ska

styl w muzyce rozrywkowej wywodzący się z Jamajki


SJP.pl

Ska – styl muzyczny zapoczątkowany w drugiej połowie lat 50. w Kingston na Jamajce, będący prekursorem muzyki rocksteady, a w dalszej kolejności – reggae; charakteryzuje się przede wszystkim szybkim tempem, akcentem perkusyjnym kładzionym na drugą i czwartą miarę taktu oraz wyrazistą linią basu.

Wikipedia


skaber

ryba z rzędu okoniokształtnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Astroscopus|Brevoort., ryba morska z rodziny skaberowatych, występująca u wybrzeży obu Ameryk

 (1.2) icht. nazwa systematyczna|Uranoscopus scaber|Linnaeus|ref=tak., ryba morska z rodziny skaberowatych, występująca w północnym Atlantyku od Portugalii do Maroka, w Morzu Śródziemnym i Morzu Czarnym;

Wiktionary

Skaber ("Uranoscopus scaber") – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny skaberowatych (Uranoscopidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mam pewności, czy mięso skaberów jest jadalne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaberowate lm nm.

Wiktionary


skabioza

driakiew, roślina zielna lub półkrzew z rodziny szczeciowatych


SJP.pl


skabiozowy

→ skabioza


SJP.pl

Patrz:

skabioza

skacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od skat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skat m.

Wiktionary


skacista

osoba grająca w skata


SJP.pl


skacistka

→ skacista


SJP.pl

Patrz:

skacista

skacowany

będący na kacu


SJP.pl


skaczel

pająk z rodziny skakunowatych (Salticidae), żyjący w miejscach nasłonecznionych; skakun


SJP.pl


skaczele

pająk z rodziny skakunowatych (Salticidae), żyjący w miejscach nasłonecznionych; skakun


SJP.pl


skafander

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ubranie robocze chroniące całe ciało

 (1.2) kraw. jesienno-wiosenna kurtka z kapturem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skafander ciśnieniowy
  • skafander głębinowy
  • skafander kosmiczny
  • skafander nurkowy
  • skafander przeciwprzeciążeniowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Astronauci w skafandrach wchodzą do rakiety.

 (1.2) Oferujemy kolorowe skafandry przeciwdeszczowe w przystępnych cenach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. skafanderek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombinezon

Wiktionary


skafanderek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od skafander

 (1.2) mały skafander

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olafku, zdejmij teraz skafanderek, żeby wysechł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skafander mrz.

Wiktionary


skafit

wymarły głowonóg


SJP.pl


skagerracki

dotyczący cieśniny Skagerrak


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skagerrakiem, dotyczący Skagerraku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Centralną częścią obszaru nordyckiego była Jutlandia oraz wyspy duńskie, a najdalszą – południowa Skandynawia: skagerrackie wybrzeża Norwegii, Skania, Gotlandia oraz południowa część Svealandii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skagerrak mrz.

Wiktionary


skagerrak

[czytaj: SKAgerak] cieśnina Oceanu Atlantyckiego


SJP.pl

Skagerrak – jedna z cieśnin położonych między Danią (Półwysep Jutlandzki) a Szwecją i Norwegią (Półwysep Skandynawski). Poprzez Cieśniny Bałtyckie – Kattegat, Sund i Wielki Bełt – łączy Morze Północne z Morzem Bałtyckim.

Wikipedia


skaj

tworzywo skóropodobne; skay


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) imitacja skóry;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „derma”. Zobacz też: Derma (miasto).

Skaj, skay – materiał będący imitacją skóry naturalnej. Jest to tkanina poliestrowa pokryta warstwą plastyfikowanego polichlorku winylu lub poliuretanu o fakturze przypominającej skórę zwierzęcą.

Materiał ten stosuje się w pokryciach tapicerskich (głównie ze względu na niższą cenę w porównaniu do prawdziwej skóry), jak również do wyrobu galanterii, ubrań, obuwia, okładek książek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po prawej stronie był rząd połączonych ze sobą metalowych krzeseł z siedzeniami z czerwonego skaju.

Wiktionary


skajlajt

oszklone okienko w dachu kabiny lub w pokładzie statku dające światło z góry; skylight


SJP.pl


skajowy

zrobiony ze skaju


SJP.pl


skajpowicz

użytkownik Skype'a (komunikatora internetowego); skypowicz


SJP.pl


skajski

przymiotnik od: Skaje (wieś w województwie podlaskim)


SJP.pl


skakaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: skakanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skakanka ż.

Wiktionary


skakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skakać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈkãɲɛ, AS: skakãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skakun mzw., skakanka ż., skok mrz., skocznia ż.

 czas. wskoczyć, skakać ndk., skoczyć dk.

 przym. skoczkowy

Wiktionary


skakaniec

potocznie: urządzenie do skakania wypełniane powietrzem; dmuchaniec


SJP.pl


skakanka

sznur z uchwytami służący do ćwiczeń sportowych albo jako zabawka dla dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy;

 (1.2) przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń;

Wiktionary

Skakanka – przyrząd gimnastyczny lub zabawka dziecięca, składająca się ze sznurka (linki) z uchwytami na końcu. Wprawiana w ruch obrotowy i przeskakiwana w momencie najniższego położenia skakanki.

Skakać można indywidualnie lub grupowo (tzw. zabawa w linkę lub sznura). Niektórzy potrafią skakać przez kilka linek jednocześnie. Skakanka wykorzystywana jest także do innych zabaw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skaˈkãnka, AS: skakãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skakun mzw., skok m., skakanie n., skoczek m., skoczkini ż., podskok m., skocznia ż., skakaneczka ż.

 czas. wskoczyć, skakać ndk., skoczyć dk.

 przym. skoczny, skoczkowy

Wiktionary


skakankowy

→ skakanka


SJP.pl

Patrz:

skakanka

skakać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skoczyć)

 (1.1) przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)

 (1.2) zmieniać się w sposób nieciągły

 (1.3) poruszać się chaotycznie

 (1.4) uprawiać spadochroniarstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziecko skakało po podłodze.

 (1.2) Na skutek zmiany pogody pacjentowi skoczyło ciśnienie.

 (1.2) Strzałka kompasu gwałtownie skakała raz w prawo, raz w lewo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskakat͡ɕ, AS: skakać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek mrz./mos./mzw., wyskok n., podskok mrz., skok, skakanie, skoczenie, skakanka

 czas. dk. skoczyć, podskoczyć, uskoczyć, przeskakiwać, wyskakiwać

 przym. skoczny

 przysł. skocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kicać, hycać, gwara. skikać

Wiktionary


skakun

pająk z rodziny skakunowatych (Salticidae), żyjący w miejscach nasłonecznionych; skaczel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. pająk z rodziny skakunowatych (nazwa systematyczna|Salticidae|ref=tak.)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witalij Skakun (1996–2022) – ukraiński żołnierz, Bohater Ukrainy
  • Skakunowate

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skakunowate nmos. lm., skakanie n., skakanka ż., skoczek m., skaczel m., skocznia ż.

 czas. skakać ndk.

 przym. skakunowy, skakunowaty, skokowy, skony

 przysł. skocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skaczel

Wiktionary


skakunowate

1. rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych;
2. rodzina pająków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skakunowate (Tetrigidae) – rodzina owadów
  • skakunowate (Salticidae) – rodzina pająków

Wikipedia


skakunowaty

o cechach skakunowatych (rodzina pająków; rodzina owadów)


SJP.pl


skakuszka

rodzaj gryzoni z podrodziny myszy


SJP.pl

Skakuszka ("Notomys") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia


skala

1. usystematyzowane zestawienie wartości danej wielkości;
2. wielkość, poziom, zakres jakiegoś zjawiska;
3. stosunek zmiany wielkości, np. mapy, w porównaniu z rzeczywistym rozmiarem;
4. podziałka na przyrządach pomiarowych;
5. określony układ i zakres dźwięków, charakterystyczny dla danego instrumentu lub głosu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym;

 (1.2) muz. zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos;

 (1.3) zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)

 (1.4) metrol. stat. system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru;

 (1.5) mat. metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu

 (1.6) geogr. techn. ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych;

 (1.7) techn. podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru

 (1.8) książk. wielkość, zakres czegoś

 (1.9) psych. w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. przysz. od: skalać

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skale instrumentów muzycznych
  • skala muzyczna
  • skala IQ Stanford-Bineta
  • skala staninowa
  • skala stenowa
  • skala tenowa
  • skala tetronowa
  • skala Wechslera
  • skala Ravena
  • skala Gilickiego
  • skala Apgar
  • skala AVPU

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skala durowa to siedmiostopniowa skala z charakterystycznym półtonem między stopniami III i IV oraz VII i VIII.

 (1.2) Skala trąbki obejmuje dźwięki od fis małego do c³.

 (1.3) Skala ocen w polskich szkołach ma 6 stopni: niedostateczny, dopuszczający, dostateczny, dobry, bardzo dobry, celujący.

 (1.4) Zmienne są na skali nominalnej, gdy przyjmują wartości (etykiety), dla których nie istnieje naturalne uporządkowanie (np. płeć, powiat).

 (1.5) Wykres na skali logarytmicznej może obrazować tylko wielkości dodatnie.

 (1.6) model parowozu w skali 1:1000 (jeden do tysiąca)

 (1.7) Radio ma podświetlaną skalę.

 (1.8) Skala tego zjawiska wskazuje na jego systemowy charakter.

 (1.9) Test MMPI-2 ma dziesięć skal klinicznych oceniających poziom hipochondrii, depresji, histerii, psychopatii, męskości/kobiecości, paranoi, psychastenii, schizofrenii, manii, introwersji społecznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskala, AS: skala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalowanie

 czas. skalować, przeskalować, wyskalować

Wiktionary


skalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skalać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalanie n., kalenica ż.

 czas. skalać dk., kalać ndk.

Wiktionary


skalanin

mieszkaniec Skały (miasta w Polsce)


SJP.pl


skalanka

mieszkanka Skały (miasta w Polsce)


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skalar

wielkość, której wartość charakteryzuje tylko jedna liczba (np. temperatura, długość, objętość itp.)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. słodkowodna ryba południowoamerykańska z rodzaju nazwa systematyczna|Pterophyllum|ref=tak., z rodziny pielęgnicowatych, hodowana również w akwariach;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) mat. w algebrze liniowej to element ustalonego ciała, nad którym zbudowany jest dowolny moduł;

 (2.2) fiz. każda wielkość fizyczna wyrażona przez pojedynczą liczbę i mająca wymiar fizyczny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skalar w matematyce – wielkość liczbowa
  • skalar w fizyce – wielkość o charakterze skalarnym, posiadająca wartość liczbową i wymiar fizyczny (jednostkę)
    • cząstka skalarna
    • pole skalarne
  • skalar – nazwa ryb z rodzaju Pterophyllum, z rodziny pielęgnicowatych, odnoszących się do gatunków żaglowiec skalar oraz żaglowiec wysoki
  • Skalar – zespół grający muzykę disco polo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskalar, AS: skalar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skalarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żaglowiec, ryba księżycowa

 (2.2) wielkość skalarna

Wiktionary


skalarny

dotyczący skalaru


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mat. dotyczący skalaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalar mzw./mrz.

Wiktionary


skalarowy

przymiotnik od: skalar


SJP.pl


skalać

zbrudzić, zbezcześcić, zhańbić, sprofanować, splugawić


SJP.pl


skalbmierski

przymiotnik od: Skalbmierz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skalbmierzem, dotyczący Skalbmierza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skalbmierz mrz.

Wiktionary


skalbmierz

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Skalbmierz – miasto w południowej Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Skalbmierz, położone nad Nidzicą.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego.

Wikipedia


skalbmierzanin

mieszkaniec Skalbmierza (miasta w Polsce)


SJP.pl


skalbmierzanka

mieszkanka Skalbmierza (miasta w Polsce)


SJP.pl


skald

średniowieczny skandynawski poeta i śpiewak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. staroskandynawski poeta i śpiewak, autor i zbieracz wierszy o bohaterach, ich zwycięstwach, miłości;

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skalt, AS: skalt

Wiktionary


skalda

średniowieczny skandynawski poeta i śpiewak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię, uchodząca do Morza Północnego, nieopodal Antwerpii;

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Antwerpia leży na prawym brzegu rzeki Skaldy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skaldyjski

Wiktionary


skaldowie

średniowieczny skandynawski poeta i śpiewak


SJP.pl

Skaldowie – polska grupa rockowa, powstała w 1965 roku w Krakowie. W jej utworach pojawiały się takie gatunki muzyczne jak m.in. big-beat, rock, rock progresywny, folklor góralski, jazz, czy muzyka pop.

Wikipedia


skaldyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skaldą, dotyczący Skaldy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skalda ż.

Wiktionary


skaleczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niewielka, powierzchowna rana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskalɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: skalečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skaleczyć, kaleczyć

 rzecz. kaleka m./ż.

Wiktionary


skaleczony

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: skaleczyć

przymiotnik odczasownikowy

 (2.1) taki, który uległ skaleczeniu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Czy często trafiają do ośrodka skaleczone zwierzęta leśne?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalecznie n., skaleczenie n.

 czas. kaleczyć ndk., kaleczyć się ndk., skaleczyć dk., skaleczyć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) okaleczony, ranny, zraniony

Wiktionary


skaleczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. kaleczyć)

 (1.1) dokonany od|kaleczyć.

czasownik zwrotny dokonany skaleczyć się (ndk. kaleczyć się)

 (2.1) dokonany od|kaleczyć się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Skaleczyłaś się? Krwawisz!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaleka m./ż.

Wiktionary


skaleniowy

przymiotnik od: skaleń


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od skaleń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskalɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: skalẽńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaleń mos.

Wiktionary


skalenoedr

jedna z prostych postaci krystalograficznych


SJP.pl

Skalenoedr – wielościan przypominający nieco swym kształtem podwójną piramidę sześcioboczną. Ściany obu "piramid" stykają się ze sobą wzdłuż linii zygzakowatej tworząc na przemian trzy kąty większe z trzema mniejszymi. Oś główna trójkątnej symetrii łączy przeciwległe wierzchołki "piramid".

Wikipedia


skaler

narzędzie dentystyczne do skalingu (usuwania kamienia nazębnego za pomocą ultradźwięków)


SJP.pl


skaleń

minerał skałotwórczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał skałotwórczy, glinokrzemian potasu, sodu albo wapnia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skalenie należą do najpospolitszych minerałów w skorupie ziemskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskalɛ̃ɲ, AS: skalẽń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skaleniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpat polny

Wiktionary


skalibrować

czasownik

 (1.1) skorygować wielkość lub wymiar aby uzgodnić je z normą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Harpuny są załadowane, działa – skalibrowane. Brakuje tylko pilota.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaliber mrz.

 czas. kalibrować

Wiktionary


skalica

skała z twardego wapienia jurajskiego, zniszczona przez erozję wodną; skałka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skalica – forma ukształtowania terenu
  • Skalica – część miasta Frydek-Mistek w Czechach
  • Skalica – miasto w zachodniej Słowacji
  • Skalica – nieczynny kamieniołom w Ustroniu
  • Skalica – powiat na Słowacji w kraju trnawskim
  • Skalica – skałka w polskich Karkonoszach
  • Skalica – szczyt w Beskidzie Wyspowym
  • Skalica – szczyt w Ustroniu (także część miasta)
  • Skalica – wieś w południowo-wschodniej Bułgarii

Wikipedia


skaliczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Pronolagus|Lyon|ref=tak., ssak z rodziny zającowatych występujący wyłącznie w skalistych siedliskach Afryki;

Wiktionary

Skaliczek ("Pronolagus") – rodzaj ssaków z rodziny zającowatych (Leporidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skaliczki należą do gniazdowników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skałka ż.

 przym. skalny

Wiktionary


skalik

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. ryba z rodziny wargaczowatych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W akwariach w Japonii trzymają skaliki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalnica ż., skała ż., skałka ż., skalniak m., skalnik m.

 przym. skalny, skalisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skalnik

Wiktionary


skalikurek

rodzaj ptaków z rodziny bławatnikowatych


SJP.pl


skalimowo

Skalimowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Boćki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


skalinek

morski glon z rodzaju krasnorostów; litotamnion


SJP.pl


skaling

usuwanie kamienia nazębnego; scaling, scalling


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zabieg usunięcia kamienia nazębnego;

Wiktionary

Skaling – usuwanie kamienia nazębnego z powierzchni zębów. Często wykonywany jako element kompleksowej higienizacji, razem z piaskowaniem i fluoryzacją.

Kamień nazębny usuwa się następującymi sposobami:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skaling można wykonać różnymi narzędziami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskalʲĩŋk, AS: skalʹĩŋk

Wiktionary


skalinkowate

o cechach skalinkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Skalinkowate (Petroicidae) – rodzina małych ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około 50 gatunków ptaków, występujących w Australazji i na wyspach Pacyfiku.

Wikipedia


skalinkowaty

o cechach skalinkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


skalisko

zgrubienie od: skała


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skalisko – fikcyjne miasteczko, w którym toczy się akcja serialu Flintstonowie
  • Skalisko – szczyt w Górach Wołowskich na Słowacji

Wikipedia


skalistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co skaliste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skałka ż.

 przym. skalisty

 przysł. skalisto, skaliście

Wiktionary


skalisty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pokryty skałami

 (1.2) utworzony ze skał

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zaparła się nogami w skalisty grunt, zaczęła wołać rozpaczliwie:

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skałka ż., skalniak m., skalnik mzw./mos.

 przym. skalny, skałkowy, naskalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamienisty

Wiktionary


skaliście

przysłówek

 (1.1) będąc tylko ze skał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pewnej wysokości zrobiło się skaliście i niedostępnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skałkówka ż., skalistość ż., skała ż., skałka ż.

 przym. skalisty

Wiktionary


skalkować

1. przenieść rysunek lub wzór, używając kalki;
2. powtórzyć, zrobić coś w identyczny sposób; powielić, przekalkować, skopiować;
3. utworzyć nowe wyrazy lub zwroty, mając za wzór wyrazy lub zwroty z innego języka


SJP.pl


skalkulować

przeliczyć, oszacować


SJP.pl


skalmierowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skalmierowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Skalmierowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Janikowo

Wikipedia


skalmierski

→ Skalmierz


SJP.pl

Patrz:

Skalmierz

skalmierzyce

wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim


SJP.pl

Skalmierzyce (pot. "Stare Skalmierzyce", niem. "Alt Skalmirschütz") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce, nad strugą Ciemna, na Wysoczyźnie Kaliskiej, w Kaliskiem, w aglomeracji kalisko-ostrowskiej, graniczy z miastem Nowe Skalmierzyce, ok. 13 km na wschód od Ostrowa Wielkopolskiego.

Wikipedia


skalniaczek

1. klomb o odpowiednio ukształtowanym skalistym gruncie;
2. zdrobnienie od: skalniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od skalniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalniak m.

Wiktionary


skalniak

przydomowy ogródek skalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. torbacz z rodziny kangurowatych;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) ogrod. ogród skalny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skalniak – ogród skalny
  • Skalniak – rodzaj ssaków z rodziny kangurowatych
  • Skalniak – szczyt w Górach Stołowych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na całym odcinku ogona skalniaka umiejscowione są brązowe i bladożółte pręgi.

 (2.1) Babcia cały ranek plewićewiła skalniak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skałka ż., skalnik m.

:: zdrobn. skalniaczek m.

 przym. skalny, skalisty

Wiktionary


skalnica

roślina zielna z rodziny skalnicowatych, o mięsistych lub skórzastych liściach tworzących gęste różyczki, występująca głównie na obszarach górskich półkuli północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Lepidopsetta bilineata|Ayres|ref=tak., ryba przydenna z rodziny flądrowatych

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Saxifraga|L.|ref=tak., drobna roślina z rodziny skalnicowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skalnica (Lepidopsetta bilineata) – gatunek ryby z rodziny flądrowatych
  • skalnica (Saxifraga) – rodzaj roślin z rodziny skalnicowatych
  • Skalnica – potok, dopływ Syhleca
  • Skalnica – szczyt w Beskidzie Małym
  • Skalnica – szczyt na Pogórzu Karkonoskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rodzimym środowiskiem skalnic są wody północnego Pacyfiku.

 (1.2) Nasiona skalnic są zwykle bardzo drobne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalik mzw., skalnicowate lm nm., skalnicowce lm nm., skalnik mzw./mos., skalność ż., skała ż., skałka ż., skałkówka ż., Skałosz mos.

 przym. naskalny, skalny, skalisty, skałkowy

Wiktionary


skalnicowate

rodzina roślin drzewiastych i bylin z klasy dwuliściennych, o kwiatach promienistych (rzadziej grzbiecistych) i liściach na ogół zebranych w przyziemną rozetę; należą do niej między innymi: skalnica, bergenia, tawułka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Saxifragaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu skalnicowców;

Wiktionary

Skalnicowate ("Saxifragaceae") – rodzina roślin należąca do rzędu skalnicowców. Do rodziny tej należy 31–33 rodzajów i około 540 gatunków. Do rodzimej flory Polski należą rośliny z rodzajów skalnica ("Saxifraga") i śledziennica ("Chrysosplenium"), uprawiane są gatunki reprezentujące rodzaje: bergenia ("Bergenia"), tawułka ("Astilbe"), żurawka ("Heuchera").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rośliny z kilku rodzajów skalnicowatych wytwarzają bulwki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalnica ż., skalnicowce lm nm.

Wiktionary


skalnicowaty

o cechach skalnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


skalnicowce

rząd roślin okrytonasiennych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Saxifragales|Dumort.|ref=tak., grupa roślin wyróżniana w randze rzędu okrytonasiennych;

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skalnica ziarenkowata zaliczany jest do skalnicowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalnica ż., skalnicowate lm nm.

Wiktionary


skalnicowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


skalnicowy

goździcznik skalnicowy - gatunek rośliny z rodziny goździkowatych


SJP.pl


skalnik

robotnik zatrudniony w kopalni odkrywkowej, głównie przy urabianiu kamieni budowlanych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik kopalni odkrywkowej zatrudniony przy wyrobie kamienia budowlanego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. ptak z rodziny pokrzewkowatych

 (2.2) icht. ryba z rodziny wargaczowatych

 (2.3) icht. ryba z rodziny moronowatych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skalnik (Achaetops pycnopygius) – gatunek ptaka z rodziny pokrzewkowatych
  • skalnik, inaczej skalik lub wargacz skalik (Ctenolabrus rupestris) – gatunek ryby z rodziny wargaczowatych
  • skalnik biały (Morone americana) – gatunek ryby z rodziny moronowatych
  • skalnik prążkowany (Morone saxatilis) – gatunek ryby z rodziny moronowatych
  • skalnik (Bucklandiella) – rodzaj mchów z rodziny strzechwowatych
  • skalnik (Petrophytum) – rodzaj roślin naczyniowych z rodziny różowatych
  • Skalnik – wieś w woj. podkarpackim
  • Skalnik (945 m n.p.m.) – wzniesienie w Sudetach Zachodnich, położone w woj. dolnośląskim, w powiecie jeleniogórskim, w gminie Mysłakowice
  • Skalnik (669 m n.p.m.) – wzniesienie w Beskidzie Niskim, w Górach Grybowskich, położone w woj. małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka
  • Skalnik (467 m n.p.m.) – wzniesienie na Pogórzu Izerskim, położone w woj. dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Lubomierz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej wuj miał kopalnię odkrywkową, zatrudniając na stałe do trzydziestu skalników.

 (2.1) Wysoko na ścianie gniazdują skalniki.

 (2.2) W akwariach w Japonii trzymają skalniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskalʲɲik, AS: skalʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalnica ż., skała ż., skałka ż., skalniak m., skalik mzw.

 przym. skalny, skalisty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) skalik

Wiktionary


skalny

1. dotyczący skały, zwłaszcza utworzony ze skały, np. występ skalny;
2. właściwy terenom pokrytym skałami, np. flora skalna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący skały

 (1.2) zrobiony ze skały

 (1.3) właściwy terenom pokrytym skałami

 (1.4) biol. żyjący wśród skał

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskalnɨ, AS: skalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skałka ż., skalik mzw., skalnik mzw./mos.

 przym. naskalny, skalisty

Wiktionary


skalo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: skala

Wiktionary


skalogram

wizualny sposób wyświetlania transformacji falkowej w cyfrowym przetwarzaniu sygnałów


SJP.pl

Skalogram – wizualny sposób wyświetlania transformacji falkowej w cyfrowym przetwarzaniu sygnałów, będący estymatą gęstości energii w przestrzeni czas-skala. Skalogram składa się z trzech osi: oś "x" oznacza czas, oś "y" skalę "a", zaś oś "z" wartość współczynnika falki. Najczęściej wartości osi "z" przedstawiane są poprzez zmianę koloru lub jasności.

Wikipedia


skaloskop

urządzenie służące do kopiowania rysunków z kalki na papier światłoczuły, składające się z ramy kopiowej i lamp do naświetlania


SJP.pl


skalowalność

możliwość skalowania


SJP.pl

Skalowalność ( scalability) – możliwość powiększenia (zwiększenia skali działania) systemu lub przedsięwzięcia. W ekonomii łatwość, z jaką podaż produktu może być zwiększona w odpowiedzi na rosnący popyt.

Wikipedia


skalowalny

dający się skalować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) możliwy do zwiększenia lub zmniejszenia skali działania systemu lub przedsięwzięcia

Wiktionary


skalowia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna leżąca po obu stronach dolnego biegu rzeki Niemen, zamieszkana przez plemię Skalowów;

Wiktionary

Skalowia – kraina pruska, jej nazwa oznaczała prawdopodobnie jakieś określenie lasu. Znajdowała się po obu stronach dolnego biegu Niemna od ujścia Mitawy do Zalewu Kurońskiego.

Najstarsza wzmianka o Skalowii znajduje się w zbiorze dokumentów "Liber Census Daniae" (ok. 1210–1231) duńskiego króla Waldemara II Zwycięskiego, który w 1210 wyprawił się do Prus i je sobie czasowo podporządkował.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. skalowijski

Wiktionary


skalowy

→ skala


SJP.pl

Patrz:

skala

skalp

skóra z włosami ściągnięta z czaszki zabitego wroga, będąca trofeum wojennym Indian, a także niektórych ludów starożytnych, np. Franków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skrawek skóry głowy z włosami zdjęty z głowy pokonanego wroga;

Wiktionary

Skalp – trofeum wojenne znane wśród niektórych plemion Indian Ameryki Północnej i (według Herodota) u Scytów. Zwykle skrawek skóry głowy z włosami zerwany – poprzez nacięcie – z głowy pokonanego wroga. Skalp obejmuje skórę, tkankę podskórną i czepiec ścięgnisty. Zdobycie skalpu miało często znaczenie kultowe i magiczne, ale często też (po pojawieniu się w Ameryce białych najeźdźców) czysto praktyczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdobycie skalpu miało często znaczenie kultowe i magiczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skalp, AS: skalp

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skalpować ndk., oskalpować dk.

Wiktionary


skalpel

mały, ostry nożyk używany w chirurgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii;

Wiktionary

Skalpel – mały, bardzo ostry nożyk, pierwotnie chirurgiczny, o jednostronnym ostrzu precyzyjnie wyszlifowanym, często wykonany z węgliku tytanu (TiC) (ze względu na jego twardość). Jest używany w chirurgii do cięcia tkanek miękkich, ale i wszędzie tam, gdzie jego cechy mogą być szczególnie przydatne, na przykład w modelarstwie czy poligrafii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskalpɛl, AS: skalpel

Wiktionary


skalper

osoba kupująca jakiś produkt w celu odsprzedaży z zyskiem; scalper


SJP.pl


skalperka

kobieta kupująca jakiś produkt w celu odsprzedaży z zyskiem; scalperka


SJP.pl


skalpować

ściągać skalp (skórę z włosami) z czaszki zabitego wroga


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oskalpować)

 (1.1) zdzierać skórę z głowy pokonanego przeciwnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed atakiem na Delhi skalpowano więźniów, kłuto ich bagnetami, zmuszano do jedzenia krowiego mięsa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalp m.

 czas. oskalpować dk.

Wiktionary


skalski

przymiotnik od: Skała


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skałą, dotyczący Skały

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ernest Skalski (ur. 1935) – dziennikarz
  • Jan Nepomucen Skalski (1822–1937) – twórca fundacji stypendialnej
  • Janusz Skalski (ur. 1951) – kardiochirurg
  • Jerzy Skalski (1925–2010) – generał, polityk
  • Kacper Skalski (ur. 1982) – lekkoatleta
  • Lucjan Skalski (1907–1994) – prezydent Opola i przewodniczący MRN w Opolu
  • Marcin Skalski (ur. 1988) – dziennikarz, publicysta
  • Michał Skalski (ur. 1985) – szachista
  • Rafał Skalski (ur. 1985) – reżyser
  • Stanisław Skalski (1870–1937) – lekarz, działacz społeczny
  • Stanisław Skalski (1895–1988) – założyciel i prorektor PWSP w Krakowie
  • Stanisław Skalski (1915–2004) – generał lotnictwa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Skała ż.

Wiktionary


skamander

1. grupa literacka, do której należał m.in. Julian Tuwim;
2. polskie czasopismo literackie wydawane dawniej w Warszawie;
3. rzeka w Turcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Troadzie wypływająca z góry Idy, opływająca mityczną Troję;

 (1.2) liter. polska grupa poetycka działająca w okresie międzywojennym;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skamander – grupa literacka działająca od 1918
  • Skamander – grupa muzyczna
  • „Skamander” – polskie czasopismo literackie wydawane w latach 1920–1928 i 1935–1939 w Warszawie
  • Skamander (gr. Skamandros) – rzeka w Troadzie wypływająca z góry Idy
  • Skamander (gr. Skamandros, łac. Scamander) – w mitologii greckiej bóg rzeki we Frygii, mąż Idai
  • Skamander (gr. Skamandros, łac. Scamander) – w mitologii greckiej syn Dejmachosa, wnuk Skamandra
  • Scamander – miasto w stanie Tasmania, w Australii
  • „Newt Skamander” – pseudonim, pod którym J.K. Rowling napisała książkę Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skamandryta m.

 przym. skamandrycki

Wiktionary


skamandrowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z grupą poetycką Skamander

 (1.2) związany z miesięcznikiem poetyckim „Skamander”

Wiktionary


skamandrycki

przymiotnik od: skamandryta


SJP.pl


skamandryta

członek poetyckiej grupy "Skamander"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. poet. członek grupy poetyckiej „Skamander”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skamander m.

 przym. skamandrycki

Wiktionary


skamandrytka

→ skamandryta


SJP.pl

Patrz:

skamandryta

skamerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skamerować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skamerować dk.

Wiktionary


skamerować

potocznie: sfilmować kamerą wideo


SJP.pl


skamielina

skamieniałe szczątki zwierzęcia lub rośliny z minionych epok geologicznych, utrwalone ślady obecności lub działalności organizmów; skamieniałość, skamienielina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) paleont. zachowany w skale szczątek lub odcisk organizmu, który istniał w minionej epoce geologicznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Paleontolodzy znaleźli zupełnie nowy typ dinozaura w skamielinach w południowej Argentynie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skamieniałość

Wiktionary


skamieniałość

skamieniałe szczątki zwierzęcia lub rośliny z minionych epok geologicznych, utrwalone ślady obecności lub działalności organizmów; skamielina, skamienielina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest skamieniałe; cecha tych, którzy są skamieniali

 (1.2) geol. zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Skamieniałości powstają w wyniku procesu fosylizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕt͡ɕ, AS: skãmʹi ̯ė̃ńau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień m., kamyczek m., skamienielina ż., kamienienie n., skamienienie n., kamienica ż., kamionka ż.

 czas. kamienieć ndk., skamienieć dk.

 przym. skamieniały, kamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fosylia, skamielina

Wiktionary


skamienielina

skamieniałe szczątki zwierzęcia lub rośliny z minionych epok geologicznych, utrwalone ślady obecności lub działalności organizmów; skamieniałość, skamielina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) utrwalone w procesie fosylizacji szczątki zwierzęcia lub rośliny z dawnych epok geologicznych lub też ślady ich obecności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãmʲjɛ̇̃ɲɛˈlʲĩna, AS: skãmʹi ̯ė̃ńelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skamieniałość ż., kamień m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skamieniałość, skamielina

Wiktionary


skamienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skamienieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skamienieć

 przym. kamienny

 rzecz. skamieniałość ż.

Wiktionary


skamienieć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) zamienić się w kamień

 (1.2) znieruchomieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Skamieniała ze strachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̇t͡ɕ, AS: skãmʹi ̯ė̃ńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień mrz., skamieniałość ż., skamienienie n.

 przym. kamienny

Wiktionary


skamlać

skomleć, skomlić, skamłać, skamleć;
1. o niektórych zwierzętach, zwłaszcza psach: wydawać żałosne dźwięki, popiskiwać, skowyczeć;
2. potocznie: prosić się o coś w natrętny, żałosny sposób


SJP.pl


skamleć

skomleć, skomlić, skamlać, skamłać;
1. o niektórych zwierzętach, zwłaszcza psach: wydawać żałosne dźwięki, popiskiwać, skowyczeć;
2. potocznie: prosić się o coś w natrętny, żałosny sposób


SJP.pl


skamłać

skomleć, skomlić, skamlać, skamleć;
1. o niektórych zwierzętach, zwłaszcza psach: wydawać żałosne dźwięki, popiskiwać, skowyczeć;
2. potocznie: prosić się o coś w natrętny, żałosny sposób


SJP.pl


skan

1. plik komputerowy z zeskanowanym obrazem;
2. potocznie: produkt, rezultat skanowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zeskanowany obraz

 (1.2) czynność wykonywania skanów (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaner m., skanerek m., skanowanie n., skaning m., zeskanowanie n., przeskanowanie n.

 czas. skanować ndk., zeskanować dk., przeskanować dk.

 przym. skanerowy, skaningowy

 przysł. skaningowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skanowanie, skaning

Wiktionary


skanalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) urz. zbudowanie sieci kanalizacyjnej, objęcie jakiegoś obszaru siecią kanalizacyjną

 (1.2) skierowanie czyjeś działania, zainteresowania na inny w stosunku do pierwotnego teren, inne sprawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanalizacja ż., kanaliza ż.

 czas. skanalizować dk., kanalizować ndk.

 przym. kanalizacyjny

Wiktionary


skanalizować

zainstalować system odprowadzający ścieki lub wodę opadową


SJP.pl


skancerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skancerować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skancerować dk.

Wiktionary


skand

pierwiastek chemiczny o symbolu Sc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

Wiktionary

Skand (Sc, scandium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych.

Srebrzystobiały metal o gęstości 2,989 g/cm³.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma skand?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skãnt, AS: skãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skandowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Sc

Wiktionary


skand.

skrót od: skandynawski


SJP.pl


skandal

1. wydarzenie powodujące zgorszenie, oburzenie i zawstydzenie;
2. atmosfera wywołana takim wydarzeniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdarzenie budzące oburzenie i kontrowersje

 (1.2) oburzenie i zgorszenie wywołane skandalem (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skandal – cecha jakiegoś upublicznionego oburzającego faktu (zdarzenia) np. ujawnienie nagrania audiowizualnego polityka przyjmującego łapówkę
  • Skandal (teologia) – działanie prowadzące innych do grzechu, zgorszenie, przen. skała potknięcia, zawada
  • „Skandale” – wydawany niegdyś polski brukowiec
  • Skandal – zespół muzyczny
  • Skandal – album muzyczny wydany przez Molestę
  • Skandal – pseudonim byłego piosenkarza punkrockowego zespołu Dezerter
  • Skandal (Hets) – film fabularny reż. Alf Sjöberg, 1944 Szwecja
  • Skandal – film fabularny reż. Akira Kurosawa, 1950 Japonia
  • Skandal (Le Scandale) – film fabularny reż. Claude Chabrol, 1966 Francja
  • Skandal (Scandal) – film reż. Michael Caton-Jones, 1989 Wielka Brytania
  • Skandal – amerykański serial dramatyczny
  • Skandal – amerykański serial dramatyczny z 2026 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ciąża hrabianki wywołała skandal na salonach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskãndal, AS: skãndal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandalista m., skandalistka ż., skandalizowanie n.

:: zdrobn. skandalik m.

 czas. skandalizować ndk.

 przym. skandaliczny

 przysł. skandalicznie

Wiktionary


skandalicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób skandaliczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gliceryna jest importowana z Urugwaju i z Argentyny, jest dziś dostarczana w kontenerach i jest skandalicznie droga.

 (1.1) Dopiero co miały miejsce skandalicznie nieudane wybory prezydenckie, a władza w Kabulu opiera się na różnych watażkach, którzy nie mają nic wspólnego z demokracją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandal m., skandalista m., skandalistka ż., skandalizowanie n., skandaliczność ż.

 czas. skandalizować ndk.

 przym. skandaliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezczelnie, oburzająco

Wiktionary


skandaliczniej

stopień wyższy od przysłówka: skandalicznie


SJP.pl


skandaliczność

→ skandaliczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest skandaliczne; cecha tych, którzy są skandaliczni

Wiktionary

Patrz:

skandaliczny

Powiązane:

 przym. skandaliczny

 przysł. skandalicznie

 rzecz. skandalista mos., skandalistka ż.

Wiktionary


skandaliczny

1. mający cechy skandalu lub go wywołujący;
2. oceniany jako bardzo negatywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowiący skandal, mający cechy skandalu

 (1.2) taki, który wywołuje oburzenie, zgorszenie i przynosi wstyd

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ujawniły one skandaliczną chciwość i prawdziwy poziom moralny głównego żydożercy Trzeciej Rzeszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãndaˈlʲit͡ʃnɨ, AS: skãndalʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandal m., skandaliczność ż., skandalista m., skandalistka ż.

 przysł. skandalicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oburzający, gorszący, zawstydzający, karygodny

Wiktionary


skandalik

zdrobnienie od: skandal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od skandal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandal m.

Wiktionary


skandalista

osoba wywołująca skandale


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba będąca powodem skandali

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niedawni skandaliści popkultury odchodzą w zapomnienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãndaˈlʲista, AS: skãndalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandal m., skandaliczność ż.

:: fż. skandalistka ż.

 czas. skandalizować ndk.

 przym. skandaliczny

 przysł. skandalicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aferzysta

Wiktionary


skandalistka

→ skandalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta wywołująca skandale

Wiktionary

Patrz:

skandalista

Powiązane:

 rzecz. skandal m., skandaliczność ż.

:: fm. skandalista m.

 przym. skandaliczny

 przysł. skandalicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. aferzystka

Wiktionary


skandalizować

wywoływać oburzenie, zgorszenie


SJP.pl


skandalizujący

→ skandalizować


SJP.pl

Patrz:

skandalizować

skanderbeg

(1405-1468) albański bohater narodowy


SJP.pl

Skanderbeg, właśc. "Gjergj Kastrioti "Skënderbeu"", pol. "Jerzy Kastriota "Aleksander Wielki"" (ur. 1405 w Krui, zm. 17 stycznia 1468 w Lezhy) – albański władca, dowódca wojskowy, kluczowa postać w historii Albanii. Skanderbeg jest uważany za jednego z najwybitniejszych generałów wszech czasów i ikonę obrony chrześcijaństwa i Albanii.

Wikipedia


skandowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skandować.

Wiktionary

Skandowanie (z łac. "scandere" "wstępować, wchodzić na coś") – dobitny i nienaturalny sposób mówienia, polegający na dzieleniu wypowiedzi na niezróżnicowane prozodyjnie sylaby, bez zaznaczania granic wyrazów. W nauce o literaturze skandowaniem nazywa się recytowanie utworu wierszowanego z regularnym podkreślaniem jego rytmu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nieskandowanie n.

 czas. skandować ndk.

Wiktionary


skandować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) rytmicznie wypowiadać słowa, dzieląc je na sylaby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wokół pałacu stał wielotysięczny tłum skandujący antyprezydenckie hasła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandowanie n.

 czas. poskandować dk., wyskandować dk.

Wiktionary


skandowce

każdy pierwiastek z trzeciej grupy układu okresowego Mendelejewa


SJP.pl

Skandowce

Wikipedia


skandowiec

każdy pierwiastek z trzeciej grupy układu okresowego Mendelejewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek należący do trzeciej grupy układu okresowego;

Wiktionary


skandowy

→ skand


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący skandu

Wiktionary

Patrz:

skand

Powiązane:

 rzecz. skand m.

Wiktionary


skandynaw

mieszkaniec Skandynawii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mieszkaniec Skandynawii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy to prawda, że Skandynawowie są małomówni?

 (1.1) 13 grudnia Skandynawowie obchodzą Dzień Świętej Łucji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skãnˈdɨ̃naf, AS: skãndỹnaf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skandynawia ż., skandynawista m., skandynawistka ż., skandynawistyka ż., skandynawizm m.

:: fż. Skandynawka ż.

 przym. skandynawski, skandynawistyczny

Wiktionary


skandynawia

region Europy, w którym leżą: Szwecja, Norwegia i Dania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Wiktionary

Skandynawia – region północnej Europy, obejmujący państwa: Szwecję, Norwegię oraz Danię. Obejmuje część z krajów nordyckich.

Czasem w nieskandynawskich mediach, biorąc pod uwagę wpływy szwedzkie i duńskie, do Skandynawii zalicza się Islandię, a nawet niegermańskie państwa i regiony, takie jak: Finlandia, niewielka część Rosji (Karelia), Estonia, niekiedy też Łotwa, a nawet Litwa. W samych krajach skandynawskich za Skandynawię uważa się jednak tylko trzy państwa (Dania, Norwegia, Szwecja).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspólną nazwą walut używanych w Skandynawii jest korona.

 (1.1) Göteborg ma największy port w Skandynawii.

 (1.1) W tym samym roku duńska firma otrzymała przedstawicielstwo na całą Skandynawię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãndɨ̃ˈnavʲja, AS: skãndỹnavʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandynawistka ż., Skandynaw mos., Skandynawka ż.

 przym. skandynawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kraje nordyckie

Wiktionary


skandynawista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. jęz. znawca języka, literatury i kultury skandynawskiej

 (1.2) hist. zwolennik skandynawizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandynawistka ż., Skandynaw mos., Skandynawka ż.

:: fż. skandynawistka ż.

 przym. skandynawski

Wiktionary


skandynawistka

→ skandynawista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: skandynawista

Wiktionary

Patrz:

skandynawista

Wymowa:

IPA: ˌskãndɨ̃naˈvʲistka, AS: skãndỹnavʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandynawistyka ż., Skandynaw mos., Skandynawka ż., Skandynawia ż.

:: fm. skandynawista mos.

 przym. skandynawistyczny, skandynawski

Wiktionary


skandynawistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Półwysep Skandynawski;

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Skandynawka ż., Skandynaw mos., skandynawista m., skandynawistka ż., skandynawizm m.

 przym. skandynawski

Wiktionary


skandynawizm

Sk

Wikipedia


skandynawizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skandynawizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zeskandynawizowanie n., nieskandynawizowanie n.

 czas. skandynawizować ndk., zeskandynawizować ndk.

Wiktionary


skandynawka

mieszkanka Skandynawii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Skandynawii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãndɨ̃ˈnafka, AS: skãndỹnafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skandynawia ż., skandynawista m., skandynawistka ż., skandynawistyka ż.

:: fm. Skandynaw m.

 przym. skandynawski, skandynawistyczny

Wiktionary


skandynawolog

badacz, obserwator Skandynawii


SJP.pl


skandynawski

przymiotnik od: Skandynawia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kraje skandynawskie należą do najlepiej rozwiniętych krajów Europy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci, AS: skãndỹnafsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skandynawia ż., Skandynaw mos., Skandynawka ż., skandynawizm mrz., skandynawskość ż., skandynawistyka ż., skandynawista mos., skandynawistka ż.

 przym. skandynawistyczny

 przysł. skandynawsko

Wiktionary


skandynawskość

→ skandynawski


SJP.pl

Patrz:

skandynawski

skandyzować

1. skrystalizować cukier;
2. usmażyć w cukrze, pokryć warstwą cukru


SJP.pl


skaner

scanner;
1. urządzenie służące do wytworzenia cyfrowego obrazu obiektu, np. zdjęcia, slajdu, drukowanego tekstu, a następnie wprowadzenia go do komputera;
2. w poligrafii: urządzenie elektroniczne do rejestrowania i korygowania tonalności i barw reprodukowanego oryginału oraz zapisywania obrazu na odpowiednim materiale;
3. urządzenie pozwalające sporządzić obraz (mapę) jakiegoś obszaru lub obiektu przez punktowe sondowanie za pomocą fal świetlnych, radiowych, rentgenowskich itp.;
4. w informatyce: program przeznaczony do skanowania tekstów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu kreskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej;

 (1.2) urządzenie przeszukujące

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moje skanery wreszcie odnajdują Świt, unoszącą się w fotelu katapultowym nieopodal powierzchni skały.

 (1.1) Na kursach szybkiego czytania nauczyłam się czytać całymi akapitami. Pochłaniałam książki jak skaner.

 (1.2) Obecnie produkowane skanery używają lasera, co umożliwia – zależnie od modelu – odczyt nawet z kilku metrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskãnɛr, AS: skãner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skanowanie n., skaning m.

:: zdrobn. skanerek m.

 czas. skanować ndk., zeskanować dk., przeskanować dk., wyskanować dk.

Wiktionary


skanerowy

→ skaner


SJP.pl

Patrz:

skaner

skanerzysta

operator skanerów formowych


SJP.pl


skania

kraina historyczna w Szwecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;

 (1.2) geogr. adm. szwedzki region administracyjny, z siedzibą w Malmö, obejmuje większość historycznej Skanii (1.1);

Wiktionary

Skania, Skonia (w językach duńskim i szwedzkim "Skåne") – historyczna kraina (lub prowincja, "landskap") Szwecji, do traktatu z Roskilde w 1658 należąca do Danii. Położona jest na południu kraju nad Morzem Bałtyckim i cieśniną Sund. Graniczy z krainami Halland, Smalandia i Blekinge. Skania połączona jest z duńską wyspą Zelandią mostem nad cieśniną Sund.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Centralną częścią obszaru nordyckiego była Jutlandia oraz wyspy duńskie, a najdalszą – południowa Skandynawia: skagerrackie wybrzeża Norwegii, Skania, Gotlandia oraz południowa część Svealandii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Skonia

Wiktionary


skanibalizować

1. w technice: wykorzystać części pochodzące z jakiegoś urządzenia (maszyny, samochodu) do naprawy innego egzemplarza;
2. w marketingu: zmniejszyć sprzedaż produktu przez wprowadzenie innego o podobnych cechach


SJP.pl


skaning

→ skanowanie


SJP.pl

Patrz:

skanowanie

skaningowy

przymiotnik od: skaning


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. taki, którego zasada działania polega na przemiataniu przestrzeni i czytaniu wartości punkt po punkcie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãɲĩŋˈɡɔvɨ, AS: skãńĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skanować

 rzecz. skan mrz., skaning

Wiktionary


skanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skanować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãnɔˈvãɲɛ, AS: skãnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skanować

 rzecz. skaner mrz., skan mrz.

Wiktionary


skanować

1. tworzyć za pomocą skanera komputerowy zapis obrazu;
2. odczytywać za pomocą skanera punkt po punkcie informację zawartą w obrazie lub nośniku elektronicznym;
3. przeszukiwać treści w jakimś urządzeniu za pomocą programu komputerowego w celu usunięcia wirusów lub znalezienia jakiejś informacji


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera

 (1.2) techn. czytać wartości punkt po punkcie

 (1.3) biur. wykonywać kopię dokumentu, grafiki itp. przy użyciu skanera

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skãˈnɔvat͡ɕ, AS: skãnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaner m., skaning m., skanowanie n., skan mrz.

 czas. zeskanować dk.

 przym. skaningowy

Wiktionary


skansen

1. krajoznawcze muzeum etnograficzne pod gołym niebem, gdzie eksponowane są zabytki budownictwa ludowego oraz sprzęty i narzędzia określonego regionu;
2. potocznie: miejsce zacofane pod względem cywilizacyjnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) turyst. muzeum etnograficzne na wolnym powietrzu, którego celem jest prezentowanie kultury ludowej danego regionu;

 (1.2) przen. miejsce zacofane cywilizacyjnie

Wiktionary

Skansen ("muzeum skansenowskie", "muzeum na wolnym powietrzu" (ang. "open-air museum")) – potoczne określenie muzeum na wolnym powietrzu, którego celem jest zaprezentowanie kultury ludowej danego regionu lub też ekspozycja obiektów zabytkowych (archeologicznych, budowlanych, etnograficznych). Polskie muzea skansenowskie zrzeszają się w Stowarzyszeniu Muzeów na Wolnym Powietrzu. Najstarszym skansenem w Polsce jest Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na terenie chorzowskiego skansenu znajduje się 78 drewnianych obiektów architektury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskãw̃sɛ̃n, AS: skãũ̯sẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skansenowy, skansenowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) park etnograficzny

Wiktionary


skansenowy

przymiotnik od: skansen; skansenowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze skansenem, dotyczący skansenu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skansen m.

Wiktionary


skanska

szwedzka firma budowlana


SJP.pl

Skanska – międzynarodowe przedsiębiorstwo budowlane założone w 1887 roku w Malmö jako "Aktiebolaget Skånska Cementgjuteriet". Siedziba przedsiębiorstwa od stycznia 2014 znajduje się w Sztokholmie w Szwecji.

Wikipedia


skapanka

rodzaj mszaków z rzędu meszkowców


SJP.pl


skapankowate

rodzina mszaków z rzędu meszkowców


SJP.pl


skapać

spaść, ściec w postaci kropli; skapnąć, ukapać


SJP.pl


skapcaniały

potocznie:
1. utracić energię i chęć do życia;
2. zniedołężnieć, zestarzeć się; zgrzybieć, zramoleć


SJP.pl


skapcanieć

potocznie:
1. utracić energię i chęć do życia;
2. zniedołężnieć, zestarzeć się; zgrzybieć, zramoleć


SJP.pl


skapek

ceramiczny talerzyk w kształcie czajniczka; skapek


SJP.pl


skaperować

przekabacić, przekupić, przeciągnąć kogoś na swoją stronę, podkupić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kaperować)

 (1.1) dokonany od|kaperować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaper mos. mrz., kaperownictwo n., kaperstwo n.

 czas. kaperować ndk.

 przym. kaperski

Wiktionary


skapitalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skapitalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skapitalizować dk.

Wiktionary


skapitulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skapitulować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skapitulować dk.

 rzecz. kapitulowanie n., kapitulant mos.

 przym. kapitulacyjny, kapitulancki

Wiktionary


skapitulować

czasownik dokonany (ndk. kapitulować)

 (1.1) ulec kapitulacji; podporządkować się wrogowi czy przeciwnościom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby Grecy wiedzieli przedtem z kim będą mieć do czynienia i lepiej przygotowaliby się do boju z Antami, to nie skapitulowaliby od razu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skapitulowanie n., kapitulant mos., kapitulowanie n., rekapitulacja ż.

 czas. kapitulować ndk.

 przym. kapitulacyjny, kapitulancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddać się, dać za wygraną

Wiktionary


skapka

ceramiczny talerzyk w kształcie czajniczka; skapek


SJP.pl


skapnąć

1. spaść jako kropla; kapnąć, ściec;
2. w przenośni: dostać się jako drobny, okazjonalny zysk;
3. potocznie: skapnąć się - zorientować się; skapować się, kapnąć się


SJP.pl


skapolit

minerał, glinokrzemian sodu i wapnia zawierający dodatkowe aniony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady krzemianów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈpɔlʲit, AS: skapolʹit

Wiktionary


skapować

potocznie:
1. zrozumieć coś; sczaić, zajarzyć, skumać, zakapować;
2. skapować się - zorientować się; skapnąć się, kapnąć się


SJP.pl


skaprawiały

taki, który skaprawiał


SJP.pl


skaprawić

rzadko: pokryć, napełnić łzami lub ropą


SJP.pl


skaptować

przeciągnąć kogoś na swoją stronę, pozyskać dla siebie


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) przeciągnąć na swoją stronę, zjednać sobie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kaptować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ująć

Wiktionary


skapulimancja

wróżenie z łopatek zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wróżenie z łopatek zwierząt

Wiktionary

Skapulimancja – wróżenie w oparciu o pęknięcia na powierzchni świeżo wypalonej owczej łopatki (łac. "scapula").

Do wróżb używano nie tylko łopatek owczych, ale ogólnie – bydlęcych (osteomancja), a w wyjątkowych okolicznościach – ludzkich. W Chinach używano skorup zółwia (plastromancja).

Wikipedia


skapywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skapywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skapywać ndk.

Wiktionary


skapywać

1. spadać jako kropla; kapać, ściekać;
2. w przenośni: być uzyskiwanym jako drobny, okazjonalny zysk


SJP.pl


skarabeusz

1. duży, czarny chrząszcz z metalicznym połyskiem, żywiący się nawozem; poświętnik;
2. święty żuk egipski, czczony niegdyś jako bóg wschodzącego słońca; wykonany z fajansu, kamienia lub metalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Scarabaeus|ref=tak., rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych;

 (1.2) ent. chrząszcz z rodzaju skarabeusz (1.1)

 (1.3) archeol. hist. staroegipski owalny amulet

Wiktionary

Zobacz też: skarabeusz w innych znaczeniach.

Skarabeusz, poświętnik ("Scarabaeus") – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych. Jest ich ponad 30 gatunków. Są stosunkowo duże w porównaniu do innych chrząszczy, są czarne i mają metaliczny połysk. Występują w Północnej Afryce, Południowej Europie i Azji Mniejszej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skaraboid mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poświętnik

Wiktionary


skarabeuszek

zdrobnienie od: skarabeusz


SJP.pl


skaraboid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. hist. niewielka, owalna pieczęć wykonana z kamienia, w starożytnym Egipcie w kształcie skarabeusza, później również z wizerunkiem innych zwierząt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarabeusz m.

Wiktionary


skaradziński

nazwisko


SJP.pl


skaranie

skazać na karę, wymierzyć, wykonać karę; ukarać


SJP.pl


skarać

skazać na karę, wymierzyć, wykonać karę; ukarać


SJP.pl


skarb

1. zwykle w liczbie mnogiej: zbiór pieniędzy lub drogocennych rzeczy, często ukryty; kosztowności, bogactwo;
2. rzecz wielkiej wartości materialnej lub artystycznej;
3. w przenośni: osoba lub rzecz bardzo przez kogoś ceniona; ukochany, ukochana;
4. dawniej:
a) skarb państwa, majątek państwa;
b) instytucja nim zarządzająca;
5. skarb państwa:
a) państwo jako podmiot prawny, reprezentujący tę część własności państwowej, która nie jest we władaniu innych osób prawnych;
b) ogół zasobów finansowych państwa, majątek państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zbiór bardzo wartościowych rzeczy

 (1.2) coś niezwykle wartościowego, drogocennego

 (1.3) osoba kochana, ceniona

 (1.4) przest. majątek państwa

 (1.5) zob. skarb państwa.

 (1.6) archeol. znalezisko gromadne, złożone z celowo ukrytych przedmiotów

Wiktionary

Skarb – jeden z podstawowych typów stanowisk archeologicznych. Termin odnosi się wyłącznie do znalezisk ruchomych (co najmniej dwóch), celowo składowanych przez jakąś osobę lub grupę. Obejmuje zespół cennych w danym okresie przedmiotów (np. monet, ozdób), fragmentów surowca (bryłek minerałów, metali), narzędzi lub broni ukrytych jako forma przechowywania majątku (zwykle w czasach zagrożenia najazdami) lub zdeponowanych w celach kultowych (jako ofiara).

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Emilko, mój skarbie, kocham cię.

 (1.4) Wszystkie świątynie (…) odmówiły skarbowi kredytu i najpokorniej błagają waszą świątobliwość, aby w ciągu dwu lat rozkazał wypłacić pożyczone od nich sumy…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarp, AS: skarp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarbnica ż., skarbonka ż., skarbnik mos., skarbniczka ż., skarbiec mrz., skarbczyk mrz., skarbówka ż., skarbowość ż.

 czas. zaskarbić dk., zaskarbiać ndk.

 przym. skarbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majątek

Wiktionary


skarbanowo

Skarbanowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 146 mieszkańców. Jest osiemnastą co do wielkości miejscowością gminy Izbica Kujawska. Ze wsi Skarbanowo pochodzi śląski poeta Józef Krupiński (1930–1998).

Wikipedia


skarbcowy

przymiotnik od: skarbiec


SJP.pl


skarbczyk

zdrobnienie od: skarbiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od skarbiec

 (1.2) zbiór czegoś cennego, również niematerialnego

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. książeczka do nabożeństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To kwestia godzin. Jeszcze kilka i ten skarbczyk wspomnień i doświadczeń rozpłynie się w nicości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskarpt͡ʃɨk, AS: skarpčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarbówka ż., skarbnik m., skarbniczka ż., skarb m., skarbiec n., zaskarbianie n., zaskarbienie n., podskarbi m., skarbonka ż., skarbnica ż.

 czas. zaskarbiać ndk., zaskarbić dk.

 przym. skarbcowy, skarbowy

Wiktionary


skarbeczek

skarbek, skarbik, skarbiczek, skarbeniek, skarbunio, skarbuś, skarbuszek, skarbuńcio;
1. pieszczotliwie o skarbie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie


SJP.pl


skarbek

skarbeczek, skarbik, skarbiczek, skarbeniek, skarbunio, skarbuś, skarbuszek, skarbuńcio;
1. pieszczotliwie o skarbie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie


SJP.pl

Skarbek (ang. "The Partisan") – biograficzny dreszczowiec szpiegowski w koprodukcji polsko-francusko-brytyjskiej z 2024 roku, wyreżyserowany przez Jamesa Marquanda do własnego scenariusza. Film przedstawia historię Krystyny ​​Skarbek, polskiej agentki brytyjskiego Zarządu Operacji Specjalnych podczas II wojny światowej.

Wikipedia


skarbeniek

skarbeczek, skarbik, skarbiczek, skarbek, skarbunio, skarbuś, skarbuszek, skarbuńcio;
1. pieszczotliwie o skarbie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie


SJP.pl


skarbiczek

skarbeczek, skarbik, skarbek, skarbeniek, skarbunio, skarbuś, skarbuszek, skarbuńcio;
1. pieszczotliwie o skarbie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie


SJP.pl


skarbiec

skarbnica (dawniej);
1. budynek lub wydzielone pomieszczenie przeznaczone do przechowywania pieniędzy, cennych przedmiotów, papierów wartościowych itp., odpowiednio zabezpieczone przed kradzieżą i pożarem; trezor;
2. zbiór kosztowności lub pieniędzy; skarb;
3. w przenośni: instytucja lub miejsce zgromadzenia wartości wyższych, np. sztuki, kultury, historii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odpowiednio zabezpieczony magazyn na drogocenne rzeczy;

 (1.2) zbiór kosztowności

Wiktionary

Skarbiec – specjalne pomieszczenie lub budynek przeznaczony do gromadzenia i przechowywania cennych dokumentów, kosztowności. Skarbce budowano w pałacach, zamkach – przeznaczone do przechowywania skarbów i dokumentów państwowych lub właściciela zamku; skarbce w klasztorach, kościołach – przeznaczone do przechowywania klejnotów sakralnych, darów wotywnych, pamiątek narodowych. Część zgromadzonych w skarbcach dzieł sztuki często jest eksponowana na wystawach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskarbʲjɛt͡s, AS: skarbʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarb m., skarbnica ż., skarbnik m., skarbniczka ż., zaskarbianie n., zaskarbianie n., skarbówka ż., skarbonka ż., skarbona ż., skarbowość ż., skarbny m., Skarbona ż., podskarbi m.

:: zdrobn. skarbczyk m.

 czas. zaskarbiać ndk., zaskarbić dk.

 przym. skarbowy, skarbnicowy, skarbniczy, skarbny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skarb

Wiktionary


skarbiewo

Skarbiewo – (niem. "Scharbendorf") wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo.

Wikipedia


skarbik

skarbeczek, skarbek, skarbiczek, skarbeniek, skarbunio, skarbuś, skarbuszek, skarbuńcio;
1. pieszczotliwie o skarbie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie


SJP.pl


skarbikowo

Skarbikowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Kampinos. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia


skarbimierski

→ Skarbimierz


SJP.pl

Patrz:

Skarbimierz

skarbimierz

wieś w województwie opolskim, w powiecie brzeskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skarbimierz – imię męskie
  • Skarbimierz – gmina wiejska w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie brzeskim
    • Skarbimierz-Osiedle – osiedle, siedziba gminy Skarbimierz
    • Skarbimierz – wieś w gminie Skarbimierz
  • Skarbimierz – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
  • Skalbmierz (d. Skarbimierz) – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim
  • Stanisław ze Skarbimierza

Wikipedia


skarbimir

imię męskie


SJP.pl

Skarbimir, Skardmir, Skamir, Skarbimirz – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Skarbi-" („smucić, martwić, troszczyć się”) i "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Może oznaczać „troszczący się o pokój”. Jako Skarbimir imię występuje od XII wieku.

Zdrobnienia: Skarbek, Skarbko, poświadczone w 1380.

Wikipedia


skarbimira

imię żeńskie


SJP.pl

Skarbimira – żeński odpowiednik imienia Skarbimir. Znaczenie imienia: "troszcząca się o pokój".

Wikipedia


skarbimirostwo

Skarbimir z żoną; Skarbimirowie


SJP.pl


skarbimirowie

Skarbimir z żoną; Skarbimirostwo


SJP.pl


skarbiszowice

Skarbiszowice (niem. "Seifersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Tułowice.

Wikipedia


skarbnica

zbiór, zasób pewnych cennych rzeczy, także wartości niematerialnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce przechowywanie cennych rzeczy, skarbiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarb mrz., skarbczyk mrz., skarbiec mrz., skarbnik mos., skarbówka ż.

Wiktionary


skarbniczek

1. kobieta odpowiedzialna za powierzone jej pieniądze, zbierająca składki w jakiejś instytucji, organizacji itp.;
2. kasjerka bankowa;
3. zdrobnienie od: skarbnica (skarbiec)


SJP.pl


skarbniczka

1. kobieta odpowiedzialna za powierzone jej pieniądze, zbierająca składki w jakiejś instytucji, organizacji itp.;
2. kasjerka bankowa;
3. zdrobnienie od: skarbnica (skarbiec)


SJP.pl


skarbnik

osoba odpowiedzialna za powierzone jej pieniądze, zbierająca składki w jakiejś instytucji, organizacji itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zbierająca pieniądze od członków jakiejś organizacji i przechowująca je

 (1.2) adm. wysoki rangą urzędnik samorządowy, który jest odpowiedzialny za finanse jednostki samorządu terytorialnego;

 (1.3) w bankach, instytucjach i przedsiębiorstwach urzędnik wydający i przechowujący pieniądze oraz papiery wartościowe

 (1.4) hist. w Polsce piastowskiej urzędnik królewski zarządzający skarbem panującego

 (1.5) hist. w Polsce w XV–XVIII w. tytularny urzędnik ziemski

 (1.6) daw. w legendach górniczych duch podziemi pilnujący ukrytych skarbów i kruszców;

Wiktionary

Skarbnik – osoba powołana do strzeżenia i opiekowania się skarbem.

W dawnej Polsce tytuł skarbnika był tylko honorowym urzędem ziemskim, natomiast ministrami finansów byli podskarbiowie (nadworni, koronni, litewscy, pruscy).

Współcześnie skarbnik to główny księgowy jednostki samorządu terytorialnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Skarbnik gminy pełni funkcję głównego księgowego budżetu JST.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarb m., skarbnica ż., skarbonka ż., skarbiec m., skarbczyk m.

:: fż. skarbniczka ż.

 czas. zaskarbić dk., zaskarbiać ndk.

 przym. skarbowy

Wiktionary


skarbnikowy

→ skarbnik (dawniej); skarbnikowski


SJP.pl


skarbomat

automat do składania deklaracji podatkowych; pitomat, PIT-omat


SJP.pl


skarbona

zgrubienie od: skarbonka


SJP.pl

Skarbona ( "Birkendorf") – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Maszewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


skarboneczka

zdrobnienie od: skarbonka


SJP.pl


skarbonizować

wzbogacić substancje organiczne w węgiel


SJP.pl


skarbonka

niewielki przedmiot różnych kształtów z otworem, przez który wrzuca się pieniądze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;

 (1.2) skrzynka na datki, np. kościelne

 (1.3) żart. pośladki z przedziałkiem wychylające się ze spodni

Wiktionary

Skarbonka – pojemnik służący do przechowywania pieniędzy. Zwykle używany do oszczędzania, by można było zgromadzić większą kwotę, a później wydać ją na zamierzony cel.

Najpopularniejszą wersją skarbonki jest porcelanowa lub plastikowa świnka. By wydostać pieniądze ze świnki-skarbonki, zwykle trzeba ją rozbić, co ma motywować do dłuższego oszczędzania przez zniechęcanie do nieprzemyślanych wypłat. Muzeum Numizmatyczne Banku Centralnego Urugwaju dysponuje kolekcją 582 skarbonek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy zapełnię całą skarbonkę, kupię sobie deskorolkę.

 (1.2) Na krakowskim rynku stoi skarbonka na datki na rewaloryzację zabytków miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarbiec mrz., skarbczyk mrz., skarb m., skarbuś m., skarbnik m., skarbniczka ż., zaskarbianie n., zaskarbienie n., skarbówka ż.

 czas. zaskarbiać ndk., zaskarbić dk.

 przym. skarbonkowy, skarbowy

Wiktionary


skarboszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skarboszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Naruszewo
  • Skarboszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo

Wikipedia


skarbowiec

urzędnik pracujący w skarbowości


SJP.pl


skarbowość

Skarbowość – oznacza system i organizację gospodarki finansowej państwa i innych związków przymusowych (związku państw, gminy).

Nauka skarbowości bada różne systemy gospodarki skarbowej i wyprowadza ogólne zasady, jakie się tego zakresu administracji skarbowej dotyczą.

Wikipedia


skarbowy

dotyczący skarbu państwa, związany z państwowymi finansami (np. opłata skarbowa, ustawa skarbowa)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany ze Skarbem Państwa, zwłaszcza podatkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec poszedł do urzędu skarbowego zapłacić podatki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarˈbɔvɨ, AS: skarbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarbiec mrz., skarbczyk mrz., skarb m., skarbnik mos., skarbonka ż., skarbówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiskalny, podatkowy

Wiktionary


skarbunio

skarbeczek, skarbik, skarbiczek, skarbeniek, skarbek, skarbuś, skarbuszek, skarbuńcio;
1. pieszczotliwie o skarbie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie


SJP.pl


skarbuszek

skarbeczek, skarbik, skarbiczek, skarbeniek, skarbunio, skarbuś, skarbek, skarbuńcio;
1. pieszczotliwie o skarbie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie


SJP.pl


skarbuńcio

skarbeczek, skarbik, skarbiczek, skarbeniek, skarbunio, skarbuś, skarbuszek, skarbek;
1. pieszczotliwie o skarbie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie


SJP.pl


skarbuś

skarbeczek, skarbik, skarbiczek, skarbeniek, skarbunio, skarbek, skarbuszek, skarbuńcio;
1. pieszczotliwie o skarbie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie


SJP.pl


skarby

1. zwykle w liczbie mnogiej: zbiór pieniędzy lub drogocennych rzeczy, często ukryty; kosztowności, bogactwo;
2. rzecz wielkiej wartości materialnej lub artystycznej;
3. w przenośni: osoba lub rzecz bardzo przez kogoś ceniona; ukochany, ukochana;
4. dawniej:
a) skarb państwa, majątek państwa;
b) instytucja nim zarządzająca;
5. skarb państwa:
a) państwo jako podmiot prawny, reprezentujący tę część własności państwowej, która nie jest we władaniu innych osób prawnych;
b) ogół zasobów finansowych państwa, majątek państwa


SJP.pl

Skarby – powieść kryminalna dla dzieci i młodzieży autorstwa Joanny Chmielewskiej wydana w 1988 roku. Książka jest kolejną częścią przygód rodzeństwa – Janeczki i Pawełka Chabrowiczów.

Wikipedia


skarbówka

potocznie: urząd skarbowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. urząd skarbowy

 (1.2) pot. organy administracyjne odpowiadające za ściąganie podatków

 (1.3) daw. środ. budka na tratwie

 (1.4) daw. miara do oznaczania wysokości wody w rzece

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłam dziś w skarbówce oddać PIT.

 (1.2) Co z tego, że mam tyle na pasku, skoro połowę muszę oddać ZUS-owi i skarbówce.

 (1.2) Heniek całe życie oszukiwał skarbówkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarˈbufka, AS: skarbufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarb m., skarbonka m., zaskarbianie n., zaskarbienie n., skarbiec m., skarbczyk m., skarbnik m., skarbowość ż., skarbnica ż., skarbniczka ż.

 czas. zaskarbiać ndk., zaskarbić dk.

 przym. skarbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fiskus

Wiktionary


skarchowo

Skarchowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


skarcić

upomnieć, udzielić nagany


SJP.pl


skarga

1. użalanie się, narzekanie z powodu bólu, cierpienia itp.;
2. obwinianie kogoś o coś;
3. pismo skierowane do organu administracyjnego w celu doprowadzenia do zmiany lub uchylenia orzeczenia tego organu;
4. w prawie: akt oskarżenia w procesie karnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś

 (1.2) obwinianie kogoś o coś;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skarga (odformalizowany środek kontroli przed organami administracji)
  • skarga do sądu administracyjnego (środek zaskarżenia przysługujący m.in. na decyzje administracyjne)
  • skarga (w postępowaniu karnym)
  • skarga ex vi legis (historia prawa)
  • skarga kasacyjna (postępowanie sądowoadministracyjne)
  • skarga kasacyjna (postępowanie cywilne)
  • skarga konstytucyjna
  • skarga na czynności komornika
  • skarga na orzeczenie referendarza sądowego
  • skarga na wyrok sądu odwoławczego
  • skarga nadzwyczajna
  • skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Linia telefoniczna stacji została zalana skargami słuchaczy.

 (1.3) Dzwony kościelne dzwonią bez przerwy, wkrótce wniosę skargę do urzędu gminy.

 (1.4) UE przyjęła skargę Hiszpanii w sprawie reform dotyczących oleju i bawełny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskarɡa, AS: skarga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skargowość ż., skarżenie n.

 czas. uskarżać się, zaskarżyć, skarżyć ndk., poskarżyć dk.

 przym. skargowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biadolenie, jeremiada, lament, narzekanie, utyskiwanie

Wiktionary


skargowy

przymiotnik od: skarga


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze skargą, dotyczący skargi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarga ż.

 czas. skarżyć ndk., poskarżyć dk.

Wiktionary


skarkiszki

Skarkiszki (dodatkowa nazwa w j. litewskim Skarkiškiai) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


skarlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skarlać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skarlać ndk.

Wiktionary


skarlać

rzadko: sprawiać, że coś maleje lub traci zdolność wzrostu


SJP.pl


skarlały

rzadko: sprawiać, że coś maleje lub traci zdolność wzrostu


SJP.pl


skarlet

regionalnie: pelargonia, muszkatel; szkarlet


SJP.pl


skarmelizować

rozłożyć cukier przez jego prażenie


SJP.pl


skarmianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skarmiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skarmiać ndk.

Wiktionary


skarmiać

1. zużywać coś jako paszę, karmiąc zwierzęta
2. paść czymś zwierzęta


SJP.pl


skarmić

1. zużyć coś jako paszę, karmiąc zwierzęta
2. upaść czymś zwierzęta


SJP.pl


skarn

skała metamorficzna


SJP.pl

Skarn – skała metamorficzna powstała w warunkach metasomatozy kontaktowej zbudowana z Ca-Mg-Fe-Mn krzemianów niezawierających wody lub ubogich w wodę (W. Goldshmit, 1911). Wyróżnia się skarny magnezowe, wapniowe, krzemianowe i autoakrecyjne.

Wikipedia


skarogniada

o maści konia: zbliżony do karej, miejscami brunatny lub żółtawy; karogniady


SJP.pl


skarogniady

o maści konia: zbliżony do karej, miejscami brunatny lub żółtawy; karogniady


SJP.pl


skarp

drapieżna ryba z rzędu płastug; turbot


SJP.pl

Skarp, turbot ("Scophthalmus maximus") – gatunek ryby flądrokształtnej z rodziny nagładowatych (Scophthalmidae).

Wikipedia


skarpa

1. pochyła ściana ziemnego wzniesienia;
2. wąski mur podpierający z zewnątrz ścianę budowli w architekturze gotyckiej; przypora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spadzisty stok, stroma ściana wału, nasypu lub wykopu, np. koryta rzeki;

 (1.2) archit. murowana stroma podpora na zewnątrz budowli, wysoka przypora;

 (1.3) wojsk. usypana wysoka zapora przeciwczołgowa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skarpa – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
  • Skarpa – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn
  • Skarpa – dawne kino w Warszawie
  • Skarpa (Płock) – osiedle w Płocku
  • Skarpa (Starachowice) – osiedle w Starachowicach
  • Skarpa – osiedle w Warszawie
  • Skarpa (dzielnica Torunia)
  • Skarpa warszawska
  • skarpa (wojsko)
  • skarpa (architektura) – szkarpa, przypora
  • skarpa (geotechnika) – stroma ściana z gruntu, ukształtowana w sposób naturalny lub sztuczny
  • przeciwskarpa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogrodnicy obsadzili skarpy niskimi krzewinkami.

 (1.2) By kościół nie runął, podparto go skarpami już w XVII wieku.

 (1.3) Żołnierze cały ranek poświęcili budowie skarpy nad brzegiem rzeki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przypora

Wiktionary


skarpeta

trykotowe okrycie stopy do kostki, często również powyżej niej (niekiedy do kolan); skarpetka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okrycie (ubiór) stopy;

 (1.2) środ. mot. Syrena

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skarpeta – element ubioru
  • Skarpeta – grupa muzyczna
  • Skarpeta – ozdoba bożonarodzeniowa
  • Syrena (samochód) – potocznie nazywana „skarpetą”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Edward nosi zielone skarpety do brązowych butów.

 (1.2) Przestępca odjechał burą skarpetą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarˈpɛta, AS: skarpeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. skarpetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skarpetka; gw. Górny Śląsk fuzekla, zoka

Wiktionary


skarpeteczka

zdrobnienie od: skarpetka


SJP.pl


skarpetka

trykotowe okrycie stopy do kostki, często również powyżej niej (niekiedy do kolan); skarpeta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od skarpeta

 (1.2) pot. biała sierść na końcówkach łap niektórych zwierząt (najczęściej u psów i kotów)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopiec miał śmieszne skarpetki w słoniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarˈpɛtka, AS: skarpetka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. skarpeta.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk fuzekla

Wiktionary


skarpetkowy

→ skarpetka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze skarpetką, dotyczący skarpetki

Wiktionary

Patrz:

skarpetka

Powiązane:

 rzecz. skarpetka ż.

Wiktionary


skarpetowy

→ skarpeta


SJP.pl

Patrz:

skarpeta

skarpiowate

rodzina morskich ryb z rzędu flądrokształtnych


SJP.pl

Skarpiowate, turbotowate (Bothidae) – rodzina morskich ryb flądrokształtnych. Niektóre gatunki z tej rodziny mają znaczenie gospodarcze.

Wikipedia


skarpiowaty

o cechach skarpiowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


skarpowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kształtowanie skarpy w celu uzyskania określonego nachylenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskarpɔˈvãɲɛ, AS: skarpovãńe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) profilowanie skarp

Wiktionary


skarpowaty

podobny do skarpy (przypory)


SJP.pl


skarszewianin

mieszkaniec Skarszew (miasta w Polsce)


SJP.pl


skarszewianka

mieszkanka Skarszew (miasta w Polsce)


SJP.pl


skarszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skarszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Świecie
  • Skarszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Skarszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko
  • Skarszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława

Wikipedia


skarszewski

przymiotnik od: Skarszewy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skarszewami, dotyczący Skarszew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skarszewy nmos.

Wiktionary


skarszewy

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Skarszewy ( Schöneck in Westpreußen) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, nad rzeką Wietcisą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Skarszewy. Na południowym obszarze miejskim Skarszew znajduje się jezioro Borówno Wielkie (rozwinięta infrastruktura turystyczno-rekreacyjna). Dawny dworzec kolejowy w mieście jest punktem końcowym zielonego Szlaku Skarszewskiego.

Wikipedia


skarszyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skarszyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
  • Skarszyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Naruszewo
  • Skarszyn – dawna gmina
  • Skarszyn – dawna gromada

Wikipedia


skartabel

w dawnej Polsce: człowiek, któremu przyznano skartabellat; skartabell


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. osoba posiadająca niepełne szlachectwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skartabellat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ścierciałka

Wiktionary


skartabelat

w dawnej Polsce: niepełne szlachectwo, niedające pełni szlacheckich przywilejów; skartabellat


SJP.pl


skartabell

w dawnej Polsce: człowiek, któremu przyznano skartabellat; skartabel


SJP.pl


skartabellat

w dawnej Polsce: niepełne szlachectwo, niedające pełni szlacheckich przywilejów; skartabelat


SJP.pl

Skartabellat ("scartabellat") – instytucja niepełnego szlachectwa. Jako niższa szlachta skartabellowie funkcjonowali w Polsce średniowiecznej, nazywani wówczas świerczałkami. Później część z nich uzyskuje "paritas" (łac. równość) ze szlachtą właściwą, a część spada do warstwy sołtysiej.

Wikipedia


skartować

oznaczyć na mapie, nanieść na mapę szczegóły terenu na podstawie materiałów uzyskanych z pomiarów bądź z materiałów źródłowych, np. skartować dane geodezyjne; zmapować


SJP.pl


skarus

rodzaj z rodziny skarusowatych (papugoryb), obejmujący gatunki ryb morskich występujących głównie na rafach koralowych


SJP.pl


skarusowate

rodzina morskich ryb z rzędu okoniokształtnych; papugoryby


SJP.pl

Skarusowate, papugoryby (Scaridae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Poławiane lokalnie. W akwarystyce trudne do utrzymania z powodu specyficznych preferencji pokarmowych.

Wikipedia


skarusowaty

o cechach skarusowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


skaryfikacja

1. tatuaż bliznowy popularny u niektórych murzyńskich plemion afrykańskich;
2. powierzchowne zadrapanie skóry, stosowane przy szczepieniach ochronnych lub diagnostycznych;
3. w rolnictwie: sztuczne uszkadzanie okryw nasiennych w celu przyspieszenia kiełkowania nasion


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) antrop. etn. kosmet. sztuka zdobienia ciała polegająca na nacinaniu, zadrapywaniu lub wypalaniu skóry tak, by w danym miejscu utworzyła się tkanka bliznowata;

 (1.2) ogrod. zabieg polegający na sztucznym uszkadzaniu okryw nasiennych lub owoców, np. orzecha, w celu ułatwienia wnikania wody i gazów do wnętrza i przyśpieszenia kiełkowania;

 (1.3) med. zadraśnięcie naskórka skaryfikatorem bez wywołania krwawienia i wprowadzenie szczepionki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skaryfikacja – jedna z praktyk modyfikacji ciała
  • skaryfikacja – metoda szczepienia i diagnozowania w medycynie
  • skaryfikacja – technika stosowana w ogrodnictwie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W grupach plemiennych zmiana statusu społecznego, wieku czy roli bardzo często była zaznaczana przez okaleczanie ciała, skaryfikację, poddawanie się próbom fizycznej wytrzymałości […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaryfikator m.

Wiktionary


skaryfikacyjny

związany z skaryfikacją


SJP.pl


skaryfikator

narzędzie medyczne służące do zdrapywania naskórka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie ogrodowe służące do usuwania starej, suchej trawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaryfikacja ż.

Wiktionary


skaryfikować

sztucznie uszkadzać okrywy nasienne w celu przyśpieszenia kiełkowania nasion


SJP.pl


skaryszew

1. miasto w Polsce;
2. osiedle w Warszawie


SJP.pl

Nie mylić z: Skarszewy.

Skaryszew (daw. "Skaryszów") – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie radomskim. Leży nad rzeką Kobylanką.

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Skaryszew oraz rzymskokatolickiej parafii św. Jakuba Apostoła.

Wikipedia


skaryszewianin

mieszkaniec Skaryszewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


skaryszewianka

mieszkanka Skaryszewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


skaryszewski

przymiotnik od: Skaryszew


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skaryszewem, dotyczący Skaryszewa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skaryszew mrz.

Wiktionary


skarzyk

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. ciemny wosk pszczeli, piegrza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W literaturze staropolskiej piegrzę nazywano też skarzykiem lub… pczelnikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskaʒɨk, AS: skažyk

Wiktionary

Synonimy:

piegrza, pczelnik (Stanko, rok 1472)

Wiktionary


skarzyński

nazwisko


SJP.pl


skarżanka

rzeka w Polsce


SJP.pl


skarżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) donoszenie na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skarżenie tego skarżypyty było nieznośne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarga ż.

 czas. skarżyć, zaskarżyć

Wiktionary


skarżuch

rzadko: ten, kto na kogoś skarży, donosi; skarżypyta


SJP.pl


skarżyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skarżyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Strzegom
  • Skarżyce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Winnica
  • Skarżyce – dzielnica Zawiercia

Wikipedia


skarżycki

nazwisko


SJP.pl


skarżynek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skarżynek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Oporów.
  • Skarżynek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Ojrzeń.
  • Skarżynek – przysiółek wsi Olunin w Polsce położony w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Iłów.

Wikipedia


skarżypięta

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

 (1.1) reg. pot. obraź. dziecko, które skarży na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — "Uuu! skarżypięta! Jak powiesz, to popamiętasz!" — zagroził brat. — "Jeżeli przestaniesz palić, to nie powiem, ale jeżeli nie chcesz przestać, to ja powiem." — "A powiedz: ja się nie boję i będę palił!" Pawełek powiedział. sic.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skarżypyta

Wiktionary


skarżypyta

(r. żeński) pot. kobieta, dziewczynka skarżąca na kogoś; także o mężczyźnie, zwierzęciu, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś (zwykle dziecko), kto skarży na kogoś

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) pot. dziewczynka, dziewczyna lub kobieta, która skarży na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kazio nie był lubiany w klasie, bo był skarżypytą.

 (2.1) …nie dość, że w sprawie swojego kandydowania na rzecznika praw dziecka (dzięki Bogu nim nie została!) łgała jak z nut, to na dodatek jest przewrażliwioną na swym punkcie skarżypytą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskarʒɨˈpɨta, AS: skaržypyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarżypyctwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pot. skarżypięta

 (2.1) reg. pot. skarżypięta

Wiktionary


skarżyski

przymiotnik od: Skarżysko Kościelne, Skarżysko Książęce, Skarżysko-Kamienna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. dotyczący Skarżyska-Kamiennej, związany ze Skarżyskiem-Kamienną

 (1.2) geogr. dotyczący Skarżyska Kościelnego, związany ze Skarżyskiem Kościelnym

 (1.3) geogr. hist. dotyczący Skarżyska Książęcego, związany ze Skarżyskiem Książęcym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skarżyski dworzec wybudowany został wiele lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarˈʒɨsʲci, AS: skaržysʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarżyszczanin mos., skarżyszczanka ż.

Wiktionary


skarżysko

przymiotnik od: Skarżysko Kościelne, Skarżysko Książęce, Skarżysko-Kamienna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skarżysko-Kamienna – miasto w województwie świętokrzyskim, w powiecie skarżyskim
  • Skarżysko Kościelne – wieś, siedziba władz gminy w województwie świętokrzyskim, w powiecie skarżyskim
  • Skarżysko Książęce – dzielnica Skarżyska-Kamiennej; do 2001 r. samodzielna miejscowość
  • Skarżysko-Kamienna – stacja kolejowa w Skarżysku-Kamiennej
  • Skarżysko Zachodnie – przystanek kolejowy w Skarżysku-Kamiennej
  • Skarżysko Milica – nieczynny przystanek kolejowy w Skarżysku-Kamiennej
  • Skarżysko Kościelne – przystanek kolejowy w Skarżysku-Kamiennej

Wikipedia


skarżysko-kamienna

miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Skarżysko-Kamienna (do 24 kwietnia 1928 "Kamienna") – miasto w centralnej Polsce, północnej części województwa świętokrzyskiego, siedziba władz powiatu skarżyskiego. Położona na Wyżynie Kieleckiej, u zbiegu Przedgórza Iłżeckiego, Garbu Gielniowskiego i Płaskowyżu Suchedniowskiego, nad rzeką Kamienną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazywam się Piotr i jestem mieszkańcem Skarżyska-Kamiennej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskarʒɨskɔ‿kãˈmʲjɛ̃nːa, AS: skaržysko‿kãmʹi ̯ẽ•na

Wiktionary


skarżyszczanin

mieszkaniec Skarżyska-Kamiennej (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Skarżyska-Kamiennej

 (1.2) osoba pochodząca ze Skarżyska-Kamiennej, urodzona w Skarżysku-Kamiennej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skarżyszczanie postanowili zorganizować strajk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskarʒɨʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: skaržyščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. skarżyszczanka ż.

 przym. skarżyski

Wiktionary


skarżyszczanka

mieszkanka Skarżyska-Kamiennej (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Skarżyska-Kamiennej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. skarżyszczanin mos.

 przym. skarżyski

Wiktionary


skarżyć

1. oznajmiać o czyimś przewinieniu; obwiniać, donosić na kogoś
2. wnosić skargę, występować ze skargą do sądu
3. skarżyć się - wyrażać swoje żale, utyskiwać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) występować ze skargą

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. naskarżyć, poskarżyć)

 (2.1) powiadamiać kogo o czyimś niewłaściwym postępowaniu

czasownik zwrotny niedokonany skarżyć się (dk. poskarżyć się)

 (3.1) wyrażać słownie swoje skargi

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) – Prawdziwe piekło! O mało nie zostałam stratowana – skarżyła się pani Barbara, emerytka z Mokotowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarga ż., skarżący mos., skarżyciel m., skarżycielstwo n., skarżycielka ż., skarżenie n.

 przym. skargowy

 czas. zaskarżyć, uskarżać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oskarżać

 (3.1) biadolić, lamentować, narzekać, uskarżać się, utyskiwać, żalić się

Wiktionary


skarżyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ambroży Mikołaj Skarżyński (1787–1868) – generał brygady Wojska Polskiego
  • Bolesław Skarżyński (1901–1963) – lekarz i biochemik, ojciec Jerzego
  • Henryk Skarżyński (ur. 1951) – generał brygady Wojska Polskiego
  • Henryk Skarżyński (ur. 1954) – profesor medycyny, otolaryngolog
  • Jerzy Skarżyński (1924–2004) – artysta malarz, scenograf, pedagog, syn Bolesława
  • Karol Skarżyński (1875–1957) – wiolonczelista
  • Kazimierz Skarżyński (1792–1856) – generał brygady Wojska Polskiego
  • Kazimierz Skarżyński (1887–1962) – sekretarz generalny Polskiego Czerwonego Krzyża
  • Michał Skarżyński (ur. 1971) – polski reżyser dźwięku
  • Stanisław Skarżyński (1896–1939) – uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i obrony Grodna
  • Stanisław Jan Skarżyński (1897–1920) – porucznik pilot Wojska Polskiego
  • Stanisław Jakub Skarżyński (1899–1942) – podpułkownik pilot Wojska Polskiego

Wikipedia


skarżący

1. oznajmiać o czyimś przewinieniu; obwiniać, donosić na kogoś
2. wnosić skargę, występować ze skargą do sądu
3. skarżyć się - wyrażać swoje żale, utyskiwać


SJP.pl

Patrz:

skarżyć

skaskadować

uporządkować bieg wody za pomocą kaskad


SJP.pl


skasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skasować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kasować, skasować dk.

 rzecz. kasowanie n., kasa ż., kasacja ż.

 przym. kasowalny

Wiktionary


skasować

usunąć; unieważnić; zniszczyć


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|kasować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skasuj bilet, wchodząc do autobusu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈsɔvat͡ɕ, AS: skasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik mrz., kasa ż., kasowanie n., skasowanie n., kasacja ż.

 czas. kasować

 przym. kasowalny, kasowy

Wiktionary


skaszanić

potocznie: zepsuć coś, wykonać źle lub doprowadzić do niepowodzenia


SJP.pl


skaszyn

Skaszyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Lubraniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011) liczyła 155 mieszkańców. Jest 23. co do wielkości miejscowością gminy Lubraniec.

Wikipedia


skat

gra w karty dla 3 osób, pochodząca z Niemiec, popularna zwłaszcza na Śląsku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. gra karciana dla trzech osób, podobna do brydża;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Bukowina. opona

Wiktionary

Skat (śl. "szkat") – gra karciana dla trzech osób polegająca na braniu lew i zbieraniu punktów za karty. Za miejsce powstania gry uchodzi niemieckie miasto Altenburg w Turyngii, gdzie wydarzyło się to w okolicach 1815 r. Największą popularnością cieszy się w kraju pochodzenia oraz Polsce, w szczególności na Górnym Śląsku (stąd zwana jest niekiedy „śląskim brydżem”) oraz miejscami w Wielkopolsce i na Kaszubach. Gra charakteryzuje się nietypowym starszeństwem kart, zależnym od wybranej rozgrywki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. szkaciorz m., skacik mrz.

