doktor nauk o bezpieczeństwie
  • Marian Radomski (1930–1998) – polski siatkarz
  • Paweł Radomski (XX–XXI w.) – polski dyplomata

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatnim czasie drastycznie spadł poziom zdawalności egzaminów w radomskim WORD-zie.

 (2.1) Rudzielec zgasił swojego radomskiego w popielniczce umieszczonej poniżej radia i spojrzał z miną niewiniątka na swojego dowódcę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔ̃msʲci, AS: radõmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radom mrz., radomianin mos., radomianka ż., radomiak mos.

Wiktionary


radomskie

przymiotnik od: Radom


SJP.pl

Radomskie (pot. także ziemia radomska) – region kulturowy na obszarze historycznej Małopolski – ziemi sandomierskiej i częściowo południowego Mazowsza, obejmujące tereny leżące w widłach rzek Wisły i Pilicy. Region został opisany przez Oskara Kolberga w XIX wieku.

Wikipedia


radomsko

przymiotnik od: Radom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polskie miasto powiatowe w województwie łódzkim nad rzeką Radomką;

Wiktionary

Radomsko – miasto w województwie łódzkim, siedziba powiatu radomszczańskiego oraz gminy wiejskiej Radomsko. Położone 90 km od Łodzi, 40 km od Częstochowy i 180 km od Warszawy. Leży na Wyżynie Przedborskiej, nad rzeką Radomką.

Było miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego w tenucie radomszczańskiej w powiecie radomszczańskim województwa sieradzkiego w końcu XVI w..

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Radomsko jest siedzibą gminy Radomsko i powiatu radomszczańskiego.

 (1.1) - Jeśli wypowiedź prezydenta Radomska była cytowana przez kilka dzienników i jest ona jednobrzmiąca, to jest to jednoznaczna odpowiedź na to, czy on to powiedział, czy nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔ̃mskɔ, AS: radõmsko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radomszczanin m., radomszczanka ż., Radomka ż., Radom m., Radomsk m., Radomierzyce ż. lm.

 przym. radomszczański

Wiktionary


radomskowski

→ Radomsko


SJP.pl

Patrz:

Radomsko

radomszczanin

mieszkaniec Radomska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Radomska

 (1.2) osoba pochodząca z Radomska, urodzona w Radomsku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatni weekend sierpnia Radomszczanie do późnych godzin nocnych mogą uczestniczyć m.in. w koncertach, spotkaniach ze znanymi ludźmi, zwiedzać muzeum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɔ̃mʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: radõmščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radomsko n.

:: fż. radomszczanka ż.

 przym. radomszczański

Wiktionary


radomszczanka

mieszkanka Radomska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Radomska

 (1.2) kobieta pochodząca z Radomska, urodzona w Radomsku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɔ̃mʃˈt͡ʃãnka, AS: radõmščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radomsko n., Radom m.

:: fm. radomszczanin m.

 przym. radomszczański

Wiktionary


radomszczański

przymiotnik od: Radomsko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Radomska, związany z Radomskiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tzw. sylwa radomszczańska to śpiewnik szlachecki z lat 1699-1703, w którym połowa tekstów jest proweniencji ludowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɔ̃mʃˈt͡ʃãj̃sʲci, AS: radõmščãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radomsko n., radomszczanin m., radomszczanka ż.

Wiktionary


radomyski

przymiotnik od: Radomyśl, Radomyśl Wielki, Radomyśl nad Sanem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radomyślem Wielkim, dotyczący Radomyśla Wielkiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radomyśl Wielki mrz.

Wiktionary


radomysł

imię męskie


SJP.pl


radomysłostwo

Radomysł z małżonką; Radomysłowie


SJP.pl


radomysłowie

Radomysł z małżonką; Radomysłostwo


SJP.pl


radomysłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radomysła lub z nim związany


SJP.pl


radomyśl

1. nazwa kilku miejscowości w Polsce;
2. miasto na Ukrainie;
3. wieś na Ukrainie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radomyśl – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wiśniew i przystanek kolejowy
  • Radomyśl – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Wijewo
  • Radomyśl – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Wierzchowo
  • Radomyśl – zniesiony przysiółek wsi Karkowo, w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Chociwel
  • Radomyśl – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Grzmiąca
  • Radomyśl – dawna gromada
  • Radomyśl – przystanek kolejowy, w województwie mazowieckim
  • Radomyśl – miasto
  • Radomyśl – wieś
  • Radomyśl – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Radziuki.
  • Radomyśl – dawna osada. Tereny, na których leżała, znajdują się w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim
  • Radomyśl Wielki

Wikipedia


radomyślanin

1. mieszkaniec Radomyśla Wielkiego (miasta w Polsce);
2. mieszkaniec Radomyśla (wsi w Polsce)


SJP.pl


radomyślanka

1. mieszkanka Radomyśla Wielkiego (miasta w Polsce);
2. mieszkanka Radomyśla (wsi w Polsce)


SJP.pl


radon

promieniotwórczy gaz szlachetny o symbolu Rn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

Wiktionary

Radon (Rn, radon) – pierwiastek chemiczny z grupy gazów szlachetnych.

Odkryty w 1900 roku przez Friedricha Dorna. Początkowo był nazywany „emanacją” ([]), proponowano dla niego także nazwę „niton” ([]). Niektóre jego izotopy nosiły własne nazwy, pochodzące od pierwiastków z których powstały, jak – „radon”, „emanacja radowa”, – „toron”, „emanacja torowa” (symbol Tn) lub – „aktynon”, „emanacja aktynowa” (An). Po roku 1923 przyjęto jako obowiązującą nazwę najtrwalszego izotopu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma radon?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradɔ̃n, AS: radõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Rn

Wiktionary


radonowy

przymiotnik od: radon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący radonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radon m.

Wiktionary


rados

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tomasz Rados – polski politolog i działacz polonijny
  • Zdzisław Rados – polski rzeźbiarz

Wikipedia


radosność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest radosne; cecha tych, którzy są radośni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radosny

 przysł. radośnie

Wiktionary


radosny

1. okazujący wesołość, zadowolenie; wesoły, rozradowany;
2. wywołujący radość, np. radosna wieść


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który charakteryzuje się radością, ma dobry humor; nie jest smutny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrzcie i bądźcie radośni, ubodzy, / niech ożyje wasze serce, którzy szukacie Boga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔsnɨ, AS: radosny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radosność ż., radość ż., radocha ż.

 czas. radować ndk., radować się ndk.

 przysł. radośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rad, wesoły, uradowany, pogodny

Wiktionary


radost

imię męskie


SJP.pl


radostostwo

Radost z małżonką; Radostowie


SJP.pl


radostowice

Radostowice (niem. "Radostowitz") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Suszec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. Powierzchnia wsi wynosi 4,36 km².

Poza północną granicą Radostowic rozciągają się lasy państwowe. Radostowice od wschodu graniczą z Pszczyną (dzielnica Stara Wieś) i częściowo z Czarkowem, od zachodu z Kobielicami, zaś południowym sąsiadem jest Poręba.

Wikipedia


radostowie

Radost z małżonką; Radostostwo


SJP.pl


radostowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radostowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Subkowy
  • Radostowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany
  • Radostowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Rozogi
  • Radostowo – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Grzmiąca
  • Radostowo – dawna gromada
  • Radostów
  • Radostowo (gmina)

Wikipedia


radostowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radosta lub z nim związany


SJP.pl


radostynia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała;

Wiktionary

Radostynia (dodatkowa nazwa w j. niem. Radstein) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Kotliny Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Biała.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radostynianin mos., radostynianka ż.

 przym. radostyński

Wiktionary


radosz

nazwisko


SJP.pl

Radosz – osada w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Stromiec.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa radomskiego.

Wikipedia


radoszewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radoszewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
  • Radoszewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Babiak
  • Radoszewice – dawna gmina wiejska
  • Radoszewice – dawna gromada

Wikipedia


radoszewnica

Radoszewnica – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Koniecpol. Wieś położona jest nad rzeką Pilicą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego. W Radoszewnicy znajduje się rezerwat przyrody Borek, chroniący kompleks leśny o urozmaiconych wielogatunkowych drzewostanach, posiadających cechy zespołów naturalnych, a także odnowiony, zabytkowy Pałac.

Wikipedia


radoszewo

Radoszewo (kaszb. "Redëszewò" lub też "Redoszewò", niem. "Reddischau", dawniej "Radoszewo", "Radochowo") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck. Ma status sołectwa.

W kierunku północnym od Radoszewa znajdują się rezerwaty przyrody "Woskownica Bielawskiego Błota" i "Moroszka Bielawskiego Błota". Miejscowość znajduje się w pobliżu (obecnie zdemontowanej) linii kolejowej (Puck-Łebcz-Krokowa).

Wikipedia


radoszewski

nazwisko


SJP.pl


radoszki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radoszki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka
  • Radoszki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Wilczyce
  • Radoszki – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Widuchowa
  • Radoszki – dawna gmina wiejska
  • Radoszkii – dawna gromada
  • Radoszki – stacja kolejowa w Radoszkach, w województwie kujawsko-pomorskim

Wikipedia


radoszkowice

Radoszkowice (niem. "Raduschkowitz", 1936-1945 "Freudenfeld") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wieś jest położona 17,5 kilometra od Oławy, 3 kilometry od siedziby gminy w Domaniowie i 26 kilometrów od Wrocławia. Wieś jest połączona drogą z Kończycami, położonymi 2 kilometry od Radoszkowic.

Wikipedia


radoszkowo

Radoszkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Książ Wielkopolski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś położona 2 km na południowy wschód od Książa Wielkopolskiego.

Wikipedia


radoszowice

Radoszowice (niem. "Raschwitz", 1936-1945 "Raschdorf") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Niemodlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


radoszyce

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Radoszyce – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim.

Wikipedia


radoszycki

przymiotnik od: Radoszyce


SJP.pl


radoszyczanin

mieszkaniec Radoszyc


SJP.pl


radoszyczanka

mieszkanka Radoszyc


SJP.pl


radosław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radosław – staropolskie imię męskie.
  • „Radosław” – pseudonim Jana Mazurkiewicza, komendanta Kedywu, w powstaniu warszawskim dowódcy zgrupowania „Radosław”.
  • Radosław – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Góra
  • Radosław – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Potęgowo
  • Radosław – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Sławno
  • Radosław – dzielnica Nowogardu (województwo zachodniopomorskie)
  • Radosław – zlikwidowany przystanek osobowy w Nowogardzie, w województwie zachodniopomorskim
  • Radost – bohater Ślubów panieńskich
  • Radosław – polski film z gatunku dokument–fabularyzowany, z 2013 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Radosław i interesuję się motoryzacją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔswaf, AS: radosu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radosławowa ż., Radosławówna ż., Radosławostwo lm m.