Wiktionary


skatalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. wywołanie katalizy, poddanie katalizie, ulegnięcie katalizie

 (1.2) przen. wywołanie jakichś zmian lub ich przyśpieszenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kataliza ż., katalizator mrz., katalizowanie n.

 czas. katalizować ndk., skatalizować dk.

 przym. katalityczny, katalitycznie

 przysł. katalitycznie

Wiktionary


skatalizować

1. poddać katalizie, wywołać katalizę;
2. o zjawiskach życia społecznego: wywołać, przyśpieszyć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) chem. wywołać katalizę, poddać katalizie, ulec katalizie

 (1.2) przen. wywołać jakieś zmiany lub je przyśpieszyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kataliza ż., katalizator mrz., katalizowanie n., skatalizowanie n.

 czas. katalizować ndk.

 przym. katalityczny, katalitycznie

 przysł. katalitycznie

Wiktionary


skate

[czytaj: skejt] osoba jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); deskorolkarz, deskorolkowiec, deskorolkowicz, deskarz, skateboardzista, skejt, skateowiec, skater, skejter


SJP.pl


skateboard

[czytaj: skejtbord]
1. wąska deska przytwierdzona do czterech rolek, używana do jazd; deskorolka;
2. jazda na deskorolce; deskorolkarstwo, skateboarding, skating, skate, skejt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. sport. deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

 (1.2) pot. sport. jazda na deskorolce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złamany skateboard Franka leżał pod poręczą.

 (1.2) Do uprawiania skateboardu namówił mnie kolega z klasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɛjdbɔrt, AS: skei ̯dbort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skateboarding mrz., skateboardzista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deska, deskorolka

 (1.2) deskorolkarstwo, skateboarding, skejt

Wiktionary


skateboarder

[czytaj: skejtborder] osoba jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); skateboardzista, deskorolkarz, deskorolkowiec, deskorolkowicz, deskarz, skateowiec, skejt, skate, skater, skejter


SJP.pl


skateboarderka

[czytaj: skejtborderka] kobieta jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); deskorolkarka, skateboardzistka


SJP.pl


skateboarding

[czytaj: skejtbording] jazda na deskorolce; deskorolkarstwo, skateboard, skating, skate, skejt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. jazda na deskorolce

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jurek został mistrzem skateboardingu w swojej szkole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skateboard mrz., skateboardzista m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deskorolkarstwo, skateboard, skejt

Wiktionary


skateboardzista

[czytaj: skejtbordzista] osoba jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); deskorolkarz, deskorolkowiec, deskorolkowicz, deskarz, skateowiec, skejt, skate, skater, skejter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. sport. osoba jeżdżąca na deskorolce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pogotowie odwiozło kontuzjowanego skateboardzistę do szpitala.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skateboard mrz., skateboarding mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deskorolkarz, deskorolkowicz, deskorolkowiec, skater, skejt

Wiktionary


skateboardzistka

[czytaj: skejtbordzistka] kobieta jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); deskorolkarka, skateboarderka


SJP.pl


skatechizować

nauczyć zasad religii chrześcijańskiej


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. katechizować)

 (1.1) dokonany od|katechizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheza ż., katecheta m., katechetka ż., katechizm m., katechumenat m., katechetyka ż., katechizacja ż., katechetyczność ż., katechizowanie n.

 czas. katechizować ndk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary


skategoryzować

podzielić na kategorie, przypisać do kategorii


SJP.pl


skaten

obiciowy materiał kaletniczy


SJP.pl


skateowiec

[czytaj: skejtowiec] osoba jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); deskorolkarz, deskorolkowiec, deskorolkowicz, deskarz, skateboardzista, skejt, skate, skater, skejter


SJP.pl


skatepark

Skatepark – specjalny tor przeznaczony do uprawiania sportów ekstremalnych (jazda na deskorolce, BMX-ie czy wyczynowa jazda na rolkach). W skateparku może znajdować się wiele przeszkód przeznaczonych do nauki trików. Do prywatnych skateparków można zwykle wejść za opłatą, podczas gdy publiczne skateparki zwykle są darmowe. Prywatne skateparki są często umieszczone wewnątrz budynków. Publiczne skateparki prawie zawsze dostępne są na świeżym powietrzu.

Wikipedia


skater

[czytaj: skejter] osoba jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); deskorolkarz, deskorolkowiec, deskorolkowicz, deskarz, skateboardzista, skejt, skateowiec, skate, skejter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba jeżdżąca na deskorolce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strażnik wlepił skaterowi mandat za zniszczenie poręczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skejt mos., skating mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deskorolkarz, deskorolkowicz, deskorolkowiec, skateboardzista, skejt

Wiktionary


skaterka

[czytaj: skejterka] kobieta jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); skejtka, skejterka


SJP.pl


skaterski

→ skater [czytaj: skejterski]


SJP.pl


skating

[czytaj: skejting] jazda na łyżwach, łyżworolkach lub deskorolce


SJP.pl


skatingowy

→ skating [czytaj: skejtingowy]


SJP.pl


skatol

związek chemiczny, pochodna indolu, substancja używana jest w przemyśle perfumeryjnym, silnie cuchnie, ale po rozcieńczeniu ma miły zapach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek organiczny, metylowa pochodna indolu;

Wiktionary

Skatol (od σκῶρ "skôr", dop. σκατός "skatós" „gnój”), 3-metyloindol – heterocykliczny, organiczny związek chemiczny, metylowa pochodna indolu. W czystej formie tworzy białe kryształy. Występuje m.in. w kale ssaków, smole węglowej, burakach i cywecie. Wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym oraz jako dodatek smakowy do papierosów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskatɔl, AS: skatol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skatologia ż., skatolog m.

Wiktionary


skatolicyzować

poddać wpływom katolickim, nadać cechy katolicyzmu


SJP.pl


skatoliczać

rzadko: czynić katolickim, katolikiem; katolicyzować


SJP.pl


skatoliczyć

rzadko: uczynić katolickim, katolikiem; skatolicyzować


SJP.pl


skatolog

pisarz używający w swoich utworach wulgarnych wyrazów i zwrotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) artysta używający wulgarnego języka dotyczącego fizjologicznych wydalin ludzkich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skatol mrz., skatologia ż.

Wiktionary


skatologia

sytuacje, sceny w literaturze dotyczące wydalin ludzkich lub nieprzyzwoite, budzące wstręt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. żarty, sceny i aluzje dotyczące fizjologicznych wydalin ludzkich;

Wiktionary

Skatologia (od gr. "skatós" „kał”) – termin literacki określający żarty, sceny i aluzje dotyczące wydalin ludzkich.

W literaturze europejskiej jednym z najstarszych przykładów dzieł zawierających wątki skatologiczne jest literatura sowizdrzalska. W średniowieczu motywy skatologiczne były rozpowszechnione w sztuce ludowej. Z kolei w literaturze sanksryckiej skatologiczne motywy komiczne, pokazujące skutki obżarstwa, służyły pokazaniu słabości duchowych archetypu łakomego bramina.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Seks i skatologia były głównymi tematami rozmów, treścią humorystycznych opowieści, żartów i zachowań na weselach, chrzcinach, podczas kolęd, na zabawach młodzieży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskatɔˈlɔɟja, AS: skatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skatolog m., skatol m.

 przym. skatologiczny

Wiktionary


skatologiczny

odwołujący się do fekalii, kału, biegunki itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odwołujący się do wydalin ludzkich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skatologia ż.

Wiktionary


skatować

zbić bez miłosierdzia, bestialsko, storturować


SJP.pl


skatowy

odnoszący się do skata


SJP.pl


skaudwile

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu tauroskim;

Wiktionary

Skaudwile (lit. "Skaudvilė") – miasto na Litwie, położone w okręgu tauroskim, 26 km od Taurogów.

W XVIII wieku właścicielami dóbr byli Micewicze. W 1797 r. Ignacy Micewicz ufundował drewniany klasycystyczny kościół katolicki z cennym wyposażeniem z tej epoki. Obok drewniana dzwonnica z 1823 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Skaudwili|Ms=Skaudwilach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skaudwilski, skaudwileski

Wiktionary


skaut

1. członek skautingu; harcerz
2. osoba wyszukująca i oceniająca talenty w sporcie, kulturze, biznesie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) harc. członek młodzieżowej organizacji skautowej lub harcerskiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skaut – członek organizacji skautowej, (lub też harcerskiej), często też popularne określenie, osoby zaradnej, przebojowej
  • Skaut – pierwsze polskie czasopismo o tematyce skautowej i harcerskiej, założone w październiku 1911 roku i wydawane przez grupę polskich instruktorów skautowych we Lwowie pod kierownictwem Andrzeja M...
  • skaut – w sporcie – łowca talentów
  • Skaut (The Scout) – amerykański film z 1994 roku w reż. Michaela Ritchiego
  • harcerstwo
  • Ostatni skaut
  • Mały skaut

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój kuzyn, mieszkający we Włoszech, został skautem i często jeździ na wyprawy w Dolomity.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skawt, AS: skau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skauting mrz.

:: fż. skautka ż.

 przym. skautowy, skautowski

Wiktionary


skauting

1. wyszukiwanie i ocenianie talentów, np. sportowych, artystycznych;
2. system wychowania dziewcząt i chłopców, a także ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w Wielkiej Brytanii w latach 1907-1908 przez R. Baden-Powella


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. system wychowania młodzieży oraz ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w latach 1907–1908 przez Roberta Baden-Powella w Wielkiej Brytanii, ujęty w formę organizacji i rozpowszechniony w wielu krajach

Wiktionary

Skauting (od ang. "scouting") – ruch społeczny i pedagogiczny, sformalizowany później w szeregu organizacji młodzieżowych w wielu krajach, który został zapoczątkowany na przełomie XIX i XX w. w Anglii przez Roberta Baden-Powella i Ernesta Thompson Setona w USA. W Polsce jego prekursorem był Andrzej Małkowski, uważany za twórcę harcerstwa – polskiej odmiany skautingu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skaut m., skautka ż.

 przym. skautowski, skautowy

Wiktionary


skautingowy

→ skauting


SJP.pl

Patrz:

skauting

skautka

członkini skautingu; harcerka


SJP.pl


skautować

wyszukiwać i oceniać potencjalne talenty, np. sportowe, artystyczne


SJP.pl


skautowski

dotyczący skautów; skautowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze skautingiem, dotyczący skautingu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaut m., skautka ż., skaucik m., skauting m.

 przym. skautowy

 przysł. skautowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skautowy

Wiktionary


skautowy

dotyczący skautów; skautowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. związany ze skautingiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaut m., skautka ż., skauting m.

 przym. skautowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skautowski

Wiktionary


skawa

1. rzeka w południowej Polsce, dopływ Wisły;
2. wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Raba Wyżna
  • Skawa – rzeka, prawy dopływ rzeki Wisła
  • Skawa (gmina) – gmina
  • Skawa – dawna gromada
  • Skawa – przystanek kolejowy w Skawie
  • Skawa – pseudonim artystyczny Grzegorza Skawińskiego
  • Skawa Środkowa
  • Skawa Wadowice
  • Skawina

Wikipedia


skawalić

czasownik przechodni dokonany (ndk. skawalać)

 (1.1) spowodować zbicie, zlepienie się czegoś w kawały, bryły

czasownik zwrotny dokonany skawalić się (ndk. skawalać się)

 (2.1) ulec skawaleniu; zbić się, zbrylić się; zlepić się w kawały, bryły

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skrzepnąć, stężeć, stwardnieć, ściąć się, zakrzepnąć, zastygnąć, zbrylić się, zestalić się, zgalaretowacieć, zgęstnieć, zgęścić się, związać

Wiktionary


skawiański

→ Skawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skawą, dotyczący Skawy

Wiktionary

Patrz:

Skawa

Powiązane:

 rzecz. Skawa ż.

Wiktionary


skawica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skawica – wieś w gminie Zawoja, powiat suski, województwo małopolskie
  • Skawica – rzeka w województwie małopolskim, lewy dopływ Skawy
  • Skawica Sołtysia
  • Skawica (gromada)

Wikipedia


skawina

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Zobacz też: Skawina w innych znaczeniach tej nazwy.

Skawina – miasto w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, siedziba gminy Skawina. Miasto jest położone nad rzeką Skawinką, kilkanaście kilometrów na południowy zachód od centrum sąsiedniego Krakowa. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skawina jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skawinianin m., skawinianka ż.

 przym. skawiński

Wiktionary


skawinianin

mieszkaniec Skawiny


SJP.pl


skawinianka

mieszkanka Skawiny


SJP.pl


skawiński

→ Skawina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Skawiny, związany ze Skawiną, pochodzący ze Skawiny

Wiktionary

Patrz:

Skawina

Przykłady

 (1.1) Skawiński rynek pochodzi z 1364 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skawina ż., skawinianin m., skawinianka ż.

Wiktionary


skay

[czytaj: skaj] tworzywo skóropodobne; skaj


SJP.pl


skaz

typ narracji w formie bezpośredniego, potocznego monologu mówionego


SJP.pl

Skaz (ros. "сказ" od сказа́ть „powiedzieć” od каза́ть „mówić; opowiadać”) – jedna z form narracji ludowej literatury rosyjskiej, naśladująca żywą mowę lub, wedle słów Borisa Eichenbauma, stanowiąca "iluzję narracji mówionej", w której uwidacznia się "nastawienie na słowo narratora", natomiast konstrukcja fabularna schodzi na dalszy plan, ustępując miejsca "konkretności słowa".

Wikipedia


skaza

1. widoczny mankament psujący wygląd czegoś, zwykle rysa lub plama
2. czyn lub wada negatywnie wpływająca na ocenę kogoś lub czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) widoczna wada na powierzchni przedmiotu

 (1.2) negatywna cecha czyjegoś charakteru

 (1.3) nieprzyjemny ślad pozostawiony przez przeszłe doświadczenie lub wydarzenie

 (1.4) wada, słaba strona czegoś

 (1.5) med. nieprawidłowość w funkcjonowaniu narządu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skaza – dramat Marzeny Brody z 2004 roku
  • – powieść Magdaleny Tulli z 2006 roku
  • Skaza – film w reż. Louisa Malle’a. (1992)
  • – film w reż. Marcina Wrony (2005)
  • – postać z filmu Król lew
  • Skaza – utwór grupy IRA
  • – utwór grupy Myslovitz z albumu „Nieważne jak wysoko jesteśmy…” (2011)
  • Skaza – album Budki Suflera
  • skaza krwotoczna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskaza, AS: skaza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skażenie n., zakażenie n.

 czas. skazić dk., skażać ndk., zakazić dk., zakażać ndk.

 przym. zakaźny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wada, przywara

 (1.4) wada

Wiktionary


skazana

kobieta, na którą wydano wyrok skazujący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, na którą wydano wyrok skazujący

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny rodzaju żeńskiego od czasownika: skazać

Wiktionary

Skazana – polski serial obyczajowo-kryminalny w reżyserii Bartosza Konopki, udostępniany na platformie VOD Player od 31 sierpnia 2021 do 22 grudnia 2023 jako produkcja Player Original, a następnie od 11 do 28 czerwca 2024 jako produkcja Max Original na platformie Max. Serial jest także emitowany od 27 kwietnia 2022 na antenie stacji telewizyjnej TVN. Scenariusz powstał na motywach książki Ewy Ornackiej pt. „Skazane na potępienie”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wszystkie skazane trafiają do więzienia dla kobiet w Oslo. Sylvia przeszła testy psychologiczne, które zadecydowały o przydzieleniu jej właśnie do tego zakładu karnego.

 (2.1) Bronisława, kierownik sekcji wywiadu 5 komp. Druskieniki, została skazana na 10 lat i wywieziona w ZSRR. Po powrocie zamieszkała w Grodnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazaniec m., skazanie n., skazywanie n., skazany m.

 czas. skazać dk., skazywać ndk.

Wiktionary


skazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skazać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazaniec m., skazany m., skazana ż.

 czas. skazać dk.

Wiktionary


skazaniec

osoba skazana wyrokiem sądu, zwłaszcza na ciężką karę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) człowiek skazany na śmierć czy inną ciężką karę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skazaniec (album)
  • Skazaniec (film)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wymierzeniem skazańcowi czterdziestego piątego razu kat zawahał się.

 (1.1) Grube, przerażające murzyska mają we framugach zakratowane okna, w poprzek tychże były drzewiej belki, do których przywiązywano skazańca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazanie n., skazany mos., skazana ż., skazywanie n.

 czas. skazać dk., skazywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skazany

Wiktionary


skazany

osoba, na którą wydano wyrok skazujący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna, na którego wydano wyrok skazujący

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: skazać

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skazany (film 1976)
  • Skazany (film 2017)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skazanym udzielono ostatniego słowa. Iwanow odpowiedział wyniosłym i pogardliwym milczeniem. Po odpowiedziach innych skazanych przewodniczący oświadczył, iż wyrok zostanie przesłany gubernatorowi Grecji do zatwierdzenia.

 (2.1) […] najmniej zadowalająca faza miłości (związek pusty) często trwa dłużej niż wszystkie poprzednie (i bardziej zadowalające) fazy łącznie. Ponieważ trzy pierwsze fazy związku napędzane są namiętnością i jej zmianami (a namiętność słabo poddaje się świadomej i dowolnej kontroli tych, którzy ją przeżywają), zakochanie, romantyczne początki i związek kompletny prawie nieuchronnie skazane są na przeminięcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈzãnɨ, AS: skazãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazana ż., skazaniec m., skazanie n., skazywanie n.

 czas. skazać dk., skazywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skazaniec

Wiktionary


skazać

1. wydać wyrok, podać formę kary za popełnione przestępstwa;
2. zmusić do czegoś, przeznaczyć na coś;
3. skazać się - zmusić się do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. skazywać)

 (1.1) dokonany od|skazywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskazat͡ɕ, AS: skazać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazany m., skazanie n., skazaniec m., skazana ż.

 czas. skazywać, kazać

Wiktionary


skazitelność

dawniej: cecha tego, co ulega skażeniu, zepsuciu; niedoskonałość, nietrwałość


SJP.pl


skazitelny

przestarzałe: ulegający skażeniu, zepsuciu; niedoskonały; nietrwały


SJP.pl


skazitiel

rosyjski bajarz, śpiewak ludowy


SJP.pl


skazić

1. zanieczyścić jakąś powierzchnię czymś niebezpiecznym, np. substancjami promieniującymi
2. celowo, poprzez zatrucie, sprawić, by jakiś produkt przestał być zdatny do spożycia
3. książk.
a) zepsuć, zeszpecić
b) skazić się: zostać zbrukanym


SJP.pl


skazon

sześciostopowy wiersz (pięć stóp jambicznych + trochej albo spondej); choliamb, cholijamb, jamb kulawy


SJP.pl


skazowy

→ skaza


SJP.pl

Patrz:

skaza

skazujący

o orzeczeniu sądu: taki, który określa karę wymierzoną oskarżonemu za popełnione przestępstwo


SJP.pl


skazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skazywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskazɨˈvãɲɛ, AS: skazyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skazywać

 rzecz. skazana ż., skazany m., skazaniec mrz.

Wiktionary


skazywać

1. wydawać wyrok skazujący
2. określać czyjś los


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wydawać wyrok skazujący

 (1.2) sprawiać, że kogoś doświadczy zły los

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To znaczy skazywał ludzi na śmierć (tak, w praktyce prokurator był sędzią) i asystował przy egzekucjach.

 (1.2) – Potem zaczął mówić gwałtowniej: – Czy pojmujesz, na co skazujesz tych ludzi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈzɨvat͡ɕ, AS: skazyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazany m., skazywanie n., skazana ż., skazaniec mrz.

 czas. kazać, skazać

Wiktionary


skazówka

dawniej, regionalnie: wskazówka


SJP.pl


skała

1. zespół różnych minerałów, lub jednego, powstały w naturalnych procesach geologicznych lub kosmologicznych;
2. góra kamienna, duży głaz; 3 w przenośni o kimś: twardy jak skała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;

 (1.2) zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok

Wiktionary

Skała – naturalnie powstały zespół minerałów. W geologii do skał zalicza się także naturalnie powstałe osady nieskonsolidowane, z wyjątkiem gleb. Skały występują w skorupie ziemskiej, a także na innych planetach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Granit jest skałą pochodzenia magmowego.

 (1.2) Nierozważny turysta spadł ze skały i zginął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskawa, AS: skau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalniak mrz., skalina ż., skalnik mrz., skalica ż., skaliczek mzw., skalistość ż., skałkówka ż., Skałka ż., Skałosz m.

:: zdrobn. skałka ż., skałeczka ż.

:: zgrub. skalisko n.

 przym. skalny, skalisty, skałkowy, naskalny, skałeczny, skalicowy

 przysł. skaliście

Wiktionary


skałacki

→ Skałat (miasto na Ukrainie)


SJP.pl


skałat

miasto na Ukrainie


SJP.pl

Skałat (ukr. "Скалат") – miasto w rejonie tarnopolskim na zachodniej Ukrainie w obwodzie tarnopolskim nad rzeką Gniłą, dopływem Zbrucza, w paśmie Miodoborów, lokowane na prawie magdeburskim w roku 1600 (bądź 1634).

W miejscowości jest stacja kolejowa Skałat.

Wikipedia


skałecki

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skałą, dotyczący Skałą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skała ż.

Wiktionary


skałka

naturalny (wapień, piaskowiec, granit) teren wspinaczkowy o niewielkiej, do kilkudziesięciu metrów, wysokości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. skała

 (1.2) hist. wojsk. krzemień w dawnej broni palnej używany do krzesania ognia

 (1.3) daw. gw-pl|Kraków. drzazga

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skałka – forma ukształtowania terenu, formacja skalna
  • skałka – część zamka skałkowego ręcznej broni palnej odprzodowej
  • Skałka – część miasta Bukowno
  • Skałka – osiedle miasta Skarżysko-Kamienna
  • Skałka – część miasta Starachowice
  • Skałka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Skałka – część wsi Krzczonów w woj. lubelskim, w pow. lubelskim w gminie Krzczonów
  • Skałka – część wsi Bednary w woj. łódzkim, pow. łowickim, w gminie Nieborów
  • Skałka – część wsi Brzezowa w woj.małopolskim, pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Skałka – część wsi Czułów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
  • Skałka – część wsi Wola Kalinowska w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Sułoszowa
  • Skałka – część wsi Librantowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Chełmiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W XII wieku na skałce nad miastem zbudowano niewielki kościół.

 (1.1) W sobotę jedziemy na Jurę, pochodzimy trochę po skałkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskawka, AS: skau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skalnik mzw./mos.

 przym. skałkowy, naskalny, skalisty

Wiktionary


skałkowy

→ skałka


SJP.pl

Patrz:

skałka

skałkówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) strzelba skałkowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczep walczył rozpaczliwie, z niepohamowanym męstwem, ale ponownie lepsza broń wzięła górę: artyleria i szybkostrzelne karabiny rozgromiły skałkówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalnica ż., skała ż.

 przym. skalisty

 przysł. skaliście

Wiktionary


skałoczep

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. mięczak żyjący na skałach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈwɔt͡ʃɛp, AS: skau̯očep

Wiktionary


skałodrzew

tworzywo otrzymywane z mieszaniny tlenku magnezu, chlorku magnezu, trocin, piasku i pigmentów; ksylolit


SJP.pl


skałosz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. zool. nazwa systematyczna|Hyrax., góralek, współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskawɔʃ, AS: skau̯oš

Wiktionary


skałotocz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) organizm roślinny lub zwierzęcy, mający zdolność do mechanicznego lub chemicznego drążenia skał, głównie wapiennych

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skaˈwɔtɔt͡ʃ, AS: skau̯otoč

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skałotoczny

Wiktionary


skałotwórczy

tworzący skały


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który skutkuje tworzeniem skał

 (1.2) taki, który jest budulcem skał

Wiktionary


skałowo

Skałowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kostrzyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

We wsi działa schronisko dla zwierząt otwarte w 2015 i obsługujące jedenaście gmin powiatu poznańskiego oraz gminę Nekla.

Wikipedia


skałowron

gatunek ptaka z rodziny skałowronów


SJP.pl

Skałowron ("Corcorax melanorhamphos") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny skałowronów (Corcoracidae). Jest endemitem wschodniej i południowo-wschodniej Australii. Nie jest zagrożony. Jego zasięg występowania jest szacowany na około 2 800 000 km².

Wikipedia


skański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skanią, dotyczący Skanii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skania ż.

Wiktionary


skażać

wprowadzać do czegoś elementy szkodliwe dla istot żywych, zatruwać


SJP.pl


skażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skazić.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skażenie środowiska
  • skażenie chemiczne
  • skażenie radioaktywne → skażenie promieniotwórcze
    • skażenie radioaktywne w górnictwie
  • skażenie elektromagnetyczne → elektrosmog
  • zanieczyszczenie środowiska
    • skażenie w Goiânii

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zakażać

 rzecz. skaza ż.

Wiktionary


skecz

dowcip sceniczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) krótka, zabawna scenka stanowiąca zamkniętą całość

Wiktionary

Skecz (ang. "sketch comedy") – kabaretowy lub estradowy krótki utwór sceniczny (literacki), stworzony w celu wywołania śmiechu u widzów. Oparty na żywym dialogu i komicznych sytuacjach. Cechą charakterystyczną skeczu jest zaskakująca puenta, podobnie jak w dowcipie. Niekiedy jednakże puenta staje się zbyteczna, jeżeli treść lub aktorstwo wywołuje zamierzony efekt rozbawienia publiczności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W jednym ze skeczy syna znanego aktora następuje zamiana miejscami polityków, aktorów i dziennikarzy.

Wiktionary


skeczowy

przymiotnik od: skecz


SJP.pl


skeczyk

zdrobnienie od: skecz


SJP.pl


skeet

[czytaj: skit] sportowa konkurencja strzelecka, polegająca na strzelaniu do małych obiektów rzuconych w powietrze; skit


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skejciak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. skejt

Wiktionary


skejciara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) deskorolciara

Wiktionary


skejcik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. skejt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skejt mos.

Wiktionary


skejcior

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) skejt, deskorolkarz

Wiktionary


skejt

osoba jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); deskorolkarz, deskorolkowiec, deskorolkowicz, deskarz, skateboardzista, skejter, skateowiec, skater, skate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. osoba uprawiająca sporty ekstremalne, zwykle członek subkultury osób jeżdżących na deskorolkach, rolkach, hulajnogach lub rowerach BMX, w zimie na snowboardzie, rzadziej B-boy tańczący breakdance

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skejci znów pobili się ze skinami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɛjt, AS: skei ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skejting m.

:: zdrobn. skejcik m.

 przym. skejtowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skater

Wiktionary


skejter

osoba jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); deskorolkarz, deskorolkowiec, deskorolkowicz, deskarz, skateboardzista, skejt, skateowiec, skater, skate


SJP.pl


skejterka

kobieta jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); skejtka, skaterka


SJP.pl


skejterski

→ skejter


SJP.pl

Patrz:

skejter

skejting

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) aktywność związana ze sportem ekstremalnym, jazdą na deskorolkach, rolkach, hulajnogach lub rowerach BMX, w zimie na snowboardzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skejt mos.

Wiktionary


skejtka

kobieta jeżdżąca na skateboardzie (deskorolce); skaterka, skejterka


SJP.pl


skejtowski

→ skejt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z subkulturą skejtów

Wiktionary

Patrz:

skejt

Powiązane:

 rzecz. skejt mos.

Wiktionary


skeleton

jednoosobowe sanki wyścigowe, na których zawodnik leży na brzuchu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. jednoosobowe sanki sportowe, na których zawodnik leży na brzuchu;

 (1.2) sport. dyscyplina sportu

Wiktionary

Skeleton – sport, w którym do zjazdu po torze lodowym wykorzystuje się jednoosobowe, ciężkie (max. 50 kg) sanki sportowe o nisko położonym środku ciężkości. Umożliwiają osiąganie dużych (do ok. 130 km/h) prędkości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szybkość rozwijana na skeletonie dochodzi do 120 km/godz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɛˈlɛtɔ̃n, AS: skeletõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skeletonista m., skeletonistka ż.

 przym. skeletonowy

Wiktionary


skeletonista

osoba uprawiająca skeleton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik jeżdżący na skeletonie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɛlɛtɔ̃ˈɲista, AS: skeletõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skeleton

:: fż. skeletonistka

 przym. skeletonowy

Wiktionary


skeletonistka

→ skeletonista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. zawodniczka jeżdżąca na skeletonie

Wiktionary

Patrz:

skeletonista

Przykłady

 (1.1) Swój jedyny złoty medal na igrzyskach w Vancouver Wielka Brytania zawdzięcza nie tylko skeletonistce Amy Williams, ale także McLarenowi. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɛlɛtɔ̃ˈɲistka, AS: skeletõńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skeletonista mos., skeleton m.

 przym. skeletonowy

Wiktionary


skene

w starożytnym teatrze greckim: budynek za orchestrą, służący początkowo jako skład i przebieralnia, potem jako tło akcji scenicznej


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skenning

metoda badania narządów z użyciem substancji promieniotwórczej; scyntygrafia, scyntylografia, gammografia


SJP.pl


skepsis

wątpienie o obiektywnym istnieniu zjawisk; sceptycyzm


SJP.pl


skeptycyzm

dawniej: sceptycyzm;
1. powątpiewanie w coś; nieufność, podejrzliwość, niedowierzanie;
2. stanowisko filozoficzne odrzucające możliwość uzyskania wiedzy wiarygodnej, pewnej


SJP.pl


skeptyczny

dawniej: podchodzący z rezerwą do obserwowanych zjawisk, zachowań, wątpiący w powodzenie działań; sceptyczny


SJP.pl


skesonować

ustawić śluzę powietrzną kesonu w czasie transportu pracowników, materiałów oraz narzędzi


SJP.pl


sketchnoting

[czytaj: skecznoułting] metoda notowania łącząca słowa, rysunki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. notowanie wizualne, zapis treści np. słuchanego wykładu w formie haseł, symboli, kształtów, strzałek, ikon itp.

Wiktionary

Sketchnoting (z ang. "sketch" – szkic i "noting" – notować), inaczej notowanie graficzne lub wizualne; mnemotechnika, metoda ułatwiająca zapamiętywanie informacji polegająca na tworzeniu wizualnych notatek; forma wspomagająca proces zapamiętywania dzięki przenoszeniu uzyskanych informacji do postaci graficznej, ręcznie wykonywanych prostych rysunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja na studiach […] wykonywałam na każdych zajęciach notatki w formie sketchnotingu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sketchnotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) myślografia

Wiktionary


sketchnotka

[czytaj: skecznotka] notatka wizualna łącząca rysunki i tekst


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. notatka wizualna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chociaż teoretycznie sketchnotki mogłyby się obejść bez obrazków, wykorzystując tylko zróżnicowane kształtem, wielkością i kolorami litery, to jednak rysunki ułatwiają wydobywanie esencji z tego, co chcemy sobie wizualną notatką streścić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sketchnoting m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grafonotka, rysnotka

Wiktionary


skeumorfizm

dokładne odtworzenie kształtu, barwy i funkcji oryginalnego przedmiotu w zastępczym materiale


SJP.pl

Skeumorfizm (gr. "skeúos" „naczynie, przedmiot” + "morphé" „postać, kształt”) – odtworzenie właściwości, kształtu, tekstury, barwy lub funkcji przedmiotu oryginalnego w materiale zastępczym. Alternatywnie opisywany jest jako element we wzornictwie lub strukturze nowego obiektu, niemający żadnej funkcji użytkowej, lecz konieczny w oryginalnie użytym materiale lub konstrukcji.

Wikipedia


ski

dawniej: narty


SJP.pl

Ski – miasto w Norwegii w okręgu Akershus w gminie Nordre Follo. Do 2020 stanowiło również osobną gminę.

Ski jest drugim co do wielkości miastem w Akershus po Oslo, zamieszkanym przez 19 357 osób (dane z 2017 roku).

W miejscowości jest stacja kolejowa Ski.

Wikipedia


ski-alpinistyczny

→ ski-alpinizm; skialpinistyczny


SJP.pl


ski-alpinizm

narciarstwo wysokogórskie; skialpinizm


SJP.pl


skiagrafia

1) światłocień wprowadzony po raz pierwszy do malarstwa greckiego w drugiej połowie V wieku p.n.e. przez Apollodorosa z Aten. Technika ta polega na takim zestawieniu barw obok siebie, że z daleka dawały wyobrażenie trójwymiarowości.

2) kierunek w malarstwie greckim (malarstwo światłocieniowe, iluzjonistyczne) rozwijający się od końca V wieku p.n.e.

Wikipedia


skialpinista

[czytaj: ski-alpinista] osoba uprawiająca narciarstwo wysokogórskie


SJP.pl


skialpinistka

[czytaj: ski-alpinistka] kobieta uprawiająca narciarstwo wysokogórskie


SJP.pl


skialpinistyczny

→ skialpinizm [czytaj: ski-alpinistyczny]; ski-alpinistyczny


SJP.pl


skialpinizm

[czytaj: ski-alpinizm] narciarstwo wysokogórskie; ski-alpinizm


SJP.pl

Skialpinizm, narciarstwo wysokogórskie – rodzaj sportu narciarskiego, w którym zawodnicy podchodzą i zjeżdżają na nartach oraz nierzadko używają umiejętności i sprzętu alpinistycznego podczas ścigania się w terenie górskim. Wyróżnia się także dyscyplinę sprinterską, w której zawodnicy ścigają się po krótkiej specjalnie przygotowanej sztucznej trasie, zawierającej zazwyczaj kilka podbiegów, odcinków specjalnych w rakach i nartami na plecach oraz zjazdów.

Wikipedia


skiaskop

urządzenie wykorzystujące wiązkę światła odbitą od lusterka, które pozwala zbadać wielkość wady wzroku


SJP.pl


skiaskopia

metoda badania wad wzroku, polegająca na obserwacji cienia poruszającego się w obrębie źrenicy przy oświetleniu oka za pomocą wziernika - skiaskopu; retinoskopia


SJP.pl


skiathlon

[czytaj: skjatlon] konkurencja w biegach narciarskich złożona z dwóch części pokonywanych różnymi stylami; bieg łączony


SJP.pl


skiatron

lampa elektronopromieniowa o ekranie tenebrescencyjnym


SJP.pl


skiba

1. wąski, wybrzuszony pas gleby tworzący się podczas orania
2. regionalnie: kromka chleba, pajda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grubo ukrojona kromka chleba

 (1.2) wąski pas gleby podcięty przez pług, odwrócony i odłożony na bok w czasie orki

 (1.3) gw-pl|Poznań. kradzież

Wiktionary

Zobacz też: Skiba w innych znaczeniach tej nazwy.

Skiba – wąski pas roli podcięty lemieszem pracującego pługa, odwrócony i odłożony na bok w czasie orki. Pługi tradycyjne odkładają skiby tylko w jedną stronę – w prawo, natomiast pługi obracalne i wahadłowe – w prawo lub w lewo, dzięki czemu można wykonać orkę jednostronną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobre mięso przyprawione odpowiednio do smaku, a do tego gruba skiba chleba z masłem.

 (1.2) Właśnie co dopiero odwalił na cały lemiesz sąsiadowi skibę i stając obejrzał się, czy ta kto nie idzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲciba, AS: sʹḱiba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. skibka

 czas. skibać

 przym. dwuskibowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajda

Wiktionary


skibanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skibać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skibać ndk.

Wiktionary


skibać

czasownik

 (1.1) reg. pozn. - kraść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skibanie n., skiba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kroić, zob. też kraść

Wiktionary


skibicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Skibicki – polski urzędnik
  • Kacper Skibicki – polski piłkarz
  • Stanisław Skibicki – polski wojskowy
  • Wojciech Skibicki – rzymskokatolicki duchowny

Wikipedia


skibike

[czytaj: skibajk] rower przeznaczony do jazdy po terenach wysokogórskich


SJP.pl


skibin

Zobacz też: Skibin – część miasta Radków.

Skibin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Radziejów.

Wikipedia


skibiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Daniel Skibiński (ur. 1990) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Franciszek Skibiński (ur. 15 sierpnia 1899, zm. 16 maja 1991) – generał dywizji WP
  • Karol Skibiński (ur. w 1849, zm. 14 maja 1922) – polski inżynier budowy kolei
  • Kazimierz Michał Skibiński (ur. 6 marca 1786, zm. 1 marca 1858) – polski aktor, autor pamiętnika
  • Marian Skibiński (ur. 15 sierpnia 1893, zm. 1940) – oficer polskiego wywiadu, później nadkomisarz Straży Granicznej II RP
  • Paweł Skibiński (ur. 1973) – polski historyk, politolog, wykładowca, publicysta
  • Rafał Skibiński (ur. 12 grudnia 1953, zm. 5 grudnia 1987) – polski zakonnik rzymskokatolicki, dominikanin
  • Ryszard Skibiński (ur. 20 stycznia 1951, zm. 4 czerwca 1983) – polski kompozytor i instrumentalista
  • Tomasz Skibiński (ur. 2 marca 1962) – polski ksiądz pallotyn, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie
  • Wilhelm Skibiński (ur. 21 lipca 1933) – Bukowińczyk, działacz społeczny, krzewiciel kultury kresowej
  • Wojciech Skibiński (ur. 31 marca 1929) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser
  • Wojciech Skibiński (ur. 23 lipca 1959) – polski aktor filmowy i teatralny

Wikipedia


skibka

zdrobnienie od: skiba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. kromka chleba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ułatwiało to życie roznoszącym chleb kalifaktorom, bo tak przygotowane porcje nie rozlatywały się na drobne kawałki, a i nikt z więźniów nie mógł mieć pretensji, że dostał mniej skibek od innego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skiba

Wiktionary


skibniewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Skibniewski – polski ziemianin, działacz społeczny, prawnik, poseł na Sejm Krajowy Bukowiny
  • Bronisław Skibniewski – polski ziemianin, i finansista
  • Kazimierz Wiktor Skibniewski – polski lekarz
  • Mariusz Skibniewski – rzymskokatolicki ksiądz, jezuita, historyk Kościoła
  • Mateusz Skibniewski – rzymskokatolicki ksiądz
  • Mirosław Skibniewski – polski inżynier systemów zarządzania w budownictwie
  • Robert Skibniewski – polski koszykarz
  • Stanisław Skibniewski – polski inżynier elektryk i oficer podziemia
  • Stefan Leon Skibniewski – rzymskokatolicki ksiądz
  • Wiktor Skibniewski – polski ziemianin
  • Zygmunt Skibniewski – polski architekt i urbanista, poseł na Sejm

Wikipedia


skibno

Skibno (do 1945 niem.: "Schübben") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Sianów.

Według danych z 30 czerwca 2003 r. wieś miała 761 mieszkańców.

Skibno położone jest przy linii kolejowej 202 (Gdańsk-Stargard, stacja kolejowa Skibno).

Wikipedia


skibob

pojazd przeznaczony do jazdy na śniegu, stanowiący kombinację nart i roweru


SJP.pl

Skiboby – indywidualny sport zimowy, w którym zawodnik siedząc porusza się na pojeździe stanowiącym połączenie nart i roweru. Dodatkowo zawodnicy dysponują dwiema małymi nartami przymocowanymi do butów, które pomagają im utrzymać stabilność podczas jazdy. Zawody skibobowe rozgrywane są w slalomie, gigancie i supergigancie.

Wikipedia


skibobowy

→ skibob


SJP.pl

Patrz:

skibob

skiboby

dyscyplina sportowa - jazda na czas na skibobie


SJP.pl


skibowiec

osiewnik skibowiec - gatunek chrząszcza z rodziny sprężykowatych


SJP.pl


skibowy

przymiotnik od: skiba


SJP.pl


skibus

autobus dowożący narciarzy do wyciągów


SJP.pl


skichany

taki, który się skichał (mimowolnie oddał kał); zesrany


SJP.pl


skichać

potocznie: skichać się - mimowolnie oddać kał; zesrać się


SJP.pl


skicross

[czytaj: skikros] wyścigi narciarskie rozgrywane na trasie zjazdowej


SJP.pl

Skicross (także skiercross, skier-X) – jedyna konkurencja narciarska polegająca na bezpośrednich wyścigach narciarzy alpejskich, jadących czwórkami (lub szóstkami) na jednej, specjalnie przygotowanej trasie zjazdowej.

Wikipedia


skicrossowy

→ skicross [czytaj: skikrosowy]


SJP.pl


skidniów

Skidniów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim, w gminie Kotla.

Wikipedia


skidoo

[czytaj: skiDU] sanie motorowe na gąsienicach


SJP.pl

Skidoo – opuszczone miasto w stanie Kalifornia na terenie Parku Narodowego Dolina Śmierci. Sławne na początku XX wieku, gdy w okolicach odkryto złoto. Mieszkańcy odeszli po kilku latach. Nie pozostały żadne budynki w stanie używalności. Resztki są czasem odwiedzane przez pasjonatów miast duchów.

Wikipedia


skieblewo

Skieblewo ( Скеблева, Skieblevas) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Lipsk.

W okresie II RP siedziba wiejskiej gminy Kurjanka w powiecie augustowskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


skiepszczać

potocznie:
1. czynić coś kiepskim, nieciekawym;
2. skiepszczać się - stawać się kiepskim, pogarszać się


SJP.pl


skiepściały

taki, który skiepściał


SJP.pl


skiepścieć

1. potocznie: stać się kiepskim; zmizernieć, zbiednieć;
2. gwarowo: stracić rozum; zgłupieć


SJP.pl


skiepścić

potocznie:
1. zepsuć, zrobić coś źle;
2. skiepścić się - pogorszyć się, zepsuć się


SJP.pl


skiera

nazwisko


SJP.pl


skierbieszowianin

mieszkaniec Skierbieszowa


SJP.pl


skierbieszowianka

mieszkanka Skierbieszowa


SJP.pl


skierbieszowski

przymiotnik od: Skierbieszów


SJP.pl


skierbieszów

wieś w Polsce


SJP.pl

Skierbieszów – wieś w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w dolinie rzeki Wolicy, na terenie Działów Grabowieckich.

Miejscowość jest sołectwem, siedzibą władz gminy Skierbieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1408 mieszkańców.

Wikipedia


skierdż

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. kresowe pastuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skierdż (po koroniarsku: pastuch), który już zdążył dobiec, postawił na chwiejne nóżki małe wilgotne cielątko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲcɛrt͡ʃ, AS: sʹḱerč

Wiktionary


skiereszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skiereszewo – wieś w powiecie gnieźnieńskim
  • Skiereszewo – osiedle Gniezna
  • Skiereszewo – dawna gromada

Wikipedia


skierka

zdrobnienie od: skra


SJP.pl

Skierka – rodzaj grzybów z rzędu rdzowców ("Pucciniales").

Wikipedia


skierkowski

nazwisko


SJP.pl


skierniewice

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) miasto powiatowe w Polsce, we wschodniej części województwa łódzkiego;

Wiktionary

Skierniewice – miasto na prawach powiatu położone w centralnej Polsce, geograficznie i historycznie leżące na Mazowszu, na Równinie Łowicko-Błońskiej, w połowie drogi między Warszawą a Łodzią. Administracyjnie miasto należy do województwa łódzkiego. Miasto było stolicą województwa skierniewickiego w latach 1975–1998.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Sławomir i jestem kolejarzem ze Skierniewic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skierniewiczanin mos., skierniewiczanka ż., Skierki nmos., Skierniewickie n., Skierniewka ż.

 przym. skierniewicki, podskierniewicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Skierki

Wiktionary


skierniewicki

przymiotnik od: Skierniewice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skierniewicami, dotyczący Skierniewic, pochodzący ze Skierniewic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skierniewice nmos., Skierniewickie n., skierniewiczanin mos., skierniewiczanka ż.

Wiktionary


skierniewickie

przymiotnik od: Skierniewice


SJP.pl


skierniewiczanin

mieszkaniec Skierniewic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Skierniewic

 (1.2) osoba pochodząca ze Skierniewic, urodzona w Skierniewicach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲcɛrʲɲɛvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: sʹḱerʹńevʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skierniewice nmos.

:: fż. skierniewiczanka ż.

 przym. skierniewicki, podskierniewicki

Wiktionary


skierniewiczanka

mieszkanka Skierniewic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Skierniewic

 (1.2) kobieta pochodząca ze Skierniewic, urodzona w Skierniewicach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲcɛrʲɲɛvʲiˈt͡ʃãnka, AS: sʹḱerʹńevʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skierniewice nmos.

:: fm. skierniewiczanin m.

 przym. skierniewicki

Wiktionary


skierniewka

rzeka w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skierniewka – rzeka w środkowej Polsce, prawy dopływ Bzury
  • Skierniewka – część miasta Skierniewice od 1926; dawniej samodzielna wieś
  • Skierniewka – dawna gmina wiejska funkcjonująca w latach 1867–1954

Wikipedia


skierowanie

polecenie na piśmie wydane w celu przyjęcia kogoś przez wymienioną placówkę, instytucję; także pismo zawierające takie polecenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rodzaj pisemnego polecenia przyjęcia kogoś przez określoną placówkaacówkę

 (1.2) odczasownikowy od|skierować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dostałem skierowanie do sanatorium rehabilitacji onkologicznej.

 (1.1) Po chwili miałem skierowanie do urologa.

 (1.1) Dość częstym błędem (…) jest pomijanie w skierowaniach na badania lekarskie czynności pracy na wysokości powyżej 1 m.

 (1.2) Z powodu skierowania do pracy za granicą, pracownik dostał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop.

 (1.2) Sąd zdecydował o skierowaniu go na przymusowe leczenie.

 (1.2) Dobra głowica panoramiczna i stabilny statyw umożliwiają precyzyjne skierowanie lunety na wybrany obiekt oraz dokładne ustawienie ostrości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲcɛrɔˈvãɲɛ, AS: sʹḱerovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierunek m., kierowanie n., kierowca mos.

 czas. skierować, kierować

Wiktionary


skierować

1. nadać czemuś odpowiedni kierunek
2. skierować się - udać się w określonym kierunku


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kierować)

 (1.1) nadać czemuś określony kierunek; wysłać coś w jakimś kierunku, w określoną stronę

czasownik zwrotny

 (2.1) udać się dokądś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skierowałem chorego do sanatorium.

 (1.1) Skierował wzrok na ścianę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲcɛˈrɔvat͡ɕ, AS: sʹḱerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierowca mos., kierownica ż., skierowanie, kierunek

 czas. kierować

 przym. kierowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwrócić

Wiktionary


skierowywać

1. nadawać czemuś odpowiedni kierunek
2. skierowywać się - udawać się w określonym kierunku


SJP.pl


skierski

nazwisko


SJP.pl


skiełbasić

skiełbasić się - potocznie:
1. zmącić się, zagmatwać się, skomplikować się;
2. zepsuć się, pogorszyć się


SJP.pl


skiełbaszony

potocznie: taki, który się skiełbasił


SJP.pl


skiełkować

1. o nasionach, roślinach: wypuścić pierwsze pędy; wykiełkować, zakiełkować;
2. spowodować szybkie wytworzenie pędów nasion, bulw, kłączy;
3. powstać jako zalążek czegoś w określonym miejscu lub czasie; wykiełkować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) doprowadzić do wypuszczenia pędów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełek mrz.

Wiktionary


skiełkowywać

1. o nasionach, roślinach: wypuszczać pierwsze pędy; kiełkować;
2. powodować szybkie wytworzenie pędów nasion, bulw, kłączy


SJP.pl


skif

skiff;
1. rodzaj łodzi sportowej przeznaczonej dla jednej osoby, wyposażonej w jedną parę długich wioseł;
2. wyścigi na łodziach o tej samej nazwie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skif – projekt radzieckiej bojowej stacji kosmicznej
  • Skif – eksportowa nazwa ukraińskiego zestawu przeciwpancernego
  • Skifowie – koczowniczy lud irański
  • SKIF – Sportowy Klub Instytutu Fizkultury

Wikipedia


skiff

skif;
1. rodzaj łodzi sportowej przeznaczonej dla jednej osoby, wyposażonej w jedną parę długich wioseł;
2. wyścigi na łodziach o tej samej nazwie


SJP.pl


skiffistka

wioślarka specjalizująca się w pływaniu skiffem; skifistka


SJP.pl


skiffle

rodzaj muzyki rozrywkowej, szczególnie popularny w Wielkiej Brytanii w latach pięćdziesiątych


SJP.pl

Skiffle – rodzaj muzyki folk, z wpływami jazzu i bluesa, wykonywanej przeważnie na różnego rodzaju zaimprowizowanych instrumentach czy wręcz przedmiotach codziennego użytku, takich jak tara, grzebień czy garnek, a także banjo, harmonijka ustna i kazoo.

Wikipedia


skiffle'owy

→ skiffle [czytaj: skiflowy]


SJP.pl


skifista

sportowiec biorący udział w wyścigu skifów


SJP.pl

Skifista – osoba uprawiająca wioślarstwo w kategorii jedynek – łodzi jednoosobowych (dwuwiosłowych).

Do polskich skiffistów z największymi osiągnięciami sportowymi należą m.in.: Teodor Kocerka, Kajetan Broniewski, Roger Verey, Natan Węgrzycki-Szymczyk, Zdzisław Bromek.

Wikipedia


skifistka

wioślarka specjalizująca się w pływaniu skifem; skiffistka


SJP.pl


skijöring

[czytaj: skijering albo szisjering] sport zimowy, w którym zwierzę lub pojazd ciągnie na lince osobę na nartach; skiring, skikjöring


SJP.pl

Skijöring, rzadziej skikjöring (wym. szisjyrink lub skijerink) – rodzaj sportu zimowego polegającego na wyścigu na śniegu narciarzy (maszerów) ciągniętych przez zwierzęta (zazwyczaj pojedynczego konia, ale także np. przez psi zaprzęg) albo pojazd (motocykl, skuter śnieżny itp.).

Wikipedia


skikjöring

[czytaj: skijering albo szisjering] sport zimowy, w którym zwierzę lub pojazd ciągnie na lince osobę na nartach; skiring, skijöring


SJP.pl


skiknąć

potocznie: podejść dokądś; skoczyć


SJP.pl


skill

potocznie: umiejętność, zdolność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pot. czyjaś szczególna umiejętność

 (1.2) inform. wartość liczbowa opisująca poziom umiejętności postaci, gracza lub przeciwnika w grze fabularnej;

 (1.3) inform. samodzielny, ustrukturyzowany pakiet instrukcji i wiedzy, który pozwala agentom AI na wykonywanie konkretnych, powtarzalnych zadań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skillowanie n.

 czas. skillować ndk.

 przym. skillowy

Wiktionary


skimboard

[czytaj: skimbord] sport wodny polegający na ślizganiu się na desce po fali lub płytkiej warstwie wody; skimboarding


SJP.pl


skimboarder

[czytaj: skimborder] osoba uprawiająca sport wodny polegający na ślizganiu się na desce po fali lub płytkiej warstwie wody


SJP.pl


skimboarderka

→ skimboarder [czytaj: skimborder]


SJP.pl


skimboarding

[czytaj: skimbording] sport wodny polegający na ślizganiu się na desce po fali lub płytkiej warstwie wody; skimboard


SJP.pl

Skimboarding (skimboard) – sport wodny polegający na jeździe (ślizgu) na desce po fali lub płytkiej warstwie wody.

Wikipedia


skimia

rodzaj roślin z rodziny rutowatych; skimmia


SJP.pl


skimmer

[czytaj: skimer] urządzenie w bankomacie umożliwiające kopiowanie danych z paska magnetycznego lub chipa karty płatniczej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. techn. urządzenie dokonujące nielegalnego skopiowania paska magnetycznego karty płatniczej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba dokonująca nielegalnego skopiowania paska magnetycznego karty płatniczej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policjanci zabezpieczyli skimmer znaleziony w bankomacie przy poczcie.

 (2.1) Szajkę skimmerów pochwycili katowiccy stróże prawa.

Wiktionary


skimmia

rodzaj roślin z rodziny rutowatych; skimia


SJP.pl

Skimmia ("Skimmia") – rodzaj roślin z rodziny rutowatych. Obejmuje 7 gatunków. Występują w cieplejszych regionach Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej – od Afganistanu, poprzez Himalaje po Japonię, na południu sięgając po Wietnam i Filipiny. Najbardziej zróżnicowane na obszarze Chin. Rosną w różnych zbiorowiskach leśnych, kwiaty zapylane są przez pszczoły. Rośliny zawierają alkaloidy. Wszystkie części rośliny rozgniecione wydzielają ostry aromat.

Wikipedia


skimming

[czytaj: skiming] nielegalne kopiowanie danych z paska magnetycznego lub chipa karty płatniczej w celu dokonywania nielegalnych transakcji


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skimpflacja

obniżenie jakości oferowanych produktów i usług przy jednoczesnym zachowaniu lub wzroście ceny


SJP.pl


skin

przedstawiciel podkultury młodzieżowej wyrażającej sprzeciw wobec norm społecznych agresywnym zachowaniem, brutalnością i szokującym ubiorem, wyznający albo poglądy rasistowskie, skrajnie prawicowe lub nazistowskie, albo lewicowe i anarchistyczne; skinhead, skinhed


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek subkultury skinhead

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skórka (informatyka)
  • Deborah Dyer – angielska piosenkarka znana pod pseudonimem Skin
  • Skin (zespół muzyczny) – brytyjski zespół rockowy
  • Skin (singel) – drugi singiel Rag’n’Bone Mana z jego debiutanckiego albumu Human
  • Skin – film biograficzny z 2018 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sʲcĩn, AS: sʹḱĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinhead m.

:: zdrobn. skinio m.

 przym. skinowski, skinheadzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oi, skinhead, łysol, skinio

Wiktionary


skinera

środowiskowo: młoda dziewczyna należąca do grupy skinów


SJP.pl


skinhead

[czytaj: skinhed] przedstawiciel podkultury młodzieżowej wyrażającej sprzeciw wobec norm społecznych agresywnym zachowaniem, brutalnością i szokującym ubiorem, wyznający albo poglądy rasistowskie, skrajnie prawicowe lub nazistowskie, albo lewicowe i anarchistyczne; skin, skinhed


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kontrkultura młodzieżowa powstała pod koniec lat 60., charakteryzująca się wygolonymi lub krótko ostrzyżonymi fryzurami jej członków;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) męski członek kontrkultury skinhead (1.1)

Wiktionary

Skinhead – subkultura młodzieżowa powstała w latach 60. XX wieku w Wielkiej Brytanii. Jej nazwa wywodzi się od charakterystycznych dla tej grupy wygolonych głów lub bardzo krótkich włosów (ang. "skinhead", połączenie wyrazów "skin", czyli „skóra”, i "head", czyli „głowa”). O jej reprezentantach, "skinheadach", mówi się też w skrócie: "skini".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skin m., skinio m.

 przym. skinheadzki, skinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 69

 (2.1) skin, skinio, łysol, łysy

Wiktionary


skinheadka

[czytaj: skinhedka] przedstawicielka podkultury młodzieżowej wyrażającej sprzeciw wobec norm społecznych agresywnym zachowaniem, brutalnością i szokującym ubiorem, wyznająca albo poglądy rasistowskie, skrajnie prawicowe lub nazistowskie, albo lewicowe i anarchistyczne; skinka, skinhedka


SJP.pl


skinheadowski

→ skinhead; skinheadzki, skinhedzki, skinhedowski, skinowski


SJP.pl


skinheadowy

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla subkultury skinheadów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Troszkę mi się kojarzy z balladami skinheadowych zespołów…

Wiktionary


skinheadzki

→ skinhead; skinhedzki, skinheadowski, skinhedowski, skinowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany ze skinheadami, dotyczący skinheadów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedem osób z grupy skinheadzkiej zostało wylegitymowanych przez policję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinhead n./m., skin m., skinio m.

 przym. skinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skinowski, skinheadowy

Wiktionary


skinhed

przedstawiciel podkultury młodzieżowej wyrażającej sprzeciw wobec norm społecznych agresywnym zachowaniem, brutalnością i szokującym ubiorem, wyznający albo poglądy rasistowskie, skrajnie prawicowe lub nazistowskie, albo lewicowe i anarchistyczne; skin, skinhead


SJP.pl


skinhedka

przedstawicielka podkultury młodzieżowej wyrażającej sprzeciw wobec norm społecznych agresywnym zachowaniem, brutalnością i szokującym ubiorem, wyznająca albo poglądy rasistowskie, skrajnie prawicowe lub nazistowskie, albo lewicowe i anarchistyczne; skinka, skinheadka


SJP.pl


skinhedowski

→ skinhed; skinheadzki, skinhedzki, skinheadowski, skinowski


SJP.pl


skinhedzki

→ skinhed; skinheadzki, skinheadowski, skinhedowski, skinowski


SJP.pl


skinienie

poruszyć ręką lub głową, wyrażając coś, np. aprobatę, witając się lub żegnając; kiwnąć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nieznaczne kiwnięcie głową, ręką lub palcem na znak czegoś, odczasownikowy od|skinąć.

Wiktionary

Skinienie głową – gest, który w większości kultur oznacza przyzwolenie, zgodę, a także powitanie.

Są jednak kręgi kulturowe, gdzie gest ten ma zgoła odmienne znaczenie, jak to ma miejsce w Bułgarii, Turcji, Albanii, Grecji lub w Indiach, gdzie oznacza zaprzeczenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na jej skinienie podszedłem do stołu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲcĩˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: sʹḱĩńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinięcie n.

 czas. skinąć dk.

Wiktionary


skinio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. żart. o skinheadzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinhead n./m., skin m.

 przym. skinheadzki, skinowski

Wiktionary


skinka

→ skin; skinheadka, skinhedka


SJP.pl


skinner

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Al Skinner (ur. 1952) – amerykański sportowiec;
  • Burrhus Frederic Skinner (1904–1990) – amerykański psycholog;
  • Callum Skinner (ur. 1992) – brytyjski sportowiec;
  • Catherine Skinner (ur. 1990) – australijska sportowiec;
  • Dennis Skinner (ur. 1932) – brytyjski polityk;
  • Edwin Skinner (1884–1990) – brytyjski działacz religijny;
  • Edwin Skinner (ur. 1940) – sportowiec z Trynidadu i Tobago;
  • Hugh Skinner (ur. 1985) – brytyjski aktor;
  • Jeff Skinner (ur. 1992) – kanadyjski sportowiec;
  • Kevin Skinner (ur. 1974) – amerykański muzyk;
  • Kevin Skinner (1927–2014) – nowozelandzki sportowiec;
  • Michael Skinner (ur. 1957) – amerykański sportowiec;

Wikipedia


skinny

[czytaj: skini] o kroju: dokładnie dopasowany do sylwetki


SJP.pl


skinol

pogardliwie: skinhead


SJP.pl


skinolski

pogardliwie: skinheadowski


SJP.pl


skinowski

→ skin; skinheadzki, skinhedzki, skinheadowski, skinhedowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany ze skinami (skinheadami), dotyczący skinów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) trzeba było odbyć kilka rozmów telefonicznych, w tym przejść coś na kształt egzaminu ze znajomości skinowskich zespołów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinhead n./m., skin m., skinio m.

 przym. skinheadzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skinheadzki, skinheadowy

Wiktionary


skinąć

poruszyć ręką lub głową, wyrażając coś, np. aprobatę, witając się lub żegnając; kiwnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) uczynić ruch głową lub ręką na znak czegoś, zwłaszcza na znak zgody, przyzwolenia, powitania lub pożegnania;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Erec skinął głową. Oczy zaszły mu łzami, gdy usłyszał słaby głos swego ojca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinienie n., skinięcie n., skiwnięcie n.

 czas. skiwnąć dk., skiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiwnąć, przytaknąć

Wiktionary


skiofil

organizm roślinny lub organizm zwierzęcy znajdujący optymalne warunki do życia w miejscach zacienionych; organizm cieniolubny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. organizm cieniolubny

Wiktionary


skiofilny

o organizmach roślinnych i zwierzęcych: żyjący w miejscach dużego zacienienia


SJP.pl


skiofit

roślina przystosowana do życia i najlepiej rozwijająca się w warunkach dużego zacienienia, np. przytulia wonna, przylaszczka pospolita; roślina cieniolubna; skiofil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina preferująca miejsca ocienione

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skiofity mają liście z reguły duże, cienkie, bez nalotu woskowego i włosków.

Wiktionary


skiomancja

przewidywanie przyszłości za pośrednictwem duchów osób zmarłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. wróżenie z pomocą duchów zmarłych

Wiktionary


skioptykon

przyrząd optyczny używany przy odczytach do rzucania na ekran powiększonych obrazów; scjoptykon


SJP.pl


skip

duża skrzynia służąca do wyciągania urobku w kopalniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) górn. naczynie wyciągowe w formie skrzyni lub kubła o dużej pojemności, zawieszone na linie w szybie;

 (1.2) techn. pionowy lub pochyły przenośnik czerpakowy wykorzystywany w zakładach przemysłowych do ładowania materiałów

 (1.3) sport. w curlingu: kapitan drużyny, kierujący strategią gry i decydujący o zagraniach;

 (1.4) bud. odkryty kontener metalowy, przeznaczony do gromadzenia i wywozu odpadów, ładowany na pojazd specjalistyczny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skip (budownictwo)
  • skip (górnictwo)
  • skip (curling)
  • skip (muzyka)
  • Skip – miesięcznik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najpierw trzeba zdjąć naczynia zawieszone w szybie, a więc albo skip przewożący urobek, albo klatki szybowe, w których jeżdżą ludzie […].

 (1.3) – Chyba ciąży nad nami jakieś fatum – stwierdził skip Kevin Martin, wspominając również przegrany finał sprzed czterech lat w Nagano.

 (1.4) Jarosław ugniatał właśnie śmieci w skipie. Było to jego rutynowe codzienne zajęcie […].

Wiktionary


skipass

[czytaj: skipas] karnet umożliwiający korzystanie z wyciągów w obrębie ośrodka narciarskiego i transportu między stokami, zwykle w postaci breloczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. turyst. karnet narciarski umożliwiający korzystanie z kilku wyciągów w obrębie kompleksu narciarskiego, czasem także z dodatkowych usług

Wiktionary

Skipass (j. ang: "ski" – narty i "pass" – przepustka) – nazwa karty identyfikacyjnej narciarza i jednocześnie karnetu umożliwiającego korzystanie z urządzeń w ośrodku narciarskim lub wielu ośrodkach narciarskich, m.in. z wielu wyciągów narciarskich, busów dowożących do wyciągów i wyposażenia rekreacyjnego (après-ski).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skipassy sezonowe mogą być wykorzystane w dowolne dni w sezonie narciarskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲcipas, AS: sʹḱipas

Wiktionary


skiper

kapitan jachtu; skipper


SJP.pl


skiperka

→ skiper


SJP.pl

Patrz:

skiper

skipiały

przestarzale: wykipieć


SJP.pl


skipieć

przestarzale: wykipieć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) o płynach: wrząc wypłynąć; wypłynąć częściowo z naczynia (zwykle w postaci piany); kipiąc spłynąć

 (1.2) przen. rzad. zawrzeć oburzeniem; wzburzyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) na ogniu się wszystko smaży, / praży, tęsi, mięsi, warzy, / wrze i pryska, skipi, piecze, / aż do gęby ślinka ciecze.

 (1.1) I był jako to pełne po brzeg naczynie, co ino kropla, a skipi! Aż i skipiało!

 (1.2) Już ja dzisiejszego dnia skipiałam całkiem, jakby się we mnie [...] ogień buzował [...].

 (1.2) ''Szlachcic skipiał na to odezwanie się. Targnął garścią wąsy, głośno odchrząknął, splunął [...]''.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kipieć ndk., wykipieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykipieć

Wiktionary


skipjack

[czytaj: skipjack] rodzaj amerykańskiej żaglówki do dragowania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skipjack – typ amerykańskich okrętów podwodnych z napędem jądrowym
  • „Skipjack” (SS-24) – amerykański okręt podwodny z napędem spalinowo-elektrycznym, z lat 1912 - 21. Przemianowany na „E-1”.
  • „Skipjack” (SS-184) – amerykański okręt podwodny z napędem spalinowo-elektrycznym typu Salmon, który służył przed i na początku II wojny światowej.
  • „Skipjack” (SSN-585) – amerykański okręt podwodny z napędem jądrowym Skipjack.
  • Skipjack – algorytm szyfrujący

Wikipedia


skipnąć

potocznie: pominąć, opuścić


SJP.pl


skipowy

przymiotnik od: skip


SJP.pl


skipper

[czytaj: skiper] kapitan jachtu; skiper


SJP.pl

Skipper (skiper) – kapitan jachtu (szczególnie jednostek uczestniczących w regatach).

Wikipedia


skipperka

→ skipper [czytaj: skiperka]


SJP.pl


skipperski

→ skipper [czytaj: skiperski]


SJP.pl


skipping

ćwiczenie gimnastyczne: bieg w miejscu z wysokim unoszeniem kolan


SJP.pl


skir

dawniej w medycynie: rak


SJP.pl


skirgiełło

Skirgiełło Olgierdowicz, lit. "Skirgaila", imię chrzestne Iwan (ur. ok. 1354/1355, zm. przed 24 grudnia 1394 lub 23 grudnia 1396 w Kijowie) – namiestnik w Wielkim Księstwie Litewskim w latach 1386–1392/1394, książę kijowski 1392–1396.

Wikipedia


skiring

sport zimowy, w którym zwierzę lub pojazd ciągnie na lince osobę na nartach; skikjöring, skijöring


SJP.pl


skirtetoidia

rodzaj psychopatii cechujący się teatralnym zachowaniem, lekkomyślnością, samowolą i ryzykanctwem w warunkach normalnych, a wytrwałością i cierpliwością w trudnych sytuacjach życiowych


SJP.pl


skirtotoid

osoba o nasilonych cechach skirtotymii


SJP.pl


skirtotymia

Skirtotymia, inaczej typ histeroidalny – typ temperamentu opracowany przez polskiego psychiatrę Eugeniusza Brzezickiego jako uzupełnienie teorii konstytucjonalizmu Kretschmera. Jest to typ zbliżony do histeryka. Koncepcja skirtotymika została zawarta w dziele "O potrzebie rozszerzenia typologii Kretschmera".

Wikipedia


skisić

potocznie:
1. spowodować zakwaszenie, sfermentowanie czegoś; ukisić, zakwasić;
2. popsuć;
3. skisić się:
a) sfermentować;
b) popsuć się


SJP.pl


skisnąć

potocznie:
1. ulec fermentacji, zepsuć się; skwaśnieć;
2. zgnuśnieć, stracić energię, chęć do życia i pracy


SJP.pl


skisły

potocznie: sfermentowany, skwaśniały, zepsuty


SJP.pl


skit

sportowa konkurencja strzelecka, polegająca na strzelaniu do małych obiektów rzuconych w powietrze; skeet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. przerywnik muzyczny, wstawka między utworami, często na płytach z gatunku rap;

 (1.2) archit. rel. odosobniona budowla, pustelnia dla mnichów prawosławnych prowadzących życie surowsze niż w monastyrach;

 (1.3) sport. konkurencja strzelecka polegająca na strzelaniu (najczęściej śrutem z broni myśliwskiej) do małych obiektów rzucanych w powietrze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skit – odosobniona budowla dla mnichów
  • Skit – krótki, zabawny utwór muzyczny
  • Skit Maniawski – najsłynniejszy skit prawosławny w Galicji, powstały w 1612
  • Skit Świętych Antoniego i Teodozjusza Pieczerskich w Odrynkach – prawosławny skit w Odrynkach, powstały w 2009
  • Skit Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Moisenay – jedna z prawosławnych pustelni (skitów) działających w ramach Zachodnioeuropejskiego Egzarchatu Parafii Rosyjskich na terytorium Francji
  • Skit Świętych Niewiast Niosących Wonności w Cambridge – skit podlegający Wikariatowi Wielkiej Brytanii Zachodnioeuropejskiego Egzarchatu Parafii Rosyjskich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sʲcit, AS: sʹḱit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) skeet

Wiktionary


skitno

Skitno (niem. "Skitten") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


skitour

[czytaj: skitur] połączenie turystyki, nart biegowych i nart zjazdowych


SJP.pl


skitouring

[czytaj: skituring] jazda na nartach zjazdowo-biegowych; skituring


SJP.pl


skitouringowy

[czytaj: skituringowy] związany z jazdą na nartach zjazdowo-biegowych; skituringowy, skiturowy, skitourowy


SJP.pl


skitourowiec

[czytaj: skiturowiec] sportowiec uprawiający skitour; skiturowiec


SJP.pl


skitourowy

[czytaj: skiturowy] związany z jazdą na nartach zjazdowo-biegowych; skituringowy, skitouringowy, skiturowy


SJP.pl


skitoury

[czytaj: skitur] połączenie turystyki, nart biegowych i nart zjazdowych


SJP.pl


skitowy

przymiotnik od: skit


SJP.pl


skitranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skitrać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲciˈtrãɲɛ, AS: sʹḱitrãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skitrać, kitrać

Wiktionary


skitrać

potocznie: schować, ukryć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gwara. złodziejska: ukryć, schować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skitranie

 czas. kitrać

Wiktionary


skituring

jazda na nartach zjazdowo-biegowych; skitouring


SJP.pl


skituringowy

związany z jazdą na nartach zjazdowo-biegowych; skitouringowy, skiturowy, skitourowy


SJP.pl


skiturowiec

sportowiec uprawiający skitour; skitourowiec


SJP.pl


skiturowy

związany z jazdą na nartach zjazdowo-biegowych; skitouringowy, skituringowy, skitourowy


SJP.pl


skitury

narty zjazdowo-biegowe do uprawiania skituringu; skitoury


SJP.pl


skiz

najwyższa karta atutowa w grze w taroka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) atutowa karta w grze w taroka, o najwyższej randze, z postacią błazna na awersie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲcis, AS: sʹḱis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) joker, dżoker, dżok

Wiktionary


skiśniały

rzadko: skisnąć; potocznie:
1. ulec fermentacji, zepsuć się; skwaśnieć;
2. zgnuśnieć, stracić energię, chęć do życia i pracy


SJP.pl


skiśnieć

rzadko: skisnąć; potocznie:
1. ulec fermentacji, zepsuć się; skwaśnieć;
2. zgnuśnieć, stracić energię, chęć do życia i pracy


SJP.pl


skiśnięty

zepsuty pod wpływem fermentacji; skisły, skwaśniały


SJP.pl


skjer

(zwykle w liczbie mnogiej) granitowa wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec i fale morskie, występująca u wybrzeży Półwyspu Skandynawskiego; scher, skjor, szer, szkier


SJP.pl


skjor

(zwykle w liczbie mnogiej) granitowa wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec i fale morskie, występująca u wybrzeży Półwyspu Skandynawskiego; scher, skjer, szer, szkier


SJP.pl


sklarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sklarować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sklarować dk.

Wiktionary


sklaryfikować

uczynić klarownym, uściślić


SJP.pl


sklasyfikować

1. zdefiniować w jakiejś dziedzinie kategorie, systematyczny podział na grupy;
2. przyporządkować elementy do określonych kategorii;
3. dokonać oceny według przyjętych kryteriów


SJP.pl


skleina

miejsce połączenia przedmiotów za pomocą kleju; spoina


SJP.pl


skleinowy

przymiotnik od: skleina


SJP.pl


skleić

1. spoić, złączyć za pomocą kleju;
2. zebrać w całość, skomponować, ułożyć


SJP.pl


sklejanka

przedmiot sklejony z papieru


SJP.pl


sklejać

łaczyć kilka przedmiotów za pomocą kleju lub innej substancji wiążącej


SJP.pl


sklejenie

1. spoić, złączyć za pomocą kleju;
2. zebrać w całość, skomponować, ułożyć


SJP.pl


sklejka

1. płyta sklejona z nieparzystej liczby fornirów; dykta
2. miejsce sklejenia dwu odcinków filmu, błony lub papieru fotograficznego


SJP.pl

Sklejka (potocznie dykta, z niem. "Dickte") – materiał kompozytowy sklejony z krzyżujących się cienkich warstw drewna (obłogów). Zwykle składa się z nieparzystej ich liczby. Sklejki wytwarza się z różnych gatunków drewna, najczęściej z brzozy, olchy, sosny, rzadziej z buku lub z drzew egzotycznych. Wewnętrzne warstwy sklejki często są z innego, tańszego gatunku niż zewnętrzne.

Wikipedia


sklejkowy

przymiotnik od: sklejka


SJP.pl


sklenica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śrpol. szklanica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Libertyn ieden ktory bywał dobrey mysli, / S pięknemi sklenicami darować go przyszli.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. szklanica

Wiktionary


sklep

1. pomieszczenie, w którym jest coś sprzedawane;
2. regionalnie: piwnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

 (1.2) daw. gw-pl|Poznań., gw-pl|Górny Śląsk, Mazury. piwnica

 (1.3) daw. sufit

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: sklepić

 (2.2) 2. os. lp. rozk. od: sklepać

Wiktionary

Sklep – pomieszczenie przeznaczone na cele handlowe, którego wnętrze jest dostępne dla ogółu konsumentów.

Z punktu widzenia marketingu jest to miejsce prowadzenia merchandisingu, czyli wpływania na zachowania klientów poprzez wystrój pomieszczenia i sposób prezentacji towarów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie będę więcej kupował w tym sklepie: znowu mi sprzedali zgniłe pomidory.

 (1.2) Idę do sklepu po węgiel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sklɛp, AS: sklep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklepienie n., sklepowy mos., sklepowa ż., sklepikarz mos., sklepikarka ż., sklepikara ż.

:: zdrobn. sklepik mrz.

 przym. sklepowy, przysklepowy, wewnątrzsklepowy, wokółsklepowy, sklepikarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. skład; gw. Zaolzie magacyn

 (1.2) daw. sklepisko; zob. piwnica.

 (1.3) sklepienie, sufit

Wiktionary


sklepać

uczynić przedmiot metalowy płaskim lub cienkim przez klepanie


SJP.pl


sklepiać

1. wznosić nad czymś sklepienie; zasklepiać;
2. tworzyć sklepienie nad czymś;
3. sklepiać się - zamykać się nad czymś w formie sklepienia


SJP.pl


sklepiczarka

→ sklepiczarz; sklepikarka


SJP.pl


sklepiczarz

sklepikarz


SJP.pl


sklepiczek

zdrobnienie od: sklep


SJP.pl


sklepiczyna

nędzny, lichy sklepik


SJP.pl


sklepienie

1. konstrukcja budowlana w kształcie łuku, zamykająca od góry przestrzeń budynku;
2. pozioma belka ograniczająca od góry otwór okienny lub drzwiowy i podtrzymująca mur ponad nim;
3. sklepienie niebieskie - widoczna nad ziemią pozorna powierzchnia kulista, której krawędzią jest horyzont; firmament, nieboskłon;
4. w anatomii: konstrukcja kostna górnej części czaszki lub stopy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) archit. bud. łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;

 (1.2) pot. górna część pomieszczenia lub groty widziana od spodu

 (1.3) książk. poet. niebo, firmament

 (1.4) meteorol. chmury pokrywajace firmament

 (1.5) anat. górna część czaszki

 (1.6) anat. wierzchnia część stopy

 (1.7) czynność sklepiania

Wiktionary

Sklepienie – konstrukcja budowlana o przekroju krzywoliniowym, służąca do przykrycia od góry przestrzeni pomieszczenia w budynku (w konstrukcji inżynierskiej), ograniczona murami, łękami, belkami itp. Oparta na kolumnach, filarach, arkadach. Wykonana z kamienia (klińców), cegieł, betonu lub żelbetu i mająca, ze względu na możliwość tworzenia urozmaiconych form, znaczny wpływ na wygląd i architektoniczny wyraz danego pomieszczenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako pierwsi, na szeroką skalę, sklepienia w budownictwie zastosowali starożytni Rzymianie.

 (1.2) Speleolodzy u sklepienia jaskini zobaczyli wiszące nietoperze.

 (1.3) Niechaj powstanie sklepienie w środku wód i niechaj ono oddzieli jedne wody od drugich!

 (1.7) Ile tygodni zajmie wam sklepienie nawy bocznej?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: sklepʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep mrz., zasklepianie n., zasklepienie n.

 czas. sklepić dk., sklepiać ndk., zasklepić dk., zasklepiać ndk.

 przym. sklepieniowy, sklepienny

Wiktionary


sklepieniowy

→ sklepienie; sklepienny


SJP.pl


sklepienny

→ sklepienie; sklepieniowy


SJP.pl


sklepik

zdrobnienie od: sklep


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od sklep

 (1.2) hand. mały sklep

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsklɛpʲik, AS: sklepʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep m., sklepowy m., sklepowa ż., sklepikarz m., sklepikarka ż.

 przym. sklepowy, sklepikarski

Wiktionary


sklepikareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: sklepikarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklepikarka ż.

Wiktionary


sklepikarka

→ sklepikarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: sklepikarz

Wiktionary

Patrz:

sklepikarz

Wymowa:

IPA: ˌsklɛpʲiˈkarka, AS: sklepʹikarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklepikareczka ż., sklepowy mos., sklepikarz, sklep, sklepik, sklepikarstwo

 przym. sklepowy, sklepikarski

Wiktionary


sklepikarski

przymiotnik od: sklepikarz


SJP.pl


sklepikarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hand. właściciel sklepu, sklepiku; osoba prowadząca sklep, sklepik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sklɛˈpʲikaʃ, AS: sklepʹikaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep m., sklepik m., sklepowy mos., sklepikarstwo n., sklepikarzowanie n.

:: fż. sklepikarka ż.

 czas. sklepikarzować

 przym. sklepowy, sklepikarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzedawca, ekspedient

Wiktionary


sklepikowy

przymiotnik od: sklepik


SJP.pl


sklepionko

zdrobnienie od: sklepienie


SJP.pl


sklepisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sklepiona piwnica

Wiktionary


sklepić

1. wznieść (rzadziej: wznosić) nad czymś sklepienie; zasklepić (rzadziej: zasklepiać);
2. sklepić się - zamknąć się (rzadziej: zamykać się) nad czymś w formie sklepienia


SJP.pl


sklepowa

przymiotnik od: sklep


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sprzedawczyni w sklepie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep mrz., sklepik mrz., sklepowy mos.

 przym. sklepowy

Wiktionary


sklepowy

przymiotnik od: sklep


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od: sklep

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. mężczyzna pracujący w sklepie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wystawy sklepowe są dekorowane w okolicy świąt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sklɛˈpɔvɨ, AS: sklepovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklepowa ż., sklep m., sklepik m., sklepikarz m., sklepikarka ż.

Wiktionary


sklepywać

czynić przedmiot metalowy płaskim lub cienkim przez klepanie


SJP.pl


sklepówka

1. pogardliwie: sprzedawczyni, ekspedientka;
2. w budownictwie: klinowata cegła do budowy sklepień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. sprzedawczyni w sklepie

 (1.2) bud. rodzaj cegły o klinowatym kształcie używanej do budowy sklepień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta sklepówka oszukała mnie na pięć złotych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sklɛˈpufka, AS: sklepufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklepowa, ekspedientka, sprzedawczyni

Wiktionary


sklereid

mocno zmineralizowana komórka roślinna o zdrewniałych ścianach tworząca tkankę - sklerenchymę


SJP.pl


sklerenchyma

tkanka roślinna wzmacniająca, zbudowana zwykle z martwych i podłużnych komórek o ściankach mocno zgrubiałych i zdrewniałych, służąca przede wszystkim do utrzymania sztywności rośliny; twardzica


SJP.pl

Sk

Wikipedia


sklero-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający twardość lub suchość dotyczącą tego, o czym mówi drugi człon wyrazu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsklɛrɔ, AS: sklero

Wiktionary


sklerocieć

potocznie: dostawać sklerozy


SJP.pl


sklerocjum

kulisty lub wrzecionowaty przetrwalnik niektórych grzybów; sklerota


SJP.pl

Sk

Wikipedia


sklerodermia

przewlekła choroba tkanki łącznej, cechująca się postępującym twardnieniem i grubieniem skóry (całej lub jej części) oraz narządów wewnętrznych, np. serca, płuc, nerek, przełyku; twardzina


SJP.pl


sklerofil

organizm przystosowany do życia w środowisku suchym, mający silnie rozbudowany system korzeniowy, a w okresie suszy wykorzystujący mechanizmy pozwalające jemu na ograniczenie transpiracji; sklerofit


SJP.pl


sklerofit

roślina przystosowana do życia w środowisku suchym, mająca silnie rozbudowany system korzeniowy, a w okresie suszy wykorzystująca mechanizmy pozwalające jej na ograniczenie transpiracji; sklerofil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. roślina o ograniczonej transpiracji i silnie rozwiniętych systemach korzeniowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sklerofity mają małe i grube liście, które mogą zrzucać, gdy przedłuży się okres suszy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suchorośle

Wiktionary


sklerometr

przyrząd do oznaczania twardości kryształów


SJP.pl

Sklerometr – przyrząd służący do badania twardości skały na podstawie rysy, jaką robi na wyszlifowanej płytce badanej skały diament obciążony określonym ciężarkiem. Wynaleziony w 1896 roku przez Thomasa Turnera, pierwszego profesora metalurgii w Wielkiej Brytanii.

Wikipedia


sklerometryczny

→ sklerometr


SJP.pl

Patrz:

sklerometr

skleromochl

rodzaj niewielkiego gada naczelnego żyjącego w późnym triasie


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skleroproteid

białko o budowie włókienkowej, bardzo odporne na działanie enzymów i czynników chemicznych; skleroproteina, albuminoid


SJP.pl


skleroproteina

białko o budowie włókienkowej, bardzo odporne na działanie enzymów i czynników chemicznych; skleroproteid, albuminoid


SJP.pl


skleroskop

przyrząd do oznaczania twardości metalu


SJP.pl

Skleroskop – przyrząd do pomiaru twardości stali dynamiczną metodą Shore’a.

W tym przyrządzie bijak zakończony diamentowym ostrzem spada swobodnie na mierzoną powierzchnię próbki. Część energii bijaka powoduje powstanie niewielkiego odcisku, a pozostała część energii powoduje odskok bijaka. Im twardsza badana powierzchnia tym odcisk jest mniejszy a większa wysokość odskoku bijaka. Wysokość odskoku bijaka jest miarą twardości badanej próbki.

Wikipedia


sklerota

kulisty lub wrzecionowaty przetrwalnik niektórych grzybów; sklerocjum


SJP.pl


sklerotom

kulisty lub wrzecionowaty przetrwalnik niektórych grzybów; sklerocjum


SJP.pl


sklerotyczka

→ sklerotyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta chora na sklerozę

 (1.2) pot. pogard. kobieta często o czymś zapominająca

 (1.3) pot. żart. karteczka samoprzylepna

Wiktionary

Patrz:

sklerotyk

Powiązane:

 rzecz. skleroza ż.

:: fm. sklerotyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zapominalska

Wiktionary


sklerotyczny

→ skleroza


SJP.pl

Patrz:

skleroza

sklerotyk

1. osoba chora na sklerozę (miażdżycę tętnic)
2. potocznie o człowieku mającym kłopoty z pamięcią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna chory na sklerozę

 (1.2) pot. człowiek często o czymś zapominający

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skleroza ż.

:: fż. sklerotyczka ż.

 przym. sklerotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skleroza, zapominalski

Wiktionary


skleroza

1. przewlekła choroba atakująca tętnice; miażdżyca tętnic, arterioskleroza;
2. potocznie: kłopoty z pamięcią, ciągłe zapominanie o czymś; zapominalstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. miażdżyca.

 (1.2) med. zaburzenia pamięci pojawiające się na skutek chorobowych zmian miażdżycowych

 (1.3) pot. słaba, krótkotrwała pamięć, też: osoba mająca taką pamięć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklerotyk m., sklerotyczka ż.

 przym. sklerotyczny

 przysł. sklerotycznie

Wiktionary


skleryt

igiełka szkieletowa gąbek i jamochłonów, tworząca ażurowe lub zbite szkielety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ent. stwardniała, zesklerotyzowana część ciała, powstała pierwotnie lub wtórnie przez oddzielenie się od integumentu szwem lub błoną

Wiktionary

Skleryt – stwardniała, zesklerotyzowana lub zwapniała część ciała niektórych zwierząt. Terminu tego w różnych grupach zwierząt używa się do określania różnych struktur, na przykład u stawonogów – ektodermalnych, a u szkarłupni – mezodermalnych.

Wikipedia


sklikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sklikać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sklikać dk.

Wiktionary


sklinczować

w boksie: doprowadzić do klinczu, przytrzymać przeciwnika w zwarciu, uniemożliwiając zadawanie ciosów


SJP.pl


skliszować

sporządzić kliszę drukarską


SJP.pl


sklnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sklnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sklnić

Wiktionary


sklnić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) daw. lśnić, błyszczeć

czasownik zwrotny niedokonany sklnić się

 (2.1) lśnić się, błyszczeć się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skl̥ʲɲit͡ɕ, AS: skl̦ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklnienie n.

Wiktionary


sklonować

czasownik przechodni dokonany (ndk. klonować)

 (1.1) tworzyć klona czyli wierną kopię czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klonować

Wiktionary


sklorz

nazwisko


SJP.pl


skluczyć

rzadko: klucząc, zmienić kierunek, nadać czemuś inny, mylący kierunek; zmylić


SJP.pl


sklupowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sklupować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sklupować ndk.

Wiktionary


sklupować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) leśn. zmierzyć średnicę drzewa za pomocą klupy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skluˈpɔvat͡ɕ, AS: sklupovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklupowanie, klupa

Wiktionary


skląć

zwymyślać kogoś przekleństwami; sprzeklinać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) książk. bardzo dosadnie kogoś przekląć

 (1.2) rzad. wypowiedzieć przekleństwo

czasownik zwrotny dokonany skląć się

 (2.1) przeklnąć w myślach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obiecywali sobie, że sklną go, gdy tylko się pojawi.

 (2.1) Kacper sklął się w duchu, za idiotyczną odzywkę, ale postanowił spróbować jeszcze raz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklęcie n.

 czas. kląć ndk., kląć się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekląć, zwymyślać

 (1.2) zakląć

Wiktionary


sklęsnąć

przestarzałe:
1. zaklęsnąć;
a) zapaść się, opaść, utracić wypukły kształt; zaklęsnąć;
b) o opuchliźnie, obrzęku: ustąpić, stęchnąć;
2. sklęsnąć się - zaklęsnąć się


SJP.pl


sklęsły

taki, który sklęsł (zapadł się, opadł; o obrzęku: stęchł); sklęśnięty


SJP.pl


sklęśnięty

taki, który sklęsł (zapadł się, opadł; o obrzęku: stęchł); sklęsły


SJP.pl


skm

Szybka Kolej Miejska


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Szybka Kolej Miejska

 (1.2) = Szkolne Koło Muzyczne

 (1.3) = Studencka Książeczka Mieszkaniowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez Gdynię prowadzi linia SKM.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ka‿ˈɛ̃m, AS: es‿ka‿ẽm

Wiktionary


sknera

mężczyzna przesadnie oszczędny; skąpiec, dusigrosz, kutwa, liczykrupa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś skąpy, chciwiec

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) skąpa i chciwa kobieta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sknerus mos., sknerstwo n.

 czas. sknerzyć ndk.

 przym. sknerowaty

 przysł. sknerowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sknerus, skąpiec, kutwa, skąpiradło, dusigrosz, mrzygłód, liczykrupa, wędzigrosz, gównojad, centuś, chytrus, chciwiec, harpagon, żyła; gw. Śląsk Cieszyński dziurdziuch, nienażraniec, sknyra, żyżmóń; przest. żminda, żyd

Wiktionary


sknerowato

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób sknerowaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sknera mos./ż., sknerowatość ż.

 przym. sknerowaty

Wiktionary


sknerowaty

przymiotnik

 (1.1) skłonny do sknerstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sknera mos., sknerus mos., sknerstwo n.

 czas. sknerzyć ndk.

 przysł. sknerowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chciwy, skąpy

Wiktionary


sknerstwo

cecha sknery, osoby nadmiernie oszczędnej; skąpstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskarżono ją o sknerstwo i chciwość, a przecież była tylko oszczędna!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sknera mos., sknerus mos.

 czas. sknerzyć ndk.

 przym. sknerowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chytrość, skąpstwo

Wiktionary


sknerus

potocznie: skąpiec, chciwiec, sknera; skąpiradło, dusigrosz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś chciwy, skąpiec

Wiktionary

Sknerus (ang. "Greedy") – amerykańska komedia z 1994 roku w reżyserii Jonathana Lynna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sknera mos., sknerstwo n.

 czas. sknerzyć ndk.

 przym. sknerowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sknera, skąpiec, kutwa, skąpiradło, dusigrosz, mrzygłód, liczykrupa, wędzigrosz, gównojad, centuś, chytrus, chciwiec, harpagon, żyła; reg. śl. dziurdziuch; przest. żminda, żyd

Wiktionary


skneruska

→ sknerus; skąpiradło, chytruska


SJP.pl


sknocenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sknocić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sknocić

Wiktionary


sknocić

czasownik dokonany

 (1.1) pot. zrobić coś źle; zawalić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego nasz telewizor znów się sknocił, co?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsknɔt͡ɕit͡ɕ, AS: sknoćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sknocenie n., knot m.

 czas. knocić ndk., naknocić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawalić, spieprzyć

Wiktionary


sknyra

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sknera

Wiktionary


sko

[czytaj: es-ka-O]
1. skrót od: Samorządowe Kolegium Odwoławcze;
2. skrót od: Szkolna Kasa Oszczędności


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = Szkolna Kasa Oszczędności;

 (1.2) = samorządowe kolegium odwoławcze;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • SKO – Szkolna Kasa Oszczędności
  • SKO – Samorządowe kolegium odwoławcze
  • sko – system kierowania ogniem

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛs‿ka‿ˈɔ, AS: es‿ka‿o

Wiktionary


skobel

zgięty pręt tworzący uszko, wbijany w drzwi, wieko skrzyni itp. w celu zawieszenia kłódki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. zgięty pręt tworzący uszko, wbijany w drzwi, wieko skrzyni, w futrynę, na który zakłada się rodzaj listwy z płaskim otworem w celu zawieszenia kłódki lub założenia kołka

 (1.2) techn. kołek, który wtyka się w skobel (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi zamknij na skobel i zgaś światło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔbɛl, AS: skobel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. skobelek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk haszpa

Wiktionary


skobelek

zdrobnienie od: skobel


SJP.pl


skobielice

Sk

Wikipedia


skoblica

rodzaj półokrągłego dłuta bednarskiego


SJP.pl


skocja

profil architektoniczny wklęsły kreślony najczęściej dwoma łukami o różnych promieniach


SJP.pl


skocki

→ Skoki (miasto w Polsce); skokowski


SJP.pl


skocz

scotch;
1. taśma samoprzylepna;
2. potocznie: porcja, szklanka whisky


SJP.pl


skocza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. panna z dzieckiem

Wiktionary


skoczanin

mieszkaniec Skoków (miasta w Polsce); Skokowianin


SJP.pl


skoczanka

mieszkanka Skoków (miasta w Polsce); Skokowianka


SJP.pl

Skoczanka ("Desmodillus") – rodzaj ssaków z podrodziny myszoskoczków (Gerbillinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia


skoczek

zawodnik startujący w konkurencji skoków (skoczek w dal, wzwyż, o tyczce, skoczek narciarski)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. ktoś specjalizujący się w wykonywaniu skoków

 (1.2) sport. wojsk. zob. skoczek spadochronowy.