:: zdrobn. Radek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Radek, Radzio

Wiktionary


radosława

imię żeńskie


SJP.pl

Radosława, Radsława, Redsława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członu "Rado-" (motywowanego przez "rad" – „być zadowolonym, chętnym, cieszyć się” lub "radzić" – „troszczyć się, dbać o coś”) oraz członu "-sława" („sława”). Może ono oznaczać „tę, która troszczy się o sławę” albo „tę, która jest chętna do zdobycia sławy”. W źródłach polskich poświadczone w XII wieku, a w innym źródle: od XIII wieku (1265 r.).

Wikipedia


radosławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radosławy lub z nią związany


SJP.pl


radosławostwo

Radosław z małżonką; Radosławowie


SJP.pl


radosławowie

imię męskie


SJP.pl


radosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radosława lub z nim związany


SJP.pl


radotron

w medycynie: aparat leczący wykorzystujący energię nuklearną


SJP.pl


radowan

imię męskie


SJP.pl

Radowan, Radwan, Redwan – staropolskie/słowiańskie imię męskie od psł. "*radovati (sę)", "radъ" - radować (się), (być) rad. Znaczenie imienia: „radujący się”. Współcześnie popularne imię czeskie i południowosłowiańskie w pisowni Radovan, cyrylickie Радован.

Wikipedia


radowanostwo

Radowan z małżonką; Radowanowie


SJP.pl


radowanowie

Radowan z małżonką; Radowanostwo


SJP.pl


radowanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radowana lub z nim związany


SJP.pl


radować

1. powodować radość, zadowolenie; cieszyć, kontentować;
2. radować się - cieszyć się, być zadowolonym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uradować)

 (1.1) książk. sprawiać radość, zadowolenie

czasownik zwrotny niedokonany radować się (dk. uradować się)

 (2.1) książk. czuć radość; okazywać wielkie zadowolenie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Warszawa radowała się, gwarzyła, jaśniała. Był to tydzień świąteczny.

 (2.1) (…) Aniołowie się radują, pod niebiosa wyśpiewują (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔvat͡ɕ‿ɕɛ, AS: radovać‿śe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radowanie n., radocha ż., radość ż.

 przym. radosny

 przysł. radośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieszyć, weselić

 (2.1) cieszyć się

Wiktionary


radowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnej Rumunii, na Bukowinie, w okręgu Suczawa;

Wiktionary

Radowce ( Rădăuți) – miasto w północnej Rumunii, w okręgu Suczawa, jeden z głównych ośrodków rumuńskiej Bukowiny. W 2011 roku liczyło ok. 23,8 tys. mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, metalowy, drzewny, spożywczy oraz garncarstwo.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radowiecki

Wiktionary


radowice

Radowice – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Trzebiechów.

Wikipedia


radowiecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radowcami, dotyczący Radowców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radowce nmos.

Wiktionary


radowit

imię męskie


SJP.pl

Radowit – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Rado-" ("rad") i "-wit" ("pan, władca"). Znaczenie imienia: "rad swemu władcy" albo "ten, któremu jest rad jego władca".

Radowit imieniny obchodzi 27 maja, 28 listopada i 29 grudnia.

Wikipedia


radowitostwo

Radowit z małżonką; Radowitowie


SJP.pl


radowitowie

Radowit z małżonką; Radowitostwo


SJP.pl


radowitowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radowita lub z nim związany


SJP.pl


radowo

wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radowo – wieś w Bułgarii, w gminie Tryn
  • Radowo – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Demir Hisar
  • Radowo – część miasta Drezdenko
  • Radowo – część wsi Kolonia Lipiny w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Sompolno
  • Radowo Małe
  • Radowo Wielkie

Wikipedia


radowski

przymiotnik od: Radowo, Radowo Małe, Radowo Wielkie


SJP.pl


radowy

przymiotnik od: rad (jako pierwiastek chemiczny lub jednostka fizyczna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący radu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rad m.

Wiktionary


radoń

nazwisko


SJP.pl

Ra

Wikipedia


radońsk

Radońsk – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 246 mieszkańców. Jest czternastą co do wielkości miejscowością gminy Sępólno Krajeńskie.

Wikipedia


radośnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób radosny, okazując radość, z radością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konie pasące się na łące rżały radośnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔɕɲɛ, AS: radośńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radość ż., radocha ż., radosność ż., radowanie n.

 czas. radować się ndk., radować ndk., uradować dk.

 przym. radosny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wesoło, pogodnie

Wiktionary


radośniej

stopień wyższy od przysłówka: radośnie


SJP.pl


radośniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: radosny; bardziej radosny


SJP.pl


radość

uczucie zadowolenia, wesołości; wesoły nastrój; rozradowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

 (1.2) osoba lub rzecz stanowiące przyczynę wesela

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • radość – emocja
  • radość – cnota ludzka i nadprzyrodzona
  • Radość – powieść Georges'a Bernanosa
  • Radość – osiedle Warszawy, dawniej samodzielna miejscowość
  • Radość – wieś województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Ceranów
  • Radość – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Dębowiec
  • Radość – zlikwidowany przystanek kolejowy w Warszawie, w Radości
  • Radość – wieś na Białorusi, w rejonie kamienieckim obwodu brzeskiego
  • Radość – wieś na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie ignalińskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo radość to ogromna, gdy znów się budzić mam.

 (1.2) Celina była jego radością, osłodą jego codzienności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradɔɕt͡ɕ, AS: radość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. radocha ż.

 czas. radować ndk., radować się ndk.

 przym. rad, radosny

 przysł. radośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wesołość, szczęście, rozradowanie, uciecha; pot. radocha; przest. wesele

Wiktionary


radu

pierwiastek chemiczny o symbolu Ra


SJP.pl


raduchów

Raduchów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sieroszewice. Leży nad Prosną, ok. 25 km na wschód od Ostrowa Wlkp.

Miejscowość przynależała administracyjnie przed rokiem 1887 do powiatu odolanowskiego, W latach 1975–1998 do województwa kaliskiego, a w latach 1887–1975 i od 1999 do powiatu ostrowskiego.

Wikipedia


raduczyce

Raduczyce – wieś w Polsce położona nad rzeką Wartą w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Osjaków.

Wieś kapituły katedralnej gnieźnieńskiej w powiecie wieluńskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


radula

ostra tarka na dnie gardła mięczaków, np. ośmiornic, ślimaków; tarka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radula (tarka) – chitynowy fałd na dnie gardzieli mięczaków
  • Radula – rodzaj wątrobowców
  • Radula – wyspa w Chorwacji

Wikipedia


radulski

nazwisko


SJP.pl


radunia

1. rzeka w Polsce;
2. szczyt w masywie Ślęży


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radunia Stężyca - klub piłkarski
  • Radunia – rzeka, dopływ Motławy
  • Radunia – szczyt w masywie Ślęży
  • Rezerwat Góra Radunia – rezerwat florystyczny na górze Radunia
  • Kanał Raduni
  • Raduń

Wikipedia


radunica

Radunica (niem. "Hundertmark") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański. Leży na obszarze Żuław Gdańskich. Ma status sołectwa.

Wikipedia


raduszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


raduński

przymiotnik od: Radunia (rzeka)


SJP.pl


radwan

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radwan – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Białaczów
  • Radwan – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin
  • Radwan – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska
  • Radwan (biskup poznański), prawdopodobnie w latach 1164-1172
  • Radwan (wójt Legnicy), XIII w.
  • Aleksander Radwan-Pragłowski (1895 –1974) – porucznik kawalerii CK, generał brygady Wojska Polskiego
  • Alexander Radwan (ur. 1964) – niemiecki polityk
  • Aleksandra Radwan (ur. 1990) – polska aktorka teatralna, filmowa, telewizyjna, radiowa i dubbingowa.
  • Anna Radwan – polska aktorka, ur. 1966
  • Anna Radwan-Röhrenschef (ur. 1977) – polska polityk i działaczka społeczna, wiceminister
  • Artur Radwan – prezes spółki Koleje Mazowieckie
  • Grzegorz Radwan (ur. 1980) – polski koszykarz

Wikipedia


radwanice

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. część Ostrawy w Czechach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radwanice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Radwanice
  • Radwanice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Siechnice
  • Radwanice – gromada w powiecie głogowskim
  • Radwanice – gromada w powiecie wrocławskim
  • Radvanice – gmina w Czechach
  • Radwanice (cz. Radvanice) – część miasta Ostrawy w Czechach
  • Radwanicze – 2 sąsiadujące wsie na Białorusi (biał. Радванічы, Radwaniczy; ros. Радваничи, Radwaniczi) w obwodzie brzeskim, w rejonie brzeskim, w sielsowiecie Radwanicze

Wikipedia


radwanicki

przymiotnik od: Radwanice


SJP.pl


radwanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Radwanka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Żelechlinek.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie rawskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


radwanowice

Radwanowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów, na krawędzi Rowu Krzeszowickiego.

W roku 2021 we wsi mieszkało 667 mieszkańców, z czego 52% stanowiły kobiety, a 48% mężczyźni.

Znajduje się na Wyżynie Olkuskiej wchodzącej w skład Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

Wikipedia


radwański

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Radwański (1711–1762) – polski malarz
  • Andrzej Bożydar Radwański (ur. 1944) – inżynier geofizyk, działacz związkowy, samorządowiec, działacz turystyczny
  • Andrzej Marian Radwański (1934–2016) – polski geolog i paleontolog
  • Andrzej Radwański (ur. 1945) – polski polityk, prezydent Kędzierzyna-Koźla
  • Czesław Radwański (ur. 1957) – polski hokeista, trener i działacz
  • Feliks Radwański (1756–1826) – polski architekt, konserwator zabytków, profesor, senator
  • Feliks Radwański (1789–1861) – polski architekt, senator
  • Janusz Radwański (ur. 1984) – polski poeta
  • Krzysztof Radwański (ur. 1978) – polski piłkarz
  • Maciej Radwański (ur. 1978) – polski hokeista
  • Michał Radwański (ur. 1980) – polski hokeista i działacz
  • Stanisław Radwański (ur. 1941) – polski rzeźbiarz, malarz, rektor PWSSP w Gdańsku (ASP).