 (1.3) zaw. przen. pracownik, który często zmienia pracę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) szach. figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

 (2.2) ent. pot. skaczący pluskwiak

 (2.3) zool. zob. skoczek egipski.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) zdrobn. od: skok

 (3.2) mały skok

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skoczek – figura w szachach
  • skoczek narciarski – sportowiec uprawiający dyscyplinę skoków narciarskich
  • skoczek spadochronowy – spadochroniarz
  • skoczek (Dipus) – rodzaj gryzoni, do którego należy skoczek azjatycki (Dipus sagitta)
  • skoczek egipski, skoczek pustynny (podskoczek egipski) – gatunek gryzonia
  • skoczek królewski (Antilophia bokermanni) – gatunek ptaka
  • skoczek mułowy (Periophthalmus barbarus) − gatunek ryby
  • skoczek (Omocestus) – rodzaj prostoskrzydłych, w szczególności:
    • skoczek szary
    • skoczek zielony
    • skoczek zmienny
  • skoczek – przedstawiciel podrzędu piewików (skoczków), w szczególności pierwszy człon nazwy zwyczajowej różnych pluskwiaków z rodziny skoczkowatych (bezrąbkowatych):

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten chłopiec jest bardzo uzdolnionym skoczkiem narciarskim.

 (1.3) Jak ufać takiemu skoczkowi, który przeskakuje z kwiatka na kwiatek, z firmy do firmy?

 (2.1) Po ataku białym skoczkiem i gońcem mogliśmy się spodziewać ucieczki czarnych w narożnik szachownicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔt͡ʃɛk, AS: skoček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyskok n., skok m., skoczność ż., skocznia ż., skakanka ż.

:: fż. skoczkini ż.

 czas. wyskoczyć, wskoczyć, skakać ndk., skoczyć dk.

 przym. skoczkowy, skokowy, skoczny

 przysł. skocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. koń, konik

Wiktionary


skoczewo

Skoczewo (niem. "Hermannshof") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


skoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk błecha

Wiktionary


skoczki

1. podrząd pluskwiaków (należą tu m.in. latarniki, pieniki, piewiki i rodzina skoczkowatych); drobne i skoczne owady
2. rodzina ssaków z rzędu gryzoni o znacznie dłuższych kończynach tylnych, zamieszkuj. stepy i pustynie pn. Afryki i Azji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skoczki (owady) – owady z rzędu pluskwiaków
  • skoczki (ptaki) – podrodzina ptaków z rodziny gorzykowatych
  • skoczki (ssaki) (Dipodinae) – podrodzina ssaków z rzędu gryzoni
  • Skoczki akrokontyczne – grzybopodobne protisty z taksonu Pseudofungi
  • Skoczki (gra) – gra planszowa zbliżona do halmy
  • Skoczki – baśń literacka Hansa Christiana Andersena

Wikipedia


skoczkini

zawodniczka startująca w konkurencji skoków (w dal, wzwyż, o tyczce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta specjalizująca się w wykonywaniu skoków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz kolejny skoczkinie walczą o prawo startu podczas igrzysk olimpijskich w 2010 roku w Vancouver.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔt͡ʃʲˈcĩɲi, AS: skočʹḱĩńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek m., skok mrz., skoczność ż., skocznia ż., skakanka ż.

 czas. skoczyć dk., skakać ndk.

 przym. skoczkowy, skokowy, skoczny

 przysł. skocznie

Wiktionary


skoczkowate

o cechach skoczkowatych (rodzina gryzoni i pluskwiaków)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skoczkowate (Dipodidae) – rodzina ssaków z rzędu gryzoni
  • skoczkowate a. bezrąbkowate (Cicadellidae) – rodzina owadów z rzędu pluskwiaków
  • Skoczkowce

Wikipedia


skoczkowaty

o cechach skoczkowatych (rodzina gryzoni i pluskwiaków)


SJP.pl


skoczkowy

przymiotnik od: skoczek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szach. dotyczący skoczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z końcówek lekkofigurowych najłatwiejsze do wygrania są skoczkowe, a najtrudniejsze – z różnobarwnymi gońcami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skok m., skoczek m., skoczkini ż., skocznia ż., skoczność ż., skakanka ż., skakanie n., skoczenie n.

 czas. skakać ndk., skoczyć dk.

 przym. skokowy, skoczny

 przysł. skokowo, skocznie, skoczno

Wiktionary


skocznia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. w lekkoatletyce miejsce przystosowane do oddawania skoku;

 (1.2) sport. w narciarstwie obiekt do oddawania skoków;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skocznia (lekkoatletyka)
  • skocznia narciarska
  • mamucia skocznia narciarska
  • Skocznia – osiedle w Warszawie
  • Skocznia – skała w grupie Kamieni Brodzińskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawodnicy lądują na piaszczystej części skoczni.

 (1.2) Podczas mistrzostw, skoczni zostało nadane imię Adama Małysza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skakun mzw., skok m., skoczek m., skoczkini ż., skoczność ż., naskok m., podskok m., przeskok m., wyskok m., skakanka ż., skakanie n., skoczenie n., podskoczenie n., przeskoczenie n., przeskakiwanie n., wyskoczenie n., wyskakiwanie n., odskocznia ż., zeskocznia ż.

 czas. skakać ndk., skoczyć dk., podskoczyć dk., podskakiwać ndk., przeskakiwać ndk., przeskoczyć dk., wyskakiwać ndk., wyskoczyć dk., naskoczyć dk., naskakiwać ndk.

 przym. skoczny, skokowy, skoczkowy

 przysł. skocznie, skokowo

Wiktionary


skocznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób skoczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek mzw./mos./mrz., skakun mzw., skoczność ż.

 przym. skoczny

 czas. skakać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raźnie, żwawo

Wiktionary


skoczniej

stopień wyższy od przysłówków: skocznie, skoczno


SJP.pl


skoczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: skoczny


SJP.pl


skocznik

rodzaj ssaków z podrodziny antylop


SJP.pl

Skocznik ("Antidorcas") – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia


skocznościowy

→ skoczność


SJP.pl

Patrz:

skoczność

skoczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest skoczne; cecha tych, którzy są skoczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skoczny

 przysł. skocznie

 rzecz. skok mrz., skoczek mzw./mos./mrz.

Wiktionary


skoczny

1. żywy, szybki, rytmiczny;
2. umiejący skakać;
3. służący do skakania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zachęcający do skoków, do tańca

 (1.2) potrafiący skakać

 (1.3) służący do skoków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taneczny beat, podlany sosem frywolnego i skocznego jazzu powoduje, iż wystukiwanie rytmu stopą staje się nieuniknione.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek mzw./mos./mrz., skakanka ż., skoczność ż.

 przysł. skocznie

 czas. skakać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybki, żwawy, żywy

Wiktionary


skoczogonek

skaczący owad bezskrzydły; skoczogonka


SJP.pl


skoczogonka

skaczący owad bezskrzydły; skoczogonek


SJP.pl


skoczogonki

gromada, podgromada lub rząd stawonogów z grupy skrytoszczękich


SJP.pl

Skoczogonki, skoczogony (Collembola) – gromada, podgromada lub rząd stawonogów z grupy sześcionogów. Do 2024 roku opisano około 9500 gatunków, z których w Polsce stwierdzono około 470. Rzeczywista różnorodność tej grupy jest jednak zdecydowanie większa, może nawet przekraczać 50 tysięcy gatunków.

Wikipedia


skoczonos

skoczonos dębowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


skoczowianin

mieszkaniec Skoczowa


SJP.pl


skoczowianka

mieszkanka Skoczowa


SJP.pl


skoczowski

przymiotnik od: Skoczów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skoczowem, dotyczący Skoczowa

Wiktionary

Skoczowski – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Skoczów mrz.

Wiktionary


skoczylas

Skoczylas – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 11 tys. osób

Wikipedia


skoczyć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|skakać.

 (1.2) pot. pobiec po coś (np. do sklepu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tomek skoczył do wody i prawie się utopił.

 (1.2) Skocz do sklepu po picie, bo strasznie mi się chce pić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: skočyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek m., skok m., uskok m., skoczkini ż., skakanka ż., skakanie n., skoczenie n., skocznia ż.

 czas. wskoczyć, skakać ndk., przeskakiwać ndk., przeskoczyć dk., wyskakiwać ndk., wyskoczyć dk.

 przym. skoczkowy, skoczny, skokowy

 przysł. skokowo, skocznie

Wiktionary


skoczyński

nazwisko


SJP.pl


skoczów

scotch;
1. taśma samoprzylepna;
2. potocznie: porcja, szklanka whisky


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa miasta, gminy i wsi w Polsce;

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spotkajmy się na rynku w Skoczowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczowianin mos., skoczowianka ż.

 przym. skoczowski

Wiktionary


skoda

samochód marki Škoda; Škoda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód marki Škoda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na podjeździe stoi zielona skoda.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pot. škoda, szkoda

Wiktionary


skodyfikować

zebrać, zgromadzić i spisać jakieś istniejące prawa, czy przepisy, np. skodyfikować przepisy prawne, zasady interpunkcji


SJP.pl


skofia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. rel. czapka duchowieństwa wschodniego, okrywająca wyłącznie czubek głowy

 (1.2) hist. odzież. nakrycie głowy w formie czepka lub szlafmycy

 (1.3) hist. wojsk. pióropusz z piór lub metalowych blaszek, mocowany jako ozdoba do hełmów, czapek oraz wierzchołków chorągwi;

 (1.4) hist. rzem. futerał ze skóry lub tkaniny, dopasowany kształtem do osłanianego przedmiotu

 (1.5) hist. przen. wulg. penis; męski narząd kopulacyjny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyższe duchowieństwo polskie i ruskie odznaczały dystynktorya kanonicze i łańcuchy, biskupów krzyże, pierścienie, ruskich zaś kryjąca ich głowę skofia, świetne kolory albo purpura, piękne ameflory, sakosy.

 (1.3) Rozszarpane zostały namioty baszy, zabrane jego regestry wojskowe, łańcuch i czerwona chorągiew z złotą skofią, odpędzone wielbłądy do 30-tu i koni ze 200.

 (1.3) Mam przy tym skofię z chorągwi samego Mahometa i kaletkę pewną ze złota litego…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) war. hist.: skofija, szkofia, szkofija

 (1.1) jarmułka

 (1.2) czepek, szlafmyca, kofia

 (1.3) pióropusz, kita, kiść, egreta, trzęsidło

 (1.4) futerał, pokrowiec

Wiktionary


skojarzenie

1. spowodować połączenie, związek kogoś lub czegoś;
2. połączyć wrażenia, wyobrażenia tak, że pojawienie się jednych powoduje uświadomienie sobie innych;
3. zrozumieć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) połączenie ze sobą wrażeń, wyobrażeń i innych zjawisk psychicznych w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych z nich powoduje uświadomienie sobie innych

 (1.2) odczasownikowy od|skojarzyć.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skojarzenie w teorii grafów
  • skojarzenie znaczeniowe
  • skojarzenie wad wrodzonych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌskɔjaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: skoi ̯ažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kojarzenie n.

 czas. skojarzyć, kojarzyć

 przym. skojarzeniowy

 przysł. skojarzeniowo

Wiktionary


skojarzeniowy

przymiotnik od: skojarzenie


SJP.pl


skojarzyć

1. spowodować połączenie, związek kogoś lub czegoś;
2. połączyć wrażenia, wyobrażenia tak, że pojawienie się jednych powoduje uświadomienie sobie innych;
3. zrozumieć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) spowodować połączenie kogoś, czegoś; powiązać, połączyć, zespolić

 (1.2) psych. połączyć ze sobą wrażenia, wyobrażenia i inne zjawiska psychiczne w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych powoduje uświadomienie sobie innych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przystąpiliśmy do skojarzonej produkcji energii elektrycznej i cieplnej.

 (1.2) Dziś wyraz „krój” jest dość mocno skojarzony ze znaczeniem krawieckim.

 (1.2) Mimo tego jednak policjanci wciąż pokazywali jej nowe fotografie różnych przestępców, bo a nuż któregoś sobie skojarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈjaʒɨt͡ɕ, AS: skoi ̯ažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skojarzenie n.

 przym. kojarzeniowy

 czas. kojarzyć

Wiktionary


skojatka

euroazjatycki gatunek owada z rzędu wielbłądek; inocellia crassicornis


SJP.pl


skojec

szkojec;
1. średniowieczna srebrna moneta;
2. średniowieczna jednostka masy równa szóstej części wiardunku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. ekon. średniowieczna niemiecka pieniężna jednostka obrachunkowa i wagowa stosowana na ziemiach polskich i w niektórych krajach Europy; 1/24 część grzywny;

Wiktionary

Skojec, także szkojec (niem. "Scot/Skot, Schot, Schoter") – średniowieczna niemiecka jednostka obrachunkowa i jednostka masy.

Stosowana również na ziemiach polskich, w XIV-XVI w. równa była 1/24 grzywny chełmińskiej (8,23 g) i rozliczana następująco:

W polskim obrocie pieniężnym skojec w XIV stuleciu odpowiadał wartości 2 groszy praskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grzywna polska dzieliła się na 4 wiardunki, wiardunek na 6 skojców, a skojec na 10 denarów. Były to jednostki wagi odpowiadające określonej liczbie monet.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skociec, skojciec, szkojec, szkot

Wiktionary


skojka

dawniej: małż, skorupa małża


SJP.pl


skok

1. oderwanie się od podłoża poprzez odbicie się nogami; podskok, zeskok;
2. nagła zmiana; przeskok;
3. akcja rabunkowa;
4. noga zająca;
5. rodzaj konkurencji w wielu dyscyplinach sportowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry

 (1.2) czynność skakania, wyskakiwania, wskakiwania itp.

 (1.3) slang. rabunek

 (1.4) anat. umięśniony odcinek nogi poniżej stawu skokowego;

 (1.5) techn. odległość pomiędzy wierzchołkami gwintu;

 (1.6) miar. miara długości;

 (1.7) inform. instrukcja bezwarunkowego przekazania sterowania w inne miejsce;

 (1.8) sport. dyscyplina lekkoatletyczna (każda z kilku)

 (1.9) sport. dyscyplina jeździecka

 (1.10) łow. noga zająca

 (1.11) daw. gwara. więz. kamasz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skok (niem. Skock) – dawna osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Piecki
  • skok – jedna z konkurencji w gimnastyce sportowej, polegająca na przeskoczeniu stołu gimnastycznego (po odbiciu się od niego) elementów gimnastycznych
  • skok – część kończyny dolnej poniżej stawu skokowego, której szkielet tworzy kość skokowa
  • filmy:
    • Skok – polski film obyczajowo-sensacyjny z 1967 roku
    • Skok – polski film sensacyjny z 1999 roku
    • Skok – amerykański film fabularny z 2001 roku
    • Skok – austriacki film fabularny z 2007 roku
    • Skok – radziecki krótkometrażowy film lalkowy z 1980 roku
    • Skok – francuska komedia kryminalna z 1985 roku
  • skok – dawna miara o długości skoku rozpędzonego człowieka, jedna setna stajania
  • skoki – w lekkoatletyce to: skok w dal, trójskok, skok wzwyż, skok o tyczce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skɔk, AS: skok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skokówka ż., skoczek m., skoczkini ż., skocznia ż., skoczność ż., naskok m., podskok m., przeskok m., wyskok m., skakanka ż., skakanie n., skoczenie n., podskoczenie n., przeskoczenie n., przeskakiwanie n., wyskoczenie n., wyskakiwanie n.

 czas. wskoczyć, skakać ndk., skoczyć dk., podskoczyć dk., podskakiwać ndk., przeskakiwać ndk., przeskoczyć dk., wyskakiwać ndk., wyskoczyć dk.

 przym. skoczny, skokowy, skoczkowy

 przysł. skocznie, skokowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sus

 (1.2) gw. Górny Śląsk ynta, yntka

Wiktionary


skoki

1. oderwanie się od podłoża poprzez odbicie się nogami; podskok, zeskok;
2. nagła zmiana; przeskok;
3. akcja rabunkowa;
4. noga zająca;
5. rodzaj konkurencji w wielu dyscyplinach sportowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skoki (lekkoatletyka)
    • skok w dal
    • skok o tyczce
    • skok wzwyż
    • trójskok
  • skoki do wody
  • skoki narciarskie
  • skoki łyżwiarskie
  • skok (gimnastyka)
  • skoki przez przeszkody – sport z użyciem konia
  • Skoki – miasto
    • Skoki-Wieś (dawn. Skoki) – część miasta Skoki

Wikipedia


skokochron

pożarniczy sprzęt ratunkowy w postaci pasa z brezentu, umożliwiający skoki z wyższych pięter budynku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pneumatyczny sprzęt ratowniczy amortyzujący upadek ludzi wyskakujących z pięter zagrożonych budynków;

Wiktionary

Skokochron – sprzęt ratowniczy amortyzujący skok i zabezpieczający przed obrażeniami ludzi wyskakujących z pięter zagrożonych budynków. Zazwyczaj występuje w postaci poduszki napełnianej powietrzem.

Ekipy ratownicze często stosują skokochron jako ostatnią szansę ratunku, szczególnie w sytuacji, gdy jest niewiele czasu na przeprowadzenie ewakuacji lub drabina pożarnicza nie może dotrzeć do miejsca akcji ratowniczej.

Wikipedia


skokomierz

przyrząd do mierzenia skoku śruby


SJP.pl


skokotliwy

przymiotnik

 (1.1) stpol. skoczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔkɔˈtlʲivɨ, AS: skokotlʹivy

Wiktionary


skokowianin

mieszkaniec Skoków (miasta w Polsce); Skoczanin


SJP.pl


skokowianka

mieszkanka Skoków (miasta w Polsce); Skoczanka


SJP.pl


skokowski

→ Skoki (miasto w Polsce); skocki


SJP.pl


skokowy

1. służący do wykonywania skoków;
2. odbywający się skokami, niemający charakteru ciągłego;
3. nagły, gwałtowny;
4. dotyczący ruchu tłoka w cylindrze silnika spalinowego lub wirnika w silniku elektrycznym;
5. w anatomii: staw skokowy - staw łączący kości stępu z podudziem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się skokami

 (1.2) sport. służący do wykonywania skoków

 (1.3) gwałtowny, nagły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈkɔvɨ, AS: skokovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skok mrz., podskok mrz., skakun mzw., skoczek mzw./mos./mrz.

 czas. skakać ndk., skoczyć dk.

 przysł. skokowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gwałtowny, nagły

Wiktionary


skokówka

specjalna narta do wykonywania skoków; narta skokowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. pot. narta do uprawiania skoków narciarskich

Wiktionary

Skokówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Zamość. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 739 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skok m.

Wiktionary


skokówki

specjalna narta do wykonywania skoków; narta skokowa


SJP.pl


skolaryzacja

proces mający na celu zwiększenie roli szkolnictwa w życiu społecznym; scholaryzacja


SJP.pl


skole

poranić albo podziurawić kłując; pokłuć; zabić kłując


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Skole ( Сколе) – miasto na Ukrainie w rejonie stryjskim w obwodzie lwowskim, dawna siedziba władz rejonu skolskiego. W mieście znajduje się muzeum odzieżowe oraz zakład budowlany.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. skolski

Wiktionary


skolecyt

pospolity minerał z grupy krzemianów zaliczany do zeolitów, używany w jubilerstwie


SJP.pl

Skolecyt (ang. scolecite) – pospolity minerał z grupy krzemianów zaliczany do zeolitów, uwodniony glinokrzemian wapnia o wzorze chemicznym Ca[Al2Si3O10] x 3H2O. Nazwa pochodzi od greckiego słowa "skoleks" – "robak", co nawiązuje do zachowania się minerału pod płomieniem, w którym się krzywi, wykręca, co może przypominać robaka.

Wikipedia


skoleks

przednia część ciała tasiemca; czerwioch, główka


SJP.pl

Skoleks (z łac. " scolex" poprzez gr. "skōlēks" – robak, czerw, inaczej: czerwioch), główka – przednia część ciała tasiemców właściwych (Eucestoda) uzbrojona w narządy czepne charakterystyczne dla poszczególnych rzędów – różnego rodzaju bruzdy (botria i botrydia), przyssawki, kolce i haki, wspomagające przywarcie do ściany jelita żywiciela. Służy do utrzymywania pasożyta w ciele żywiciela.

Wikipedia


skolektywizować

zastąpić własność indywidualną (zwłaszcza ziemi i środków produkcji rolnej) różnymi formami własności zbiorowej, np. państwową, spółdzielczą


SJP.pl


skolidować

1. wejść w sprzeczność z czymś, uniemożliwiającą zaistnienie czegoś;
2. zderzyć się z czymś w czasie ruchu


SJP.pl


skoligacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skoligacić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skoligacić

 rzecz. koligat mos.

Wiktionary


skoligacić

książkowo: połączyć w związki rodzinne (pokrewieństwo lub powinowactwo) poprzez małżeństwo; spowinowacić


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. koligacić)

 (1.1) spowinowacić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugą żoną cesarza była księżniczka Hermina Reuss, a jej pierwszy mąż był księciem Schönaich-Carloath i był skoligacony z rodziną Hochbergów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔlʲiˈɡat͡ɕit͡ɕ, AS: skolʹigaćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoligacenie n., koligacja, koligat

 ims. skoligacony

Wiktionary


skolik

nazwisko


SJP.pl


skolimować

ustawić urządzenie (np. teleskop, lornetkę), aby odpowiednio przetwarzało wiązkę światła w wiązkę równoległą


SJP.pl


skolimowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Skolimowski (ur. 1930) – filozof
  • Janusz Skolimowski (ur. 1947) – prawnik, dyplomata
  • Jerzy Skolimowski (ur. 1938) – reżyser filmowy
  • Jerzy Walerian Skolimowski (1907–1985) – wioślarz, architekt
  • Józef Skolimowski (1970–2012) – reżyser, syn Jerzego
  • Konrad Skolimowski (ur. 1996) – polski piosenkarz i aktor telewizyjny
  • Lech Skolimowski (1927–1980) – aktor
  • Maria Dominik Skolimowski (1864–1921) – ksiądz mariawicki
  • Michał Skolimowski (ur. 1968) – reżyser, syn Jerzego
  • Rafał Skolimowski (1781–1848) – duchowny, matematyk
  • Robert Skolimowski (ur. 1956) – sztangista
  • Stanisław Skolimowski (1937–2014) – artysta malarz

Wikipedia


skolin

Skolin – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Wielkie Oczy. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


skolion

1. pieśń biesiadna w poezji starożytnej Grecji;
2. utwór literacki wzorowany na takiej pieśni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) krótki utwór liryczny układany podczas uczt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔlʲjɔ̃n, AS: skolʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scholion

Wiktionary


skoliotyczny

→ skolioza


SJP.pl

Patrz:

skolioza

skolioza

boczne skrzywienie kręgosłupa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. widoczne wygięcie kręgosłupa w lewo lub prawo od linii środkowej ciała;

Wiktionary

Skolioza (łac. "scoliosis", z gr. σκολιός "skoliós" – krzywy) – skrzywienie kręgosłupa, zwane często „bocznym skrzywieniem kręgosłupa”. Wbrew tej nazwie, skolioza nie jest jedynie bocznym skrzywieniem, a trójpłaszczyznowym.

Skoliozą określa się zniekształcenie wynoszące ponad 10° w płaszczyźnie czołowej. Do określania stopnia zniekształcenia wykorzystuje się metodę Cobba.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skɔˈlʲjɔza, AS: skolʹi ̯oza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzywienie kręgosłupa

Wiktionary


skolit

fragment szczątków organizmu zwierzęcego, występujący w skałach okresu kambryjskiego


SJP.pl


skolochloa

rodzaj roślin z rodziny traw


SJP.pl


skolonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skolonizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skolonizować dk.

 rzecz. kolonia ż., Kolonia ż.

 przym. kolonialny, kolonizatorski, kolonizacyjny

Wiktionary


skolopendra

drapieżny stawonóg z gromady pareczników


SJP.pl


skolopendrium

rodzaj paproci z rodziny zanokcicowatych; języcznik, stonogowiec


SJP.pl


skolopendrowate

o cechach skolopendrowatych (rodzina stawonogów)


SJP.pl

Skolopendrowate (Scolopendridae) – rodzina dużych pareczników z rzędu skolopendrokształtnych.

Należące tu pareczniki mają po 4 pary oczu prostych na bokach płytki głowowej, rozmieszczone na planie rombów. Są pozbawione bruzd poprzecznych na sternitach tułowia. Ich stopy są dwuczęściowe, a szczękonóża odznaczają się obecności wyrostka na "trochanteroprefemur" i długim, kielichowatym ujściem gruczołów jadowych.

Wikipedia


skolopendrowaty

o cechach skolopendrowatych (rodzina stawonogów)


SJP.pl


skolopendry

drapieżny stawonóg z gromady pareczników


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skolozaur

rodzaj dinozaura z rodziny ankylozaurów; euoplocefal, stereocefal


SJP.pl


skolski

→ Skole (miasto na Ukrainie)


SJP.pl


skomasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skomasować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skomasować dk.

Wiktionary


skomasować

połączyć w jedna całość


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. komasować)

 (1.1) książk. połączyć w całość, zgromadzić w jednym miejscu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomasowanie n., komasacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połączyć, scalić, zebrać, zespolić, zgromadzić

Wiktionary


skombinować

załatwić coś, wymyślić


SJP.pl


skomciać

potocznie: skomentować w internecie


SJP.pl


skomenderować

dawniej: zakomenderować - wydać komendę, rozkaz


SJP.pl


skomentować

1. objaśnić tekst lub wydarzenia, opatrzyć je komentarzem; wyjaśnić, ocenić, zrecenzować;
2. opatrzyć złośliwymi uwagami, wygłosić krytyczne uwagi; obmówić, skrytykować


SJP.pl


skomercjalizować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|komercjalizować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) czasami słyszy się następujący komentarz pod adresem żydowskiego establishmentu: „zawłaszczyli nasze nieszczęście i skomercjalizowali je". Także nieszczęścia Polaków od dawna są zawłaszczane i wykorzystywane przez polityków i specjalistów od propagandy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komercjalizowanie n.

Wiktionary


skomleć

skamłać, skomlić, skamlać, skamleć;
1. o niektórych zwierzętach, zwłaszcza psach: wydawać żałosne dźwięki, popiskiwać, skowyczeć;
2. potocznie: prosić się o coś w natrętny, żałosny sposób


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaskomleć)

 (1.1) o zwierzętach (głównie psowatych) wydawać wysokie dźwięki odbierane jako żałosne proszenie, strach stworzenia, poddanie się albo wyrażanie uległości

 (1.2) pogard. żałośnie prosić o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpuść szczeniaka, bo skomle niemiłosiernie.

 (1.2) Tak skomlała, że w końcu podpisałem jej zgodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔ̃mlɛt͡ɕ, AS: skõmleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomlenie n.

 przym. skomlący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skowyczeć, war. skamlać, skamleć, skomlić

Wiktionary


skomlin

wieś w Polsce


SJP.pl

Skomlin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Skomlin. Na terenie wsi jest 21 pomników przyrody, a przy drodze na łąki wielki głaz narzutowy. Miejscowość położona jest przy szosie z Byczyny do Wielunia.

Wieś królewska (tenuta) w powiecie wieluńskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia


skomlić

skomleć, skamłać, skamlać, skamleć;
1. o niektórych zwierzętach, zwłaszcza psach: wydawać żałosne dźwięki, popiskiwać, skowyczeć;
2. potocznie: prosić się o coś w natrętny, żałosny sposób


SJP.pl


skomliński

przymiotnik od: Skomlin


SJP.pl


skomoroch

1. w średniowiecznej Rosji: wędrowny aktor, kuglarz lub muzykant;
2. dawniej: osoba tresująca i oprowadzająca niedźwiedzie; niedźwiednik


SJP.pl


skomorowski

nazwisko


SJP.pl


skompensowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skompensować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skompensować dk.

Wiktionary


skompensować

1. wynagrodzić straty, wyrównać należności; zrekompensować, zrównoważyć;
2. zrównoważyć jedno z drugim;
3. w fizyce: zrównoważyć działanie innym działaniem;
4. o narządach w organizmie: przejąć funkcje uszkodzonego lub utraconego narządu przez zdrową część tego narządu lub przez inny narząd


SJP.pl


skompilować

1. złożyć kilka tekstów w jedną pozbawioną oryginalności całość;
2. przełożyć program napisany w języku programowania na język wewnętrzny maszyny


SJP.pl


skomplementować

powiedzieć komuś komplement


SJP.pl


skompletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skompletować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kompletować, skompletować dk.

 rzecz. komplet mrz.

 przym. kompletny

Wiktionary


skompletować

uzupełnić do całości


SJP.pl


skomplikowaność

→ skomplikowany


SJP.pl

Patrz:

skomplikowany

skomplikowany

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: skomplikować

przymiotnik

 (2.1) składający się z wielu elementów

 (2.2) trudny, zawiły

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Co prawda ten łuk triumfalny nie jest zbyt skomplikowaną budowlą, ale mimo to zrobił na mnie wrażenie.

 (2.2) Czeka pana skomplikowane i długie leczenie, jednak tylko ono może przywrócić panu zdrowie.

 (2.2) Ten ornament jest zbyt skomplikowany – wątpię, że uda mi się przerysować go dokładnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ, AS: skõmplʹikovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplikacja ż., komplikacjonizm m., komplikowanie n., skomplikowanie n.

 czas. komplikować ndk., skomplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) złożony, różnorodny

 (2.2) niełatwy, powikłany, zagmatwany

Wiktionary


skomplikować

czasownik przechodni dokonany (ndk. komplikować)

 (1.1) dokonany od|komplikować.

czasownik zwrotny dokonany skomplikować się (ndk. komplikować się)

 (2.1) dokonany od|komplikować się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplikowanie n.

 przym. skomplikowany

Wiktionary


skomponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skomponować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komponowanie n., kompozycja ż., kompozytor m., kompozytorka ż.

 czas. komponować ndk., skomponować dk.

 przym. kompozycyjny, kompozytorski

Wiktionary


skomponować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|komponować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komponowanie n., skomponowanie n., kompozytor mos., kompozytorka ż.

 czas. komponować

 przym. kompozycyjny, kompozytorski

Wiktionary


skompresować

nadać czemuś mniejszą wielkość lub objętość


SJP.pl


skompromitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zaszkodzenie czyjejś opinii, narażenie kogoś na wstyd lub śmieszność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromitowanie n., kompromitacja ż., kompromat mrz.

 czas. skompromitować dk., kompromitować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmieszenie

Wiktionary


skompromitować

czasownik przechodni dokonany (ndk. kompromitować)

 (1.1) dokonany od|kompromitować.

czasownik zwrotny dokonany skompromitować się (ndk. kompromitować się)

 (2.1) dokonany od|kompromitować się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy zostaje zamordowany doker, który zamierzał skompromitować zarząd swoimi zeznaniami na temat korupcji, w morderstwo zostaje wplątany Terry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromat mrz., kompromitowanie n., skompromitowanie n.

Wiktionary


skomprymować

dawniej: zmniejszyć rozmiary czegoś, głównie tekstu; streścić, zredukować


SJP.pl


skomputeryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. wprowadzenie komputerów i komputerowych metod przetwarzania informacji w określonej dziedzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Instytut poddano pełnemu skomputeryzowaniu w latach dziewięćdziesiątych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputer mrz., komputerek mrz., komputerowiec mos., komputeryzacja ż., komputeryzowanie n., komputerówka ż., komputerownia ż., komp mrz.

 czas. komputeryzować ndk., skomputeryzować dk.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 przysł. komputerowo

Wiktionary


skomputeryzować

czasownik przechodni dokonany (ndk. komputeryzować)

 (1.1) inform. wyposażyć w komputery

czasownik zwrotny dokonany skomputeryzować się (ndk. komputeryzować się)

 (2.1) inform. ulec procesowi komputeryzacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zainstalowano panel pracujący z wykorzystaniem skomputeryzowanego sterowania numerycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputer mrz., komputerek mrz., komputerowiec mos., komputeryzacja ż., komputeryzowanie n., komputerówka ż., komputerownia ż., komp mrz., skomputeryzowanie n.

 czas. komputeryzować ndk.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 przysł. komputerowo

Wiktionary


skomra

nazwisko


SJP.pl


skomunalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skomunalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunalizowanie n., komunalizacja ż., komunalnik m.

 czas. komunalizować ndk., skomunalizować dk.

 przym. komunalny

Wiktionary


skomunikować

czasownik dokonany

 (1.1) umożliwić, usprawnić kontakt

 (1.2) umożliwić, usprawnić dojazd

czasownik zwrotny skomunikować się

 (2.1) nawiązać kontakt

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jest to obszar wiejsko-miejski, w wielu miejscach słabo skomunikowany, a najbliższe większe placówkaacówki medyczne są oddalone o około 70–150 km.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomunikowanie n., komunikowanie n., komunikacja ż., komunikator m.

 przym. komunikacyjny

Wiktionary


skomunizowany

taki, który uległ wpływowi komunizmu


SJP.pl


skon

zgon, śmierć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. zgon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔ̃n, AS: skõn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skonać

 przym. skonany

Wiktionary


skonanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zakończenie życia przez człowieka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy niespodziewane skonanie pacjenta odnotowuje się w specjalny sposób w rejestrach?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konanie n.

 czas. skonać dk., konać ndk.

 przym. skonany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmierć, zejście

Wiktionary


skonany

potocznie: bardzo zmęczony, pozbawiony sił; zmordowany, wypruty, padnięty, wycięty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. skrajnie zmęczony fizycznie i psychicznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żal mi było tylko kolegów z naszego pokoju, którzy wracali po południu utytłani i walili się na łóżka skonani, w mundurach, nie zdejmując nawet butów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konanie n., skon m., skonanie n.

 czas. konać ndk., skonać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyczerpany

Wiktionary


skonać

stracić życie, umrzeć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. konać)

 (1.1) książk. albo podn. umrzeć po cierpieniach

 (1.2) książk. przestać istnieć

 (1.3) pot. bardzo silnie coś odczuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żołnierz skonał o świtaniu.

 (1.1) A to rzekłszy, skonał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konanie n., skonanie n., skon mrz.

 czas. konać ndk.

 przym. skonany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umrzeć; reg. śl. skrepnąć; przen. odejść; podn. rozstać się z życiem, przejść na tamten świat, wydać ostatnie tchnienie, wyzionąć ducha, oddać ducha, oddać Bogu ducha / oddać duszę Bogu, zasnąć na wieki, pożegnać się ze światem, o dziecku powiększyć grono aniołków; książk. przenieść się / odejść na łono Abrahama; pot. żart. pójść do Abrahama na piwo; pot. kopnąć w kalendarz, wykorkować, wykitować, przekręcić się, kojfnąć; posp. wyciągnąć nogi / wyciągnąć kopyta; wulg. odwalić kitę, wulg. i o zwierzętach zdechnąć

Wiktionary


skoncentrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) skupienie, zebranie czegoś w jedno miejsce, w jeden punkt

 (1.2) skierowanie uczucia lub wysiłków ku jednemu celowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To skoncentrowanie uwagi na państwach narodowych będzie krótkotrwałe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdekoncentrowanie n., koncentracja ż., koncentrak m., koncentrat m.

 czas. koncentrować ndk., skoncentrować dk.

 przym. koncentracyjny

Wiktionary


skoncentrowany

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się skoncentrowaniem

Wiktionary


skoncentrować

czasownik przechodni dokonany (ndk. koncentrować)

 (1.1) dokonany od|koncentrować.

czasownik zwrotny dokonany skoncentrować się (ndk. koncentrować się)

 (2.1) dokonany od|koncentrować się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃nt͡sɛ̃nˈtrɔvat͡ɕ, AS: skõncẽntrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoncentrowanie n., koncentrowanie n., koncentracja ż.

 czas. koncentrować ndk.

Wiktionary


skonceptualizować

ująć intuicje poznawcze w pojęcia


SJP.pl


skondensowany

silnie działający, intensywny; stężony, znaczny, mocny


SJP.pl


skonfabulować

zmyślić lub podkoloryzować na jakiś temat


SJP.pl


skonfigurować

1. ukształtować w ustalonej postaci, uformować coś;
2. przystosować urządzenie lub program komputerowy do oczekiwanej pracy


SJP.pl


skonfiskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skonfiskować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfiskowanie n., konfiskata ż., konfiskacja ż.

 czas. skonfiskować dk., konfiskować ndk.

 przym. konfiskacyjny

Wiktionary


skonfitować

zakonserwować żywność poprzez długie gotowanie w głębokim tłuszczu lub pieczenie w niskiej temperaturze


SJP.pl


skonfrontować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|konfrontować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfrontowanie n., skonfrontowanie n., konfrontacja ż.

 czas. konfrontować ndk.

Wiktionary


skonfundować

wprawić kogoś w konfuzję, zakłopotanie, zbić z tropu, zawstydzić, speszyć, zszokować


SJP.pl


skonieczka

nazwisko


SJP.pl


skonieczny

nazwisko


SJP.pl


skoniugowany

przymiotnik

 (1.1) powstały w wyniku procesu koniugacji

Wiktionary


skonkludować

podsumować, przedstawić konkluzję


SJP.pl


skonkretyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skonkretyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skonkretyzować dk.

 przym. konkretny

Wiktionary


skonsolidować

ujednolicić, zjednoczyć


SJP.pl


skonsonantyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. przekształcenie się w spółgłoskę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samogłoska uległa w ten sposób skonsonantyzowaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsonantyzowanie n.

 czas. konsonantyzować ndk., skonsonantyzować dk., skonsonantyzować się dk.

Wiktionary


skonsonantyzować

czasownik przechodni dokonany (ndk. konsonantyzować)

 (1.1) jęz. o samogłosce przejść w spółgłoskę

czasownik zwrotny dokonany skonsonantyzować się (ndk. konsonantyzować się)

 (2.1) jęz. o samogłosce stać się spółgłoską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsonant mrz., konsonantyzm mrz., konsonantyzowanie n., skonsonantyzowanie n., konsonantyzacja ż.

 czas. konsonantyzować ndk., konsonantyzować się ndk.

 przym. konsonantyczny

Wiktionary


skonspektować

zrobić zarys utworu, wykładu itp. ujęty w punktach


SJP.pl


skonstatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skonstatować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konstatować, skonstatować dk.

Wiktionary


skonstatować

sformułować (w postaci wypowiedzi ustnej lub pisemnej) wniosek z wypowiedzi, dyskusji, dialogu itp.


SJP.pl


skonstruować

opracować konstrukcję, model


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. konstruować)

 (1.1) zrobić konstrukcję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstruktor mos./mrz., skonstruowanie n., konstrukcja ż.

 przym. konstrukcyjny

Wiktionary


skonsumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skonsumować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsumowanie n., konsumpcjonizm mrz., konsumpcja ż., konsumeryzm mrz.

 czas. konsumować

 przym. konsumpcyjny, konsumencki

Wiktionary


skonsumować

zjeść, spożyć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. konsumować)

 (1.1) spożyć, zjeść coś

 (1.2) nabyć i zrobić z czegoś użytek

 (1.3) podjąć życie seksualne w małżeństwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsumowanie n., konsumpcja ż., konsumeryzm mrz.

 czas. konsumować

 przym. konsumpcyjny, konsumencki

Wiktionary


skontaktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skontaktować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontakt m.

 czas. skontaktować, kontaktować

 przym. kontaktowy

Wiktionary


skontaktować

1. spowodować nawiązanie kontaktu kogoś z kimś;
2. skontaktować się - nawiązać z kimś kontakt


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kontaktować)

 (1.1) dokonany od|kontaktować.

czasownik zwrotny dokonany skontaktować się

 (2.1) nawiązać kontakt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten stan rzeczy uległ naprawie dopiero z końcem jesieni 1845 r., kiedy oba ośrodki skontaktował ze sobą J. M. Goslar.

 (2.1) Próbowałem się z tobą skontaktować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃ntakˈtɔvat͡ɕ, AS: skõntaktovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skontaktowanie n.

 przym. kontaktowy

 czas. kontaktować

Wiktionary


skontaminować

1. zanieczyścić trującą lub promieniotwórczą substancją albo drobnoustrojami chorobotwórczymi;
2. powiązać różne czynniki w jedną całość; stworzyć kontaminację


SJP.pl


skontenerować

o emocjach, uczuciach: zgromadzić, przechować


SJP.pl


skonteneryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skonteneryzować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃ntɛ̃nɛrɨzɔˈvãɲɛ, AS: skõntẽneryzovãńe

Wiktionary


skonteneryzować

czasownik dokonany

 (1.1) o ładunku: umieścić w kontenerze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Semikontenerowce […] są w stanie przewozić drobnicę zarówno skonteneryzowaną, jak i konwencjonalną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃ntɛ̃nɛrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: skõntẽneryzovać

Wiktionary


skonto

zmniejszenie ustalonej ceny usługi lub towaru; bonifikata, bonifikacja


SJP.pl

Skonto – procentowe zmniejszenie sumy należności udzielane nabywcy przez dostawcę towaru, jeżeli odbiorca reguluje zapłatę należności gotówką przed umówionym terminem (tj. w przypadku, gdy nabywca zrezygnuje z zaoferowanego mu przez dostawcę kredytu handlowego).

Wikipedia


skontrastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skontrastować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontra ż., kontrast m., kontrastowość ż., kontrastowanie n.

 czas. skontrastować dk., kontrastować ndk.

 przym. kontrastowy

 przyim. kontra

Wiktionary


skontro

dokonanie weryfikacji zapisów księgowych przez sprawdzenie stanu zasobów materiałowych lub pieniężnych sklepu, magazynu itp.; skontrum


SJP.pl


skontrolować

czasownik przechodni dokonany (ndk. kontrolować)

 (1.1) przeprowadzić kontrolę

czasownik zwrotny dokonany skontrolować się (ndk. kontrolować się)

 (2.1) poddać się kontroli

 (2.2) poddać kontroli jeden drugiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontroler mos./mrz., skontrolowanie n., kontrola ż.

 czas. kontrolować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawdzić, zbadać, zrewidować

Wiktionary


skontrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skontrować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skontrować dk.

 rzecz. kontra ż.

 przyim. kontra

Wiktionary


skontrować

1. szybko i zdecydowanie zareagować na coś, zwykle szybko odpowiedzieć na czyjeś pytanie;
2. w brydżu: zobowiązać się do niedopuszczenia licytującego przeciwnika do wzięcia zapowiedzianej w licytacji liczby lew;
3. w boksie: zadać kontrę, odpowiedzieć ciosem na cios przeciwnika


SJP.pl


skontrowy

→ skontro


SJP.pl

Patrz:

skontro

skontrum

dokonanie weryfikacji zapisów księgowych przez sprawdzenie stanu zasobów materiałowych lub pieniężnych sklepu, magazynu itp.; skontro


SJP.pl

Skontrum – kontrola zbiorów bibliotecznych lub archiwalnych, przeprowadzana w oparciu o istniejący inwentarz lub inną pomoc ewidencyjną, mająca na celu ustalenie stanu faktycznego zbiorów i ujawnienie braków (porównuje się zapis w inwentarzu z księgozbiorem/zasobem archiwalnym na półkach).

Wikipedia


skontuzjować

spowodować czyjąś kontuzję


SJP.pl


skonwalidować

konwalidować; w prawie:
1. nadać moc prawną na skutek zaistnienia okoliczności spełniających warunki określone przez ustawę;
2. skonwalidować się - uzyskać moc prawną na skutek zaistnienia okoliczności spełniających warunki określone przez ustawę


SJP.pl


skoordynowany

zharmonizować działania prowadzone wspólnie przez wiele osób w celu uzyskania efektu tych działań w jak najkrótszym czasie, przy jak najmniejszym nakładzie, przy optymalnym wykorzystaniu możliwości itp.


SJP.pl


skoordynować

zharmonizować działania prowadzone wspólnie przez wiele osób w celu uzyskania efektu tych działań w jak najkrótszym czasie, przy jak najmniejszym nakładzie, przy optymalnym wykorzystaniu możliwości itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. koordynować)

 (1.1) uzgodnić wspólne działanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoordynowanie n., koordynowanie n.

 czas. koordynować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zharmonizować, zsynchronizować

Wiktionary


skop

kastrowany baran


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zootechn. wykastrowany baran

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) hist. danina dla władcy za czasów Piastów

 (2.2) przest. lub techn. ilość ziemi przeznaczona do skopania

 (2.3) gwara. zob. szkop. (pojemnik, naczynie z jednym uchem, wykonane metodą bednarską)

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp., rozk. od: skopać

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skop – miejscowość w Polsce
  • skop – wykastrowany baran.
  • skop – wykastrowany samiec kozy domowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A jagniak wełnę ma, jakiej skop nie da!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔp, AS: skop

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. skopowina ż.; zdrobn. skopek, szkopik; przym. skopowy

 (2.3) rzecz. zdrobn. szkopek, szkopka, skopek, gwara. skopecek, gwara. skopecyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. szkop, stpol. skopiec

 (2.3) stpol. szkopiec

Wiktionary


skopanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skopać.

 (1.2) zadanie wielu ciosów nogami

Wiktionary

Skopanie – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie tarnobrzeskim, w gminie Baranów Sandomierski. Ma status sołectwa.

W 1568 roku Skopanie kupił kasztelan śremski Rafał Leszczyński. W 1629 roku właścicielem wsi położonej w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego był Rafał Leszczyński. W 1887 roku miejscowość uzyskała połączenie kolejowe z Dębicą i Sandomierzem poprzez wybudowaną linię kolejową nr 25, przy której znajduje się osobowy przystanek kolejowy Skopanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gdy Tagge roz­ka­zał sztur­mow­cowi, by ten wyszedł z nią do lasu, zli­kwi­do­wał ją i wró­cił do poszu­ki­wań, Aphra musiała zdusić w sobie ogromną chęć sko­pa­nia delikwenta i wzię­cia nóg za pas.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykopki nmos., kopacz mos./mzw.

Wiktionary


skopas

grecki architekt i rzeźbiarz (IV w. p.n.e.)


SJP.pl

Skopas z Paros - rzeźbiarz i architekt grecki, działający ok. 370 p.n.e. - 330 p.n.e. na Peloponezie, w Karii i Jonii. Rywalizował z Praksytelesem.

Jego sztuka rzeźbiarska nacechowana była patosem, dynamiką układu ciała i ekspresją twarzy. Z łatwością oddawał dramatyczne emocje: ekstazę, tęsknotę, cierpienie.

Wikipedia


skopać

1. spulchnić (ziemię), używając odpowiednich narzędzi;
2. zrzucić z siebie przykrycie (np. kołdrę) przez kopanie nogami;
3. zbić kogoś kopaniem


SJP.pl


skopcy

prawosławna grupa wyznaniowa powstała w 1772 roku w Rosji, uważająca ascezę i kastrację lub surową wstrzemięźliwość płciową za warunek zbawienia


SJP.pl

Skopcy ("rzezańcy", скопцы tzn. kastraci, zwani też „białymi gołębiami”) – ruch religijny (grupa wyznaniowa) w Rosji, powstały w łonie bezpopowców i prawosławia, uważający ascezę i kastrację lub surową wstrzemięźliwość płciową za warunek zbawienia.

Wikipedia


skopek

1. drewniane naczynie używane dawniej na wsi, najczęściej na mleko i śmietanę; szkopek; dojnica;
2. mały skop; baranek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zootechn. wytrzebione jagnię

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gwara. roln. wiadro używane przy dojeniu krów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skop m.

Wiktionary


skopianin

mieszkaniec Skopie (Skopje), stolicy Macedonii; Skopijczyk


SJP.pl


skopianka

mieszkanka Skopie (Skopje), stolicy Macedonii; Skopijka


SJP.pl


skopiański

przymiotnik od: Skopie (stolica Macedonii); skopijski


SJP.pl


skopie

1. spulchnić (ziemię), używając odpowiednich narzędzi;
2. zrzucić z siebie przykrycie (np. kołdrę) przez kopanie nogami;
3. zbić kogoś kopaniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. przest. Skopje (stolica Macedonii Północnej)

Wiktionary


skopiec

członek prawosławnej grupy wyznaniowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. członek radykalnej sekty prawosławnej powstałej w osiemnastowiecznej Rosji, praktykującej kastrację i mastektomię;

Wiktionary

Skopiec (720,7 m n.p.m.) – szczyt w Górach Kaczawskich, w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Zachodnich, w gminie Janowice Wielkie.

Góra znajduje się w południowo-środkowej części Gór Kaczawskich, w środkowej części Grzbietu Południowego, około 400 m na północ od szczytu Baraniec, około 2,8 km na południowy zachód od centrum Wojcieszowa i około 7 km na północny wschód od centrum Janowic Wielkich.

Wikipedia


skopijczyk

mieszkaniec Skopie (Skopje), stolicy Macedonii; Skopianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Skopja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈpʲijt͡ʃɨk, AS: skopʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skopje n.

:: fż. skopijka ż.

 przym. skopijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skopianin

Wiktionary


skopijka

mieszkanka Skopie (Skopje), stolicy Macedonii; Skopianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Skopja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈpʲijka, AS: skopʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skopje n.

:: fm. skopijczyk mos.

 przym. skopijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skopianka

Wiktionary


skopijski

przymiotnik od: Skopie (stolica Macedonii); skopiański


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Skopje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈpʲijsʲci, AS: skopʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skopje n., skopijczyk mos., skopijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skopiański

Wiktionary


skopiowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skopiować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopiowanie n., kopia ż., kopiarka ż., kopista m.

 czas. kopiować ndk., skopiować dk.

 przym. kopiowy

Wiktionary


skopiować

1. wykonać kopię czegoś;
2. przepisać coś od kogoś, podając jako swoje; ściągnąć, zerżnąć, zgapić;
3. powtórzyć coś po kimś, zrobić coś w ten sam sposób;
4. wykonać odbitki fotograficzne;
5. w obróbce skrawaniem: wykonać przedmioty w kształcie wzorca;
6. sporządzić negatyw filmu celem wykonania większej liczby egzemplarzy


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kopiować)

 (1.1) dokonany od|kopiować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rosja, skopiowawszy z Zachodu modele samochodów i samolotów, odrzutowiec, radar, penicylinę, telewizję, bombę atomową i niemieckie łodzie podwodne, występuje teraz do wyścigu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈpʲjɔvat͡ɕ, AS: skopʹi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopia ż., kopiarka ż., kopista m., kopiowanie n., skopiowanie n.

 czas. kopiować ndk.

 przym. kopiowy

Wiktionary


skopić

ułożyć coś w kopę, np. siano


SJP.pl


skopiński

nazwisko


SJP.pl


skopje

stolica Macedonii; Skopie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Macedonii Północnej;

Wiktionary

Skopje ( Скопје, "Skopje"; Shkup; Скопље, "Skoplje"; Скопие, "Skopie"; gr. Σκόπια, "Skopia"; Üsküp) – stolica Macedonii Północnej, położona w kotlinie na wschód od Szar Płaniny nad rzeką Wardar, ludność: 611,107 mieszkańców (2021), główny ośrodek gospodarczy i naukowy kraju, węzeł drogowy oraz kolejowy ze stacją Skopje. Na południowy wschód od miasta położony jest międzynarodowy port lotniczy Skopje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uczę się macedońskiego, bo chcę studiować w Skopju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔpʲjɛ, AS: skopʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skopijczyk m., skopijka ż.

 przym. skopijski, skopiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Skopie

Wiktionary


skopofilia

dewiacja seksualna charakteryzująca się skłonnością do oglądania osób uprawiających seks; podglądactwo, oglądactwo, wojeryzm, voyeuryzm, skoptofilia


SJP.pl


skopolamina

związek organiczny działający porażająco na zakończenia nerwów przywspółczulnych oraz narkotycznie na ośrodkowy układ nerwowy; hioscyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. farm. środek antycholinergiczny, alkaloid tropanowy występujący naturalnie w niektórych roślinach z rodziny psiankowatych (np. bieluń, lulek czarny, pokrzyk wilcza jagoda)

Wiktionary

Skopolamina, hioscyna, burundanga – organiczny związek chemiczny, pochodna hioscyjaminy, alkaloid tropanowy, otrzymywany między innymi z liści bielunia dziędzierzawy. W medycynie używana w postaci bromowodorku, choć częściej używa się jej butylobromku (ściślej bromku "N"-butyloskopolaminy – np. preparat "Scopolan") w przypadku zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego oraz do rozszerzania źrenicy i paraliżu mięśni oka w celach diagnostycznych. Wykazuje słabsze działanie obwodowe od atropiny[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skopolamina bywa stosowana jako lek przeciwwymiotny w podróży morskiej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hioscyna, burundanga, oddech diabła; wzór sumaryczny: C₁₇H₂₁NO₄

Wiktionary


skopos

w literaturze: teoria skoposu - teoria, według której tłumaczenie jest celowym działaniem, gdzie główną rolę odgrywa zamierzony cel, a nie wierność tekstowi źródłowemu


SJP.pl


skopowina

regionalnie: baranina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Poznań. baranina

Wiktionary

Skopowina – mięso otrzymywane z wykastrowanych samców owcy, czyli "skopów". W niektórych regionach Polski określenie to może dotyczyć wszelkiej baraniny[].

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) skop

Wiktionary


skopowy

przymiotnik od: skop


SJP.pl


skoptofilia

dewiacja seksualna charakteryzująca się skłonnością do oglądania osób uprawiających seks; podglądactwo, oglądactwo, wojeryzm, voyeuryzm, skopofilia


SJP.pl


skopywać

1. spulchniać (ziemię), używając odpowiednich narzędzi;
2. zrzucać z siebie przykrycie (np. kołdrę) przez kopanie nogami


SJP.pl


skoraczewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skoraczewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sośno
  • Skoraczewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel

Wikipedia


skorcić

nakłonić kogoś do czegoś, namówić kogoś na coś, odpowiednio argumentując skłonić kogoś do jakichś zadań, czynności


SJP.pl


skorczów

Skorczów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Kaplica pw. Bożego Narodzenia z 1616 r., wpisana do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.196 z 30.05.1972).

Wikipedia


skordatura

w muzyce: zmiana strojenia instrumentu strunowego ułatwiająca wykonanie pewnych pasaży, akordów itp.; scordatura


SJP.pl

Skordatura – metoda stosowana w grze na instrumentach strunowych (np. skrzypcach) polegająca na przestrojeniu strun instrumentu, dzięki czemu można osiągnąć szczególnie wirtuozowskie efekty, zwłaszcza w grze akordowej i polifonicznej. Zamiast zwyczajowego stroju (g d1 a1 e2), kompozytor danego utworu może zalecić inny (np. g c1 g1 e2).

Wikipedia


skorek

przedstawiciel rzędu niewielkich owadów z podgromady uskrzydlonych; cęgosz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. podłużny owad uzbrojony w charakterystyczne kleszcze;

Wiktionary

Skorek ("Forficula") – rodzaj skorków z rodziny skorkowatych i podrodziny Forficulinae.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skorek jest naturalnym wrogiem rybika cukrowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔrɛk, AS: skorek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. szczypawka, szczypawica

Wiktionary


skorelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) powiązanie ze sobą w jedną funkcjonującą lub pojmowalną całość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wskazywał, że konieczne było skorelowanie prac nad tą ustawą z pracami nad budżetem, bo w nim mają znaleźć się środki na realizację programu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korelacja ż.

 czas. korelować ndk., korelować się ndk., skorelować dk., skorelować się dk.

Wiktionary


skorelować

1. związać wzajemnie, zestawić
2. pozostać w powiązaniu, we współzależności z czymś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. korelować)

 (1.1) powiązać ze sobą w jedną funkcjonującą całość

czasownik zwrotny dokonany skorelować się (ndk. korelować się)

 (2.1) powiązać się ze sobą w jedną całość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skorelujemy to z adresami ich zamieszkania i stopniem zanieczyszczeń w tym rejonie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korelowanie n., korelacja ż., skorelowanie n.

 czas. korelować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połączyć, spiąć, zespolić, zunifikować

Wiktionary


skorki

przedstawiciel rzędu niewielkich owadów z podgromady uskrzydlonych; cęgosz


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skoro

spójnik pełniący wiele funkcji w zdaniu


SJP.pl

spójnik

 (1.1) spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego

 (1.2) przest. spójnik służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś

przysłówek

 (2.1) przest. prędko, rychło, szybko

 (2.2) przest. w użyciu orzeczeniowym ktoś do czegoś skory, skłonny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoro z prawdy wynika tylko prawda, więc zaczynając od prawdziwych przesłanek można w matematyce dojść tylko do prawdziwych wniosków.

 (1.1) Pójdziemy sami, skoro ty nie chcesz.

 (1.2) Skoro tylko wyjdę za mąż, wyprowadzę się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔrɔ, AS: skoro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeśli, jeżeli

 (1.2) kiedy, gdy

Wiktionary


skorobieżek

gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych


SJP.pl


skorochód

dawniej: człowiek, który prędko chodzi


SJP.pl


skorocice

Skorocice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Wiślica. Ma status sołectwa.

Po wprowadzeniu gromad w 1954 r. wieś należała do gromady Skotniki, po jej zniesieniu w latach 1960-1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Skorocice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


skorodnica

Skorodnica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Stary Brus.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Stary Brus. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 66 mieszkańców.

Wikipedia


skorodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skorodować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korodowanie n., korozja ż.

 czas. korodować ndk., skorodować dk.

 przym. korozyjny

Wiktionary


skorodować

czasownik

 (1.1) dokonany od|korodować.: ulec korozji

 (1.2) dokonany od|korodować.: spowodować korozję czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔrɔˈdɔvat͡ɕ, AS: skorodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korozja ż., korodowanie n., skorodowanie n.

 czas. korodować ndk.

 przym. korozyjny

Wiktionary


skorodyt

minerał, wodny arsenian żelaza; powstaje w wyniku wietrzenia arsenopirytu


SJP.pl

Skorodyt – minerał z gromady arsenianów. Jest uwodnionym arsenianem żelaza. Nazwa pochodzi z języka greckiego i oznacza "podobny do czosnku", gdyż podgrzany wydziela czosnkowy zapach.

Wikipedia


skorogoski

przymiotnik od: Skorogoszcz


SJP.pl


skorogoszcz

Skorogoszcz (tuż po wojnie "Szurgoszcz", niem. "Schurgast") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Lewin Brzeski. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską przed 1271 rokiem, zdegradowany w 1945 roku.

Wikipedia


skoropędek

gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych


SJP.pl


skoroszki

Skoroszki – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Winnica. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


skoroszowice

Skoroszowice – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Strzelin.

Wikipedia


skoroszyce

Skoroszyce (niem. "Friedewalde"; daw. "Kubinów") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Skoroszyce.

Miejscowość administracyjnie należy do województwa opolskiego od jego utworzenia w 1950 r.

Miejscowość jest siedzibą gminy Skoroszyce.

Wikipedia


skoroszycki

przymiotnik od: Skoroszyce


SJP.pl


skoroszyt

teczka z przymocowanym wewnątrz metalowym urządzeniem do spinania luźnych kartek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teczka z metalowym mechanizmem służącym do spinania luźnych kartek papieru

 (1.2) inform. plik komputerowy zawierający jeden lub więcej arkuszy kalkulacyjnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mock schował kopertę do teczki obok materiałów dowodowych obu zbrodni i kartonowego skoroszytu z raportami swoich podwładnych.

 (1.2) Jeśli ilość arkuszy w skoroszycie znacząco wzrośnie, wówczas możemy powiększyć obszar przeznaczony na wyświetlanie kart arkuszy kosztem obszaru poziomego paska przewijania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoroszytowy

Wiktionary


skoroszytowy

przymiotnik od: skoroszyt


SJP.pl


skoroszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skoroszów (w języku niemieckim Katholisch Hammer) – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
  • Skoroszów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Rychtal

Wikipedia


skorowidz

1. alfabetyczny spis tematów, terminów, nazwisk itp. przytoczonych w danym dziele wraz ze stronami, na których figurują; indeks
2. rodzaj notesu z umieszczonymi z boku kolejnymi literami alfabetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) alfabetyczne zestawienie tematyczne (np. nazwisk, pojęć) w książce wraz z odsyłaczami do odpowiednich stron;

 (1.2) notes z literami alfabetu umieszczonymi po jego boku tak, aby ułatwić znajdowanie treści podczas kartkowania, też: bok takiego notesu

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wartość monografii podnosi skorowidz nazwisk oraz polskich i łacińskich nazw roślin i zwierząt.

 (1.2) (…) z powodu remontu kaloryferów i wymiany okien zostałem zmuszony do uporządkowania książek, czasopism, zeszytów, skorowidzów, skoroszytów, blok-notesów, albumów i broszur zalegających w moim pokoju (…).

 (1.2) W moim domowym archiwum zachował się notes z przełomu XIX i XX wieku - w płóciennej oprawie, ze skorowidzem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indeks

Wiktionary


skorowidzowy

→ skorowidz


SJP.pl

Patrz:

skorowidz

skorpena

drapieżna ryba morska z rodziny skorpenowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Scorpaena|ref=tak., drapieżna ryba morska z krępym ciałem pokrytym kolcami i wyrostkami, występująca w morzach ciepłych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciała skorpen są uzbrojone w kolce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorpenokształtne lm nm., skorpenowate lm nm.

 przym. skorpenowaty

Wiktionary


skorpenokształtne

rząd ryb promieniopłetwych


SJP.pl

Skorpenokształtne (Scorpaeniformes) – rząd ryb promieniopłetwych. Blisko spokrewnione z okoniokształtnymi, wraz z którymi należą do nadrzędu kolcopłetwych. Cechą charakterystyczną rzędu jest kostna tarcza pod okiem.

Wikipedia


skorpenokształtny

o cechach skorpenokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl


skorpenowate

o cechach skorpenowatych (rodzina ryb)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Scorpaenidae|A. Risso|ref=tak., rodzina drapieżnych ryb skorpenokształtnych;

Wiktionary

Skorpenowate (Scorpaenidae) – rodzina drapieżnych ryb skorpenokształtnych. Niektóre gatunki niebezpieczne dla człowieka (niebezpieczeństwo skaleczenia kolcami jadowymi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszystkie skorpenowate mają krępe ciała i duże otwory gębowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorpena ż.

Wiktionary


skorpenowaty

o cechach skorpenowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


skorpenowce

podrząd ryb promieniopłetwych z rzędu skorpenokształtnych


SJP.pl


skorpion

bezkręgowiec z gromady pajęczaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skorpion – zwierzę z rzędu pajęczaków
  • skorpion – rodzaj starożytnej katapulty (balisty)
  • Skorpion – gwiazdozbiór nieba południowego
  • Skorpion – jeden z astrologicznych znaków zodiaku
  • PZL-230 Skorpion – samolot
  • Skorpion – zachodnioniemiecki ustawiacz min
  • Skorpion-3 – opancerzona wersja samochodu Honker
  • „Skorpion” – policyjny kryptonim wielokrotnego mordercy, Pawła Tuchlina
  • „Skorpion” – pseudonim polskiego seryjnego mordercy, Krzysztofa Gawlika
  • Skorpion – seria komiksowa
  • Skorpion I – faraon
  • Skorpion II – faraon

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od tego najścia upłynęło już wiele tygodni, jednakże w chatach czuć było jeszcze zakwas mrówczany i nie można się w nich było dopatrzyć ani czarnych, wielkich karaluchów, które roją się zwykle w lepiankach murzyńskich, ani pająków, ani skorpionów, ani najmniejszego owadu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔrpʲjɔ̃n, AS: skorpʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skorpion mos./mzw.

Wiktionary


skorpionowiec

skorpionowiec brunatny - gatunek mchu z rodziny krzywoszyjowatych


SJP.pl


skorpionowy

przymiotnik od: skorpion


SJP.pl


skorpiony

bezkręgowiec z gromady pajęczaków


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skorpucha

rodzaj żółwi z rodziny skorpuchowatych


SJP.pl


skorski

nazwisko


SJP.pl


skorszy

stopień wyższy od przymiotnika: skory


SJP.pl


skorumpować

uzależnić od siebie kogoś, zwłaszcza urzędników i polityków, przez dawanie łapówek, przykupywanie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. korumpować)

 (1.1) uzależnić od siebie decydenta, urzędnika poprzez danie mu łapówki

czasownik zwrotny dokonany skorumpować się (ndk. korumpować się)

 (2.1) dać się skorumpować; ulec korupcji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorumpowanie n., korupcja ż.

 przym. skorumpowany, korupcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekupić

Wiktionary


skorupa

1. twarda warstwa pokrywająca coś z wierzchu, np. skorupa lodowa;
2. kawałek rozbitego naczynia fajansowego, glinianego, porcelanowego;
3. potocznie: o lichym wyszczerbionym naczyniu;
4. twarda osłona rogowa lub kostna okrywająca ciała stawonogów; 5 skorupa ziemska - zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, zbudowana ze skał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu

 (1.2) zool. twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.

 (1.3) kawałek rozbitego naczynia ceramicznego

 (1.4) reg. pozn. naczynie ceramiczne

 (1.5) anat. część mózgowia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skorupa owocu (łupina)
  • skorupa ziemska
  • skorupa kontynentalna
  • skorupa oceaniczna
  • skorupa jądra soczewkowatego
  • skorupa, pancerz u zwierząt - karapaks stawonogów, karapaks żółwi
  • Ewa Skorupa
  • Leszek Skorupa
  • Tadeusz Skorupa
  • Tomasz Skorupa
  • Katarzyna Skorupa
  • Małgorzata Skorupa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak rozbić skorupę kokosa?

 (1.2) Skorupa żółwia szylkretowego służyła do wyrobu różnego rodzaju ozdób.

 (1.3) Stłukłem wazon, muszę pozbierać skorupy z podłogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈrupa, AS: skorupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupiak m.

:: zdrobn. skorupka ż.

 przym. skorupkowy, skorupowy, oskorupiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łupina, łuska, powłoka

 (1.2) pancerz, karapaks, muszla

Wiktionary


skorupiak

zwierzę o ciele zbudowanym z segmentów, zwykle okryte pancerzem, mające kilka par nóg, żyjące przeważnie w wodzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jaki sposób oddychają skorupiaki?

 (1.1) Jak szacują niektórzy badacze, połowy komercyjne mogą się skończyć jeszcze przed rokiem 2050, ponieważ populacje tych gatunków ryb i skorupiaków, które są obecnie poławiane, mogą zostać wyłowione do cna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈrupʲjak, AS: skorupʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupa ż., skorupka ż., skorupnik m., skorupienie n., skorupniak mrz.

 czas. skorupieć ndk.

 przym. skorupowy, skorupkowy, skorupiakowy, skorupiasty, skorupowaty, skorupiany

Wiktionary


skorupiaki

zwierzę o ciele zbudowanym z segmentów, zwykle okryte pancerzem, mające kilka par nóg, żyjące przeważnie w wodzie


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skorupiakowy

przymiotnik od: skorupiak


SJP.pl


skorupiasty

podobny do skorupy, tworzący rodzaj skorupy; skorupowaty


SJP.pl


skorupik

skorupik jabłoniowy - owad z rodziny tarczników, szkodnik drzew i krzewów owocowych; przecinkowiec


SJP.pl


skorupiński

nazwisko


SJP.pl


skorupka

zdrobnienie od: skorupa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: skorupa

 (1.2) zool. twarda osłona jaja

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Proszę, obierz jajka ze skorupek i je pokrój.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupa ż., skorupiak mzw., skorupniak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk szkorupina

Wiktionary


skorupkowatość

cecha powierzchni szkliwa o wyglądzie zbliżonym do powierzchni skorupek jajka


SJP.pl


skorupkowaty

przypominający skorupkę, podobny do skorupki


SJP.pl


skorupkowy

przymiotnik od: skorupka


SJP.pl


skorupniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od skorupniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupniak m.

Wiktionary


skorupniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara więzienna jajko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈrupʲɲak, AS: skorupʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupa ż., skorupka ż., skorupiak m.

:: zdrobn. skorupniaczek m.

 przym. skorupowy, skorupkowy

Wiktionary


skorupowaty

podobny do skorupy, tworzący rodzaj skorupy; skorupiasty


SJP.pl


skorupowy

przymiotnik od: skorupa


SJP.pl


skorupski

nazwisko


SJP.pl


skorupy

1. twarda warstwa pokrywająca coś z wierzchu, np. skorupa lodowa;
2. kawałek rozbitego naczynia fajansowego, glinianego, porcelanowego;
3. potocznie: o lichym wyszczerbionym naczyniu;
4. twarda osłona rogowa lub kostna okrywająca ciała stawonogów; 5 skorupa ziemska - zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, zbudowana ze skał


SJP.pl

Skorupy – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Kołbiel.

Wikipedia


skoruszyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dendr. jarzębina

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. owoc jarzębiny

Wiktionary

Skoruszyna (słow. "Skorušina") – najwyższy szczyt Skoruszyńskich Wierchów na Słowacji. Południowe stoki Skoruszyny opadają do Doliny Błotnej, przełęczy Borek i Doliny Mihulczej. Przez przełęcz Borek Skoruszyna łączy się z Tatrami Zachodnimi, doliny Błotna i Mihulcza należą do Rowu Podtatrzańskiego. Z południowych stoków Skoruszyny spływa bardzo gęsta sieć niewielkich potoków uchodzących do Błotnego Potoku i Mihulczego Potoku.

Wikipedia


skoruśniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. jarzębina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skoruśniak – grzbiet w pasmie reglowym między Doliną Małej Łąki a Doliną Miętusią
  • Skoruśniak – grań Młynarza w Tatrach
  • Skoruśniak – wzniesienie na Pogórzu Spiskim
  • Skoruśniak lub Gombosi Skoruśniak – las w słowackich Tatrach
  • Skoruśniak – północny grzbiet Żółtej Turni

Wikipedia


skory

taki, który jest gotów do uczynienia, zaakceptowania czegoś; skłonny, chętny, ochoczy, skwapliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. chętny

 (1.2) książk. skłaniający się (ku czemuś), skłonny (do czegoś)

 (1.3) przest. szybki

Wiktionary

Skory ( Скары; Скоры) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Małe kotki są skore do zabawy.

 (1.2) Człowiek skory do gniewu odbiera swoje otoczenie jako wroga.

 (1.2) (…) chociaż duch ich może jest dość skory do tego: lecz ciało ich jest mdłe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔrɨ, AS: skory

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chętny

Wiktionary


skorygować

przeprowadzić korektę


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|korygować.

Wiktionary


skorzec

gatunek szpaka; skorzek, skorzeń


SJP.pl


skorzej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: skoro (prędko, rychło)


SJP.pl


skorzewo

Skorzewo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Skòrzewò; niem. "Skorschewo") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Kościerzyna. Leży na Pojezierzu Kaszubskim u południowych krańców Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Ma status sołectwa.

Wikipedia


skorzonera

[czytaj: skor-zonera] roślina warzywna, uprawiana ze względu na jadalne ciemnobrązowe lub czarne korzenie; wężymord


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. wężymord czarny korzeń.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skorzonerę traktowano ongiś jako roślinę leczniczą (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wężymord, wężymord czarny korzeń

Wiktionary


skorzynice

Skorzynice ( Hartliebsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Według podziału fizycznogeograficznego miejscowość leży w Rowie Zbylutowa.

Wikipedia


skorzystanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skorzystać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skorzystać

Wiktionary


skorzystać

1. użyć czegoś, posłużyć się czymś; wykorzystać;
2. osiągnąć z czegoś zysk, korzyść; zyskać, wyzyskać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. korzystać)

 (1.1) dokonany od|korzystać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy poczuła pustkę w głowie i za nic nie mogła ustalić, co powinna zrobić i dokąd się udać, niemal odruchowo uruchomiła holorejestrator i podniosła go na wysokość oczu – równie dobrze może skorzystać z okoliczności, by przygotować ujęcia na potrzeby filmów wymagających dynamicznej akcji – i zerwała się biegiem w kierunku hangaru.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykorzystywać, korzystać ndk.

 rzecz. korzyść ż., korzystanie n., skorzystanie n.

 przym. korzystny

 przysł. korzystnie, niekorzystnie

Wiktionary


skorzęcin

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skorzęcin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Witkowo
  • Skorzęcin – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Witkowo
  • Skorzęcin – przysiółek wsi Pruszewiec, w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska
  • Skorzęcin – ośrodek wypoczynkowy położony w Skorzęcinie

Wikipedia


skorzęciński

przymiotnik od: Skorzęcin


SJP.pl


skorża

nazwisko


SJP.pl


skos

ukos;
1. powierzchnia ukośna;
2. kawałek tkaniny odcięty ukośnie


SJP.pl


skosatka

rodzaj mszaków z rzędu meszkowców


SJP.pl


skosatkowate

rodzina mszaków z rzędu meszkowców


SJP.pl


skosem

pod kątem ostrym; ukośnie; na ukos


SJP.pl


skosik

zdrobnienie od: skos


SJP.pl


skosić

1. ściąć trawę, zboże itp. przy pomocy odpowiedniego narzędzia, np. sierpa, czy maszyny, np. kombajnu;
2. przenośnie:
a) zagarnąć, zdobyć (np. korzyści, środki);
b) położyć trupem; uśmiercić;
3. w gwarze uczniowskiej: postawić niską ocenę;
4. środowiskowo: sfaulować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kosić)

 (1.1) ogrod. roln. ściąć rośliny, zwykle zbiorowo, kosą lub przy użyciu jakiejś maszyny

 (1.2) zabić wiele istot, zamordować serią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kośnik mzw./mos., kosiarz mos., kosynier mos., kosiarka ż., skoszenie n., kosa ż.

 przym. kosiarski

 czas. kosić, wykaszać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściąć

 (1.2) pomordować, pozabijać

Wiktionary


skoski

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roln. skośne zagony na końcach pola ornego

Wiktionary


skosmacieć

stać się kosmatym, obrosnąć włosami


SJP.pl


skosowy

przymiotnik

 (1.1) związany ze skosem, dotyczący skosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skos m., skośka ż., skosik m.

 przym. skośny

 przysł. skośnie

Wiktionary


skostniały

przymiotnik jakościowy

 (1.1) stwardniały, jak kość

 (1.2) przen. utrwalony w niezmiennej, tradycyjnej postaci

 (1.3) przen. trwający przy tych samych poglądach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skostnienie n., skostniałość ż., pokostnienie n., kostnienie n.

 czas. skostnieć dk., pokostnieć dk., kostnieć ndk.

Wiktionary


skostnieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. kostnieć)

 (1.1) nabrać cech kości; stać się sztywnym, twardym jak kość

 (1.2) przen. stracić elastyczność, utrwalić się w czymś

 (1.3) przen. zesztywnieć z zimna lub pod wpływem silnych wrażeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrząstka może skostnieć z wiekiem.

 (1.2) Jego myślenie całkowicie skostniało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔstʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: skostʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kość ż., kostniak mrz., skostnienie n., kostka ż.

 czas. kostnieć ndk.

 przym. skostniały

Wiktionary


skoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skosić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pole po skoszeniu rosnących na nim zbóż, nazywamy ścierniskiem albo rżyskiem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykaszać, skosić dk.

 rzecz. kosiarz mos., kosa ż., kosiarka ż., kosynier mos.

Wiktionary


skoszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skoszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
  • Skoszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Wolin

Wikipedia


skosztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skosztować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skosztować dk.

Wiktionary


skosztować

1. zjeść lub wypić coś w celu zbadania smaku; spróbować;
2. doznać czegoś, poznać coś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) zjeść lub wypić trochę, aby poczuć smak

 (1.2) przen. doświadczyć czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skosztowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spróbować

 (1.2) doznać, zaznać, zakosztować

Wiktionary


skot

dawniej: bydło rogate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. bydło

Wiktionary

SKOT ( Střední Kolový Obrněný Transportér "– Średni Kołowy Opancerzony Transporter;" znany także pod oznaczeniem OT-64) – kołowy, pływający transporter opancerzony opracowany wspólnie przez CSRS i PRL na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. Pojazd posiada cztery osie (układ 8×8), w najpopularniejszych wariantach jest także wyposażony w wieżę strzelecką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skɔt, AS: skot

Wiktionary


skotarczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Skotarczak – polski malarz i strażak ochotnik
  • Nikodem Skotarczak – polski gangster
  • Stanisław Skotarczak – polski kinooperator i strażak ochotnik

Wikipedia


skotarek

nazwisko


SJP.pl


skotarz

dawniej: pasterz bydła rogatego (skotu); skotopas


SJP.pl


skotnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skotnica – część miasta Bukowno
  • Skotnica – część miasta Jaworzno
  • Skotnica – część miasta Libiąż
  • Skotnica – część miasta Pszczyna
  • Skotnica – część wsi Rajbrot w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
  • Skotnica – część wsi Królówka w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz
  • Skotnica – część wsi Okulice w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Rzezawa
  • Skotnica – przysiółek wsi Jasień w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Brzesko
  • Skotnica – część wsi Uście Solne w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Szczurowa
  • Skotnica – część wsi Zagórze w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
  • Skotnica – część wsi Luszowice w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Chrzanów
  • Skotnica – część wsi Płaza w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Chrzanów

Wikipedia


skotnicki

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skotnikami, dotyczący Skotnik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Skotnicki (ur. 1948) – hematolog
  • Aleksander Skotnicki (1901–1944) – weterynarz
  • Czesław Skotnicki (1871–1945) – hydrotechnik
  • Jan Skotnicki (1569–1621) – kasztelan połaniecki, rotmistrz
  • Jan Skotnicki (1876–1968) – malarz
  • Jarosław Bogoria Skotnicki (ok. 1280–1376) – arcybiskup
  • Maksymilian Skotnicki (1937–2007) – geograf
  • Mikołaj Bogoria Skotnicki (1150–1238) – właściciel ziemski
  • Stanisław Grzmot-Skotnicki (1894–1939) – generał brygady
  • Tomasz Bogoria Skotnicki (1654–1700) – biskup
  • Skotnicki (potocznie Skotniczanka lub Skotnica) – potok, prawobrzeżny dopływ Grajcarka w Szczawnicy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Skotniki nmos., skotnik mos.

Wiktionary


skotnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. roln. wypasacz bydła

Wiktionary

Skotnik (pastuch, l.mn. skotnicy, zapożyczenie z niem. "skatts") – w okresie wczesnego średniowiecza grupa ludności służebnej, która zajmowała się wypasem bydła (zob. wygon).

Świadectwem ich istnienia są nazwy wsi (jak np. Skotniki koło Kruszwicy), które nosi kilka osad w Polsce, położonych w sąsiedztwie starych grodów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Skotniki nmos., Skotnicki m., Skotnicka ż., skotniczka ż., skotniczkowate nmos.

:: zdrobn. skotniczek m.

 przym. skotnicki, skotniczkowy

Wiktionary


skotniki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skotniki – część miasta Kraków, w delegaturze Kraków-Podgórze
  • Skotniki – część miasta Pruchnik
  • Skotniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
  • Skotniki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Skotniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
  • Skotniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
  • Skotniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
  • Skotniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Skotniki – osada w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Teresin
  • Skotniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Samborzec
  • Skotniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław
  • Skotniki – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Kalisz Pomorski

Wikipedia


skotofor

substancja zmieniająca swoje własności podczas bombardowania elektronami


SJP.pl


skotopas

dawniej: pasterz bydła rogatego (skotu); skotarz


SJP.pl


skotopaska

staropolska nazwy sielanki jako gatunku literackiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. liter. staropolska nazwa sielanki

 (1.2) daw. pasterka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisywał skotopaski, innymi słowy klecił bukoliki.

 (1.2) W koszyku skotopaski nie brakowało chleba i kiełbaski.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idylla, ekloga, bukolika, sielanka

 (1.2) pasterka

Wiktionary


skotopowy

widzenie skotopowe - praca oka przy znikomej ilości światła


SJP.pl


skototron

lampa elektronowa z ekranem o długim czasie poświaty, stosowana w radarach


SJP.pl


skotysta

wyznawca, zwolennik skotyzmu


SJP.pl


skotystka

zwolenniczka skotyzmu


SJP.pl


skotyzm

scholastyczny kierunek filozoficzno-teologiczny, opozycyjny wobec tomizmu, uznający prymat woli nad rozumem; szkotyzm


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skowa

rodzaj klamry używanej do spajania lub przytrzymywania różnego rodzaju elementów drewnianych w budowlanych konstrukcjach


SJP.pl


skowierzyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś położona w województwie podkarpackim;

Wiktionary

Skowierzyn – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaleszany. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skɔˈvʲjɛʒɨ̃n, AS: skovʹi ̯ežỹn

Wiktionary


skowroda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Kolno,gubernia augustowska,Grajewo,Łomża,Mońki, Ostrołęka,Tykocin,Ełk,Giżycko,Gołdap,Olecko,Pisz,Sejny,Suwałki,Suwalszczyzna,Polesie. patelnia

 (1.2) gw-pl|Zambrów. blacha do pieczenia

 (1.3) gw-pl|Augustów,Suwałki. rondel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skowroda Południowa
  • Skowroda Północna

Wikipedia


skowron

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. średniej wielkości ptak z rodziny skowronków

Wiktionary

Skowron (niem. "Lerchenberg", 472 m n.p.m.) – wzniesienie w północnej części "Grzbietu Małego" Gór Kaczawskich, położone na północny zachód od Płoszczynki, gdzie łączy się z Wapienną. Ku zachodowi odchodzi od niego kilka bocznych ramion z Zadnią i Strzyżowcem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdjęcie skowrona zostało zrobione nad Morzem Czerwonym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skowron mrz., skowronek mzw., skowroniak mzw., skowronki lm nm., skowrończyk mzw.

Wiktionary


skowroneczek

zdrobnienie od: skowronek


SJP.pl


skowronek

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. mały ptak z rodziny nazwa systematyczna|Alaudidae|ref=tak. o perlistym, wysokim śpiewie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skowronek zwyczajny (Alauda arvensis) zwany też skowronkiem polnym lub rolakiem
  • skowronek orientalny (Alauda gulgula)
  • skowronek wyspowy (Alauda razae)
  • skowronek japoński (A. arvensis japonica) – podgatunek skowronka zwyczajnego
  • skowronek borowy, inaczej lerka (Lullula arborea)
  • Skowronek – część miasta Alwernia
  • Skowronek – część wsi Osowo Leśne w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Lubichowo
  • Skowronek – część wsi Stara Wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilamowice
  • Czesław Skowronek – polityk
  • Franciszek Skowronek – żołnierz
  • Henryk Skowronek – sportowiec
  • Hubert Skowronek – duchowny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rolnik niechętnie z pługiem na pole wychodził, chociaż wiosna przyszła wczesna, cicha, ciepła, a nad stepami dzwoniły od dawna skowronki.

 (1.1) Jedna leci, jak skowronek, • Nad zagon miły, • Druga płacze, jak zazula, • Gdzieś u mogiły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔvˈrɔ̃nɛk, AS: skovrõnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skowronkowy

 rzecz. skowron mzw., skowronki nmos.

:: zdrobn. skowroneczek mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rolak

Wiktionary


skowroniak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Ramphocoris clotbey|Bonaparte|ref=tak., gatunek małego ptaka z rodziny skowronków, występującego w północnej Afryce oraz Bliskim Wschodzie;

 (1.2) ornit. ptak z gatunku skowroniak (1.1)

Wiktionary

Skowroniak ("Ramphocoris clotbey") – gatunek małego ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae). Występuje w północnej Afryce oraz na Bliskim Wschodzie. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Środowisko życia skowroniaków stanowią m.in. stepy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skowron mzw.

Wiktionary


skowroniątko

pisklę skowronka


SJP.pl


skowronki

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ornit. syst. nazwa systematyczna|Alaudidae|Vigors|ref=tak., rodzina małych ptaków z rzędu wróblowych;

Wiktionary

Skowronki (Alaudidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skowron mzw., Skowron mos./ż., skowronek mzw., Skowroński mos., Skowrońska ż.

Wiktionary


skowronkowate

rodzina małych ptaków z rzędu wróblowych; skowronki


SJP.pl


skowronkowaty

o cechach skowronkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


skowronkowy

przymiotnik od: skowronek


SJP.pl


skowrończyk

ptak z rodziny skowronków


SJP.pl


skowroński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sikorski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 15 371 osób.
  • Aleksander Skowroński (1863–1934) – polski duchowny katolicki, prałat, działacz narodowy i społeczny na Górnym Śląsku, polityk, poeta
  • Andrzej Skowroński (1923–1993) – podporucznik czasu wojny Armii Krajowej, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Virtuti Militari
  • Andrzej Skowroński (1950–2020) – polski matematyk
  • Andrzej Skowroński (1953–2020) – polski wioślarz, uczestnik Igrzysk Olimpijskich w Moskwie
  • Andrzej Skowroński (ur. 1955) – polski działacz samorządowy i sportowy
  • Bolesław Skowroński, pseud. Bogdan, Bolek, Długi Wojtek, Duży Wojtek, Olek, Wojtek (ur. 4 lipca 1907 w Goszczynie w powiecie grójeckim, zm. 14 marca 1944 w Radomiu) – polski działacz komunistyczny
  • Czesław Skowroński (ur. 13 lutego 1910 w Warszawie, zm. 20 lutego 1984 w Olsztynie) – polski lekkoatleta, specjalizujący się w biegach średniodystansowych
  • Dariusz Skowroński (1955–2022) – polski menedżer i urzędnik państwowy
  • Dariusz Skowroński (ur. 1973) – polski koszykarz
  • Edward Skowroński (ur. 9 września 1887 w Tarnowie, zm. 12 października 1966 w Krakowie) – polski prawnik, urzędnik konsularny
  • Franciszek Skowroński (ur. 24 lipca 1913, zm. 6 listopada 1949 w gminie Lelkowo) – polski polityk, I sekretarz Komitetu Powiatowego PPR w Iławie i Braniewie, w latach 1975–1990 patron Szkoły Podstawow...

Wikipedia


skowyczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) o psie lub innym ssaku psowatym: wydawać urywane, żałosne dźwięki

 (1.2) o ludziach: jęczeć, skarżyć się żałośnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wilki jęły się cisnąć, przy strawie a szarpać, a skowyczeć, a ujadać, w końcu jeden drugiemu do gardzieli się rzucił i tę że kiereszował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈvɨt͡ʃɛt͡ɕ, AS: skovyčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skowyt mrz., skowyk mrz., skowyczenie n., skowytanie n.

 czas. skowytać ndk., skowyknąć dk., skowytnąć dk.

 przym. skowytliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) skowytać, skomleć, kwilić

Wiktionary


skowyr

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Warszawa. pies

Wiktionary


skowyra

nazwisko


SJP.pl


skowyrny

dawniej:
1. pełen energii, zapału, życia; energiczny, żwawy, żywy;
2. zgrabny, szybki w ruchach, w poruszaniu się; ruchliwy, zwinny, prędki


SJP.pl


skowyt

skowyczenie -
1. urywany, żałosny głos psa;
2. cichy, żałosny jęk wydawany przez człowieka;
3. inny, podobny odgłos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przerywane, żałosne wycie psa lub – rzadziej – innego zwierzęcia

 (1.2) cichy, żałosny jęk człowieka

 (1.3) inny, podobny odgłos

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skowyt – poemat Allena Ginsberga
  • Skowyt – film grozy z 1981 roku
  • Skowyt – film biograficzny z 2010 roku
  • Skowyt – polski zespół punkrockowy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skowytanie n., skowyczenie n., zaskowyczenie n., zaskowytanie n.

 czas. skowyczeć ndk., skowytać ndk., zaskowyczeć dk., zaskowytać dk.

Wiktionary


skowytać

skomleć jak pies; wydać głos żałosny, przeciągły


SJP.pl


skozać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zawiadomić

Wiktionary


skozłować

1. o piłce: odbić się od ziemi;
2. rzadko: spaść z czegoś, stoczyć się; skoziołkować


SJP.pl


skołatany

zmęczony, wyczerpany, zgnębiony; znękany, skołowany, zdezorientowany


SJP.pl


skołatać

zgnębić, zmęczyć kogoś, zamącić komuś w głowie


SJP.pl


skołota

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. zob. Scyta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈwɔta, AS: skou̯ota

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Scyta

Wiktionary


skołowany

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: skołować

przymiotnik

 (2.1) pot. odczuwający zamęt, pozbawiony właściwego rozeznania w danej sytuacji; zdezorientowany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔwɔˈvãnɨ, AS: skou̯ovãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skołować

 rzecz. kółko n.

Wiktionary


skołować

1. zamącić komuś w głowie; zmylić;
2. w lotnictwie: opuścić miejsce poprzez kołowanie


SJP.pl


skołtuniały

potocznie:
1. o włosach, sierści, włóknie: zbić się w kołtun, zmierzwiony kłąb; skudłać;
2. stać się kołtunem, człowiekiem zacofanym, obskurantem


SJP.pl


skołtunieć

potocznie:
1. o włosach, sierści, włóknie: zbić się w kołtun, zmierzwiony kłąb; skudłać;
2. stać się kołtunem, człowiekiem zacofanym, obskurantem


SJP.pl


skołyszyn

Skołyszyn – wieś gminna w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Skołyszyn.

W roku 2021 w Skołyszynie mieszkało 2046 mieszkańców, z czego 49,4% stanowiły kobiety, a 50,6% mężczyźni.

Wikipedia


skołyszyński

przymiotnik od: Skołyszyn


SJP.pl


skończenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skończyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skończyć

 przym. skończony

 rzecz. końcówka ż.

Wiktionary


skończony

1. zakończyć wykonywanie jakiejś czynności;
2. zdać egzaminy, zaliczyć program danej szkoły, uczelni;
3. umrzeć


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: skończyć

przymiotnik

 (2.1) całkowity, pełny, kompletny

 (2.2) niespodziewający się niczego dobrego, niemogący liczyć na sukces; przegrany

 (2.3) mat. o liczbie elementów wyrażonej liczbą naturalną;

 (2.4) mat. nieosiągający plus/minus nieskończoności

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jesteś skończonym kretynem!

 (2.1) To skończony bubek, myśli, że świat kręci się wyłącznie wokół niego.

 (2.2) „Jestem skończony!” – pomyślał polityk, widząc w gazecie opis swojej afery.

 (2.3) Atomów we wszechświecie może być bardzo dużo, jednak i tak jest ich skończona liczba.

 (2.4) Rozważany ciąg ma skończoną granicę, więc jest ograniczony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɔ̃nɨ, AS: skõĩ ̯ṇčõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniec m., końcówka ż., skończenie n.

 czas. kończyć, skończyć, dokańczać, dokończyć, ukańczać, ukończyć, wykańczać, wykończyć, zakańczać, zakończyć

 przym. końcowy, kończący, wykończony, ukończony

 przysł. skończenie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) zrujnowany

Wiktionary


skończyć

1. zakończyć wykonywanie jakiejś czynności;
2. zdać egzaminy, zaliczyć program danej szkoły, uczelni;
3. umrzeć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kończyć)

 (1.1) zakończyć czynność

 (1.2) przerobić program, ukończyć kurs

 (1.3) umrzeć

czasownik zwrotny dokonany skończyć się (ndk. kończyć się)

 (2.1) zakończyć trwanie

 (2.2) urwać się (o drodze, obszarze)

 (2.3) zostać zużytym

 (2.4) wyczerpać się twórczo

 (2.5) dać jako wynik, spowodować, mieć konsekwencję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Proszę babci — zawołała — ja nigdy nie skończę kaftanika dla mojej lalki…

 (1.2) Pochodził spod Tarnowa. Skończył teologię i polonistykę, chciał zostać księdzem.

 (2.5) Wygłupy na jezdni skończyły się tragedią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔ̃j̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: skõĩ ̯ṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skończony

 przysł. skończenie

 rzecz. koniec mrz., skończenie n., końcówka ż.

Wiktionary


skośnica

1. przyrząd pomiarowy do mierzenia i sprawdzania kątów stożków i klinów w świetle przechodzącym
2. dawniej: linia skośna


SJP.pl

Skośnica (także "Przekop Klucz-Ustowo") – struga, kanał wodny o długości 2,7 km, łączy Odrę Zachodnią w km 29,8 z Odrą Wschodnią w 730,5 km. Śródlądowa droga wodna o znaczeniu międzynarodowym, klasa Vb. Jeden z cieków Międzyodrza.

Nazwę Skośnica wprowadzono urzędowo rozporządzeniem w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę "Querfahrt".

Wikipedia


skośniej

stopień wyższy od przysłówków: skośnie, skośno


SJP.pl


skośnik

1. nierejowy żagiel skośny;
2. skośnik tuzinek - gatunek motyla z rodziny skośnikowatych


SJP.pl


skośnikowate

o cechach skośnikowatych (rodzina motyli)


SJP.pl

Skośnikowate (Gelechiidae) – rodzina małych motyli z nadrodziny Gelechioidea, zaliczana do kladu Aglossata, obejmuje ponad 4830 opisanych gatunków w 500 rodzajach.

Wikipedia


skośnikowaty

o cechach skośnikowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


skośnooki

mający skośne oczy; kosooki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający skośne oczy, niekoniecznie w typie azjatyckim

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek o skośnych oczach

 (2.2) pot. obraź. każdy człowiek rasy żółtej, bez względu na kształt oczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pekinie poznałem piękną, skośnooką dziewczynę.

 (1.1) Nie wszyscy Tatarzy są skośnoocy.

 (2.1) Nie wszyscy Tatarzy to skośnoocy.

 (2.2) Na targu jakiś skośnooki handluje ciuchami i elektroniką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔɕnɔˈːci, AS: skośn•oḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. skośnooka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kosooki, skośnoślepy

 (2.2) Azjata, żółtek

Wiktionary


skośnoślepy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. rzad. mający skośne oczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leżeli tedy obadwaj z ojcem, który cherlał i dusił się w niemiłosiernym zaduchu wozu, — wysypiali się i prowadzili rozmowy. Zdarzyło się tak szczęśliwie, że najbliżsi trzej sąsiedzi, leżący obok, były to dzikusy zakaspijskie, Sartowie skośnoślepi, nie rozumiejący rosyjskiego języka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. skośnooki; przest. kosooki

Wiktionary


skośność

1. fakt bycia skośnym;
2. statystyce: miara asymetrii rozkładu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co skośne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skośny

Wiktionary


skośny

tworzący z jakąś płaszczyzną lub linią kąt ostry


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który tworzy z jakąś płaszczyzną lub linią kąt ostry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy miała lekko skośne, zielonkawe jak woda w górskim potoku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔɕnɨ, AS: skośny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukośnik mrz., skośność ż., skos

 przysł. skośnie, skosem

 przym. ukośny, skosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. diagonalny, pochyły, spadzisty, ukośny, krzyżujący, poprzeczny

Wiktionary


skr

skrót od: Spółdzielnia Kółek Rolniczych; eskaer


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = roln. ekon. spółdzielnia kółek rolniczych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • SKR – Spółdzielnia kółek rolniczych
  • SKR – Szybka Kolej Regionalna – kolej aglomeracyjna w konurbacji górnośląskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziadek pojechał wozem do SKR-u po azofoskę.

Wiktionary


skr-owski

→ SKR


SJP.pl

Patrz:

SKR

skr.

skrót od: skrót, skrótowiec


SJP.pl

skrót

 (1.1) = jęz. skrót (językowy)

 (1.2) = skrytka, skrytka pocztowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrut|ˈskrɨtka, AS: skrut|skrytka

Wiktionary


skra

poetycko o iskrze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. zob. iskra.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skra Warszawa – wielosekcyjny klub sportowy mający siedzibę w Warszawie
    • Skra Warszawa – warszawski klub żużlowy, założony w 1948 r. jako OM TUR Okęcie Warszawa
  • Skra Bełchatów – polski klub siatkarski (jednosekcyjny) z siedzibą w Bełchatowie
    • EKS Skra Bełchatów – męska drużyna siatkarska, należąca do klubu sportowego PGE Skra Bełchatów
    • Skra KPS Bełchatów – polska kobieca drużyna siatkarska z Bełchatowa, sekcja klubu sportowego Skra Bełchatów
  • Skra Częstochowa – polski klub piłkarski występujący w sezonie 2023/2024 w II lidze
  • Skra Czarna Białostocka – polski klub piłkarski z siedzibą w Czarnej Białostockiej
  • Skra – wieś w Gruzji, w regionie Wewnętrzna Kartlia
  • Skra – miejscowość w Malezji, w stanie Sarawak, w dywizji Sri Aman
  • Skra – miejscowość w Grecji, w Regionie Macedonia Środkowa, w jednostce regionalna Kilkis, w gminie Peonia
  • Skra – dziennik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) on sam nie wiedział, że w duszy jego (…) tliła jakaś skra nadziei, że pożądana niewiasta odpowie mu wzajemnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skra, AS: skra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iskra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. iskra.

Wiktionary


skrabacz

nazwisko


SJP.pl


skrabel

w grze literaki lub scrabble: ruch polegający na wyłożeniu siedmiu płytek (tj. wszystkich, którymi dysponuje gracz), nagradzany 50-punktową premią


SJP.pl


skraber

przyrząd do oczyszczania gazu świetlnego z amoniaku


SJP.pl


skrable

potocznie: gra słowna polegająca na układaniu na określonej planszy wyrazów z losowanych liter


SJP.pl


skrablista

zawodnik grający w scrabble; scrabblista


SJP.pl


skrablistka

zawodniczka grająca w scrabble; scrabblistka


SJP.pl


skrablowiec

rzadko: skrablista, scrabblista (osoba grająca w skrable)


SJP.pl


skrablowy

dotyczący gry scrabble; scrabblowy, scrabble'owy


SJP.pl


skracacz

narzędzie lub serwis do skracania długich adresów internetowych


SJP.pl


skracalny

1. dający się skrócić;
2. ułamek skracalny - ułamek, którego licznik i mianownik mają wspólny dzielnik większy niż jeden; ułamek przywiedlny


SJP.pl


skracanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skracać.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. krótko

 rzecz. skrótowiec mrz., ukrócenie n., skrót mrz.

 czas. skrócić

Wiktionary


skracać

czasownik przechodni niedokonany (dk. skrócić)

 (1.1) niedokonany od|skrócić. (zmniejszać długość)

 (1.2) niedokonany od|skrócić. (zmniejszać czas trwania)

 (1.3) niedokonany od|skrócić. (czynić bardziej zwięzłym)

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) przen. czynić oczekiwanie przyjemniejszym, mniej dokuczliwym

czasownik zwrotny niedokonany skracać się (dk. skrócić się)

 (3.1) niedokonany od|skrócić się. (stawać się krótszym, tracić długość)

 (3.2) niedokonany od|skrócić się. (zajmować mniej czasu)

czasownik zwrotny niedokonany skracać się (dk. brak)

 (4.1) pot. mówić zwięźle, lakonicznie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrót m., skrótowiec mrz., ukrócenie n.

 czas. skrócić dk.

 przysł. krótko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kondensować, okrajać

 (4.1) streszczać się

Wiktionary


skrachowany

taki, który skrachował


SJP.pl


skradanka

gatunek gier komputerowych, których gameplay polega na skradaniu się, ukrywaniu się i używaniu podstępu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grykomp. gatunek gier cyfrowych, którego rozgrywka opiera się na skradaniu i cichej eliminacji przeciwników;

Wiktionary

Skradanka – gatunek gier komputerowych, w których rozgrywka opiera się skradaniu i ukrywaniu się w celu uniknięcia bądź pokonania przeciwników.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Dishonored” to pierwszoosobowa skradanka osadzona w steampunkowym świecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skradanie n.

 czas. skradać ndk.

Wiktionary


skradankowy

→ skradanka


SJP.pl

Patrz:

skradanka

skradać

skradać się - zbliżać się po cichu, ukradkiem, tak, aby nie zwrócić niczyjej uwagi; podkradać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skraść)

 (1.1) książk. zabierać czyjeś

czasownik zwrotny niedokonany skradać się (dk. skraść się)

 (2.1) podkradać się niezauważonym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiewiórka każdego roku skradała orzechy z naszego strychu.

 (2.1) Lwica skrada się niepostrzeżenie w kierunku antylopy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skradanie n., skradanka ż.

 czas. skraść dk.

Wiktionary


skraj

koniec czegoś, krańcowa część; krawędź, bok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) brzeg jakiejś płaszczyzny, jakiegoś obszaru

 (1.2) przen. granica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Etap stał zwykle na skraju wsi, był otoczony ostrokołem, dookoła którego chodziły warty. Pośrodku podwórza wznosił się duży drewniany budynek piernikowego koloru.

 (1.1) Stałam na skraju lasu i patrzyłam w dal.

 (1.2) Bardzo szybko znalazł się na skraju bankructwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skraj, AS: skrai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrajność ż., skrajnia ż.

 czas. krajać, skrajać ndk., skroić dk.

 przym. skrajny

 przysł. skrajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kres

Wiktionary


skrajać

ciąć jakąś całość na kawałki


SJP.pl


skrajka

1. materiał służący do pakowania różnego rodzaju delikatnych przedmiotów;
2. pierwsza i ostatnia kromka chleba odcięta z bochenka; przylepka, piętka


SJP.pl


skrajnia

wymiary poprzecznego przekroju obrysu drogi kolejowej (skrajnia budowli) lub kołowej (skrajnia drogowa) bądź taboru (skrajnia taboru) zapewniające bezkolizyjne przemieszczanie się pojazdu po drodze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. obrys budynków, maszyn itp. albo linia ograniczająca jakąś budowlę, maszynę, poza którą może się bezpiecznie odbywać ruch pojazdów, można budować inne obiekty itp.

 (1.2) kolej. pot. pociąg przekraczający dopuszczalną skrajnię (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrajnia – część wsi Barcice w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Stary Sącz
  • Skrajnia – część wsi Przysietnica w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Stary Sącz
  • Skrajnia – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów
  • Skrajnia Blizanowska
  • skrajnia drogowa
  • skrajnia kolejowa
  • gabaryt

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskrajɲa, AS: skrai ̯ńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skraj m., skrajność ż., skrajnik m.

 przym. skrajny

 przysł. skrajnie, z kraja

Wiktionary


skrajnie

przysłówek

 (1.1) w sposób skrajny, wielce, bardzo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trudno jednak wskazać urządzenie spełniające skrajnie różne wymagania użytkowników.

 (1.1) Protestowała także – z odmiennych pobudek – niewielka grupa skrajnie lewicowa, która nie chciała, by żołnierz polski szedł w służbę kontrrewolucji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrajność ż., skraj m., skrajnia ż.

 przym. skrajny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całkowicie, pot. zabójczo, ekstremalnie, niezmiernie

Wiktionary


skrajniej

stopień wyższy od przysłówka: skrajnie


SJP.pl


skrajniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: skrajny


SJP.pl


skrajnik

wodoszczelny przedział na dziobie lub rufie statku, zabezpieczający go przed zatopieniem w razie uszkodzenia; forpik


SJP.pl

Skrajnik – urządzenie znajdujące się na torze ładunkowym służące do sprawdzania wyruszającego na szlak taboru, tak aby jego elementy nie wystawały poza skrajnię kolejową.

Wikipedia


skrajność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co skrajne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skraj m., skrajnia ż., skrajnik m.

 przym. skrajny

 przysł. skrajnie

Wiktionary


skrajny

krańcowy;
1. będący radykalnym, występujący w ostrej, ostatecznej postaci (np. skrajne teorie, skrajna nędza)
2. rzadko: będący na skraju czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

 (1.2) rzadko: będący na skraju czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrajne poglądy często prowadzą do przemocy.

 (1.1) To skrajna głupota jechać po pijanemu!

 (1.2) Ten skrajny słupek na parkingu często jest przewracany przez nieostrożnych kierowców.

 (1.2) Skrajny obrońca drużyny gości umiejętnie powstrzymał atak lewym skrzydłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrajnɨ, AS: skrai ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skraj m., skrajność ż., skrajnik m., skrajnia ż.

 przysł. skrajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekstremalny, radykalny, ekstremistyczny

 (1.2) brzegowy, graniczny

Wiktionary


skrakować

złamać zabezpieczenia oprogramowania komputerowego; scrackować


SJP.pl


skrapiać

polewać coś lub kogoś, rozpryskując ciecz


SJP.pl


skraplacz

w technice: urządzenie ochładzające lub skraplające parę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd do skraplania gazu lub par

Wiktionary

Skraplacz, kondensator – urządzenie, którego zadaniem jest zamiana par lub gazów w ciecze, czyli skraplanie (kondensacja). Jest zwykle elementem składowym większych instalacji technologicznych lub energetycznych.

W przypadku, gdy temperatura skraplania gazu jest większa od temperatury otoczenia, funkcję skraplaczy mogą pełnić chłodnice wodne lub powietrzne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skraplanie n.

Wiktionary


skraplanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skraplać.

 (1.2) fiz. zmiana stanu skupienia z gazowego na ciekły;

Wiktionary

Skraplanie – zjawisko zmiany stanu skupienia, przejścia substancji z fazy gazowej w fazę ciekłą; przeciwieństwo parowania.

Skraplanie i resublimacja są określane wspólnym terminem kondensacja.

Skraplanie może zachodzić przy odpowiednim ciśnieniu i w temperaturze niższej od temperatury krytycznej. Zestaw tych parametrów (ciśnienie i temperatura), dla których rozpoczyna się proces skraplania, nazywa się punktem rosy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skraˈplãɲɛ, AS: skraplãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skraplać ndk., skroplić dk.

 rzecz. skraplacz m., skraplarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kondensacja

Wiktionary


skraplarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do skraplania par lub gazów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skraplanie n.

Wiktionary


skratka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odpad z mechanicznego oczyszczania ścieków;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskratka, AS: skratka

Wiktionary


skratować

usztywnić konstrukcję (ramę) przez dodanie elementów po przekątnej


SJP.pl


skraw

część odcięta, oderwana od całości


SJP.pl


skrawalność

Skrawalność – zdolność kształtowania się materiału na drodze obróbki wiórowej przy zastosowaniu odpowiednich narzędzi i procesów technologicznych. Skrawalność zależy od wielu czynników:

Wikipedia


skrawalny

o materiale: nadający się do skrawania


SJP.pl


skrawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skrawać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kroić, skrawać ndk.

 rzecz. skrawek mrz.

Wiktionary


skrawarka

obrabiarka do drewna


SJP.pl


skrawać

1. usuwać wierzchnią warstwę poprzez cięcie, krojenie; skrajać
2. w technice: usuwać mechanicznie określoną warstwę z przedmiotu dla nadania odpowiedniej formy, wyglądu


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zdejmować mechanicznie określoną wierzchnią warstwę obrabianej rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Parzono ją wrzątkiem, aby szczecina dała się łatwo oskrobać, patroszono, dzielono na połówki, a później skrawano słoninę i dzielono mięso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskravat͡ɕ, AS: skravać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrawanie n., skrawek m., skraweczek m.

 czas. skroić, kroić, wykroić, wykrawać

Wiktionary


skraweczek

zdrobnienie od: skrawek


SJP.pl


skrawek

1. resztka, pozostałość po krojeniu, cięciu; ścinek, obrzynek, obcinek, okrawek
2. niewielka przestrzeń, najczęściej tworząca brzeg, skraj czegoś; niewielki kawałek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mała cząstka odcięta od całości

 (1.2) niewielka powierzchnia lub przestrzeń, stanowiąca brzeg, skraj lub krawędź czegoś

 (1.3) anat. część małżowiny usznej: mały, pokryty włosami występ chrząstki zlokalizowany tuż przed ujściem przewodu słuchowego zewnętrznego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskravɛk, AS: skravek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrawarka ż., skrawacz mos., skrawarz mos., skrawanie n.

:: zdrobn. skraweczek mrz.

 czas. kroić, skrawać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ścinek, obrzynek, okrawek, zrzynek

Wiktionary


skrawki

1. resztka, pozostałość po krojeniu, cięciu; ścinek, obrzynek, obcinek, okrawek
2. niewielka przestrzeń, najczęściej tworząca brzeg, skraj czegoś; niewielki kawałek


SJP.pl

Skrawki – część wsi Stoczek Kocki w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Jeziorzany.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Poizdowie.

W latach 1975–1998 Skrawki administracyjnie należały do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


skrawkowy

→ skrawek


SJP.pl

Patrz:

skrawek

skrawność

Skrawność – zdolność narzędzia do wykonywania obróbki skrawaniem.

Wikipedia


skraść

przywłaszczyć sobie coś, zabrać po kryjomu; ukraść


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. skradać)

 (1.1) bezprawnie zabrać ukradkiem

 (1.2) przen. zawładnąć czymś

czasownik zwrotny dokonany skraść się (ndk. skradać się)

 (2.1) daw. podkraść się niezauważonym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W piątek wieczorem z posesji na ul. Katowickiej skradziono dwa rowery.

 (1.1) Złodzieje nie zdołali skradnąć niczego.

 (1.2) Już na pierwszej lekcji nowa polonistka skradła Tomka serce.

 (2.1) Lisica skradła się do żurawiego gniazda i zjadła wszystkie jaja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skraɕt͡ɕ, AS: skraść

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. skradzenie n.

 czas. kraść ndk., skradać ndk.

 (2.1)

 czas. zakradać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buchnąć, dmuchnąć, gwizdnąć, rąbnąć, świsnąć, ukraść, zakosić, zwinąć

Wiktionary


skrbeńsko

Skrbeńsko (niem. "Skrbenski")– wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, w południowej części gminy Godów. Miejscowość zajmuje powierzchnię 119 ha.

W miejscowości znajdują się m.in. dom kultury, kościół i boisko. Funkcjonują m.in. zespół folklorystyczny „Melodia”, Koło Gospodyń Wiejskich.

Wikipedia


skrecz

scratch;
1. dźwięk powstający przez drapanie igłą gramofonową płyty winylowej przesuwanej w odpowiedni sposób dłonią;
2. dyscyplina kolarstwa torowego


SJP.pl


skreczing

tworzenie dźwięków poprzez przesuwanie palcami grającej płyty gramofonowej; scratching


SJP.pl


skreczowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skreczować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skreczować ndk.

Wiktionary


skreczować

scratchować (rzadziej);
1. zrezygnować z udziału w jakiejś zabawie;
2. w tenisie ziemnym: poddać mecz bez walki


SJP.pl

czasownik

 (1.1) muz. obracać płytą winylową w celu uzyskania efektów dźwiękowych

 (1.2) sport. w tenisie ziemnym: poddać mecz bez walki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Młodzi lubią dziś słuchać muzyki klubowej, często skreczują – twierdzi Andrzej Kubiak, właściciel sklepu muzycznego w Gdańsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɛˈt͡ʃɔvat͡ɕ, AS: skrečovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrecz m., krecz m., scratch m., scratching m., scratchowanie n., skreczowanie n.

 czas. scratchować, kreczować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) scratchować

 (1.2) scratchować

Wiktionary


skremować

1. spalić ciało zmarłego człowieka lub zwierzęcia zgodnie z określonym zwyczajem;
2. przekształcić produkt spożywczy w jednolitą, gęstą, miękką masę poprzez ucieranie lub ubijanie


SJP.pl


skreolizować

1. zmieszać kultury lokalne;
2. zmieszać z innym językiem etnicznym


SJP.pl


skreper

w technice: maszyna do odspajania gruntu, przewozu i wyładowania urobku w określonym miejscu; zgarniarka


SJP.pl


skrepnąć

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. umrzeć, zdechnąć

Wiktionary


skrewienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skrewić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrewić

 rzecz. krewa ż.

Wiktionary


skrewić

potocznie: sprawić zawód


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) pot. zawieść czyjeś oczekiwania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛvʲit͡ɕ, AS: skrevʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krewa ż., krewienie n., skrewienie n.

 czas. krewić ndk.

Wiktionary


skreślanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skreślać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., skreślenie n., kreska ż.

 czas. skreślać ndk.

Wiktionary


skreślać

1. czynić nieważnym przez przeprowadzenie kreski, linii (zwykle w tekście); przekreślać
2. wyrażać coś pisemnie lub przez rysunek
3. przenośnie: spisywać kogoś na straty


SJP.pl


skreślenie

to, co zostało skreślone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) to, co zostało skreślone

 (1.2) kreska, którą skreślamy jakieś wyrazy w tekście

 (1.3) znak x postawiony na jakiejś karcie w celu wytypowania lub odrzucenia kogoś albo czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarz mos., kreślarnia ż., skreślanie n., kreska ż.

Wiktionary


skreślić

1. uczynić nieważnym przez przeprowadzenie kreski, linii (zwykle w tekście); przekreślić
2. wyrazić coś pisemnie lub przez rysunek
3. przenośnie: spisać kogoś na straty


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. skreślać)

 (1.1) dokonany od|skreślać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛɕlʲit͡ɕ, AS: skreślʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., kreska ż.

Wiktionary


skriabin

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Skriabin – rosyjski pianista i kompozytor
  • Konstantin Skriabin – rosyjski parazytolog
  • Michaił Skriabin – aktor rosyjski
  • Wiaczesław Mołotow właściwie Wiaczesław Skriabin – polityk ZSRR
  • (6549) Skryabin – planetoida
  • Skriabin – ukraiński zespół rockowy

Wikipedia


skrin

potocznie: zrzut ekranu; screen, screenshot


SJP.pl


skrining

badanie całej populacji przeprowadzane w celu wyłonienia osób, które mogą mieć jakąś chorobę; badanie przesiewowe; badanie przesiewowe, screening, skryning


SJP.pl


skriningowy

→ skrining; screeningowy


SJP.pl


skrinsejwer

w informatyce, rzadko: ochronny program wygaszający ekran monitora po chwili bezczynności użytkownika komputera; wygaszacz ekranu


SJP.pl


skrobacz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrobacz – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
  • Skrobacz – część wsi Nakla w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
  • Skrobacz – część wsi Pełczyn w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Śrem
  • Skrobacz – część wsi Trzebina w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Lubrza

Wikipedia


skrobaczka

1. w technice: narzędzie do skrobania, oczyszczania lub wygładzania powierzchni przedmiotów; skrobarka, skrobka, skrobak;
2. w medycynie: stalowe narzędzie chirurgiczne, służące do oddzielania okostnej od kości, stosowane najczęściej w chirurgii kostnej;
3. żelazne ostrze umieszczane przed wejściem do domów, służące do zeskrobywania błota lub śniegu z obuwia;
4. potocznie: nożyk do obierania warzyw;
5. potocznie: wycieraczka do usuwania szronu, lodu, śniegu z szyb samochodu


SJP.pl


skrobak

w technice:
1. narzędzie do skrobania, oczyszczania lub wygładzania powierzchni przedmiotów; skrobaczka, skrobka, skrobarka;
2. przyrząd do usuwania osadów parafiny i zanieczyszczeń z rur wydobywczych lub ropociągów


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skrobakowy

→ skrobak


SJP.pl

Patrz:

skrobak

skrobanie

1. drapać czymś ostrym po powierzchni czegoś, zdrapywać wierzchnią warstwę, oczyszczać z czegoś
2. potocznie: pisać
3. skrobać się - drapać się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skrobać.

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skrobaczka ż., skrobak m., skrobacz m., skrobka ż., skrobanka ż., skrobanina ż., skrobnięcie n.

 czas. skrobać ndk., skrobnąć dk.

Wiktionary


skrobanka

potocznie: usunięcie z jamy macicy tkanek zmienionych chorobowo, jaja płodowego lub jego resztek; abrazja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. gin. zabieg łyżeczkowania macicy jako metoda aborcji

 (1.2) rzad. pot. gin. zabieg łyżeczkowania macicy w celu usunięcia tkanek zmienionych chorobowo

 (1.3) gwara. etn. jednobarwne wielkanocne jajo z wzorem wydrapanym ostrym narzędziem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała pani skrobankę?

 (1.1) Otóż, ciasno pojęty interes stanu lekarskiego leży w tem, aby dzieci lęgło się jak najwięcej. Ten żyje z porodów, ów ze skrobanek, inny z chorób dzieci.

 (1.3) W pierwszej kategorii punktowane były tradycyjne podkarpackie potrawy wielkanocne, w drugiej podziwiano kunszt wykonania pisanek, skrobanek i oklejanek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɔˈbãnka, AS: skrobãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrobanie n., skrobnięcie n., skrobak m., skrobaczka ż., skrobacz m., skrobka ż., skrobanina ż.

 czas. skrobać ndk., wyskrobać dk., zeskrobać dk., naskrobać dk., przeskrobać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abrazja, aborcja, przerwanie ciąży

 (1.3) rysowanka, drapanka

Wiktionary


skrobankowy

→ skrobanka


SJP.pl

Patrz:

skrobanka

skrobarka

1. w technice: narzędzie do skrobania, oczyszczania lub wygładzania powierzchni przedmiotów; skrobaczka, skrobka, skrobak;
2. w górnictwie: typ czerparki do urabiania skał, np. węgla brunatnego


SJP.pl


skrobać

1. drapać czymś ostrym po powierzchni czegoś, zdrapywać wierzchnią warstwę, oczyszczać z czegoś
2. potocznie: pisać
3. skrobać się - drapać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) trąc czymś ostrym, zdrapywać wierzchnią warstwę czegoś

 (1.2) pot. drapać coś lub po czymś

 (1.3) żart. pisać brzydko, niestarannie lub niewyraźnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pan od czasu do czasu zatrzymywał się i oglądał jakiś przedmiot, pies przysiadał na podłodze i skrobał tylną nogą gęste kudły, a rzędem ustawione w szafie lalki małe, średnie i duże, brunetki i blondynki przypatrywały się im martwemi oczami.

 (1.2) Wycieraczki rozpaczliwie skrobały szybę, niewiele poprawiając widoczność.

 (1.3) Co ty tam skrobiesz w tym zeszycie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrobanie n., skrobak m., skrobaczka ż., skrobanka ż., skrobia ż.

 czas. zeskrobywać, skrobnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bazgrać

Wiktionary


skrobek

w technice: narzędzie do skrobania, oczyszczania i wygładzania powierzchni przedmiotów; skrobaczka, skrobak, skrobarka


SJP.pl

Skrobek – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


skrobia

wielocukier zbudowany z amylopektyny i amylozy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. spoż. główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

Wiktionary

Skrobia – organiczny związek chemiczny, węglowodan, polisacharyd roślinny, składający się wyłącznie z merów glukozy połączonych wiązaniami α-glikozydowymi, pełniący w roślinach rolę magazynu energii.

Skrobia jest głównym węglowodanem w diecie człowieka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skrobia to ważna substancja odżywcza. Jest to składnik mąki, a więc występuje w chlebie i wszystkich wypiekach. Ważną rolę odgrywa również skrobia ziemniaczana występująca w bulwach tej rośliny. Skrobia jest materiałem energetycznym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skrobiowy

 rzecz. skrobać ndk.

 czas. skrobać

Wiktionary


skrobiawica

nieodwracalna choroba polegająca na odkładaniu się w tkankach swoistego związku białkowego, zwanego amyloidem; zwyrodnienie skrobiowate


SJP.pl


skrobidecha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. gw-pl|Warszawa. stolarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie tak dawno wołali za nim: skrobidecha, a tu, w szacownym sklepie nazwali go artystą

Wiktionary


skrobiotwórczy

tworzący skrobię


SJP.pl


skrobiowaty

1. ciało skrobiowate - materiał gromadzący się w wypustkach astrocytów w wyniku starzenia się;
2. nerczyca skrobiowata - choroba nerek wywołana nadmiarem skrobi


SJP.pl


skrobiowy

przymiotnik od: skrobia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze skrobią, dotyczący skrobii; zawierający skrobię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrobia ż.

Wiktionary


skrobipiórek

gryzipiórek; lekceważąco:
1. urzędnik niższej rangi, szeregowy pracownik biurowy;
2. autor tekstów o małej wartości literackiej; pisarzyna, pismak


SJP.pl


skrobisz

nazwisko


SJP.pl


skrobka

w technice: narzędzie do skrobania, oczyszczania i wygładzania powierzchni przedmiotów; skrobaczka, skrobak, skrobarka


SJP.pl


skrobnąć

1. drapnąć czymś ostrym po powierzchni czegoś, zdrapać wierzchnią warstwę, oczyścić z czegoś
2. potocznie: napisać
3. skrobnąć się - drapnąć się


SJP.pl


skrobot

nazwisko


SJP.pl


skrobotowo

Skrobotowo – osada w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice.

Według danych pod koniec 2004 roku osada miała 234 mieszkańców.

W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


skrobów

Skrobów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Lubartów.

Na początku 1939 w Skrobowie otwarto narodowy uniwersytet wiejski, zorganizowany przez Służbę Młodych Obozu Zjednoczenia Narodowego i Związek Młodej Polski.

Wikipedia


skrocki

nazwisko


SJP.pl


skrocz

chód, bieg niektórych zwierząt czworonożnych polegający na stawianiu jednocześnie raz obu nóg prawych, raz lewych; krocz (r. żeński), krocz (r. męski), inochód


SJP.pl


skrodzki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Skrodzki (ur. 1983) – polski szablista, medalista mistrzostw Europy, wielokrotny mistrz Polski, olimpijczyk z Londynu (2012),
  • Apolinary Skrodzki (1913-1986) – nauczyciel, społecznik, pierwszy przewodniczący Towarzystwa Miłośników Braniewa.
  • Jerzy Andrzej Skrodzki (1926–2013) – polski dziennikarz i publicysta historyczny,
  • Jerzy Skrodzki (1635–1682) – polski duchowny luterański i pisarz religijny,
  • Józef Karol Skrodzki (1787–1832) – polski fizyk, zoolog, profesor i rektor Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego,
  • Michał Skrodzki (1920–1995) – polski agrotechnik polski, profesor Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie,
  • Wojciech Skrodzki (1935–2016) – polski krytyk sztuki, działacz LGBT

Wikipedia


skrofularia

wieloletnia roślina (bylina lub półkrzew) z rodziny trędownikowatych, występująca na półkuli północnej w wielu gatunkach, mająca właściwości lecznicze i zarazem trujące; trędownik


SJP.pl


skrofuliczny

→ skrofuloza


SJP.pl

Patrz:

skrofuloza

skrofuloza

zołzy;
1. rzadko spotykana odmiana przewlekłej gruźlicy węzłów chłonnych (najczęściej szyi), spowodowana prątkami gruźlicy; skrofuły (dawniej);
2. zaraźliwa choroba źrebiąt i młodych koni


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skrofuły

dawniej: przewlekła gruźlica węzłów chłonnych (najczęściej szyi), występująca u dzieci żyjących w złych warunkach; skrofuloza; zołzy


SJP.pl


skroić

pociąć jakąś całość na kawałki


SJP.pl

czasownik

 (1.1) tnąc przyciąć materiał do czegoś

 (1.2) krojąc oddzielić część od całościfakt.

 (1.3) slang. ukraść

 (1.4) slang. okraść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te koszule nocne są skrojone idealnie do drobnych ciał Latynosek.

 (1.2) Skroiłem cztery kawałki na śniadanie, i piąty na deser.

 (1.4) Skroiła nas na grube miliony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skraj mrz.

 czas. skrawać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odkroić

Wiktionary


skrok

nazwisko


SJP.pl

Skrok (forma żeńska: Skrok, Skrokowa, Skrokówna, l. mn. Skrokowie) – polskie nazwisko. W 2022 roku nosiło je 1833 osób.

Wikipedia


skrolować

środowiskowo: przewijać treści na ekranie; scrollować


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) neol. przewijać zawartość ekranu na urządzeniu elektronicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eftepowałem się do serwera, żeby zdałnlołdować kliparty, a tymczasem displej mi się zaczął skrolować, trakbol się zawiesił i trzeba było resetować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. scrollować ndk.

 rzecz. scrollowanie n., skrolowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewijać, scrollować

Wiktionary


skrom

tłuszcz zajęczy, dawniej używany jako środek leczniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łow. tłuszcz zwierzęcy, zwłaszcza tłuszcz zajęczaków

Wiktionary


skromne

forma przymiotnika.

 (1.1) M. n. lp., M. n. lm., ż. M. lm. od: skromny

Wiktionary


skromnica

Skromnica – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków.

Wieś dóbr prestymonialnych kapituły kolegiaty łęczyckiej w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego. Wcześniej znajdowała się w administracyjnych granicach powiatu łęczyckiego. Do sołectwa Skromnica należy jeszcze Tkaczew.

Wikipedia


skromnie

przysłówek

 (1.1) w sposób skromny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkała skromnie w "fińskich domkach" na Mokotowie, łazienka i ubikacja wspólne dla trzech rodzin, ale okolica ładna, zielona, w bok od głównej ulicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɔ̃mʲɲɛ, AS: skrõmʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skromność ż., skromniś m., skromnisia ż.

 przym. skromny, skromniutki, skromniuteńki

 przysł. skromniutko, skromniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczędnie, umiarkowanie

Wiktionary


skromniej

stopień wyższy od przysłówka: skromnie


SJP.pl


skromniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: skromny; bardziej skromny


SJP.pl


skromnisia

kobieta przesadnie skromna lub udająca skromną


SJP.pl


skromniusieńki

zdrobnienie od: skromny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: skromny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskrɔ̃mʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: skrõmʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


skromniuteńki

zdrobnienie od: skromny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: skromny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskrɔ̃mʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: skrõmʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skromność

 przym. skromny, skromniutki

 przysł. skromnie, skromniutko, skromniuteńko

Wiktionary


skromniutki

zdrobnienie od: skromny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: skromny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɔ̃mʲˈɲutʲci, AS: skrõmʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skromność

 przym. skromny, skromniuteńki

 przysł. skromnie, skromniutko, skromniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skromniuśki

Wiktionary


skromniuśki

zdrobnienie od: skromny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: skromny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɔ̃mʲˈɲüɕci, AS: skrõmʹńüśḱi

Wiktionary


skromniś

człowiek przesadnie skromny lub udający skromnego


SJP.pl


skromność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

 (1.2) przest. cecha kogoś, kto jest powściągliwy lub wstydliwy w relacjach z osobami przeciwnej płci

 (1.3) cecha czegoś, co jest proste i pozbawione ozdób

 (1.4) cecha czegoś, co nie jest zbyt efektowne ani głośne

 (1.5) cecha czegoś, co ma małą wartość materialną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cnota skromności polega przede wszystkim na wyrzeczeniu się pychy.

 (1.2) Panienka na balu w swoim zachowaniu powinna zachować skromność i obyczajność.

 (1.3) Ubiory lub mundury dyktatorów cechuje albo przesadna skromność, albo nadmierna strojność.

 (1.4) Uroczystość przebiegła ze skromnością i bez zbędnej celebry.

 (1.5) Stowarzyszenie nie wynajęło reprezentacyjnej siedziby, bo na taką decyzję nie pozwoliła skromność budżetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɔ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: skrõmność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skromniś m., skromnisia ż.

 przym. skromny

:: zdrobn. skromniutki, skromniuteńki

 przysł. skromnie

:: zdrobn. skromniutko, skromniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokora, modestia, umiar, umiarkowanie

 (1.2) nieśmiałość, niewinność, obyczajność, pruderyjność, przyzwoitość, powściągliwość, wstydliwość

 (1.3) prostota, brak wyszukania, zgrzebność, zwyczajność, zwykłość

 (1.4) cichość, prostota

 (1.5) ubóstwo, niedostatek, szczupłość

Wiktionary


skromny

1. powściągliwy w stosunku do osób odmiennej płci ;
2. niedbający o rozgłos, niemający wygórowanego mniemania o sobie;
3. odznaczający się prostotą, np. skromny posiłek;
4. niemający dużych dochodów, nieprzynoszący dużych zysków, np. skromny urzędnik;
5. niewielki, niepokaźny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niemający potrzeby wyróżniania się

 (1.2) w prostym stylu, pozbawionym ozdób

 (1.3) niewielki

 (1.4) o niewielkich dochodach

 (1.5) przest. powściągliwy lub wstydliwy w relacjach z osobami przeciwnej płci

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kormoran skromny (Microcarbo niger)
  • Pustelnik skromny (Phaethornis squalidus)
  • Wielce skromny bohater, francuska tragikomedia (1996)
  • Henryk Mieczysław Skromny (1926 - 1962), polski piłkarz, bramkarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie warto być skromnym, gdyż ludzi skromnych docenia się dopiero po śmierci.

 (1.3) Jego skromne dochody nie pozwalały na wystawne życie.

 (1.4) A on teraz liczy sam, że ma ze sto tysięcy długów, a to skromny człowiek.

 (1.5) Moje pensjonarki zachowują się w sposób skromny, przyzwoity i obyczajny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɔ̃mnɨ, AS: skrõmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skromność ż., skromniś m., skromnisia ż.

 przym.

:: zdrobn. skromniutki, skromniuteńki

 przysł. skromnie, skromno, skromniutko, skromniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cichy, łagodny, milczący, nieśmiały, prosty, skryty, spokojny, umiarkowany, wyciszony

 (1.2) bezpretensjonalny, niewyszukany, pospolity, surowy, zgrzebny, zwyczajny, zwykły

 (1.3) mały, malutki, maleńki, nieduży, nieobfity, skąpy, szczupły, tyci, ubogi

 (1.4) biedny, ubogi

 (1.5) nieśmiały, obyczajny, przyzwoity, pruderyjny, moralny

Wiktionary


skroniowy

przymiotnik od: skroń


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący skroni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɔ̃ˈɲɔvɨ, AS: skrõńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skroń ż.

Wiktionary


skroniów

Skroniów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów. Ma status sołectwa.

Wikipedia


skropak

biodegradowalny wypełniacz do paczek


SJP.pl


skropić

polać coś lub kogoś, rozpryskując ciecz


SJP.pl


skroplina

ciecz będąca produktem skraplania się gazu; skropliny, kondensat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ciecz powstała w procesie skraplania

Wiktionary


skropliny

ciecz będąca produktem skraplania się gazu; skropliny, kondensat


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skrosować

w telekomunikacji: przełączyć rozmowy prowadzone na linii abonenckiej do centrali na przełącznicy głównej


SJP.pl


skrowaczewski

nazwisko


SJP.pl


skroń

1. boczna część czaszki ssaków;
2. poetycko: głowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. boczna część głowy za oczami;

Wiktionary

Skroń ( tempus l. mn. "tempi") – boczna część głowy niektórych zwierząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boli mnie głowa w okolicach skroni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɔ̃ɲ, AS: skrõń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skroniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk puls, pulst

Wiktionary


skroś

przestarzałe: przez całą długość lub szerokość czegoś; wskroś, na wskroś, na wylot, na przestrzał, na skroś, skróś


SJP.pl


skrośny

skierowany prostopadle do powierzchni czegoś; przenikający na wskroś, w głąb czegoś


SJP.pl


skrub

[czytaj: skrub albo skrab] australijska odmiana buszu; scrub


SJP.pl

Skrub, scrub – używany w literaturze polskiej termin, pochodzący od angielskiego słowa "scrub" oznaczającego zarośla, określający typ roślinności z dominacją ciernistych krzewów, charakterystyczny dla obszarów półpustynnych wewnątrz kontynentu australijskiego. Odpowiednik pojęcia busz.

Wikipedia


skruber

aparat do usuwania z mieszaniny gazowej zanieczyszczających ją ciał stałych lub cieczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lab. chem. zob. absorber.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aparat absorpcyjny, absorber, płuczka

Wiktionary


skrucha

głęboki żal za wyrządzone zło, popełnione błędy itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żal za popełnione błędy, krzywdy

Wiktionary

Skrucha – refleksja nad własnym zachowaniem i poczucie żalu za złe czyny. Zwykle wiąże się z postanowieniem zmiany i prowadzenia bardziej odpowiedzialnego życia. Może stanowić jeden z elementów psychoterapii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskruxa, AS: skruχa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skruszony, kruchy

 rzecz. kruchość ż.

Wiktionary


skrudlić

dawniej: bronować - uprawiać ziemię przy użyciu brony, zwykle w celu jej spulchnienia, oczyszczenia z chwastów i przykrycia nasion


SJP.pl


skrupiać

skrupiać się - skupiać się na kimś, obciążać kogoś


SJP.pl


skrupić

skrupić się - spaść na kogoś, skupić się na kimś, obciążyć kogoś


SJP.pl


skrupulancki

→ skrupulant


SJP.pl

Patrz:

skrupulant

skrupulant

człowiek drobiazgowo dokładny; pedant, skrupulat


SJP.pl


skrupulantka

→ skrupulant


SJP.pl

Patrz:

skrupulant

skrupulat

człowiek drobiazgowo dokładny; pedant, skrupulant


SJP.pl


skrupulatka

→ skrupulat


SJP.pl

Patrz:

skrupulat

skrupulatnie

przysłówek

 (1.1) w sposób bardzo dokładny i staranny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś zauważył, że jeden gość, który przyjechał z RFN-u, miał taki notatnik i ciągle coś skrupulatnie w nim zapisywał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrupulat mos., skrupulatność ż., skrupuł mrz.

 przym. skrupulatny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo dokładnie, drobiazgowo, pedantycznie, starannie, sumiennie, szczegółowo

Wiktionary


skrupulatniej

stopień wyższy od przysłówka: skrupulatniej


SJP.pl


skrupulatniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: skrupulatny


SJP.pl


skrupulatność

przesadna dokładność, drobiazgowość, precyzyjność; staranność, pedantyczność, akuratność


SJP.pl


skrupulatny

1. drobiazgowo dokładny, przesadnie dbający o szczegóły; precyzyjny, akuratny, pedantyczny;
2. wykonany z pedantyczną dokładnością; dokładny, staranny, szczegółowy;
3. dawniej: mający skrupuły, dręczony skrupułami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) drobiazgowo, pedantycznie dokładny

 (1.2) wykonywany z drobiazgową, pedantyczną dokładnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba pochwalić pracę inspektora, który był niezwykle skrupulatny i wyłapywał wszystkie nieprawidłowości.

 (1.2) Skrupulatna kontrola w urzędzie wykazała wiele nieprawidłowości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrupulatność ż., skrupulant m., skrupulantka ż., skrupulat m., skrupulatka ż.

 przysł. skrupulatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) drobiazgowy, pedantyczny, dokładny, precyzyjny, sumienny; przest. akuratny

Wiktionary


skrupuł

1. (zwykle w liczbie mnogiej) wątpliwość natury moralnej w odniesieniu do własnego postępowania, powstrzymująca od nieetycznych zachowań;
2. dawniej: anglosaska jednostka apteczna masy równa 1,290 grama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wątpliwość natury moralnej wobec własnego postępowania

 (1.2) daw. metrol. aptekarska jednostka wagowa, równowartość 20 granów (1/3 uncji)

 (1.3) hist. miar. najmniejsza praktycznie stosowana rzymska jednostka wagi, 1/24 uncji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obawiałem się przez chwilę, aby nie odwołała swoich poleceń i aby ten jej spóźniony skrupuł nie pokrzyżował moich planów.

 (1.1) Koniec końców, tknięty jakimś skrupułem, rzekł do leżącej: – Ej – a dychaj se tu...

 (1.1) Katarzyna jest złą kobietą, więc tym bardziej dziwi, że ma jakiekolwiek skrupuły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrupuw, AS: skrupuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrupuły lm nm.

 przysł. skrupulatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) scripulum, scrupulum

Wiktionary


skrupuły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) stan wątpliwości związany ze złamaniem zasady moralnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie miała żadnych skrupułów, by mu oddać z nawiązką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrupuł mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrzuty sumienia

Wiktionary


skruszacz

urządzenie do wstępnej obróbki mięsa


SJP.pl

Skruszacz – mieszanka soli kwasów organicznych (m.in. węglanu sodu, cytrynianu sodu i octanu sodu) i substancji smakowych skomponowana w celu wystandaryzowania procesu kruszenia mięsa.

Skruszacze ulegają rozkładowi w czasie około 24 godzin. Z tego powodu nie pozostawiają nieprzyjemnego posmaku lub zapachu, a jednocześnie ograniczają rozwój mikroflory bakteryjnej. Kwasy organiczne powodują nadto, że wzrasta soczystość mięsa w drodze pęcznienia białek mięśniowych.

Wikipedia


skruszeć

czasownik

 (1.1) stać się łagodniejszym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skruszyć

Wiktionary


skruszony

przymiotnik

 (1.1) odczuwający skruchę, świadczący o skrusze

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: skruszyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrucha ż., kruchość ż.

 czas. skruszyć dk., kruszyć ndk.

 przym. kruchy

Wiktionary


skruszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. skruszać)

 (1.1) zniszczyć, łamiąc na drobne kawałki

 (1.2) pokonać jakieś zagrożenie lub ograniczenie

 (1.3) książk. sprawić, że ktoś czuje żal za popełnione przez siebie złe uczynki

czasownik zwrotny dokonany skruszyć się (ndk. skruszać się)

 (2.1) zostać zniszczonym przez połamanie na drobne kawałki

 (2.2) książk. poczuć żal za popełnione przez siebie złe uczynki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruchy wody, wywołane sztormem, bez problemu skruszą trzycentymetrową powłokę lodu.

 (1.2) Wspaniała Rewolucja 1688 skruszyła szczątki feudalnego jeszcze absolutyzmu, ustanawiając monarchię konstytucyjną.

 (1.3) […] powiem wam tak piękne kazanie o miłości między chrześcijańskimi narodami, iż was do cna skruszę.

 (2.1) W Minnesocie ludzie jeżdżą po jeziorach samochodami, pierwszym sygnałem wiosny jest to, że pod jakimś autem skruszy się lód.

 (2.2) Skruszył się srogi rycerz aż do głębi serca, poznał swą hańbę, zrozumiał okropność występku i zapragnął gorąco odkupić ciężką winę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., okruch mrz., skruszenie n., kruchość ż.

 czas. kruszyć, skruszać ndk., skruszeć dk.

 przym. skruszały, skruszony, kruchy

Wiktionary


skrutacja

1. książkowo: liczenie głosów;
2. metoda czytania Biblii z wykorzystaniem odnośników biblijnych do innych ksiąg


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skrutacyjny

dotyczący procedury liczenia głosów podczas głosowania, np. komisja skrutacyjna


SJP.pl


skrutator

osoba obliczająca głosy w czasie głosowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba odpowiedzialna za obliczanie głosów podczas wyborów lub głosowania, członek komisji skrutacyjnej

 (1.2) przest. wnikliwy badacz, obserwator, indagator

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po zamknięciu lokalu wyborczego skrutatorzy przystąpili do liczenia kart.

 (1.1) P. Kluszczyński mianował skrutatorów i czuwał z wysokości swojego podwyższenia nad tym, ażeby nie było nadużyć.

 (1.2) Był on niezmordowanym skrutatorem ludzkich sumień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skruˈtatɔr

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrutacja ż., skrutynium n.

 czas. skrutować ndk.

 przym. skrutacyjny, skrutatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) badacz, eksplorator, poszukiwacz

Wiktionary


skrutatorka

→ skrutator


SJP.pl

Patrz:

skrutator

skrutynium

dawniej:
a) tajne głosowanie
b) śledztwo sądowe


SJP.pl

Skrutynium (łac. "scrutinium" 'badanie' od "scruto, scrutare" 'badać, sprawdzać') - od czasów średniowiecznych w Rzeczypospolitej, forma odróżniania winy umyślnej od nieumyślnej, polegająca na przeprowadzeniu śledztwa przez przysięgłych urzędników (najczęściej - kasztelanów z dwoma pomocnikami), którzy przesłuchiwali świadków pod przysięgą (aby mieć pewność, że nie są oni przekupieni).

Wikipedia


skrwa

rzeka w Polsce


SJP.pl

Skrwa (także Płosznica, Skrwa Prawa, Skrwa Północna) – polska rzeka o długości 114 kilometrów, płynąca na terenie Pojezierza Chełmińsko-Dobrzyńskiego. Jest prawym dopływem Wisły.

Wikipedia


skrwawiać

plamić lub zalewać coś krwią


SJP.pl


skrwawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skrwawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skr̥faˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: skr̦favʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrwawić

Wiktionary


skrwawić

poplamić lub zalać coś krwią


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) zbroczyć, splamić krwią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani zabija pana, (…) potem cała skrwawiona bieży przez łąki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskr̥favʲit͡ɕ, AS: skr̦favʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrwawienie n.

Wiktionary


skrwiański

przymiotnik od: Skrwa


SJP.pl


skrwileński

przymiotnik od: Skrwilno


SJP.pl


skrwilnianin

mieszkaniec Skrwilna (wsi w Polsce)


SJP.pl


skrwilnianka

mieszkanka Skrwilna (wsi w Polsce)


SJP.pl


skrwilno

wieś w Polsce


SJP.pl

Skrwilno – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, powiecie rypińskim i gminie Skrwilno. Miejscowość jest siedzibą gminy Skrwilno.

Wikipedia


skryba

1. lekceważąco: urzędnik niższej rangi, szeregowy pracownik biurowy; gryzipiórek, skrobipiórek;
2. lekceważąco: autor tekstów o małej wartości literackiej; pisarzyna, pismak, skrobipiórek, gryzipiórek;
3. osoba przepisująca księgi, dokumenty; pisarz, kopista;
4. dawniej: pisarz pracujący w urzędzie; sekretarz;
5. dawniej: człowiek objaśniający Biblię, tłumacz praw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. ten, który przepisywał księgi lub dokumenty

 (1.2) żart. urzędnik lub literat

Wiktionary

Skryba (łac. "scriba") – osoba zajmująca się zawodowo odręcznym przepisywaniem ksiąg lub dokumentów. Zawód skryby występował w zróżnicowanych formach we wszystkich kulturach posługujących się pismem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praca skryby była bardzo żmudna.

 (1.2) Pracował nad tym niczym skryba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɨba, AS: skryba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrypt m., skryptorium n.

:: zdrobn. skrybek m.

 przym. skryptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kopista, gryzipiórek, pisarczyk, sekretarz

Wiktionary


skrybenda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. lekcew. pismo, zwłaszcza mało wyraźne lub niskiej wartości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drwię ja z wszystkich lekarzy, z ich rad, z ich skrybendy, niechaj chorych pilnują, od zdrowych im wara!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bazgroły, bazgranina, pisanina

Wiktionary


skrycie

przysłówek

 (1.1) w tajemnicy przed kimś, ukradkiem

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) odczasownikowy od|skryć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɨt͡ɕɛ, AS: skryće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skryty

 czas. skryć dk., ukrywać

 rzecz. skrytka ż., skrytość ż., skrywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukradkiem

Wiktionary


skryciej

stopień wyższy od przysłówka: skrycie


SJP.pl


skrycik

rodzaj z rodziny kornikowatych, obejmujący gatunki pożytecznych chrząszczy niszczących jaja szkodników i maleńkie larwy z tej samej rodziny w chodnikach drzew


SJP.pl


skryjomie

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Nowy Sącz. po kryjomu, tajemnie, sekretnie

Wiktionary


skryminalizować

1. uczynić coś przestępstwem; spenalizować;
2. uczynić winnym wbrew faktycznemu stanowi rzeczy


SJP.pl


skryning

badanie przesiewowe wykonywane w celu wczesnego wykrycia schorzeń u osób bez objawów; screening, skrining


SJP.pl


skryningowy

→ skryning; screeningowy


SJP.pl


skrypcik

zdrobnienie od: skrypt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od skrypt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrypt m.

Wiktionary


skrypt

1. zbiór wykładów, opracowań z jakiejś dziedziny służący studentom za podręcznik;
2. w informatyce: zapis zawierający skompresowane instrukcje dotyczące pewnych działań komputera;
3. dawniej: pismo urzędowe;
4. w prawie: dokument wystawiony przez dłużnika, stwierdzający zaciągnięcie długu i zobowiązanie do jego zwrotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. podręcznik lub zbiór notatek studenckich zawierający najważniejsze informacje z wykładów

 (1.2) inform. zestaw poleceń zapisanych w języku programowania, który automatyzuje pewne czynności albo wykonuje określone zadania

 (1.3) socjol. przyswojony schemat myślenia i zachowania, który podpowiada osobie, jak powinna postępować w określonych sytuacjach społecznych

 (1.4) przest. książk. napisany dokument lub zapis czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skrypt (analiza transakcyjna)
  • skrypt (informatyka)
  • skrypt (psychologia)
  • skrypt naukowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie mogę nabyć ten skrypt z histologii?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skryptowy

 rzecz. skryba mos., skrypcik mrz.

Wiktionary


skryptor

w średniowieczu: człowiek przepisujący księgi rękopiśmienne; scriptor


SJP.pl


skryptorium

scriptorium;
1. miejsce, w którym kopiowano księgi rękopiśmienne, najczęściej znajdujące się przy klasztorach lub w katedrach;
2. dawniej: przenośny pulpit z drewna z pochyłym, ruchomym blatem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. pomieszczenie klasztorne lub zamkowe, w którym przepisywano księgi i dokumenty

 (1.2) hist. pulpit skryby;

Wiktionary

Skryptorium (łac. "scriptorium" od "scribere" „pisać”) – średniowieczna nazwa pulpitu do pisania i czytania oraz całości warsztatu pisarskiego. W klasztorach skryptoriami nazywano pomieszczenia, w których przepisywano ręcznie księgi. Zakonników zajmujących się rękopiśmiennictwem nazywano skryptorami lub skrybami. Z czasem powstały dzięki nim takie specjalizacje jak kaligrafia i iluminacja (miniatura).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogrzewane skryptoria stawały się zwyczajowymi.

 (1.2) Przy skryptorium kopista spędzał kilka godzin dziennie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skryba mos.

Wiktionary


skryptorka

→ skryptor


SJP.pl

Patrz:

skryptor

skryptowy

przymiotnik od: skrypt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący skryptu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skryba mos., skrypt mrz.

Wiktionary


skryptozakładka

w informatyce: niewielki skrypt w języku JavaScript, rozszerzający możliwości przeglądarki internetowej


SJP.pl

Skryptozakładka ( bookmarklet, favlet, favelet) – niewielki skrypt napisany w języku JavaScript przechowywany jako adres URL zakładki w przeglądarce internetowej lub jako adres odsyłacza na stronie internetowej. Skrypt ten uruchamiany jest w momencie kliknięcia takiej specjalnej zakładki.

Wikipedia


skryptura

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. pisemna wypowiedź lub oświadczenie; dokument lub list

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owszem, nie trzeba aby się domyślili ludzie, że acan pomagałeś mi w skrypturze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pismo

Wiktionary


skrysztalać

dawniej: przekształcać w kryształ


SJP.pl


skrytak

drobny owad uskrzydlonych; glebik


SJP.pl


skryteczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od skrytka (miejsce, gdzie można coś ukryć lub przechować)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrytek, skryteczek nie naliczysz. To sufit odkręcisz i spiryt powsadzasz, to torbę między kołami przyczepisz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytka ż.

Wiktionary


skrytek

1. miejsce, gdzie można coś ukryć; schowek;
2. potocznie: członkini bezhabitowego zgromadzenia zakonnego, nieujawniająca swojej przynależności do stanu duchownego;
3. skrytka pocztowa - skrzynka, szufladka na poczcie przeznaczona na korespondencję dla określonej instytucji lub osoby


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skrytek (Aphanes) – rodzaj roślin
  • skrytek (Cryptothele) – rodzaj porostów
  • skrytek (Cryptonanus) – rodzaj ssaków

Wikipedia


skrytka

1. miejsce, gdzie można coś ukryć; schowek;
2. potocznie: członkini bezhabitowego zgromadzenia zakonnego, nieujawniająca swojej przynależności do stanu duchownego;
3. skrytka pocztowa - skrzynka, szufladka na poczcie przeznaczona na korespondencję dla określonej instytucji lub osoby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce, gdzie można coś ukryć lub przechować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zarobione pieniądze chowam w skrytce pod podłogą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɨtka, AS: skrytka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrycie n.

:: zdrobn. skryteczka ż.

 czas. skryć dk.

 przym. skryty

 przysł. skrycie

Wiktionary


skrytkowy

→ skrytka


SJP.pl

Patrz:

skrytka

skrytobójca

ten, kto zabija z ukrycia, podstępnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba, która popełnia skrytobójstwo; zabija podstępnie, zza węgła, z ukrycia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczerość Priyanki może wzruszać, ale niewykluczone, że nie spieszy się jej do polityki także dlatego, iż pamięta, jak skończyły się kariery Indiry i Rajiva Gandhich: przerwały je kule skrytobójców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytobójstwo n.

:: fż. skrytobójczyni ż.

 przym. skrytobójczy

 przysł. skrytobójczo

Wiktionary


skrytobójczo

przysłówek

 (1.1) na sposób skrytobójczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uśmiercono go skrytobójczo w roku 303.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytobójca mos.

 przym. skrytobójczy

Wiktionary


skrytobójczy

związany ze skrytobójstwem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zabijający z ukrycia, w tajemnicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytobójca mos., skrytobójstwo n.

 przysł. skrytobójczo

Wiktionary


skrytobójczyni

→ skrytobójca


SJP.pl

Patrz:

skrytobójca

skrytobójstwo

morderstwo dokonane z ukrycia, podstępnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) morderstwo popełnione z ukrycia, tak, by sprawca pozostał nieznany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policja polityczna uciekała się więc do skrytobójstw, by uciszyć na zawsze przeciwników reżimu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytobójca m., skrytobójczyni ż.

 przym. skrytobójczy

Wiktionary


skrytokrystaliczny

skała skrytokrystaliczna - skała drobnoziarnista, w której nie można wyróżnić poszczególnych składników gołym okiem


SJP.pl


skrytokwiat

Skrytokwiat ("Cryptanthus" Otto & A.Dietr.) – rodzaj roślin należący do rodziny bromeliowatych. Należy do niego około 55 gatunków endemicznych wschodniej Brazylii. Łacińska nazwa rodzaju pochodzi od greckich słów "kryptos" (ukryty) i "anthos" (kwiat).

Wikipedia


skrytokwiatowe

rośliny niewytwarzające kwiatów, np. grzyby, paprocie; rośliny skrytopłciowe


SJP.pl


skrytokwiatowy

o cechach skrytokwiatowych (rodzina roślin)


SJP.pl


skrytopączkowe

grupa roślin o odnawiających się pączkach, ukrytych w ziemi lub w wodzie; kryptofity


SJP.pl


skrytopączkowy

rośliny skrytopączkowe - grupa roślin o odnawiających się pączkach, ukrytych w ziemi lub w wodzie; kryptofity


SJP.pl


skrytopłciowe

grupa roślin niewytwarzających kwiatów, rozmnażających się głównie przez zarodniki; kryptogamy, bezzarodkowe


SJP.pl


skrytoszczękie

gromada stawonogów z podtypu sześcionogów


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skrytoszyjne

o cechach skrytoszyjnych (podrząd gadów)


SJP.pl


skrytoszyjny

o cechach skrytoszyjnych (podrząd gadów)


SJP.pl


skrytość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co (kto) jest skryte

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɨtɔɕt͡ɕ, AS: skrytość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrywanie n., skrycie

 czas. skryć dk., skrywać ndk.

 przym. skryty

 przysł. skrycie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejawność, poufność, tajność

Wiktionary


skrytożerca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żart. neol. ktoś, kto zjadł coś skrycie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Parówkowym skrytożercom mówimy „nie”!

Wiktionary


skrytszy

stopień wyższy od przymiotnika: skryty


SJP.pl


skryty

1. nieujawniający swych uczuć i przeżyć;
2. utrzymywany w tajemnicy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niechętnie ujawniający własne przeżycia lub położenie

 (1.2) utrzymywany w tajemnicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozumiała konieczność ukrycia się w odległym, nieprzyjemnym miejscu, skrytym za gęstym pasem asteroid, ale wszystko w tej planetaanecie sprawiało, że tęskniła za pofalowanymi zielonymi wzgórzami swojego rodzimego świata, Chandrili.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytość ż., skrytka ż., skrywanie n., skrycie n.

 czas. skrywać ndk., skryć dk.

 przysł. skrycie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borsukowaty, introwersyjny, introwertyczny, introwertywny, zamknięty, zamknięty w sobie

 (1.2) sekretny, tajemny, tajny

Wiktionary


skrytykować

wyrazić negatywną opinię; wyrazić opinię na dany temat (pozytywną lub negatywną)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. krytykować)

 (1.1) wyrazić krytykę; ocenić negatywnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytykowanie n., krytykant mos., krytykowanie n.

 przym. krytyczny, krytykancki

Wiktionary


skrywany

nieujawniany, utrzymywany w tajemnicy


SJP.pl


skrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. skryć)

 (1.1) trzymać w niewidocznym miejscu

 (1.2) czynić niewidocznym

 (1.3) utrzymywać w tajemnicy

czasownik zwrotny niedokonany skrywać się (dk. skryć się)

 (2.1) znajdować bezpieczne miejsce

 (2.2) stawać się zasłoniętym przez coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɨvat͡ɕ, AS: skryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrywanie n., skrytość ż.

 przym. skryty

 czas. skryć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chować, ukrywać

 (1.2) zakrywać, zasłaniać

 (1.3) taić, zatajać

 (2.1) ukrywać się

 (2.2) chować się, zasłaniać się

Wiktionary


skryć

umieścić coś w ukryciu, schować w tajemnicy przed kimś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. skrywać)

 (1.1) dokonany od|skrywać.

czasownik zwrotny dokonany skryć się (ndk. skrywać się)

 (2.1) dokonany od|skrywać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɨt͡ɕ, AS: skryć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrycie n., skrytek mzw., skrytość ż., skrytka ż.

 przym. skryty

 przysł. skrycie

 czas. skrywać ndk.

Wiktionary


skrzaci

→ skrzat


SJP.pl

Patrz:

skrzat

skrzacik

zdrobnienie od: skrzat (fikcyjna istota); skrzatek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: skrzat

Wiktionary


skrzat

1. fikcyjna istota przypominająca krasnoludka, przybierająca różne formy i ingerująca w życie ludzkie;
2. potocznie: małe dziecko; brzdąc, szkrab, bąk, bąbel;
3. żartobliwie: osoba niskiego wzrostu; mikrus, krasnal, krasnalek, krasnoludek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) folk. liter. bajkowy ludek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. pot. o małym dziecku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skrzat – krasnoludek, krasnal
  • Skrzat (Skřítek) – film produkcji czeskiej w reżyserii Tomása Vorela z roku 2005
  • Skrzat – skała na Górze Zborów koło Podlesic na Wyżynie Częstochowskiej
  • Skrzat – skała w rezerwacie przyrody Sokole Góry w Olsztynie naWyżynie Częstochowskiej
  • Skrzaty – leśniczówka w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Drawno
  • Wydawnictwo Skrzat – krakowskie wydawnictwo specjalizujące się w literaturze dziecięcej i młodzieżowej
  • skrzak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod łopianowym liściem ukryły się dwa skrzaty.

 (2.1) Nasze skrzaty dostały dziś na podwieczorek ciastka z posypką.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chochlik, gnom, krasnal

 (2.1) brzdąc, malec

Wiktionary


skrzatek

zdrobnienie od: skrzat (fikcyjna istota); skrzacik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) folk. liter. zdrobn. od: skrzat

Wiktionary

Patrz:

skrzat

skrzatka

zdrobnienie od: skrzat (fikcyjna istota); skrzacik


SJP.pl

Patrz:

skrzat

skrzatki

zdrobnienie od: skrzat (fikcyjna istota); skrzacik


SJP.pl

Skrzatki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Godziesze Wielkie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

Patrz:

skrzat

skrzatolog

specjalista w zakresie wiedzy o skrzatach


SJP.pl


skrzecz

1. wydawać chrypliwy głos; skrzekać;
2. potocznie: mówić piskliwym, chrypliwym głosem; skrzekać;
3. wydawać trzeszczące dźwięki; skrzekotać;
4. potocznie: wywoływać przykre wrażenie


SJP.pl


skrzeczek

1. mała żabka wydająca skrzekliwy głos;
2. gwarowo:
a) skwarka
b) przynęta w sidle;
3. słodkowodny glon z krasnorostów właściwych; żabirośl; trzęsło


SJP.pl


skrzeczeć

1. wydawać chrypliwy głos; skrzekać;
2. potocznie: mówić piskliwym, chrypliwym głosem; skrzekać;
3. wydawać trzeszczące dźwięki; skrzekotać;
4. potocznie: wywoływać przykre wrażenie


SJP.pl


skrzeczka

1. mała żabka wydająca skrzekliwy głos;
2. gwarowo:
a) skwarka
b) przynęta w sidle;
3. słodkowodny glon z krasnorostów właściwych; żabirośl; trzęsło


SJP.pl


skrzeczkowski

nazwisko


SJP.pl


skrzeczący

1. piskliwy, przykro brzmiący; schrypnięty, skrzekliwy;
2. przypominający chrapanie; ochrypły, charczący, chrypiący, chrapliwy


SJP.pl


skrzek

1. jaja płazów składane w płytkich wodach w skupiskach otoczonych galaretowatą substancją;
2. skrzeczący głos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) herp. skupisko płazich jaj;

 (1.2) chrapliwy dźwięk wydawany przez niektóre zwierzęta

 (1.3) pejoratywnie o czyimś nieprzyjemnym głosie

Wiktionary

Skrzek – forma składania jaj przez płazy bezogonowe. W skrzeku jaja składane są grupowo, zwykle w formie pakietów, sznurów lub paciorkowców. Otacza je napęczniała, galaretowata substancja, która pełni funkcję ochronną.

Skrzek jest składany w wodzie, najczęściej na dnie zbiornika albo na kamieniach lub fragmentach roślin wodnych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skrzekot m., skrzeczenie n., poskrzeczenie n., skrzekotanie n., zaskrzeczenie n., skrzekliwość ż.

 czas. skrzeczeć ndk., poskrzeczeć dk., skrzekotać ndk., zaskrzeczeć dk.

 przym. skrzekliwy, skrzekowy

 przysł. skrzecząco, skrzekliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skrzekot

Wiktionary


skrzekać

dawniej: odzywać się skrzekliwym głosem


SJP.pl


skrzekliwość

ostra i chrypliwa barwa głosu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest skrzekliwe; cecha tych, którzy są skrzekliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzek m., skrzekot m., skrzeczenie n., poskrzeczenie n., skrzekotanie n., zaskrzeczenie n.

 czas. skrzeczeć ndk., poskrzeczeć dk., skrzekotać ndk., zaskrzeczeć dk.

 przym. skrzekliwy, skrzekowy

 przysł. skrzecząco, skrzekliwie

Wiktionary


skrzekliwy

przymiotnik

 (1.1) piskliwy i nieco schrypnięty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrzekliwy głos rozbrzmiewający w lesie zdradza obecność orzechówki.

 (1.1) – O co chodzi? – zabrzmiał z wnętrza skrzekliwy głos kobiecy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɛkˈlʲivɨ, AS: skšeklʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzek m., skrzekliwość ż.

 przysł. skrzekliwie

 czas. skrzeczeć ndk., skrzeknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzeczący

Wiktionary


skrzeknąć

dawniej: odezwać się skrzekliwym głosem


SJP.pl


skrzekot

krzyżówka cietrzewia i głuszca


SJP.pl

Skrzekot (dawniej niekiedy uznawany za odrębny gatunek "Tetrao medius") – w gwarze myśliwskiej nazwa hybrydy cietrzewia i głuszca. Występuje najczęściej tam, gdzie przy współwystępowaniu obu gatunków jeden z nich jest znacznie rzadszy (częściej ojcem jest cietrzew). Powstałe hybrydy są zawsze bezpłodne. Wyglądem w zależności od płci przypominają bardziej cietrzewia (samce) lub głuszca (samice).

Wikipedia


skrzekotać

wydawać chrypliwy, nieprzyjemny głos; skrzeczeć


SJP.pl


skrzel

dawniej: skrzele


SJP.pl


skrzela

narząd umożliwiający wymianę gazową organizmom wodnym dzięki wyłapywaniu cząsteczek tlenu rozpuszczonych w wodzie, występujacy u ryb, stawonogów, mięczaków itd.


SJP.pl

To jest strona ujednoznaczniająca. Poniżej znajdują się różne znaczenia hasła „Skrzela”.

Wikipedia


skrzelczyce

Skrzelczyce – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Pierzchnica. Ma status sołectwa.

W czasie Królestwa Kongresowego zwane inaczej Krzelczyce, 1540 r. Chrzelczicze, wieś i folwark w powiecie kieleckim, gmina Szczecno, parafia Lisów, młyn wodny, pokłady rudy żelaznej. W 1827 r. 47 domów i 125 mieszkańców. W 1573 r. Krzelczicze mają 4 właścicieli. Dobra te w roku 1879 oddzielono od Maleszowy.

Wikipedia


skrzele

narząd umożliwiający wymianę gazową organizmom wodnym dzięki wyłapywaniu cząsteczek tlenu rozpuszczonych w wodzie, występujacy u ryb, stawonogów, mięczaków itd.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. icht. narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie;

 (1.2) dodatkowe skrzydełko umiejscowione na krawędzi skrzydła samolotu, zwiększające jego siłę nośną;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɛlɛ, AS: skšele

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skrzelowy

Wiktionary


skrzelodyszce

podtyp stawonogów, zawierający skorupiaki i trylobitowce; skrzelodyszne


SJP.pl


skrzelodyszec

przedstawiciel podtypu stawonogów, zawierającego skorupiaki i trylobitowce


SJP.pl


skrzelodyszne

podtyp stawonogów, zawierający skorupiaki i trylobitowce; skrzelodyszce


SJP.pl


skrzelodyszny

o cechach skrzelodysznych (podtyp stawonogów)


SJP.pl


skrzelokształtne

rząd morskich ryb promieniopłetwych


SJP.pl

Skrzelokształtne, żaglonokształtne (Aulopiformes) – rząd morskich ryb promieniopłetwych (Actinopterygii) o specyficznej budowie łuków skrzelowych. Pojawiły się w górnej kredzie. Łączą w sobie prymitywne cechy budowy z zaawansowanymi ewolucyjnie przystosowaniami.

Wikipedia


skrzelonogi

gromada słodkowodnych skorupiaków


SJP.pl

Skrzelonogi (Branchiopoda) – skorupiaki słodkowodne. Ciało wyraźnie segmentowane – duża liczba segmentów. Odnóża liczne, dwugałęziste, służą jednocześnie do poruszania się, oddychania i do pobierania pokarmu. Żywią się odfiltrowując drobne cząstki pokarmowe (detrytus, plankton) z wody. Serce ma postać wydłużonego naczynia grzbietowego, kurczliwego, z licznymi ostiami. Układ nerwowy jest bardzo prymitywny – drabinkowy. W rozmnażaniu częste jest zjawisko partenogenezy.

Wikipedia


skrzelonóg

przedstawiciel gromady słodkowodnych skorupiaków


SJP.pl


skrzelotchawka

występujący u larw niektórych owadów narząd służący do oddychania w wodzie


SJP.pl


skrzelowce

gromada zwierząt należących do płazińców


SJP.pl


skrzelowiec

przedstawiciej jednej z gromad zwierząt należących do płazińców


SJP.pl


skrzelowy

przymiotnik od: skrzela


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze skrzelami, dotyczący skrzeli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostrze tkwiło w otworze skrzelowym krwawiącej mureny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzele n.

Wiktionary


skrzelołusk

gatunek morskiej ryby okoniokształtnej; lufar, tasergal


SJP.pl


skrzep

1. struktura wytworzona przez składniki krwi w celu zatamowania krwawienia i reperacji uszkodzonego naczynia krwionośnego;
2. produkt skrzepnięcia, ciało skrzepnięte


SJP.pl

Skrzep – struktura wytworzona przez składniki krwi (głównie z fibryny) w celu zatamowania krwawienia i reperacji uszkodzonego naczynia krwionośnego. Powstaje w procesie krzepnięcia po wylaniu się krwi poza naczynia w ognisku krwotocznym. Pomaga w utrzymaniu hemostazy.

Wikipedia


skrzepić

1. rzadko: dodać komuś sił, otuchy; wzmocnić, pokrzepić;
2. rzadko: skrzepić się - przestarzałe: stać się silniejszym; wzmocnić się


SJP.pl


skrzeplina

osad powstający w warunkach patologicznych w sercu, tętnicach, naczyniach włosowatych, zatykający naczynia krwionośne; zakrzep


SJP.pl


skrzepnięty

przejść ze stanu ciekłego w stan stały


SJP.pl


skrzepnąć

przejść ze stanu ciekłego w stan stały


SJP.pl


skrzepowy

przymiotnik od: skrzep


SJP.pl


skrzepły

przejść ze stanu ciekłego w stan stały


SJP.pl


skrzesać

wywołać iskrę, płomień


SJP.pl


skrzeszew

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrzeszew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Wieliszew
  • Skrzeszew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Repki
  • Skrzeszew – dawna gmina wiejska w woj. warszawskim a następnie w woj. stołecznym warszawskim
  • Skrzeszew – dawna gromada w powiecie nowodworskim
  • Skrzeszew – dawna gromada w powiecie sokołowskim
  • Skrzeszew (stacja kolejowa) – zlikwidowana stacja kolejowa w Skrzeszewie, w powiecie legionowskim w województwie mazowieckim

Wikipedia


skrzeszewski

przymiotnik od: Skrzeszew


SJP.pl


skrzeszowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca;

Wiktionary

Skrzeszowice – wieś w Polsce położona w północno-wschodniej części województwa małopolskiego, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca, w tzw. Subregionie Wyżyny Miechowskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W poniedziałek odwiedziliśmy Skrzeszowice i spacerowaliśmy po okolicy.

Wiktionary


skrzetuski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Skrzetuski – postać literacka, bohater Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza
  • Bartłomiej Wincenty Skrzetuski – pijar, pedagog, historyk, pisarz
  • Józef Kajetan Skrzetuski (zm. 1806) – pedagog, historyk i pisarz
  • Mikołaj Skrzetuski (zm. 1674) – polski wojskowy, pierwowzór Jana Skrzetuskiego
  • Rafał Skrzetuski-Hoffhalter (zm. 1568) – drukarz i rytownik

Wikipedia


skrzetuszewo

Skrzetuszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo.

Wieś sołecka (parafia Sławno, dekanat Kiszkowo), leżąca około 10 km na południowy wschód od Kiszkowa. Położona między trzema jeziorami: Lednica, Skrzetuszewo Małe i Głębokie. Ma rozproszoną zabudowę, usytuowaną wzdłuż dróg powiatowych.

Wikipedia


skrzybot

gwarowo: odgłos drapania, skrobania po czymś; chrobot, zgrzyt


SJP.pl


skrzybotać

gwarowo: wydawać lub wywoływać skrzybot - odgłos drapania, skrobania po czymś; chrobotać, zgrzytać


SJP.pl


skrzyczeć

skarcić kogoś lub nawymyślać komuś podniesionym głosem


SJP.pl


skrzyczne

szczyt w Beskidach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. góra w Beskidzie Śląskim;

Wiktionary

Skrzyczne (1257 m n.p.m.) – najwyższy szczyt w grupie górskiej Beskidu Śląskiego w Zewnętrznych Karpatach Zachodnich w Polsce. Jako najwyższy szczyt Beskidu Śląskiego Skrzyczne należy do Korony Gór Polski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zimą w masywie Skrzycznego istnieją wspaniałe warunki do uprawiania narciarstwa.

 (1.1) Zarówno Skrzyczne jak i Małe Skrzyczne posiadają idealne warunki do uprawiania freeride’u czyli jazdy poza trasami w głębokim puchu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Skrzecznia

Wiktionary


skrzydelnik

mięczak zaliczany do rzędu jednoprzedsionkowców, zamieszkujący dna strefy przybrzeżnej mórz tropikalnych


SJP.pl


skrzydełka

zdrobnienie od: skrzydło


SJP.pl


skrzydełko

zdrobnienie od: skrzydło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: skrzydło

 (1.2) małe skrzydło

 (1.3) spoż. skrzydło drobiowe jako produkt spożywczy

Wiktionary

Skrzydełko ("alula") – grupa 2–6 piór, wyrastających z kości kciuka ptaka. W trakcie lotu wygasza zawirowania powietrza, które opływa skrzydło, co zmniejsza jego opór.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacuś namiętnie wyrywa muszkom skrzydełka.

 (1.2) Ewa używa podpasek ze skrzydełkami.

 (1.3) Nie lubię pieczonych skrzydełek z fast foodów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydło n., skrzydłowy m., oskrzydlanie n., oskrzydlenie n., skrzydlak m., skrzydlica ż., uskrzydlanie n., uskrzydlenie n.

 czas. oskrzydlać ndk., oskrzydlić dk., uskrzydlać ndk., uskrzydlić dk.

 przym. skrzydłowy, skrzydlaty, skrzydełkowaty, półskrzydły

Wiktionary


skrzydełkowaty

przypominający małe skrzydło, podobny do małego skrzydła


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający skrzydełko, w kształcie skrzydełka

 (1.2) daw. posiadający skrzydełka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydełko n., skrzydło n., skrzydłowy mos.

 przym. skrzydłowy

 przysł. skrzydełkowato

Wiktionary


skrzydełkowy

→ skrzydełko


SJP.pl

Patrz:

skrzydełko

skrzydlak

1. owoc niektórych drzew, z błonkowatymi wyrostkami w rodzaju skrzydełek, które ułatwiają przenoszenie owocu przez wiatr
2. ryba z rzędu płaszczek


SJP.pl

Zo

Wikipedia


skrzydlasty

przypominający skrzydła, podobny do skrzydeł; skrzydlaty


SJP.pl


skrzydlaty

1. przypominający skrzydła, podobny do skrzydeł; skrzydlasty (dawniej);
2. mający skrzydła;
3. zwiewny, ulotny, nieuchwytny;
4. mający zbroję ze skrzydłami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨˈdlatɨ, AS: skšydlaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydłowy mos., skrzydło n., skrzydełko n.

 przym. skrzydłowy, półskrzydły

Wiktionary


skrzydlewo

Skrzydlewo (niem. "Zollerndorf") – wieś sołecka, w zachodniej Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Międzychód, zlokalizowana nad bezimiennymi dopływami Kamionki. Wieś położona jest około 5 km na południe od gminnego Międzychodu oraz 1 km na południe od drogi krajowej nr 24. Jeszcze kilka lat temu[] w składzie sołectwa wymieniano przysiółek "Brzezie Łąki" (in. "Brzeźne Łąki").

Wikipedia


skrzydlewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Skrzydlewski (1946-2006) – polski zapaśnik, olimpijczyk
  • Jan Skrzydlewski (1867-1943) – polski kompozytor, pianista, nauczyciel i krytyk muzyczny
  • Józef Skrzydlewski (1896-1952) – polski żołnierz, podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
  • Paweł Skrzydlewski – polski filozof, profesor uczelni w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Chełmie
  • Stanisław Skrzydlewski (1927-1966) – polski pilot-szybownik
  • Witold Skrzydlewski (ur. 1952) – polski przedsiębiorca, działacz samorządowy i sportowy
  • Wojciech Skrzydlewski (ur. 1947) – polski historyk-medioznawca, nauczyciel akademicki, prof. UAM

Wikipedia


skrzydlica

1. dawniej: jedna z części składowych większego przedmiotu, sprzętu itp., często ruchoma; skrzydło
2. brunatnica o płaskiej plesze, występująca w morzach północnych


SJP.pl


skrzydlik

1. fałd spojówki narastający na rogówkę, zwykle od strony nosa
2. dawniej: plasterek, płatek czegoś
3. owad dwuskrzydły


SJP.pl

Skrzydlik (łac. "pterygium", z gr. "pterygion" = "skrzydło") – zmiana chorobowa oka polegająca na zgrubieniu spojówki gałkowej w obrębie szpary powiekowej, w kształcie trójkąta zwróconego wierzchołkiem do rogówki.

Wikipedia


skrzydlikowate

rodzina mchów z rzędu widłozębowców


SJP.pl


skrzydlina

liche, słabe skrzydło


SJP.pl


skrzydliniak

skrzydliniak rudogłowy - motyl z rodziny skrzydliniakowatych


SJP.pl


skrzydliniakowate

rodzina motyli


SJP.pl

Skrzydliniakowate (Micropterigidae) – rodzina małych prymitywnych motyli z nadrodziny Micropterigoidea i podrzędu Zeugloptera.

Wikipedia


skrzydlinka

rzadziej: liche, słabe skrzydło


SJP.pl

Skrzydlinka ("Aethionema") – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych. Obejmuje ponad 50 gatunków (od co najmniej 54, 56 do 70) występujących w obszarze śródziemnomorskim i zachodniej Azji, centrum zróżnicowania rodzaju stanowi Azja Mniejsza, gdzie rośnie połowa gatunków tego rodzaju. 9 gatunków rośnie w Europie. Wiele gatunków jest uprawianych także w Europie środkowej. Od podobnych ubiorków różnią się całobrzegimi płatkami korony.

Wikipedia


skrzydlisko

zgrubienie od: skrzydło


SJP.pl


skrzydlów

Zobacz też: Skrzydlów (osada).

Skrzydlów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kłomnice.

W latach 1954–1961 wieś była siedzibą władz gromady Skrzydlów, po jej zniesieniu w gromadzie Rzerzęczyca.

Wikipedia


skrzydła

1. pomoc świadczona komuś przez osobę lub instytucję;
2. coś umożliwiającego oderwanie się od szarości życia, np. skrzydła nadziei;
3. lotnictwo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrzydła – film z 1927 roku
  • Skrzydła – serial telewizyjny
  • Skrzydła – organ prasowy Wydziału Kulturalnego Inspektoratu Polskich Sił Powietrznych, a następnie Stowarzyszenia Lotników Polskich w Wielkiej Brytanii
  • Skrzydła – komiks autorstwa Bogusława Pawłowskiego
  • Skrzydła – singel zespołu Zouzy
  • skrzydło

Wikipedia


skrzydłak

workowata sieć z bocznymi ścianami w rodzaju skrzydeł, służących do zagarniania ryb do sieci


SJP.pl


skrzydło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;

 (1.2) lotn. część samolotu tworząca siłę nośną;

 (1.3) wojsk. lotnicza jednostka wojskowa złożona z kilku dywizjonów;

 (1.4) wojsk. boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;

 (1.5) archit. boczna część budynku, wydzielona z głównej części;

 (1.6) polit. część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach

 (1.7) sport. prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszaanszy

 (1.8) reg. pozn. fortepian

 (1.9) bud. ruchoma płaszczyzna otwierająca i zamykająca otwór drzwiowy, mocowana na ościeżnicy (futrynie);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skrzydło (budownictwo)
  • skrzydło (architektura)
  • skrzydło samolotu
  • skrzydło (wojska lotnicze)
  • skrzydło (sztuka wojenna)
  • skrzydło (zoologia)
    • skrzydło ptaka
    • skrzydło nietoperza
    • skrzydło owada
  • skrzydło – w nurkowaniu rodzaj kamizelki wypornościowej
  • skrzydła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znaleźliśmy ptaszka ze złamanym skrzydłem.

 (1.2) Bombowiec miał po dwa silniki na każdym skrzydle i przeszklony kokpit.

 (1.3) To skrzydło zostało wyposażone w najnowsze samoloty.

 (1.4) Kawaleria przeprowadziła udaną szarżę na prawe skrzydło nieprzyjaciela.

 (1.5) Nie, biuro przepustek mieści się w lewym skrzydle budynku.

 (1.6) Prezes postanowił rozprawić się ze zbyt radykalnym skrzydłem w swojej partii.

 (1.7) Piłka została przerzucona na prawe skrzydło, skąd następnie poszło dośrodkowanie.

 (1.9) Te skrzydła musimy zamontować na futrynach jeszcze dzisiaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨdwɔ, AS: skšydu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydłowy m., skrzydlisko n., skrzydłówka ż., skrzydlak m., oskrzydlanie n., oskrzydlenie n., uskrzydlanie n., uskrzydlenie n., skrzydlik m., skrzydlica ż., Skrzydlewo n.

:: zdrobn. skrzydełko n.

 czas. oskrzydlać ndk., oskrzydlić dk., uskrzydlać ndk., uskrzydlić dk.

 przym. skrzydlaty, skrzydłowy, skrzydełkowaty, półskrzydły

 temsłow. -skrzydły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk krzidło

 (1.2) płat

 (1.4) flanka

Wiktionary


skrzydłokwiat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Spathiphyllum|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych;

Wiktionary

Skrzydłokwiat, skrzydłolist ("Spathiphyllum" Adans.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny obrazkowatych, obejmujący 49 gatunków pochodzących z Ameryki Środkowej i Południowej (od Meksyku do Peru i Brazylii), Azji Południowo-Wschodniej (od Filipin i Celebesu do Nowej Gwinei) oraz z zachodniej Oceanii (Karoliny).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. skrzydłokwiatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzydłolist

Wiktionary


skrzydłonogi

o cechach skrzydłonogich (rodzina ślimaków)


SJP.pl


skrzydłonogie

rząd morskich ślimaków tyłoskrzelnych; skrzydłonogi, pteropody


SJP.pl


skrzydłonóg

przedstawiciel rzędu morskich ślimaków tyłoskrzelnych; pteropod


SJP.pl


skrzydłorzech

pochodzące z Azji drzewo z rodziny orzechowatych


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skrzydłoszpon

ptak z rzędu blaszkodziobych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Anhimidae|ref=tak.;

Wiktionary


skrzydłoszpony

ptak z rzędu blaszkodziobych


SJP.pl

Skrzydłoszpony (Anhimidae) – rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych (Anseriformes). Obejmuje trzy gatunki występujące jedynie w Ameryce Południowej. Rodzina blisko spokrewniona z bezpłetwcami (Anseranatidae).

Wikipedia


skrzydłowa

przymiotnik od: skrzydło


SJP.pl


skrzydłowice

Skrzydłowice (niem. "Skrzidlowitz") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Pawonków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


skrzydłowiec

eksperymentalny statek powietrzny o ruchomych płatach nośnych, napędzany siłą ludzkich mięśni; ornitopter


SJP.pl

Skrzydłowiec (ornitopter) – aerodyna napędzana ruchem powierzchni nośnych pracujących tak, jak skrzydła u ptaków. Poza modelami, jedna z nielicznych praktycznych realizacji została dokonana przez profesora Jamesa DeLauriera z Uniwersytetu Toronto Institute for Aerospace Studies w 2006.