Wikipedia


radyjko

zdrobnienie od: radio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: radio

 (1.2) mały, przenośny odbiornik radiowy

 (1.3) lekcew. o rozgłośni radiowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɨjkɔ, AS: radyi ̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n., radiator m.

 przym. radiowy

 przysł. radiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przest. pot. tranzystor

Wiktionary


radyjo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. radio

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɨjɔ, AS: radyi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n.

Wiktionary


radykalista

człowiek o poglądach radykalnych; zwolennik radykalizmu


SJP.pl


radykalistka

→ radykalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która ma skrajne, radykalne poglądy

Wiktionary

Patrz:

radykalista

Powiązane:

 rzecz. radykał mos., radykalizm mrz.

Wiktionary


radykalizacja

ekstremizacja;
1. stawanie się stanowczym i bezkompromisowym w poglądach i sposobach działania;
2. uczynienie czegoś radykalnym, skrajnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces stawania się zwolennikiem radykalizmu politycznego

 (1.2) czynienie czegoś radykalnym

Wiktionary

Radykalizacja – proces, w którym jednostka lub grupa osób nabiera radykalnych poglądów. Radykalizacja może się łączyć ze wzrostem akceptacji zradykalizowanej osoby dla stosowania przemocy wobec innych grup społecznych lub osób. Radykalizacja traktowana jest często jako proces jednorodny i jednokierunkowy, zarówno od postaw centrowych do postaw ekstremalnych. Często łączy się z pojęciami ekstremizmu i terroryzmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Proces radykalizacji języka postępuje, a różne okoliczności polityczne powodują, że czasem przyśpiesza, a czasem zwalnia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radykał m., radykalność ż., radykalizm m., radykalizowanie n.

 czas. radykalizować ndk.

 przym. radykalny

 przysł. radykalnie

Wiktionary


radykalizm

1. kierunek zmierzający do wprowadzenia zasadniczych zmian w polityce, stosunkach społecznych lub gospodarce;
2. bezkompromisowość i stanowczość w poglądach i metodach działania, postępowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) postawa polegająca na bezkompromisowym dążeniu do zmian postrzeganych za jedyne słuszne

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radykalista mos., radykalistka ż., radykalizacja ż., radykalność ż., radykał mos.

 czas. radykalizować ndk.

 przym. radykalny

 przysł. radykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezkompromisowość, ekstremizm, radykalność, ultracyzm

Wiktionary


radykalizować

1. czynić radykalnym, skrajnym; ekstremizować; radykalizować się - stawać się radykalnym, nabierać skrajnych przekonań lub poglądów


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zradykalizować)

 (1.1) polit. czynić radykalnym lub radykalniejszym

 (1.2) polit. mieć cechy radykalne, skłaniać się ku radykalizmowi

czasownik zwrotny niedokonany radykalizować się (ndk. zradykalizować się)

 (2.1) polit. przyjmować cechy radykalne, stawać się radykalnym lub radykalniejszym

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Radykalizująca się opozycja polityczna przyjęła manichejską optykę podziału otaczającej ją rzeczywistości na „my” i „oni”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radykalizm mrz., radykalizacja ż.

Wiktionary


radykalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób radykalny, nagły, zasadniczy, skrajny, gruntowny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sytuacja radykalnie komplikuje się, gdy w równaniu pojawiają się człony nieliniowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɨˈkalʲɲɛ, AS: radykalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radykalny

 rzecz. radykalizacja ż., radykalizm m., radykał m., radykalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezkompromisowo, całkowicie

Wiktionary


radykalniej

stopień wyższy od przysłówka: radykalnie


SJP.pl


radykalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: radykalny


SJP.pl


radykalność

bezkompromisowość, skrajność (działań, poglądów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest radykalne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɨˈkalnɔɕt͡ɕ, AS: radykalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radykał m., radykalizm m., radykalizacja ż.

 czas. radykalizować się

 przym. radykalny

 przysł. radykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrajność

Wiktionary


radykalny

1. dążący do zasadniczych zmian społecznych, politycznych;
2. zasadniczy, sięgający do podstaw


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań

 (1.2) którego dążeniem są zasadnicze zmiany społeczne lub polityczne; także. będący wyrazem takich dążeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Potrzebne jest jakieś radykalne cięcie” – pomyślała Cesia, mijając rzeźbioną w drewnie głowę lwa, wieńczącą poręcz schodów.

 (1.2) M.: Pamiętam moje zdumienie, kiedy konfrontowałem październikowe relacje wściekłych – czyli najbardziej radykalnych – zbuntowanych komunistów, między innymi Berkowicza, z relacjami Janka Strzeleckiego, który nigdy nie był wierzącym komunistą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɨˈkalnɨ, AS: radykalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radykalność ż., radykał m., radykalizm m., radykalizacja ż.

 czas. radykalizować się

 przysł. radykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gruntowny

 (1.2) ekstremistyczny, ekstremalny, ultrasowski

Wiktionary


radykał

1. zwolennik radykalizmu; członek lub zwolennik partii politycznej o programie radykalnym;
2. człowiek o skrajnych poglądach, bezkompromisowych metodach postępowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. mat. pierwiastek

 (2.2) daw. chem. rodnik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • radykał – zwolennik radykalizmu, osoba bezkompromisowa, o skrajnych poglądach, metodach działania;
  • radykał – osoba domagająca się głębokich, zasadniczych reform działania państwa: w polityce, stosunkach społecznych, czy gospodarce;
  • radykał – różne pojęcia teorii pierścieni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) u nas radykał znaczy tyle, co ekstremista, polityczny wariat. Tymczasem łacińskie określenie „radicalis„ znaczy tyle, co «zakorzeniony» (od radix - korzeń), odwołujący się do źródła.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. radykalizm m., radykalność ż., radykalista m.

::: fż. radykalistka ż.

:: czas. radykalizować ndk.

:: przym. radykalny

:: przysł. radykalnie

Wiktionary


radykałka

→ radykał; radykalistka


SJP.pl


radymnianin

mieszkaniec Radymna


SJP.pl


radymnianka

mieszkanka Radymna


SJP.pl


radymniański

przymiotnik od: Radymno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radymnem, dotyczący Radymna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radymno n.

Wiktionary


radymno

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radymnianin m., radymnianka ż.

 przym. radymniański

Wiktionary


radystka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. wojsk. radiotelegrafistka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɨstka, AS: radystka

Wiktionary


radzanowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Radzanowo – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo, około 14 km na północny wschód od Płocka.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


radzanowski

przymiotnik od: Radzanowo, Radzanów


SJP.pl


radzanów

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radzanów – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Sawin
  • Radzanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Radzanów
  • Radzanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Radzanów
  • Radzanów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
  • Radzanów – gmina wiejska w powiecie białobrzeskim
  • Radzanów – gmina wiejska w powiecie mławskim
  • Radzanów – dawna gmina wiejska w powiecie buskim
  • Radzanów – dawna gromada w powiecie białobrzeskim
  • Radzanów – dawna gromada w powiecie mławskim
  • Radzanowo

Wikipedia


radzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|radzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: raʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. radzić

 rzecz. radna ż., radny mos., rada ż., radca mos., porada ż.

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary


radzewice

Radzewice, wcześniej Radzewskie Olędry lub Hohensee – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Mosina. Leży nad Wartą, przy drodze z Rogalina do Śremu.

Wikipedia


radzewicz

nazwisko


SJP.pl


radzewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
  • Radzewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo
  • Radzewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

Wikipedia


radzicki

nazwisko


SJP.pl


radzicz

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radzicz – część wsi Sosnówka w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Podgórzyn
  • Radzicz – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Sadki
  • Radzicz – kolonia wsi Krężelin w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno
  • Radzicz – dawna gromada

Wikipedia


radziechowski

przymiotnik od: Radziechowy-Wieprz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Radziechowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radziechów m.

Wiktionary


radziechowy-wieprz

gmina wiejska w Polsce


SJP.pl

Zo

Wikipedia


radziechów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radziechów – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Zagrodno
  • Radziechów – dawna gromada
  • Radziechów – wieś w rejonie kowelskim obwodu wołyńskiego
  • Radziechów – miasto w obwodzie lwowskim, w rejonie radziechowskim
  • Radziechów – stacja kolejowa w miejscowości Radziechów, w rejonie czerwonogrodzkim, w obwodzie lwowskim
  • Radziechów – hromada wiejska w rejonie szeptyckim obwodu lwowskiego
  • Radziechów – dawna gmina wiejska w powiecie radziechowskim województwa tarnopolskiego II Rzeczypospolitej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radziechowianin m., radziechowianka ż.

 przym. radziechowski

Wiktionary


radziecki

1. związany z organizacją władzy państwowej w Związku Radzieckim, np. ustrój radziecki; sowiecki;
2. należący do Związku Radzieckiego, dotyczący tego państwa, np. przemysł radziecki; sowiecki;
3. dawniej:
a) należący do rady, złożony z radnych;
b) dotyczący rady miejskiej, rajców, złożony z rajców


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR)

 (1.2) hist. odnoszący się do radnego, rajcy, rady, zwłaszcza rady miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla żadnego komunisty nie była wtedy do przyjęcia teza, że PRL trzyma się na radzieckich bagnetach.

 (1.1) Dlatego w  roku Gierek powitał w Polsce radzieckiego geneseka niezwykle "bratersko", a jak niektórzy wówczas twierdzili - wręcz czołobitnie.