Wikipedia


skrzydłowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrzydłowo – wieś w woj. pomorskim, pow. kościerskim, gm. Nowa Karczma
  • Skrzydłowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. kołobrzeskim, gm. Rymań
  • Skrzydłowo – zlikwidowana stacja kolei wąskotorowej w Skrzydłowie, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia


skrzydłowy

przymiotnik od: skrzydło


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który dotyczy skrzydeł (np. ptaków)

 (1.2) piłka nożna: taki, który dzieje się w bocznej części boiska piłkarskiego

 (1.3) wojsk. taki, który znajduje się na brzegach bocznego ugrupowania linii bojowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) sport. piłkarz, zawodnik, który gra na bocznej części boiska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w koszykówce – niski skrzydłowy oraz silny skrzydłowy,
  • w piłce siatkowej – skrzydłowy to zazwyczaj określenie lewego lub prawego „atakującego”,
  • w piłce ręcznej – skrzydłowy,
  • w rugby (zarówno w odmianie 13-, jak i 15-osobowej) – ,
  • w piłce nożnej – skrzydłowy to określenie bocznego napastnika, niekiedy także bocznego pomocnika.
  • w lotnictwie – skrzydłowy może oznaczać partnera pilota (tzw. wingmana)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skʃɨdˈwɔvɨ, AS: skšydu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydełko n., skrzydło, skrzydłowa, skrzydlisko

 przym. skrzydlaty, skrzydełkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) boczny

Wiktionary


skrzydłówka

blaszany instrument dęty, odmiana sakshornu o wysokim dźwięku; flügelhorn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. rodzaj instrumentu dętego;

Wiktionary

Skrzydłówka, flugelhorn (niem. "Flügelhorn") – rodzaj dętego instrumentu muzycznego z grupy aerofonów ustnikowych.

Skrzydłówka w stroju "B" wchodzi w skład typowej orkiestry dętej. Flugelhorn tradycyjnie jest wyposażony w trzy wentyle. Z tej samej rodziny instrumentów (buglehorny) wywodzą się kornet, helikon, tuba i sakshorn. Bywa przyrównywany do trąbki ze względu na identyczne palcowanie. Produkuje się również skrzydłówki w stroju "C" zamiast "B".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był jednym z najpopularniejszy muzyków jazzowych grających na skrzydłówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨdˈwufka, AS: skšydu̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flugelhorn

Wiktionary


skrzyknąć

potocznie:
1. krzykiem, wołaniem zebrać grupę ludzi, zgromadzenie; zwołać;
2. skrzyknąć się - zebrać się razem, zorganizować się w grupę, zwłaszcza nawołując się; zwołać się


SJP.pl


skrzynecki

nazwisko


SJP.pl


skrzyneczka

zdrobnienie od: skrzynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: skrzynia

 (1.2) mała skrzynia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: skšỹnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzynia ż., skrzynka ż.

 przym. skrzyniowy, skrzynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzynka

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński kisiynka

Wiktionary


skrzynia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem;

 (1.2) zawartość skrzyni (1.1)

 (1.3) w przemyśle zapałczanym jednostka miary, oznaczająca 240 000 sztuk standardowych zapałek, zapakowanych w 1000 pakunków po 10 paczek zapałek w każdej paczce;

 (1.4) część tapczanu, łóżka, wersalki itp., w której przechowuje się pościel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skrzynia (mebel)
  • skrzynia (pojemnik)
  • skrzynia – jednostka miary
  • skrzynia biegów
  • skrzynia biegów zintegrowana z dyferencjałem
  • skrzynia ładunkowa
  • skrzynia wodna
  • skrzynka pocztowa
  • Skrzynia – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osiek
  • Skrzynia – skała w grupie Straszykowych Skał na Wyżynie Częstochowskiej
  • Skrzynka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W porcie piraci załadowali na statek dwie skrzynie z rumem.

 (1.2) W czasie rejsu piraci wypili dwie skrzynie rumu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨ̃ɲa, AS: skšỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyskrzynianie n., przyskrzynienie n.

:: zdrobn. skrzynka ż., skrzyneczka ż.

 czas. przyskrzyniać ndk., przyskrzynić dk.

 przym. skrzyniowy, skrzynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kufer; reg. kista, kasta; przest. arka; gw. Śląsk Cieszyński kiśnia, tróchła, trówła

Wiktionary


skrzyniarz

nazwisko


SJP.pl


skrzynica

Skrzynica ( do 1937 Krinitze, po 1937 Warthetal) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna. Należy do sołectwa Krobielewko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


skrzynice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrzynice – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Gryfino
  • Wsie w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jabłonna:
    • Skrzynice Drugie
    • Skrzynice Pierwsze
    • Skrzynice-Kolonia
  • Skrzynice – dawna gromadaw woj. lubelskim
  • Skrzynice – nieczynny przystanek kolejowy w Skrzynicach w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia


skrzyniec

ozdoba sufitu lub sklepienia, czworoboczne wgłębienie wykonane w drewnie albo kamieniu, zwykle sąsiadujące z wieloma innymi takimi elementami; kaseton


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kaseton
  • Skrzyniec – wieś w Polsce położona w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce
  • Skrzyniec – dawna gromada w woj. lubelskim

Wikipedia


skrzyniowaty

przypominający skrzynię, podobny do skrzyni


SJP.pl


skrzyniowy

przymiotnik od: skrzynia


SJP.pl


skrzynisko

duża skrzynia


SJP.pl


skrzynka

zdrobnienie od: skrzynia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od skrzynia

 (1.2) mała skrzynia

 (1.3) metalowy, pocztowy pojemnik na korespondencję

 (1.4) inform. wirtualne konto na korespondencję elektroniczną;

 (1.5) ogrod. podłużny pojemnik do sadzenia w nim kwiatów

 (1.6) techn. obudowa urządzenia, przełączników itp. montowana na ścianie

 (1.7) pojemnik na butelki z napojami

 (1.8) zawartość skrzynki (w znaczeniach 1.1, 1.2 i 1.7)

 (1.9) daw. trumna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skrzynka:
  • Skrzynka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój
  • Skrzynka – kolonia wsi Nowiny w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Borki
  • Skrzynka – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin
  • Skrzynka – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
  • Skrzynka – część wsi Gace Słupieckie w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Łubnice
  • Skrzynka – część wsi Brzezińskie Holendry w woj. wielkopolskim, w pow. konińskin, w gminie Krzymów
  • Skrzynka – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Ostrowite
  • Skrzynka – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Lipiany
  • Skrzynka – staw w powiecie białobrzeskim
  • Skrzynka – jezioro w powiecie brodnickim
  • Skrzynka – jezioro w powiecie bydgoskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W tej skrzynce trzymam swoje narzędzia.

 (1.3) Widzę że w środku jest list, ale akurat zapomniałem klucza od skrzynki.

 (1.4) Czy mógłbyś mi przesłać na skrzynkę parę zdjęć z wyjazdu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨ̃nka, AS: skšỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyniowiec m., Skrzynka ż.

:: zgrub. skrzynia ż.

:: zdrobn. skrzyneczka ż.

 czas. przyskrzynić, przyskrzyniać

 przym. skrzyniowy, skrzynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kuferek, szkatułka; gw. Górny Śląsk krzinka

 (1.3) skrzynka pocztowa

 (1.4) skrzynka mejlowa, konto mejlowe

Wiktionary


skrzynkarnia

cześć tartaku, w którym wykonuje się skrzynie z odpadów drzewnych


SJP.pl


skrzynkarski

przymiotnik od: skrzynka


SJP.pl


skrzynkowy

przymiotnik od: skrzynka


SJP.pl


skrzynno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrzynno – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
  • Skrzynno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Wieniawa
  • Skrzynno – dawna gmina wiejska w woj. łódzkim
  • Skrzynno – dawna gromada w powiecie przysuskim
  • Skrzynno – dawna gromada w powiecie wieluńskim
  • Skrzynno – przystanek kolejowy w Skrzynnie, w województwie mazowieckim

Wikipedia


skrzyp

1. roślina zarodnikowa o długich podziemnych kłączach, z których wyrastają pędy;
2. odgłos powstajacy przy tarciu, uginaniu, ścieraniu się itp., np. skrzyp otwieranych drzwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa systematyczna|Equisetum|L.|ref=tak., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

 (1.2) nazwa dźwięku wydawanego przez skrzypiące przedmioty

wykrzyknik

 (2.1) onomatopeja naśladująca skrzypienie

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: skrzypieć

 (3.2) 2. os. lp. rozk. od: skrzypać

Wiktionary

Skrzyp ("Equisetum" L.) – jedyny współcześnie występujący rodzaj należący do rodziny skrzypów. Obejmuje w zależności od ujęcia 16–18 gatunków, z których w Polsce występuje 9. Rodzaj znany jest ze wszystkich kontynentów z wyjątkiem Australii oraz Antarktyki. Skrzypy najbardziej zróżnicowane są w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w Ameryce Południowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skʃɨp, AS: skšyp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypienie n., skrzypce nmos., skrzypki nmos., skrzypek m., skrzypaczka ż.

 czas. skrzypnąć, skrzypieć ndk., zaskrzypieć dk., skrzypać

 przym. skrzypowaty, skrzypowy, skrzypcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. psi ogon, świńskie orzechy, stpol. lud. chwoszczka

Wiktionary


skrzypaczka

→ skrzypek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na skrzypcach

Wiktionary

Patrz:

skrzypek

Przykłady

 (1.1) Skrzypaczka była tak przejęta, że upuściła smyczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨˈpat͡ʃka, AS: skšypačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp m., skrzypce nmos., skrzypeczki nmos., skrzypki nmos., skrzypanie n., skrzypienie n., zaskrzypienie n.

:: fm. skrzypek m.

 czas. skrzypnąć, skrzypieć ndk., skrzypać ndk., zaskrzypieć dk.

 przym. skrzypcowy, skrzypowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podn. wiolinistka

Wiktionary


skrzypaczowice

Skrzypaczowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Łoniów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 79, z Krakowa do Sandomierza.

Wikipedia


skrzypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skrzypać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrzypać ndk.

 rzecz. skrzypaczka ż.

Wiktionary


skrzypać

czasownik niedokonany

 (1.1) przest. grać na skrzypcach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨpat͡ɕ, AS: skšypać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypce nmos., skrzypki nmos., skrzypeczki nmos., skrzypek m., skrzypaczka ż., skrzyp m., skrzypanie n., skrzypienie n.

 czas. skrzypieć ndk., zaskrzypieć dk.

 przym. skrzypcowy, skrzypowy

 przysł. skrzypcowo

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. rzępolić

Wiktionary


skrzypce

1. instrument muzyczny o czterech strunach;
2. grać pierwsze skrzypce - mieć decydujący głos, przewodzić jakiejś grupie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) muz. czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

Wiktionary

Skrzypce – instrument muzyczny z grupy chordofonów, z rodziny skrzypiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat umie grać na skrzypcach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨpt͡sɛ, AS: skšypce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp m., skrzypek m., skrzypaczka ż.

:: zdrobn. skrzypeczki nmos., skrzypki nmos., skrzypka ż.

 czas. skrzypieć, skrzypać, skrzypnąć

 przym. skrzypcowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. chuśle, reg. śl. hóśle, reg. śl. huśle

Wiktionary


skrzypcowaty

przypominający skrzypce, podobny do skrzypiec


SJP.pl


skrzypcowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany ze skrzypcami, dotyczący skrzypiec

 (1.2) w kształcie skrzypiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor wydał monografię o ludowych instrumentach skrzypcowych.

 (1.2) Czasami ornaty skrzypcowe kameryzowano (wysadzano) kamieniami szlachetnymi lub ich imitacjami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨpˈt͡sɔvɨ, AS: skšypcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp mrz., skrzypaczka ż., skrzypce lm nm., skrzypek mos., skrzypki lm nm.

 czas. skrzypać ndk., skrzypieć ndk., skrzypnąć dk.

 wykrz. skrzyp

Wiktionary


skrzypczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrzypczak – polskie nazwisko
  • Dariusz Skrzypczak (ur. 1967) – polski piłkarz występujący na pozycji pomocnika;
  • Ewa Skrzypczak (1929–2020) – polska profesor fizyki;
  • Grzegorz Skrzypczak (ur. 1951) – polski agronom i nauczyciel akademicki;
  • Hubert Skrzypczak (1943–2025) – polski bokser, medalista olimpijski, mistrz i wicemistrz Europy;
  • Jerzy Skrzypczak (brydżysta) (ur. 1963) – polski brydżysta;
  • Jerzy Skrzypczak (architekt) (1929–2018) – polski architekt;
  • Leszek Skrzypczak (ur. 1958) – polski matematyk, profesor nauk matematycznych;
  • Marian Skrzypczak (1909–1939) – błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego, polski kapłan katolicki archidiecezji gnieźnieńskiej;
  • Mateusz Skrzypczak (ur. 2000) – polski piłkarz grający na pozycji obrońcy w Jagielloni Białystok.;
  • Michał Skrzypczak (1888–1940) – powstaniec wielkopolski, burmistrz Międzychodu w latach 1928–1939;
  • Robert Skrzypczak (ur. 1964) – polski duchowny rzymskokatolicki, duszpasterz akademicki w Warszawie;

Wikipedia


skrzypczyk

nazwisko


SJP.pl


skrzypczyński

nazwisko


SJP.pl


skrzypeczki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: skrzypce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbliżej widza siedzący, ubrany ubogo chłopczyk z prymitywnymi skrzypeczkami na kolanach nosi rysy autora obrazu z lat dziecięcych (byłby to więc pierwszy kryptoautoportret Malczewskiego).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypki nmos., skrzypek mos., skrzypaczka ż., skrzypce

 czas. skrzypać

Wiktionary


skrzypek

muzyk grający na skrzypcach; wiolinista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. osoba grająca na skrzypcach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) bot. lud. lepnica rozdęta

Wiktionary

Zobacz też: Skrzypek (ujednoznacznienie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ależ ten skrzypek okropnie fałszuje!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨpɛk, AS: skšypek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypce nmos., skrzypki nmos., skrzypeczki nmos., skrzyp m., skrzypienie n.

:: fż. skrzypaczka ż.

 czas. skrzypieć, skrzypać, skrzypnąć

 przym. skrzypcowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podn. wiolinista

Wiktionary


skrzypiec

1. instrument muzyczny o czterech strunach;
2. grać pierwsze skrzypce - mieć decydujący głos, przewodzić jakiejś grupie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrzypiec – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Lubrza
  • Skrzypiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
  • Skrzypiec – osada leśna w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Rytwiany
  • Skrzypiec – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno

Wikipedia


skrzypiel

grzyb jadalny z rodziny kolczakowatych; kolczak obłączasty


SJP.pl


skrzypienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) charakterystyczny odgłos, wydawany zwykle przy tarciu niegładkich powierzchni o siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypek mos./mrz., skrzyp mrz., skrzypaczka ż.

 wykrz. skrzyp

 czas. skrzypać

Wiktionary


skrzypieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skrzypnąć)

 (1.1) wydawać swoisty dźwięk, jaki powstaje przy tarciu niegładkich i suchych powierzchni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp mrz., skrzypaczka ż., skrzypce nmos., skrzypek mos., skrzypienie n., skrzypki nmos.

 czas. skrzypać, skrzypnąć dk.

 przym. skrzypcowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piszczeć

Wiktionary


skrzypionka

chrząszcz z rodziny stonkowatych, szkodnik zbóż i traw


SJP.pl


skrzypiów

Skrzypiów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Pińczów. Ma status sołectwa.

Po powstaniu listopadowym dobra ziemskie Skrzypiów będące własnością Jana Olrycha Szanieckiego zostały skonfiskowane za jego udział w powstaniu a on sam został skazany na karę śmierci.

Wikipedia


skrzypiący

→ skrzypieć


SJP.pl

Patrz:

skrzypieć

skrzypiński

nazwisko, m.in. Jan Skrzypiński (1891-1939) - polski inżynier, konstruktor broni strzeleckiej


SJP.pl


skrzypki

zdrobnienie od: skrzypce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: skrzypce

 (1.2) małe skrzypce

 (1.3) skrzypce wykonane amatorsko, niezbyt precyzyjnie i zwykle używane przez wiejskich grajków

Wiktionary

Skrzypki – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Kalinowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨpʲci, AS: skšypʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypce nmos., skrzyp m., skrzypek m., skrzypaczka ż., skrzypeczki nmos., skrzypka ż.

 czas. skrzypieć ndk., skrzypać ndk., skrzypnąć dk.

 przym. skrzypcowy, skrzypkowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzypeczki

Wiktionary


skrzypkowo

Skrzypkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Obrowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


skrzypkowski

nazwisko


SJP.pl


skrzypnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. skrzypieć)

 (1.1) dokonany od|skrzypieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp mrz., skrzypaczka ż., skrzypce nmos., skrzypek mos., skrzypienie n., skrzypki nmos.

 czas. skrzypieć ndk.

 przym. skrzypcowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary


skrzypowate

rodzina roślin z rzędu skrzypowców


SJP.pl

Skrzypowate ("Equisetaceae") – jedna z rodzin rzędu skrzypowców, jedyna z przedstawicielami występującymi współcześnie. Jedynym jej współczesnym przedstawicielem jest rodzaj skrzyp "Equisetum". Ze śladów kopalnych rodzina znana jest w mniejszym stopniu od spokrewnionych kalamitowatych, ale istnieje hipoteza, że współwystępowała już z nimi w karbonie. Z drugiej strony analizy filogenetyczne wskazują na to, że rodzina rozdzieliła się od siostrzanych "Neocalamitaceae" w permie.

Wikipedia


skrzypowaty

o cechach skrzypowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. przypominający skrzyp, mający cechy skrzypu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp, skrzypowate

 wykrz. skrzyp

Wiktionary


skrzypowce

rząd roślin naczyniowych z gromady skrzypów, obejmujący gatunki charakteryzujące się okółkowo ułożonymi cienkimi liśćmi w kształcie igiełek


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skrzypowe

→ skrzyp (roślina)


SJP.pl


skrzypowiec

przedstawiciel rzędu roślin naczyniowych z gromady skrzypów


SJP.pl


skrzypowy

→ skrzyp (roślina)


SJP.pl


skrzypy

1. roślina zarodnikowa o długich podziemnych kłączach, z których wyrastają pędy;
2. odgłos powstajacy przy tarciu, uginaniu, ścieraniu się itp., np. skrzyp otwieranych drzwi


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skrzypłocz

duży, opancerzony stawonóg z gromady staroraków; mieczogon


SJP.pl

Skrzypłocz ("Limulus"), nazywany też "mieczogon" – rodzaj obejmujący kilka reliktowych gatunków staroraków. Polską nazwą mieczogony lub skrzypłocze określa się często także cały rząd ostrogonów (Xiphosura), istniejący od środkowej części syluru, tzn. od około 425 mln lat (wenlok). Jednak współczesne rodzaje skrzypłoczy są taksonami młodymi geologicznie.

Wikipedia


skrzyszowianin

mieszkaniec Skrzyszowa


SJP.pl


skrzyszowianka

mieszkanka Skrzyszowa


SJP.pl


skrzyszowski

przymiotnik od: Skrzyszów


SJP.pl


skrzyszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrzyszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Skrzyszów
  • Skrzyszów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ostrów
  • Skrzyszów – wieś w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Godów
  • Skrzyszów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Gowarczów
  • Skrzyszów – część wsi Mogilany w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Mogilany
  • Skrzyszów – gmina w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim
  • Skrzyszów – dawna gromada w powiecie tarnowskim
  • Skrzyszów – dawna gromada w powiecie wodzisławskim

Wikipedia


skrzywdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skrzywdzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨvˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: skšyvʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywdzenie n., krzywda ż., krzywdziciel m., krzywdzicielka ż.

 czas. skrzywdzić dk., krzywdzić ndk.

Wiktionary


skrzywdzić

wywołać szkodę na kimś; pokrzywdzić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) sprawić komuś przykrość, zrobić krzywdę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨvʲd͡ʑit͡ɕ, AS: skšyvʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywda ż., krzywdzenie n., skrzywdzenie n., krzywdziciel m., krzywdzicielka ż.

 czas. krzywdzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zranić, urazić, zaszkodzić, obrazić

Wiktionary


skrzyć

wydawać migotliwe blaski


SJP.pl


skrzyńcowy

przymiotnik od: skrzyniec


SJP.pl


skrzyński

nazwisko


SJP.pl


skrzyńsko

Skrzyńsko, dawniej też Skrzynno[] – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Przysucha. Leży na ziemi sandomierskiej, która jest częścią Małopolski.

Wikipedia


skrzyżal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dial. skrzyżowane belki będące podstawą stołu

 (1.2) dial. płyta z piaskowca

 (1.3) gw-pl|Spisz. kawałek pokrywy lodowej zamarzniętego zbiornika wodnego używany do chłodzenia i przechowywania mięsa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. skryżal mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzyżak

Wiktionary


skrzyżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce przecięcia się dróg;

 (1.2) przen. produkt połączenia dwóch rzeczy, idei lub gatunków

 (1.3) ułożenie dwóch rzeczy w kształt krzyża

Wiktionary

Skrzyżowanie – część drogi będąca połączeniem dróg albo jezdni jednej drogi w jednym poziomie, z wyjątkiem połączenia drogi o nawierzchni twardej z drogą o nawierzchni gruntowej lub z drogą wewnętrzną. Przecięcie się dróg gruntowych mających jezdnię jest traktowane jak skrzyżowanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na skrzyżowaniu ruchem kierował policjant.

 (1.1) Każda ze ścieżek wygląda inaczej, ale którąkolwiek pójdziesz, dojdziesz do głównego skrzyżowania.

 (1.2) Muł to skrzyżowanie klaczy konia domowego z samcem osła.

 (1.2) Hokej na trawie można nazwać skrzyżowaniem hokeja na lodzie z piłką nożną i golfem.

 (1.3) Pojedynek zaczął się od skrzyżowania szpad przeciwników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ, AS: skšyžovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrzyżować

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., ukrzyżowanie n., krzyżowanie n., Krzyżak mos., krzyż, krzyżyk, krzyżówka

 przym. krzyżakowy

Wiktionary


skrzyżowany

taki, który powstał w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów


SJP.pl


skrzyżować

czasownik dokonany

 (1.1) umieścić coś podłużnego w poprzek czegoś innego, na krzyż

 (1.2) uzyskać potomstwo z dwóch różnych gatunków roślin lub zwierząt

 (1.3) przen. pot. uzyskać coś, co ma cechy kilku innych

czasownik zwrotny dokonany skrzyżować się

 (2.1) być umieszczonym w poprzek czegoś innego

 (2.2) mieć samemu potomstwo z osobnikem innego gatunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobiety, odchodząc od ołtarza, trzymają ręce skrzyżowane na piersiach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨˈʒɔvat͡ɕ, AS: skšyžovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., skrzyżowanie n., krzyżowanie n., krzyż m., krzyżówka ż., krzyżak m., krzyżowiec m., krzyżyk m., Krzyżak mos., ukrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk.

 przym. krzyżowy, krzyżakowy

 przysł. krzyżowo

Wiktionary


skrzętnie

przysłówek

 (1.1) nie pomijając szczegółów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skrzętny

 rzecz. skrzętność ż.

Wiktionary


skrzętniej

stopień wyższy od przysłówka: skrzętnie


SJP.pl


skrzętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: skrzętny


SJP.pl


skrzętność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha osoby, która dokładnie wypełnia swoje obowiązki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słynął ze skrzętności w całym zakładzie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skrzętny

 przysł. skrzętnie

Wiktionary


skrzętny

zapobiegliwy; gospodarny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dokładny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. skrzętnie

 rzecz. skrzętność ż.

Wiktionary


skrócać

dawniej: skracać


SJP.pl


skrócenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skrócić.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. krótko

 rzecz. skrót m., skrótowiec mrz., ukrócenie n.

 czas. skrócić

Wiktionary


skrócik

gatunek chrząszcza z rodziny gnilikowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od skrót

Wiktionary

Skrócik ("Hololepta plana") – gatunek chrząszcza z rodziny gnilikowatych. Ma równoległoboczny, spłaszczony kształt. Imagines osiągają długość 5,5–7,5 mm (od przedniego brzegu przedplecza do końca propygidium). Barwa czarna, nogi jaśniejsze od pokryw, czułki brunatnoczerwone. Występuje pod korą drzew, najczęściej topól. Gatunek palearktyczny, występuje w niemal całej Polsce, ale jest rzadko znajdowany.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skrót m.

Wiktionary


skrócić

czasownik przechodni dokonany (ndk. skracać)

 (1.1) uczynić krótkim, zwięzłym

 (1.2) zmniejszyć długość

 (1.3) ograniczyć czas trwania

 (1.4) mat. podzielić wartość licznika i mianownika o tę samą liczbę całkowitą, upraszczając ułamek

czasownik zwrotny dokonany skrócić się (ndk. skracać się)

 (2.1) stać się samemu krótszym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrót m., skrótowiec mrz., skróciciel m., skrócenie n., skracanie n., ukrócenie n.

 czas. skracać ndk.

 przysł. na skróty, krótko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skondensować, streścić

 (1.2) obciąć, przyciąć, ściąć

Wiktionary


skrócony

podsumowujący, zawierający ogół wiadomości o czymś, wszystkie elementy czegoś; ogólny, sumaryczny


SJP.pl


skrót

1. skrócenie czegoś, np. tekstu, utworu lub wypowiedzi;
2. krótsza droga; przejście skracające drogę;
3. cząstka wyrazu lub wyrażenia zapisana lub wymówiona jako symbol całego wyrazu lub wyrażenia, np. mgr (magister)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

 (1.2) inform. plik z ikoną, będący odnośnikiem do innego pliku;

 (1.3) droga krótsza od oficjalnej lub zalecanej

 (1.4) krótkie omówienie szerszej treści

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skrótem jest „p.o.”, ale „PO” to już skrótowiec.

 (1.2) Na pulpicie mam kilkanaście skrótów.

 (1.2) Dzięki tym skrótom można podejrzeć, otworzyć lub wstawić plik bez konieczności przechodzenia do lokalizacji, w której się znajduje.

 (1.3) Konsekwencją obrania skrótu może być wybór drogi o gorszym komforcie poruszania się, mniej atrakcyjnej widokowo, mniej bezpiecznej, czynnej czasowo itp.

 (1.3) Jeszcze tylko trzeba się modlić o to, żeby skrótu do trasy gdańskiej i do tego nowego mostu nam nie puścili przez środek osiedla.

 (1.4) Przez meandry naszego skrótu historii usiłuje przeprowadzić czytelnika w swej najnowszej pracy profesor Jerzy Szacki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrut, AS: skrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrótowiec m., skrótowość ż., skracanie n., skrócenie n., ukrócenie n., skrócik mrz.

 przym. skrótowy, krótki

 przysł. skrótowo

 czas. skracać ndk., skrócić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abrewiacja

 (1.3) droga na skróty

Wiktionary


skrótowiec

wyraz utworzony w wyniku skrócenia grupy wyrazów, będących zwykle jakąś nazwą; akronim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyrazy „PZPR”, „ORMO” i „Cepelia” to skrótowce bardzo popularne za czasów PRL.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skruˈtɔvʲjɛt͡s, AS: skrutovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrót m., skrócenie n., skracanie n., ukrócenie n.

 czas. skracać ndk., skrócić dk.

 przym. skrótowy

 przysł. skrótowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akronim

Wiktionary


skrótowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest skrótowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skrótowy

 przysł. skrótowo

 rzecz. skrót mrz.

Wiktionary


skrótowy

przedstawiony lub przedstawiający coś krótko, bez szczegółów, np. skrótowy raport


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący skrótu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrót mrz., skrótowiec mrz., skrótowość ż.

Wiktionary


skróty

1. skrócenie czegoś, np. tekstu, utworu lub wypowiedzi;
2. krótsza droga; przejście skracające drogę;
3. cząstka wyrazu lub wyrażenia zapisana lub wymówiona jako symbol całego wyrazu lub wyrażenia, np. mgr (magister)


SJP.pl


skróś

przestarzałe: przez całą długość lub szerokość czegoś; wskroś, na wskroś, na wylot, na przestrzał, na skroś, skroś


SJP.pl


skrążać

1. w rolnictwie: potrząsać ziarno na sicie ruchem obrotowym w celu oddzielenia zbierających się na wierzchu plew;
2. indywidualizm: powodować toczenie się czegoś z góry na dół; staczać


SJP.pl


skrążyć

1. w rolnictwie: potrząsnąć ziarno na sicie ruchem obrotowym w celu oddzielenia zbierających się na wierzchu plew;
2. indywidualizm: spowodować toczenie się czegoś z góry na dół; stoczyć


SJP.pl


skręcacz

1. mięsień skręcający;
2. osoba obsługująca skręcarkę;
3. osoba zajmująca się skręcaniem jakichś elementów;
4. osoba ręcznie wytwarzająca papierosy


SJP.pl


skręcak

tłocznik do skręcania


SJP.pl


skręcalnia

dział przędzalni, w którym skręca się grubsze włókna z wiązek cieńszych włókien


SJP.pl


skręcalnictwo

wykonywanie grubszej przędzy z pojedynczych nitek poprzez skręcanie


SJP.pl


skręcalny

dający się skręcić


SJP.pl


skręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skręcać.

Wiktionary

Skręcanie – stan obciążenia pręta, w którym działa na niego moment, nazywany momentem skręcającym, działający w płaszczyźnie przekroju poprzecznego pręta. Powoduje on występowanie naprężeń ścinających w płaszczyźnie równoległej do płaszczyzny działania momentu. Skręcanie występuje w prętach, którymi najczęściej są wały. Wyróżnia się 2 podstawowe przypadki skręcania:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspólne oglądanie meczu połączyliśmy z malowaniem motyli oraz skręcaniem szafek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɛ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: skrẽncãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skręcać

 rzecz. skrętka ż., skręt mrz./mzw.

Wiktionary


skręcany

powstały poprzez skręcanie, łączenie ze sobą kilku elementów, np. stojak skręcany


SJP.pl


skręcarka

maszyna wytwarzająca coś poprzez skręcanie podłużnych elementów


SJP.pl


skręcać

1. zmieniać kierunek drogi
2. zwijać coś przez kręcenie, plecenie; ukręcać, wić
3. łączyć elementy za pomocą śrub
4. nadawać czemuś spiralny kształt poprzez kręcenie
5. o drodze, rzece itp.: odchylać się pod pewnym kątem


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) zmieniać kierunek poruszania się

 (1.2) nadawać czemuś kształt spirali

 (1.3) łączyć elementy poprzez wkręcanie śrub

 (1.4) med. przekraczać fizjologiczny zakres ruchu w danym stawie, czego następstwem jest uszkodzenie głównie miękkich elementów stawu

 (1.5) robić ręcznie papierosa z bibułki i tytoniu

czasownik zwrotny niedokonany skręcać się

 (2.1) ulegać skręceniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skręć w lewo.

 (1.2) Skręć drut w spiralę.

 (1.3) Skręćmy te regały, bo nie ma gdzie ustawiać rzeczy.

 (1.4) W połowie balu Elżbieta skręciła nogę w kostce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛ̃nt͡sat͡ɕ, AS: skrẽncać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrętka ż., skręt, skręcenie, skręcanie

 czas. zakręcać, nakręcać

Wiktionary


skręcenie

miara odchylenia krzywej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skręcić.

Wiktionary

Skręcenie, dystorsja (łac. "distorsio") – uraz polegający na przekroczeniu fizjologicznego zakresu ruchu w stawie. Na skutek skręcenia może dojść do uszkodzenia torebki stawowej, więzadeł, chrząstki stawowej, przyczepów ścięgien, a niekiedy także uszkodzenia fragmentów kostnych.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. skręcić, skręcać

 rzecz. skręt mrz./mzw.

Wiktionary


skręcić

1. zmienić kierunek drogi
2. zwinąć coś przez kręcenie, plecenie; ukręcić, uwić
3. złączyć elementy za pomocą śrub
4. nadać czemuś spiralny kształt poprzez kręcenie
5. o drodze, rzece itp.: odchylić się pod pewnym kątem


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|skręcać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: skrẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skręt mrz./mzw., skrętka

 czas. zakręcać

Wiktionary


skręp

rodzaj roślinożernego mięczaka z podgromady ślimaków przodoskrzelnych, obejmujący około 1000 gatunków; trochus


SJP.pl


skrępowanie

1. ograniczyć ruchy, związać;
2. zawstydzić kogoś, onieśmielić kogoś;
3. ograniczyć swobodę działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skrępować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrępować dk., krępować ndk.

 przym. skrępowany

Wiktionary


skrępowany

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: skrępować

przymiotnik

 (2.1) książk. zawstydzony, onieśmielony jakąś sytuacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W piwnicy zobaczyliśmy jakiegoś skrępowanego i zakneblowanego człowieka.

 (2.1) Czułem się skrępowany, kiedy ciocia Jadzia zaczęła przy wszystkich opowiadać o tym jak w dzieciństwie sikałem w łóżko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskrɛ̃mpɔˈvãnɨ, AS: skrẽmpovãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrępować dk., krępować ndk.

 rzecz. skrępowanie n., krępacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unieruchomiony, związany

 (2.1) zawstydzony, spięty

Wiktionary


skrępować

1. ograniczyć ruchy, związać;
2. zawstydzić kogoś, onieśmielić kogoś;
3. ograniczyć swobodę działania


SJP.pl


skręt

papieros skręcany zwykle z marihuany lub tytoniu; joint, dżoint, blant, blunt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. ręcznie skręcony papieros

 (1.2) slang. skręt (1.1) zawierający marihuanę

 (1.3) slang. zespół nieprzyjemnych objawów występujący po odstawieniu narkotyków opioidowychfakt.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) zmiana kierunku ruchu w bok

 (2.2) wynik splatania, splot, zwój

 (2.3) włók. wielkość określająca stopień skręcenia włókien

 (2.4) med. patologiczne obrócenie się narządu wokół własnej osi, prowadzące do niedrożności, zaburzenia ukrwienia i potencjalnej martwicy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zmiana kierunku (kursu) poruszania się:
    • pojazdu kołowego (np. samochodu, motocykla, roweru)
    • statku wodnego, np. jachtu: zwrot, odpadnięcie lub wyostrzenie
    • statku powietrznego
    • narciarza, snowboardzisty lub saneczkarza, np.
      • narciarski skręt carvingowy
      • narciarski skręt równoległy
  • zmiana położenia przedmiotu lub ciała (np. skręt tułowia)
  • schorzenia:
    • skręt powrózka nasiennego, jądra lub najądrza
    • skręt kiszek lub skręt jelit - dawniej stosowana nazwa niedrożności jelit
    • skręt jelit i inne schorzenia morzyskowe u koni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziadek wysłał mnie po bibułkę, bo mu się skończyły skręty.

 (1.2) Uczeń sprawiał kłopoty wychowawcze: pił piwo i palił skręty.

 (1.3) Janek miał strasznego skręta, gdy próbował rzucić heroinę.

 (2.4) Skręt żołądka to poważna i bolesna śmiertelna choroba, która wymaga szybkiej operacji, jeśli ma być choćby cień nadziei na przeżycie psa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɛ̃nt, AS: skrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrętka ż., skrętek m., skrętnik m., skrętność ż., skręcanie n., skręcenie n.

 czas. skręcać ndk., skręcić dk.

 przym. skrętowy, skrętny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) joint, blunt, blant, gibon

Wiktionary


skrętak

grzyb pasożytujący na drzewach


SJP.pl


skrętek

drobny mech liściasty


SJP.pl

Skrętek (a. skrętka, ang., łac. "helicoid cyme", "bostryx") – rodzaj kwiatostanu z grupy wierzchotek jednoramiennych. Ma kwiat na szczycie pędu. Od głównej osi z pojedynczym kwiatem odchodzi oś drugiego rzędu z pojedynczym kwiatem, a od tej oś trzeciego rzędu itd., przy czym wszystkie osie rozwijają się po tej samej stronie, skręcając na planie helisy. Widziany z góry jest ułożony spiralnie.

Wikipedia


skrętka

1. typowy kabel telefoniczny i sieciowy;
2. rodzaj kwiatostanu wierzchołkowego;
3. jedna z części, z których skręcana jest lina;
4. tulejka służąca do łączenia gwintowanych końców rur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. element (włókno lub drut) służący do skręcania liny

 (1.2) techn. rodzaj kabla do transmisji danych

 (1.3) techn. element wkręcany w gwintowane otwory łączonych rur, mający postać tulejki z kołnierzem na środku i dwoma gwintami na końcach

 (1.4) bot. kwiatostan, w którym kolejne boczne pędy wyrastają poprzecznie względem siebie i są ustawione na przemian w prawo i w lewo

Wiktionary

Skrętka – rodzaj przewodu sygnałowego służącego do przesyłania informacji, który zbudowany jest z jednej lub większej liczby par kabli skręconych ze sobą w celu eliminacji wpływu zakłóceń elektromagnetycznych oraz zakłóceń wzajemnych, zwanych przesłuchami. Skręcenie żył powoduje jednocześnie zawężenie pasma transmisyjnego. Wynalazcą tego rozwiązania jest Alexander Graham Bell.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Odpowiednim kablem do tworzenia sieci komputerowych jest skrętka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛ̃ntka, AS: skrẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skręcać ndk., skręcić dk.

 rzecz. skręcanie n., skręt m.

Wiktionary


skrętkowy

→ skrętka


SJP.pl

Patrz:

skrętka

skrętniak

bakteria, której komórka ma kształt pałeczki skręconej w korkociąg; śrubowiec


SJP.pl


skrętnica

nitkowaty glon z klasy sprzężnic


SJP.pl

Skrętnica ("Spirogyra") – rodzaj glonów z grupy zielenic (ramienic). Występuje w niewielkich zbiornikach wodnych.

W serwisie AlgaeBase w połowie 2016 r. zebrano informacje o ponad 500 gatunkach o zweryfikowanym statusie i kilkuset gatunkach, które uznano za synonimiczne.

Wikipedia


skrętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: skrętny; bardziej skrętny


SJP.pl


skrętnik

roślina z rodziny toinowatych rosnąca w Afryce Zachodniej, z nasion której otrzymuje się cenny środek nasercowy; strofant


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skrętność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest skrętne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skrętność – w fizyce cząstek elementarnych termin ten przedstawia moment pędu skierowany w kierunku ruchu
  • skrętność kartezjańskiego układu współrzędnych w przestrzeni trójwymiarowej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. skrętny

 przysł. skrętnie

 rzecz. skręt mzw./mrz.

Wiktionary


skrętny

1. mogący wykręcać się w różne strony;
2. opierający się na wykonaniu skrętu; skręcający;
3. dawniej:
a) zwinny, obrotny;
b) przenośnie: chytry, przewrotny; wykrętny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dający się skręcać

 (1.2) polegający na skręcaniu

 (1.3) stpol. skrzętny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛ̃ntnɨ, AS: skrẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skręt mrz./mzw.

Wiktionary


skrętodziób

gatunek małego ptaka z rodziny sieweczkowatych


SJP.pl

Skrętodziób ("Anarhynchus frontalis") – gatunek małego ptaka z rodziny sieweczkowatych (Charadriidae). Jako jedyny ptak na świecie ma dziób zakrzywiony w bok – stąd nazwa ptaka. Występuje endemicznie w środkowej części Wyspy Południowej i północnej części Wyspy Północnej (Nowa Zelandia). Jest narażony na wyginięcie.

Wikipedia


skrętoległy

liście skrętoległe - liście osadzone po obu stronach łodygi, po jednym na tej samej wysokości


SJP.pl


skrętomierz

1. lotniczy przyrząd żyroskopowy, wykorzystywany w lotach bez widoczności, wskazujący na wykonywanie zakrętu;
2. miernik skrętu przędzy


SJP.pl


skrętonerwne

najliczniejsza podgromada ślimaków; przodoskrzelne


SJP.pl


skrętonerwny

o cechach skrętonerwnych (podgromada ślimaków)


SJP.pl


skrętowy

przymiotnik od: skręt


SJP.pl


sks

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = sport. eduk. Szkolny Klub Sportowy

 (1.2) = pot. eduk. zajęcia Szkolnego Klubu Sportowego

 (1.3) = hist. Studencki Komitet Solidarności

 (1.4) = wojsk. samopowtarzalny karabinek Simonowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • SKS – Starogardzki Klub Sportowy
  • SKS – Studencki Komitet Solidarności w Krakowie
  • SKS – Studencki Komitet Solidarności we Wrocławiu
  • SKS – samopowtarzalny karabinek Simonowa
  • SKS – Szkolny Klub Sportowy organizowany w większości szkół podstawowych i ponadpodstawowych w Polsce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ludmiła chciałby zapisać się na SKS w innej szkole.

 (1.2) Dlaczego w piątek Mirka nie było na SKS-ie?

 (1.3) Patryk należał do SKS-u od pierwszego roku studiów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ka‿ˈɛs, AS: es‿ka‿es

Wiktionary


skserografować

wykonać kopię tekstu lub rysunku metodą kserograficzną; skserować


SJP.pl


skserować

wykonać kopię tekstu lub rysunku metodą kserograficzną; skserografować


SJP.pl


skua

ptak z rodziny wydrzyków, zamieszkujący Wyspy Owcze


SJP.pl


skubalanka

nazwisko


SJP.pl


skubalnia

pomieszczenie przeznaczone do czyszczenia zabitego drobiu z piór; skubarnia


SJP.pl


skubana

1. pociągać coś lekko;
2. wyrywać coś po trochu;
3. o zwierzętach: zrywać pyskiem, dziobem odpowiednią część rośliny i zjadać; szczypać;
4. jeść niewiele;
5. skubać się - pociągać lekko, np. własną brodę


SJP.pl


skubanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skubać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skubać ndk.

 rzecz. skubaniec mrz./mos.

Wiktionary


skubaniec

potocznie: osoba budząca zazdrość, niechęć lub podziw; skurkowany, skurkowaniec, skubany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. spryciarz

 (1.2) pot. posp. ktoś, kto budzi podziw, zazdrość czy niechęć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) kulin. rodzaj ciasta z owocami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam cię skubańcu!

 (1.1) Skąd mogłem wiedzieć, że ten skubaniec mnie okłamywał?

 (1.2) Najfajniejszą dziewczynę mi skubaniec sprzed nosa sprzątnął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈbãɲɛt͡s, AS: skubãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skubany m., skubana ż., skubanie n., skubnięcie n.

 czas. skubać ndk., skubnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skurczybyk, skurkowaniec, szczwany lis

 (1.2) skubany, skubana

 (2.1) pleśniak

Wiktionary


skubanka

1. dawniej: szarpie;
2. przędziwo produkowane z odpadków różnych włókien


SJP.pl


skubany

1. pociągać coś lekko;
2. wyrywać coś po trochu;
3. o zwierzętach: zrywać pyskiem, dziobem odpowiednią część rośliny i zjadać; szczypać;
4. jeść niewiele;
5. skubać się - pociągać lekko, np. własną brodę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) skubaniec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobry jest, skubany, otworzył se zamek scyzorykiem w pięć sekund. To na pewno jest szkieł, a nie jakiś włamywacz?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skubaniec mos./mrz.

Wiktionary


skubarczewo

Skubarczewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Orchowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

W 1935 roku w Skubarczewie urodził się biskup Teofil Wilski.

Wikipedia


skubarnia

pomieszczenie przeznaczone do czyszczenia zabitego drobiu z piór; skubalnia


SJP.pl


skubać

1. pociągać coś lekko;
2. wyrywać coś po trochu;
3. o zwierzętach: zrywać pyskiem, dziobem odpowiednią część rośliny i zjadać; szczypać;
4. jeść niewiele;
5. skubać się - pociągać lekko, np. własną brodę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) o zwierzętach: zrywać i zjadać coś pyskiem, dziobem

 (1.2) podszczypywać

 (1.3) odrywać po kawałeczku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stojące przy płocie szkapię skubało źdźbła traw.

 (1.2) Młode wdrapało się na rysicę i zaczęło skubać jej ucho.

 (1.3) W wakacje uwielbialiśmy skubać słoneczniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskubat͡ɕ, AS: skubać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skubanie n., skubaniec m.

 czas. podskubywać, skubnąć

 przym. skubany

Wiktionary


skubała

1. pociągać coś lekko;
2. wyrywać coś po trochu;
3. o zwierzętach: zrywać pyskiem, dziobem odpowiednią część rośliny i zjadać; szczypać;
4. jeść niewiele;
5. skubać się - pociągać lekko, np. własną brodę


SJP.pl


skubikowski

nazwisko


SJP.pl


skubisz

nazwisko


SJP.pl


skubiszewski

nazwisko


SJP.pl

Skubiszewski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90 XX wieku Polskę zamieszkiwało 693 osoby o tym nazwisku.

Wikipedia


skubiś

nazwisko


SJP.pl


skublica

narzędzie drwala do przesuwania kłód; capina


SJP.pl


skucha

potocznie: niepowodzenie, pomyłka, błąd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. błąd, pudło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Sku­cha – rzu­cił Dreis, gdy zie­lone kropki skra­cały do niego dystans. – Tor­peda nie wle­ciała do środka. Wybu­chła na powierzchni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucha ż.

Wiktionary


skucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skuć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskut͡ɕɛ, AS: skuće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skuć, skuwać

 rzecz. podkucie n.

Wiktionary


skucina

sit skucina - wysokogórska roślina z rodziny sitowatych, nadająca czerwoną barwę np. Czerwonym Wierchom


SJP.pl


skud

stara srebrna i złota moneta włoska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) numizm. dawna złota lub srebrna moneta;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapłacisz za nią ze dwa skudy.

Wiktionary


skudlić

poplątać, potargać, pozwijać w kudły; skudłać, skudłaczyć, skudłacić


SJP.pl


skudłacić

poplątać, potargać, pozwijać w kudły; skudłać, skudłaczyć, skudlić


SJP.pl


skudłaczyć

poplątać, potargać, pozwijać w kudły; skudłać, skudlić, skudłacić


SJP.pl


skudłać

poplątać, potargać, pozwijać w kudły; skudłać, skudłaczyć, skudlić


SJP.pl


skufia

czapka duchownych prawosławnych


SJP.pl

Skufia (zwana też skufiya albo skoufos) – strój liturgiczny noszony przez mnichów ortodoksyjnych (prawosławnych) oraz katolickich mnichów wschodnich (w tym przypadku jest czarny) albo przyznany duchownemu jako znak honoru (w tym przypadku jest zwykle czerwona albo purpurowa).

Wikipedia


skul

jednoosobowa łódź półwyścigowa; scull, skull


SJP.pl


skulać

1. kurczyć, pochylać jakąś część, jakieś części ciała;
2. skulać się - garbić się, zginać członki ciała, przybliżając je do tułowia


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stoczyć

Wiktionary


skuli

przyimek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. z powodu

forma czasownika.

 (2.1) przesz. 3 os. lm. nmos. skuć

 (2.2) przysz. 3 os. lp. skulić

Wiktionary

Skuli (gr. "Σκούλλη") – wieś w Republice Cypryjskiej, w dystrykcie Pafos. W 2011 roku liczyła 65 mieszkańców.

Wikipedia


skulica

przedstawiciel rodziny dwuparców, żyjący w ściółce leśnej i żywiący się butwiejącymi roślinami


SJP.pl

Skulica ("Glomeris") – rodzaj dwuparca z rzędu skulic i rodziny skulicowatych. Ma ciało szerokie, z wierzchu wypukłe, o gładkiej powierzchni, pokryte charakterystycznym deseniem. Podobnie jak inne skulicowate zaniepokojona zwija się w kulkę.

Wikipedia


skulice

przedstawiciel rodziny dwuparców, żyjący w ściółce leśnej i żywiący się butwiejącymi roślinami


SJP.pl


skulik

skulik łąkowiec - gatunek chrząszcza z rodziny biedronek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skulik – człon rodzajowy nazw gatunkowych niektórych chrząszczy z rodziny biedronkowatych:
    • skulik dębownik (Scymnus auritus)
    • skulik łąkowiec, skulik małek (Scymnus femoralis)
    • skulik omszony (Scymnus haemorrhoidalis)
    • skulik przędziorkowiec (Stethorus pusillus)
    • skulik rdzawogłowy (Scymnus ferrugatus)
    • skulik sosnowiec (Scymnus suturalis)
    • skulik zielarz (Nephus redtenbacheri)
  • Bernard Skulik – śląski działacz oświatowy, ksiądz
  • Bolesław Skulik – górnośląski malarz prymitywista

Wikipedia


skulimowski

nazwisko


SJP.pl


skuling

wyścigi na skulach


SJP.pl


skulić

1. skurczyć, pochylić jakąś część, jakieś części ciała;
2. skulić się - przygarbić się, zgiąć członki ciała, przybliżając je do tułowia


SJP.pl


skull

jednoosobowa łódź półwyścigowa; scull, skul


SJP.pl

Skull to czwarty album studyjny brytyjskiej thrash metalowej grupy Evile. Został wydany 27 maja 2013 roku z ramienia wytwórni Earache Records.

Wikipedia


skulling

jednoosobowa łódź półwyścigowa; jedynka, skull, scull, skul


SJP.pl


skulny

siad skulny - pozycja siedząca, z kolanami podkulonymi pod brodę


SJP.pl


skulony

1. skurczyć, pochylić jakąś część, jakieś części ciała;
2. skulić się - przygarbić się, zgiąć członki ciała, przybliżając je do tułowia


SJP.pl


skulptor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. szt. rzeźbiarz, snycerz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skulptura ż.

Wiktionary


skulsk

wieś w Polsce


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skulski

przymiotnik od: Skulsk (wieś)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Skulski – pisarz ziemski i grodzki warszawski w 1786, burgrabia grodzki warszawski w 1775
  • Jarosław Skulski (1907–1977) – polski aktor teatralny i filmowy
  • Leopold Skulski (1877–1940) – polski inżynier chemik, farmaceuta i polityk
  • Wilhelmina Skulska (1918–1998) – polska dziennikarka i publicystka
  • Skulska Wieś
  • Rezerwat przyrody Skulski Las

Wikipedia


skumany

taki, który się skumał (nawiązał z kimś bliższy kontakt); skumplowany


SJP.pl


skumać

1. potocznie: ogarnąć coś rozumem; zajarzyć, skapować, załapać;
2. skumać się:
a) potocznie: nawiązać z kimś bliższy kontakt, zaprzyjaźnić się;
b) dawniej: stać się czyimś kumem lub kumą (parą rodziców chrzestnych dziecka)


SJP.pl


skumbria

1. konserwa rybna z makreli, płoci lub wzdręg, zwykle w sosie pomidorowym;
2. ryba morska; makrela


SJP.pl


skumbriowy

przymiotnik od: skumbria


SJP.pl


skumotrzony

dawniej:
1. taki, który stał się kumem, kumotrem osoby, z którą wspólnie trzymało się dziecko do chrztu; skumowany;
2. taki, który nawiązał z kimś kumoterskie, poufałe stosunki; zaprzyjaźniony, zbratany, skumplowany, skumany


SJP.pl


skumotrzyć

skumać się; skumotrzyć się - dawniej:
1. stać się kumem, kumotrem osoby, z którą wspólnie trzymało się dziecko do chrztu; skumować się;
2. nawiązać z kimś kumoterskie, poufałe stosunki; zaprzyjaźnić się, zbratać się, skumplować się


SJP.pl


skumowany

dawniej: taki, który stał się kumem, kumotrem osoby, z którą wspólnie trzymało się dziecko do chrztu; skumotrzony


SJP.pl


skumować

rzadko: skumować się - stać się czyimś kumem przez trzymanie dziecka do chrztu; skumać się


SJP.pl


skumplowany

taki, który się skumplował (zaprzyjaźnił się z kimś); skumany


SJP.pl


skumplować

potocznie: skumplować się - poznać się z kimś, nawiązać z kimś bliższą znajomość, stać się czyimś kumplem; zaprzyjaźnić się, skumotrzyć się, skumać się, zakumplować się


SJP.pl


skumplowywać

potocznie: skumplowywać się - stawać się czyimś kumplem; zaprzyjaźniać się


SJP.pl


skumulować

1. zgromadzić lub złączyć coś w jednym miejscu lub czasie; skupić, spiętrzyć, skomasować;
2. skoncentrować, zsumować jakieś działania, doświadczenie, wiedzę itp.


SJP.pl


skun

1. genetycznie modyfikowana marihuana;
2. potocznie: marihuana zanieczyszczona innymi substancjami chemicznymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) slang. marihuana z domieszką substancji chemicznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Coś skręcę. // Farmazon wydobył bibułki, ukruszył tytoń z papierosa i zaczął mieszać ze skunem.

Wiktionary


skundlały

potocznie: stać się prostakiem; skundlić się, upodlić się, zdemoralizować się


SJP.pl


skundleć

potocznie: stać się prostakiem; skundlić się, upodlić się, zdemoralizować się


SJP.pl


skundlić

1. potocznie: upodlić, pogorszyć, zdemoralizować;
2. skundlić się:
a) potocznie: stać się prostakiem; skundleć, upodlić się, zdemoralizować się;
b) rzadko: stać się kundlem, zatracić cechy rasy


SJP.pl


skundlony

1. potocznie: upodlić, pogorszyć, zdemoralizować;
2. skundlić się:
a) potocznie: stać się prostakiem; skundleć, upodlić się, zdemoralizować się;
b) rzadko: stać się kundlem, zatracić cechy rasy


SJP.pl


skuner

statek z gaflowym ożaglowaniem, mający od dwóch do siedmiu masztów; szkuner, szoner


SJP.pl


skunks

śmierdziel;
1. ssak drapieżny z rodziny łasicowatych, zwierzę znane ze swojego mechanizmu obronnego, polegającego na wystrzykiwaniu cuchnącej cieczy;
2. potocznie: ktoś nieprzyjemnie pachnący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

 (1.2) pot. futro ze skunksa (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) posp. obraź. osoba o nieprzyjemnym zapachu, także wyzwisko wobec kogoś

Wiktionary

Skunks ("Mephitis") – rodzaj ssaków z podrodziny Mephitinae w obrębie rodziny skunksowatych (Mephitidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skũŋks, AS: skũŋks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skunksik mzw., skunksowate lm nm., skunksowiec mzw.

 przym. skunksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmierdziel

 (2.1) śmierdziel

Wiktionary


skunksik

rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny skunksowatych


SJP.pl

Skunksik ("Spilogale") – rodzaj ssaków z podrodziny Mephitinae w obrębie rodziny skunksowatych (Mephitidae).

Wikipedia


skunksowate

o cechach skunksowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Mephitidae|Bonaparte|ref=tak., rodzina ssaków z podrzędu psokształtnych;

Wiktionary

Skunksowate (Mephitidae) – rodzina ssaków z podrzędu psokształtnych (Caniformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora). Obejmuje skunksy i surillo, ssaki wyróżniające się specyficzną strategią obronną polegającą na wytryskiwaniu w stronę napastnika cuchnącej cieczy wytwarzanej przez gruczoły odbytowe. Skunksy atakują ule pszczele, zwykle gdy są niepłoszone koncentrują się na jednym i szybko osłabiają rodzinę pszczelą aż do zupełnego zaniku. Są odporne na użądlenia pszczół, a nawet jad grzechotnika.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U skunksowatych dominuje w ubarwieniu kolor czarny i biały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skunks mzw., skunksik mzw., skunksowiec mzw.

 przym. skunksowy

Wiktionary


skunksowaty

o cechach skunksowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


skunksowy

przymiotnik od: skunks


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do skunksa

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany ze skunksem, dotyczący skunksa

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla skunksa, mający cechy skunksa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skunks mos./mzw.

Wiktionary


skunksy

śmierdziel;
1. ssak drapieżny z rodziny łasicowatych, zwierzę znane ze swojego mechanizmu obronnego, polegającego na wystrzykiwaniu cuchnącej cieczy;
2. potocznie: ktoś nieprzyjemnie pachnący


SJP.pl


skup

1. nabywanie produktów rolnych, surowców wtórnych itp. w celu dalszej odprzedaży lub przetwarzania; skupowanie;
2. punkt, w którym się skupuje jakieś produkty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) działalność polegająca na kupowaniu z różnych źródeł określonych produktów w celach zarobkowych

 (1.2) punkt, w którym prowadzi się skup (1.1)

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: skupić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skup – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Ełk
  • Skup – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Gołdap
  • ŚKUP – Śląska Karta Usług Publicznych

Wikipedia

Powiązane:

 czas. skupić

Wiktionary


skupianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skupiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skupiać ndk.

 rzecz. skupienie n., skupisko n.

 przym. skupiony

Wiktionary


skupiać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) zbierać w jednym miejscu

 (1.2) koncentrować, zwiększać zagęszczenie

 (1.3) opt. o soczewce: kierować światło w jeden punkt (tzw. ognisko)

czasownik zwrotny niedokonany skupiać się

 (2.1) gromadzić się w grupie

 (2.2) koncentrować się

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Dak odpycha nagłe poczucie niepokoju – Skywalker pewnie po prostu się spóźnia – i skupia się na procedurze przedstartowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skupienie n., skupisko n., skupianie n.

 przym. skupiony

Wiktionary


skupienie

1. zgromadzić coś w jednym miejscu, blisko siebie;
2. skoncentrować, zespolić, np. siły;
3. zgromadzić coś, kupując;
4. skupić się:
a) zostać skupionym, zespolonym;
b) skoncentrować się, myśleć intensywnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stan skoncentrowania myśli i uwagi

 (1.2) książk. nagromadzenie się w jednym miejscu

 (1.3) fiz. stan nagromadzenia materii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy trwali w skupieniu przed wystawionym Najświętszym Sakramentem.

 (1.2) Goethyt występuje w skupieniach zbitych.

 (1.2) Król obawiał się, że skupienie zbyt wielu ziem w jego rękach mogłoby wywołać protesty zagraniczne, a być może również i wojnę, co było mu nie na rękę – trwała właśnie wojna stuletnia.

 (1.3) Słowo „woda” jako nazwa związku chemicznego może się odnosić do każdego stanu skupienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skupianie n., skupisko n.

 czas. skupić dk., skupiać ndk.

 przym. skupiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncentracja

 (1.2) skupisko

Wiktionary


skupieniec

skupieniec lipowy - gatunek pluskwiaka, szkodnik drzew


SJP.pl


skupień

1. zgromadzić coś w jednym miejscu, blisko siebie;
2. skoncentrować, zespolić, np. siły;
3. zgromadzić coś, kupując;
4. skupić się:
a) zostać skupionym, zespolonym;
b) skoncentrować się, myśleć intensywnie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Skupień – polski żużlowiec i trener
  • Lars Skupień – polski żużlowiec
  • Wojciech Skupień – polski skoczek narciarski
  • Zdzisław Skupień – polski matematyk

Wikipedia


skupiony

1. zgromadzić coś w jednym miejscu, blisko siebie;
2. skoncentrować, zespolić, np. siły;
3. zgromadzić coś, kupując;
4. skupić się:
a) zostać skupionym, zespolonym;
b) skoncentrować się, myśleć intensywnie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełen skupienia, wewnętrznej zadumy

 (1.2) będący wyrazem czyjegoś skupienia

 (1.3) ścieśniony, zwarty

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od skupić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈpʲjɔ̃nɨ, AS: skupʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skupienie n., skupianie n., skupisko n.

 czas. skupiać ndk., skupić dk.

Wiktionary


skupisko

nagromadzenie czegoś w jednym miejscu; zbiorowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nagromadzenie czegoś w jednym miejscu

 (1.2) miejsce nagromadzenia czegoś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W Melbourne – obok Sydney – znajduje się największe skupisko polonijne Australii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈpʲiskɔ, AS: skupʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skupiacz m., skupianie n., skupienie n.

 czas. skupiać ndk., skupić dk.

 przym. skupiony

Wiktionary


skupiskowy

→ skupisko


SJP.pl

Patrz:

skupisko

skupić

1. zgromadzić coś w jednym miejscu, blisko siebie;
2. skoncentrować, zespolić, np. siły;
3. zgromadzić coś, kupując;
4. skupić się:
a) zostać skupionym, zespolonym;
b) skoncentrować się, myśleć intensywnie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. skupiać)

 (1.1) zebrać coś w jednym miejscu, blisko siebie

 (1.2) skoncentrować coś

czasownik przechodni dokonany (ndk. skupować)

 (2.1) zebrać coś, kupując

czasownik zwrotny dokonany skupić się (ndk. skupiać się)

 (3.1) zebrać się, znaleźć się w jednym miejscu

 (3.2) skoncentrować się, myśleć intensywnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musimy skupić wszystkie pionki przy bazie przeciwnika.

 (1.2) Skupiłem mocno swoje myśli, by szybko rozwiązać zadanie.

 (1.2) Lupa skupiła światło w jednym punkcie.

 (2.1) W czasach kryzysu ich firma skupiła dużo niechcianego sprzętu.

 (3.1) Cały oddział skupił się w jednym okopie.

 (3.2) Nie mogłam się skupić, bo mój brat cały czas sobie podśpiewywał w pokoju obok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skup m., skupienie n., skupisko n., kupowanie n.

 przym. skupiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zebrać, skoncentrować

 (1.2) zebrać, skoncentrować

 (3.1) skoncentrować się, zebrać się

 (3.2) skoncentrować się

Wiktionary


skupiński

nazwisko


SJP.pl


skupnia

1. rodzaj roślin z rodziny astrowatych, obejmujący około 240 gatunków; stewia, stevia;
2. rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, obejmujący 5 gatunków


SJP.pl

Skupnia ("Symplocarpus" Salisb. ex Nutt.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny obrazkowatych, obejmujący 5 gatunków występujących w rejonach klimatu umiarkowanego półkuli północnej: we wschodniej Azji, wschodniej Kanadzie oraz środkowo-północnych i wschodnich Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia


skupowy

przymiotnik od: skup


SJP.pl


skupszczyna

nazwa parlamentu w wielu państwach bałkańskich; Skupsztina, Skupsztyna


SJP.pl


skupsztina

nazwa parlamentu w wielu państwach bałkańskich; Skupsztyna, Skupszczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zgromadzenie, parlament, w niektórych krajach bałkańskich;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Parlament Czarnogóry
  • Zgromadzenie Narodowe w Serbii
  • Zgromadzenie Parlamentarne Bośni i Hercegowiny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skuˈpʃtʲĩna, AS: skupštʹĩna

Wiktionary


skupsztyna

nazwa parlamentu w wielu państwach bałkańskich; Skupsztina, Skupszczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zob. Skupsztina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈpʃtɨ̃na, AS: skupštỹna

Wiktionary


skura

nazwisko


SJP.pl


skuratowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Skuratowicz
  • Piotr Skuratowicz
  • Wanda Skuratowicz
  • Witold Skuratowicz

Wikipedia


skurcz

1. skurczenie się mięśni;
2. skurczenie się tkanki organizmu z powodu zmiany długości lub napięcia mięśnia, co często objawia się bólem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. skrócenie się mięśni pod wpływem bodźca;

 (1.2) zmniejszenie się objętości lub skrócenie się czegoś

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: skurczyć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skurcz betonu
  • skurcz izowolumetryczny
  • skurcz mapy
  • skurcz mięśnia
  • skurcz odlewniczy
  • skurcz pośmiertny
  • skurcz serca
  • skurcze Alvareza
  • Skurcze Braxtona Hicksa
  • kurcz
  • Zespół Filmowy „Skurcz”
  • Skórcz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku dni dokuczają mi nocne skurcze w łydce.

 (1.1) To nic, to tylko mały skurcz / Nie patrz tak, zaraz przejdzie / Ręce, nogi pozbieram / Odpoczywam po wierszu, co wykrzywił twarz / W dziki grymas i poszedł w cholerę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skurt͡ʃ, AS: skurč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokurcz mos./mzw.

 czas. kurczyć

Wiktionary


skurczać

skracać przez ściągnięcie


SJP.pl


skurczliwy

rzadko: kurczliwy


SJP.pl


skurczny

dotyczący skurczu, kurczenia się; skurczowy


SJP.pl


skurczony

1. skulony, zgięty, ściągnięty;
2. taki, który się zmniejszył


SJP.pl


skurczowy

przymiotnik od: skurcz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. dotyczący skurczu, charakteryzujący się skurczami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkie grupy pacjentów wymagają leczenia objawowego, jednakże przedłużający wpływ testowanego leku na życie potwierdzono jedynie w przypadku przewlekłej skurczowej niewydolności serca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurcz m., skurczenie n., kurczenie n.

 czas. kurczyć ndk., skurczyć dk.

Wiktionary


skurczybyk

potocznie: o mężczyźnie budzącym niechęć, zazdrość lub podziw; skurczysyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gałgan, łotr, nicpoń

 (1.2) pot. mężczyzna budzący niechęć, zazdrość lub podziw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale się uchlał, skurczybyk, za wszystkie czasy!

 (1.2) Patrz, gdzie wlazł, to skurczybyk jeden.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skurˈt͡ʃɨbɨk, AS: skurčybyk

Wiktionary


skurczygnat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. posp. pogard. łajdak, łobuz, nikczemnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skurˈt͡ʃɨɡnat, AS: skurčygnat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skurczybyk, skurczysyn

Wiktionary


skurczysyn

potocznie: o mężczyźnie budzącym niechęć, zazdrość lub podziw; skurczybyk, skurwysyn (wulgarnie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) posp. zob. skurwysyn.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. skurwysyn, sukinsyn, sukinkot

Wiktionary


skurkojad

potocznie: mężczyzna budzący niechęć, zazdrość lub podziw; skórkojad, skurczybyk, skurczysyn, skurkowany, skurkowaniec, skubaniec


SJP.pl


skurkowana

→ skurkowany


SJP.pl

Patrz:

skurkowany

skurkowaniec

potocznie: osoba budząca zazdrość, niechęć lub podziw; skurkowany, skubaniec, skubany


SJP.pl


skurkowany

potocznie: osoba budząca zazdrość, niechęć lub podziw; skurkowaniec, skubaniec, skubany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. o kimś wzbudzającym niechęć, denerwującym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rano ja w robocie już z nikim nic i wozów też nie myję, tylko do tego Turka prosto i mówię: many. Bo żem już wiedział, że kasa to many. A on się na mnie patrzy i nic. Graby rozkłada, że niby nie wie, o co chodzi. Żesz ty, skurkowany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskurkɔˈvãnɨ, AS: skurkovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurkowaniec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeklęty, cholerny, pot. zakichany

Wiktionary


skurski

nazwisko


SJP.pl


skurtyzować

1. obciąć, przyciąć zwierzęciu ogon lub uszy, zgodnie z wymaganiami czystości rasy; przeprowadzić kurtyzację;
2. ograniczyć pod względem rozmiarów lub liczby


SJP.pl


skurwiały

wulgarnie: zepsuty moralnie, wredny, podły


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wulg. obraź. zepsuty moralnie, wredny, podły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty gnoju skurwiały, niech ja cię tylko dorwę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skurˈvʲjawɨ, AS: skurvʹi ̯au̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwiątko n., kurwisko n., kurwiszon mos., kurwiszonek mos., kurwiszcze n., kurewstwo n., kurwik mrz., kurwica ż., kurwiarz mos., kurwiarnia ż., kurwienie n., podkurwienie n., skurwienie n., wkurwienie n., wkurwianie n., wykurwienie n.

 czas. kurwić się ndk., podkurwić dk., skurwić się dk., wkurwić dk., wkurwiać ndk., wykurwić dk.

 przym. kurewski, podkurwiony, skurwiony, wkurwiający, wkurwiony

 przysł. wykurwiście, kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary


skurwiel

wulgarnie o człowieku nam niemiłym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. pogard. obraź. o mężczyźnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedz temu skurwielowi, że nie chcę go więcej na oczy widzieć.

 (1.1) No i jak zwykle odbieram gówniarza z przedszkola, a ten skurwiel jebany klnie, że by go chuj jasny w dupsko wypierdolił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskurvʲjɛl, AS: skurvʹi ̯el

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skurwysyn, sukinsyn, łajdak

Wiktionary


skurwiony

wulgarnie:
1. zepsuć moralnie, uczynić podłym, wrednym;
2. uczynić rozwiązłym seksualnie;
3. skurwić się:
a) zacząć odbywać przygodne stosunki seksualne, stać się prostytutką;
b) stać się człowiekiem o niskiej moralności, postąpić niemoralnie, zwykle dla osiągnięcia korzyści materialnej


SJP.pl


skurwić

wulgarnie:
1. zepsuć moralnie, uczynić podłym, wrednym;
2. uczynić rozwiązłym seksualnie;
3. skurwić się:
a) zacząć odbywać przygodne stosunki seksualne, stać się prostytutką;
b) stać się człowiekiem o niskiej moralności, postąpić niemoralnie, zwykle dla osiągnięcia korzyści materialnej


SJP.pl


skurwysyn

wulgarnie: wyzwisko używane w stosunku do mężczyzn; chuj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie

Wiktionary

Skurwysyn – skała na wzgórzu Winnica w Tyńcu. Pod względem administracyjnym należy do Dzielnicy VIII Dębniki w Krakowie. Pod względem geograficznym należy do Wzgórz Tynieckich na Pomoście Krakowskim w obrębie makroregionu Bramy Krakowskiej. Wzgórza te włączone zostały w obszar Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Edek, ty skurwysynu!

 (1.1) Ty skurwysynie! Ty przeklęty skurwysynie! Coś ty jej zrobił?

 (1.1) Biedny głupi skurwysyn, któremu się wydawało, że otaczającą go rzeczywistość można wykorzystać, ukształtować wedle jego woli, kontrolować i regulować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skurˈvɨsɨ̃n, AS: skurvysỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysynowanie n., skurwysyństwo n.

:: zdrobn. skurwysynek mos.

 czas. skurwysynować ndk.

 przym. skurwysyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skurwiel, sukinsyn, sukinkot, matkojebca, matkojeb, skurczybyk, skurczygnat, skurczypała

Wiktionary


skurwysynek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. zdrobn. od: skurwysyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn mos., skurwysynowanie n., skurwysyństwo n.

 czas. skurwysynować ndk.

 przym. skurwysyński

Wiktionary


skurwysynka

wulgarnie: wyzwisko używane w stosunku do kobiet


SJP.pl


skurwysynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. wulg. klęcie z użyciem wyzwiska „skurwysyn”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn mos., skurwysynek mos., skurwysyństwo n.

 czas. skurwysynować ndk.

 przym. skurwysyński

Wiktionary


skurwysynować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) rzad. wulg. kląć z użyciem wyzwiska „skurwysyn”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn mos., skurwysynek mos., skurwysynowanie n., skurwysyństwo n.

 przym. skurwysyński

Wiktionary


skurwysyński

wulgarnie: odznaczający się szczególnym chamstwem lub okrucieństwem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wulg. właściwy skurwysynowi

 (1.2) wulg. wyjątkowo podły, okrutny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskurvɨˈsɨ̃j̃sʲci, AS: skurvysỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn m., skurwysynek m., skurwysyństwo n., skurwysyńskość ż., skurwysynowanie n.

 czas. skurwysynować ndk.

Wiktionary


skurwysyńskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest skurwysyńskie; cecha tych, którzy są skurwysyńscy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn m., skurwysyństwo n.

 przym. skurwysyński

 przysł. skurwysyńsko

Wiktionary


skurwysyństwo

czyn, postępek podły, nikczemny; również: chuligaństwo, hołota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. postępek wysoce naganny, podły

 (1.2) wulg. zbiorowo: dranie, hołota

 (1.3) wulg. bycie skurwysynem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kłamie w żywe oczy – takiego skurwysyństwa ze strony innej osoby jeszcze nie widziałam!

 (1.2) Ludzie się jeszcze nie poznali na tym skurwysyństwie, które się dorwało do władzy?

 (1.3) Skurwysyństwa i dygnitarstwa czy nie czuło się od nich na milę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskurvɨˈsɨ̃j̃stfɔ, AS: skurvysỹĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn mos., skurwysynek mos., skurwysyńskość ż., skurwysynowanie n.

 czas. skurwysynować ndk.

 przym. skurwysyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) draństwo, świństwo, łajdactwo, podłość

 (1.2) wulg. kurewstwo

 (1.3) war. wulg. skurwysyńskość

Wiktionary


skurzak

nazwisko


SJP.pl


skurzawka

indywidualizm: ściereczka do kurzu


SJP.pl


skurzać

regionalnie: usuwać z czegoś kurz; odkurzać


SJP.pl


skurzyć

potocznie:
1. zetrzeć z czegoś kurz; odkurzyć;
2. spalić, wypalić coś, np. paczkę papierosów; skopcić


SJP.pl


skurzyński

nazwisko


SJP.pl


skusić

1. zachęcić, zwabić, skłonić do czegoś przez kuszenie;
2. skusić się - zdecydować się na coś kuszącego, dać się do czegoś namówić, ulec


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spróbować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucha ż., kusiciel mos., kuszenie n., pokusiciel mos., pokusicielka ż.

Wiktionary


skutari

1. miejscowość w basenie Morza Śródziemnego;
2. średniowieczna nazwa Chryzopolu (starożytnego miasta w Bitynii)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szkodra – wł.: Scutari, miasto nadmorskie w Albanii
  • Chryzopol – (gre.: Χρυσόπολις – Złote miasto, łac.: Chrysopolis), w średniowieczu określane również jako Skutari (gre.: Εκουτάριον, tur.: Üsküdar) – starożytne miasto położone w Bitynii nad cieśniną B...

Wikipedia


skutecznie

przysłówek

 (1.1) w sposób skuteczny, dający pożądany efekt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stanęły w półkolu i patrzyły szyderczo. Pod tymi spojrzeniami o mało nie spalił się ze wstydu, ale kapo polewała go wodą tak skutecznie, że cały trząsł się z zimna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈtɛt͡ʃʲɲɛ, AS: skutečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skutek m., skuteczność ż.

 czas. uskutecznić, skutkować ndk.

 przym. skuteczny, skutkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efektywnie, wydajnie

Wiktionary


skuteczniej

stopień wyższy od przysłówka: skutecznie


SJP.pl


skuteczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: skuteczny


SJP.pl


skuteczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest skuteczne; cecha tych, którzy są skuteczni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodam, że planeta Alderaan została wybrana, wzięta na cel i zniszczona bez udziału Mocy, tak cenionej przez lorda Vadera – a wyłącznie dzięki kompetencji, dbałości i skuteczności zespołu operacyjnego Gwiazdy Śmierci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈtɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: skutečność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skutek m., skutkowanie n., uskutecznianie n., uskutecznienie n.

 czas. skutkować ndk., uskuteczniać ndk., uskutecznić dk.

 przym. skuteczny, skutkowy

 przysł. skutecznie

Wiktionary


skuteczny

dający oczekiwane wyniki, wywołujacy pozytywny skutek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stosunku do innych sąsiadów Polski polityka Olbrachta była skuteczniejsza.

 (1.1) Chodzenie w kółko z ciężką radiostacją na plecyecach to skuteczny sposób na nauczenie się stopni wojskowych, a bicie po twarzy pomaga utrzymać dyscyplinę na zbiórce - wyjaśnili oskarżeni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈtɛt͡ʃnɨ, AS: skutečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skutek, skuteczność

 czas. skutkować, uskutecznić

 przysł. skutecznie

 przym. skutkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efektywny, wydajny

Wiktionary


skutek

konsekwencja, efekt, następstwo, wynik, rezultat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skutek w relacji przyczynowo-skutkowej
  • skutek uboczny
  • skutek prawny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najczęściej wymienianym skutkiem tej decyzji był wzrost przestępczości.

 (1.1) Adam nie uważał na lekcjach, czego skutkiem było niezaliczenie sprawdzianu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskutɛk, AS: skutek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skuteczny, skutkowy

 czas. skutkować

 przysł. skutecznie

 rzecz. skuteczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsekwencja, wynik, następstwo, rezultat

Wiktionary


skutellozaur

rodzaj niewielkiego dinozaura ptasiomiednicznego z podrzędu tyreoforów


SJP.pl

Skutellozaur ("Scutellosaurus") – niewielki dinozaur ptasiomiedniczny z grupy tyreoforów.

Żył w epoce wczesnej jury na terenach Ameryki Północnej. Długość ciała ok. 1,2 m, wysokość ok. 50 cm masa ok. 10 kg. Jego szczątki znaleziono w USA (stan Arizona).

Mógł poruszać się zarówno na dwu, jak i na czterech nogach. Był prymitywnym, lekko opancerzonym roślinożercą.

Wikipedia


skuter

rodzaj pojazdu jednośladowego, przypominającego motor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskutɛr, AS: skuter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuterzysta m., skuterzystka ż., skuterek

 przym. skuterowy

Wiktionary


skuterek

zdrobnienie od: skuter


SJP.pl


skuterowy

→ skuter


SJP.pl

Patrz:

skuter

skuterzysta

człowiek jeżdżący na skuterze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba poruszająca się skuterem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuter m., skuterek m.

 przym. skuterowy

Wiktionary


skuterzystka

→ skuterzysta


SJP.pl

Patrz:

skuterzysta

skutki

konsekwencja, efekt, następstwo, wynik, rezultat


SJP.pl

Skutki – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn.

Sołectwo "Helenów, Skutki" tworzą wsie Helenów i Skutki. W 2023 sołectwo liczyło 114 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


skutkiem

konsekwencja, efekt, następstwo, wynik, rezultat


SJP.pl

przyimek

 (1.1) w wyniku, konsekwencji czegoś, z jakiegoś powodu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) N. lp. → skutek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzadko ćwiczył grę na pianinie, skutkiem czego nie był w stanie zagrać na dobrą ocenę na egzaminie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskutʲcɛ̃m, AS: skutʹḱẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na skutek, wskutek, w efekcie, w konsekwencji, w wyniku, z powodu, w następstwie, w rezultacie

Wiktionary


skutkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skutkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skutkować ndk.

 rzecz. skuteczność ż.

Wiktionary


skutkować

dawniej: realizować, spełniać, wykonywać, np. skutkować przesięwzięcie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przynosić określony skutek, prowadzić do jakiegoś efektu

 (1.2) praw. wywoływać określone skutki prawne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Można dyscyplinować urzędników ministerialnych do pracy poprzez system kar pieniężnych. Obcinanie premii zawsze skutkuje - argumentował Ludwik Dorn (ROP), który przedstawiał projekt uchwały.

 (1.1) Spadające zyski z eksportu utrudniły Afryce spłatę pożyczek, skutkując większymi zaległościami i wyższymi kosztami obsługi zadłużenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skutˈkɔvat͡ɕ, AS: skutkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuteczność ż., skutek m., skutkowanie n.

 przym. skuteczny, skutkowy

 przysł. skutecznie

Wiktionary


skutkowy

przymiotnik od: skutek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze skutkiem, dotyczący skutku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuteczność ż., skutek mrz.

 czas. skutkować ndk.

 przym. skuteczny

 przysł. skutecznie

Wiktionary


skutnik

nazwisko


SJP.pl


skutozaur

wymarły gad z rodziny parejazaurów


SJP.pl

Skutozaur – żyjący w górnym permie, około 260-250 milionów lat temu, roślinożerny anapsyd. Należał do rodziny "Pareiasauridae" i występował na terenie obecnej Rosji, która wchodziła w owym czasie w skład superkontynentu "Laurazja".

Szczątki kilku osobników odkrył w okolicach Archangielska prof. V. P. Amalitzky.

Wikipedia


skutterudyt

minerał, arsenek kobaltu


SJP.pl

Skutterudyt – minerał z gromady arsenków. należy do grupy minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od Skutterud w Norwegii, gdzie minerał ten został stwierdzony.

Wikipedia


skutynizować

skutynizować się - rzadko: pokryć się kutyną


SJP.pl


skuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skuwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skuć, skuwać ndk.

 rzecz. podkucie n.

Wiktionary


skuwać

1. kując, łączyć coś;
2. zakładać więźniom kajdany


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) kując usuwać coś

 (1.2) zakładać kajdany, kajdanki, okowy

 (1.3) zamykać wodę pod lodem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak, tak, nawet tam gzymsy skuwają, no bo z gzymsem też jest kłopot…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuwanie n., skucie n., skuwka ż., podkucie n.

 czas. skuć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zakuwać

Wiktionary


skuweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: skuwka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuwka ż.

Wiktionary


skuwka

blaszka wzmacniająca coś, łącząca jakieś elementy lub zabezpieczająca coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) blaszka zawinięta w tuleję, która coś wzmacnia, łączy jakieś części lub zabezpiecza

 (1.2) cylindryczna nasadka na wieczne pióro zabezpieczająca je przed wyschnięciem atramentu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skuwka pióra
  • skuwka sznurowadła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odleciały mi skuwki w sznurowadłach i teraz strzępią się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskufka, AS: skufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuć ndk., skuć dk., skuwać ndk.

 rzecz. skuweczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zatyczka, nasadka

Wiktionary


skuza

nazwisko


SJP.pl


skuć

1. kując, połączyć coś;
2. założyć więźniowi kajdany;
3. potocznie: zbić kogoś


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) połączyć ze sobą elementy metalowe przy pomocy ciężkiego narzędzia

 (1.2) usunąć coś uderzeniami młota, kilofa itp.

 (2.3) przen. o rzece lub jeziorze: zamarznąć

 (2.4) pot. upić się mocno

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzeba tu skuć dwa metry podłogi, żeby założyć rurę kanalizacyjną.

 (1.5) Potężny mróz skuł wszystko na twardy kryształ.

 (1.6) Za kradzież roweru mojemu bratu, skuliśmy mordę temu palantowi.

 (2.4) Jacek skuł się wczoraj na imprezie w akademiku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skut͡ɕ, AS: skuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skucie n., skuwanie n., kucie n., skuwka ż., okowy nmos., podkucie n.

 czas. okuć, skuwać ndk., kuć ndk.

Wiktionary


skuła

1. kując, połączyć coś;
2. założyć więźniowi kajdany;
3. potocznie: zbić kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. anat. kość policzka

 (1.2) przest. policzek

 (1.3) przest. med. ropień

 (1.4) przest. med. ropienie gardła

 (1.5) przest. wet. schorzenie racic

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp., ż., przesz. od: skuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.5) W odwarze liści olszowych i słomy jęczmiennej macza się szmatę i owija nogę bydlęciu choremu na „skułę“ czyli chorobę racic.

Wiktionary


skw.

skrót

 (1.1) = skwer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzień wcześniej, w czwartek o godz. 17:00 zaplanowano spotkanie z Prezydium Konferencji Episkopatu Polski w siedzibie KEP przy skw. kard. Stefana Wyszyńskiego 6.

Wiktionary


skwadra

narzędzie stolarskie i ciesielskie służące do sprawdzania kątów i wytyczania prostopadłych; węgielnica


SJP.pl


skwalan

organiczny związek chemiczny, pochodna skwalenu


SJP.pl

Skwalan – organiczny związek chemiczny, rozgałęziony węglowodór alifatyczny. W warunkach standardowych jest cieczą. Jest pochodną skwalenu, powstałą przez wysycenie wszystkich jego podwójnych wiązań.

Wikipedia


skwalen

węglowodór nienasycony, składnik płaszcza lipidowego ludzkiej skóry oraz tłuszczu wątroby rekina


SJP.pl

Skwalen – węglowodór wielonienasycony, triterpen (składa się z sześciu jednostek izoprenowych – każda po pięć atomów węgla, wszystkie w konfiguracji E); jest zaliczany do lipidów (nie jest jednak tłuszczem). Jest składnikiem płaszcza lipidowego ludzkiej skóry oraz tłuszczu wątroby rekina. Jest metabolicznym prekursorem cholesterolu i innych steroli. Jest jednym z głównych składników woskowiny usznej i łoju skórnego.

Wikipedia


skwantować

przetworzyć sygnał analogowy na cyfrowy


SJP.pl


skwantyfikować

ująć coś ilościowo, przedstawić w postaci liczbowej


SJP.pl


skwantyzować

w technice: przyporządkować wartościom poziomy z ograniczonego, dyskretnego zbioru


SJP.pl


skwapliwie

przysłówek

 (1.1) ochoczo, chętnie, z ochotą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przybieżeli do Betlejem skwapliwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwapliwość ż.

 przym. skwapliwy

Wiktionary


skwapliwiec

człowiek skwapliwy, przesadnie gorliwy; gorliwiec


SJP.pl


skwapliwiej

stopień wyższy od przysłówka: skwapliwie


SJP.pl


skwapliwość

duża gorliwość, zapał w podejmowaniu decyzji, działania; gorliwość, gotowość, ochoczość


SJP.pl


skwapliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: skwapliwy


SJP.pl


skwapliwy

1. bardzo chętny do działania, biorący się za coś z zapałem; ochoczy, skory, chętny, skłonny;
2. taki, który świadczy o czyjejś gotowości do czegoś, np. skwapliwa usłużność


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chętny do działania, gotowy do czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skfaˈplʲivɨ, AS: skfaplʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwapliwość, skwapliwiec

 przysł. skwapliwie

 czas. skwapić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chętny, ochoczy, skory, szybki, gorliwy

Wiktionary


skwar

wysoka temperatura, upał, żar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skrajnie upalna pogoda, której towarzyszy silne promieniowanie słoneczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwarka ż., skwarek m., skwarność ż., skwarzenie n.

 czas. skwarzyć

 przym. skwarny

 przysł. skwarnie, skwarno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spiekota, upał

Wiktionary


skwara

1. zgrubienie od: skwarka;
2. dawniej: upał


SJP.pl


skwarczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Skwarczyński (1886-1934) − działacz niepodległościowy, polityk
  • Bolesław Skwarczyński (1885-1967) − prawnik, samorządowiec, starosta
  • Henryk Skwarczyński (ur. 1952) − pisarz, podróżnik
  • Paweł Skwarczyński (1829-1887) − prawnik, poseł do Sejmu Krajowego Galicji
  • Stanisław Skwarczyński (1888-1981) − generał brygady Wojska Polskiego
  • Tadeusz Skwarczyński (1894-1978) – podpułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego
  • Tadeusz Skwarczyński (1895-1940) – kapitan artylerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Zdzisław Skwarczyński (1914-1987) − historyk literatury, rektor Uniwersytetu Łódzkiego

Wikipedia


skwareczek

zdrobnienie od: skwarek


SJP.pl


skwareczka

zdrobnienie od: skwarka


SJP.pl


skwarek

wysmażony kawałeczek słoniny, boczku; skwarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) kulin. wysmażony drobny kawałek wieprzowej słoniny lub boczku;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: skwarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskfarɛk, AS: skfarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwarka ż., skwar mrz., skwarzenie n., zeskwarzenie n.

 czas. skwarzyć ndk., zeskwarzać ndk., zeskwarzyć dk., zeskwarzyć się dk.

 przym. skwarkowy

 przysł. skwarno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skwarka

Wiktionary


skwarka

wysmażony kawałeczek słoniny, boczku; skwarek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. wysmażony drobny kawałek wieprzowej słoniny lub boczku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podano nam świeży chleb, smalec ze skwarkami i ogórki kiszone.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwarek mrz., skwar mrz., skwierczenie n., zaskwierczenie n.

 czas. skwierczeć ndk., zaskwierczeć dk.

 przym. skwarkowy

 przysł. skwarno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skwarek; gw-pl|Poznań. skrzyczka

Wiktionary


skwarki

wysmażony kawałeczek słoniny, boczku; skwarek


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skwarkowy

przymiotnik od: skwarek


SJP.pl


skwarliński

nazwisko


SJP.pl


skwarnicki

nazwisko


SJP.pl


skwarnie

przysłówek

 (1.1) gorąco, upalnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwar mrz.

 przysł. skwarno

 przym. skwarny

Wiktionary


skwarniej

stopień wyższy od przysłówków: skwarnie, skwarno


SJP.pl


skwarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: skwarny


SJP.pl


skwarno

przysłówek

 (1.1) książk. bardzo gorąco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwar mrz., skwarek mrz., skwarka ż.

 przym. skwarny

 przysł. skwarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skwarnie, upalnie

Wiktionary


skwarny

bardzo gorący; upalny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. pełen skwaru, bardzo gorący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minął jeszcze jeden cichy, skwarny dzień letni.

 (1.1) W ten skwarny, upalny dzień nie brakowało amatorów lodów i zimnych napojów, a także kiełbasek z grilla.

 (1.1) Była połowa czerwca, trwała sesja egzaminacyjna. Skwarny dzień, w korytarzach uczelni nieco chłodu, zdenerwowane, dyskutujące grupki studentów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwar m.

 przysł. skwarnie, skwarno

Wiktionary


skwarski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ryszard Skwarski – polski kajakarz, olimpijczyk
  • Tadeusz Skwarski – polski specjalista w dziedzinie technologii włókien chemicznych i polimerów

Wikipedia


skwarzyć

1. smażyć, topić tłuszcz na ogniu; wysmażać
2. o słonecznych upałach: dokuczać skwarem, przypiekać mocno


SJP.pl


skwaszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skwaszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skwaszać ndk.

Wiktionary


skwaszać

1. potocznie: psuć dobry humor, miłą atmosferę czegoś;
2. skwaszać się -
a) ulegając fermentacji, stawać się zepsutym;
b) być poddawanym fermentacji i zyskiwać kwaśny smak;
c) potocznie: skrzywiając się, okazywać niezadowolenie;
d) potocznie: przestawać mieć pozytywne cechy


SJP.pl


skwat

ryba chrzęstnoszkieletowa; raszpla, ryna, anioł morski


SJP.pl


skwater

squatter, squatters;
1.
a) w USA i Australii: osadnik nieposiadający tytułu prawnego;
b) w Australii: hodowca owiec dzierżawiący ziemię od państwa;
2. osoba zamieszkująca nielegalnie opuszczone budynki: domy, fabryki itp.


SJP.pl


skwer

mały park, zieleń miejska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) średniej wielkości teren zielony, najczęściej znajdujący się obok ulicy

Wiktionary

Skwer (ang. "square", pol. kwadrat) – niezabudowany obszar na terenie miejscowości spełniający funkcje rekreacyjne.

Najczęściej skwer jest terenem zieleni z trawnikami, klombami, krzewami oraz drzewami, a niekiedy znajdują się tam fontanny, alejki, ławki i inny sprzęt rekreacyjny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy jadę do szkoły, podziwiam skwery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skfɛr, AS: skfer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. skwerek m.