 (1.2) Z ksiąg radzieckich można było odtworzyć całe życie mieszczańskie ostatnich kilku wieków (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈd͡ʑɛt͡sʲci, AS: raʒ́ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rada ż., rajca m., radny m., radna ż., porada ż., radziectwo n., radzenie n., poradzenie n., doradzanie n., doradzenie n., radca mos.

 czas. radzić ndk., poradzić dk., doradzać ndk., doradzić dk.

 przym. poradziecki, radcowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sowiecki; pogard. kacapski

Wiktionary


radzieckość

zespół cech typowych dla Związku Radzieckiego; sowieckość


SJP.pl


radziej

dawny stopień wyższy od przysłówka: rado


SJP.pl


radziejewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartłomiej Radziejewski – politolog
  • Maciej Radziejewski – gitarzysta
  • Maciej Radziejewski – matematyk
  • Radziejewska

Wikipedia


radziejowa

najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego


SJP.pl

Radziejowa (1266,5 m) – najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego należący do Korony Gór Polski. Nazwa szczytu pochodzi od osoby o nazwisku lub przydomku Radziej.

Wikipedia


radziejowianin

mieszkaniec Radziejowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


radziejowianka

mieszkanka Radziejowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


radziejowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Radziejowice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Radziejowice (siedziba gminy). Leży nad rzeką Pisią Gągoliną. Miejscowość jest miejscem urodzenia Michała Stefana Radziejowskiego, kardynała, prymasa Polski oraz Edwarda Krasińskiego, działacza społecznego, pamiętnikarza.

Wikipedia


radziejowicki

przymiotnik od: Radziejowice


SJP.pl


radziejowiczanin

mieszkaniec Radziejowic


SJP.pl


radziejowiczanka

mieszkanka Radziejowic


SJP.pl


radziejowski

przymiotnik od: Radziejowa, Radziejów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radziejowem, dotyczący Radziejowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Feliks Radziejowski – polski urzędnik okresu staropolskiego
  • Hieronim Radziejowski – polski urzędnik okresu staropolskiego, ambasador
  • Michał Stefan Radziejowski – rzymskokatolicki duchowny, urzędnik
  • Mikołaj Radziejowski – polski urzędnik okresu staropolskiego
  • Stanisław Radziejowski – polski urzędnik okresu staropolskiego
  • Stanisław Radziejowski – polski malarz
  • Ignacy Radziejowski – powstaniec listopadowy
  • Jan Karol Radziejowski – polski urzędnik okresu staropolskiego
  • Władysław Radziejowski - polski inżynier

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Radziejów mrz.

Wiktionary


radziejów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu radziejowskiego;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi i części miast w Polsce

Wiktionary

Radziejów (wcześniej Radziejów Kujawski, Iulioburgum) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu radziejowskiego oraz gminy wiejskiej Radziejów. Leży na Kujawach w odległości 35 km od Inowrocławia. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa włocławskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osiedlili się w Radziejowie w XVII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radziejowianin mos., Radziejowianka ż.

 przym. radziejowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Radziejów Kujawski

Wiktionary


radziemice

wieś w Polsce


SJP.pl

Radziemice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Radziemice.

Miejscowość jest siedzibą gminy Radziemice.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Radziemice, po jej zniesieniu w gromadzie Przemęczany. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


radziemicki

przymiotnik od: Radziemice


SJP.pl


radzieszyn

Radzieszyn (niem. "Ziegelhof") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Bierutów.

Wikipedia


radziewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Winnicki-Radziewicz (ur. 1911, zm. 2002) − polski malarz
  • Aleksiej Radziewicz (Rodziewicz) [ur. 1911, zm. 1982] − rosyjski działacz emigracyjny
  • Edward Radziewicz (ur. 1948) − polski związkowiec
  • Igor Radziewicz-Winnicki (ur. 1976) − polski lekarz
  • Iweta Radziewicz (ur. 1981) − polska szachistka
  • Julian Radziewicz (ur. 1937, zm. 2007) − polski pedagog
  • Piotr Radziewicz (ur. 1975), polski prawnik, naukowiec
  • Teresa Radziewicz (ur. 1970) − polska poetka
  • Tomasz Radziewicz (ur. 1974) − polski rzeźbiarz
  • Walery Radziewicz (ur. 1980) − białoruski wioślarz

Wikipedia


radzik

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. środ. radiooperator na statku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marian Radzik – polski kompozytor i pianista
  • Przemysław Radzik – polski prawnik
  • Tadeusz Aleksander Radzik - polski matematyk
  • Tadeusz Radzik - polski historyk
  • Zuzanna Radzik – polska publicystka, teolożka i działaczka społeczna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrad͡ʑik, AS: raʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n.

Wiktionary


radzikowice

Radzikowice ( Stephansdorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Nysa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Przez miejscowość przepływa rzeka Cielnica, dopływ Nysy Kłodzkiej.

Wikipedia


radzikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Radzikowski (ujednoznacznienie)
  • Bogdan Radzikowski − polski bokser
  • Hubert Radzikowski − polski dziennikarz radiowy i telewizyjny
  • Krzysztof Radzikowski − polski strongman
  • Piotr Radzikowski − polski historyk i politolog
  • Stanisław Eljasz-Radzikowski − polski malarz, lekarz, badacz historii, nazewnictwa geograficznego i kultury ludowej
  • Walery Eljasz-Radzikowski − polski malarz i fotograf, popularyzator Tatr, autor przewodników
  • Władysław Eljasz-Radzikowski − polski rzeźbiarz
  • Wojciech Eljasz-Radzikowski − polski malarz
  • Zbigniew Radzikowski − polski lekkoatleta

Wikipedia


radzimir

dawne imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈd͡ʑĩmʲir, AS: raʒ́ĩmʹir

Wiktionary


radzimiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Radzimiński – polski historyk
  • Andrzej Radzimiński (przedsiębiorca) – polski specjalista w zakresie łączności oraz założyciel i pierwszy prezes zarządu Netia
  • Andrzej Aleksander Radzimiński – podkomorzy żmudzki
  • Arnolf Radzimiński – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego
  • Filip Radzimiński – marszałek ziemi sanockiej
  • Gedeon Michał Frąckiewicz Radzimiński – chorąży nadworny litewski
  • Jan Chryzostom Frąckiewicz Radzimiński – unicki duchowny
  • Jerzy Frąckiewicz Radzimiński – polski urzędnik
  • Józef Radzimiński – polski urzędnik
  • Kazimierz Jan Frąckiewicz Radzimiński (zm. 1694) – podskarbi nadworny litewski, podkomorzy lidzki, starosta lidzki
  • Kazimierz Jan Frąckiewicz Radzimiński (zm. 1708) – kasztelan nowogródzki, sędzia ziemski lidzki, podstarości lidzki
  • Mikołaj Frąckiewicz Radzimiński – chorąży nadworny litewski

Wikipedia


radzimowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radzimowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Bolków
  • Radzimowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo

Wikipedia


radzimowski

nazwisko


SJP.pl


radzimski

nazwisko


SJP.pl


radzimów

Radzimów (niem. "Bellmannsdorf)" – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Sulików.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Wikipedia


radzio

zdrobnienie od: Radosław, Radomir (imiona męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Radosław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dentystka źle wstawiła Radziowi plombaombę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radosław mos., Radek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Radek

Wiktionary


radzionkowianin

mieszkaniec Radzionkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


radzionkowianka

mieszkanka Radzionkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


radzionkowski

przymiotnik od: Radzionków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radzionkowem, dotyczący Radzionkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radzionków mrz.

Wiktionary


radzionków

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Radzionków – miasto, będące jednocześnie gminą miejską, zlokalizowane w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim. Według danych z 31 grudnia 2021 liczyło 16 193 mieszkańców.

Wikipedia


radzista

środowiskowo: żołnierz obsługujący radiostację


SJP.pl


radzistka

→ radzista


SJP.pl

Patrz:

radzista

radziszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radziszewo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Baruchowo
  • Radziszewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Pozezdrze
  • Radziszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Gryfino
  • Radziszewo – przysiółek wsi Dąbrowa Nowogardzka w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
  • Radziszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard
  • Radziszewo – jezioro w woj. wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Wronki, leżące na terenie Kotliny Gorzowskiej.
  • Radziszewo – dawna gmina wiejska
  • Radziszewo – przystanek kolejowy w Radziszewie
  • Radziszewo Stare
  • Radziszewo-Króle
  • Radziszewo-Sieńczuch
  • Radziszewo-Sobiechowo

Wikipedia


radziszewski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radziszewem, dotyczący Radziszewa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Radziszewski – polski urzędnik
  • Bogusław Radziszewski – polski naukowiec
  • Bronisław Radziszewski – polski chemik
  • Idzi Radziszewski – katolicki duchowny, filozof religii
  • Karol Radziszewski – polski artysta
  • Krzysztof Radziszewski – polski lekkoatleta
  • Piotr Radziszewski – polski inżynier
  • Piotr Radziszewski – polski lekarz urolog
  • Piotr Radziszewski – polski dziennikarz
  • Rafał Radziszewski – polski hokeista
  • Tomasz Radziszewski – polski wojskowy
  • Tomasz Radziszewski – polski gitarzysta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Radziszewo n.

Wiktionary


radziszowski

nazwisko


SJP.pl


radziszów

Radziszów (dawniej "Radzieszów", "Radessow", "Radeszew") – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skawina.

Wikipedia


radzisław

imię żeńskie


SJP.pl

Radzisław – imię męskie, nienotowane w słownikach staropolskich. Człon "Radzi-" jest niespotykany w staropolskich imionach dwuczłonowych.

Radzisław imieniny obchodzi 16 października i 10 grudnia.

Wikipedia


radzisława

imię żeńskie


SJP.pl

Radzisława – żeńska forma imienia Radzisław. Imię nienotowane w słownikach staropolskich. Człon "Radzi-" jest niespotykany w staropolskich imionach dwuczłonowych.

Radzisława imieniny obchodzi 10 grudnia.

Wikipedia


radzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radzisławy lub z nią związany


SJP.pl


radziuszki

Radziuszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Sejny. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 653.

Wieś duchowna położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


radziwiliszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu szawelskim.

Wiktionary

Radziwiliszki (lit. "Radviliškis") – miasto (19 883 mieszk.) na Litwie, siedziba gminy w okręgu szawelskim.

Miasto położone w powiecie upickim województwa trockiego założył wojewoda wileński Krzysztof Radziwiłł w 1584 roku. Do 1795 r. w granicach województwa trockiego Rzeczypospolitej. Od 1918 w granicach niepodległej Litwy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radziwiliski

 rzecz. Radziwiłłowicz mos.

Wiktionary


radziwiłowicz

nazwisko


SJP.pl


radziwiłł

nazwisko polskiego rodu arystokratycznego


SJP.pl


radziwiłłowicz

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. syn Radziwiłła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radziwiłłów m., Radziwiliszki nmos.

Wiktionary


radziwiłłowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Radziwiłła lub z nim związany


SJP.pl


radziwiłłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Radziwiłłów ( Радивилів, Радивилов), 1564–1939: "Radziwiłłów", 1939–1993: "Czerwonoarmiejsk" (ros. Червоноармейск) / "Czerwonoarmijsk" (ukr. Червоноармійськ) – miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie dubieńskim, siedziba hromady, była stolica rejonu radziwiłłowskiego, zlikwidowanego w 2020 roku w wyniku reformy terytorialnej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Radziwiłłowicz mos., radziwiłłowianin m., radziwiłłowianka ż.

 przym. radziwiłłowski

Wiktionary


radziwoj

imię męskie


SJP.pl


radziwon

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radziwon – imię używane na Białorusi
  • Stanisław Radziwon (1907–1973) – polski wojskowy
  • Tomasz Radziwon (ur. 1980) – polski piłkarz
  • Marek Radziwon (ur. 1970) – polski krytyk teatralny i literacki, menedżer kultury, historyk

Wikipedia


radziwonowicz

nazwisko


SJP.pl


radzić

1. udzielać rad;
2. debatować nad czymś, omawiać coś;
3. szukać sposobu, rady;
4. radzić sobie - dawać sobie radę, działać samodzielnie z sukcesami mimo problemów;
5. radzić się - zasięgać czyjejś opinii, pytać o zdanie, prosić o radę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) udzielać komuś rady

 (1.2) wspólnie zastanawiać się, jak postąpić, jak coś załatwić

 (1.3) przest. szukać sposobu, rady

czasownik zwrotny niedokonany radzić się

 (2.1) zwracać się do kogoś o poradę, zasięgać czyjejś rady, opinii

czasownik zwrotny niedokonany radzić sobie

 (3.1) na bieżąco pokonywać trudności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radziłem mu, by zmienił wystrój domu.

 (2.1) Jest mało samodzielny jak na dorosłego faceta. Ciągle się wszystkich radzi w każdej najmniejszej sprawie.

 (3.1) Sporo bezzębnych kotów dobrze sobie w życiu radzi, ewentualne usuwanie zębów to również nie jest dramat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrad͡ʑit͡ɕ, AS: raʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doradczyni ż., radna ż., radzenie n., radźca mos., rada ż., radca mos., doradca mos., radny mos., porada ż.

 czas. zaradzić, doradzić dk., odradzić dk., poradzić dk.

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doradzać, sugerować

 (2.1) konsultować się

 (3.1) dawać sobie radę

Wiktionary


radzięcin

Radzięcin – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Frampol, nad rzeką Biała Łada.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Frampol. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 695 mieszkańców i była największą miejscowością gminy.

Wikipedia


radziłowski

przymiotnik od: Radziłów


SJP.pl


radziłów

wieś w Polsce


SJP.pl

Radziłów – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Radziłów, na historycznym Mazowszu. Siedziba gminy Radziłów. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1466 roku, zdegradowany w 1870 roku. W drugiej połowie XVI wieku jako miasto królewskie położone było w powiecie radziłowskim ziemi wiskiej województwa mazowieckiego.

Wikipedia


radziński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Radzinski (ur. 1936) – rosyjski dramaturg
  • Paweł Radziński (ur. 1954) – profesor sztuk muzycznych
  • Jacek Radziński (ur. 1968) – polski aktor
  • Tomasz Radzinski (ur. 1973) – urodziny w Polsce, kanadyjski piłkarz

Wikipedia


radzki

nazwisko


SJP.pl


radzowice

Radzowice ( Reesewitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Dziadowa Kłoda.

Wikipedia


radzymin

miasto w Polsce


SJP.pl

Radzymin – miasto w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, położone około 10 km od Wołomina i około 17 km od granic Warszawy, 25 km od jej centrum. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Radzymin. Miasto wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.

Wikipedia


radzyminek

Radzyminek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Naruszewo.

Wieś wchodzi w skład sołectwa "Radzymin".

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


radzyminianin

mieszkaniec Radzymina


SJP.pl


radzyminianka

mieszkanka Radzymina


SJP.pl


radzymiński

przymiotnik od: Radzymin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radzyminem, dotyczący Radzymina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radzymin mrz., radzyminianin m., radzyminianka ż.

Wiktionary


radzynek

Radzynek – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Brzuze.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wikipedia


radzynianin

mieszkaniec Radzynia Chełmińskiego, Radzynia Podlaskiego


SJP.pl


radzynianka

mieszkanka Radzynia Chełmińskiego, Radzynia Podlaskiego


SJP.pl


radzyń

1. wieś w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim, w gminie Sława;
2. wieś w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Grabów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radzyń Chełmiński – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim
  • Radzyń Podlaski – miasto w województwie lubelskim
  • Radzyń – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
  • Radzyń – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
  • Radzyń-Wieś – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński
  • Radzyń-Wybudowanie – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński
  • Radzyń – dawny wąskotorowy przystanek kolejowy w Radzyniu, w powiecie łęczyckim

Wikipedia


radzyński

przymiotnik od: Radzyń Chełmiński, Radzyń Podlaski


SJP.pl


radówek

Ra

Wikipedia


radęcin

Radęcin – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew, w pobliżu Jeziora Radęcińskiego.

W latach 1946–1954 i 1973–1976 miejscowość należała i była siedzibą gminy Radęcin. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Radęcin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


radło

narzędzie rolnicze służące do robienia bruzd pomiędzy rzędami upraw roślin okopowych i do ich obsypywania; redło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roln. najprostsze i najstarsze narzędzie drewniane do spulchniania gleby bez odwracania skiby;

 (1.2) hist. metrol. roln. miara powierzchni, która obejmuje areał możliwy do uprawiania przy pracy jednym zaprzęgiem wołów lub koni;

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radlonka ż.

:: zdrobn. radełko n.

 czas. obradlić dk., radlić ndk., poradlić

Wiktionary


radłowianin

mieszkaniec Radłowa (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


radłowianka

mieszkanka Radłowa (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


radłowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Radłowice ( Radlowitz, 1937-1945 "Radwaldau") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wikipedia


radłowski

przymiotnik od: Radłowo, Radłów


SJP.pl


radłowy

→ radło


SJP.pl

Patrz:

radło

radłów

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Radłów w innych znaczeniach tej nazwy.

Radłów – miasto w Polsce, położone w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Radłów.

Wikipedia


radłówek

Radłówek – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Inowrocław.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 150 mieszkańców. Jest 28. co do wielkości miejscowością gminy Inowrocław.

Wikipedia


radźca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. ten, kto radzi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡ɕt͡sa, AS: raćca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radca, rajca

 czas. radzić

 przym. radcowski

Wiktionary


radźpucki

→ radźput; radżpucki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący radźputy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć Radźputowie walczyli dzielnie, nie ulegało wątpliwości, że twierdzy nie da się utrzymać. Kobiety radźpuckie z Padmini na czele wybrały śmierć w płomieniach, by nie dostać się w ręce wrogów i uniknąć hańby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radźput m.

Wiktionary


radźput

członek rodu indyjskiego należący do warny lub kszatrijów; radżput


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) członek indyjskiego rodu rycerskiego należący do warny lub kszatrijów, zamieszkującego dawną Radźputanę (Radżastan);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim muzułmanie przybyli do Indii Północnych, wyrazu „radźput” używano dla określania rycerzy konnych/wojowników na koniu, piechurów, zwierzchników wsi czy namiestników, dowódców podporządkowanych jakiemuś władcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radźputana ż.

 przym. radźpucki, radżpucki

Wiktionary


radźputana

Radźputana (także Radźwar, Rajputana, Rajwar) – kraina historyczna w północno-zachodnich Indiach, której obszar w znacznej mierze pokrywa się z terytorium współczesnego Radżastanu.

Kraina zajmuje obszar ponad 340 000 km². Północno-zachodnia część jest nizinna i znajduje się w obrębie pustyni Thar (Wielkiej Pustyni Indyjskiej), południowo-wschodnia jest przeważająco wyżynna i cechuje się większą żyznością. Oba regiony rozdziela pasmo gór Arawali.

Wikipedia


radża

1. tytuł lokalnych władców indyjskich;
2. osoba nosząca ten tytuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. tytuł lokalnego władcy w Indiach

Wiktionary

Radża, radźa (hindi "rājā," sanskryt राज "rājan" – „król”, ang. "raja" lub "rajah") – historyczny tytuł władcy państwa na subkontynencie indyjskim i w Azji Południowo-Wschodniej, odpowiednik księcia lub króla. Miał władzę sądowniczą i był zwierzchnikiem wojsk; żonie radży przysługiwał tytuł "rani". Ponadto posługiwano się tym tytułem w Imperium Brytyjskim zwracając się do niższych rangą dygnitarzy i możnowładców, stawiając go przed nazwiskiem. Niższy rangą od maharadży.

Wikipedia


radżastan

stan w północno-zachodnich Indiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w Indiach;

Wiktionary

Radżastan ( राजस्थान, trb. "Radźasthan", trl.: "Rājasthān"; Rajasthan) – stan w północno-zachodnich Indiach, położony w ich zachodniej części. Stolicą stanu, a zarazem jego największym miastem jest Jaipur. Stan został utworzony 1 listopada 1956 roku. Jest to obecnie największy pod względem powierzchni stan Indii. Radżastan graniczy z Pakistanem, oraz z następującymi stanami Indii: Gujarat, Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, Hariana, Pendżab.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radżastański

Wiktionary


radżastani

język indoaryjski używany w indyjskim stanie Radżastan (ok. 30 mln użytkowników)


SJP.pl


radżastański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Radżastanem, dotyczący Radżastanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomyślał, że jest dopiero siódma rano, najchętniej wróciłby do łóżka w gościnnym i doczekał rozsądniejszej godziny pod starą radżastańską kapą, nadgryzioną przez mole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radżastan mrz.