Wiktionary


skwerek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: skwer

 (1.2) mały skwer m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwer m.

Wiktionary


skweres

dawniej: kłopot, zmartwienie, ambaras


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. kłopot, ambaras, zamęt, zmartwienie, problem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Światło tak dalece się już rozszerzyło, że wybuch, nastąpi przy pierwszem lepszem wydarzeniu, a wówczas będzie to harmider i skweres nielada.

 (1.1) Tu pod tą gruszką drzemał Kościuszko, dopieroż robi się skweres, • a pod tą drugą Kołłątaj Hugo załatwiał mały interes.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskfɛrɛs, AS: skferes

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kweres m., skweret m., skwereta m.

Wiktionary


skwierawski

nazwisko


SJP.pl


skwierczyński

nazwisko


SJP.pl


skwierk

1. skwierczący głos, skwierczenie;
2. świergot, ćwierkanie;
3. staropolskie: skarga, żal


SJP.pl


skwierzyna

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Polsce;

Wiktionary

Skwierzyna (niem. "Schwerin an der Warthe") – miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Skwierzyna. Miasto jest położone na pograniczu Pojezierza Wielkopolskiego i Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, przy ujściu rzeki Obry do Warty.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. skwierzyński

Wiktionary


skwierzynianin

mieszkaniec Skwierzyny


SJP.pl


skwierzynianka

mieszkanka Skwierzyny


SJP.pl


skwierzynka

wieś w Polsce


SJP.pl

Skwierzynka (nazwa oboczna: Zwierzewo, do 1945 niem. "Schwerinsthal") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Sianów.

Według danych z 30 czerwca 2003 r. wieś miała 234 mieszkańców.

Wikipedia


skwierzyński

przymiotnik od: Skwierzyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skwierzyną, dotyczący Skwierzyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skwierzyna ż.

Wiktionary


skwir

ostry, przenikliwy odgłos wydawany przez ptaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ornit. piskliwy świergot ptaka

 (1.2) przest. skrzeknięcie, zawodzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usłyszeliśmy przenikliwy skwir mewy śmieszki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skwirczeć ndk., skwirzyć ndk.

Wiktionary


skwira

nazwisko


SJP.pl


skwirliwy

przymiotnik

 (1.1) stpol. płaczący żałośnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skfʲirˈlʲivɨ, AS: skfʹirlʹivy

Wiktionary


skwirowski

nazwisko


SJP.pl


skwirynowo

Skwirynowo (dawn. "Kwirynowo") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Czernikowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 166 mieszkańców. Jest piętnastą co do wielkości miejscowością gminy Czernikowo.

Wikipedia


skwitać

dawniej: pokrywać się kwiatami, zakwitać, wykwitać


SJP.pl


skwitnięty

skwitły;
1. taki, który pokrył się kwiatami; zakwitły, zakwitnięty;
2. taki, który zepsuł się pod wpływem wilgoci i pokrył się pleśnią; spleśniały


SJP.pl


skwitnąć

1. pokryć się kwiatami; zakwitnąć;
2. zepsuć się pod wpływem wilgoci i pokryć się pleśnią; spleśnieć


SJP.pl


skwitować

1. zareagować słowem lub gestem;
2. zwolnić kogoś z opłaty, wydając pokwitowanie


SJP.pl


skwitły

1. pokryć się kwiatami; zakwitnąć;
2. zepsuć się pod wpływem wilgoci i pokryć się pleśnią; spleśnieć


SJP.pl


skworc

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szpak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szkworc, szpok

Wiktionary


skworczyk

rodzaj ptaków z rodziny szpakowatych


SJP.pl


skydiving

[czytaj: skajdajwing] sport polegający na wykonywaniu akrobatycznych skoków ze spadochronem; spadochroniarstwo


SJP.pl


skye

[czytaj: skaj] potocznie: pies rasy skye terrier


SJP.pl

Skye (ang. "Isle of Skye", gael. "An t-Eilean Sgitheanach") – druga co do wielkości (1700 km²) wyspa Szkocji, a czwarta na Wyspach Brytyjskich, największa i położona najbardziej na północ w archipelagu Hebrydów Wewnętrznych. Należy do jednostki administracyjnej Highland, historycznie część hrabstwa Inverness-shire.

Wikipedia


skyfos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) staroż. ceram. w Starożytnej Grecji: niewielkie, głębokie naczynie z uchwytami po bokach, służące do picia;

Wiktionary

Skyfos (skifos) (stgr. σκύφος "skýphos", lm "skyphoi") – w ceramice starogreckiej niewielkie, głębokie naczynie z bocznymi uchwytami, służące do picia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na jednym skyfosie dostrzegamy Bachusa przedstawionego jako dziecko jadące na panterze, poza tym licznie przedstawiano motywy zwierzęce i roślinne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. skifos

Wiktionary


skylab

[czytaj: skajlab] amerykańska stacja kosmiczna


SJP.pl


skylight

[czytaj: skajlajt] oszklone okienko w dachu kabiny lub w pokładzie statku dające światło z góry; skajlajt


SJP.pl


skyline

[czytaj: skajlajn] panorama miasta, na której widoczne są wysokie budynki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skyline (panorama) – widok na miasto
  • Skyline (film) – amerykański film z 2010 roku
  • Nissan Skyline – sportowy samochód klasy średniej
  • Skyline – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Jackson
  • Skyline – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Blue Earth

Wikipedia


skype

[czytaj: skajp] komunikator internetowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) inform. komunikator internetowy;

Wiktionary

Sk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze Skype’a można też – jak wiadomo – dzwonić na telefony stacjonarne i komórkowe oraz wysyłać SMS-y.

Wiktionary


skype'ować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) porozumiewać się za pomocą Skype'a, komunikatora internetowego pozwalającego na prowadzenie rozmów głosowych i wideorozmów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Też korzystam z internetu — mówiła starsza pani, która zdradziła, że z wnukami skype'uje, sprawdza w necie pogodę i czasem sobie wchodzi na YouTube.

Wiktionary


skypowicz

[czytaj: skajpowicz] użytkownik Skype'a (komunikatora internetowego); skajpowicz


SJP.pl


skyr

islandzki produkt mleczny wyrabiany ze zsiadłego mleka, rodzaj gęstego jogurtu o delikatnym śmietankowym smaku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. islandzki, tradycyjny produkt mleczny, rodzaj kwaszonego mleka;

Wiktionary

Skyr – tradycyjny islandzki wyrób mleczarski podobny do jogurtu, wyrabiany ze zsiadłego mleka. Do produkcji przemysłowej wykorzystuje się mleko odtłuszczone. Występuje w wersji naturalnej i smakowej, a także w formie pitnej. Jest dostępny w punktach handlowych w Skandynawii, Niemczech, Holandii, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Stanach Zjednoczonych, Polsce i Austrii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na śniadanie zjadłem skyr z syropem truskawkowym i kilka rzodkiewek.

Wiktionary


skyrmion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. kwazicząstka, która charakteryzuje się tzw. ładunkiem topologicznym, będącą możliwie najmniejszym stabilnym zakłóceniem jednorodnego namagnesowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naukowcy odkryli, że możliwe jest manipulowanie pojedynczymi skyrmionami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antyskyrmion m., multiskyrmion m., interskyrion m., skyrmioniczność ż., skyrmionika ż., skyrmionium n., nanoskyrmion m.

 przym. skyrmioniczny

Wiktionary


skyrowy

→ skyr


SJP.pl

Patrz:

skyr

skyrs

przyimek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. z powodu

Wiktionary


skyscraper

[czytaj: skajskrejper]
1. bardzo wysoki budynek, mający kilkadziesiąt pięter; drapacz chmur, wieżowiec;
2. środowiskowo: pionowa forma reklamy internetowej w kształcie wysokiego i wąskiego prostokąta


SJP.pl


skytale

starożytna metoda szyfrowania pism, używana przez Spartan


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skóbel

regionalnie: skobel


SJP.pl


skójka

słodkowodny małż o jajowatej wydłużonej muszli, częściowo zagrzebywanej w piasku; niektóre gatunki poławiane ze względu na macicę perłową


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • z rodziny skójkowatych (Unionidae):
    • skójka gruboskorupowa (Unio crassus)
    • skójka malarska (Unio pictorum)
    • skójka zaostrzona (Unio tumidus)
  • skójka perłorodna (perłoródka rzeczna, Margaritifera margaritifera).

Wikipedia


skójkowate

rodzina słodkowodnych małży z rzędu Unionoida


SJP.pl

Skójkowate (Unionidae) – rodzina małży słodkowodnych z rzędu Unionoida obejmująca gatunki znacznie zróżnicowane pod względem kształtu i wielkości, mające w rozwoju pasożytnicze glochidia. Małże z tej rodziny cechuje duża zmienność morfologiczna.

Wikipedia


skójkowaty

o cechach skójkowatych (rodzina małży)


SJP.pl


skóra

zewnętrzna powłoka ciała kręgowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;

 (1.2) surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;

 (1.3) zewnętrzna powłoka owocu, chleba itp.

 (1.4) pot. kurtka lub inna część garderoby ze skóry (1.2)

 (1.5) przen. o własnym życiu, zdrowiu, bezpieczeństwie

 (1.6) slang. zwłoki ludzkie

 (1.7) daw. gwara. więz. portfel, pugilares

Wiktionary

Skóra (łac. "cutis", gr. "derma") – największy narząd powłoki wspólnej (łac. "integumentum commune") kręgowców o złożonej budowie i wielorakich funkcjach; powłoka właściwa. Ogólna powierzchnia skóry u człowieka wynosi 1,5-2 m², a grubość wynosi 1,5-5 mm. Składa się z trzech warstw: naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej. Naskórek składa się głównie z dojrzewających komórek nabłonkowych, nazywanych keratynocytami i tworzy kilka warstw: podstawną, kolczystą, ziarnistą, jasną i rogową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włosy porastają prawie całą powierzchnię skóry człowieka.

 (1.2) Powinieneś kupić sobie porządne buty ze skóry.

 (1.3) Jabłka obrać ze skóry i usunąć gniazda nasienne.

 (1.4) Z samochodu wysiadł facet w skórze.

 (1.6) Ciało zmarłego w pogotowiu nazywa się „skórą”. Za jedną skórę płaci się dziś 1200-1800 zł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskura, AS: skura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naskórek m., skórowanie n., oskórowanie n., skórzak m.

:: zdrobn. skórka ż.

 czas. skórować ndk., oskórować dk.

 przym. skórny, skórzasty, skórzany, skórkowy, podskórny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) skórka

Wiktionary


skórcz

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim

Wiktionary

Skórcz ( Skurz) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, położone na północno-wschodniej granicy Borów Tucholskich, na Kociewiu.

Wieś królewska w starostwie osieckim w powiecie nowskim województwa pomorskiego w II połowie XVI w. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego. Miasto położone na trasie dwóch (obecnie zawieszonych) linii kolejowych: nr 218 (Szlachta - Myślice) i nr 243 (Skórcz - Starogard Gdański).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Historia Skórcza jest ciekawa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skórczanin mos., skórczanka ż.

 przym. skórczański

Wiktionary


skórczanin

mieszkaniec Skórcza (miasta w Polsce)


SJP.pl


skórczanka

mieszkanka Skórcza (miasta w Polsce)


SJP.pl


skórczański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skórczem, dotyczący Skórcza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skórcz mrz.

Wiktionary


skórczewski

nazwisko


SJP.pl


skóreczka

zdrobnienie od: skórka


SJP.pl


skórka

1. zdrobnienie od: skóra;
2. niewielka wyprawiona skóra zwierzęcia futerkowego; futerko;
3. tkanka roślinna okrywająca, pełniąca funkcje ochronne; epiderma;
4. zewnętrzna powłoka czegoś;
5. w informatyce: zbiór elementów graficznych interfejsu użytkownika, umożliwiający zmianę wyglądu programu; skin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: skóra

 (1.2) mały kawałek skóry

 (1.3) wyprawiona skóra zwierzęca o niewielkiej grubości

 (1.4) tkanka roślinna okrywająca, pełniąca funkcje ochronne;

 (1.5) zewnętrzna powłoka czegoś

 (1.6) inform. wygląd strony internetowej, programu, aplikacji itp.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • epiderma – naskórek u zwierząt
  • epiderma (skórka) – tkanka roślinna okrywająca, pełniąca funkcje ochronne
  • skórka – zewnętrzna warstwa strzępek osłaniająca owocnik grzybów
  • Skórka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew
  • Skórka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Krajenka
  • Skórki – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Rogowo
  • skórka (skin) – wykończenie broni w świecie gry komputerowej, często w formie przedmiotu elektronicznego o pewnej wartości
  • skórka (skin) – wygląd programu komputerowego
  • Skórka (herb szlachecki) – kaszubska rodzina szlachecka i jej herb
  • Skórka – przystanek kolejowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawie gotów, paniczu — odrzekła ciotka Klotylda, podnosząc pokrywkę z tygielka — a skórka jak się rumieni!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskurka, AS: skurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skóra ż., skórowaczka ż.

 przym. skórzany, skórkowy, skórzasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) karnacja, motyw, kompozycja

Wiktionary


skórki

1. zdrobnienie od: skóra;
2. niewielka wyprawiona skóra zwierzęcia futerkowego; futerko;
3. tkanka roślinna okrywająca, pełniąca funkcje ochronne; epiderma;
4. zewnętrzna powłoka czegoś;
5. w informatyce: zbiór elementów graficznych interfejsu użytkownika, umożliwiający zmianę wyglądu programu; skin


SJP.pl

Skórki – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Rogowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 201 mieszkańców. Jest trzynastą co do wielkości miejscowością gminy Rogowo.

Wikipedia


skórkojad

potocznie: mężczyzna budzący niechęć, zazdrość lub podziw; skurkojad, skurczybyk, skurczysyn, skurkowany, skurkowaniec, skubaniec


SJP.pl


skórkowaty

przypominający skórkę, skórę


SJP.pl


skórkować

pokrywać młoteczki fortepianu filcem lub skórą


SJP.pl


skórkowice

Skórkowice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Żarnów.

W skład sołectwa "Skórkowice" wchodzą także wsie Poręba i Skumros.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Łukasza w Skórkowicach.

Wikipedia


skórkowy

przymiotnik od: skórka


SJP.pl


skórnicki

nazwisko


SJP.pl


skórnictwo

garbarstwo; wyprawianie skór


SJP.pl

Skórnictwo – dział rzemiosła zajmujący się zarówno wyrobem skór przez garbowanie (garbarstwo), jak i wytwarzaniem wyrobów skórzanych (cholewkarstwo, futrzarstwo, introligatorstwo, kaletnictwo, kuśnierstwo, miechownictwo, rękawicznictwo, rymarstwo, siodlarstwo, szewstwo).

Wikipedia


skórnie

przysłówek

 (1.1) poprzez skórę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skórowaczka ż.

 przym. skórzasty

Wiktionary


skórnik

1. potocznie: lekarz chorób skórnych; dermatolog
2. przestarzale: garbarz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skórnik (Dermestes) – rodzaj chrząszczy z rodziny skórnikowatych
  • skórnik (Stereum) – rodzaj grzybów z rodziny skórnikowatych
  • Skórnik – sztuczne wzgórze we Wrocławiu

Wikipedia


skórniki

1. mały chrząszcz z rodziny o tej samej nazwie; skórniki - rodzina tych chrząszczy
2. skórnik słoniniec - pospolity gatunek chrząszcza, szkodnika magazynów żywnościowych


SJP.pl


skórnikowate

1. rodzina grzybów z rzędu gołąbkowców;
2. rodzina chrząszczy; Dermestidae


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skórnikowate (Stereaceae Pilát) – rodzina grzybów.
  • Skórnikowate (owady) – (Dermestidae)

Wikipedia


skórnikowaty

1. o cechach skórnikowatych (rodzina grzybów);
2. o cechach skórnikowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


skórny

tworzący się na skórze (np. choroby skórne, nabłonek skórny); odnoszący się do skóry (np. torba skórna kangurzycy, lekarz skórny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący skóry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskurnɨ, AS: skurny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skóra ż., skórowaczka ż., zaskórniak mzw.

 przym. skórzany, skórzasty, podskórny

Wiktionary


skóro

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (1.1) W. lp. od: skóra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskurɔ, AS: skuro

Wiktionary


skóropodobny

mający niektóre właściwości skóry; przypominający skórę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający skórę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę wejść – powiedziała, wskazując drzwi po prawej stronie obite materiałem skóropodobnym.

Wiktionary


skóroskrzydłe

rząd nadrzewnych, roślinożernych ssaków łożyskowych; latawce


SJP.pl


skóroskrzydły

o cechach skóroskrzydłych (rząd ssaków)


SJP.pl


skórowaczka

maszyna do zdejmowania skór zwierzęcych; kruponiarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. spoż. maszyna do zdejmowania skór zwierzęcych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciocia Krysia pracuje na skórowaczce w pobliskiej rzeźni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skóra ż., skórka ż., skórowanie n., oskórowanie n., skórowarka ż., skórnik m., zaskórnik m., zaskórniak m., skórnictwo n.

 czas. skórować ndk., oskórować dk.

 przym. skórny, skórniczy, skórzany, podskórny, skórzasty

 przysł. skórnie, podskórnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kruponiarka, skórowarka

Wiktionary


skórowarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. spoż. maszyna do zdejmowania skór zwierzęcych

 (1.2) pot. techn. urządzenie służące do usuwania izolacji z kabli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia Dorota przepracowała dwie dekady na skórowarce w miejskiej rzeźni.

 (1.2) Oferujemy różne modele skórowarek do kabli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skórowanie n., skórowaczka ż.

 czas. skórować ndk.

 przym. skórzasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skórowaczka

 (1.2) odizolowywacz

Wiktionary


skórować

1. zdejmować skórę z tuszy zwierzęcej;
2. usuwać izolację z kabla


SJP.pl


skórski

nazwisko


SJP.pl


skórzak

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skórzak (grzyb) – grzyby z rodziny Dermocybe włączone obecnie do rodzaju zasłonak
  • skórzak (choroba) – choroba nowotworowa powieki

Wikipedia


skórzany

zrobiony ze skóry zwierzęcej (np. pasek skórzany); odnoszący się do przedmiotów ze skóry (np. przemysł skórzany)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzem. wykonany ze skóry, obity skórą

 (1.2) dotyczący wyrobów ze skóry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłam ojcu na urodziny porządny, skórzany portfel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈʒãnɨ, AS: skužãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skóra ż., skórka ż., skórowanie n., oskórowanie n., skórowaczka ż., zaskórniak mzw.

 czas. skórować ndk., oskórować dk.

 przym. skórny, skórkowy, skórzasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skórkowy

Wiktionary


skórzasty

podobny do skóry; w botanice: skórzaste liście - grube, sztywne liście niektórych roślin


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) podobny do skóry, np. twardością, fakturą, zapachem itp.

przymiotnik relacyjny

 (2.1) pokryty skórą, w szczególności twardą, grubą skórą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Migdał jest pestkowcem o wydłużonym, jajowatym kształcie z szorstką, szarą, skórzastą skórką.

 (1.1) Te gatunki i odmiany, które mają zimozielone, skórzaste liście, nazywane są zwyczajowo rododendronami lub różanecznikami, natomiast te o miękkich, lekko owłosionych i zrzucanych na zimę lub półzimotrwałych liściach nazywa się azaliami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skóra ż., skórka ż., skóreczka ż., zaskórnik m., zaskórniak m., skórzak m., skórowanie n., oskórowanie n., skórowiec m., skórnik m., skórnikowate nmos., skórzastość ż., skórnictwo n., skórkowatość ż., skórniczka ż., skórniczek m., skórowaczka ż., skórowarka ż., skórnica ż., skórzyca ż.

 czas. skórować ndk., oskórować dk.

 przym. skórkowy, skórny, skórzany, podskórny, naskórny, skórnikowaty, zaskórnikowy, przyskórny, odskórny, skórniczy, skórkowaty

 przysł. skórnie, podskórnie

Wiktionary


skórzec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skórzec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Skórzec
  • Skórzec – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Ciechanowiec
  • Skórzec – gmina w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim
  • Skórzec – dawna gmina w województwie białostockim
  • Skórzec – dawna gromada w powiecie siedleckim
  • Skórzec – dawna gromada w powiecie siemiatyckim

Wikipedia


skórzecki

przymiotnik od: Skórcz, Skórzec


SJP.pl


skórzewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skórzewo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Skórzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Skórzewo – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Skórzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Dopiewo

Wikipedia


skórzewski

nazwisko


SJP.pl


skórzeń

1. skórzany pas;
2. dawniej: skórzany but z wysokimi cholewami; skórznia


SJP.pl


skórznia

1. skórzany pas;
2. dawniej: skórzany but z wysokimi cholewami; skórznia


SJP.pl


skórznice

Skórznice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Winnica. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


skórznie

1. skórzany pas;
2. dawniej: skórzany but z wysokimi cholewami; skórznia


SJP.pl


skórzno

Skórzno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Fabianki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 224 mieszkańców. Jest dziesiątą co do wielkości miejscowością gminy Fabianki.

Wikipedia


skórzyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skórzyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Kotla
  • Skórzyn – wieś w woj. lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Maszewo

Wikipedia


skórzyno

Skórzyno (kaszb. "Skòrzëno", Schorin) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce. Ma status sołectwa.

W skład "sołectwa Skórzyno" wchodzi także wieś Rówienko. W 2024 sołectwo liczyło 152 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


skórzyński

nazwisko


SJP.pl


skąd

1. zaimek przysłówkowy zastępujący wyrazy lub wyrażenia oznaczające określenia miejsca, przyczynę, źródło czegoś
2. dopowiedzenie o znaczeniu: bynajmniej, wcale nie


SJP.pl

zaimek

 (1.1) …służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch

 (1.2) …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch

partykuła

 (2.1) wzmocnione nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skąd przyjechał ten pociąg? Z Gdańska.

 (1.2) Tam, skąd pochodzę, nikt tak nie traktuje kobiet!

 (2.1) Czy byłeś kiedyś w burdelu? Ależ skąd!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔ̃nt, AS: skõnt

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zaimek skądinąd, skądś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z jakiego miejsca / kierunku

 (2.1) w życiu, co ty

Wiktionary


skądciś

z jakiegoś miejsca, nie wiadomo skąd; skądś, skądsiś


SJP.pl


skądeś

potocznie: zaimek pytający "skąd" połączony z końcówką czasownikową drugiej osoby "-eś" (np. "Skądeś się tu wziął?")


SJP.pl


skądinąd

z innego źródła; z innego miejsca; z innego względu, poza tym, zresztą


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją

zaimek

 (2.1) z innego miejsca lub źródła niż to, o którym była mowa, i to, które mówiący lub słuchacz miał na myśli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Richter, skądinąd ceniony malarz, pracując nad „Atlasem”, zmienia się w skrzętnego zbieracza, klasyfikatora i archiwistę.

 (2.1) Skądinąd wiem o jej wyjeździe.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nawiasem mówiąc, notabene, ponadto, prawdę mówiąc, w dodatku, zresztą

Wiktionary


skądkolwiek

zaimek nieokreślony

 (1.1) obojętnie, z jakiego miejsca

zaimek względny

 (2.1) …wskazujący na to, że to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym dzieje się niezależnie od miejsca, z którego kierowana jest czynność opisana w zdaniu podrzędnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadto, zdaniem Biesiadowskiego, należało spróbować wydobycia skądkolwiek kilkudziesięciu tysięcy gotówki.

 (2.1) Pomiędzy Władysławowem a Puckiem wiatr, skądkolwiek wieje, nanosi śnieg zalegający na okolicznych łąkach.

Wiktionary


skądsi

gwarowo: skądś


SJP.pl


skądsiś

z jakiegoś miejsca, nie wiadomo skąd; skądś, skądciś


SJP.pl


skądś

z jakiegoś miejsca, nie wiadomo skąd; skądsiś, skądciś


SJP.pl

zaimek

 (1.1) z jakiegoś (nieokreślonego lub nieznanego) miejsca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W starożytności Iran zamieszkiwany był przez rozmaite ludy, do czasu aż skądś, ze stepów nadwołżańskich przywędrowali Indoirańczycy i zostali tu do dziś.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. znikąd

Wiktionary


skądże

1. wzmocniony zaimek przysłowny "skąd" (np. "Skądże pani o tym wie?");
2. wzmocniony wykrzyknik "skąd"; cóżże znowu


SJP.pl

partykuła

 (1.1) wzmocnione skąd w znaczeniu nie

zaimek

 (2.1) rzad. wzmocnione skąd

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. skąd

 zaim. skąd

Wiktionary


skąpa

kobieta skąpa; skąpica


SJP.pl

Skąpa – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Strzelce Wielkie. W latach 1973–74 w gminie Sulmierzyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


skąpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skąpać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skąpać

 rzecz. kąpielisko n., kąpielowy mos., kąpielówki nmos.

 przym. kąpielowy

Wiktionary


skąpać

1. książk. zamoczyć całkowicie, np. w wodzie;
2. skąpać się - zamoczyć się całkowicie, zwłaszcza mimowolnie


SJP.pl


skąpe

kobieta skąpa; skąpica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skąpe – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Chełmża
  • Skąpe – wieś w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Skąpe
  • Skąpe – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Słupia Konecka
  • Skąpe – kolonia w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Grzegorzew
  • Skąpe – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Strzałkowo
  • Skąpe – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Złocieniec
  • Skąpe – jezioro na Pojezierzu Bytowskim w powiecie słupskim
  • Skąpe – jezioro na Równinie Charzykowskiej w powiecie chojnickim
  • Skąpe – jezioro w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko
  • Skąpe – jezioro na Pojezierzu Drawskim w powiecie drawskim
  • Skąpe – gmina wiejska w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim
  • Skąpe – dawna gromada

Wikipedia


skąpiara

reg.: kobieta skąpa


SJP.pl


skąpiarz

reg.: skąpiec


SJP.pl


skąpica

potocznie, z niechęcią o kobiecie skąpej


SJP.pl


skąpiec

osoba stroniąca od wydawania pieniędzy, nawet na podstawowe potrzeby; dusigrosz, sknera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze

Wiktionary

Skąpiec (fr. "L'Avare") – prozatorska komedia Moliera, wystawiona na deskach teatru po raz pierwszy 9 września 1668 roku. W roli głównego bohatera, Harpagona wystąpił sam autor.

W tym samym czasie Molier wystawił także inną sztukę – "Amfitrion". Oba utwory były swobodnymi nawiązaniami do komedii Plauta: "Amfitrion" i "Aulularia" ("Skarb").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzisiejszych czasach tylko skąpcy cerują skarpetki, zamiast nabyć parę nowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔ̃mpʲjɛt͡s, AS: skõmpʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpstwo n., skąpiradło n.

 czas. skąpić ndk., poskąpić dk.

 przym. skąpy, skąpiutki

 przysł. skąpo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sknera, sknerus, kutwa, skąpiradło, dusigrosz, mrzygłód, liczykrupa, wędzigrosz, gównojad, centuś, chytrus, chciwiec, harpagon, żyła; gw. Śląsk Cieszyński dziurdziuch, nienażraniec; przest. żminda, żyd

Wiktionary


skąpiej

stopień wyższy od przysłówka: skąpo


SJP.pl


skąpieć

stawać się skąpym; żydzieć


SJP.pl


skąpiradło

potocznie, z niechęcią: osoba stroniąca od wydawania pieniędzy, nawet na podstawowe potrzeby; skąpiec, sknera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. pejor. pogard. ktoś, kto stroni od wydawania pieniędzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpiec mos., skąpstwo n.

 przym. skąpy, skąpiutki

 czas. skąpić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) centuś, chytrus, dusigrosz, harpagon, kutwa, liczykrupa, sknera, sknerus, żminda, żyd, żyła

Wiktionary


skąpiutki

zdrobnienie od: skąpy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: skąpy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔ̃mˈpʲjutʲci, AS: skõmpʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpstwo n., skąpiec m., skąpiradło n., skąpienie n.

 czas. skąpić ndk., poskąpić dk.

 przym. skąpy

 przysł. skąpo

Wiktionary


skąpić

wydzielać komuś małe ilości, nie dawać czegoś w wystarczającym stopniu


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) być skąpym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpiec mos., skąpiradło n., skąpstwo n.

 przym. skąpiutki, skąpy

Wiktionary


skąpolistny

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma niewiele liści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃mpɔˈlʲistnɨ, AS: skõmpolʹistny

Wiktionary


skąpomocz

zmniejszenie wydzielania moczu, głównie wskutek niewydolności nerek; oliguria


SJP.pl

Skąpomocz ( oliguria) – zmniejszenie ilości moczu dobowego poniżej 400–500 ml u dorosłych (przy wzroście 170 cm i wadze 70 kg). Odpowiednio u niemowląt poniżej 1 ml/kg/h oraz u większych dzieci 0,5 ml/kg/h. Spadek ilości moczu poniżej 100 ml/dobę określa się mianem bezmoczu ("anuria").

Wikipedia


skąponogi

gromada stawonogów zaliczanych do wijów; skąpotchawce


SJP.pl

Skąponogi, skąpotchawce ("Pauropoda") – gromada stawonogów zaliczanych do wijów. Osiągają długość ciała do 2 mm. Dotąd opisano około 780 gatunków skąponogów, z których około 30 znanych jest z Polski.

Wikipedia


skąpoobjawowiec

osoba, która ma niewielkie objawy jakiejś choroby


SJP.pl


skąpoobjawowy

w medycynie: charakteryzujący się występowaniem niewielkich objawów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. o łagodnym przebiegu, z objawami choroby o niewielkim nasileniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) HBV jest wirusem DNA wywołującym zapalenie wątroby typu B. Przebieg zakażenia może być bezobjawowy, skąpoobjawowy lub pełnoobjawowy z żółtaczką.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. skąpoobjawowo

Wiktionary


skąpopłetwy

1. gęś skąpopłetwa - gatunek dużego ptaka z rzędu blaszkodziobych; bezpłetwiec;
2. sieweczka skąpopłetwa - gatunek ptaka z rodziny sieweczkowatych


SJP.pl


skąposzczet

przedstawiciel podgromady zwierząt o tej samej nazwie, należącej do typu pierścienic; zamieszkuje środowisko lądowe i wody słodkie


SJP.pl


skąposzczety

przedstawiciel podgromady zwierząt o tej samej nazwie, należącej do typu pierścienic; zamieszkuje środowisko lądowe i wody słodkie


SJP.pl

Sk

Wikipedia


skąpotchawce

gromada stawonogów zaliczanych do wijów; skąponogi


SJP.pl


skąpotchawiec

przedstawiciel gromady stawonogów zaliczanych do wijów


SJP.pl


skąpski

→ Skąpe (wieś w Polsce)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Skąpski (strona ujednoznaczniająca)
  • Franciszek Skąpski (1881-1966) – polski działacz niepodległościowy w Petersburgu, przedsiębiorca
  • Franciszek Skąpski – polski wojskowy
  • Jerzy Skąpski – polski artysta malarz, grafik i projektant witraży
  • Józef Skąpski – polski prawnik
  • Konstanty Skąpski – polski wojskowy
  • Łukasz Skąpski – polski artysta multimedialny, pedagog
  • Michał Skąpski – polski prawnik
  • Rafał Skąpski – polski prawnik, wydawca, polityk
  • Stefan Skąpski – polski polityk

Wikipedia


skąpstwo

bycie skąpym; sknerstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskarżono mnie o skąpstwo i chciwość, a przecież byłam tylko oszczędna!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔ̃mpstfɔ, AS: skõmpstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpiec m., skąpiradło n., skąpienie n.

 czas. skąpić ndk., poskąpić dk.

 przym. skąpy, skąpiutki

 przysł. skąpo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chytrość, sknerstwo

Wiktionary


skąpszy

stopień wyższy od przymiotnika: skąpy


SJP.pl


skąpy

1. oszczędny do przesady, żałujący komuś czegoś
2. zbyt mały, składający się z niewielu części, niewystarczający


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pejor. niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze

 (1.2) pot. bardzo mały, o małej objętości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój mąż jest taki skąpy, że gdy czyta książkę, to aby zaoszczędzić na rachunkach za prąd, gasi światło na czas przewracania kartek.

 (1.2) Na obozie organizatorzy zapewnili tylko bardzo skąpą kolację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔ̃mpɨ, AS: skõmpy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpiec m., skąpstwo n., skąpiradło, skąpienie n.

 czas. skąpić ndk., poskąpić dk.

 przysł. skąpo

 przym. skąpiutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chytry, centusiowski

 (1.2) mały, niedostateczny, ograniczony

Wiktionary


skęczno

Skęczno – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Zadzim.

W skład sołectwa Skęczno wchodzi także wieś Piła.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


skępe

miasto w Polsce


SJP.pl

Skępe – miasto w Polsce w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Skępe.

Skępe uzyskało lokację miejską w 1445 roku. Zostało zdegradowane w 1869 roku. Ponownie uzyskało prawa miejskie w 1997 roku.

Według danych GUS z 1 stycznia 2025 r. Skępe liczyło 3379 mieszkańców.

Wikipedia


skępianin

mieszkaniec Skępego (miasta w Polsce)


SJP.pl


skępianka

mieszkanka Skępego (miasta w Polsce)


SJP.pl


skępski

przymiotnik od: Skępe


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Skępem, dotyczący Skępego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skępe n.

Wiktionary


skłaczony

taki, który się skłaczył (zlepił się w kłaki)


SJP.pl


skład

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce gromadzenia (składowania) towarów, magazyn

 (1.2) sport. zbiór wszystkich zawodników jednej drużyny podczas meczu

 (1.3) zbiór elementów stanowiących dany przedmiot lub substancję

 (1.4) druk. przygotowywanie tekstu do druku, składanie

 (1.5) gw-pl|Poznań., kujawy. sklep

 (1.6) kolej. komplet połączonych wagonów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skład tekstu
  • DTP
  • skład procentowy
  • skład celny
  • prawo składu
  • Skład Apostolski
  • skład gatunkowy
  • skład społeczny
  • skład ziarnowy
  • składowisko śmieci
  • skład pociągu
  • skład handlowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żołnierze poszli do składu broni.

 (1.2) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

 (1.3) Proszę mi podać skład chemiczny tej substancji.

 (1.4) W składzie najnowszego numeru uczestniczył sam dyrektor wydawnictwa.

 (1.5) Byłem w składzie, ale nie miałem bejmów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwat, AS: sku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składnik m., składowisko n., składarka ż., składanka ż., składak m., składnica ż., składanie n., składowanie n.

:: zdrobn. składzik m.

 czas. składać ndk., składować ndk.

 przym. składny, składowy, składany

 przysł. składnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magazyn, składowisko

 (1.2) zespół, drużyna

 (1.5) zob. sklep.

Wiktionary


składacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ten kto coś składa

 (1.2) druk. pracownik drukarni składający tekst

 (1.3) daw. poeta

 (1.4) osoba oddająca coś na skład (w depozyt)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zecer

Wiktionary


składaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od składak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składak m.

Wiktionary


składak

1. składany kajak turystyczny;
2. składany nóż;
3. popularny rodzaj roweru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rower, który można złożyć, zmniejszając jego gabaryty np. w celu przetransportowania

 (1.2) komputer stacjonarny złożony z oddzielnie kupowanych podzespołów różnych producentów

 (1.3) kajak, który można złożyć, zmniejszając jego gabaryty np. w celu przetransportowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W dwóch sytuacjach składak jest bezkonkurencyjny: gdy trzeba go transportować środkami komunikacji publicznej lub trzymać w małym mieszkaniu. We wszystkich pozostałych sytuacjach jedynie bezkrytyczna miłość do tego typu kajaków uzasadnia ich używanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład m., składnik m., składka ż., składanka ż., składanie n., poskładanie n., składowa ż., składnica ż., składzik m., składarka ż.

:: zdrobn. składaczek m.

 czas. składać ndk., poskładać dk.

 przym. składnikowy, składowy, składkowy, składankowy

Wiktionary


składaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: składanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składanka ż.

Wiktionary


składanek

wydanie kilku różnych utworów muzycznych jako pewną całość


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Składanek – polski iranista
  • Julian Składanek – polski aktor teatralny, radiowy i filmowy
  • Maria Składanek – polska iranistka

Wikipedia


składanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|składać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwaˈdãɲɛ, AS: sku̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. układać, składać ndk.

 rzecz. składarka ż., skład m., składanka ż., składka ż., składak mrz., składnik mrz., składnica ż.

 przym. składowy, składany, układny

Wiktionary


składaniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pszcz. odkład utworzony z ramek z czerwiem pochodzących od kilku różnych rodzin pszczelich

Wiktionary


składanka

wydanie kilku różnych utworów muzycznych jako pewną całość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś złożonego z kilku rzeczy, utworów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy ukazują się nowe, zremasterowane płyty albo składanki Beatelsów, głos w ich sprawie zajmują współcześni muzycy.

 (1.1) Na Święta dostałem składankę polskich kolęd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwaˈdãnka, AS: sku̯adãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład m., składanie n., składowisko n., składnik m., składak m.

:: zdrobn. składaneczka ż.

 czas. składać, poskładać

 przym. składowy, składankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompilacja, melanż, zbieranina

Wiktionary


składankowy

przymiotnik od: składanka


SJP.pl


składanowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcin Składanowski – katolicki duchowny, teolog
  • Mariusz Składanowski – polski informatyk

Wikipedia


składany

1. dający się składać, taki, który można złożyć;
2. złożony z jakichś elementów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dający się składać

 (1.2) złożony z części

 (1.3) złożony w fałdy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żaczek stłumił chichot, ciocia Wiesia przygryzła wargi, natomiast pan z PZU milczał, obmierzając ścianę za pomocą niklowanej, składanej miareczki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład mrz., składanie n., naskładanie n., poskładanie n.

 czas. naskładać dk., składać ndk., poskładać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozkładany, teleskopowy

 (1.2) połączony, posklejany, złożony

 (1.3) pofałdowany, pogięty, sfałdowany

Wiktionary


składarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie składające arkusze papieru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwaˈdarka, AS: sku̯adarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład m., składanie n., składka ż., składak m., składnica ż.

 przym. składowy

 czas. składać

Wiktionary


składać

czasownik przechodni niedokonany (dk. złożyć)

 (1.1) gromadzić coś, zbierać

 (1.2) budować coś z elementów, łączyć w jedną całość dwie lub więcej części

 (1.3) zginać, załamywać coś, robiąc to mniejszym

 (1.4) przekazywać coś komuś w formie ustnej lub pisemnej

 (1.5) druk. przygotowywać tekst do druku, łącząc, zestawiając różne litery i wyrazy

 (1.6) umieszczać w określonym miejscu

czasownik zwrotny niedokonany składać się (dk. złożyć się)

 (2.1) mieć coś za swoje części

 (2.2) ofiarować, kupować, zbierać coś w kilka osób w taki sposób, że każda z tych osób daje tylko część, uczestniczyć w składce

 (2.3) być zdolnym do złożenia

 (2.4) przybierać pozycję do wykonania czynności

 (2.5) stawać się przyczyną czegoś

 (2.6) pot. w odniesieniu do jakichś okoliczności: mieć jakiś przebieg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę składać grosz do grosza, aby kupić jej prezent.

 (1.2) Od wczoraj uparcie składa model samolotu.

 (1.3) Składam teraz namiot do pokrowca.

 (1.4) Składałem mu życzenia zaraz po przyjściu na jego imieniny.

 (1.4) Składam podanie do urzędu z prośbą o rozpatrzenie skargi.

 (1.5) Właśnie składam komputerowo szkolną gazetę.

 (1.6) Oficjalna delegacja rządowa składa wieniec przy grobie nieznanego żołnierza.

 (2.1) Silnik składa się z gaźnika, tłoków, wału, chłodnicy i wielu innych elementów

 (2.2) Pracownicy złożyli się na wspólny prezent dla swojego szefa.

 (2.3) Wersalka po awarii już nie chce się składać.

 (2.4) Pluton egzekucyjny długo składał się do strzału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwadat͡ɕ, AS: sku̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składak m., składka ż., skład m., składarka ż., składanie n., składnik m., składowa ż., składanka ż., składnia ż., składnica ż.

 czas. kłaść, układać, wykładać

 przym. składowy, składany, składkowy, składny, rozkładany, złożony, układny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zawierać, obejmować

 (2.2) zrzucać się, zbierać

Wiktionary


składeczka

zdrobnienie od: składka


SJP.pl


składka

1. zbiórka pieniędzy na jakiś cel;
2. kwota pieniężna wpłacana do wspólnej kasy lub na jakiś wspólny cel;
3. arkusz papieru odpowiednio złożony na przewidziany format


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sposób opłacenia czegoś przez wiele osób, służącego wszystkim tym osobom, gdy każda z nich ponosi część kosztu (zwykle równą)

 (1.2) wielkość części każdej osoby uczestniczącej w składce (1.1)

 (1.3) urz. adm. obowiązkowa opłata związana z przynależnością do jakiejś organizacji lub instytucji najczęściej opłacana w regularnych odstępach czasu

 (1.4) zadrukowany arkusz papieru złożony zazwyczaj wielokrotnie, tworzący część książki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • składka na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC)
  • składka na ubezpieczenie zdrowotne
  • składka na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe)
  • inna składka ubezpieczeniowa
  • składka (poligrafia)
  • składka introligatorska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koledzy urządzili składkę na piwo.

 (1.1) Dzieci uczestniczyły w składce na wycieczkę.

 (1.2) Ile wynosiła składka na tę wycieczkę?

 (1.4) W dziale introligatorskim składki są zszywane ze sobą, a w ten sposób uzyskany blok oprawiany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składkowicz m., oskładkowanie n., składanie n., składarka ż., składnik mrz., składak mrz.

 czas. składać, składać się ndk., złożyć się dk.

 przym. składkowy, składowy

 przysł. składkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściepa, ściepka, zrzuta, zrzutka, zbiórka

 (1.2) udział

Wiktionary


składkować

1. płacić składki ubezpieczeniowe;
2. wykonywać impozycję;
3. dawniej: brać udział w składce


SJP.pl


składkowicz

potocznie: osoba płacąca składki


SJP.pl


składkowski

nazwisko


SJP.pl


składkowy

przymiotnik od: składka


SJP.pl


składnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gram. funkcja wyrazu w zdaniu

 (1.2) gram. zestaw reguł rządzących budową zdań w danym języku

 (1.3) jęz. dział lingwistyki badający reguły konstrukcji zdań;

 (1.4) inform. zestaw reguł określających budowę poprawnych wyrażeń w języku programowania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • syntaktyka (językoznawstwo) – nauka zajmująca się budową zdań
    • składnia historyczna
    • składnia opisowa
    • zobacz też:
      • składnia rządu
      • składnia zgody
      • składnia przynależności
  • syntaktyka (logika) – funkcja wyrazu w zdaniu
    • składnia poetycka, syntaktyka poetycka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Prowadziła wykłady ze składni języka staroirlandzkiego.

 (1.4) Zawsze miałem kłopoty ze składnią języka C.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwadʲɲa, AS: sku̯adʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. składać

 przym. składniowy, składowy

 przysł. składniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) syntaktyka

Wiktionary


składnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce, gdzie się coś składa lub coś jest złożone

 (1.2) miejsce przeznaczone do czasowego przechowywania materiałów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Składnica drewna – miejsce, gdzie składuje się drewno
  • Składnica rejonowa – jednostka organizacyjna sił zbrojnych
  • Składnica akt – miejsce przechowywania dokumentów niearchiwalnych
  • Centralna Składnica Harcerska – państwowe przedsiębiorstwo handlowe, powiązane z ZHP

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pierwszych dniach oblężenia zaopatrzenie w środki lekarskie uległo dezorganizacji, gdyż większość właścicieli aptek i składnic opuściła miasto.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład mrz., składzik mrz., składnik mrz., składowisko n., składarka ż., składanka ż., składak mrz., składanie n., składowanie n.

 czas. składać ndk., składować ndk.

 przym. składny, składowy

 przysł. składnie

Wiktionary


składniej

stopień wyższy od przysłówka: składnie


SJP.pl


składniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: składny


SJP.pl


składnik

1. część składowa jakiejś całości;
2. w dodawaniu: każda z liczb dodawanych do siebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część składowa czegoś

 (1.2) mat. jeden z obiektów dodawanych dający sumę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Składniki pochodzenia odzwierzęcego nie są częścią żadnego etapu tworzenia maltodekstryny, tak więc weganie i wegetarianie mogą odetchnąć z ulgą.

 (1.1) Mąka stosowana jest jako główny składnik wielu produktów żywnościowych takich jak chleb, ciasto, makaron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwadʲɲik, AS: sku̯adʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład m., składak m., składka ż., składanka ż., składanie n., poskładanie n., składowa ż., składnica ż., składzik m.

 czas. składać ndk., poskładać dk.

 przym. składnikowy, składowy, składkowy, składankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komponent, ingredient

 (1.2) dodajnik

Wiktionary


składnikowy

przymiotnik od: składnik


SJP.pl


składniowo

przysłówek sposobu

 (1.1) gram. jęz. w sposób składniowy, pod względem składni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Omówiona właściwość członu określanego zdania jest oczywistą, o ile bierzemy pod uwagę, jak wszyscy badacze, zdanie składniowo niezależne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwadʲˈɲɔvɔ, AS: sku̯adʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład mrz., składnia ż.

 przym. składniowy

Wiktionary


składniowy

przymiotnik od: składnia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od składnia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwadʲˈɲɔvɨ, AS: sku̯adʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składnia ż.

 przysł. składniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) syntaktyczny

Wiktionary


składność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest składne; cecha tych, którzy są składni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. składny

 przysł. składnie

Wiktionary


składny

sprawnie zrobiony, zręcznie sformułowany; harmonijny, spójny, poprawny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poukładany, zgrabnie sformułowany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwadnɨ, AS: sku̯adny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. składnie

 rzecz. składność ż., składnica ż., skład

 czas. składać

 przym. składowy

Wiktionary


składopis

elektromechaniczne lub elektroniczne urządzenie do składu tekstów, stosowane przed i w okresie pierwszych lat rozwoju komputerów, było rozwiązaniem pośrednim między maszynami do pisania a komputerami


SJP.pl

Sk

Wikipedia


składowa

element maszyny, część składowa urządzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) część składowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • składowa wektora
  • składowa zbioru
  • składowa wielkości wektorowej
  • składowa czasowa w Szczególnej Teorii Względności
  • składowa harmoniczna w akustyce
  • część składowa rzeczy
  • składowa stała w teorii transmisji sygnałów
  • składowa zmienna w teorii transmisji sygnałów
  • układ
  • element
  • zbiór
  • składnik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. składak mrz., składnik mrz.

 czas. składać

 przym. składowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) składnik

Wiktionary


składowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|składować.

Wiktionary

Składowanie – jeden z głównych procesów magazynowych. Polega na zbiorze czynności związanych z umieszczeniem zapasów na powierzchni lub w przestrzeni składowej budowli magazynowej, w usystematyzowany sposób, odpowiednio do istniejących warunków i właściwości zapasów. Składowanie towarów w magazynie wiąże się z podstawową funkcją magazynu, jaką jest ich czasowe przechowywanie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. składowisko n., skład mrz., składnica ż.

 czas. składować

Wiktionary


składować

czasownik niedokonany

 (1.1) umieszczać gdzieś i przechowywać

 (1.2) przechowywać substancje szkodliwe w sposób niezagrażający nikomu i niczemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U wyżej uorganizowanych mrówek jaja i larwy są pieczołowicie składowane, nieruchomo czekając na przeżuty pokarm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwaˈdɔvat͡ɕ, AS: sku̯adovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składnica ż., skład mrz., składowisko n., składowanie n., składownik mos.

 przym. składowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magazynować

Wiktionary


składowe

opłata za przechowywanie rzeczy oddanych na skład; magazynowe


SJP.pl


składowice

Składowice ( Ziebendorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Lubin.

Wikipedia


składowisko

miejsce składania czegoś; składnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce składowania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biorąc pod uwagę fakt, że powierzchnia składowisk popiołów energetycznych pochodzących ze spalania węgla kamiennego i brunatnego wynosi w Polsce ok. 4000 ha, należy w pełni zdawać sobie sprawę, że problematyka związana z zabezpieczeniem środowiska przed ich uciążliwością jest niezmiernie ważna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składanka ż., składnica ż., skład mrz., składowanie n., składownik mos.

 czas. składować ndk.

 przym. składowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbiornica, składnica

Wiktionary


składowiskowy

→ składowisko


SJP.pl

Patrz:

składowisko

składowniczka

kobieta zajmująca się składowaniem materiałów we własnych lub wynajętych składach


SJP.pl


składownik

osoba lub firma zajmująca się składowaniem materiałów we własnych lub wynajętych składach


SJP.pl


składowy

przymiotnik

 (1.1) będący częścią całości

 (1.2) dotyczący składowania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Istotną częścią składową kultury epoki jest rozwój szkolnictwa niższego i średniego.

 (1.1) (…) znakomita większość Polaków na emigracji uważa ziemie nad Odrą i Nysą za część składową obszaru Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwaˈdɔvɨ, AS: sku̯adovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składowisko n., składnica ż., składak mrz., składka ż., skład mrz., składarka ż., składanie n., składnik mrz., składowa ż., składanka ż., składnia ż.

 czas. składać, składować

 przym. składny, składkowy

Wiktionary


składzik

zdrobnienie od: skład (magazyn)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: sklad

Wiktionary


skłamać

zełgać;
1. świadomie powiedzieć nieprawdę;
2. dawniej: udać coś, stworzyć pozory czegoś, np. skłamać radość


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|kłamać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tych okolicznościach byłem zmuszony skłamać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłamać

 rzecz. kłamczuszek mos.

Wiktionary


skłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|skłaniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieskłanianie n., skłon mrz.

 czas. skłaniać ndk.

Wiktionary


skłaniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. skłonić)

 (1.1) wpływać na czyjąś decyzję

 (1.2) powodować pochylenie

czasownik zwrotny niedokonany skłaniać się (dk. skłonić się)

 (2.1) przybierać ukierunkowanie, tendencję, nabierać przekonania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dzisiejszych czasach odznaka Straży Miejskiej na całych równinach wzbudzała co najmniej szacunek, jeśli już nie skłaniała do pełnej współpracy.

 (1.2) Mysz leżała bez drgnienia wśród pięknej porcelany i apetycznych kawałków tortu orzechowego, a żonkile w kobaltowym wazonie skłaniały nad nią żałobnie swe anemiczne główki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukłon mrz., skłon mrz., pokłon mrz., skłanianie n.

 czas. kłaniać się ndk., skłonić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mobilizować, motywować, nakłaniać, namawiać, pobudzać, prowokować, ukierunkowywać, usposabiać, zachęcać, inspirować, kierować, pchać, podburzać, popędzać, popychać, podjudzać, podżegać, rozbestwiać, zmuszać

 (1.2) pochylać

 (2.1) nakłaniać się, grawitować, inklinować, nastawiać się, orientować się, przekonywać się, ukierunkowywać się, ciążyć, chylić się

Wiktionary


skłocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od skłot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie skłot, lecz tylko mały skłocik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skłot m.

Wiktionary


skłodowska-curie

[czytaj: skłoDOWska-köRI albo skłoDOWska-kiRI] Maria Skłodowska-Curie (możliwe też: Curie-Skłodowska, 1867-1934) - chemik i fizyk, laureatka Nagrody Nobla w roku 1903 i w roku 1911


SJP.pl


skłodowski

nazwisko


SJP.pl

Skłodowski (forma żeńska: Skłodowska; liczba mnoga: Skłodowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1497 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 1721 osoby. Nazwisko pochodzi od słów "składać" lub "skład" i jest najbardziej rozpowszechnione w północno-wschodniej Polsce.

Wikipedia


skłodowskit

minerał z gromady krzemianów


SJP.pl

Skłodowskit (shinkolobwit, chinkolobwit) – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwany na cześć Marii Skłodowskiej-Curie. Druga jego nazwa jest utworzona od francuskiej nazwy jednego ze złóż, w których został odnaleziony, Shinkolobwe w Kongo.

Wikipedia


skłon

pochylenie tułowia w przód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pochylenie tułowia, wykonywane zwykle jako ćwiczenie

 (1.2) książk. przest. pochylenie przed kimś głowy na znak szacunku

 (1.3) książk. płaszczyzna nachylona pod pewnym kątem do podstawy, bok wzniesienia lub góry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwɔ̃n, AS: sku̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skłanianie n., skłonienie n., skłonność ż., ukłon mrz., pokłon m.

 czas. skłaniać, skłonić, kłaniać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochylenie się

 (1.2) skinienie, ukłon, kłanianie się

 (1.3) stok, zbocze

Wiktionary


skłonić

czasownik przechodni dokonany (ndk. skłaniać)

 (1.1) dokonany od|skłaniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwɔ̃ɲit͡ɕ, AS: sku̯õńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skłon mrz., skłonienie n., ukłon mrz., pokłon m., skłonność ż.

 czas. skłaniać ndk., kłaniać się

Wiktionary


skłonniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: skłonny; bardziej skłonny


SJP.pl


skłonność

1. cecha, która może się ujawnić, potencjalna właściwość; podatność, predyspozycja, tendencja;
2. zamiłowanie do czegoś; upodobanie, pociąg;
3. dawniej: przychylność dla kogoś; sympatia, sentyment;
4. w psychologii: spontaniczny odruch, który prowadzi do zrealizowania określonego celu, np. skłonności motoryczne, afektywne i intelektualne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) potencjalna, niekiedy ujawniająca się cecha

 (1.2) upodobanie do czegoś

 (1.3) przest. sympatia dla kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz skłonności do gniewu, które niszczą twoje relacje z innymi.

 (1.2) Mam skłonności do edytowania artykułów, nawet gdy wiem, że powinienem się zająć czymś ważniejszym.

 (1.3) Ich wzajemne skłonności były tematem wielu plotkaotek w biurze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: sku̯õ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skłaniać (się), skłonić (się)

 przym. skłonny

 rzecz. skłon

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inklinacja, tendencja, dyspozycja, predyspozycja, zdolność, podatność

 (1.2) słabość, upodobanie, feblik, ciągoty, ciągotki

 (1.3) sympatia, chęć, ciągoty, pociąg

Wiktionary


skłonny

1. taki, który jest gotów do uczynienia, zaakceptowania czegoś; skory, chętny, ochoczy, skwapliwy;
2. taki, który jest na coś podatny, łatwo ulega czemuś; nieodporny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest podatny na coś; mający predyspozycję do czegoś

 (1.2) taki, który zgadza się z czymś, ma chęć na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zimie jestem skłonny do częstych przeziębień.

 (1.2) Jestem skłonny przyznać ci rację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwɔ̃nːɨ, AS: sku̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skłaniać się

 rzecz. skłonność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podatny

 (1.2) skory, przychylny, chętny

Wiktionary


skłony

pochylenie tułowia w przód


SJP.pl


skłot

rzadko: opuszczony budynek, nielegalnie zagospodarowany lub zamieszkany przez nieformalną grupę; squat, squot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. squat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwɔt, AS: sku̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. squat m., squatter m., squatterka ż., squatters m., squatting m., skłotowanie n., zaskłotowanie n., skłocik mrz.

 czas. skłotować ndk., zaskłotować dk.

 przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) squat

Wiktionary


skłotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. odczasownikowy od|skłotować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skłot m., squat m., squatter m., squatterka ż., squatters m., squatting m., zaskłotowanie n.

 czas. skłotować ndk., zaskłotować dk.

 przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary


skłucki

nazwisko


SJP.pl


skłudzewo

Skłudzewo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.

Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku liczyła 307 mieszkańców.

Wikipedia


skłuwać

zabijać lub ranić, przebijając czymś ostrym


SJP.pl


skłuć

poranić albo podziurawić kłując; pokłuć; zabić kłując


SJP.pl


skłócać

czasownik przechodni niedokonany (dk. skłócić)

 (1.1) dążyć do skonfliktowania osób lub grup

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Algorytmy sprzyjają treściom z konkretnym przekazem, które nie szokują i skłócają ze sobą odbiorców?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwut͡sat͡ɕ, AS: sku̯ucać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłócić się

 rzecz. wykłócanie n., kłótnia ż.

 przym. kłótliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfliktować

Wiktionary


skłócić

1. wymieszać gwałtownie, zmącić;
2. doprowadzić do niezgody, kłótni


SJP.pl


skłębiony

mający włosy splątane jak w kołtunie; zmierzwiony, kołtuniasty


SJP.pl


skłębić

wzburzyć, stłoczyć coś, tworząc kłębowisko


SJP.pl


sl

skrót od: Stronnictwo Ludowe


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Stronnictwo Ludowe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrót nazwy partii i stronnictw politycznych w Polsce:
    • Stronnictwo Ludowe (1931-1945) – polska partia polityczna, utworzona z połączenia PSL „Piast”, PSL „Wyzwolenie” i Stronnictwa Chłopskiego
    • Stronnictwo Ludowe (1944–1949, tzw. lubelskie) – prokomunistyczna partia polityczna działająca w latach 1944-1949
    • Stronnictwo Ludowe Roch – kryptonim działającego w konspiracji Stronnictwa Ludowego, uczestniczącego we władzach i strukturach Polskiego Państwa Podziemnego, od lipca 1945 działającego publicznie jak...
    • Stronnictwo Ludowe „Wola Ludu”
    • Stronnictwo Ludowe „Ojcowizna”
    • Polskie Stronnictwo Ludowe – nazwa i człon nazwy wielu polskich partii politycznych
    • Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (1949–1989)
  • Stronnictwo Ludowe – czeska partia polityczna działająca na Śląsku Cieszyńskim
  • Mercedes-Benz klasy SL – seria modeli samochodów
  • SL – kod przypisany Sierra Leone według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • SL Benfica – portugalski klub sportowy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛs‿ˈɛl, AS: es‿el

Wiktionary


sl-owiec

członek SL (Stronnictwa Ludowego); eselowiec


SJP.pl


sl-owski

→ SL


SJP.pl

Patrz:

SL

slab

półwyrób stalowy przeznaczony do dalszej obróbki; kęs płaski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hutn. półwyrób przeznaczony do dalszego walcowania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slap, AS: slap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slabing m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kęsisko płaskie

Wiktionary


slabing

1. ciężka walcarka do walcowania wlewków na kęsiska; zgniatacz
2. dział huty wyposażony w urządzenia do walcowania metali i otrzymywania z nich pewnych wyrobów; walcownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. hutn. ciężka walcarka do walcowania wlewków na slaby (kęsiska płaskie)

 (1.2) techn. hutn. dział huty wyposażony w urządzenia do walcowania metali i otrzymywania z nich slabów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasadniczymi urządzeniami produkującymi wsad do walcowni są zgniatacze, slabing i walcownie ciągłe kęsów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slab m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgniatacz

 (1.2) walcownia slabing

Wiktionary


slackline

[czytaj: slaklajn] dyscyplina sportowa polegająca na chodzeniu po taśmie napiętej pomiędzy dwoma punktami, głównie drzewami, zapoczątkowana na początku lat 80. XX wieku


SJP.pl

Slackline (ang. "slackline" – luźna linia) – dyscyplina sportowa polegająca na chodzeniu i wykonywaniu trików na taśmie, zazwyczaj o szerokości 2,5–5 cm, rozwieszonej i napiętej między dwoma punktami (drzewami, skalnymi turniami) na wysokości od kilkunastu centymetrów do kilkuset metrów.

Wikipedia


slackliner

[czytaj: slaklajner] osoba uprawiająca sport polegający na chodzeniu po taśmie napiętej pomiędzy dwoma punktami, głównie drzewami


SJP.pl


slacklinerka

[czytaj: slaklajnerka] kobieta uprawiająca sport polegający na chodzeniu po taśmie napiętej pomiędzy dwoma punktami, głównie drzewami


SJP.pl


slacktywizm

[czytaj: slaktywizm] aktywizm społeczny lub polityczny polegający na wykonywaniu wyłącznie prostych zadań niewymagających zaangażowania, np. pisanie postów w internecie lub podpisywanie internetowych petycji' slaktywizm


SJP.pl


slajd

fotografia w formie małoobrazkowych przezroczy, przeznaczona do rzutowania na ekran; slide


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikowyastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;

Wiktionary

Przezrocze, slajd ( slide) – diapozytyw fotograficzny uzyskany jako obraz pozytywowy na materiale przezroczystym (dawniej wyłącznie światłoczułym), przeznaczony do oglądania w prześwicie (pod światło) lub za pomocą diaskopu (rzutnika) na większej powierzchni (np. ekranie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na geografii pani pokazywała nam slajdy ze zdjęciami z Himalajów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slajt, AS: slai ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 przym. slajdowy

 rzecz. slide mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przezrocze, przeźrocze

Wiktionary


slajdowisko

potocznie: prezentacja slajdów


SJP.pl


slajdowy

→ slajd


SJP.pl

Patrz:

slajd

slajdzik

zdrobnienie od: slajd


SJP.pl


slajs

w tenisie: uderzenie piłki z nadaniem jej rotacji wstecznej; uderzenie podcięte


SJP.pl


slaktywizm

aktywizm społeczny lub polityczny polegający na wykonywaniu wyłącznie prostych zadań niewymagających zaangażowania, np. pisanie postów w internecie lub podpisywanie internetowych petycji' slacktywizm


SJP.pl

Slaktywizm (również slacktywizm, ang. "slacktivism", od "slack" – leń, wałkoń i "activism" – aktywizm) – odnosi się do aktywizmu politycznego bądź społecznego, który nie powoduje istotnych praktycznych skutków, a jedynie przyczynia się do samozadowolenia osoby biorącej udział. Działania uznawane za slaktywizm zwykle są bardzo proste i nie wymagają zaangażowania od uczestników.

Wikipedia


slalom

1. dyscyplina sportowa polegająca na pokonywaniu bramek, rozgrywana np. na nartach, rowerze, snowboardzie;
2. wymijanie wielu rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

 (1.2) książk. przen. o drodze pełnej przeszkód; także: o trudnym zadaniu

Wiktionary

Slalom (dawniej: slalom specjalny) – olimpijska konkurencja narciarska, rozgrywana zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn, jedna z podstawowych obok zjazdu i slalomu giganta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Doznał jednak kontuzji ścięgien przystrzałkowych i w slalomie walczył nie tylko z rywalami, lecz także z bólem przeszywającym nogę (…).

 (1.2) Droga po zimie to prawdziwy slalom między dziurami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈslalɔ̃m, AS: slalõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slalomowiec m., slalomista m., slalomistka ż., slalomik mrz.

 przym. slalomowy

Wiktionary


slalomik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od slalom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie slalom, lecz tylko mały slalomik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slalom m.

Wiktionary


slalomista

narciarz biorący udział w slalomie; slalomowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik startujący w slalomie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌslalɔ̃ˈmʲista, AS: slalõmʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slalom m., slalomowiec m.

:: fż. slalomistka ż.

 przym. slalomowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slalomowiec

Wiktionary


slalomistka

→ slalomista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: slalomista

Wiktionary

Patrz:

slalomista

Wymowa:

IPA: ˌslalɔ̃ˈmʲistka, AS: slalõmʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slalom m., slalomowiec m.

:: fm. slalomista m.

 przym. slalomowy

Wiktionary


slalomowiec

narciarz biorący udział w slalomie; slalomista


SJP.pl


slalomowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany ze slalomem, dotyczący slalomu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slalom mrz., slalomista mos., slalomistka ż.

Wiktionary


slam

występ na żywo, podczas którego uczestnik przedstawia własny tekst poetycki lub prozatorski bez użycia jakichkolwiek rekwizytów i instrumentów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) występ artystyczny będący połączeniem poezji i performance'u i wykluczający użycie jakichkolwiek instrumentów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Slam otwarty dla wszystkich, którzy chcą spróbować swoich sił w pojedynkach na teksty, wiersze, rymy własnego autorstwa (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slãm, AS: slãm

Wiktionary


slamer

osoba występująca na żywo przed publicznością, przedstawiająca własny tekst poetycki lub prozatorski bez użycia jakichkolwiek rekwizytów i instrumentów


SJP.pl


slamować

występować na żywo przed publicznością, przedstawiając własny tekst poetycki lub prozatorski bez użycia jakichkolwiek rekwizytów i instrumentów; brać udział w slamie


SJP.pl


slamowy

→ slam


SJP.pl

Patrz:

slam

slams

zniszczony, nędzny dom zamieszkiwany przez ubogich mieszkańców miast; slums


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. slums.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slãms, AS: slãms

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slums m.

 przym. slamsowy, slumsowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slums

Wiktionary


slamsowy

dotyczący domów zamieszkałych przez biedotę lub wielkomiejskich dzielnic nędzy; slumsowy


SJP.pl


slamsy

biedna dzielnica w wielkim mieście; slumsy


SJP.pl


slang

w językoznawstwie: język jakiejś grupy społecznej (środowiskowej, zawodowej, ale nie terytorialnej), różniący się od języka ogólnego (narodowego) zasobem słów, wyrażeń i wymową; żargon, argot, gwara, wiech, język specjalistyczny (środowiskowy, zawodowy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. kult. zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;

Wiktionary

Slang – zespół słownictwa i połączeń wyrazowych używanych nieoficjalnie w pewnym kręgu ludzi lub w ograniczonym kontekście społecznym. Slangiem posługują się grupy ludzi, których łączy wspólny typ działalności lub wspólna sfera zainteresowań. Czasem pojęcie slangu jest kojarzone ze środowiskami młodzieżowymi. W szerokim ujęciu slang nie musi być związany z konkretną grupą użytkowników języka; wyróżnia się tzw. slang ogólny, który ma stosunkowo rozległy zasięg społeczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oni mówią swoim własnym, gangsterskim slangiem.

 (1.1) W ulotce tej firmy odnaleźć można bardzo dużo slangu informatycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slãŋk, AS: slãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. slangowy

 przysł. slangowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żargon, gwara środowiskowa

Wiktionary


slangowy

przymiotnik od: slang


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. dotyczący slangu, właściwy slangowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slang m.

Wiktionary


slapp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

 (1.1) praw. społ. pozew sądowy mający na celu zastraszenie i uciszenie krytyków przez zaangażowanie ich w obronę prawną, której kosztów mogą nie udźwignąć

Wiktionary

SL

Wikipedia

Powiązane:

 przym. SLAPP-owy

Wiktionary


slapping

[czytaj: slaping] klang; w muzyce:
a) technika gry na gitarze basowej i elektrycznej polegająca na silnym uderzeniu lub szarpnięciu struny, która wydaje charakterystyczny dźwięk, uderzając o gryf;
b) część utworu muzycznego wykonana tą techniką


SJP.pl

Slapping (w Polsce nazywany klangiem lub „grą kciukiem”) – technika gry na gitarze basowej i gitarze elektrycznej opierająca się na dwóch sposobach wydobywania dźwięku:

Slap może być łączony z niemal każdą inną techniką gry na gitarze, najczęściej stosowany jest tapping.

Wikipedia


slapstick

[czytaj: slapstik] komedia o wartkiej akcji, pełna gagów (np. rzucanie tortami), pościgów itp.


SJP.pl

Slapstick (również komedia slapstikowa, slapstick comedy) – rodzaj komedii filmowej, głównie z okresu kina niemego, stworzony przez amerykańskiego reżysera Macka Sennetta.

Charakteryzuje się szybką akcją i rubasznym humorem. Postacie są mocno przerysowane i przeżywają groteskowo niebezpieczne przygody. Sekwencje filmowe często są tworzone spontanicznie. Pierwszą komedią slapstickową był film Macka Sennetta z 1912 roku pt. "Cohen na Coney Island".

Wikipedia


slapstickowy

przymiotnik od: slapstick; slapstikowy


SJP.pl


slapstikowy

→ slapstick; slapstickowy


SJP.pl


slargando

określenie wykonawcze: zwalniając, rozszerzając; slentando


SJP.pl


slash

[czytaj: slesz lub slasz] znak graficzny (/); ukośnik, prawy ukośnik, kreska ukośna


SJP.pl

Sl

Wikipedia


slasher

[czytaj: slaszer] gatunek horroru, w którym ginie wielu bohaterów z rąk seryjnego mordercy


SJP.pl

Slasher (ang. "slash", ciąć) – rodzaj horroru filmowego o fabule, w której liczba bohaterów zmniejsza się w „dziwnych” okolicznościach. Slashery spotykały się z ogromną aprobatą szczególnie w latach 70. i 80. XX wieku. Obecnie, mimo dalszej popularności, powstaje ich coraz mniej.

Wikipedia


slasherowy

→ slasher [czytaj: slaszerowy]


SJP.pl


slavica

druki, rękopisy i inne dokumenty pisane w języku słowiańskim lub dotyczące Słowian; slawika


SJP.pl

Slavica – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w gminie Fužine. W 2011 roku liczyła 33 mieszkańców.

Wikipedia


slawika

dokumenty, rękopisy, druki pisane w jednym z języków słowiańskich albo dotyczące Słowian; slavica


SJP.pl


slawista

znawca języka, kultury i literatury słowiańskiej; słowianoznawca


SJP.pl


slawistka

→ slawista


SJP.pl

Patrz:

slawista

slawistyczny

→ slawistyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze slawistyką

Wiktionary

Patrz:

slawistyka

Wymowa:

IPA: ˌslavʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: slavʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slawistyka ż., slawizm m., ż., slawista mos., slawistka ż., slawizacja ż., slawika nmos., slavica nmos., slawizowanie n., zeslawizowanie n.

 czas. slawizować ndk., zeslawizować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słowianoznawczy

Wiktionary


slawistyka

1. nauka zajmująca się badaniem języków, literatur, kultur i historii narodów słowiańskich; słowianoznawstwo;
2. kierunek na uniwersytecie obejmujący tego typu studia; filologia słowiańska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię

 (1.2) eduk. studia w dziedzinie slawistyki (1.1)

Wiktionary

Slawistyka – interdyscyplinarna dziedzina nauki, obejmująca badanie i opis najogólniej pojmowanych kultur, krajów, narodów i języków słowiańskich. Najczęściej jest utożsamiana z filologią słowiańską, a więc z dziedziną badającą języki słowiańskie, literatury oraz folklor narodów słowiańskich. W szerszym rozumieniu slawistyka obejmuje także archeologię oraz historię Słowian, począwszy od dziejów najstarszych, zwłaszcza z okresu wspólnoty plemiennej, aż po współczesność.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Umówiłem się do przygotowania naszego reportażu o Łużycach z ludźmi z warszawskiej i budziszyńskiej slawistyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slaˈvʲistɨka, AS: slavʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slawizm m., slawista m., slawistka ż., slawizacja ż., slawizowanie n., zeslawizowanie n.

 czas. slawizować ndk., zeslawizować dk.

 przym. slawistyczny

 przysł. slawistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) słowianoznawstwo

Wiktionary


slawizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poddawanie czegoś wpływom słowiańskim, proces przyswajania lub narzucania kultury słowiańskiej

Wiktionary

Sl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] u źródeł państwowości litewskiej nie leżał konflikt etniczny, ale kontakty plemięemion bałtyckich i słowiańskich, których efektem była slawizacja elit litewskich w epoce średniowiecza.

 (1.1) Trudno powiedzieć coś bliższego o pokrewieństwie słowiańskiego z językami zamieszkujących te tereny Wenetów, mimo, że ludność ta, obok Bałtów, weszła w skład biologicznego trzonu późniejszych Słowian. Slawizacja była tak gruntowna, że mowa ich w pierwotnej formie nigdzie się nie zachowała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌslavʲiˈzat͡sʲja, AS: slavʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slawizm mrz., slawistyka ż., slawista m., slawistka ż., slawizowanie n., zeslawizowanie n.

 czas. slawizować ndk., zeslawizować dk.

 przym. slawistyczny, slawizacyjny

Wiktionary


slawizm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na którymś z języków słowiańskich albo z niego przejęte; słowianizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z któregoś języka słowiańskiego;

Wiktionary

Slawizm – jednostka językowa zaczerpnięta z języka słowiańskiego, zadomowiona w języku nienależącym do grupy słowiańskiej lub wpleciona do doraźnej wypowiedzi.

Termin „slawizm” w zbiorczy sposób określa jednostki językowe zaczerpnięte z różnych języków słowiańskich (rusycyzmów, polonizmów, czechizmów, słowacyzmów itd.). Określa się nim również wyrażenia o stwierdzonym pochodzeniu słowiańskim, w przypadkach gdy nie wiadomo dokładnie, z którego języka zostały przejęte.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈslavʲism̥, AS: slavʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slawistyka ż., slawista mos., slawistka ż., slawizacja ż., slawika nmos., slavica nmos.

 przym. slawistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słowianizm

Wiktionary


slawizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|slawizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zeslawizowanie n., slawista m., slawistka ż., slawistyka ż., slawizacja ż.

 czas. slawizować ndk., zeslawizować dk.

 przym. slawistyczny

Wiktionary


slawonia

kraina we wschodniej Chorwacji; Sławonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;

Wiktionary

Slawonia (także Sławonia, Slavonija) – kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy. Często zaliczany jest do niej także region Sremu.

Slawonia zajmuje południowy skraj Kotliny Panońskiej. W jej skład wchodzą szerokie doliny Sawy i Drawy – Posawie i Podrawie oraz leżąca między nimi równina, z której wyrastają wzniesienia panońskich gór wyspowych (najwyższe pasmo – góry Papuk, do 953 m n.p.m.).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. slawoński

Wiktionary


slawoński

przymiotnik od: Slawonia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Slawonią, dotyczący Slawonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Slawonia ż.

Wiktionary


slch

skrót od: Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie - polska partia polityczna


SJP.pl


sld

[czytaj: es-el-de] skrót od: Sojusz Lewicy Demokratycznej - polska partia polityczna


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub męski

 (1.1) = polit. Sojusz Lewicy Demokratycznej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj SLD ogłosiło swojego kandydata na prezydenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ɛl‿ˈdɛ, AS: es‿el‿de

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. SLD-owiec m.

 przym. SLD-owski

Wiktionary


sld-owiec

członek SLD (Sojuszu Lewicy Demokratycznej); eseldowiec


SJP.pl


sld-owski

→ SLD (Sojusz Lewicy Demokratycznej); eseldowski


SJP.pl


slechta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nieużyteczna warstwa

Wiktionary


sleep

[czytaj: slip] opcja oszczędnego trybu uruchomienia komputera, polegająca na ograniczeniu wielu jego funkcji i możliwości szybkiego powrotu do pełnego działania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sleep – polecenie uniksowe
  • Sleep – grupa muzyczna

Wikipedia


sleep-in

[czytaj: slipin] demonstracja publiczna bez użycia siły, podczas której uczestnicy, zwykle przykryci transparentami, udają, że śpią


SJP.pl


sleeping

[czytaj: sliping] kolejowy wagon sypialny; sliping


SJP.pl


slega

w starych konstrukcjach dachowych: belka opierająca się na szczytowych ścianach budynku


SJP.pl


slegowy

przymiotnik od: slega


SJP.pl


slentando

określenie wykonawcze: zwalniając, rozszerzając; slargando


SJP.pl


sles

skrótowiec

 (1.1) = chem. lauretosiarczan sodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) SLS i SLES w pełni i szybko ulegają biodegradacji. Przeprowadzane przez nas oceny wpływu na środowisko [...] wykazują, że wykorzystywane aktualnie ilości nie stanowią powodu do obaw.

Wiktionary


slide

[czytaj: slajd] fotografia w formie małoobrazkowych przezroczy, przeznaczona do rzutowania na ekran; slajd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. technika instrumentacji gitarowej polegająca na „ślizganiu” się pomiędzy tonami;

 (1.2) muz. metalowa lub szklana tuleja zakładana na palec, która umożliwa technikę (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • slide – na niektórych instrumentach szarpanych, metalowa tulejka służąca do gry techniką glissando,
  • slide – technika gry na gitarze
  • slide – technika pokonywania zakrętów z wykorzystaniem uślizgu kół pojazdu,
  • ślizg (ang. slide) – ewolucja na deskorolce.
  • slide – określenie na trik wykonywany na boksie, railu i tym podobnej przeszkodzie,
  • Slide – program komputerowy
  • Slide – singel zespołu Goo Goo Dolls
  • SLIDE – lewitująca deskorolka Lexus Hoverboard
  • Slide – singiel Calvina Harrisa, piosenkarza Franka Oceana i amerykańskiej grupy Hip-hop Migos

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. slajd m., slajder m., slajdowisko n.

 przym. slajdowy

Wiktionary


slim

1. o kroju: dopasowany do sylwetki; slim fit, slim-fit, slimowany;
2. typ wąskiej obudowy komputera


SJP.pl

SLIM – japoński lądownik, zbudowany przez agencję kosmiczną JAXA.

Wikipedia


slim-fit

o kroju: dopasowany do sylwetki; slim fit, slimowany, slim


SJP.pl


slimowany

o kroju: dopasowany do sylwetki; slim-fit, slim fit, slim


SJP.pl


sling

napój przyrządzany z odpowiedniego trunku (np. whiskey), cukru i skórki cytrynowej (na zimno) lub gałki muszkatołowej (na gorąco)


SJP.pl

Sling – wieś w Anglii, w hrabstwie Gloucestershire. Leży 28 km na południowy zachód od miasta Gloucester i 174 km na zachód od Londynu.

Wikipedia


slip

1. urządzenie służące do wodowania niedużych statków oraz wyciągania ich na brzeg; wyciąg;
2. pochylnia do wciągania wielorybów na statki wielorybnicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. pochylnia na nabrzeżu do wyciągania lub wodowania mniejszych jednostek pływających;

 (1.2) żegl. pochylnia na rufie statku, głównie do wciągania sieci

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • SLIP – Serial Line Internet Protocol
  • SLiP – Szczecińska Lista Przebojów
  • slip – wyciąg stoczniowy
  • slip – wydruk z terminala POS

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na włoku wjechał przez slip spory pingwin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slʲip, AS: slʹip

Wiktionary

Powiązane:

 czas. slipować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciąg stoczniowy

Wiktionary


sliping

kolejowy wagon sypialny; sleeping


SJP.pl


slipingowy

związany ze slipingiem, będący slipingiem, np. miejsce slipingowe


SJP.pl


slipki

męskie majtki bez nogawek; slipy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: slipy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈslʲipʲci, AS: slʹipʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slipy

Wiktionary


slipować

w żeglarstwie: wodować lub wyciągać na brzeg niewielką jednostkę pływającą przy pomocy wyciągu stoczniowego


SJP.pl


slipy

krótkie, męskie spodenki kąpielowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kraw. męskie, obcisłe majtki;

Wiktionary

Slipy (od slip, wsuwać, wślizgiwać się) – element bielizny męskiej, bielizna męska osobista o wciętym kroju, odsłaniająca całe uda, noszona bezpośrednio przy skórze pod innymi ubraniami, przylegająca do ciała. Slipy sięgają od pasa do uda, nie mają nogawek. Ich zadaniem jest zakrywanie i ochrona intymnych części ciała mężczyzny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klimatyzacja była tak ustawiona, że mogliśmy chodzić w samych slipach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈslʲipɨ, AS: slʹipy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. slipki lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk badki, batki

Wiktionary


sliwiński

nazwisko


SJP.pl


slo

skrót od: Społeczne Liceum Ogólnokształcące


SJP.pl


sloan

[czytaj: slo:łn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sloan – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Woodbury
  • Sloan – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie
  • Sloan (ang. Sloan Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Woodbury

Wikipedia


slobodan

słowiańskie imię męskie


SJP.pl

Sl

Wikipedia


slogan

1. krótkie, łatwe do zapamiętania hasło propagujące, stosowany głównie w reklamie i polityce;
2. znany i utarty zwrot, który poprzez nadmierne używanie stracił na swoim znaczeniu; frazes, banał, komunał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) oklepany zwrot

 (1.2) hasło reklamowe lub propagandowe

Wiktionary

Sl

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈslɔɡãn, AS: slogãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sloganowość ż.

 przym. sloganowy

 przysł. sloganowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banał, frazes, komunał, liczman, oczywistość, ogólnik, stara śpiewka, truizm

Wiktionary


sloganiarz

potocznie: człowiek posługujący się sloganami; sloganista


SJP.pl


sloganik

zdrobnienie od: slogan


SJP.pl


sloganista

potocznie: człowiek posługujący się sloganami; sloganiarz


SJP.pl


sloganistka

→ sloganista


SJP.pl

Patrz:

sloganista

sloganowaty

rzadko: przypominający slogan, nasycony w pewnym stopniu ogólnikami


SJP.pl


sloganowy

przymiotnik od: slogan


SJP.pl


slojd

szwedzki system wyrabiania zręczności przez rzemieślnicze prace ręczne


SJP.pl

Slojd (szw.: slöjd – zręczność, biegłość) – wywodzący się ze Skandynawii system nauczania prac ręcznych w drewnie, metalu, tekturze, wiklinie.

Wikipedia


slopestyle

[czytaj: slołpstajl] dyscyplina olimpijska w narciarstwie dowolnym


SJP.pl

Slopestyle – szerokie pojęcie określające snowboardowy freestyle (a także narciarski freestyle – freeskiing). "Styl na stoku" nie jest stylem ubioru, lecz stylem jazdy. Polega na wykonywaniu przeróżnych ewolucji na desce lub nartach, tj. skoki, street na stoku (czyli np. rotacje podczas jazdy) czy jazda po przeszkodach (jibbing).

Wikipedia


slot

1. dodatkowe małe skrzydełko zwiększające nośność samolotu; skrzele;
2. gniazdo rozszerzeń w układzie elektronicznym;
3. miejsce w harmonogramie


SJP.pl

Gniazdo krawędziowe lub slot (z ang. "szczelina") – gniazdo służące do podłączania płytek drukowanych posiadających złącze krawędziowe. Spotykane są one na płytach głównych komputerów, gdzie służą do podłączania dodatkowych elementów systemu, zwykle w postaci kart rozszerzeń (takich jak np. karta graficzna, karta sieciowa, muzyczna itp.).

Wikipedia


slotowy

→ slot


SJP.pl

Patrz:

slot

sloughi

[czytaj: slafi lub slałi] rasa psa, chart arabski


SJP.pl


slow-fox

Slow-fox to taniec towarzyski, powstały w XX wieku w Anglii z Fokstrota.

Wikipedia


slowfoodowy

[czytaj: slołfudowy] związany z ruchem lub organizacją slow food


SJP.pl


slumlord

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. osoba, która wynajmuje komuś dom lub mieszkanie znajdujące się w biednej dzielnicy i złym stanie technicznym, często pobierając niesprawiedliwie wysoki czynsz

Wiktionary


slump

[czytaj: slamp] gwałtowny spadek produkcji, cen i zysków w gospodarce


SJP.pl


slumpflacja

w ekonomii: stan gospodarki, w którym inflacji towarzyszy spadek dochodu narodowego, produkcji i wzrost bezrobocia


SJP.pl

Slumpflacja – zjawisko makroekonomiczne, polegające na jednoczesnym, paradoksalnym występowaniu w gospodarce państwa zarówno znaczącej inflacji, jak i spadku produkcji i dochodu narodowego w ujęciu bezwzględnym.

Wikipedia


slums

[czytaj: slams] zniszczony, nędzny dom zamieszkiwany przez ubogich mieszkańców miast; slams


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urb. dzielnica nędzy w wielkim mieście;

 (1.2) nędzny, prowizoryczny dom zamieszkały przez biedotę miejską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slams m.

 przym. slumsowy, slamsowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slams

 (1.2) slams, rudera

Wiktionary


slumsowaty

potocznie: nędzny, brudny, zaniedbany


SJP.pl


slumsowisko

biedna dzielnica w wielkim mieście; slumsy, slums, slamsy, slams


SJP.pl


slumsowy

[czytaj: slamsowy] dotyczący domów zamieszkałych przez biedotę lub wielkomiejskich dzielnic nędzy; slamsowy


SJP.pl


slumsy

[czytaj: slamsy] biedna dzielnica w wielkim mieście; slamsy


SJP.pl

Slumsy (czyt. [slamsy] od slums) – obszar miasta zamieszkany przez biedną ludność (najczęściej imigrantów lub przybyszy z terenów wiejskich). Obszary takie są najbardziej powszechne w wielkich aglomeracjach państw globalnego południa (kiedyś zwanego Trzecim Światem) (np. w Afryce, Indiach czy Ameryce Południowej), ale także w krajach wysokorozwiniętych jak np. USA.

Wikipedia


slup

rodzaj ożaglowania jednomasztowego żaglowca (z grotem i fokiem); żaglowiec jednomasztowy o takim ożaglowaniu; szlup


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. jednomasztowy żaglowiec z grotem i fokiem;

 (1.2) żegl. wojsk. żaglowy okręt wojenny, w użyciu w XVIII i XIX w.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Slup – miasto w Czechach
  • Slup – typ ożaglowania
  • Slup wojenny – klasa okrętów wojennych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Slupy są najczęściej spotykanymi w Polsce żaglówkami.

 (1.2) Oprócz specjalnie budowanych lub przystosowanych trałowców, do trałowania min używano też okrętów innych klas, jak slupy, torpedowce, a nawet, rzadko, niszczyciele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slup, AS: slup

Wiktionary


slurry

[czytaj: slari] środek wybuchowy tańszy i bezpieczniejszy od dynamitu


SJP.pl


slut-shaming

[czytaj: slatszejming] poniżanie lub ośmieszanie kobiety za jej seksualność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. psych. praktyka zawstydzania i krytykowania ludzi, zwłaszcza kobiet i dziewcząt, postrzeganych jako naruszających czyjeś oczekiwania dotyczące zachowania i wyglądu, poprzez porównanie ich do prostytutek, „dziwek” itp.

Wiktionary


sląski

nazwisko


SJP.pl


sm

1. symbol samaru, pierwiastka chemicznego;
2. skrót od: Księga Samuela (1, 2) - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


SJP.pl

symbol

 (1.1) chem. samar (pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 62)

skrót

 (2.1) = bibl. Księga Samuela

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sm – chemiczny symbol pierwiastka samar.
  • Sm3 – standardowy metr sześcienny gazu. Liczba metrów sześciennych jakie zająłby gaz w warunkach standardowych.
  • Pociski rakietowe serii Standard (ang. Standard Missile) – przeciwlotnicze, jak i antybalistyczne, pociski rakietowe
  • Stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex)
  • Spółdzielnia mieszkaniowa lub spółdzielnia mleczarska
  • Sadomasochizm (także S&M)
  • Czarodziejka z Księżyca – skrót nazwy do serialu anime, od angielskiego tytułu Sailor Moon
  • Sodalicja Mariańska
  • Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo, szarytki
  • Towarzystwo Maryi, marianiści
  • Sztandar Młodych
  • skrót przed nazwą okrętów Kaiserliche Marine (Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samar jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Sm i liczbie atomowej 62.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ˈɛ̃m, AS: es‿ẽm

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (2.1) Sam

* hiszpański: (2.1) Sam

* włoski: (2.1) Sam

źródła.

== Sm (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

 (1.1) = bibl. Book of Samuel → Sm, Księga Samuela

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

 (1.1) 1Sm, 2Sm

synonimy.

 (1.1) Book of Samuel; skr. Samuel, Sa

Wiktionary


sma

skrót od: Societas Missionum ad Afros - Stowarzyszenie Misji Afrykańskich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • prosta średnia krocząca (ang. simple moving average, SMA) – metoda statystyczna używana do analizy szeregów czasowych
  • Stowarzyszenie Misji Afrykańskich
  • rdzeniowy zanik mięśni (ang. Spinal Muscular Atrophy, SMA)
  • złącze SMA
  • mastyks grysowy SMA – stosowany jako warstwa ścieralna w nawierzchniach drogowych
  • SMA – dawna chińska marka samochodów działająca od 2006 do 2008 roku
  • obsługa oprogramowania – (ang. „Software Maintenance Agreement”, SMA) warunki umowy na korzystanie z licencji oprogramowania. Często zakup licencji z opcją SMA oferuje użytkownikowi automatyczny upgra...

Wikipedia


smaczek

1. zdrobnienie od: smak;
2. charakterystyczny szczegół, osobliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od smak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak m.

 przym. smaczny, smakowy

 przysł. smakowicie, smakowo

Wiktionary


smaczelina

gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny kluzjowatych; mangostan właściwy, garcynia, żółtopla, żółciecz


SJP.pl


smaczliwka

wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej dla smacznych owoców; awokado, avocado


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Persea|ref=tak|Mill.., rodzaj roślin drzewiastych z rodziny wawrzynowatych;

Wiktionary

Smaczliwka, awokado ("Persea" Mill.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny wawrzynowatych ("Lauraceae"). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego od ok. 80, poprzez 108 do nawet ok. 200 gatunków. Występują one w Ameryce Północnej i Południowej, nieliczne gatunki także w Azji południowo-wschodniej. Dwa gatunki (smaczliwka indyjska i "Persea barbujana") rosną na wyspach Makaronezji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. smaczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awokado

Wiktionary


smacznego

mający dobry smak


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) zwyczajowe życzenie przyjemności z jedzenia

forma przymiotnika.

 (2.1) D. lp. m. i n. oraz B. lp. mos. i mzw. od smaczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie i panowie! Kapitan statku oraz szef kuchni życzą smacznego!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smat͡ʃˈnɛɡɔ, AS: smačnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak mrz.

 przym. smaczny

Wiktionary


smacznie

przysłówek

 (1.1) w sposób smaczny, apetycznie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smaczny, smakowity, smakowy

 rzecz. przysmak mrz., smak mrz., smaczność ż.

 czas. smakować

Wiktionary


smaczniej

stopień wyższy od przysłówka: smacznie


SJP.pl


smaczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: smaczny


SJP.pl


smaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest smaczne; cecha tych, którzy są smaczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smaczny

 przysł. smacznie

 rzecz. smak mrz.

Wiktionary


smaczny

mający dobry smak


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dobry smak; dobrze smakujący

 (1.2) w dobrym smaku, guście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego mięso opisywano jako smaczne i prawdopodobnie wyginął z powodu polowań.