Wiktionary


radżasthan

stan w Indiach


SJP.pl


radżasthanka

mieszkanka Radżasthanu (stanu w Indiach)


SJP.pl


radżasthańczyk

mieszkaniec Radżasthanu (stanu w Indiach)


SJP.pl


radżasthański

przymiotnik od: Radżasthan


SJP.pl


radżkot

miasto w Indiach


SJP.pl


radżpucki

→ radżput; radźpucki


SJP.pl


radżput

członek rodu indyjskiego należący do warny lub kszatrijów; radźput


SJP.pl


radżputowie

członek rodu indyjskiego należący do warny lub kszatrijów; radźput


SJP.pl


raf

1. skała podwodna powstająca z wapiennych szkieletów organizmów morskich;
2. przesiewacz; arfa;
3. żelazny grzebień do obróbki lnu; dzierlica, dziergaczka, czochra;
4. drabina nad żłobem przeznaczona do zakładania siana


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = Radiowa Agencja Fonograficzna

 (1.2) = wojsk. lotn. Królewskie Siły Powietrzne Wielkiej Brytanii

Wiktionary

Zobacz też: RAF.

Raffaele Riefoli, znany również jako Raf (ur. 29 września 1959 w Margherita di Savoia) – włoski wokalista, wykonawca pierwotnej wersji przeboju „Self Control”, który zyskał popularność po nagraniu coveru utworu przez Laurę Branigan, reprezentant Włoch podczas 32. Konkursu Piosenki Eurowizji w 1987 roku z utworem „Gente di mare”, wykonywanym w duecie z Umberto Tozzim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Królewskie Siły Powietrzne (RAF) spotkało w czasie kampanii dunkierskiej i po niej wiele nieuzasadnionych zarzutów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raf, AS: raf

Wiktionary


rafa

1. skała podwodna powstająca z wapiennych szkieletów organizmów morskich;
2. przesiewacz; arfa;
3. żelazny grzebień do obróbki lnu; dzierlica, dziergaczka, czochra;
4. drabina nad żłobem przeznaczona do zakładania siana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich;

 (1.2) przen. utrudnienie w osiągnięciu celu

 (1.3) przest. zob. arfa.

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. daw. urządzenie (żelazny grzebień) do obrywania główek lnu

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obrębie rafy przepływ jest turbulentny, a nurt ma charakter od rwącego w ciekach nizinnych, po kipiel w ciekach wyżynnych i górskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrafa, AS: rafa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. rafowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przesiewacz

Wiktionary


rafael

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) szt. spolszczone imię włoskiego malarza i architekta Raffaella Santiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Archanioł Rafael (Archanioł Rafał) – anioł żydowski i chrześcijański; jego imię oznacza „Bóg uzdrawia”.
  • Rafael Santi – Raffaello Santi lub Raffaello Sanzio (ur. 6 kwietnia 1483, zm. 6 kwietnia 1520) – włoski malarz i architekt.
  • Rafael del Riego (ur. 9 kwietnia 1784 lub 24 listopada 1785, zm. 7 listopada 1823), hiszpański wojskowy i polityk liberalny
  • Rafael I BiDawid (także Raphoul BeDaweed lub B’Dawid, ur. 1922, zm. 2003) – duchowny katolicki kościoła chaldejskiego, Chaldejski Patriarcha Babilonu w latach 1989–2003.
  • Rafael ‘Rafa’ Benítez Maudes (ur. 16 kwietnia 1960) – hiszpański trener piłkarski
  • Rafael Bombelli (ur. 1526, zm. 1572) – włoski matematyk
  • José Rafael Moneo Vallés (ur. 9 maja 1937) – architekt hiszpański, laureat Nagrody Pritzkera w 1996
  • Rafael Nadal (ur. 3 czerwca 1986) – tenisista hiszpański, zwycięzca wielkoszlemowego French Open 2005
  • Rafael Kubelík (ur. 29 czerwca 1914, zm. 11 sierpnia 1996) – czeski dyrygent i kompozytor
  • Rafael Márquez (ur. 13 lutego 1979) – piłkarz meksykański, reprezentant Meksyku, grający na pozycji obrońcy lub defensywnego pomocnika
  • Rafael Osuna (ur. 15 września 1938, zm. 6 czerwca 1969), tenisista meksykański
  • Refa’el Etan (ur. 1926), wieloletni oficer izraelskich służb specjalnych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1500 Rafael został już malarzem cechowym miasta Urbino.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈfaɛl, AS: rafael

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rafaelowski

 rzecz. Rafał ż./mos.

Wiktionary


rafaela

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Rafael

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rafaela – imię żeńskie
  • Rafaela – miasto w Argentynie
  • Rafaela – serial produkcji wenezuelskiej z roku 1977
  • Rafaela - meksykańska telenowela z 2011 roku.
  • Rafaela – ukraińska mniszka prawosławna
  • Rafaela – rosyjska mniszka prawosławna

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Rafał mos.

Wiktionary


rafaeliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rafaeli lub z nią związany


SJP.pl


rafaelowski

właściwy Rafaelowi, charakterystyczny dla twórczości Rafaela


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący życia i twórczości Raffaella Santiego, charakterystyczny, typowy dla Rafaela lub jego twórczości, taki jak u Rafaela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rafael m., Rafał ż./mos.

Wiktionary


rafaelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rafaela lub z nim związany


SJP.pl


rafako

skrót od: Raciborska Fabryka Kotłów; Rafako


SJP.pl

Ra

Wikipedia


rafalski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni, imię świeckie Grigorij Antonowicz Rafalski (ur. 19 lutego 1789, zm. 16 listopada 1848) – rosyjski biskup prawosławny
  • Brian Rafalski (ur. 28 września 1973) – amerykański hokeista na lodzie polskiego pochodzenia, dwukrotny zdobywca Pucharu Stanleya
  • Henryk Rafalski (ur. 17 lutego 1925) – polski lekarz, nauczyciel akademicki, polityk i działacz społeczny
  • Julian Rafalski (ur. 23 maja 1879, zm. 23 listopada 1949) – leśnik–dendrolog, profesor Uniwersytetu Poznańskiego
  • Wacław Rafalski (ur. 11 lutego 1895, zm. 1974) – polski nauczyciel, społecznik i inteligent
  • Wiaczesław Rafalski (ur. 2 października 1900, zm. 17 września 1974) – polski duchowny prawosławny, rektor Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie
  • Elżbieta Rafalska (ur. 22 czerwca 1955) – polska polityk, samorządowiec, senator VI kadencji i posłanka na Sejm VI i VII kadencji, była wiceminister pracy

Wikipedia


rafandynka

mały model statku w butelce lub w żarówce


SJP.pl


rafał

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Rafał – imię męskie pochodzenia semickiego wywodzące się od hebrajskiego słowa רָפָאֵל ("Rafael") składającego się z „"rofe"” ("uzdrowiciel/lekarz") i przyrostka "-el" ("Pan, Bóg"), tłumaczone jako "Bóg uleczy/uzdrowi".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaśka nie chciała się podzielić z Rafałem swoim drugim śniadaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrafaw, AS: rafau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rafaela ż., Rafałowa ż., Rafałówna ż., Rafałostwo lm m., Rafałkowa ż., Rafałkówna ż., Rafael mos., Rafałówka ż., Rafałów mrz.

:: zdrobn. Rafałek mos.

 przym. Rafałowy, Rafałkowy, rafaelowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Rafałek

Wiktionary


rafałek

zdrobnienie od: Rafał (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Rafał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rafałku, daj babci buzi!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rafał mos.

 przym. Rafałowy

Wiktionary


rafałkowie

zdrobnienie od: Rafał (imię męskie)


SJP.pl


rafałkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rafałka lub z nim związany


SJP.pl


rafałostwo

Rafał z małżonką; Rafałowie


SJP.pl


rafałowicz

nazwisko


SJP.pl


rafałowie

Rafał z małżonką; Rafałostwo


SJP.pl


rafałowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rafała lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Rafała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Julia nazbierała jeżyn w Rafałowym chruśniaku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rafał mos., Rafałek mos.

Wiktionary


raffaello

włoskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raffaello Sanzio (1483–1520) – włoski malarz i architekt;
  • Raffaello – słodycze marki Ferrero

Wikipedia


raffles

[czytaj: rafols] nazwisko angielskie, np. Thomas Stamford Bingley Raffles (1781 - 1826), brytyjski mąż stanu, założyciel miasta Singapur


SJP.pl


raffrenando

określenie wykonawcze: powstrzymując


SJP.pl


rafia

1. palma o niskim pniu i dużych, pierzastych liściach, występująca w podzwrotnikowej strefie Afryki i Ameryki;
2. włókno z liści tej palny, używane do wyrobu koszy, kapeluszy, mat itp.


SJP.pl

Rafia ("Raphia" P. Beauv.), czasami nazywana też palmą iglastą, igliszczą, palmą bambusową – rodzaj roślin z rodziny arekowatych. Należy do niego 20 gatunków, które występują w Afryce, na Madagaskarze i jeden gatunek ("R. taedigera") w Ameryce Południowej i Środkowej.

Wikipedia


rafid

igiełkowaty kryształek w komórkach roślin, najczęściej jednoliściennych


SJP.pl


rafinacja

proces oczyszczania lub uszlachetniania różnych produktów przemysłowych w celu nadania im odpowiednich właściwości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oczyszczanie substancji w celu nadania im odpowiednich właściwości;

Wiktionary

Rafinacja – oczyszczanie substancji (np. tłuszczów, benzyn) w celu nadania im odpowiednich właściwości, np. pozbawienia zabarwienia, poprawienia zapachu, zwiększenia trwałości. Rafinacja może odbyć się za pomocą metod fizycznych (destylacja, ekstrakcja) lub chemicznych (działanie kwasami, zasadami)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrafʲĩˈnat͡sʲja, AS: rafʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rafineria ż.

 czas. rafinować

Wiktionary


rafinacyjny

→ rafinacja


SJP.pl

Patrz:

rafinacja

rafinada

cukier bardzo wysokiej jakości, otrzymywany w drodze oczyszczania cukru białego lub surowego; cukier rafinowany


SJP.pl


rafinat

pozostałość poekstrakcyjna, produkt ekstrakcji


SJP.pl

Rafinat – jedna z faz ciekłych, którą otrzymuje się w wyniku procesu ekstrakcji typu ciecz-ciecz. Drugą fazą ciekłą jest ekstrakt.