 (1.1) Żurek i barszcz są bardzo smacznymi zupami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmat͡ʃnɨ, AS: smačny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysmak mrz., smak m., smaczek m., smakosz m., smakoszostwo n., smakowitość ż., smaczność ż., smaczliwka ż., smakołyk m., smakowanie n.

 czas. smakować ndk.

 przym. smakowy, smakowity

 przysł. smacznie, smakowicie, smakowo

 wykrz. smacznego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) smakowity

Wiktionary


smaga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Litwa,Drohiczyn,Lubelszczyzna wschodnia,Lubelszczyzna zachodnia,Tykocin,Międzyrzec Podlaski,Turów. suchość w ustach spowodowana pragnieniem lub chorobą

 (1.2) gw-pl|Janki Młode. niesmak w ustach

forma czasownika.

 (2.1) 3 os. lp. od: smagać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mám taką smage.

Wiktionary


smagacz

nazwisko


SJP.pl


smagać

1. uderzać batem, biczem, rzemieniem itp.;
2. o czymś długim i cienkim: uderzać;
3. o wietrze lub deszczu: uderzać podmuchami, strumieniami;
4. wyrażać dezaprobatę wobec kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. smagnąć, wysmagać)

 (1.1) uderzać czymś długim oraz wiotkim

 (1.2) meteorol. gwałtownie napierać; ostro uderzać

 (1.3) wyrażać pogardę

czasownik zwrotny niedokonany smagać się (dk. smagnąć się, wysmagać się)

 (2.1) smagać siebie samego

 (2.2) smagać siebie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dla pozostałych rebeliantów Hoth było ponurą, jałową dziurą, skutą bezgranicznym lodem i smaganą zawodzącymi wiatrami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smaganie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biczować, chłostać

 (1.2) chłostać, owiewać

 (1.3) chłostać, piętnować

Wiktionary


smagała

1. uderzać batem, biczem, rzemieniem itp.;
2. o czymś długim i cienkim: uderzać;
3. o wietrze lub deszczu: uderzać podmuchami, strumieniami;
4. wyrażać dezaprobatę wobec kogoś


SJP.pl


smagla

gatunek drapieżnej ryby okoniokształtnej; koryfena, złota makrela


SJP.pl


smaglec

smaglec mniejszy (smaglec ogonokleszcz) - gatunek ważki z rodziny gadziogłówkowatych


SJP.pl


smaglej

stopień wyższy od przysłówka: smagle


SJP.pl


smaglejszy

stopień wyższy od przymiotnika: smagły


SJP.pl


smagliczka

drobna roślina zielna z rodziny kapustowatych (krzyżowych), o szaro owłosionych liściach i białych, żółtych lub niebieskich kwiatach, pochodząca z Eurazji i północnej Afryki


SJP.pl

Sm

Wikipedia


smagnięcie

1. uderzyć batem, biczem, rzemieniem itp.;
2. o czymś długim i cienkim: uderzyć;
3. o wietrze lub deszczu: uderzyć podmuchem, strumieniem;
4. wyrazić dezaprobatę wobec kogoś


SJP.pl


smagnąć

1. uderzyć batem, biczem, rzemieniem itp.;
2. o czymś długim i cienkim: uderzyć;
3. o wietrze lub deszczu: uderzyć podmuchem, strumieniem;
4. wyrazić dezaprobatę wobec kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. smagać)

 (1.1) uderzyć czymś długim oraz wiotkim

 (1.2) meteorol. gwałtownie naprzeć; ostro uderzyć

 (1.3) wyrazić pogardę

czasownik zwrotny dokonany smagnąć się (dk. smagać się)

 (2.1) smagnąć siebie samego

 (2.2) smagnąć siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smagnięcie n.

Wiktionary


smagowicz

nazwisko


SJP.pl


smagów

Smagów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Borkowice. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. województwa radomskiego.

Wikipedia


smagławy

przymiotnik

 (1.1) lekko smagły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smagławość ż.

Wiktionary


smagłolicy

przestarzałe: mający smagłą cerę


SJP.pl


smagłoskóry

mający smagłą skórę


SJP.pl


smagły

o cerze, twarzy: ciemny, oliwkowy, śniady


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o oliwkowej cerze, ciemnej karnacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na balu sylwestrowym nie mogłam napatrzeć się na tamtego smagłego mężczyznę w białej koszuli, który towarzyszył naszej znajomej ze studiów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmaɡwɨ, AS: smagu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smagłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śniady, ciemny

Wiktionary


smak

1. jeden ze zmysłów człowieka;
2. właściwość rzeczy działająca na zmysł smaku;
3. przyjemność odczuwana pod wpływem zewnętrznych czynników lub okoliczności;
4. upodobanie do czegoś;
5. właściwość decydująca o tym, że coś uzyskuje szczególny dla siebie charakter; smaczek;
6. poczucie piękna, elegancji; gust


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;

 (1.2) kulin. właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)

 (1.3) przen. gust, poczucie estetyki, piękna;

 (1.4) pot. ochota, chęć na jakąś potrawę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • smak – w ujęciu fizjologicznym, zdolność odczuwania smaku przez istoty żywe
  • smak – w sensie estetycznym, gust
  • Józef Smak (ur. 1936) – polski astronom
  • Spotkania Młodych Autorów i Kompozytorów Piosenki „SMAK” im. Jonasza Kofty w Myśliborzu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Florian pił tak dużo alkoholu, że stracił smak.

 (1.2) Ta potrawa ma kwaśny smak.

 (1.3) Ten kolekcjoner słynie z dobrego smaku i kupuje tylko najładniejsze obrazy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smak, AS: smak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smakosz m., smakoszka ż., smakowitość ż., smaczność ż., absmak m., posmak m., niesmak m., smakowanie n., zasmakowanie n., posmakowanie n.

:: zdrobn. smaczek m.

 czas. smakować ndk., zasmakować dk., posmakować dk.

 przym. smakowy, smakowity, smaczny, niesmaczny, wysmakowany

 przysł. smakowo, smacznie, niesmacznie, wysmakowanie, smakowicie

 wykrz. smacznego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński szmak

 (1.3) gust, wyszukanie

Wiktionary


smakosz

1. ten, kto lubi jeść smaczne potrawy, delektuje się wyszukanym jedzeniem, napojami i zna się na nich;
2. wytrawny znawca czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) miłośnik wykwintnych dań, entuzjasta dobrego jedzenia

 (1.2) przen. wytrawny znawca czegoś

Wiktionary

Smakosz (tytuł oryg. "Jeepers Creepers") – film fabularny (horror) z 2001 roku, wykreowany przez fana gatunku Victora Salvę, twórcę filmu "Siła spokoju" (2006). Producentem wykonawczym projektu jest Francis Ford Coppola. Film doczekał się trzech sequeli − "Smakosz 2" (2003), "Smakosz 3" (2017) oraz "" (2022).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej tawerny pielgrzymują smakosze ostryg.

 (1.2) Beniamin zna kilku smakoszy jazzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smakoszostwo n., smakowitość ż., smakołyk m.

:: fż. smakoszka ż.

 czas. smakować ndk., posmakować dk.

 przym. smakoszowski, smaczny, smakowity, smakowy

 przysł. smakowicie, smakowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koneser, daw. gastrolatra

 (1.2) koneser

Wiktionary


smakoszka

→ smakosz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która lubi smacznie zjeść

Wiktionary

Patrz:

smakosz

Powiązane:

 rzecz. smak mrz., smakosz mos.

 przym. smakowity, smakowy

Wiktionary


smakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|smakować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsmakɔˈvãɲɛ, AS: smakovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smakować

 rzecz. smak mrz., zasmakowanie

 przym. smaczny, smakowity, smakowy

Wiktionary


smakować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) kulin. próbować czegoś w celu określenia smaku

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) kulin. o potrawach, napojach itp.: mieć smak

 (2.2) kulin. o potrawach, napojach itp.: być dobrym w smaku, być smacznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie muszę być kiperem, by smakować wino.

 (2.1) Czekoladowo-orzechowy budyń Heleny smakował okropnie, ale zjadłam jedną porcję z uprzejmości.

 (2.2) Tytoń kompletnie mi nie smakuje. Dziwię się ludziom, którzy palą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smaˈkɔvat͡ɕ, AS: smakovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gwara. szmakować, gwara. smankować, zasmakować, posmakować

 czas. rozsmakować się

 rzecz. smakosz mos., przysmak mrz., smakowanie n., smak

 przym. smaczny, smakowy, smakowity

 przysł. smacznie, smakowicie, smakowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próbować, kosztować, degustować

Wiktionary


smakowicie

przysłówek

 (1.1) wzbudzając apetyt

 (1.2) świadcząc o czyimś rozsmakowaniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rolady Zosi prezentowały się smakowicie.

 (1.2) Najsmakowiciej mlaskał najgrubszy z krasnali.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smakosz mos., smak mrz., smaczek mrz., posmak mrz., smakowitość ż.

 czas. smakować ndk., zasmakować dk., posmakować dk., zniesmaczać ndk., zniesmaczyć dk.

 przym. smaczny, smakowity, smakowy

 przysł. smakowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smacznie, apetycznie

Wiktionary


smakowiciej

stopień wyższy od przysłówka: smakowicie


SJP.pl


smakowitość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest smakowite; cecha tych, którzy są smakowici

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smakowity, smaczny

 przysł. smakowicie

 rzecz. smak mrz., smakosz mos.

Wiktionary


smakowitszy

stopień wyższy od przymiotnika: smakowity


SJP.pl


smakowity

1. bardzo smaczny; znakomity, pyszny;
2. świadczący o dobrym smaku czegoś;
3. w przenośni: szczególnie interesujący; atrakcyjny, wyborny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wzbudzający apetyt, zachęcający do jedzenia, bardzo smaczny

 (1.2) przen. atrakcyjny seksualnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak m., smakowitość ż., smakowanie n., smakosz m., smakoszka ż.

 czas. smakować ndk.

 przym. smaczny

 przysł. smakowicie, smacznie, smakowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apetyczny, pyszny, smaczny, kuszący

 (1.2) seksowny, apetyczny, kuszący

Wiktionary


smakowo

przysłówek

 (1.1) wyczuwalnie przez zmysł smaku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak mrz., smaczek mrz., posmak mrz., smakosz mos.

 czas. smakować ndk., zasmakować dk., posmakować dk., zniesmaczać ndk., zniesmaczyć dk.

 przym. smaczny, smakowity, smakowy

 przysł. smakowicie

Wiktionary


smakowość

→ smakowy


SJP.pl

Patrz:

smakowy

smakowy

1. → smak;
2. o produkcie spożywczym: mający określony smak


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący smaku, związany ze smakiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Walory smakowe rzodkwi japońskiej zbliżone są do rzodkiewki, jednak jej wartość odżywcza jest wyższa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smaˈkɔvɨ, AS: smakovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak m., smaczek m., smakosz m., smakoszka ż., smakowanie n.

 czas. smakować ndk.

 przym. smaczny, wysmakowany

 przysł. smacznie, smakowo, smakowicie

Wiktionary


smakołyk

książkowo: coś bardzo smacznego; pychota, pyszota, przysmak, rarytas, specjał, delikates


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś smacznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia Honorata przyniosła ci torbę pełną smakołyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak m., smakosz mos.

 przym. smaczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysmak, frykas, rarytas

Wiktionary


smakówa

młodzieżowo: coś bardzo smacznego; smakołyk, frykas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) młodz. coś smacznego

Wiktionary


smalandia

region na południowym wschodzie Szwecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna w południowo-wschodniej Szwecji;

Wiktionary

Sm

Wikipedia

Powiązane:

 przym. smalandzki

Wiktionary


smalandzki

1. → Smalandia;
2. gończy smalandzki - rasa psa należąca do grupy psów gończych i posokowców


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Smalandią, dotyczący Smalandii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prawym skrzydle stał regiment smalandzki pod dowództwem płk. Krusego (800 koni, osiem szwadronów) oraz 60 piechurów pod dowództwem kpt. Kafle.

 (1.1) Narzutniaki smalandzkie należą do najmniej licznych. Jedynie czerwony granit smalandzki jest dość pospolity.

 (1.1) Jest wysoce prawdopodobne, że żelazo smalandzkie wędrowało za ozdoby na Olandię i Gotlandię, zaś zboże skańskie za bydło do Vastergótland i Halland.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smalandia ż.

Wiktionary


smalcowy

→ smalec


SJP.pl

Patrz:

smalec

smalczyk

zdrobnienie od: smalec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: smalec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tadziu, przy twoim cholesterolu, żebyś nawet nie myślał o smalczyku ze skwarkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smalec mrz., smaluszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smaluszek

Wiktionary


smalec

tłuszcz zwierzęcy otrzymywany najczęściej z sadła lub słoniny wieprzowej; szmalec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. kulin. białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa;

Wiktionary

Smalec – tłuszcz zwierzęcy wykorzystywany w sztuce kulinarnej do przyrządzania potraw, jak również bezpośredniego spożywania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwielbiam chleb ze smalcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmalɛt͡s, AS: smalec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. smalczyk mrz., smaluszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. szmalec; gw. Śląsk Cieszyński szmolec, gw. Górny Śląsk tuste

Wiktionary


smalić

opalać z wierzchu, powlekać sadzą; o lampie kwarcowej: grzać, palić się


SJP.pl


smalta

związek nieorganiczny, sproszkowany krzemian potasu i kobaltu o szafirowej barwie; błękit królewski


SJP.pl

Smalta, błękit królewski – substancja barwiąca koloru szafirowego. Stosowana jako barwnik do barwienia szkła, produkcji emalii oraz farb stosowanych na szkło lub porcelanę. Znana była już w starożytnym Egipcie. Smalta była niegdyś powszechnie stosowana również jako pigment do farb artystycznych, pomimo niezbyt intensywnego koloru i słabego krycia (np. czasy oświecenia). Wyparta została po odkryciu metod produkcji syntetycznej ultramaryny[].

Wikipedia


smaltyn

minerał, arsenek kobaltu i niklu


SJP.pl

Smaltyn (lub smaltyt) – minerał z gromady arsenków; należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od smalty, niebieskiego barwnika otrzymywanego z tego minerału.

Wikipedia


smaluszek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: smalec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia ci zrobi chlebka ze smaluszkiem ze skwarkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smalec mrz., smalczyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smalczyk

Wiktionary


smanker

człowiek wolny, bogaty, w średnim wieku i bez dzieci, będący idealnym celem dla akcji reklamowych wielu przedsiębiorstw


SJP.pl


smar

materiał służący do smarowania powierzchni trących, zaliczany do materiałów konstrukcyjnych; środek smarny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów;

Wiktionary

Smar – substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów, które stykając się ze sobą tymi powierzchniami, poruszają się względem siebie. Smar działa na zasadzie wniknięcia w szczelinę pomiędzy tymi powierzchniami i utworzenia tam warstwy poślizgowej poprzez całkowite odseparowanie od siebie tych powierzchni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posmaruj trochę smarem, to może się nie zatrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smar, AS: smar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarowidło n., wysmarowanie n., posmarowanie n., obsmarowanie n., smarowanie n., smarownica ż., smarność ż., smarowacz m., smarownik m., smarowność ż.

 czas. smarować, rozsmarowywać

 przym. smarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłuszcz; gw. Górny Śląsk mazidło, szmiyra, szmyr, szmyra

Wiktionary


smaragd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. jubil. szmaragd

Wiktionary

Smaragd, Szmaragd – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające "szmaragd". Patronem tego imienia jest św. Smaragd (Szmaragd), wspominany razem ze św. Cyriakiem i Largusem.

Smaragd, Szmaragd imieniny obchodzi 8 sierpnia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmarakt, AS: smarakt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szmaragd mrz.

Wiktionary


smaragdyt

szmaragdowozielona odmiana hornblendy aktynolitowej o właściwościach zbliżonych do aktynolitu


SJP.pl


smarchowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smarchowice Małe
  • Smarchowice Wielkie
  • Smarchowice Śląskie

Wikipedia


smarcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od smart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smart m.

Wiktionary


smard

w Polsce do XII w.: kmieć zależny od księcia i zobowiązany do spełniania różnego rodzaju posług; smurd; smerd; smerda


SJP.pl


smardz

jadalny grzyb o białym trzonie i kapeluszu w postaci pomarszczonej czapeczki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) biol. rodzaj grzybów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smart͡s, AS: smarc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smardzowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. zemłane serce, gw. Mazowsze babie ucho

Wiktionary


smardzewice

wieś w Polsce


SJP.pl

Smardzewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki. 7 km od centrum Tomaszowa Mazowieckiego. We wsi znajduje się największe nad Zalewem Sulejowskim nabrzeże rekreacyjno-turystyczne, służące jako miejsce wypoczynku dla mieszkańców Łodzi i Tomaszowa Mazowieckiego.

Wikipedia


smardzewicki

przymiotnik od: Smardzewice


SJP.pl


smardzewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smardzewo – wieś w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Szczaniec
  • Smardzewo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Staroźreby
  • Smardzewo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Sochocin
  • Smardzewo – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Sochocin
  • Smardzewo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno
  • Smardzewo – dawna gmina w guberni płockiej
  • Smardzewo – dawna gmina w województwie zielonogórskim
  • Smardzewo – dawna gromada w powiecie płońskim
  • Smardzewo – dawna gromada w powiecie świebodzińskim
  • Gmina Smardzewo

Wikipedia


smardzewski

nazwisko


SJP.pl


smardzowate

o cechach smardzowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa systematyczna|Morchellaceae|Rchb.|ref=tak., rodzina grzybów z rzędu kustrzebkowców;

Wiktionary

Smardzowate ("Morchellaceae" Rchb.) – rodzina grzybów z rzędu kustrzebkowców ("Pezizales").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owocniki smardzowatych są zwykle kapeluszowate.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smardz mzw., Smardzewice nmos.

 przym. smardzewicki

Wiktionary


smardzowaty

o cechach smardzowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


smardzowice

Zobacz też: Smardzowice w innych znaczeniach tej nazwy.

Smardzowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała.

W latach 1975–1998 w województwie krakowskim.

Wikipedia


smarglin

Smarglin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Dobre.

Wikipedia


smark

pospolicie: wydzielina z nosa; smarki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. (także. żart.) niedobry chłopiec

 (1.2) pot. (także. pejor.) człowiek niedojrzały

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. wydzielina z nosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj smark sąsiadów wlazł przez okienko do piwnicy.

 (1.2) Brakowało, żebym się jakiemuś smarkowi musiał tłumaczyć!

 (2.1) Nie jedz smarków, weź chusteczkę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarkacz mos., smarkanie n., smarknięcie n., smarkateria ż.

 czas. smarować, smarkać ndk., smarknąć dk.

 przym. zasmarkany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnojek, małolat, smarkacz, smarkul, smyk

 (1.2) pętak, smarkacz, smarkul

 (2.1) gil, glut, koza, śpik

Wiktionary


smarkacz

sraluch, srajdek, smród, smark; pogardliwie:
1. młoda osoba, zwłaszcza niedojrzała;
2. dziecko, zwłaszcza niegrzeczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. dziecko, mały chłopiec

 (1.2) obraź. osoba, która zachowuje się niedojrzale, dziecinnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmarkat͡ʃ, AS: smarkač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posmarkanie n., smark mos./mrz., smarkaczostwo n., smarkaczowskość ż., smarkanie n., smarkata ż., smarkateria ż., smarkatka ż., smarki nmos., smarknięcie n., smarkul mos., smarkula ż., smarkulka ż., usmarkanie n., usmarkaniec mos., wysmarkanie n., wysmarkiwanie n., zasmarkanie n., zasmarkiwanie n.

 czas. posmarkać dk., smarkać ndk., smarknąć dk., usmarkać dk., wysmarkać dk., wysmarkiwać ndk., zasmarkać dk., zasmarkiwać ndk.

 przym. smarkaczowaty, smarkaczowski, smarkatowaty, smarkaty, usmarkany, zasmarkany

 przysł. smarkato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) szczeniak, gówniarz, reg. śl. gid, reg. śl. gizd

Wiktionary


smarkaczowaty

potocznie: niedorosły, niedojrzały; smarkatowaty, smarkaty


SJP.pl


smarkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|smarkać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smark m., smarkacz m., smarkula ż., smarmateria ż., smarkateria ż.

 czas. smarkać ndk.

 przym. smarkaty, zasmarkany

Wiktionary


smarkata

lekceważąco: kobieta niedorosła


SJP.pl

Sm

Wikipedia


smarkateria

lekceważąco o grupie dzieci, młodzieży lub młodych ludzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lekcew. o młodych, niedojrzałych ludziach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A do zrozumienia materii literackiej, do zrozumienia istotnego piękna Fredrowskiego dzieła smarkateria jeszcze nie dojrzała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsmarkaˈtɛrʲja, AS: smarkaterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarkacz mos., smark mos./mrz., smarkula ż., smarkanie n.

 przym. smarkaty, zasmarkany, smarkaczowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. grub. pogard. gówniarzeria

Wiktionary


smarkatka

potocznie: niedorosła dziewczyna lub mała dziewczynka, smarkula


SJP.pl


smarkatowaty

potocznie: niedorosły, niedojrzały; smarkaczowaty, smarkaty


SJP.pl


smarkatość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest smarkate; cecha tych, którzy są smarkaci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smarkaty

 przysł. smarkato

Wiktionary


smarkaty

potocznie: niedorosły, niedojrzały; smarkatowaty, smarkaczowaty


SJP.pl


smarkać

pospolicie: oczyszczać nos z wydzieliny, wydmuchiwać nos


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. smarknąć)

 (1.1) pot. fizj. oczyszczać nos z wydzieliny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarkanie n., smark mos./mrz.

 przym. zasmarkany

Wiktionary


smarketing

integracja działań sprzedażowych i marketingowych w firmie


SJP.pl


smarki

pospolicie: wydzielina z nosa; smark


SJP.pl


smarklice

Smarklice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

W czasie okupacji niemieckiej mieszkająca we wsi rodzina Żerów udzieliła pomocy Benjaminowi Blusztejnowi (Bashan) i Hindzie Sroszko. W 1988 roku Instytut Jad Waszem podjął decyzję o przyznaniu Janinie, Józefowi, Edwardowi i Franciszce Żero tytułu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Wikipedia


smarkul

smarkacz, sraluch, srajdek, smród; pogardliwie:
1. młoda osoba, zwłaszcza niedojrzała;
2. dziecko, zwłaszcza niegrzeczne


SJP.pl


smarkula

pogardliwie: młoda dziewczyna, zwłaszcza niedojrzała; smarkacz, sraluch, srajdek, smród


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. o młodej dziewczynie

Wiktionary

Smarkula – polski film fabularny zrealizowany w roku 1963 w reżyserii Leonarda Buczkowskiego na podstawie powieści "Znajda" Romana Niewiarowicza.

W głównej roli wystąpiła Anna Prucnal, tu debiutantka a w przyszłości gwiazda francuskiej piosenki i filmu Federica Felliniego "Miasto kobiet" z 1980 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smarkacz mos., smarkanie n., smarkateria ż.

 przym. zasmarkany

Wiktionary


smarkulka

zdrobnienie od: smarkula


SJP.pl


smarniej

stopień wyższy od przysłówka: smarnie


SJP.pl


smarność

Smarność (inaczej stopień zmielenia) jest to wielkość charakteryzująca zdolność masy papierniczej do odwadniania w warunkach znormalizowanych. Smarność wyraża się w stopniach Schoppera-Rieglera (°SR) w skali od 0 do 100. Pomiaru smarności dokonuje się za pomocą aparatu Schoppera-Rieglera.

Wikipedia


smarny

służący do smarowania, dający się łatwo smarować


SJP.pl


smarowacz

robotnik zatrudniony przy smarowaniu, czyszczeniu i konserwacji maszyn i urządzeń; smarownik


SJP.pl

Sm

Wikipedia


smarowaczka

→ smarowacz


SJP.pl

Patrz:

smarowacz

smarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|smarować.

Wiktionary

Sm

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsmarɔˈvãɲɛ, AS: smarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozsmarowywać, smarować ndk., posmarować dk., wysmarować dk.

 rzecz. smar m., smarowidło n.

Wiktionary


smarować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) kulin. cuk. pokrywać coś substancją płynną lub półpłynną

 (1.2) mech. dostarczać do ruchomych części smar

 (1.3) pot. pejor. dawać łapówkę

 (1.4) pot. eduk. gryzmolić, pisać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kucharka smaruje bułki masłem.

 (1.4) Adaś, przestań już smarować po tym blacie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smaˈrɔvat͡ɕ, AS: smarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarowanie n., smar m., smark m., smarowidło n., posmarowanie n., wysmarowanie n.

 czas. posmarować dk., podsmarowywać ndk., osmarować dk., osmarowywać ndk., rozsmarować dk., rozsmarowywać ndk., usmarować dk., wysmarować dk., wysmarowywać ndk.

 przym. smarowy, smarowny

Wiktionary


smarowidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. substancja do smarowania lub wcierania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsmarɔˈvʲidwɔ, AS: smarovʹidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smarować ndk., nasmarować, posmarować, wysmarować, obsmarować

 rzecz. smar m., smarowanie n., posmarowanie n., wysmarowanie n., obsmarowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smar, maść, krem, balsam

Wiktionary


smarownica

urządzenie do smarowania maszyn olejem lub smarem stałym pod ciśnieniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do smarowania maszyn mechanicznych

Wiktionary

Smarownica – urządzenie do smarowania pod ciśnieniem, olejem (np. oliwiarka) lub smarem stałym (np. "towotnica").

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smar mrz.

Wiktionary


smarowniczka

1. zdrobnienie od: smarownica;
2. urządzenie dozujące smar lub olej w maszynach


SJP.pl

Smarowniczka (potocznie kalamitka) – urządzenie służące do dozowania smaru w urządzeniach technicznych. Zapewnia przedostanie się do odpowiednich punktów smarowych smaru lub oleju.

Wikipedia


smarowniczy

robotnik pracujący przy smarowaniu i konserwacji maszyn; smarowacz


SJP.pl


smarownik

1. robotnik zatrudniony przy smarowaniu, czyszczeniu i konserwacji maszyn i urządzeń; smarowacz
2. indywidualizm literacki: pogardliwie o malarzu, rysowniku


SJP.pl


smarowy

przymiotnik od: smar


SJP.pl


smarowóz

rzadziej: smarowacz, smarownik (czyli robotnik konserwujący maszyny)


SJP.pl


smart

marka samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. pot. samochód marki Smart

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – karta elektroniczna (z pamięcią, czasem z mikroprocesorem)
  • – substytuty pieniędzy (karty kredytowe, czeki itp.); mądrze zainwestowane pieniądze,
  • – technologia inteligentna
  • Smart – marka samochodów
  • SMART-1 – () sonda Europejskiej Agencji Kosmicznej
  • – amunicja inteligentna
  • – bomba inteligentna
  • – inteligentny pocisk
  • – broń inteligentna
  • – specyfikacja przesyłania wiadomości w telefonach komórkowych
  • – ustawianie pilotem fabrycznych ustawień obrazu tv
  • – szybki przegląd wybranych programów na ekranie tv

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuba jeździ w Grecji smartem do roboty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smart, AS: smart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarcik mrz.

Wiktionary


smartband

[czytaj: smartbend] elektroniczny gadżet monitorujący aktywność fizyczną użytkownika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. urządzenie w formie opaski na rękę mające funkcje zegarka elektronicznego i ułatwiające kontrolę aktywności;

Wiktionary

Smartband (ang. także activity tracker, fitness tracker lub smart bracelet), również opaska sportowa lub opaska fitness – rodzaj urządzenia elektronicznego, monitorujące aktywność fizyczną użytkownika lub użytkowniczki. Jego główną funkcją jest lifelogging. Pierwsze smartbandy zaczęły powstawać w 2014 roku, jednak nie posiadały one jeszcze wyświetlacza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najprościej rzecz ujmując, smartwatch, tak samo jak smartfon, posiada liczne funkcjonalności. Smartband z kolei przeznaczony jest głównie do mierzenia aktywności związanych ze sportem – jak przebyty dystans czy spalone kalorie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opaska sportowa, opaska fitness

Wiktionary


smartbook

[czytaj: smartbuk] przenośny komputer łączący funkcje smartfona i netbooka


SJP.pl


smartfon

telefon komórkowy z większymi możliwościami, zwykle z dużym ekranem dotykowym; smartphone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) telekom. inform. urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

Wiktionary

Sm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od smartfona wolę zwykłą komórkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmartfɔ̃n, AS: smartfõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smartfonik mrz.

 przym. smartfonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Piwniczna smorc

Wiktionary


smartfoniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pasjonat smartfonów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smartfonizacja ż.

:: fż. smartfoniara

Wiktionary


smartfonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od smartfon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smartfon m.

Wiktionary


smartfonizacja

wprowadzanie smartfonów w różnych dziedzinach życia


SJP.pl


smartfonowiec

użytkownik smartfona (mobilnego urządzenia elektronicznego)


SJP.pl


smartfonowy

→ smartfon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) telekom. związany ze smartfonem, mający cechy smartfona

Wiktionary

Patrz:

smartfon

Powiązane:

 rzecz. smartfon mzw./mrz.

Wiktionary


smartfonoza

zbyt częste korzystanie ze smartfona


SJP.pl


smartmedia

typ wymiennych kart pamięci, używanych np. w niektórych aparatach cyfrowych


SJP.pl

SmartMedia – typ karty pamięci wprowadzony na rynek w 1996 r. Karta ta wygląda jak miniaturowa dyskietka o wymiarach 45x37x0,76 mm. Zasilana jest napięciem 3,3 V lub 5,0 V (starsze modele). Posiada 22 styki do połączenia z urządzeniem obsługiwanym, standardowo jest to cyfrowy aparat fotograficzny. Dostępne są moduły o pojemności do 128 MB. Obecnie wycofana z produkcji z powodu niskich pojemności maksymalnych i zastąpiona innymi kartami, np. xD.

Wikipedia


smartphone

[czytaj: smartfon] telefon komórkowy z większymi możliwościami, zwykle z dużym ekranem dotykowym; smartfon


SJP.pl


smartwatch

[czytaj: smartłocz] elektroniczny gadżet na rękę łączący funkcje zegarka elektronicznego i niektóre funkcje smartfona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) elektron. urządzenie łączące funkcje zegarka elektronicznego i niektóre funkcje smartfonu;

Wiktionary

Sm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre smartwatche po powiązaniu ze smartfonem pozwalają na odczytywanie SMS-ów, odrzucanie połączeń lub odtwarzanie muzyki, niektóre nawet na prowadzenie rozmów telefonicznych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inteligentny zegarek, smartzegarek

Wiktionary


smartwatchowy

→ smartwatch [czytaj: smartłoczowy]


SJP.pl


smarzewo

Smarzewo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Smętowo Graniczne.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


smarzowski

nazwisko


SJP.pl


smarzykowo

Smarzykowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.

Wikipedia


smarzyński

nazwisko


SJP.pl


smarówa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. drukarskie druk nie wymagający zbytniego wysiłku; zawierający jedynie tekst i proste elementy graficzne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smaˈruva, AS: smaruva

Wiktionary


smash

[czytaj: smasz] smecz;
1. w tenisie i w badmintonie: mocne ścięcie górnej piłki lub lotki na pole przeciwnika;
2. w koszykówce: mocne włożenie piłki do kosza z góry


SJP.pl

Sm

Wikipedia


smaszcz

nazwisko


SJP.pl


smaszków

Sm

Wikipedia


smatruz

dawniej: bazar, stragan, kram


SJP.pl

Smatruz (z niem. "Schmetterhaus") - w średniowieczu i wczesnej epoce nowożytnej rodzaj hali targowej, zawierającej jednoprzestrzenne wnętrze, w którym rzemieślnicy ustawiali ławy handlowe.

Określenie "Schmetterhaus" używane było szczególnie często w miastach objętych prawem niemieckim. Smatruzy budowano na rynkach lub w ich pobliżu. Stanowiły obiekty podobne do sukiennic lub domów płócienników, jednak różniły się jednoprzestrzennym wnętrzem, niepodzielonym na komory.

Wikipedia


smażacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, który smaży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażenie n.

Wiktionary


smażalnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. punkt gastronomiczny specjalizujący się w przygotowywaniu i serwowaniu produktów smażonych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właściwie powinien jej powiedzieć prawdę, że jakby zapłacił za jeszcze jedną godzinę, to nie miałby już pieniędzy na oranżadę i frytki ze smażalni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smażyć

 rzecz. smażenie n.

 przym. smażony

Wiktionary


smażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|smażyć.

 (1.2) kulin. obróbka termiczna żywności w gorącym tłuszczu;

Wiktionary

Smażenie – proces obróbki termicznej stosowany w gastronomii, polegający na ogrzewaniu potrawy w środowisku tłuszczu. Dla bardzo ograniczonej liczby potraw można także zastosować smażenie beztłuszczowe. Mianem smażenia (w cukrze) określa się także kandyzowanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przed smażeniem zawsze marynuję tofu przez co najmniej 45 minut w sosie sojowym, czosnku, imbirze, syropie klonowym i musztardzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: smažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zasmażka ż., smażonka ż., smażalnia ż., obsmażanie n., wysmażanie n., wysmażenie n., obsmażanie n., obsmażenie n., zasmażanie n., zasmażenie n., odsmażanie n., odsmażenie n., podsmażanie n., smażylnica ż., usmażenie n., smażacz m., smażnik m.

 czas. smażyć ndk., usmażyć dk., podsmażyć dk., podsmażać ndk., wysmażyć dk., wysmażać ndk., obsmażyć dk., obsmażać ndk., zasmażyć dk., zasmażać ndk., odsmażyć dk., odsmażać ndk.

 przym. smażony

Wiktionary


smażenina

potrawa smażona


SJP.pl


smażing

żartobliwie: leżenie na plaży i opalanie się w mocnym słońcu


SJP.pl


smażnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. konfitura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażenie n.

Wiktionary


smażonka

smażone mięso wieprzowe z cebulką (danie kuchni śląskiej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. jajecznica

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. grzyby zasmażane z jajkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śniodanie: smażonka, żymła abo chlyb, kawa z mlykiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażenie n., smażylnica ż.

 czas. smażyć ndk.

 przym. smażony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajecznica

Wiktionary


smażony

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od smażyć

przymiotnik relacyjny

 (2.1) kulin. przyrządzony / przyrządzany w procesie smażenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Papad ma postać cienkiego, okrągłego naleśnika, podobnego do meksykańskiej tortilli, może być smażony, opiekany nad płomieniem, pieczony w piekarniku lub w mikrofalówce.

 (2.1) Ile w Pobierowie kosztuje smażona ryba w restauracji przy plażaaży?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażalnia ż., smażenie n., smażenina ż., smażonka ż.

 czas. nasmażyć dk., smażyć ndk., posmażyć dk., usmażyć dk., wysmażyć dk.

Wiktionary


smażylnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. jajecznica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażenie n., smażonka ż.

 czas. smażyć ndk.

Wiktionary


smażywiecheć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. skąpiec

Wiktionary


smażyć

1. przygotowywać potrawę do spożycia, poddając ją działaniu wysokiej temperatury, trzymając w gorącym tłuszczu, syropie;
2. smażyć się:
a) być smażonym;
b) pot. wystawiać się na silne działanie promieni słonecznych, temperatury; prażyć się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. usmażyć)

 (1.1) kulin. poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia

czasownik zwrotny niedokonany smażyć się (dk. usmażyć się)

 (2.1) być poddawanym działaniu wysokiej temperatury

 (2.2) przen. pot. opalać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolę steki, które kucharz smażył krótko.

 (1.1) Smażysz cukinię na kolację?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmaʒɨt͡ɕ, AS: smažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usmażenie n., zasmażka ż., smażonka ż., smażenie n., smażalnia ż., obsmażanie n., wysmażanie n., wysmażenie n., obsmażanie n., obsmażenie n., zasmażanie n., zasmażenie n., odsmażanie n., odsmażenie n., podsmażanie n., smażylnica ż.

 czas. podsmażyć dk., podsmażać ndk., wysmażyć dk., wysmażać ndk., obsmażyć dk., obsmażać ndk., zasmażyć dk., zasmażać ndk., odsmażyć dk., odsmażać ndk.

 przym. smażony

Wiktionary


smecta

[czytaj: smekta] nazwa handlowa leku przeciwbiegunkowego i osłonowego, zawierającego diosmektyt


SJP.pl


smecz

sport:
1. w tenisie i w badmintonie: mocne ścięcie górnej piłki lub lotki na pole przeciwnika;
2. w koszykówce: mocne włożenie piłki do kosza z góry


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smecz – pseudonim Tomasza Jastruna
  • Smecz, ścięcie – zagranie sportowe

Wikipedia


smeczować

w tenisie, w badmintonie: odbijać piłkę lub lotkę z góry, zwykle z rozpędu; ścinać


SJP.pl


smeczowy

→ smecz


SJP.pl

Patrz:

smecz

smektała

nazwisko


SJP.pl


smektyt

minerał ilasty, składnik skał osadowych i gleb


SJP.pl


smela

nazwisko


SJP.pl


smendzianka

nazwisko, m.in. Regina Smendzianka - pianistka polska


SJP.pl


smerd

w Polsce do XII w.: kmieć zależny od księcia i zobowiązany do spełniania różnego rodzaju posług; smurd; smard; smerda


SJP.pl

Smerd, "smerda", "smard", "smurd" – średniowieczne określenie grupy ludzi o niskim statusie społecznym pojawiające się do XIII wieku na Rusi, w Polsce i u Słowian połabskich.

W literaturze słowa tego, zamiennie z wyrazem czeladź, używał Józef Ignacy Kraszewski w powieści "Stara baśń". U Kraszewskiego Smerda to także nazwisko dowódcy drużyny książęcej.

Wikipedia


smerda

w Polsce do XII w.: kmieć zależny od księcia i zobowiązany do spełniania różnego rodzaju posług; smurd; smerd; smard


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. kmieć zależny od księcia, zobowiązany do posługi (także zbrojnej) dla niego

 (1.2) przest. żart. smarkacz, smarkul, młokos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minęło dni kilka, a około grodu nic słychać nie było. Rozsyłano stąd na zwiady smerdów i poprzebieraną czeladź do bliższych dworów i chat, nigdzie o żadnym ruchu wojennym nie wiedział nikt.

 (1.2) Ledwie od ziemi odrósł, smerda jeden, a już takie figurki z gliny lepił i z drzewa wyrzynał.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smerd, smard

 (1.2) dzieciak, malec, szczeniak, żart. brzdąc, smyk, przest. fąfel, pędrak

Wiktionary


smerekowiec

Smerekowiec (j. łemkowski Смерековец) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Integralne części miejscowości: Niżny Koniec, Wyżny Koniec.

Wikipedia


smerf

postać z kreskówki o niebieskim kolorze ciała; smurf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) film. liter. fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;

 (1.2) przen. pot. żart. policjant

 (1.3) przen. pot. żart. pieszcz. niemowlę, małe dziecko

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Smerfy złapały barona narkotykowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɛrf, AS: smerf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. smerfik m.

:: fż. Smerfetka ż., smerfetka ż.

:: zdrobn. Smerfuś m., smerfuś m.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny, smerfowy

 przysł. smerfnie, smerfowo

Wiktionary


smerfetka

imię bohaterki "Smerfów" - popularnego serialu animowanego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. fikcyjna mała, niebieska istota płci żeńskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W którymś odcinku „Smerfów” pojawiły się dwie smerfetki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., Smerfetka ż., smerfik m., Smerfuś m., smerfuś m.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny, smerfowy

 przysł. smerfnie, smerfowo

Wiktionary


smerfik

zdrobnienie od: smerf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: smerf

 (1.2) pot. młody, mały smerf

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spod liścia łopianu wyglądał smerfik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., Smerfuś mos./mzw.

Wiktionary


smerfnie

przysłówek

 (1.1) żart. dobrze, świetnie (w zależności od użycia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tośmy się smerfnie ubawili.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny, smerfowy

 przysł. smerfowo

Wiktionary


smerfniej

stopień wyższy od przysłówka: smerfnie


SJP.pl


smerfniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: smerfny


SJP.pl


smerfny

charakterystyczny dla smerfów (smurfów) oraz krainy, w której żyją; smurfny, smerfowy, smurfowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) żart. dobry, fantastyczny (w zależności od użycia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamo, przygotujesz nam tych smerfnych lodów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfowy

 przysł. smerfnie, smerfowo

Wiktionary


smerfojagoda

owoc będący przysmakiem smerfów (smurfów)


SJP.pl


smerfojagodowy

→ smerfojagoda


SJP.pl

Patrz:

smerfojagoda

smerfojagody

owoc będący przysmakiem smerfów (smurfów)


SJP.pl


smerfować

żartobliwie, w zależności od kontekstu: uciekać, skakać, bawić się itp.


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) żart. uciekać, cieszyć się, odpoczywać (w zależności od użycia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musimy smerfować do domu, bo się późno zrobiło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

Wiktionary


smerfowo

przysłówek

 (1.1) na sposób smerfowy, po smerfowemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włączyliśmy wieczorynkę i zrobiło się smerfowo w całym pokoju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny, smerfowy

 przysł. smerfnie

Wiktionary


smerfowy

charakterystyczny dla smerfów (smurfów) oraz krainy, w której żyją; smurfowy, smurfny, smerfny


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do smerfów

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany ze smerfami, dotyczący smerfów

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla smerfów, mający cechy smerfa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W smerfowym świecie życie płynie beztrosko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɛrˈfɔvɨ, AS: smerfovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny

 przysł. smerfnie, smerfowo

Wiktionary


smerfuś

imię bohatera "Smerfów" - popularnego serialu animowanego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) film. liter. mały smerf

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niedobry Klakier porwał smerfusia i pobiegł z nim do Gargamela.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny, smerfowy

 przysł. smerfnie, smerfowo

Wiktionary


smerfy

postać z kreskówki o niebieskim kolorze ciała; smurf


SJP.pl

Smerfy ( Les Schtroumpfs, The Smurfs) – bajkowa rasa niebieskich ludzików, wykreowanych przez belgijskiego rysownika komiksowego Pierre’a Culliforda, tworzącego pod pseudonimem Peyo. Smerfy są bohaterami komiksu, filmów i seriali animowanych. Od śmierci Peyo w 1992 r. komiks tworzą różni scenarzyści i rysownicy we współpracy z synem artysty, Thierrym Cullifordem.

Wikipedia


smersz

nazwa komórek organizacyjnych kontrwywiadu wojskowego, używana w ZSRR podczas wojny niemiecko-radzieckiej; Smiersz


SJP.pl


smetana

nazwisko, m.in. Bedrzich Smetana (1824-1884) - kompozytor czeski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bedřich Smetana – kompozytor czeski
  • (2047) Smetana – planetoida
  • SMETANA – język programowania

Wikipedia


smichowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Smíchova, związany ze Smíchovem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szwejk pił piwo smichowskie i wielkopopowickie i zagryzał parówkami.

Wiktionary


smiersz

nazwa komórek organizacyjnych kontrwywiadu wojskowego, używana w ZSRR podczas wojny niemiecko-radzieckiej; Smersz


SJP.pl

SMIERSZ lub Smiersz ( Главное управление контрразведки «СМЕРШ» Народного комиссариата обороны (НКО) СССР, "Spiecjalnyje Mietody Rozobłaczenija Szpionow"[] – Specjalne Metody Wykrywania Szpiegów, "smiert’ szpionam" – śmierć szpiegom) – nazwa (akronim), stosowana w ZSRR podczas wojny niemiecko-radzieckiej w czasie II wojny światowej wobec komórek organizacyjnych kontrwywiadu Armii Czerwonej, działającego w latach 1943–1946.

Wikipedia


smilaks

rodzaj roślin z rodziny kolcoroślowatych, wykorzystywanych w przemyśle farmaceutycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. nimfa zamieniona w kolcorośl, ukochana Krokosa;

Wiktionary

Smilaks ( Σμῖλαξ Smílax, Smilax) – w mitologii greckiej jedna z nimf, ukochana młodzieńca Krokosa. Została zamieniona w kolcorośl.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmʲilaks, AS: smʹilaks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smilaks ż.

Wiktionary


smiley

[czytaj: smajli] prosty znak graficzny zbudowany ze znaków dostępnych na klawiaturze, przedstawiający zwykle wyraz twarzy; emotka, emotikona, emoticon, emotikon, emot, emota


SJP.pl

Smiley (wymowa: "smajli"), również "buźka", "smiling face" – prosty piktogram lub ideogram przedstawiający uśmiechniętą ludzką twarz.

Termin najczęściej używany w stosunku do emotikonów zbudowanych ze znaków interpunkcyjnych oraz do emoji. Smiley używany do zapisu w elektroniczne formach komunikacji, takich jak SMS, komunikator internetowy, poczta elektroniczna, czat, do zapisywania uczuć, które w języku mówionym wyrażane są intonacją głosu i mimiką.

Wikipedia


sminuendo

określenie wykonawcze: zmniejszając (tempo lub dynamikę)


SJP.pl


smirnoff

marka wódki


SJP.pl

Smirnoff – wódka powstająca ze spirytusu żytniego i z demineralizowanej wody. Właścicielem i producentem jest brytyjska firma Diageo.

Produkowana w Polsce przez Polmos Józefów k. Ożarowa Mazowieckiego, jak również w Niemczech. Wódka jest dziesięciokrotnie filtrowana i trzykrotnie destylowana, i przechodzi 49 kontroli jakości.

Wikipedia


smirnow

nazwisko


SJP.pl

Smirnow, także Smirnoff – według jednego z badań najpopularniejsze rosyjskie nazwisko (według innych źródeł najpopularniejszy jest Iwanow). W wersji żeńskiej Smirnowa.

Wikipedia


smishing

[czytaj: smiszing] środowiskowo: wysyłanie SMS-ów w celu wyłudzenia danych osobowych, np. kodu PIN, numeru karty kredytowej itp.


SJP.pl

Smishing, także SMS phishing – wysłanie krótkiej wiadomości tekstowej (SMS), w której nadawca podszywa się pod inny podmiot w celu nakłonienia odbiorcy tej wiadomości do określonego zachowania, w szczególności przekazania danych osobowych, niekorzystnego rozporządzenia mieniem, otwarcia strony internetowej, inicjowania połączenia głosowego lub instalacji oprogramowania.

Wikipedia


smith

[czytaj: smis lub smit] nazwisko


SJP.pl

Smith – nazwisko angielskiego pochodzenia. Pochodzi od staroangielskiego słowa "smið" oznaczającego kowala. Jest to jedno z najbardziej popularnych nazwisk na świecie. W Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych posługuje się nim ponad jeden procent ludności, w tym w samych Stanach Zjednoczonych ponad 2,5 miliona ludzi.

Wikipedia


smitsonit

minerał, węglan cynku, wyodrębniony przez Jamesa Smithsona; smithsonit


SJP.pl


smjp

skrót od: Stowarzyszenie Miłośników Języka Polskiego


SJP.pl


smm

skrót od: Congregatio Parvum Sororum Missionariarum a Misericordia - zakon orionistek


SJP.pl


smoczek

1. gumowa zatyczka na butelkę z małym otworkiem umożliwiającym dziecku picie z butelki;
2. zabawka dla niemowlęcia do ssania;
3. zdrobnienie od: smok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

 (1.2) nasadka na butelkę, dzięki której małe dzieci mogą z niej ssać;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zdrobn. od: smok

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • smoczek – rodzaj pompy ssącej
  • smoczek – zabawka dla niemowląt
  • smoczek do butelki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak byłem mały, to nie chciałem smoczka, tylko ssałem kciuk.

 (1.2) Nasza matka wykarmiła nas wszystkich smoczkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔt͡ʃɛk, AS: smoček

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. smok mrz.

:: przym. smoczkowy

 (2.1)

:: rzecz. smoczyca ż., smok mzw., Smok mzw.

:: przym. smoczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gryzaczek, zgrub. smok; kraków|cumel, cumelek.; lwów|pypka.; reg. pozn. reg. śl. nupel; reg. śl. nuplik, gryzok; reg. pozn. nupelek

Wiktionary


smoczkouste

wodne, pasożytnicze lub półpasożytnicze kręgowce obejmujące minogi i śluzice, o robakowatym ciele i charakterystycznym braku szczęk i kończyn parzystych, mające otwór gębowy w kształcie lejka otoczonego przyssawką; kręgouste, krągłouste


SJP.pl


smoczkousty

o cechach charakterystycznych dla smoczkoustych (gromady wodnych kręgowców obejmujących minogi i śluzice); kręgousty, krągłousty


SJP.pl


smoczkowy

→ smoczek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący smoczka

Wiktionary

Patrz:

smoczek

Powiązane:

 przysł. smoczo

 rzecz. smok mzw./mos./mrz.

Wiktionary


smocznik

smocznik kolczak - ryba z rodziny żmijkowatych; ostrosz


SJP.pl


smoczo

przysłówek

 (1.1) na sposób smoczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smok mzw./mrz., Smok mzw.

 przym. smoczy, smoczkowy

Wiktionary


smoczuś

pieszczotliwie: smok; smoczek


SJP.pl


smoczy

→ smok; smokowy (dawniej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze smokiem, dotyczący smoka

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do smoka

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zdjąłem mokrą od deszczu kurtkę i przysiadłem, oparty ramieniem o smoczą łapę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔt͡ʃɨ, AS: smočy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smok m., smoczyca ż., smoczek m.

 przysł. smoczo

Wiktionary


smoczyca

samica smoka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mit. samica smoka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niania opowiedziała dzieciom bajkę o smoczycy zakochanej po uszy w ośle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɔˈt͡ʃɨt͡sa, AS: smočyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smok m., smoczysko n., smoczek m.

 przym. smoczy

Wiktionary


smoczyk

nazwisko


SJP.pl


smoczysko

zgrubienie od: smok


SJP.pl


smoczyński

nazwisko


SJP.pl


smoczątko

młode smoka; smoczę


SJP.pl


smoczę

młode smoka; smoczątko


SJP.pl


smog

1. zanieczyszczenia powietrza atmosfery w postaci gęstej mgły, utrzymującej się nad terenami wielkich miast i okręgów przemysłowych;
2. smog 2.0 - potocznie: zanieczyszczenie powietrza spowodowane promieniowaniem elektromagnetycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. zanieczyszczenie powietrza zalegające nad terenami miejskimi;

Wiktionary

Sm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Światło gazowych latarń mazało listopadową mgłę w żółte plamaamy. Monachijska noc krztusiła się miejskim smogiem.

 (1.1) Tylko kilka z dużych polskich miast nękanych motoryzacyjnymi smogami zdecydowało się obniżyć podatek drogowy na samochody z katalizatorami spalin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɔk, AS: smok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smogowy

Wiktionary


smogobus

autobus wyposażony w specjalistyczny sprzęt do badania czystości powietrza


SJP.pl


smogolice

Smogolice ( Bruchhausen) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

Leży nad rzeką Iną, na skraju Puszczy Goleniowskiej

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


smogomierz

przyrząd do badania zawartości smogu lub elektrosmogu w powietrzu


SJP.pl


smogorzewiec

Smogorzewiec – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Obrowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


smogorzewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smogorzewo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Lubraniec
  • Smogorzewo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Łabiszyn
  • Smogorzewo – wieś w województwie wielkopolskim, w ppowiecie gostyńskim, w gminie Piaski
  • Smogorzewo Pańskie
  • Smogorzewo Włościańskie

Wikipedia


smogorzewski

nazwisko


SJP.pl


smogorzów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smogorzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Puławy
  • Smogorzów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha
  • Smogorzów – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
  • Smogorzów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica
  • Smogorzów – dawna gmina wiejska
  • Smogorzów – gromada w powiecie buskim
  • Smogorzów – gromada w powiecie przysuskim
  • Smogorzów – nieczynny przystanek osobowy, w miejscowości Smogorzów, w województwie opolskim
  • Smogorzów Wielki
  • Smogorzów Przysuski

Wikipedia


smogowy

przymiotnik od: smog


SJP.pl


smogowóz

środowiskowo: samochód wyposażony w sprzęt do kontroli jakości powietrza


SJP.pl


smok

1. stworzenie z legend, bajek itp. przypominające wyglądem wielką jaszczurkę, ziejące ogniem;
2. techn. sito znajdujące się na wlocie przewodu ssawnego pompy, chroniące ją przed zasysaniem dużych zanieczyszczeń; kosz ssawny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mit. baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

 (1.2) mit. dobry duch o wężowym ciele, fantastyczny stwór z mitologii dalekowschodniej;

 (1.3) zool. jaszczurka ze skórą umożliwiającą szybowanie;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) zgrub. od: smoczek

 (2.2) techn. pot. kosz ssawny

 (2.3) bot. roln. odmiana ogórka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) daw. środ. polit. strażnik więzienny

Wiktionary

Sm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według legendy w tej jaskini mieszkał smok.

 (2.1) Wyjmij mu z buzi tego smoka, to już przecież duży chłopak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɔk, AS: smok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoczyca ż., Smok mzw., smoczątko n.

:: zdrobn. smoczek mrz./mzw.

:: zgrub. smoczysko n.

 przym. smoczy, smoczkowy

 przysł. smoczo

Wiktionary


smokać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) rzad. ssać głośno mlaskając

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cmokać, mlaskać, smoktać

Wiktionary


smoking

wieczorowy strój męski składający się z marynarki o jedwabnych klapach, kamizelki i spodni z jedwabnym pasem wzdłuż szwów bocznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak;

Wiktionary

Smoking, także dinner jacket, tuxedo, black tie – męski strój półformalny wieczorowy, w niektórych przypadkach można go rozpatrywać także w kategorii stroju nieformalnego wieczorowego. Stoi wyżej w hierarchii formalności niż garnitur oraz niżej niż frak. Jako że smoking jest strojem wieczorowym, nosić się go powinno wyłącznie po zmroku/w godzinach późno popołudniowych, za taką uznaje się w męskiej elegancji godzinę 18:00.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmɔcĩŋk, AS: smoḱĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smokingowy

Wiktionary


smokingowy

przymiotnik od: smoking


SJP.pl


smokobójca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mit. książk. zabójca smoka

Wiktionary


smokowiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stary Smokowiec (Starý Smokovec)
  • Nowy Smokowiec (Nový Smokovec)
  • Górny Smokowiec (Horný Smokovec)
  • Dolny Smokowiec (Dolný Smokovec)
  • Dracena smocza – roślina znana również jako smokowiec

Wikipedia


smokowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smokowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
  • Smokowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn

Wikipedia


smokowy

dawniej: smoczy


SJP.pl


smoktać

przestarzałe: cmoktać;
1. wydawać wargami charakterystyczny odgłos przy jedzeniu, smakowaniu czegoś; cmokać, ciamkać, glamać;
2. wydawać charakterystyczny odgłos ustami w czasie picia, ssania czegoś;
3. ssać;
4. żartobliwie: całować; cmokać


SJP.pl


smoktunowicz

nazwisko


SJP.pl


smolak

potocznie: kawałek drewna nasyconego żywicą, nadający się do rozpalania ognia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba wyrabiająca smołę z drewna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smolarz mos., smoła ż.

 przym. smolny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smolarz

Wiktionary


smolanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smolanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Zbuczyn
  • Smolanka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sokółka
  • Smolanka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Sępopol
  • Smolanka – dawna gmina wiejska
  • Smolanka – wieś w obwodzie tarnopolskim
  • Smolanka – wieś w obwodzie czernihowskim, w rejonie czernihowskim
  • Smolanka – wieś w obwodzie odeskim, w rejonie podolskim, w hromadzie Kodyma
  • Smolanka − wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Boruny.

Wikipedia


smolany

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smolany – wieś w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk
  • Smolany – dawna gromada
  • Smolany – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie brzeskim
  • Smolany – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim
  • Smolany – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie orszańskim
  • Smolany – stacja kolejowa w obwodzie witebskim, w rejonie orszańskim, w miejscowości Zośkawa

Wikipedia


smolar

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Smolar (ur. 1980), reżyser teatralna
  • Aleksander Smolar (ur. 1940), publicysta i politolog
  • Eugeniusz Smolar (ur. 1945), dziennikarz
  • Grzegorz Smolar (1905–1993), działacz komunistyczny i działacz społeczności żydowskiej
  • Smolar, właściwie: Marcin Smolar (1987–2011), polski raper
  • Walentyna Najdus-Smolar (1909–2004), historyk i działaczka komunistyczna
  • Smolarz:
  • Smolarz (ujednoznacznienie)
  • Smolarek

Wikipedia


smolarczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Smolarczyk – polski siatkarz
  • Bartłomiej Smolarczyk – polski piłkarz

Wikipedia


smolarek

rodzaj ptaków z rodziny muchołówkowatych


SJP.pl

Smolarek (forma żeńska: Smolarek/Smolarkowa; liczba mnoga: Smolarkowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało 4799 osób o tym nazwisku.

Wikipedia


smolarka

rodzaj ptaków z rodziny muchołówkowatych


SJP.pl

Smolarka – część wsi Warząchewka Królewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Włocławek.

W latach 1975–1998 Smolarka administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wikipedia


smolarnia

dawny prymitywny warsztat, w którym wytwarzało się smołę, dziegieć i maź; smołownia, dziegciarnia, maziarnia


SJP.pl

Smolarnia – rodzaj zakładu produkcyjnego lokalizowanego zwykle w lesie, w którym z nieużytków drzewnych w procesie prażenia pozyskiwano smołę i otrzymywano terpentynę, alkohol metylowy itp.

Wikipedia


smolarski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Smolarski – polski inżynier
  • Irena Smolarska
  • Mieczysław Smolarski – polski pisarz
  • Władysław Smolarski – polski żołnierz

Wikipedia


smolarstwo

Sm

Wikipedia


smolarz

1. osoba zajmująca się wypalaniem węgla drzewnego;
2. osoba zajmująca się dawniej wyrobem lub sprzedażą smoły; smolak, smolnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzemieślnik trudniący się wyrabianiem i sprzedażą smoły;

Wiktionary

Smolarz – człowiek trudniący się wyrobem smoły lub handlujący smołą, a także wypalaniem węgla drzewnego. Do czasów współczesnych zachowała się nazwa tego ostatniego zajęcia (alternatywna nazwa: węglarz). Patronem smolarzy i węglarzy jest święty Tybald z Provins.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smolak mos., smoła ż.

 przym. smolny

Wiktionary


smolasty

smołowy, smolny, smolisty;
1. → smoła;
2. intensywnie czarny, w kolorze smoły


SJP.pl

Ni

Wikipedia


smolec

nazwisko


SJP.pl

Smolec (do 1945 niem. "Schmolz", 1945–1947 "Smolice Śląskie") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie. W latach 1945–1954 siedziba gminy Smolec.

W latach 1954–1972 wieś była siedzibą władz gromady Smolec.

Wikipedia


smolej

terpentynowy olej drzewny


SJP.pl


smolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|smolić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smolić

 rzecz. smoła ż.

 przym. smolisty

Wiktionary


smoleń

1. potocznie: brudzić, powodować brudzenie się kogoś lub czegoś;
2. smolić się:
a) brudzić się;
b) być smolonym, brudzonym


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smoleń – część wsi Przewrotne w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Głogów Małopolski
  • Smoleń – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Pilica
  • Smoleń – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Gietrzwałd
  • Smoleń – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
  • Smoleń – nieczynny przystanek kolejowy w Smoleniu, w województwie zachodniopomorskim
  • Alojzy Smoleń – żołnierz 5 Pułku Piechoty Legionów Polskich, 16 marca 1937 pośmiertnie odznaczony Krzyżem Niepodległości
  • Bogusław Smoleń (ur. 1899) – major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, odznaczony Krzyżem Kawalerskim OOP, Krzyżem Walecznych i Medalem Niepodległości
  • Bohdan Smoleń (1947–2016) – artysta kabaretowy
  • Bronisław Smoleń – producent kijów hokejowych
  • Franciszek Smoleń (ur. 1894) – żołnierz 3 Pułku Piechoty Legionów Polskich, 27 czerwca 1938 odznaczony Krzyżem Niepodległości
  • Jan Smoleń (ur. 1897) – żołnierz Legionów Polskich, 8 listopada 1937 pośmiertnie odznaczony Krzyżem Niepodległości
  • Jan Smoleń (1901–1945) – pedagog, śląski kurator oświaty

Wikipedia


smoleńczyk

Smoleńczyk;
1. ofiara katastrofy polskiego samolotu Tu-154 w Smoleńsku;
2. zwolennik teorii o zamachu na polski samolot Tu-154 w 2010 roku


SJP.pl


smoleńsk

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto obwodowe w zachodniej Rosji, położone nad Dnieprem;

Wiktionary

Smoleńsk ( Смоленск, Смаленск) – miasto w Rosji, stolica obwodu smoleńskiego. Położone nad Dnieprem. W 2020 roku liczyło 325 tys. mieszkańców.

Węzeł kolejowy i drogowy. Leży na szlaku kolejowym z Warszawy do Moskwy. Siedziba prawosławnej eparchii smoleńskiej i wiaziemskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rosyjskie miasto Smoleńsk jest stolicą obwodu i leży nad Dnieprem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔlɛ̃j̃sk, AS: smolẽĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoleńszczanin mos., smoleńszczanka ż., Smoleńszczyzna ż.

 przym. smoleński

Wiktionary


smoleński

przymiotnik od: Smoleńsk, miasto w zachodniej części Rosji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Smoleńskiem, dotyczący Smoleńska

 (1.2) polit. publ. związany z katastrofą pod Smoleńskiem, dotyczący tej katastrofy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɔˈlɛ̃j̃sʲci, AS: smolẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smoleńsk mrz., smoleńszczanin mos., smoleńszczanka ż., Smoleńszczyzna ż.

Wiktionary


smoleńszczanin

mieszkaniec Smoleńska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Smoleńska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsmɔlɛ̃j̃ʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: smolẽĩ ̯ščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smoleńsk mrz.

:: fż. smoleńszczanka ż.

 przym. smoleński

Wiktionary


smoleńszczanka

mieszkanka Smoleńska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Smoleńska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsmɔlɛ̃j̃ʃˈt͡ʃãnka, AS: smolẽĩ ̯ščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smoleńsk mrz.

:: fm. smoleńszczanin mos.

 przym. smoleński

Wiktionary


smoleńszczyzna

dawny region administracyjny, którego głównym miastem był Smoleńsk; województwo smoleńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina obejmująca okolice Smoleńska;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzeczpospolita zrzekła się Smoleńszczyzny w 1667 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoleńszczanin mos., smoleńszczanka ż., Smoleńsk mrz.

 przym. smoleński

Wiktionary


smolice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smolice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
  • Smolice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
  • Smolice – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Zator
  • Smolice – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Pakosławice
  • Smolice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Kobylin
  • Smolice – dawna gromada
  • Smolice − nieczynny przystanek kolejowy w Smolicach, w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim

Wikipedia


smoligów

Smoligów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze.

Wieś jest sołectwem w gminie Mircze. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 365 mieszkańców i była szóstą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


smolik

chrząszcz z rodziny ryjkowców


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • smolik Pissodes – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych
    • smolik drągowinowiec
    • smolik harcyński
    • smolik jodłowiec
    • smolik sosnowiec
    • smolik szyszkowiec
    • smolik znaczony
  • smolik Hymenops – rodzaj ptaka z rodziny tyrankowatych
  • Andrzej Smolik – polski producent muzyczny
    • Smolik – tytuł solowego albumu Andrzeja Smolika
  • Claudia Smolik – austriacka polityk
  • Kasper Smolik h. Kotwicz (zm. 1588) – dworzanin królewski, działacz reformacyjny

Wikipedia


smolino

Smolino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


smolistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co smoliste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smolisty

 przysł. smoliście

Wiktionary


smolisty

smołowy, smolny, smolasty;
1. → smoła;
2. intensywnie czarny, w kolorze smoły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający smołę

 (1.2) przen. czarny jak smoła

 (1.3) zawierający dużo żywicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I powiódł go za rękę do ogniska, które pachołkowie naniecili wedle smolistych kopców.

 (1.2) — A no — dobrze zrobiłam? — zapytała, topiąc w jego oczach swe boskie, smoliste, pełne mroku i arcy-łobuzerskie oczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smolenie n., smoła ż., smołowanie n., smoluch mos., smolistość ż.

 czas. smolić ndk., smolić się ndk., smołować ndk., usmolić dk.

 przym. smolny, smołowaty

 przysł. smoliście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smołowaty

 (1.2) smołowaty

 (1.3) smolny

Wiktionary


smolić

1. potocznie: brudzić, powodować brudzenie się kogoś lub czegoś;
2. smolić się:
a) brudzić się;
b) być smolonym, brudzonym


SJP.pl

czasownik

 (1.1) brudzić sadzą, smarem itp.

 (1.2) pot. olewać coś, kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie piekłam jeszcze ciasta na planie, ale tylko dlatego, że piekarnik nam smoli.

 (1.2) Smolę go! Nie chciał wczoraj przyjść, bo miał niby skręconą kostkę, a dzisiaj już nagle zdrowy, bo słyszał, że za to można dostać premię? Dwulicowy typ!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔlʲit͡ɕ, AS: smolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smolić się

 przym. smolny, smolisty

 rzecz. smoła ż., smolenie n.

Wiktionary


smoliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Smoliński (ur. 10 października 1910 w Radziechowie, zm. 29 lutego 1996 w Warszawie) – polski inżynier elektryk, profesor zwyczajny Politechniki Warszawskiej.
  • Andrzej Smoliński (ur. 30 grudnia 1951 w Karolewie) – polski polityk, związkowiec, poseł na Sejm III kadencji.
  • Eugeniusz Smoliński (ur. 8 lipca[1] 1905 w Warszawie, zm. 9 kwietnia 1949 tamże) – członek Armii Krajowej, ofiara stalinizmu w powojennej Polsce.
  • Jakub Smoliński (ur. 21 lipca 1992) – polski lekkoatleta specjalizujący się w biegu na 400 metrów przez płotki.
  • Kazimierz Smoliński (ur. 15 lipca 1955 w Malborku) – polski prawnik, samorządowiec i polityk
  • Krzysztof Smoliński (ur. 28 sierpnia 1979 w Oławie) – polski piłkarz, grający na pozycji obrońcy.
  • Marcin Smoliński (ur. 5 kwietnia 1985 roku w Warszawie) – polski piłkarz, grający na pozycji pomocnika.
  • Sebastian Smoliński (ur. 1 lipca 1991) – polski biegacz średnio- i długodystansowy.
  • Zdzisław Smoliński – działacz sportowy związany z Sanokiem.
  • Zdzisław Smoliński (ur. 7 grudnia 1942 w Warszawie, zm. 4 kwietnia 1993 w Warszawie) – polski lekkoatleta młociarz, olimpijczyk.

Wikipedia


smoliście

przysłówek

 (1.1) w sposób charakterystyczny dla smoły

 (1.2) wyróżniając się intensywną czernią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I nie zauważyli, jak wrzucił skrzypki swe malutkie, skrzypki swe wąziutkie do głębokiej studni, a woda zamknęła się nad nimi smoliście i zabrała je w głębinę.

 (1.2) Był to wielki, smoliście czarny pies, brytan, noszący na karku najeżoną kolcami obrożę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoła ż., smolistość ż.

 przym. smolisty, smolny

Wiktionary


smolka

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alojzy Smolka (1907–1971) – lalkarz, aktor, reżyser, scenograf, dyrektor teatru lalek
  • Franciszek Jan Smolka (1810–1899) – działacz tajnych organizacji niepodległościowych, polityk demokratyczny i liberalny, działacz społeczny, prezydent Sejmu Ustawodawczego w Kromieryżu i austriackiej ...
  • Franciszek Jan Smolka (1810–1899) – polski prawnik, prezydent parlamentu Austro-Węgier
  • Franciszek Smolka (1883–1947) – polski historyk filozofii, papirolog
  • Franciszek Smolka (filozof) (1883– 1947) – polski papirolog, bibliotekarz i historyk filozofii, nauczyciel, związany ze szkołą lwowsko-warszawską
  • Iwona Smolka (ur. 1941) – polska pisarka, krytyk literacki
  • Martin Smolka (ur. 1959) – czeski kompozytor
  • Lukáš Smolka (ur. 1980) – czeski hokeista
  • Stanisław Smolka (1854–1924) – polski historyk, współtwórca i przedstawiciel krakowskiej szkoły historycznej, syn Franciszka Smolki
  • Stanisław Smolka (major) (1882– 1939) – major saperów inżynier Wojska Polskiego, założyciel uzdrowiska Wieniec-Zdrój
  • Zygfryd Bonawentura Smolka OFM (ur. 1957) – polski teolog, profesor nauk teologicznych, kierownik Katedry Teologii Dogmatycznej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego

Wikipedia


smolnica

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smolnica – przysiółek wsi Tarnopol w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narewka
  • Smolnica – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Rutka-Tartak
  • Smolnica – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Sośnicowice
  • Smolnica – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki
  • Smolnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka
  • Smolnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno
  • Smolnica (Stary Sambor)
  • Smolnica (obwód lwowski) – wieś na Ukrainie na przejściu granicznym Krościenko-Smolnica
  • Smolnica – wieś w rejonie kalwaryjskim na Litwie, w pobliżu granicy z Polską
  • Smolnica (dopływ Myśli) - struga w województwie zachodniopomorskim, prawy dopływ Myśli; nazw oboczna Kosa

Wikipedia


smolnik

osoba zajmująca się dawniej wyrobem lub sprzedażą smoły; smolak, smolarz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smolnik – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Leśna
  • Smolnik – część wsi Skrzynno woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
  • Smolnik – przysiółek wsi Ligota Prószkowska woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Prószków
  • Smolnik – wieś w woj. podkarpackim, w pow. bieszczadzkim, w gminie Lutowiska
  • Smolnik – wieś w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Komańcza
  • Smolnik – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Kaliska
  • Smolnik – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Świętajno
  • Smolnik – rów, dopływ Białej
  • Smolnik – struga, dopływ Czarnej Łady
  • Smolnik – potok, dopływ Dunajca
  • Smolnik – potok, prawy dopływ Osławy
  • Smolnik – szczyt w Górach Izerskich

Wikipedia


smolniki

osoba zajmująca się dawniej wyrobem lub sprzedażą smoły; smolak, smolarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu tauroskim.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smolniki – część miasta Stawiski
  • Smolniki – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bobrowo
  • Smolniki – osada wsi Kujawa w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Osiek
  • Smolniki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Smolniki – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Smolniki – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Trzciel
  • Smolniki – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Rutka-Tartak
  • Smolniki – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice
  • Smolniki – część wsi Niedamowo w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Kościerzyna
  • Smolniki – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Lubichowo
  • Smolniki – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława
  • Smolniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smolniczanin m., smolniczanka ż.

 przym. smolnicki

Wiktionary


smolno

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smolno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Zławieś Wielka
  • Smolno – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck
  • Smolno – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Małdyty
  • Smolno – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
  • Smolno – nieofic. część wsi Lubczyna, w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
  • Smolno – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie wiejskiej Wałcz
  • Smolno Małe – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim
  • Smolno Wielkie – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim
  • Smolno – wzniesienie we Wzgórzach Trzebnickich, w mikroregionie Wzgórz Skrzypińskich, administracyjnie w gminie Wołów
  • Smolno – dawna gmina wiejska
  • Smolno – wieś w obwodzie lwowskim
  • Nowe Smolno, Smolno Małe, Smolno Wielkie, Smolna, Smolne, Smolnik, Smolniki

Wikipedia


smolny

smołowy, smolisty, smolasty;
1. → smoła;
2. intensywnie czarny, w kolorze smoły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nasiąknięty smołą, zawierający smołę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) dwa smolne łuczywa ogień obejmował boży, zażegniętą żagiew podano dziewczynie, która żywo i zręcznie pod stos ją podłożyła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔlnɨ, AS: smolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoła ż., smolarnia ż., smolarz m., smoluch m., smolak m.

 przym. smolisty, smołowy, smołowaty

 przysł. smoliście

 czas. smolić, smołować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smolisty

Wiktionary


smolorz

nazwisko


SJP.pl


smolski

nazwisko


SJP.pl


smolt

młody łosoś albo młoda troć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. młody łosoś albo młoda troć w okresie od rozpoczęcia wędrówki ku morzu do pierwszych dni pobytu w przybrzeżnych wodach morskich

Wiktionary

Smolt – stadium rozwojowe łososia szlachetnego ("Salmo salar"), który po przejściu stadium parr rozpoczyna wędrówkę do morza. Smolty zmieniają ubarwienie ciała na srebrzyste, zanikają im charakterystyczne dla stadium "parr" ciemne plamy i zmieniają się preferencje pokarmowe – smolty żywią się rybami. Organizm ryby przystosowuje się do życia w wodzie słonej.

Wikipedia


smoluch

potocznie:
1. osoba często usmolona, ubrudzona; brudas;
2. pogardliwie: osoba zaniedbana i niedbająca o czystość; kopciuch, flejtuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś ubrudzony sadzą

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smolisty, smolny

 rzecz. smoła ż.

Wiktionary


smoluchowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marian Smoluchowski (1872-1917) – polski fizyk
  • Roman Smoluchowski (1910-1996) – polski fizyk, syn Mariana
  • Tadeusz Smoluchowski (1868-1936) – polski chemik, wspinacz, narciarz, brat Mariana
  • Wilhelm Smoluchowski (1900-1974) – polski wspinacz, syn Tadeusza
  • Smoluchowski – krater na Księżycu
  • (4530) Smoluchowski – planetoida pasa głównego

Wikipedia


smolęcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smolęcin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
  • Smolęcin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Kołbaskowo

Wikipedia


smombie

[czytaj: smombi] żartobliwie: osoba uzależniona od smartfona


SJP.pl


smoniowice

Smoniowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Radziemice.

Wieś dóbr prestymonialnych kapituły katedralnej krakowskiej w powiecie proszowickim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Smoniowice, po jej zniesieniu w gromadzie Przemęczany. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


smoothie

[czytaj: smufi] orzeźwiający koktajl na bazie owoców lub warzyw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. zmiksowany, zimny napój na bazie świeżych lub mrożonych owoców (rzadziej warzyw) z dodatkiem kostek lodu o gęstej, gładkiej konsystencji

Wiktionary

Smoothie (wym.) – zmiksowany i schłodzony napój na bazie owoców i warzyw, o gęstej i kremowej konsystencji.

Najczęściej przygotowuje się je, miksując świeże owoce i warzywa z lodem, wodą lub sokiem owocowym lub warzywnym, aż do uzyskania gładkości. Dopuszcza się także dodawanie innych składników: miodu, przypraw, orzechów, soku z cytryny, nasion chia, siemienia lnianego, oleju kokosowego, oleju lnianego czy też spiruliny.

Wikipedia


smoothjazzowy

→ smooth jazz [czytaj: smufdżezowy]


SJP.pl


smorawiński

nazwisko


SJP.pl


smorczewo

Smorczewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Ostrożanach.

Wikipedia


smorgonie

miasto na Białorusi


SJP.pl

Smorgonie ( Смарго́нь "Smarhoń", Сморго́нь "Smorgoń", Smurgainys, ‏סמאַרגאָן‎ "Smargon") – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, stolica rejonu smorgońskiego, położone na historycznej Wileńszczyźnie.

Wikipedia


smorgoński

przymiotnik od: Smorgonie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Smorgoni, związany ze Smorgoniami

Wiktionary


smorodina

czarna porzeczka


SJP.pl


smorodinówka

nalewka z czarnych porzeczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. nalewka z czarnej porzeczki

Wiktionary

Smorodinówka (lub "smorodinówka kresowa") – półwytrawna nalewka na owocach czarnej porzeczki, znana ze swoich właściwości leczniczych. Nazwa pochodzi z Kresów Wschodnich, gdzie czarna porzeczka nazywana była „smorodiną” (z ros. "смородина" - porzeczka).

Smorodinówkę wytwarza się zalewając dojrzałe owoce czarnej porzeczki spirytusem o mocy około 70% z dodatkiem cukru. Niektóre przepisy zalecają dodatek cynamonu, wanilii, goździków, lub miodu wielokwiatowego.

Wikipedia


smorzando

[czytaj: smorcando] określenie wykonawcze: ściszając, zamierająco


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) muz. stopniowo ściszając do zera z jednoczesnym spowalnianiem

Wiktionary


smosarski

nazwisko


SJP.pl


smoszewo

Smoszewo – kolonia w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Zakroczym.

Admionistracyjnie kolonia ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie zakroczymskim ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego.

Wikipedia


smotrawa

bylina z rodziny złożonych, rosnąca w górach Europy i Azji


SJP.pl


smotrycz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w obwodzie chmielnickim Ukrainy, lewy dopływ Dniestru;

Wiktionary

Smotrycz ( Смотрич) – rzeka w obwodzie chmielnickim Ukrainy, lewy dopływ Dniestru, przepływa przez Kamieniec Podolski. Długość – 169 km, powierzchnia zlewni – 1800 km².

Płynie przez Wyżynę Podolską. W swym dolnym biegu tworzy wąski, głęboki, malowniczy jar. 10 km poniżej Kamieńca Podolskiego znajduje się Kanion Smotrycki, którego wapienne brzegi sięgają 50 m wysokości.

Wikipedia


smotryszów

Smotryszów – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kodrąb.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Za Królestwa Polskiego istniała gmina Smotryszów.

Wikipedia


smoushond

[czytaj: szmałszhond] pies rasy hollandse smoushond


SJP.pl


smoła

mazista substancja do konserwacji pokryć dachowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

 (1.2) gw-pl|Bukowina. żywica

 (1.3) środ. przestępcze kawa

Wiktionary

Smoła, smoła surowa – produkty odgazowania węgla, łupków bitumicznych lub drewna, rzadko torfu. Składa się głównie z mieszaniny wielu rodzajów węglowodorów oraz innych związków organicznych, zawierających tlen, azot i siarkę; ponadto niektóre rodzaje smoły mogą zawierać pewną ilość grafitu i fulerenów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Smoła drzewna służyła kiedyś do uszczelniania beczek, skrzyń, łodzi, kadłubów okrętów.

 (1.1) Zaduch smoły, dziegciu, prochu, gałganów palących się od zaprawy otaczał każdy dom płonącą atmosferą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔwa, AS: smou̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smolarnia ż., smolarz m., smoluch m., smołowanie n., smolenie n.

:: zdrobn. smółka ż.

 czas. smolić ndk., smołować ndk.

 przym. smolisty, smolny, smołowy, smołowaty

 przysł. smoliście

Wiktionary


smołdzinianin

mieszkaniec Smołdzina (wsi w Polsce)


SJP.pl


smołdzinianka

mieszkanka Smołdzina (wsi w Polsce)


SJP.pl


smołdzino

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smołdzino – wieś w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Przodkowo
  • Smołdzino – wieś w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Smołdzino
  • Smołdzino – gmina wiejska w województwie pomorskim, w powiecie słupskim
  • Smołdzino – dawna gromada w pow. słupskim
  • Smołdzino – zlikwidowana stacja kolejowa w Smołdzinie, w województwie pomorskim
  • Smołdziny, Smołdziński Las, Elektrownia Wodna Smołdzino, Linia kolejowa Siecie-Wierzchocino – Smołdzino

Wikipedia


smołdziński

przymiotnik od: Smołdzino


SJP.pl


smołka

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Emanuel Smołka (1820–1854) – polski działacz narodowościowy i społeczny na Górnym Śląsku
  • Lubow Smołka (ur. 1952) – ukraińska lekkoatletka
  • Smołka – stacja kolejowa w miejscowości Zwiahel, w rejonie zwiahelskim, w obwodzie żytomierskim, na Ukrainie

Wikipedia


smołobeton

masa składająca się z piasku, drobnego żwiru, smoły i asfaltu, używana do budowy nawierzchni drogowych


SJP.pl


smołobetonowy

przymiotnik od: smołobeton


SJP.pl


smołowaty

przypominający wyglądem lub konsystencją smołę; smolisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający smołę konsystencją lub kolorem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przykazania wypisano na smołowatej ścianie stodoły wielkimi białymi literami (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoła

 przym. smolisty, smolny

Wiktionary


smołować

smarować lub nasycać smołą


SJP.pl


smołowcowy

przymiotnik od: smołowiec


SJP.pl


smołowiec

rodzaj skały wylewnej, złożonej prawie wyłącznie z ciemnego, najczęściej zielonkawego szkliwa wulkanicznego, powstałej przez gwałtowne zastygnięcie lawy z podwodnego wybuchu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smołowiec (skała) – jedna ze skał kwaśnych, uwodnione szkliwo wulkaniczne.
  • Smołowiec (asfalt) – polska nazwa asfaltobetonu używana w XIX wieku.

Wikipedia


smołownia

dawny, prymitywny warsztat, w którym wytwarzało się smołę, dziegieć i maź; smolarnia, dziegciarnia, maziarnia


SJP.pl


smołowoczerwony

czerwony o odcieniu smołowym (podobnym do koloru smoły)


SJP.pl


smołowy

smolny, smolisty, smolasty;
1. → smoła;
2. intensywnie czarny, w kolorze smoły


SJP.pl


smreczek

zdrobnienie od: smrek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg-pl|Podhale. gw-pl|Podhale. niewielki smrek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś wykopał dwa smreczki, posadzone przez nas na wiosnę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smrek mrz., smreczyna ż.

 war. smrecek mrz.

 przym. smreczynowy, smrekowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świerczek

Wiktionary


smreczyna

reg.: świerk; świerkowy las


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Podhale. dendr. świerk

 (1.2) gw-pl|Podhale. leśn. las świerkowy

Wiktionary

Smreczyna ( "Schönau bei Mittelwalde") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Międzylesie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smreczek mrz., smrek mrz.

 przym. smrekowy, smreczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świerk; gw. Podhale smrek; gw. Śląsk Cieszyński smyrek

 (1.2) świerczyna

Wiktionary


smreczynowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) góry. związany ze smreczyną, dotyczący smreczyny

 (1.2) góry. składający się ze smreczyny, wykonany z drewna lub innej części smreczyny

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) góry. należący do smreczyny, będący częścią smreczyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smrek mrz., smreczek mrz., smreczyna ż.

 przym. smrekowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świerkowy; góry|smrekowy.

 (1.2) świerkowy; góry|smrekowy.

 (2.1) świerkowy; góry|smrekowy.

Wiktionary


smreczyński

nazwisko


SJP.pl


smrek

góralska nazwa świerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Podhale. świerk

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smrek – szczyt w Górach Izerskich
  • Smrek – szczyt w Górach Złotych
  • Smrek – szczyt w Beskidzie Morawsko-Śląskim
  • Smrek – szczyt w grani Barańca w Tatrach
  • smrek – świerk w gwarze góralskiej
  • Smrek – Schronisko PTTK w Korbielowie obecnie „Chata Baców”
  • kapitan Smrek – pseudonim Kazimierza Marii Rutkowskiego polskiego malarza
  • Wit Smrek – jeden z pseudonimów Zygmunta Zaremby polskiego polityka socjalistycznego, działacza emigracyjnego, publicysty
  • Smrek – pseudonim Jana Stachury oficera Wojska Polskiego i Armii Krajowej
  • Wieża widokowa na górze Smrek
  • Smrek Trójkrajny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nareszcie siadł pod smrekiem, nad lasem już ciemno było całkiem, a kurzył śnieg z deszczem i mgła góry przykryła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smreczyna ż.

:: zdrobn. smreczek mrz.

 przym. smrekowy, smreczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świerk; gw. Podhale smreczyna; gw. Śląsk Cieszyński smyrek

Wiktionary


smrekowy

przymiotnik od: smrek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) góry. związany ze smrekiem, dotyczący smreka

 (1.2) góry. składający się ze smreka, wykonany z drewna lub innej części smreka

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) góry. należący do smreka, będący częścią smreka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobieta mieszka na ul. Smrekowej od kilku lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smrek mrz., smreczek mrz., smreczyna ż.

 przym. smreczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świerkowy

 (1.2) świerkowy

 (2.1) świerkowy

Wiktionary


smrekun

szkodnik drzew iglastych z rodziny mszycowatych


SJP.pl


smrodek

1. nieprzyjemny zapach;
2. nieprzyjemna atmosfera wokół czegoś lub kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. nieprzyjemny zapach

 (1.2) pot. nieprzyjemna atmosfera

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) lekcew. pejor. o dziecku lub młodym człowieku, szczególnie niegrzecznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tu w Argentynie to zupełnie tak, jakby być Włochem: żadnego prestiżu i smrodek emigranckiej nędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsm̥rɔdɛk, AS: sm̦rodek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m., smrodliwość ż., smrodzenie n.

 czas. smrodzić ndk.

 przym. smrodliwy

 przysł. smrodliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smród, fetor, odór, swąd

 (2.1) bachor

Wiktionary


smrodliwie

przysłówek

 (1.1) od: smrodliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapalili kilka świeczek i lampę naftową, która kopciła smrodliwie, dając jedynie słaby blask.

 (1.1) Brr… było zimno i smrodliwie, kanalizacja od dawna wysiadła z uwagi na wielkie przeładowanie obozu i kobiety załatwiały swoje potrzeby właśnie pod blok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sm̥rɔˈdlʲivʲjɛ, AS: sm̦rodlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m., smrodliwość ż., smrodzenie n.

:: zdrobn. smrodek m.

 czas. smrodzić ndk., nasmrodzić dk.

 przym. smrodliwy

Wiktionary


smrodliwiej

stopień wyższy od przysłówka: smrodliwie


SJP.pl


smrodliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest smrodliwe; cecha tych, którzy są smrodliwi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smrodliwy

 przysł. smrodliwie

 rzecz. smrodek mrz., smrodzenie n., smród mzw./mrz.

 czas. smrodzić

Wiktionary


smrodliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: smrodliwy


SJP.pl


smrodliwy

przymiotnik

 (1.1) o przykrym zapachu, woni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kilkunastu minut pod domem sąsiada pracuje potwornie smrodliwa i hałaśliwa szambiarka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sm̥rɔˈdlʲivɨ, AS: sm̦rodlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m.

:: zdrobn. smrodek m.

 czas. smrodzić ndk., nasmrodzić dk.

 przysł. smrodliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepachnący, śmierdzący, cuchnący, capiący

Wiktionary


smrody

sraluch, srajdek, smarkacz; pogardliwie:
1. młoda osoba, zwłaszcza niedojrzała;
2. dziecko, zwłaszcza niegrzeczne


SJP.pl


smrodyla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. czarna porzeczka

Wiktionary


smrodynia

1. regionalnie: czarna porzeczka;
2. gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych; czeremcha pospolita, trzemcha, śliwa kocierpka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Padus avium|Mill.|ref=tak., gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych

 (1.2) bot. drzewo lub krzew z gatunku smrodynia (1.1)

 (1.3) reg. bot. nazwa systematyczna|Ribes nigrum|L.|ref=tak., gatunek krzewu z rodziny agrestowatych, w Polsce pospolicie uprawianego

 (1.4) reg. bot. krzew z gatunku smrodynia (1.3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Związki lotne wydzielane przez kwiaty smrodyni zawierają dużo bakteriobójczych fitoncydów.

 (1.2) Psa znalazła przywiązanego do smrodyni przy alejce parkowej.

 (1.3) Z owoców smrodyni można robić wina.

 (1.4) Dziadkowie mają na działce raję smrodyń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czeremcha, czeremcha zwyczajna, czeremcha pospolita, śliwa kocierpka, trzemcha, czeremucha

 (1.2) czeremcha

 (1.3) porzeczka, porzeczka czarna, smrodina, smrodyńki

 (1.4) porzeczka, czarna porzeczka

Wiktionary


smrodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|smrodzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m., smrodek m., smrodliwość ż.

 czas. smrodzić ndk.

 przym. smrodliwy

 przysł. smrodliwie

Wiktionary


smrodziec

gumożywica otrzymywana z korzeni i kłączy zapaliczki lekarskiej; czarcie łajno, asafetyda


SJP.pl


smrodzieńcowy

przymiotnik od: smrodzieniec


SJP.pl


smrodzić

wydawać nieprzyjemny zapach


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wypełniać atmosferę smrodem

 (1.2) pot. wydalać przez odbyt cuchnące gazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W piwnicy uruchomił swoją bimbrownię, czym smrodzi nam w całym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsm̥rɔd͡ʑit͡ɕ, AS: sm̦roʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m., smrodek m., smrodzieniec m., smrodliwość ż., smrodzenie n.

 przym. smrodliwy

 przysł. smrodliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) posp. wulg. pierdzieć; puścić bąka, puszczać gazy, reg. śl. dżistać, prukać

Wiktionary


smroków

Smroków – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki.

W roku 2021 we wsi mieszkało 245 osób, z czego 51,8% stanowiły kobiety, a 48,2% mężczyźni.

Przez Smroków przechodzi linia kolejowa nr 8 ze stacją Smroków.

Wikipedia


smród

1. nieprzyjemny zapach; odór, fetor;
2. potocznie: nieprzyjemna atmosfera wokół czegoś lub kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przykry zapach

 (1.2) pot. nieprzyjemna atmosfera

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) pot. pejor. niegrzeczne dziecko

 (2.2) pot. pejor. osoba bardzo młoda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wytrzymałem smrodu i wyszedłem.

 (1.1) Czujesz ten smród? Okropność!

 (1.2) Za miesiąc odchodzi na emeryturę i jeszcze na koniec musiał narobić smrodu w księgowości.

 (2.1) Co wolno wojewodzie, to nie tobie smrodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sm̥rut, AS: sm̦rut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nasmrodzenie n., podsmradzanie n., przesmradzanie n., smrodliwość ż., smrodynia ż., smrodzenie n., zasmradzanie n., zasmrodzenie n., zesmradzanie n., zesmrodzenie n.