Rafinat zawiera, w przypadku ekstrakcji idealnej, rozpuszczalnik pierwotny oraz część cieczy rozpuszczonej. W przypadku ekstrakcji rzeczywistej występuje zjawisko częściowej wzajemnej rozpuszczalności rozpuszczalników, dlatego w rafinacie występuje także część rozpuszczalnika wtórnego.

Wikipedia


rafinator

przyrząd lub maszyna do rafinacji


SJP.pl


rafiner

pracownik rafinerii


SJP.pl


rafineria

zakład przemysłowy, w którym oczyszcza się np. cukier, spirytus, oleje roślinne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład przemysłowy przeprowadzający oczyszczanie jakiegoś surowca

 (1.2) posp. chemiczny zakład przemysłowy przerobu ropy naftowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rafineria ropy naftowej
  • rafineria złota
  • agrorafineria

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ściągasz nas z roboty – w pełni bezpiecznej roboty – i sprzedajesz nam ściemę, żebyśmy zdjęli jakichś naprawdę przesadnie ubranych idiotów na targowisku, a potem wszyscy zaczynają do nas strzelać, łapią i wysyłają do jakiejś pozaświatowej rafinerii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrafʲĩˈnɛrʲja, AS: rafʹĩnerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rafinacja ż., rafinowanie n.

 czas. rafinować ndk.

 przym. rafineryjny

Wiktionary


rafinerowy

przymiotnik od: rafiner


SJP.pl


rafineryjny

przymiotnik od: rafineria


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z rafinerią; wytwarzany przez rafinerię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rafineria ż.

 czas. rafinować

Wiktionary


rafinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|rafinować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rafinować ndk.

 rzecz. rafineria ż.

Wiktionary


rafinować

oczyszczać metodami chemicznymi lub fizycznymi produkty, substancje ze zbędnych domieszek


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) poddawać procesowi rafinacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] wysokie spożycie rafinowanej, bezwartościowej żywności okazało się przyczyną różnych schorzeń związanych z niedoborami substancji odżywczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrafʲĩˈnɔvat͡ɕ, AS: rafʹĩnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rafinacja ż., rafineria ż., rafinada ż., rafinowanie n.

 przym. rafineryjny

Wiktionary


rafinoza

cukier złożony z glikozy, galaktozy i fruktozy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. cukier złożony, pochodzenia roślinnego, w skład którego wchodzi glukoza, fruktoza i galaktoza;

Wiktionary

Rafinoza – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodanów będący trisacharydem zbudowanym z glukozy, fruktozy i galaktozy, według nomenklatury chemicznej nazywany jest galaktozylo-(1, 6)-glukozylo-(1, 2)-fruktofuranozydem o wzorze sumarycznym C18H32O16. W postaci uwodnionej krystalizuje, tworząc igły. Rozpuszcza się w wodzie i metanolu, jest nierozpuszczalny w eterze dietylowym. Występuje w wielu roślinach np. w nasionach bawełny, a w małych ilościach w burakach cukrowych i soi.

Wikipedia


rafiowy

przymiotnik od: rafia


SJP.pl


rafiński

nazwisko


SJP.pl


rafka

1. urządzenie usuwające z masy papierniczej zanieczyszczenia; sortownik papierniczy;
2. obręcz, felga w rowerze;
3. zdrobnienie od: rafa (podwodna skała lub przesiewacz)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraków. obręcz koła, felga (najczęściej w rowerze)

Wiktionary


rafla

rodzaj sieci rybackiej w kształcie walca z otworami z obu stron


SJP.pl


raflezja

pasożytnicza roślina występująca w lasach tropikalnych Indii, Borneo i Sumatry; bukietnica


SJP.pl


raflezjowate

rodzina roślin dwuliściennych, pasożytujących na korzeniach i łodygach drzew tropikalnych; bukietnicowate


SJP.pl


raflezjowaty

o cechach raflezjowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


rafotwórczy

wytwarzający rafy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. mar. przyczyniający się do powstawania rafy koralowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gąbki stanowiły w przeszłości istotną grupę rafotwórczą.

Wiktionary


rafować

przesiewać lub odsiewać coś za pomocą specjalnego sita (rafy)


SJP.pl


rafowy

→ rafa


SJP.pl

Patrz:

rafa

rafting

spływanie na pontonie, tratwie, kajaku itp. górskimi rzekami, odmiana flisu


SJP.pl

Rafting – turystyczna odmiana flisu (spływu) rzecznego, do której używa się różnych rodzajów tratw, łodzi, pontonów, kajaków itp. (mogą być kulturowo charakterystyczne dla regionu). Rafting oferuje się na wodach śródlądowych o różnym stopniu trudności. Od połowy lat 80. XX wieku jako usługa turystyczna wypromowana i identyfikowana globalnie.

Wikipedia


raftingowy

→ rafting


SJP.pl

Patrz:

rafting

rag

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. technika poszerzania wyników uzyskanych z LLM o dane tradycyjnie wyszukiwane i pobierane ich z Internetu lub bazy danych;

Wiktionary

Ta strona dotyczy tańca towarzystkiego. Zobacz też: RAG.Rag – taniec towarzyski, popularny na początku XX w. Wykonywano go przy akompaniamencie Ragtime'u. Ragiem nazywa się też utwór muzyczny w rytmie tego tańca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W niedalekiej przyszłości wszyscy będziemy mieć w zegarku osobisty LLM i działający na nim RAG.

Wiktionary


raga

indyjski model muzyczny i tonalny, będący podstawą muzycznej improwizacji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raga – gniew, pasja w filozofii indyjskiej
  • Raga – typ muzyki indyjskiej
  • Raga – miasto w starożytnej Medii
  • Raga – miasto i dystrykt w Sudanie Południowym
  • język raga (hano, raga północny)
  • język apma (raga centralny)

Wikipedia


ragdoll

amerykański kot półdługowłosy


SJP.pl

Ra

Wikipedia


ragga

[czytaj: raga] styl w muzyce jamajskiej, będący połączeniem reggae, dancehallu i muzyki elektronicznej


SJP.pl

Ra

Wikipedia


raggamuffin

[czytaj: ragamafin] styl w muzyce jamajskiej, będący połączeniem reggae, dancehallu i muzyki elektronicznej; ragga


SJP.pl


raggamuffinowy

→ raggamuffin [czytaj: ragamafinowy]


SJP.pl


raggowy

→ ragga [czytaj: ragowy]


SJP.pl


raginis

nazwisko


SJP.pl


raglan

krój płaszcza, sukni lub bluzki; reglan


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • raglan – rodzaj rękawa
  • Raglan – wieś w Wielkiej Brytanii, w Walii
  • Raglan – miasto w Nowej Zelandii
  • Raglan – miasto w Queenslandzie w Australii
  • baron Raglan

Wikipedia


raglanowy

przymiotnik od: raglan


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) z rękawami wszywanymi ukośnie aż po szyję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reglan mrz.

Wiktionary


ragnarek

w mitologii germańskiej: koniec świata bogów, który nastąpi po ich walce z wrogimi potęgami i po którym nastąpi odrodzenie się nowego świata; ragnarök


SJP.pl


ragnarök

Ragnarök lub ragnarak – w mitologii nordyckiej los bogów ("Götterdämmerung"). W wyobrażeniach mitologicznych ma on być wielką walką pomiędzy bogami a olbrzymami pod wodzą Lokiego, w wyniku której świat i Asgard, siedzibę bogów, strawi ogień, wszystkie gwiazdy zgasną, a Ziemię zaleje wielkie morze. Ostatecznie z tej toni wyłoni się nowy świat i nastąpi era szczęśliwości bez przemocy i wojen. Po raz pierwszy pojawił się w poemacie "Völuspá" ("Przepowiednia wieszczki"), zredagowanym pod koniec X wieku.

Wikipedia


ragnecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ragnetą, dotyczący Ragnety (współcz. Nieman)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ragneta ż.

Wiktionary


ragneta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Nieman (historyczna nazwa miasta w obwodzie kaliningradzkim, obecnie egzonim wariantowy)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ragnecki

Wiktionary


ragout

[czytaj: raGU] potrawa z kawałków mięsa duszonego z dodatkiem jarzyn i przypraw; ragoût


SJP.pl


ragoût

[czytaj: raGU] potrawa z kawałków mięsa duszonego z dodatkiem jarzyn i przypraw; ragoût


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. typ gęstej potrawy przygotowywanej z kawałków mięsa duszonych w sosie z warzywami i różnymi dodatkami;

Wiktionary

Ragoût ([], fr. "ragoût", "ragoûter" co znaczy ‚pobudzać podniebienie' lub ‚pobudzać/wzmagać apetyt') – w kuchni francuskiej rodzaj potrawy z mięsa (w tym z drobiu, dziczyzny i ryb) lub warzyw, pokrojonych na regularnej wielkości cząstki i uduszonych w wywarze rybnym, warzywnym lub mięsnym, niekiedy w zagęszczonym zasmażką sosie, zwykle przyprawionych ziołami lub korzeniami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bigos to najpopularniejsze polskie ragoût.

Wiktionary


ragtime

[czytaj: rägtajm] rodzaj silnie zrytmizowanej muzyki i tańca popularnego na początku XX wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) muz. silnie synkopowany styl w jazzie;

 (1.2) muz. utwór w ragtimie (1.1)

 (1.3) muz. styl fortepianowy polegający na specyficznym wygrywaniu lewą ręką na przemian w dolnym i średnim rejestrze

Wiktionary

Ragtime – forma muzyczna wywodząca się z formy tanecznej. Metrum parzyste 2/4 (z wyjątkami), tempo umiarkowane, rytm złożony i kunsztowny, silnie synkopowany (stąd nazwa pochodząca od angielskich słów "ragged time" – poszarpane metrum), z jednostajnym, zazwyczaj ósemkowym akompaniamentem w partii basowej (faktura homofoniczna).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rag

 przym. ragtimowy, ragtime'owy

Wiktionary


ragtime'owy

→ ragtime [czytaj: raktajmowy]; ragtimowy


SJP.pl


ragtimowy

→ ragtime [czytaj: raktajmowy]; ragtime'owy


SJP.pl


ragusa

1. miejscowość i gmina we Włoszech;
2. prowincja Włoszech;
3. dawna nazwa Dubrownika (miasta w Chorwacji); Raguza


SJP.pl

(wym., pol. uproszczona: "raguza") – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Ragusa.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 68 346 osób, 154,6 os./km². W pobliżu Ragusy wydobywa się: ropę naftową, łupki bitumiczne i asfalt.

Wikipedia


raguza

dawna nazwa Dubrownika (miasta w Chorwacji); Ragusa


SJP.pl


rahla

bogato zdobiony pulpit pod księgi, zwłaszcza pod Koran; kursi


SJP.pl


rai

1. w krajach muzułmańskich: poddany płacący najwyższą daninę, szczególnie w Turcji osmańskiej;
2. od XVII wieku: pogardliwie o chłopie mieszkającym w posiadłości tureckiej na Bałkanach, płacącym wysokie podatki i nieposiadającym żadnych praw


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rai – Radiotelevisione italiana – publiczny nadawca telewizyjny we Włoszech.
  • Raimundo Souza Vieira de Oliveira – brazylijski piłkarz.
  • Rai – miejscowość i gmina we Francji.
  • Kamienie rai
  • Raï – gatunek muzyczny
  • Rai – jednostka powierzchni równa 1600 m² (40 × 40 m).
  • Rai – grupa etniczna w Nepalu

Wikipedia


raid

[czytaj: rajd] dawniej: rajd


SJP.pl

RAID ( Redundant Array of Independent Disks – nadmiarowa macierz niezależnych dysków) – sposób wykorzystania w systemie komputerowym dwóch lub większej liczby dysków twardych, w którym dyski te współpracują pomiędzy sobą. Osiąga się w ten sposób szereg różnorodnych możliwości nieosiągalnych przy użyciu zarówno pojedynczego dysku, jak i kilku dysków podłączonych jako oddzielne.

Wikipedia


raiffeisen

[czytaj: rajfajzen] bank austriackiej grupy Raiffeisen Zentralbank Österreich AG


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raiffeisen Bank International – bank uniwersalny w Austrii działający od 1927
  • Raiffeisen Bank Polska – dawny bank komercyjny w Polsce działający w latach 1991–2018
  • Raiffeisen Centrobank – dawny bank w Austrii działający do 2022
  • Raiffeisen Digital Bank – bank uniwersalny w Austrii działający od 2022
  • Raiffeisen-Leasing – austriackie przedsiębiorstwo leasingowe
  • Friedrich Wilhelm Raiffeisen – niemiecki reformator społeczny, założyciel jednej z pierwszych spółdzielni pożyczkowo-oszczędnościowych w Europie

Wikipedia


raik

zdrobnienie od: raj


SJP.pl


rainer

[czytaj: rajner]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


rainier

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mount Rainier – wulkan w USA
  • Mount Rainier – format zapisu dla dysków optycznych
  • Rainier – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Columbia
  • Rainier – miejscowość w stanie Waszyngton, w hrabstwie Thurston
  • Rainier I Grimaldi – pan na Cagnes, pierwszy władca Monako z rodu Grimaldich
  • Rainier II Grimaldi – senior Monako
  • Rainier III Grimaldi – książę Monako
  • Rainier – wielki mistrz zakonu lazarytów
  • Rainier (zm. 1146) – kardynał
  • Rajner
  • Ranier I z Montferratu

Wikipedia


raisa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Ra

Wikipedia

Wymowa:

IPA: raˈjisa, AS: rai ̯isa

Wiktionary


raissa

imię żeńskie


SJP.pl


raić

polecać, rekomendować


SJP.pl


raj

1. biblijne miejsce pobytu pierwszych ludzi na ziemi; eden,
2. przenośnie: miejsce piękne, wspaniałe,
3. miejsce pobytu dusz po śmierci; niebo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

 (1.2) przen. piękne miejsce, gdzie ludzie są szczęśliwi

 (1.3) przen. miejsce szczególnie sprzyjające jakiemuś rodzajowi aktywności

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: raić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raj – biblijny ogród (Eden)
  • Raj – kraina zmarłych (Niebo), w wielu religiach (patrz odmiany tamże)
  • Raj – część miasta Bobowa
  • Raj – część miasta Szubin
  • Raj – część wsi Chomęciska Duże w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Stary Zamość
  • Raj – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Oporów
  • Raj – część wsi Czarnożyły w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły
  • Raj – część wsi Kraszkowice w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wierzchlas
  • Raj – część wsi Dzietrzkowice w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
  • Raj – część wsi Kowalówka w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Wieruszów
  • Raj – część wsi Łapczyca w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Raj – część wsi Rzepiennik Suchy w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Rzepiennik Strzyżewski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam i Ewa, pierwsi ludzie, zostali wygnani z raju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raj, AS: rai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raj m.

 przym. rajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Eden, Rajski Ogród, niebo

 (1.2) arkadia, eden, eldorado, raj na ziemi, kraina szczęśliwości, ziemia obiecana, kraina mlekiem i miodem płynąca

Wiktionary


raja

1. w krajach muzułmańskich: poddany płacący najwyższą daninę, szczególnie w Turcji osmańskiej;
2. od XVII wieku: pogardliwie o chłopie mieszkającym w posiadłości tureckiej na Bałkanach, płacącym wysokie podatki i nieposiadającym żadnych praw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. zob. płaszczka.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. rząd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) hist. w imperium osmańskim ludność wysoko opodatkowana;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raja – album fińskiego zespołu Stam1na
  • Raja – bollywoodzki komediodramat miłosny z 1995 roku
  • Raja – wieś w Estonii, w prowincji Jõgeva, w gminie Kasepää
  • Raja – wieś w Estonii, w prowincji Viljandi, w gminie Mulgi
  • Raja – obraźliwe określenie używane przez Turków
  • Raja – rodzaj ryb chrzęstnoszkieletowych z rodziny rajowatych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈraja, AS: rai ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaszczka

Wiktionary


rajbany

potocznie: okulary marki Ray-Ban; Rejbany, Ray-Bany


SJP.pl


rajberka

w gwarze poznańskiej: narzędzie murarskie, packa do rozcierania, wygładzania tynku


SJP.pl


rajbetka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. paca tynkarska

Wiktionary


rajbówka

narzędzie murarskie, packa do wygładzania tynku


SJP.pl


rajca

radny;
1. w dawnej Polsce: członek rady miejskiej;
2. żartobliwie lub podniośle: członek rady - organu władzy terenowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. adm. wybieralny członek rady miejskiej, obowiązany dbać o ład i zarządzanie miastem

 (1.2) daw. środ. wysłannik starającego się o pannę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rajca – staropolska nazwa członka rady, czyli radnego
  • Rajca – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim w rejonie korelickim

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) rzecz. rajcowanie n., rajce blp., radźca mos.

:: fż. rajczyni

 (1.1) czas. rajcować ndk.

 (1.1) przym. radziecki

 (1.2) czas. raić ndk., naraić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radny, rajczy, radca, radczy, radnik, radziciel

 (1.2) swat, dziewosłąb, dziewosłęb, rajek

Wiktionary


rajch

gwarowo o rzeszy niemieckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Niemcy

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. daw. RFN

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. Ef

Wiktionary


rajcować

1. rozmawiać o czymś z ożywieniem; gadać, paplać; spędzać czas na gadaninie;
2. podniecać, wywoływać zainteresowanie;
3. rajcować się - ekscytować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) posp. rozprawiać, dyskutować

 (1.2) przen. robić hałas jak przy głośnej dyskusji

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) pot. wywoływać podniecenie, zainteresowanie

czasownik zwrotny niedokonany rajcować się (dk. brak)

 (3.1) pot. ekscytować się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przekupki od rana rajcują, aż tu je słychać.

 (1.2) Stadko wróbli głośno rajcuje we wnętrzu korony cisu.

 (2.1) Wielokrotnie przekonał się, że rajcują go te jej umizgi i nadąsania.

 (2.1) Dlaczego cię to tak rajcuje?

 (3.1) Rysiu rajcował się swoimi wakacyjnymi wejściami na tatrzańskie szczyty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajcowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) podniecać

 (3.1) podniecać się

Wiktionary


rajcowny

potocznie: ekscytujący, emocjonujący, podniecający


SJP.pl


rajcza

wieś w Polsce


SJP.pl

Rajcza – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Rajcza.

Geograficznie położona jest w Beskidzie Żywieckim, w Małopolsce (Żywiecczyzna), w górnym biegu Soły na trasie linii kolejowej Żywiec-Zwardoń. W bezpośrednim sąsiedztwie Rajczy znajduje się Żywiecki Park Krajobrazowy. Miejscowość jest siedzibą gminy Rajcza.

Wikipedia


rajczak

nazwisko


SJP.pl


rajczakowski

nazwisko


SJP.pl


rajczanin

mieszkaniec Rajczy


SJP.pl


rajczanka

mieszkanka Rajczy


SJP.pl


rajczański

przymiotnik od: Rajcza


SJP.pl


rajczyk

nazwisko


SJP.pl


rajczyn

Rajczyn (niem. "Rayschen") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wińsko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

W pobliżu wsi, choć formalnie na terenie Gryżyce był przystanek kolejowy Rajczyn.

Wikipedia


rajczyni

radna;
1. w dawnej Polsce: członkini rady miejskiej;
2. żartobliwie lub podniośle: członkini rady - organu władzy terenowej


SJP.pl


rajd

1. wyścig sportowy, np. samochodów;
2. wyprawa turystyczna;
3. wypad wojsk w głąb terytorium wroga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. kilkuetapowy wyścig;

 (1.2) turyst. kilkuetapowa, zbiorowa wyprawa turystyczna

 (1.3) wojsk. wypad w głąb terenu nieprzyjaciela;

 (1.4) sport. w piłce nożnej: wypad z piłką na połowę przeciwnika

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rajd pieszy
    • Rajd krajoznawczy
    • Impreza na orientację
  • Rajd samochodowy
    • Rajd terenowy
  • Rajd konny
  • Rajd przygodowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bydgoszczanin słono zapłacił za rajd na rowerze po kilku głębszych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rajt, AS: rai ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajdowiec m., rajder m., rajdowanie n., rajdówka ż.

:: zdrobn. rajdzik m.

 czas. rajdować ndk.

 przym. rajdowy

 przysł. rajdowo

Wiktionary


rajda

nazwisko


SJP.pl


rajdować

1. brać udział w rajdzie, jeździć szybko autem;
2. środowiskowo: zakłócać spotkanie online


SJP.pl


rajdowczyni

→ rajdowiec


SJP.pl

Patrz:

rajdowiec