:: zdrobn. smrodek m.

 czas. nasmrodzić dk., podsmradzać ndk., przesmradzać ndk., smrodzić ndk., zasmradzać ndk., zasmrodzić dk., zesmradzać ndk., zesmrodzić dk.

 przym. smrodliwy

 przysł. smrodliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fetor, odór, swąd; gw. Górny Śląsk sztynks

Wiktionary


sms

[czytaj: es-em-ES] krótka wiadomość tekstowa odbierana przez telefon komórkowy; esemes


SJP.pl

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) telekom. zob. SMS.

Wiktionary

SM

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs, AS: es‿ẽm‿es

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) SMS, esemes

Wiktionary


sms-owanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|SMS-ować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. SMS-ować ndk.

Wiktionary


sms-ować

[czytaj: esemeSOwać] wysyłać krótkie wiadomości tekstowe za pomocą telefonów komórkowych; esemesować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pisać i wysyłać SMS

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyrektorka powiedziała, że nie wolno nam SMS-ować w trakcie lekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛsɛ̃mɛˈsɔvat͡ɕ, AS: esẽmesovać

Wiktionary

Powiązane:

 skr. SMS m.

 rzecz. SMS-owanie n.

 przym. SMS-owy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esemesować

Wiktionary


sms-owy

→ SMS [czytaj: esemesowy] (esemes), np. konkurs SMS-owy; esemesowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z SMS-em

Wiktionary

Powiązane:

 skr. SMS m.

 czas. SMS-ować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esemesowy

Wiktionary


smtp

skrót od: Simple Mail Transfer Protocol, w informatyce: protokół wykorzystywany w Internecie do wymiany poczty elektronicznej pomiędzy serwerami oraz programami pocztowymi


SJP.pl


smucić

1. być przyczyną czyjegoś smutku;
2. smucić się - martwić się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) być powodem czyjegoś smutku

czasownik zwrotny niedokonany smucić się

 (2.1) odczuwać smutek w wyniku czego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie smućcie waszych rodziców tym bezeceństwem.

 (2.1) A Wanda, jeśli wyjedzie, jej babka będzie smucić się kolejne pół roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smutas mos., smuteczek mrz., smutek mrz.

 czas. posmutnieć dk., smutnieć ndk., zasmucać ndk., zasmucić dk.

 przym. smutnawy, smutny

 przysł. smutno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) martwić, przygnębiać, zasmucać

 (2.1) martwić się, zasmucać się

Wiktionary


smug

regionalnie: wąski pas łąki, często podmokły


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smug – część wsi Jamno w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
  • Smug – część wsi Rudniki w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
  • Smug – część kolonii Bolesławowo w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno
  • Smug – część wsi Las Winiarski w woj. świętokrzyskim w pow. buskim w gminie Busko-Zdrój
  • Smug – część wsi Wólka Zychowa w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Stąporków
  • Smug – część wsi Pakosław w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek
  • Smug (256,5 m n.p.m.) – wzniesienie Pagórów Jaworznickich, położone w woj. małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w granicach miasta Libiąż
  • Smug (136,2 m n.p.m.) – wzniesienie na Pojezierzu Ińskim, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dobrzany
  • Smug – wyspa w Delcie Świny, w Sąsiedztwie wyspy Karsibór i Bielawki.
  • Koński Smug, Kamienny Smug
  • Jakub Smug
  • Smuga, Smugi

Wikipedia


smuga

światło, dym, ogień, itp. w postaci wydłużonej wstęgi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wąski pasek dymu, światła, cienia, piany lub ognia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • smuga – wąski pas czegoś wyodrębniający się z tła
  • Smuga – część wsi Wiewiórów w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Lgota Wielka
  • Smuga – przysiółek wsi Nowe Karmonki w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Radłów
  • Smuga – część wsi Obojna w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
  • Smuga – część wsi Molna w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Ciasna
  • Smuga – część wsi Bęczków w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Górno
  • Smuga – część wsi Brzezinki w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Masłów
  • Smuga – osada w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój
  • Smuga – osada w woj. zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Barwice
  • Smuga – prawy dopływ Czarnego Potoku
  • Smuga – wieś w rejonie brzeskim obwodu brzeskiego w sielsowiecie Czarnawczyce
  • Smuga – część wsi Podberszty w obwodzie grodzieńskim, w rejonie szczuczyńskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płynący statek zostawia za sobą kilwater – smugę zmąconej wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmuɡa, AS: smuga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smużenie n.

:: zdrobn. smużka ż.

 czas. smużyć

 przym. smugowy

Wiktionary


smugacz

1. dodatkowy ładunek pocisku artyleryjskiego, powodujący powstanie smugi świetlnej za wystrzelonym pociskiem;
2. pocisk wyposażony w taki ładunek


SJP.pl

Smugacz – element pocisku, którego celem jest wytworzenie ciągnącej się za pociskiem smugi ognia (w przypadku pocisków świetlnych) lub dymu (w przypadku pocisków smugowych).

Smugacz może być częścią zapalnika dennego lub odrębnym zespołem. Smugacze pocisków strzeleckich i artyleryjskich są zapalane przez gazy prochowe w przewodzie lufy. Smugacze pocisków rakietowych są najczęściej zapalane elektrycznie podczas startu.

Wikipedia


smuglewicz

nazwisko


SJP.pl


smugoszyi

dzięcioł smugoszyi - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych


SJP.pl


smugowany

1. wiewiórka smugowana - gatunek wiewiórki;
2. przedrzeźniacz smugowany, bączek smugowany - gatunki ptaków


SJP.pl


smugowaty

1. mający kształt smugi;
2. mający wiele smug


SJP.pl


smugowiec

1. rodzaj ssaków z rodziny wiewiórkowatych;
2. kraśnik smugowiec - motyl z rodziny kraśnikowatych


SJP.pl

Smugowiec ("Tamiops") – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórczaków (Nannosciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia


smugowy

1. mający kształt smugi; smużysty;
2. pocisk smugowy - pocisk wypełniony ładunkiem wytwarzającym dym


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze smugą, dotyczący smugi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smużka ż., smuga ż.

Wiktionary


smuklej

stopień wyższy od przysłówka: smukło


SJP.pl


smuklejszy

stopień wyższy od przymiotnika: smukły; bardziej smukły


SJP.pl


smukleniowate

rodzina słodkowodnych ryb z rzędu kąsaczokształtnych


SJP.pl

Smukleniowate (Lebiasinidae) – rodzina słodkowodnych ryb kąsaczokształtnych (Characiformes), obejmująca ponad 50 gatunków opisanych naukowo oraz wiele nowo odkrytych, oczekujących na opisanie. Wiele intensywnie ubarwionych gatunków, zwłaszcza z rodzaju "Nannostomus" (drobnoustki i ukośniki) oraz smuklacze i smuklenie, to ryby akwariowe.

Wikipedia


smukleć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wysmukleć)

 (1.1) książk. stawać się smukłym lub smuklejszym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z błyszczącego wilgocią i mieniącego się różnobarwnym żwirem spągu wyrastały białe i różowe stalagmity, krępe i przysadziste u podstawy, smuklejące ku górze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smukły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczupleć, chudnąć

Wiktionary


smuklica

glon morski z typu krasnorostów


SJP.pl


smuklik

smuklik sześciopasy, smuklik rdzawonogi, smuklik wielki - błonkówki z rodziny smuklikowatych


SJP.pl

Smuklik ("Halictus") – rodzaj pszczół z rodziny smuklikowatych, podrodziny smuklików właściwych i plemienia Halictini.

Wikipedia


smuklikowate

o cechach smuklikowatych (rodzina błonkówek)


SJP.pl

Smuklikowate (Halictidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych i nadrodziny pszczół, obejmująca ponad 4300 opisanych gatunków. Rozsiedlona kosmopolitycznie. Przedstawiciele wykazują szerokie spektrum zachowań: od samotniczych po eusocjalne. Gniazdują w glebie lub martwym drewnie. Wyróżniają się budową narządów gębowych. Liczne gatunki są ważnymi zapylaczami roślin uprawnych. W zapisie kopalnym znane od wczesnego eocenu.

Wikipedia


smuklikowaty

o cechach smuklikowatych (rodzina błonkówek)


SJP.pl


smukwa

owad z rzędu błonkówek


SJP.pl


smukwowate

o cechach smukwowatych (rodzina błonkówek)


SJP.pl


smukwowaty

o cechach smukwowatych (rodzina błonkówek)


SJP.pl


smukło

przysłówek

 (1.1) w sposób smukły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich sylwetka nabiera lekkości, wygląda smuklej, koniec z garbieniem się i kompleksami.

 (1.1) Kiedy mama je nakładała, jej pulchne nogi wyglądały smuklej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmukwɔ, AS: smuku̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smukły

 rzecz. smukłość ż.

Wiktionary


smukłodziobek

smukłodziobek cynamonowy - gatunek ptaka z rodziny muchotyranikowatych


SJP.pl


smukłonogi

1. oribi smukłonogi - afrykańska antylopa z rodziny wołowatych;
2. zębiełek smukłonogi - gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych;
3. biegus smukłonogi - gatunek ptaka z rodziny bekasowatych


SJP.pl


smukłoszyjkowy

wierzba smukłoszyjkowa - gatunek rozłożystego, rozgałęzionego krzewu, osiągający do 1,5 m wysokości


SJP.pl


smukłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co smukłe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smukły

 przysł. smukło

 czas. wysmuklić

Wiktionary


smukły

cienki, wiotki, szczupły


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Laura jest smukła i delikatna.

 (1.1) Smukła sylwetka i subtelna dekoracja tego neogotyckiego kościoła jest niezwykła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmukwɨ, AS: smuku̯y

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wysmukły

 rzecz. smukłość

 przysł. smukło

 czas. smukleć, wysmuklić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiotki, delikatny, zwinny

Wiktionary


smulikowski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Smulikowski (1906-1989) – nauczyciel, żołnierz AK
  • Bolesław Smulikowski (1911-1939) – zoolog
  • Julian Smulikowski (1880-1934) – działacz socjalistyczny
  • Kazimierz Smulikowski (1900-1987) – geolog

Wikipedia


smulski

→ Smulsko


SJP.pl

Patrz:

Smulsko

smulsko

→ Smulsko


SJP.pl

Smulsko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Przykona.

Wikipedia

Patrz:

Smulsko

smurd

w Polsce do XII w.: kmieć zależny od księcia i zobowiązany do spełniania różnego rodzaju posług; smard; smerd; smerda


SJP.pl


smurf

[czytaj: smerf] postać z kreskówki o niebieskim kolorze ciała; smerf


SJP.pl


smurfetka

[czytaj: smerfetka] smerfetka;
1. postać płci żeńskiej z popularnej kreskówki;
2. zabawka będąca wyobrażeniem Smerfetki


SJP.pl


smurfny

[czytaj: smerfny] charakterystyczny dla smerfów (smurfów) oraz krainy, w której żyją; smerfny, smerfowy, smurfowy


SJP.pl


smurfowy

charakterystyczny dla smerfów (smurfów) oraz krainy, w której żyją; smerfowy, smurfny, smerfny


SJP.pl


smurfy

[czytaj: smerf] postać z kreskówki o niebieskim kolorze ciała; smerf


SJP.pl


smuszewo

Sm

Wikipedia


smuta

okres zamieszek w państwie moskiewskim w latach 1605-13, spowodowanych wojną domową i interwencją polską oraz szwedzką w Rosji; smutnoje wriemia


SJP.pl


smutas

potocznie: osoba ciągle smucąca się, niemająca poczucia humoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. smutna osoba

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smucić

 rzecz. smuteczek mrz., smutek mrz.

 przym. smutny

Wiktionary


smutasek

zdrobnienie od: smutas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. pot. smutna osoba

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smutny

Wiktionary


smutaska

zdrobnienie od: smutas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. smutna kobieta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smutek mrz.

Wiktionary


smutać

potocznie: smucić się; smutać się


SJP.pl


smuteczek

zdrobnienie od: smutek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od zob. smutek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy podoba ci się wiersz o psich smuteczkach?

 (1.1) Mały smuteczek wkradł się przez chwilkę nieuwagi przez małą cieniutką szparkę w moich postanowieniach (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smutas mos., smutek mrz., smutność ż.

 czas. smucić ndk., posmutnieć dk., smutnieć ndk., zasmucać ndk., zasmucić dk.

 przym. smutnawy, smutny

 przysł. smutno, smutnie, snutnawo

Wiktionary


smuteczki

zdrobnienie od: smutek


SJP.pl


smutek

1. uczucie zmartwienia, nastrój przygnębienia, załamania, melancholii, depresji;
2. przygnębiający smutny nastrój panujący gdzieś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

Wiktionary

Smutek – emocjonalny ból powiązany z uczuciem niekorzystnej sytuacji, stratą, rozpaczą, żałobą, żalem, bezradnością oraz rozczarowaniem.

Osoba doświadczająca smutku może stać się cicha lub letargiczna i może wycofywać się od innych. Przykładem poważnego smutku jest depresja. Płacz często wskazuje na smutek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odczuwam wielki smutek z powodu śmierci mojego ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmutɛk, AS: smutek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smutas m., smutaska ż., smucenie n., zasmucenie n., zasmucanie n.

:: zdrobn. smuteczek m.

 czas. smucić ndk., zasmucić dk., zasmucać ndk., posmutnieć dk.

 przym. smutny

 przysł. smutnie, smutno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) melancholia, przygnębienie; gw. Śląsk Cieszyński lankor

Wiktionary


smutki

zmartwienia, żale, kłopoty


SJP.pl


smutnawy

nieco smutny, melancholijny; smętnawy, ponurawy


SJP.pl


smutne

forma przymiotnika.

 (1.1) n. lp. D., ż. lm. D. od smutny

Wiktionary


smutniak

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gwara więzienna chleb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmutʲɲak, AS: smutʹńak

Wiktionary


smutniej

stopień wyższy od przysłówków: smutnie, smutno


SJP.pl


smutniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: smutny; bardziej smutny


SJP.pl


smutnieć

stawać się smutnym


SJP.pl


smutno

przysłówek

 (1.1) ze smutkiem; nie powodując radości, ale przygnębienie, zadumę, żal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Smutno to brzmi, prawda?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smuteczek mrz., smutek mrz., smutność ż.

 przym. smutny

 czas. smucić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieszczęśliwie, niewesoło; reg. śl. otryntno

Wiktionary


smutność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest smutne; cecha tych, którzy są smutni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smutny

 przysł. smutno

 rzecz. smuteczek mrz.

Wiktionary


smutny

1. ponury, mający zły dzień, nieszczęśliwy, przygnębiony;
2. zasmucający, godny pożałowania


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) odczuwający smutek, pogrążony w smutku

 (1.3) godny pożałowania, dający powód do smutku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blady i smutny wszedł do pokoju, gdzie zwykle palił się na kominku ogień, a przy nim siadywała jego chora żona.

 (1.2) Ze smutną miną spoglądała przez okno i czekała na męża.

 (1.3) Niedostrzeganie tej smutnej prawdy bardzo poważnie zaciążyło na polskiej świadomości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmutnɨ, AS: smutny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smutek mrz., smuteczek mrz., smutki nmos., smuteczki nmos., smutas mos., smutasek mos., smucenie n., smucenie n., posmucenie n., zasmucenie n., zasmucanie n., smutność ż.

 czas. smucić ndk., posmucić dk., zasmucić dk., zasmucać ndk.

 przym. smutnawy

 przysł. smutnie, smutno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bajroniczny, boleściwy, chmurny, elegijny, gorzki, grobowy, hiobowy, karawaniarski, łzawy, markotny, melancholijny, minorowy, nachmurzony, niepogodny, nieszczęśliwy, niewesoły, osowiały, osępiały, pełen smutku, pochmurny, pogrzebowy, pogrążony w smutku, pomarkotniały, ponuracki, ponury, posmutniały, posępny, przybity, przygaszony, przygnębiony, przyklapnięty, skwaszony, skwaśniały, smutnawy, smętnawy, smętny, sposępniały, spsiały, stroskany, sępi, tęskny, werterowski, zachmurzony, zasmucony, zasępiony, zatroskany, załamany, zbolały, zgaszony, zgasły, zgnębiony, zgorzkniały, zgryziony, zmarkotniały, zmartwiony, zniechęcony, złamany, żałobny, żałosny, żałośliwy; chmurny jak noc, kwaśny jak ocet, kwaśny jak ocet siedmiu złodziei, nie w sosie, ponury jak chmura gradowa; daw. frasobliwy

 (1.3) beznadziejny, czarny, godny pożałowania, mroczny, niedobry, nieprzyjemny, opłakany, pesymistyczny, przygnębiający, przykry, tragiczny, zasmucający, zły, żałosny

Wiktionary


smuty

okres zamieszek w państwie moskiewskim w latach 1605-13, spowodowanych wojną domową i interwencją polską oraz szwedzką w Rosji; smutnoje wriemia


SJP.pl


smuż

smużyć się -
1. zostawiać za sobą smugę;
2. o obrazie telewizyjnym: być zakłóconym, zamglonym, niewyraźnym, ze smugami za ruchomymi obrazami


SJP.pl


smużak

mała przynęta spinningowa, unosząca się na powierzchni wody


SJP.pl


smużek

1. zdrobnienie od: smuga;
2. gryzoń z rodziny skoczków, żyjący w lasach, podobny do myszy, o ciemnej smudze na grzbiecie


SJP.pl


smużka

1. zdrobnienie od: smuga;
2. gryzoń z rodziny skoczków, żyjący w lasach, podobny do myszy, o ciemnej smudze na grzbiecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: smuga

Wiktionary

Smużka ("Sicista") – rodzaj ssaków z rodziny smużek (Sminthidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmuʃka, AS: smuška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smuga ż., smużenie n.

 czas. smużyć ndk.

 przym. smugowy

Wiktionary


smużkowany

zgłobik smużkowany - gatunek pluskwiaka z rodziny skoczkowatych


SJP.pl


smużkowate

1. pokryty smużkami;
2. o cechach smużkowatych (rodzina gryzoni)


SJP.pl


smużkowaty

1. pokryty smużkami;
2. o cechach smużkowatych (rodzina gryzoni)


SJP.pl


smużkowy

→ smużka


SJP.pl

Patrz:

smużka

smużny

→ smug


SJP.pl

Patrz:

smug

smużyna

rodzaj roślin z rodziny komelinowatych; kalisja


SJP.pl

Smużyna ("Callisia" L.) – rodzaj roślin z rodziny komelinowatych. Należy do niego ok. 20 gatunków pochodzących z tropikalnych obszarów Ameryki Środkowej, Południowej i południowego końca Ameryki Północnej.

Wikipedia


smużysty

mający kształt smugi; smugowy


SJP.pl


smużyć

smużyć się -
1. zostawiać za sobą smugę;
2. o obrazie telewizyjnym: być zakłóconym, zamglonym, niewyraźnym, ze smugami za ruchomymi obrazami


SJP.pl


smycz

1. cienki pas skórzany, z tkaniny skóropodobnej, ewentualnie sznurka służący do prowadzenia zwierząt domowych;
2. pasek, taśma służąca do przenoszenia na szyi drobnych przedmiotów, często z możliwością szybkiego odpięcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

 (1.2) mały pasek zakończony karabińczykiem, uchwytem lub klipsem, używany do trzymania kluczy bądź telefonu

Wiktionary

Smycz – rzemień, linka lub sznur mocowany do obroży lub szelek, najczęściej psa domowego, rzadziej kota domowego lub fretki domowej, w celu prowadzenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy wyprowadzanie psa bez smyczy jest w Polsce karalne?

 (1.2) Zawsze jak idę na rower, to mi się smycz przydaje, ale nie do telefonu, tylko do kluczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɨt͡ʃ, AS: smyč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. smyczka ż.

Wiktionary


smyczek

przyrząd służący do wydobywania dźwięku z niektórych instrumentów strunowych (np. skrzypiec), zbudowany ze sprężystego pręta z napiętym na nim pasmem włosia; smyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

 (1.2) hist. wojsk. szabla pochodzenia tatarskiego lub kirgiskiego o niewielkiej krzywiźnie ostrza głowni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smyczek – rodzaj szabli
  • Smyczek – element instrumentu smyczkowego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmɨt͡ʃɛk, AS: smyček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smyk m., smykanie n., smyknięcie n.

 czas. smykać ndk., smyknąć dk.

 przym. smyczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smyk

 (1.2) szabla ormiańska, karabela ormiańska, ormianka, ordynka, czeczuga

Wiktionary


smyczka

zdrobnienie od: smycz


SJP.pl


smyczki

smyki;
1. instrumenty smyczkowe wchodzące w skład orkiestry;
2. dźwięki grane przez smyczki - instrumenty


SJP.pl


smyczkowanie

1. grać smyczkiem;
2. środowiskowo: dodawać do jakiegoś utworu muzycznego instrumenty smyczkowe


SJP.pl

Smyczkowanie – sposób wydobywania dźwięku (artykulacji) na instrumentach smyczkowych za pomocą smyczka.

Wikipedia


smyczkować

1. grać smyczkiem;
2. środowiskowo: dodawać do jakiegoś utworu muzycznego instrumenty smyczkowe


SJP.pl


smyczkowy

przymiotnik od: smyczek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od smyczek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szkolny chór i kwartet smyczkowy, składający się z uczniów wrocławskiej szkoły muzycznej, wystąpią na festiwalu z utworami Haendla, Gorczyckiego i Kodaly'ego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɨt͡ʃˈkɔvɨ, AS: smyčkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smyczek mrz.

Wiktionary


smyczowy

→ smycz


SJP.pl

Patrz:

smycz

smyczyk

smyczyk mrówkownik - gatunek pluskwiaka z rodziny smyczykowatych


SJP.pl


smyczykowate

o cechach smyczykowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl

Smyczykowate (Alydidae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych.

Wikipedia


smyczykowaty

o cechach smyczykowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl


smyczyński

nazwisko


SJP.pl


smyk

1. żartobliwie: dziecko (głównie chłopiec); malec, brzdąc, smarkacz;
2. przyrząd służący do wydobywania dźwięku z niektórych instrumentów strunowych (np. skrzypiec), zbudowany ze sprężystego pręta z napiętym na nim pasmem włosia; smyczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. żart. dziecko, zwłaszcza o chłopcu: malec, brzdąc, szkrab

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MIP Smyk – pierwszy polski samolot sportowy z chowanym podwoziem (1934-1938)
  • PW-5 Smyk – polski szybowiec
  • Smyk (sieć sklepów) – polska sieć sklepów dla dzieci
  • Smyk (samochód)
  • Dom Towarowy Smyk w Warszawie
  • Katarzyna Smyk – polska politolog
  • Katarzyna Smyk – polska językoznawczyni, folklorystka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: smɨk, AS: smyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smyczek m.

Wiktionary


smykać

potocznie:
1. biec szybko, uciekać, umykać;
2. zręcznie brać, chwytać coś niepostrzeżenie, szybko kraść;
3. oskubywać, szczypać, rwać coś


SJP.pl


smykała

potocznie:
1. biec szybko, uciekać, umykać;
2. zręcznie brać, chwytać coś niepostrzeżenie, szybko kraść;
3. oskubywać, szczypać, rwać coś


SJP.pl


smykałka

potocznie: zdolność i zamiłowanie do czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdolność do czegoś, umiejętność

 (1.2) gw-pl|Warszawa. spryt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stefan nie ma smykałki do robienia interesów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɨˈkawka, AS: smykau̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umiejętność, biegłość, wprawa, sprawność; gw. Górny Śląsk grajfka

Wiktionary


smyki

1. żartobliwie: dziecko (głównie chłopiec); malec, brzdąc, smarkacz;
2. przyrząd służący do wydobywania dźwięku z niektórych instrumentów strunowych (np. skrzypiec), zbudowany ze sprężystego pręta z napiętym na nim pasmem włosia; smyczek


SJP.pl

Smyki ( Tweenies, 1999–2002) – brytyjski serial telewizyjny dla dzieci. Jego premiera odbyła się 6 września 1999 roku na antenie BBC Two.

Wikipedia


smykla

nazwisko


SJP.pl


smykowo

Smykowo (niem. "Schmückwalde"), w latach 1945–1992 Szmykwałd – wieś/osada w Polsce położona w, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


smykowski

→ Smyków


SJP.pl

Patrz:

Smyków

smyków

1. żartobliwie: dziecko (głównie chłopiec); malec, brzdąc, smarkacz;
2. przyrząd służący do wydobywania dźwięku z niektórych instrumentów strunowych (np. skrzypiec), zbudowany ze sprężystego pręta z napiętym na nim pasmem włosia; smyczek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smyków – część miasta Bochnia
  • Smyków – część wsi Ostrów Szlachecki w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Smyków – część wsi Dębno w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Dębno
  • Smyków – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Radgoszcz
  • Smyków – część wsi Sławno w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wolanów
  • Smyków – część wsi Gliny Małe w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Borowa
  • Smyków – część wsi Chorzelów w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Mielec
  • Smyków – część wsi Wierzchowiny w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne
  • Smyków – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Przyrów
  • Smyków – część wsi Osowa w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sobków
  • Smyków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Daleszyce
  • Smyków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Raków

Wikipedia


smykówko

Smykówko (niem. "Klein Schmückwalde") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda. Przed 1945 rokiem miejscowość nosiła nazwę Klein Schmückwalde oraz Szmykwałd. Wieś posiadała PGR, który dawał zatrudnienie jej mieszkańcom. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W osadzie nie ma szkoły. Miejscowość jest położona przy szlaku komunikacyjnym między Ostródą a Nowym Miastem Lubawskim.

Wikipedia


smyrak

nazwisko


SJP.pl


smyranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|smyrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smyrać ndk.

Wiktionary


smyrać

potocznie: delikatnie dotykać wrażliwych miejsc na czyimś ciele; łaskotać, gilgotać, gilgać


SJP.pl


smyrek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. świerk

Wiktionary


smyrna

dawna nazwa miasta Izmir


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Izmir;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smyrna (obecnie Izmir) – miasto portowe nad Zatoką Izmirską stolica ilu (prowincji) Izmir
  • Smyrna – miejscowość w stanie Delaware, w hrabstwie New Castle
  • Smyrna – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Cobb
  • Smyrna – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
  • Smyrna – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chenango
  • Smyrna – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chenango
  • Smyrna – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie York
  • Smyrna – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Rutherford
  • Smyrna (ang. Smyrna Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Pope
  • Smyrna (ang. Smyrna Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Jefferson
  • Smyrna (ang. Smyrna Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
  • Smyrna (ang. Smyrna Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chenango

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszą świątynię Romy wzniesiono w Smyrnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɨrna, AS: smyrna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smyrneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Izmir

Wiktionary


smyrneński

przymiotnik od: Smyrna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany ze Smyrną, dotyczący Smyrny (współcz. Izmir)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smyrna ż.

Wiktionary


smyrnąć

potocznie: delikatnie dotknąć, zwłaszcza wrażliwego miejsca na czyimś ciele


SJP.pl


smyrski

nazwisko


SJP.pl


smysł

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. rozum, umysł

 (1.2) stpol. zmysł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɨsw̥, AS: smysu̯̦

Wiktionary


smólnik

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smólnik – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Włocławek
  • Smólnik – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Goworowo
  • Smólnik – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Krzymów
  • Smólnik – dawna gromada w pow. włocławskim w latach 1954-1961
  • Smólnik – dawna gromada w pow. włocławskim w roku 1972
  • Smólniki, Smolniki, Smolnik

Wikipedia


smólsk

wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim


SJP.pl

Smólsk – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Włocławek.

Wieś duchowna, własność kapituły włocławskiej, położona była w II połowie XVI wieku w powiecie brzeskokujawskim województwa brzeskokujawskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 304 mieszkańców. Jest siódmą co do wielkości miejscowością gminy Włocławek.

Wikipedia


smólski

→ Smólsk, → Smólsko


SJP.pl

Patrz:

Smólsk, → Smólsko

smólsko

→ Smólsk, → Smólsko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Wikipedia

Patrz:

Smólsk, → Smólsko

smółka

1. treść jelita noworodka człowieka i ssaków wydalana wkrótce po urodzeniu się;
2. młoda żywica drzew iglastych; sok komórkowy niektórych roślin podobny do smoły;
3. roślina o czerwonych kwiatach należąca do rodziny goździkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. pierwsze stolce w życiu noworodka;

 (1.2) bot. młoda żywica występująca na drzewach iglastych

 (1.3) bot. sok komórkowy niektórych roślin mający konsystencję przypominającą smołę

 (1.4) bot. roślina o czerwonych kwiatach i łodydze powleczonej lepką wydzieliną, rosnąca na wilgotnych łąkach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • smółka (łac. meconium) – w fizjologii zwierząt i człowieka – pierwsze w życiu stolce, np. w życiu noworodka
  • smółka (Viscaria) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych
  • Blenda uranowa („smółka uranowa”)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmuwka, AS: smuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) meconium

Wiktionary


smółkowy

→ smółka


SJP.pl

Patrz:

smółka

smęcino

Smęcino (do 1945 r. niem. "Schmenzin") – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 wieś należała do woj. koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku wieś miała 135 stałych mieszkańców.

Wikipedia


smęcić

1. wprawiać w melancholijny, smętny nastrój;
2. potocznie: nudzić, marudzić


SJP.pl


smędzenie

narzekanie, marudzenie


SJP.pl


smędzić

rzadko: smęcić


SJP.pl


smęt

1. potocznie: coś wywołującego smutek, melancholię, zadumę;
2. poetycko: smutek


SJP.pl


smętarz

dawniej: cmentarz


SJP.pl


smętek

smutek, zaduma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mit. imię jednego z diabłów albo złych duchów z ludowych opowieści kaszubskich i mazurskich;

Wiktionary

Smętek ( Smãtk) – demoniczny diabeł złośliwie trapiący ludzi, występujący w ludowych legendach i pieśniach kaszubskich i mazurskich. Najprawdopodobniej pozostałość po kulcie jakiegoś bóstwa lub demona z czasów przedchrześcijańskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z głębokich ostępów Smętek wychodził w puszczę ciepłą, pomiędzy bartniki, i zasiewał wśród nich niezgodę, kłótnię, swar, bitwę na śmierć, ucząc ich swoimi sposoby łamać prawa łączące ich od prawieku w społeczność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɛ̃ntɛk, AS: smẽntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smętek m., smęcenie n., zasmęcenie n.

 czas. smęcić ndk., zasmęcić dk.

 przym. smętny

 przysł. smętnie

Wiktionary


smętnawy

rzadko: nieco smutny, melancholijny; smutnawy, ponurawy


SJP.pl


smętnica

mrówka smętnica - gatunek owada z rodziny mrówkowatych


SJP.pl


smętnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób smętny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze jedną ważną cechą Okrętu, myślał smętnie sierżant Colon, kiedy opadali w błękitny półmrok, było to, że nie dało się wybrać wody z zęzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smętek mos./ż., smętność ż.

 przym. smętny

Wiktionary


smętniej

stopień wyższy od przysłówka: smętnie


SJP.pl


smętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: smętny


SJP.pl


smętność

1. książkowo: smutek, nastrój zadumy; melancholia;
2. potocznie: coś nudnego, nieprzyciągającego uwagi; marność, bylejakość, lichość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest smętne; cecha tych, którzy są smętni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smętny

 przysł. smętnie

Wiktionary


smętny

1. wywołujący smutek, melancholię, zadumę; smutny, melancholijny;
2. o człowieku: pełen melancholii, smutny; melancholijny;
3. potocznie: zrobiony byle jak, nieprzyciągający uwagi; kiepski, marny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wzbudzający smutek, świadczący o smutku, melancholii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɛ̃ntnɨ, AS: smẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smętek m., Smętek m., smęcenie n., smętność ż.

 czas. smęcić, zasmęcić

 przysł. smętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponury, posępny, gorzki, smutny

Wiktionary


smętowo

stacja kolejowa w północnej części Smętowa Granicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smętowo – część wsi Stary Brześć, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
  • Smętowo – stacja kolejowa w Smętowie Granicznym
  • Smętowo Chmieleńskie – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
  • Smętowo Graniczne – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Smętowo Graniczne
  • Smętowo Leśne – osada wsi Kosy, w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
  • Smętowo Graniczne (ujednoznacznienie)

Wikipedia


smętowski

przymiotnik od: Smętowo Graniczne


SJP.pl


smętówko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Smętówko – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Smętowo Graniczne
  • Smętówko – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Stęszew

Wikipedia


sn

symbol cyny, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = praw. Sąd Najwyższy

 (1.2) = elektr. średnie napięcie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sąd Najwyższy Rzeczypospolitej Polskiej
  • Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych
  • Stronnictwo Narodowe
    • Stronnictwo Narodowe (1928–1947)
    • Stronnictwo Narodowe (emigracyjne)
    • Stronnictwo Narodowe (III Rzeczpospolita)
  • średnie napięcie
  • supernowa
  • SN – angielska bomba lotnicza z okresu I wojny światowej
  • SN – kod przypisany Senegalowi według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • Cyna, skrótowo Sn
  • .sn – domena internetowa Senegalu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) SN ustawowo rozstrzyga spory o prawo i dba o zgodność z prawem orzecznictwa sądów.

Wiktionary


snack-bar

[czytaj: snek-ba(r)] bar szybkiej obsługi, w którym podaje się głównie kanapki lub proste dania; snack bar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gastr. rodzaj bufetu z gorącymi daniami i przekąskami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłam chipsy bekonowe na dworcu w snack-barze.

Wiktionary


snacki

[czytaj: snaki] potocznie: chrupki kukurydziane; snaki


SJP.pl


snadnie

przysłówek

 (1.1) daw. łatwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie, że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnadʲɲɛ, AS: snadʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. snadny

 przysł. snadno

 rzecz. snadność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. snadno

Wiktionary


snadniej

stopień wyższy od przysłówka: snadnie


SJP.pl


snadniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: snadny


SJP.pl


snadno

przysłówek

 (1.1) daw. łatwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnadnɔ, AS: snadno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. snadny

 przysł. snadnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. snadnie

Wiktionary


snadnomówny

przymiotnik

 (1.1) daw. rzad. mający łatwość mówienia, chętny do mówienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsnadnɔ̃ˈmuvnɨ, AS: snadnõmuvny

Wiktionary


snadność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest snadne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. snadny

 przysł. snadnie

Wiktionary


snadny

dawniej: łatwy, nieskomplikowany; prosty, nietrudny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stpol. łatwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnadnɨ, AS: snadny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. snadno, snadnie

 rzecz. snadność ż.

Wiktionary


snadź

dawniej: zapewne, prawdopodobnie, widocznie


SJP.pl

partykuła

 (1.1) daw. widać, widocznie, być może, zapewne, prawdopodobnie

 (1.2) daw. przypadkiem, czasem, broń Boże

 (1.3) daw. rzad. właściwie, wprawdzie, co prawda

 (1.4) stpol. niby, jakoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tymczasem powalony przez Arnaka człowiek odzyskał przytomność i snadź groźne o napaści opowiadał historie towarzyszom, bo w obozie powstało podniecenie.

 (1.1) Widocznie również usłyszeli odległe szczekanie, spojrzeli ku północy i pojęli snadź niebezpieczeństwo, bo pozostawiając wszystko, z pośpiechem pobiegli w stronę gaju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snat͡ɕ, AS: snać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) daw. snać, stpol. snaść, stpol. sna

Wiktionary


snajper

1. osoba wyszkolona w precyzyjnym strzelaniu do oddalonych pojedynczych celów; strzelec wyborowy;
2. w sporcie:
a) zawodnik zbodywający wiele bramek dla swojej drużyny;
b) zawodnik skutecznie wrzucający piłki do kosza;
3. środowiskowo: osoba wygrywająca aukcje internetowe za pomocą automatu do licytowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Snajper zaczaił się na dachu budynku i zabił generała i jego zastępcę, po czym uciekł niezauważony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnajpɛr, AS: snai ̯per

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snajperka ż.

 przym. snajperski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzelec wyborowy

Wiktionary


snajperka

1. kobieta wyszkolona w precyzyjnym strzelaniu do oddalonych pojedynczych celów; strzelczyni wyborowa;
2. potocznie: karabin snajperski


SJP.pl


snajperski

związany ze snajperem lub snajperstwem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze snajperem, dotyczący snajpera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snajper mos.

Wiktionary


snajperstwo

zajęcie snajpera


SJP.pl


snake

rzeka w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Snake – rzeka w Stanach Zjednoczonych.
  • Snake – gra komputerowa.

Wikipedia


snaki

potocznie: chrupki kukurydziane; snacki


SJP.pl


snap

zatrzaskowy element łączeniowy w modelu, umożliwiający montaż bez kleju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) neol. pot. serwis społecznościowy Snapchat; także. aplikacja tego serwisu

 (1.2) neol. konto użytkownika w serwisie Snapchat; także. nazwa tego konta

 (1.3) neol. zdjęcie, film lub wiadomość wysłany przy użyciu serwisu Snapchat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Subnetwork Access Protocol (informatyka) – protokół sieciowy
  • Snap (sport) – rodzaj zagrania w futbolu amerykańskim
  • Snap! (muzyka) – niemiecki zespół muzyczny
  • Snap – singel ormiańskiej piosenkarki Rosy Linn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ściągnąłem sobie wczoraj snapa.

 (1.2) Podasz mi swojego snapa?

 (1.3) Alka wysłała mi wczoraj bekowego snapa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snap, AS: snap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snapowanie n., posnapowanie n.

 czas. snapować ndk., posnapować dk.

Wiktionary


snapback

[czytaj: snap-bek] czapka z daszkiem posiadająca możliwość dopasowania do rozmiaru głowy


SJP.pl


snapchat

[czytaj: snapczat] mobilna aplikacja do wysyłania filmów i zdjęć


SJP.pl

Sn

Wikipedia


snapchatowy

→ Snapchat


SJP.pl

Patrz:

Snapchat

snapchatter

[czytaj: snapczater] użytkownik Snapchata - aplikacji mobilnej do wysyłania filmów i zdjęć; snapczater, snapowicz


SJP.pl


snapchatterka

[czytaj: snapczaterka] użytkowniczka aplikacji mobilnej Snapchat; snapowiczka, snapczaterka


SJP.pl


snapować

środowiskowo: korzystać z aplikacji mobilnej Snapchat


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. brak)

 (1.1) neol. pot. wysyłać zdjęcia, filmy i wiadomości, z użyciem aplikacji Snapchat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Snapowałem z Anitą do późnego wieczora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snaˈpɔvat͡ɕ, AS: snapovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snap mrz., snapowanie n., posnapowanie n.

 czas. posnapować dk.

Wiktionary


snapowicz

użytkownik Snapchata - aplikacji mobilnej do wysyłania filmów i zdjęć; snapczater, snapchatter


SJP.pl


snapowiczka

użytkowniczka aplikacji mobilnej Snapchat; snapczaterka, snapchatterka


SJP.pl


snappassa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) neol. funkcja w aplikacji Snapchat wskazująca liczbę dni, przez jaką dwaj użytkownicy nieprzerwanie wymieniają ze sobą snapy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli Ty oraz Twój znajomy nie wyślecie do siebie snapa w ciągu 24 godzin, utracisz snappassę.

 (1.1) Symbolem snappassy jest emotikona z płomieniem.

 (1.1) Wczoraj dobiłem z Klaudią 100 dni snappassy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dni

Wiktionary


snarski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Snarski – polski lekarz, propagator balneologii i zachowawczego leczenia geriatrycznego, założyciel pierwszego w Polsce sanatorium geriatrycznego
  • Dariusz Snarski (ur. 1968) – polski pięściarz, olimpijczyk
  • Jan Kazimierz Snarski – podstoli brasławski w XVII wieku
  • Ryszard Snarski ps. „Soroka” (1932–1994) – polski działacz społeczny, pisarz, członek Związku Obrońców Wolności w Brześciu i innych niastach BSRR (1946–1948), więzień łagru w Workucie
  • Stanisław Snarski – starosta zaborski
  • Tomasz Snarski (ur. 1985) – polski adwokat, nauczyciel akademicki i poeta
  • Anna Snarska – polska lekarka weterynarii

Wikipedia


snaszyca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. młoda mężatka

Wiktionary


snażny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) stpol. śrpol. gorliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnaʒnɨ, AS: snažny

Wiktionary


sneakerhead

[czytaj: snikerhed]
1. kolekcjoner oryginalnych, ekskluzywnych butów sportowych;
2. osoba z obszerną wiedzą na temat butów sportowych


SJP.pl

Sneakerhead (buciarz, kolekcjoner butów) – termin określający osobę, która zbiera, czy też kolekcjonuje buty, ale przy okazji zagłębia się w ich historię, posiada wiedzę na temat materiałów lub systemów amortyzacji zastosowanych w danym bucie. Interesuje go designer tworzący dany model i chce wiedzieć, jaka była inspiracja przy ich projektowaniu.

Wikipedia


sneakers

[czytaj: snikers] damski lub męski but na miękkiej podeszwie, łączący styl sportowy i casualowy


SJP.pl


sneakersowy

→ sneakersowy [czytaj: snikersowy]


SJP.pl


sneakersy

[czytaj: snikersy] rodzaj obuwia na miękkiej podeszwie, łączący styl sportowy i casualowy; snikersy


SJP.pl


snecha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. synowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnɛxa, AS: sneχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. sneszka

Wiktionary


snekkar

statek wiosłowo-żaglowy używany przez wikingów, mający na drewnianym kadłubie charakterystyczną ozdobę w postaci rzeźby, np. smoka; langskip, drakkar


SJP.pl


snelka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. gw-pl|Górny Śląsk. rozdrobnione pieczywo rozmoczone w wodzie lub mleku i podawane jako zupa

Wiktionary


snello

określenie wykonawcze: szybko, zwinnie, żwawo


SJP.pl


sneszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. synowa; zdrobn. snecha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnɛʃka, AS: sneška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snecha ż.

Wiktionary


snickers

[czytaj: snikers] marka batonów


SJP.pl

Snickers – baton z nugatem, orzeszkami ziemnymi w karmelu i czekoladzie produkowany przez Mars. Stworzył go Franklin Clarence Mars w 1930 roku. Został nazwany w ten sposób na cześć ulubionego konia rodziny Mars w tamtym okresie, który zmarł na dwa miesiące przed premierą batonika.

Wikipedia


snif

w środowisku narkomanów: wciągnięcie narkotyku przez nos


SJP.pl


sniffer

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) inform. program służący do śledzenia ruchu w sieci komputerowej

Wiktionary

Sniffer – program komputerowy lub urządzenie, którego zadaniem jest przechwytywanie i ewentualnie analizowanie danych przepływających w sieci.

Wikipedia


snifować

w środowisku narkomanów: wciągać narkotyk przez nos


SJP.pl


snigga

smukły i zwrotny żaglowiec jedno- albo dwumasztowy, wchodzący w XV i XVI w. w skład polskiej floty; sznika


SJP.pl

Snigga, sznika lub szika (niem. "Schnigge") – niewielki (do 30 m długości), zwrotny i szybki okręt żaglowy z XV–XVI wieku. Miał jeden lub dwa maszty z ożaglowaniem rejowym; załoga mogła liczyć do 90 ludzi. Sniggi występowały we flocie polskiej, gdańskiej i krzyżackiej, biorąc m.in. udział w bitwie na Zalewie Wiślanym.

Wikipedia


snikers

ciasto z karmelem, orzechami i czekoladą; snickers


SJP.pl


snob

książkowo:
1. osoba bezkrytycznie naśladująca sposób bycia przyjęty w grupie społecznej, która jej imponuje;
2. osoba lubiąca popisywać się swoimi wiadomościami (zwykle powierzchownymi) w jakiejś modnej dziedzinie; efekciarz, szpaner;
3. osoba uważająca się za lepszą od innych, popisująca się swoimi wiadomościami i umiejętnościami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bądź takim snobem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snɔp, AS: snop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snobizm mrz.

:: fż. snobka ż.

 przym. snobistyczny, snobski

 przysł. snobistycznie

 czas. snobizować się ndk., snobować się ndk.

Wiktionary


snobistycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób snobistyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snob mos., snobka ż., snobizm mrz.

 przym. snobistyczny

 czas. snobować się

Wiktionary


snobistyczniej

stopień wyższy od przysłówka: snobistycznie


SJP.pl


snobistyczny

właściwy snobom, nacechowany snobizmem


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) charakteryzujący się snobizmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chyba po raz pierwszy Anglicy wyzbyli się snobistycznej powściągliwości i oto pokazywali Londyn nowoczesny, pogodny, barwny, hej, niemalże parysko roześmiany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snobizm mrz., snob mos., snobka ż.

 przysł. snobistycznie

 czas. snobować się

Wiktionary


snobizm

postawa charakteryzująca się bezkrytycznym naśladowaniem gustów i poglądów, wzorowaniem się na tym, co jest uważane za elitarne i pozowaniem na znawcę jakiejś dziedziny; snobstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naśladownictwo jakichś wzorców, na ogół bezkrytyczne

Wiktionary

Sn

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsnɔbʲism̥, AS: snobʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snob mos., snobka ż., snobowanie n., snobizowanie n.

 czas. snobizować się, snobować się

 przym. snobistyczny

 przysł. snobistycznie

Wiktionary


snobizować

snobizować się - kierować się snobizmem, zachowywać się jak snob; snobować się


SJP.pl


snobka

książkowo:
1. kobieta bezkrytycznie naśladująca sposób bycia przyjęty w grupie społecznej, która jej imponuje;
2. kobieta lubiąca popisywać się swoimi wiadomościami (zwykle powierzchownymi) w jakiejś modnej dziedzinie; efekciara, efekciarka, szpanerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bądź taką snobką!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snobizm mrz.

:: fm. snob mos.

 przym. snobistyczny

 przysł. snobistycznie

 czas. snobizować się, snobować się

Wiktionary


snobować

snobować się - kierować się snobizmem, zachowywać się jak snob; snobizować się


SJP.pl


snobski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze snobem, taki jak snob

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snob mos., snobstwo n.

 czas. snobować się

Wiktionary


snobstwo

1. postawa charakteryzująca się bezkrytycznym naśladowaniem gustów i poglądów, wzorowaniem się na tym, co jest uważane za elitarne i pozowaniem na znawcę jakiejś dziedziny; snobizm;
2. ludzie bezkrytycznie naśladujący gusta i poglądy, wzorujący się na tym, co jest uważane za elitarne i pozujący na znawców jakiejś dziedziny


SJP.pl


snochowski

nazwisko


SJP.pl


snoci

partykuła

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ponoć, podobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bezma

Wiktionary


snooker

[czytaj: snuker] popularna odmiana bilardu


SJP.pl

Snooker – gra bilardowa spopularyzowana pod koniec XIX wieku, rozgrywana na dużym stole do bilardu angielskiego, z sześcioma kieszeniami. W grze uczestniczą dwie strony (dwóch zawodników lub dwie drużyny). Charakterystycznym elementem snookera jest to, że gracze muszą wbijać bile czerwone na zmianę z tzw. bilami kolorowymi. Gracze uderzają kijem białą bilę, która musi uderzyć w bilę odpowiedniego koloru.

Wikipedia


snookerowy

→ snooker [czytaj: snukerowy]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze snookerem, dotyczący snookera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snooker m.

Wiktionary


snookerzysta

[czytaj: snukerzysta] osoba grająca w snookera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. neol. zawodnik grający w snooker

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsnukɛˈʒɨsta, AS: snukežysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snooker m.

:: fż. snookerzystka ż.

Wiktionary


snookerzystka

→ snookerzysta [czytaj: snukerzystka]


SJP.pl


snoopy

[czytaj: snupi] postać fikcyjna z komiksów "Fistaszki", pies rasy beagle


SJP.pl

Zobacz też: Snoopy (zespół muzyczny).

Snoopy – postać fikcyjna z amerykańskich komiksów pt. "Fistaszki" (ang. "Peanuts") stworzona przez Charlesa M. Schulza w 1950 roku. Przedstawiony jest jako sympatyczny pies rasy beagle, którego właścicielem jest Charlie Brown, główny bohater "Fistaszków".

Wikipedia


snop

1. związany pęk zżętego zboża lub słomy;
2. wiązka jakichś roślin, łodyg, traw itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;

 (1.2) przen. wiązka, strumień

 (1.3) wojsk. w artylerii: zespół płaszczyzn strzałów kilku dział ostrzeliwujących jeden cel

Wiktionary

Sn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wrota stodoły były otwarte i jakby na przekór, wyglądało z nich parę snopów słomy, wabiących Ślimaka do drzemki.

 (1.2) Nagle snop czerwonego bengalskiego światła pada od strony wejścia i oblewa krwawym blaskiem całą arenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snɔp, AS: snop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Snopków m., Snopki nmos.

:: zdrobn. snopek

 przym. snopowy, snopkowy

Wiktionary


snopczyński

nazwisko


SJP.pl


snopeczek

zdrobnienie od: snopek


SJP.pl


snopek

wiązka, wiecheć słomy lub siana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały snop; zebrane, ułożone równolegle i związane źdźbła zbóż, lnu, traw itp.

 (1.2) herald. jeden z symboli heraldycznych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Snop
  • Snopek – herb dynastii Wazów
  • Snopek – skała na Wyżynie Olkuskiej, w miejscowości Sąspów w województwie małopolskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzyknęliśmy Francuzowi, aby wrzucał z góry do jaskini snopki zapalonej trawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnɔpɛk, AS: snopek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snop mrz.

 przym. snopowy

Wiktionary


snopienie

w elektryce: wyładowanie elektryczne zachodzące w powietrzu, powstające na skutek jonizacji udarowej blisko ostrza elektrody; wyładowanie snopiące


SJP.pl


snopkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Snopkiewicz – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 282 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 356. Nazwisko pochodzi od słowa "snop" i jest najbardziej rozpowszechnione w środkowo-wschodniej Polsce.

Wikipedia


snopkowski

nazwisko


SJP.pl


snopowiązałka

maszyna rolnicza służąca do koszenia i wiązania zboża w snopy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. maszyna rolnicza służąca do zautomatyzowanego koszenia zboża, traw nasiennych i rzepaku, układania skoszonego materiału w snopy i wiązania ich sznurkiem;

Wiktionary

Snopowiązałka (również wiązałka) – maszyna rolnicza służąca do zautomatyzowanego koszenia zboża, traw nasiennych i rzepaku, układania skoszonego materiału w snopy i wiązania ich sznurkiem. Jest to żniwiarka wyposażona w urządzenie do wiązania snopów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsnɔpɔvʲjɔ̃w̃ˈzawka, AS: snopovʹi ̯õũ̯zau̯ka

Wiktionary


snopowiązałkowy

→ snopowiązałka


SJP.pl

Patrz:

snopowiązałka

snopowy

przymiotnik od: snop


SJP.pl


snorkel

wyprowadzony ku górze zewnętrzny wlot powietrza do silnika


SJP.pl


snorkeling

pływanie na powierzchni wody z zanurzoną twarzą, z użyciem płetw oraz maski z rurką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. forma obserwacji życia podwodnego, w której nurek unosi się na powierzchni wody z zanurzoną twarzą i wyposażony jest w maskę, fajkę umożliwiającą oddychanie oraz płetwy;

Wiktionary

Sn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znakomitym miejscem uprawiania snorkelingu jest wybrzeże Chorwacji i Morze Czerwone w Egipcie i Izraelu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snurkowanie

Wiktionary


snorkelingowy

→ snorkeling


SJP.pl

Patrz:

snorkeling

snowacki

cewka snowacka - cewka służąca do nawijania przędzy osnowowej


SJP.pl


snowacz

robotnik w fabryce tkackiej zajmujący się snuciem osnowy ręcznie lub na snowarce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) robotnik w fabryce tkackiej zajmujący się snuciem osnowy ręcznie lub na snowarce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnɔvat͡ʃ, AS: snovač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowarka ż., snucie n.

 czas. snuć ndk.

Wiktionary


snowaczka

kobieta w fabryce tkackiej zajmująca się snuciem osnowy ręcznie lub na snowarce


SJP.pl


snowadło

wał obrotowy służący do nawijania osnowy


SJP.pl


snowarka

maszyna włókiennicza do nawijania osnowy tkackiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) maszyna włókiennicza do nawijania osnowy tkackiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snɔˈvarka, AS: snovarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowacz m.

Wiktionary


snowarski

nazwisko


SJP.pl


snowboard

[czytaj: snołbord]
1. specjalna, szeroka deska do zjeżdżania po śniegu; deska snowboardowa;
2. jazda na takiej desce; snowboarding


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;

 (1.2) sport. dyscyplina sportu, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. snowboardowy

 rzecz. snowboardzista m., snowboardzistka ż., snowboarding mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deska snowboardowa, deska zjazdowa

Wiktionary


snowboarder

[czytaj: snołborder] osoba jeżdżąca po śniegu na szerokiej desce mocowanej do butów specjalnymi wiązaniami; snowboardzista


SJP.pl


snowboarderka

[czytaj: snołborderka] kobieta jeżdżąca po śniegu na szerokiej desce mocowanej do butów specjalnymi wiązaniami; snowboardzistka


SJP.pl


snowboarding

[czytaj: snołbording] jazda po śniegu na szerokiej desce mocowanej do butów specjalnymi wiązaniami; snowboard


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. dyscyplina sportu zimowego, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

Wiktionary

Snowboarding – sport zimowy polegający na jeździe lub wykonywaniu manewrów na desce snowboardowej. Za początek snowboardingu można uznać rok 1965, kiedy Sherman Poppen wymyślił „snurfera”, choć zjeżdżanie po zaśnieżonym stoku na jednej desce było praktykowane już wcześniej. Dyscyplina wprowadzona została do programu Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 1998 roku (konkurencje slalom gigant i half-pipe).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Deskę do snowboardingu pożyczyłem od kolegi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowboard mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snowboard

Wiktionary


snowboardowy

[czytaj: snołbordowy] związany ze snowboardem, np. sklep snowboardowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze snowboardem, dotyczący snowboardu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj widziałem nowe deski w serwisie snowboardowym w internecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowboard m., snowboardzista m., snowboardzistka ż.

Wiktionary


snowboardzista

[czytaj: snołbordzista] osoba jeżdżąca po śniegu na szerokiej desce mocowanej do butów specjalnymi wiązaniami; snowboarder


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba jeżdżąca na snowboardzie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • snowboardzista – osoba uprawiająca snowboarding
  • Snowboardzista (oryg. Snowboarder) – film z 2003 roku, reż. Olias Barco

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsnɔwbɔrʲˈd͡ʑista, AS: snou̯borʹʒ́ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowboard m.

:: fż. snowboardzistka ż.

 przym. snowboardowy

Wiktionary


snowboardzistka

[czytaj: snołbordzistka] kobieta jeżdżąca po śniegu na szerokiej desce mocowanej do butów specjalnymi wiązaniami; snowboarderka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta jeżdżąca na snowboardzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsnɔwbɔrʲˈd͡ʑistka, AS: snou̯borʹʒ́istka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowboard mrz.

:: fm. snowboardzista mos.

 przym. snowboardowy

Wiktionary


snowidowo

Snowidowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski.

Wikipedia


snowkite

[czytaj: snołkajt] zimowa wersja kitesurfingu; snowkiting


SJP.pl


snowkiting

[czytaj: snołkajting] zimowa wersja kitesurfingu; snowkite


SJP.pl

Snowkiting – zimowa odmiana kitesurfingu. Jest to młody, bardzo szybko rozwijający się sport łączący latawiec pociągowy ze snowboardem lub nartami. Do uprawiania snowkitingu potrzebny jest wiatr oraz duża otwarta przestrzeń pokryta śniegiem lub lodem. Teren może być zarówno płaski, pofałdowany jak i górzysty. Latawiec będący siłą napędową snowkitera jest najczęściej wpięty w uprząż i znajduje się zwykle w odległości dwudziestu kilku metrów. Do sterowania latawcem służy drążek sterowniczy lub manetki.

Wikipedia


snowpark

[czytaj: snołpark] tor do jazdy na nartach lub na snowboardzie przeznaczony do wykonywania ewolucji


SJP.pl

Snowpark, park śnieżny (od ang. "snow" – śnieg) – miejsce przeznaczone do uprawiania zimowych sportów ekstremalnych dla snowboardzistów oraz narciarzy.

Snowparki występują głównie na terenach górskich blisko ośrodków narciarskich, w których temperatura nie przekracza 0, gdyż przeszkody usypane są ze śniegu bądź lodu.

Wikipedia


snowparkowy

→ snowpark [czytaj: snołpark]


SJP.pl


snowshoe

[czytaj: snołszu] amerykańska rasa krótkowłosych kotów o śnieżnobiałych łapach


SJP.pl


snoza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pszcz. beleczka układana poziomo w gnieździe, od której pszczoły odbudowują plaster

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • snoza – część ula
  • Snoza – przysiółek wsi w gminie Kalwaria Zebrzydowska
  • Snoza – przysiółek wsi w gminie Mszana Górna
  • Snoza – szczyt w Beskidzie Małym

Wikipedia


snuj

1. skręcać nitkę z przędziwa; prząść;
2. wyciągać nitkę (z kłębka, szpulki itp.);
3. o pająkach lub larwach niektórych owadów: tworzyć pajęczynę, oprzęd;
4. tworzyć osnowę jakieś tkaniny;
5. tworzyć (np. plany), wymyślać (np. bajkę);
6. snuć się - chodzić bez celu;
7. snuć się - przesuwać się wolno w powietrzu (np. o dymie)


SJP.pl


snurek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba uprawiająca snorkeling

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płynęliśmy około 40 minut do pierwszego przystanku, pierwszej wyspy, przy rafach koralowych, czyli raju dla snurków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnurɛk, AS: snurek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. snurkować

 rzecz. snurkowanie n.

Wiktionary


snurkowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. odczasownikowy od|snurkować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę przyznać, że snurkowanie w tym miejscu przyprawiło mnie o szybsze bicie serca i było wydarzeniem, którego z pewnością nie zapomnę do końca życia. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsnurkɔˈvãɲɛ, AS: snurkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. snurkować

 rzecz. snurek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snorkeling

Wiktionary


snurkować

pływać na powierzchni wody z zanurzoną twarzą, z użyciem płetw oraz maski z rurką


SJP.pl


snus

tytoń w proszku lub saszetkach do umieszczania pod górną wargą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) używka na bazie tytoniu, zażywana doustnie przez umieszczenie jej pod dolną lub górną wargą;

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Są tu ludzie, którzy biorą/brali najmocniejsze snusy rzędu 50 mg itd.?.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snus, AS: snus

Wiktionary


snusiarz

osoba używająca snusu


SJP.pl


snusowy

→ snus


SJP.pl

Patrz:

snus

snutka

w hafciarstwie ludowym: rodzaj ażurowego haftu przypominającego koronkę


SJP.pl


snutkowy

przymiotnik od: snutka


SJP.pl


snuć

1. skręcać nitkę z przędziwa; prząść;
2. wyciągać nitkę (z kłębka, szpulki itp.);
3. o pająkach lub larwach niektórych owadów: tworzyć pajęczynę, oprzęd;
4. tworzyć osnowę jakieś tkaniny;
5. tworzyć (np. plany), wymyślać (np. bajkę);
6. snuć się - chodzić bez celu;
7. snuć się - przesuwać się wolno w powietrzu (np. o dymie)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wysnuć)

 (1.1) ciągnąć nić, przędzę

 (1.2) (w stosunku do planów) planować, zamierzać

czasownik zwrotny snuć się

 (2.1) bezcelowo wałęsać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przez cały miesiąc snuł plany dotyczące założenia firmy.

 (1.2) Autorzy snują wizję społeczeństwa zdemokratyzowanego, wizję awansu kulturalnego.

 (2.1) Opowiadał też o psie, który snuł się wśród turystów na szczycie w poszukiwaniu swojej pani.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowacz mos., snucie n.

Wiktionary


sny

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B., W. lm. od: sen

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marzenia senne
  • Sny (Yume), film Kurosawy (1990)
  • Sny (Сны), film Szachnazarowa (1993)

Wikipedia


snycerka

artystyczna sztuka rzeźbienia w drewnie, dawniej także w kamieniu; snycerstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. zob. snycerstwo.

 (1.2) pot. rzecz wykonana przez snycerza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snɨˈt͡sɛrka, AS: snycerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snycerstwo n., snycerz m.

 przym. snycerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snycerstwo

Wiktionary


snycernia

warsztat snycerski


SJP.pl


snycerski

przymiotnik od: snycerz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. dotyczący snycerstwa lub snycerza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sztuka snycerska, czyli tworzenie, a szczególnie rzeźbienie mebli drewnianych z zachowaniem tradycyjnych metod, to wciąż cieszący się ogromną popularnością zawód. (Internet)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snɨˈt͡sɛrsʲci, AS: snycersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snycerstwo n., snycerka ż., snycerz m.

Wiktionary


snycerstwo

artystyczna sztuka rzeźbienia w drewnie, dawniej także w kamieniu; snycerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. sztuka, artystyczne rzemiosło rzeźbienia w drewnie

Wiktionary

Sn

Wikipedia

Wymowa:

IPA: snɨˈt͡sɛrstfɔ, AS: snycerstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snycerka ż., snycerz m.

 przym. snycerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snycerka

Wiktionary


snycerz

rzemieślnik rzeźbiący w drewnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. rzemieślnik lub artysta zajmujący się rzeźbieniem w drewnie, snycerstwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) w formach profesjonalnych widać posługiwanie się przez snycerza dłutem z łyżeczkowatym ostrzem.

 (1.1) Ipsarskie miasto, jak dłutem snycerza / Ze skał ciemnego łona wydobyte, / Barwy ma szare od tła nie odbite, / I lasem masztów na poły schowane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnɨt͡sɛʃ, AS: snyceš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snycerstwo n., snycerka ż.

 przym. snycerski

Wiktionary


snówek

snówek okazały - pająk z rodziny osnuwikowatych


SJP.pl


snąć

o rybach: tracić życie, ginąć


SJP.pl


snębica

chorobliwie często powtarzające się okresy rui u samic niektórych zwierząt (głównie u krów i klaczy)


SJP.pl

Snębica, nimfomania zwierząt, przedłużona ruja – chorobliwie często powtarzające się okresy rui u zwierząt (głównie krów i klaczy), powodowana zmianami hormonalnymi wywołanymi najczęściej torbielami na jajnikach. U nieleczonych zwierząt zwykle dochodzi do jałowości.

Wikipedia


snębić

czasownik

 (1.1) stpol. wydawać za mąż

Wiktionary


so

[czytaj: es-O]
1. skrót od: słownik ortograficzny;
2. skrót od: Sąd Okręgowy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Księga Sofoniasza

Wiktionary

So

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌsɔfɔ̃ˈɲaʃa, AS: ḱśẽŋga sofõńaša

Wiktionary


so-dimm

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = inform. ang. Small Outline Dual In-line Memory Module → małogabarytowy moduł pamięci z obustronnymi złączami; mniejszy rodzaj pamięci DIMM, stosowany głównie w notebookach, netbookach oraz w niektórych drukarkach biurowych;

Wiktionary

SO DIMM ( small outline dual in-line memory module) – mniejszy rodzaj pamięci DIMM, stosowany głównie w notebookach, komputerach małogabarytowych oraz w niektórych drukarkach biurowych wysokiej klasy.

Wikipedia


soa

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = inform. żart. standardowa odpowiedź administratora (na zgłoszoną awarię); ma znaczenie pejoratywne i oznacza zazwyczaj niechęć administratora do podjęcia naprawy lub wymijającą odpowiedź; także znaczenie: „U mnie działa”

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • architektura zorientowana na usługi () – pojęcie związane z systemami informatycznymi
  • Society of Actuaries – Towarzystwo Aktuariuszy w USA
  • półprzewodnikowy wzmacniacz optyczny (ang. ) – wzmacniacz optyczny, urządzenie wykorzystywane m.in. do wzmacniania sygnału w sieciach światłowodowych
  • safe operating area – wartości napięcia i natężenie prądu, przy których urządzeniu nie zagraża uszkodzenie
  • standardowa odpowiedź administratora (SOA #1) – żartobliwa odpowiedź administratora na zgłoszenia problemów przez użytkowników (żargon informatyczny)
  • Synowie Anarchii (ang. ) – serial sensacyjny nadawany w latach 2008–2014
  • Start of authority – jeden z typów rekordów systemu DNS

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mogłem połączyć się z bazą danych, a ten leniwy informatyk wysłał mi tylko SOA w odpowiedzi.

Wiktionary


soave

Soave – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Werona.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 6450 osób, 293,2 os./km².

Wikipedia


sob.

skrót od: sobota


SJP.pl

skrót

 (1.1) = sobota

Wiktionary


soba

japoński makaron z mąki gryczanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. japoński cienki makaron z mąki gryczanej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • soba – rodzaj makaronu
  • Soba – starożytne królestwo aramejskie
  • Soba – gmina w Hiszpanii
  • Soba – stolica średniowiecznego królestwa Alodii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔba, AS: soba

Wiktionary


sobaczy

przestarzale: właściwy psu; psi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. lub reg. psi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobaka ż.

 czas. sobaczyć ndk., obsobaczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psi, pieski

Wiktionary


sobaczyć

kląć, obrażać kogoś, przeklinać


SJP.pl


sobaka

potocznie:
1. pies
2. wyzwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. dziś gwara. pies

 (1.2) pot. rodzaj wyzwiska

 (1.3) reg-pl|Kresy. suka, pies

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sobaczy

 czas. obsobaczyć

Wiktionary


sobaków

Sobaków – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice.

W latach 1954–1959 wieś była siedzibą władz gromady Sobaków, po jej zniesieniu w gromadzie Gorzkowice.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


sobakówek

Sobakówek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


sobala

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Sobala – aktor i dziennikarz
  • Leszek Sobala – działacz katolicki i państwowy
  • Marcin Sobala – szablista
  • Szymon Sobala – gimnastyk i trener
  • Wojciech Sobala – siatkarz

Wikipedia


sobalski

nazwisko


SJP.pl


sobanice

So

Wikipedia


sobański

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Sobański – polski ziemianin
  • Jarosław Marek Sobański – polski artysta kabaretowy
  • Remigiusz Sobański – infułat, profesor nauk prawnych

Wikipedia


sobczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anatolij Sobczak (1937–2000) – rosyjski prawnik i polityk
  • Andrzej Sobczak (1946–2011) – polski autor i wykonawca kabaretowy
  • Anna Sobczak (ur. 1963) – polska zawodniczka uprawiająca szermierkę
  • Arnold Sobczak (ur. 1984) – polski wioślarz
  • Bogusław Sobczak (ur. 1979) – polityk polski, poseł
  • Bruno Sobczak (ur. 1942) – polski artysta malarz, scenograf
  • Dariusz Sobczak (ur. 1968) – polski samorządowiec
  • Franciszek Sobczak (1939–2009) – polski szermierz
  • Izydor Sobczak (ur. 1933) – polski nauczyciel akademicki, dr hab. Uniwersytetu Gdańskiego
  • Jacek Sobczak (ur. 1946) – prawnik polski, sędzia Sądu Najwyższego
  • Jacek Sobczak (ur. 1957) – polski prawnik i samorządowiec
  • Jan Sobczak (1932–2013) – historyk polski

Wikipedia


sobczuk

nazwisko


SJP.pl


sobczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agata Sobczyk (ur. 1988) – polska ekonomistka i polityk
  • Aldona Sobczyk (ur. 1979) – polska biathlonistka
  • Andrew Florian Sobczyk (1915–1981) – amerykański matematyk polskiego pochodzenia
  • Andrzej Sobczyk (ur. 1948) – polski inżynier mechanik
  • Arkadiusz Sobczyk (ur. 1965) – polski prawnik
  • Danuta Sobczyk (ur. 1957) – prezydent Siemianowic Śląskich
  • Jan Sobczyk (ur. 1955) – polski fizyk
  • Genowefa Sobczyk (ur. 1947) – polska ekonomistka
  • Grzegorz Sobczyk (ur. 1981) – polski skoczek narciarski
  • Jan Sobczyk (ur. 1955) – polski fizyk
  • Janusz Sobczyk (ur. 1961) – polski artysta i projektant
  • Justyna Sobczyk (ur. 1977) – polska reżyserka

Wikipedia


sobczyński

nazwisko


SJP.pl


sobecki

nazwisko


SJP.pl


sobek

potocznie: człowiek, którego cechuje egoizm, samolubny, myślący tylko o swoim szczęściu; samolub, egotysta, egocentryk, egoista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) samolub, egoista

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie licz na tego sobka, on się z tobą nie podzieli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobkostwo n.

 przym. sobkowski

 zaim. sobie

 partyk. sobie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samolub

Wiktionary


sobianowice

So

Wikipedia


sobiatyno

Sobiatyno (nazwa oboczna: Sobiatyn) – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Milejczyce.

W czasach II Rzeczypospolitej wieś nazywała się Sobiatyn.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


sobiborski

→ Sobibór


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sobiborem, dotyczący Sobiboru

 (1.2) związany z obozem zagłady w Sobiborze, dotyczący obozu zagłady w Sobiborze

Wiktionary

Patrz:

Sobibór

Przykłady

 (1.1) Pani Barbara już nie pracuje w Sobiborskim Parku Krajobrazowym.

 (1.2) System sobiborski funkcjonował z taką samą bezwzględnością jak w innych obozach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sobibór mrz., sobiborzanin mos., sobiborzanka ż.

Wiktionary


sobiborzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sobiboru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Józef jest rodowitym sobiborzaninem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sobibór mrz.

:: fż. sobiborzanka ż.

 przym. sobiborski

Wiktionary


sobiborzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Sobiboru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Dorota jest rodowitą sobiborzanką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sobibór mrz.

:: fm. sobiborzanin mos.

 przym. sobiborski

Wiktionary


sobibór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim;

 (1.2) pot. hist. niemiecki obóz zagłady zlokalizowany w Sobiborze (1.1);

Wiktionary

Zobacz też: Sobibór w innych znaczeniach tego słowa.

Sobibór – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Włodawa. Leży nad Bugiem.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa "Sobibór-Stacja" i "Sobibór-Wieś". Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 434 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Danuta mieszka w Sobiborze i pracuje w Sobiborskim Parku Krajobrazowym.

 (1.2) Spora grupa jeńców uciekła z Sobiboru w październiku 1943 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobiborzanin mos., sobiborzanka ż.

 przym. sobiborski

Wiktionary


sobiczewski

nazwisko


SJP.pl


sobie

zaimek zwrotny

 (1.1) …wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem

 (1.2) …z niektórymi czasownikami tworzący stronę zwrotną

partykuła

 (2.1) pot. …podkreślająca niezależność działania danego obiektu przy wykonywania opisywanej czynności lub przyjemność z niej płynącą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podaruj sobie odrobinę luksusu!

 (1.1) Proszę trzymać łapy przy sobie! Co pan sobie wyobraża?!

 (1.1) Twój narzeczony jest strasznie nudny – ciągle mówi tylko o sobie.

 (1.2) Wyobraź sobie, że potrafisz latać.

 (2.1) Zawsze sobie gwiżdżę, gdy mam dobry humor.

 (2.1) Idę sobie ulicą jak gdyby nigdy nic, a tu nagle rzuca się na mnie ten dziwny gość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔbʲjɛ, AS: sobʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobek mos.

 zaim. sobą

Wiktionary


sobiebor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobiesław (błędnie Sobiebor) – postać historyczna z rodu Sławnikowiców
  • Sobiebor – imię męskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcieliśmy ci dać na imię Sobiebor, ale dziadkowie protestowali.

Wiktionary


sobiech

nazwisko


SJP.pl


sobiechowski

nazwisko


SJP.pl


sobiecin

Sobiecin – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Jarosław.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie jarosławskim województwa lwowskiego. W latach 1944–1946 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 12 Polaków.

Wikipedia


sobiecki

nazwisko


SJP.pl


sobiepan

osoba postępująca samowolnie, tworząca sama dla siebie reguły postępowania, nielicząca się z przepisami i ogólnie przyjętymi zasadami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobiepan – postać z cyklu Opowieści z Narnii
  • Jan Sobiepan Zamoyski (1627-1665), ordynat zamojski, wojewoda, generał

Wikipedia


sobiepanek

zdrobnienie od: sobiepan


SJP.pl


sobiepańskość

→ sobiepański


SJP.pl

Patrz:

sobiepański

sobiepaństwo

postępowanie samowolne, nieliczenie się z nikim i niczym; samowola, anarchia, arbitralność


SJP.pl


sobieraj

nazwisko


SJP.pl

Sobieraj – osada w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Lubniewice. Należy do sołectwa Jarnatów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie gorzowskim.

Wikipedia


sobierajski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Sobierajski – polski polityk
  • Marian Sobierajski – profesor doktor habilitowany inżynier elektrotechniki
  • Tomasz Sobierajski – socjolog polski, publicysta
  • Zenon Sobierajski – profesor zwyczajny doktor nauk filozoficznych
  • Sobieraj (nazwisko)
  • Sobieraj

Wikipedia


sobieralski

nazwisko


SJP.pl


sobiesiak

nazwisko


SJP.pl


sobiesierzno

Sobiesierzno – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica.

Wikipedia


sobieski

nazwisko, np. Jan III Sobieski (1629-1696), król Polski w latach 1674-1696


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan III Sobieski – król Polski
  • Jakub Sobieski – polski magnat, ojciec Jana III
  • Jakub Ludwik Sobieski – polski królewicz
  • Marek Sobieski – starosta krasnostawski
  • Marek Sobieski – wojewoda lubelski
  • Marian Sobieski – polski etnomuzykolog
  • Stanisław Sobieski – polski nauczyciel
  • Stanisław Sobieski – polski szlachcic
  • Wacław Sobieski – polski historyk
  • Leelee Sobieski – aktorka amerykańska
  • Carol Sobieski – amerykański scenarzysta
  • Jean Sobieski – francuski malarz i aktor

Wikipedia


sobieszczak

nazwisko


SJP.pl


sobieszczański

nazwisko


SJP.pl


sobieszczuk

nazwisko


SJP.pl


sobieszczyk

nazwisko


SJP.pl


sobieszek

nazwisko


SJP.pl


sobieszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobieszewo – osiedle w dzielnicy Wyspa Sobieszewska
  • Wyspa Sobieszewska – dzielnica miasta
  • Sobieszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Przybiernów
  • Sobieszewo – dawna gromada

Wikipedia


sobieszowianin

mieszkaniec Sobieszowa


SJP.pl


sobieszowianka

mieszkanka Sobieszowa


SJP.pl


sobieszowski

przymiotnik od: Sobieszów


SJP.pl


sobieszyn

1. wieś w Polsce;
2. dzielnica miasta Dzierżoniów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobieszyn – dzielnica Dzierżoniowa
  • Sobieszyn – wieś w województwie lubelskim, w powiecie ryckim
  • Sobieszyn – dawna gromada

Wikipedia


sobieszyński

przymiotnik od: Sobieszyn


SJP.pl


sobieszów

część miasta Jelenia Góra


SJP.pl

Sobieszów (niem. "Hermsdorf am Kynast") – część miasta Jelenia Góra, w latach 1962–1976 samodzielne miasto. W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Sobieszów.

Sobieszów położony jest wzdłuż strumienia Wrzosówka u stóp Chojnika. Od XIV w. do 1945 wieś stanowiła własność rodziny Schaffgotschów i nosiła niem. nazwę "Hermsdorf unterm Kynast", w 1946 administracyjnie zatwierdzono obecną nazwę.

Wikipedia


sobiesąd

dawne imię męskie


SJP.pl

Sobiesąd – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Sobie-" i "-sąd" ("sądzić"). Może oznaczać "ten, kto samodzielnie rozsądza", "ten, kto polega na własnym osądzie".

Wikipedia


sobiesław

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobiesław (imię)
  • Sobiesław I Gdański (ur. ok. 1130, zm. 1177/1179) – namiestnik Pomorza Gdańskiego, protoplasta dynastii Sobiesławiców
  • Sobiesław I Przemyślida
  • Sobiesław II Gdański (zm. 1217/1223) – wnuk Sobiesława I
  • Sobiesław II Przemyślida
  • Sobiesław III (ur. ok. 1235, zm. 11 czerwca 1254) – prawnuk Sobiesława I
  • Sobiesław – syn legendarnego księcia polskiego Leszka III

Wikipedia


sobiesława

imię żeńskie


SJP.pl

Sobiesława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Sobie-" i "-sława" ("sława"). Oznacza "zachowująca sławę dla siebie" lub "zapracowująca na sławę dla siebie". Imię w źródłach polskich poświadczone od XIII wieku (1265 rok).

Wikipedia


sobiesławek

zdrobnienie od: Sobiesław (imię męskie)


SJP.pl


sobiesławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sobiesławy lub z nią związany


SJP.pl


sobiesławka

zdrobnienie od: Sobiesław (imię męskie)


SJP.pl


sobiesławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sobiesławka lub z nim związany


SJP.pl


sobiesławostwo

Sobiesław z żoną: Sobiesławowie


SJP.pl


sobiesławowie

Sobiesław z żoną: Sobiesławostwo


SJP.pl


sobiesławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sobiesława lub z nim związany


SJP.pl


sobień

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobień – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Białaczów
  • Sobień – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki
  • Sobień – dawna gromada
  • Zamek Sobień – ruiny średniowiecznego zamku nad Sanem
  • Zamek Sobień w Lesku – późnogotycki zamek w Lesku
  • Rezerwat przyrody Góra Sobień – rezerwat przyrody na terenie gminy Lesko w województwie podkarpackim, w obrębie Parku Krajobrazowego Gór Słonnych

Wikipedia


sobieńczyce

Sobieńczyce (kaszb. "Sëbieńczëce" lub też "Sobieńczëce", niem. "Sobiensitz", dawniej "Sobienczyce", "Sobanczyce", "Szobienica") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa. Ma status sołectwa.

Wieś Klasztoru Cysterek w Żarnowcu w powiecie puckim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego. Znajduje się tu 74-metrowa wieża radiowa.

Wikipedia


sobieński

przymiotnik od: Sobienie-Jeziory


SJP.pl


sobik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Sobik (ur. 1956) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna
  • Antoni Sobik (1905–1994) – starszy posterunkowy Policji Województwa Śląskiego, szermierz i trener szermierki, dwukrotny olimpijczyk
  • Nikodem Sobik (1894–1940) – żołnierz armii niemieckiej, współtwórca Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska, powstaniec śląski, oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Sobek (ujednoznacznienie)

Wikipedia


sobin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Polkowice
  • Sobin – część miasta Węgorzewa w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo

Wikipedia


sobisz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobisz – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie
  • Sobisz – osada w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno

Wikipedia


sobkiewicz

nazwisko


SJP.pl


sobkostwo

potocznie: myślenie tylko o sobie, dbanie wyłącznie o siebie; samolubstwo, samolubność, egoizm, egotyzm, egocentryzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) samolubstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sobkostwo Grzegorza nie przysparzało mu przyjaciół.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobek mos.

 przym. sobkowski

Wiktionary


sobkowiak

nazwisko


SJP.pl


sobkowianin

mieszkaniec Sobkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


sobkowianka

mieszkanka Sobkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


sobkowicz

nazwisko


SJP.pl


sobkowski

1. przymiotnik od: Sobków;
2. charakterystyczny dla sobka, samoluba, egoistyczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Sobkowa, związany z Sobkowem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) samolubny, egoistyczny

 (2.2) charakterystyczny dla Sobkowa lub sobkowian, mający cechy lub właściwości przypisywane Sobkowowi lub sobkowianom

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobkowski − polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 666 osób.
  • Eugenia Sobkowska (ur. 1926) – polska technolog żywności
  • Jerzy Sobkowski (ur. 1929) – polski chemik
  • Michał Sobkowski (ur. 1962) – polski chemik
  • Ryszard Sobkowski (1949–2007) − polski dziennikarz i publicysta komputerowy
  • Rezerwat przyrody Wzgórza Sobkowskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyniku wydobycia na terenie Wzgórza Sobkowskiego powstało wyrobisko odkrywkowe o powierzchni około 28 ha.

 (2.1) Sobkowskie zachowanie Piotra nie przysporzyło mu przyjaciół.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Sobków mrz., sobkowianin mos., sobkowianka ż.

 (2.1)

:: rzecz. sobek mos., sobkostwo n.

Wiktionary


sobków

potocznie: człowiek, którego cechuje egoizm, samolubny, myślący tylko o swoim szczęściu; samolub, egotysta, egocentryk, egoista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, nad rzeką Nidą

Wiktionary

So

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sobkowianin mos., sobkowianka ż.

 przym. sobkowski

Wiktionary


soblówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Soblówka – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Ujsoły. Graniczy ze Słowacją, w dolinie potoku Cicha. Położona jest u podnóża góry Wielka Rycerzowa i Muńcuł.

Wikipedia


sobociński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maria Sobocińska – polska aktorka
  • Maria Sobocińska – polski żołnierz
  • Adam Sobociński – polski urzędnik
  • Bolesław Sobociński – polski logik i filozof
  • Czesław Sobociński – polski architekt
  • Jan Sobociński – polski piłkarz
  • Jerzy Sobociński – polski rzeźbiarz
  • Leon Sobociński – polski pisarz
  • Maciej Sobociński – polski reżyser teatralny i telewizyjny, a także scenograf
  • Michał Sobociński – polski operator filmowy
  • Piotr Sobociński – polski operator filmowy
  • Piotr Sobociński jr. – polski operator filmowy

Wikipedia


sobocki

→ Sobótka; sobotecki, sobótkowski, sobótczański, sobócki


SJP.pl


sobol

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobol – samochód dostawczy produkowany przez Gorkowskij Awtomobilnyj Zawod
  • Jan Sobol (ur. 1953) – piłkarz polski, reprezentant kraju
  • Jan Sobol (ur. 1984) – czeski piłkarz ręczny, reprezentant kraju
  • Wacław Sobol (1903-1981) – działacz polityczny, powstaniec śląski
  • Wojciech Sobol – współzałożyciel i były członek kabaretu Kaczki z Nowej Paczki
  • Andrzej Sobol-Jurczykowski (ur. 1951) – tłumacz literatury hiszpańskojęzycznej
  • Ilja M. Sobol (ur. 1926) – sowiecki matematyk litewskiego pochodzenia

Wikipedia


sobolak

nazwisko


SJP.pl


sobolczyk

nazwisko


SJP.pl


sobole

futro z sobolich skór


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobole – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Ulan-Majorat
  • Sobole – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Załuski
  • Sobole – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Wieliczki
  • Sobole – dawna gromada
  • Sobole – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie bereskim, w sielsowiecie Siehniewicze
  • Sobole – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie brahińskim, w sielsowiecie Burki
  • Sobole – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Niemenczyn

Wikipedia


sobolew

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobolew – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Wądroże Wielkie
  • Sobolew – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Firlej
  • Sobolew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Sobolew
  • Sobolew – część wsi Drożanki w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd
  • Sobolew – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim
  • Sobolew – stacja kolejowa w Sobolewie, w województwie mazowieckim
  • Sobolew – dawna gromada w powiecie garwolińskim w woj. warszawskim
  • Sobolew – dawna gromada w powiecie lubartowskim
  • Aleksiej Sobolew – rosyjski snowboardzista
  • Andriej Sobolew – rosyjski snowboardzista
  • Arkadij Sobolew – radziecki dyplomata
  • Dmitrij Sobolew – rosyjski paleontolog i geolog

Wikipedia


sobolewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobolewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Grabówka
  • Sobolewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Suwałki
  • Sobolewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Klukowo
  • Sobolewo – część wsi Rokiciny w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka
  • Sobolewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
  • Sobolewo – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin
  • Sobolewo – dawna gromada
  • Sobolewo – wieś w Kraju Kamczackim, w rejonie sobolewskim
  • Sobolewo – wieś w obwodzie smoleńskim, w rejonie monastyrszczinskim
  • Sobolewo – przystanek kolejowy w lasach, w rejonie wyszniewołockim, w obwodzie twerskim

Wikipedia


sobolewski

przymiotnik od: Sobolew


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Michał Sobolewski – sędzia i wojski drohicki
  • Anastazja Sobolewska – Sprawiedliwa wśród Narodów Świata
  • Anna Sobolewska
  • Andrzej Sobolewski (1924–1944) – powstaniec warszawski
  • Andrzej Sobolewski (ur. 1951) – fizyk
  • Edward Sobolewski – kompozytor, dyrygent, pedagog
  • Feliks Sobolewski – ujednoznacznienie
  • Franciszek Sobolewski – ujednoznacznienie
  • Henryk Sobolewski – ujednoznacznienie
  • Hipolit Sobolewski (1911–1997) – polski specjalista z dziedziny konstrukcji i projektowania parowozów
  • Ignacy Sobolewski (1770–1846) – polityk
  • Janusz Jerzy Sobolewski (1921–1944) – podporucznik, powstaniec warszawski

Wikipedia


soboli

przymiotnik od: soból (np. futro sobole); sobolowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z sobolem, dotyczący sobola

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do sobola

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Soboli – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w gminie Čavle
  • Soboli – wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie rudniańskim, w osiedlu wiejskim Lubawiczskoje
  • Soboli – wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie smoleńskim, w wołokowskim osiedlu wiejskim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. soból m., sobole nmos.

 przym. sobolowy

Wiktionary


sobolowaty

1. podobny do sobola;
2. koń sobolowaty - koń maści ryżawej


SJP.pl


sobolowy

przymiotnik od: soból (np. futro sobolowe); soboli


SJP.pl


soborność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. polit. idea zjednoczenia Ukrainy

 (1.2) rel. zasada kolegialności zarządzania Kościołem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈbɔrnɔɕt͡ɕ, AS: soborność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobór m., soborowość ż.

 przym. soborny, soborowy, posoborowy, przedsoborowy

Wiktionary


soborowość

→ soborowy


SJP.pl

Patrz:

soborowy

soborowy

przymiotnik od: sobór


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z soborem, dotyczący soboru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobór mrz., soborność ż.

 przym. przedsoborowy, posoborowy

Wiktionary


soborzyce

Soborzyce – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Dąbrowa Zielona.

Wieś duchowna Wszemborzyce, własność opactwa cystersów w Jędrzejowie położona była w końcu XVI wieku w powiecie radomszczańskim województwa sieradzkiego.

Wikipedia


sobota

szósty dzień tygodnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szósty dzień tygodnia;

 (1.2) zob. soboty.

Wiktionary

Sobota (', skrót sob.) – dzień tygodnia między piątkiem a niedzielą.

Według normy ISO-8601 jest szóstym dniem tygodnia.

W tradycji biblijnej – chrześcijańskiej i żydowskiej, gdzie za pierwszy dzień tygodnia uznawana jest niedziela, sobota jest siódmym, ostatnim dniem tygodnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sobotę zawsze odbywał się tam targ rolny, na którym swoje towary sprzedawali rolnicy z podpoznańskich wiosek. Zamożniejsi bambrzy przyjeżdżali tu swoimi wozami, które natychmiast zamieniały się w stragany na kołach, oferujące mieszkańcom miasta drób, jajka, warzywa i pyry w workach albo w mniejszych ilościach na wymborki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈbɔta, AS: sobota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soboty nmos., szabas m., Sobota ż., Sobótka ż.

:: zdrobn. sobótka ż.

 przym. sobotni, sobótkowy, szabasowy

Wiktionary


sobotecki

→ Sobótka; sobocki, sobócki, sobótkowski, sobótczański


SJP.pl


sobotka

nazwisko


SJP.pl

Sobotka – miasto w Czechach, w kraju hradeckim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 1931 ha, a liczba jego mieszkańców 2274 osób.

Wikipedia


sobotni

związany z sobotą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący soboty; dziejący się w sobotę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] A w sobotnią noc był Luksemburg, chata, szkło […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈbɔtʲɲi, AS: sobotʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobótka ż., sobota ż.

Wiktionary


sobowo

Sobowo – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Brudzeń Duży.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


sobowtór

osoba bardzo podobna z wyglądu do innej osoby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sobowtór – osoba łudząco podobna do innej osoby
  • sobowtór (Doppelgänger) – istota fikcyjna
  • Sobowtór – film fabularny reż. Akira Kurosawa
  • Sobowtór – film fabularny reż. Maurice Phillips
  • Sobowtór – film fabularny reż. Bodo Kox
  • Sobowtór – bollywoodzka komedia z 1998 roku
  • Sobowtór: poemat petersburski – nowela Fiodora Dostojewskiego
  • Sobowtór profesora Rawy – powieść Alfreda Szklarskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otóż ja mam sobowtóra i to jego widziałeś, nie mnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈbɔftur, AS: soboftur

Wiktionary


sobowtórka

→ sobowtór


SJP.pl

Patrz:

sobowtór

soboń

nazwisko


SJP.pl

Soboń – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Wierzbno. Ma status sołectwa.

Pierwsza wzmianka o miejscowości (w formie "Zabon" W. H.) pochodzi z mapy Zachodniej (Nowej) Galicji A. Mayera von Heldensfelda z lat 1801-1804.

Wikipedia


sobriquet

[czytaj: sobriKE] z francuskiego: przezwisko, przydomek


SJP.pl


sobuś

zdrobnienie od: Sobiesław (imię męskie)


SJP.pl


sobócki

→ Sobótka; sobótczański, sobocki, sobotkowski, sobotecki


SJP.pl


soból

drapieżne zwierzę z rodziny łasicowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Martes zibellina|ref=tak., azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

 (1.2) wyprawiona skóra sobola (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔbul, AS: sobul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobole nmos.

 przym. sobolowy, soboli

Wiktionary


sobóm

zaimek zwrotny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sobą

Wiktionary


sobór

1. prawosławna katedra i bazylika
2. zgromadzenie wszystkich biskupów odbywające się pod przewodnictwem papieża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. zgromadzenie biskupów całego Kościoła;

 (1.2) rel. stała rada biskupów przy patriarsze w prawosławiu;

 (1.3) hist. zgromadzenie przedstawicieli stanów w dawnej Rosji;

 (1.4) rel. większa świątynia prawosławna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sobór powszechny – w Kościołach chrześcijańskich spotkanie biskupów całego Kościoła w celu ustanowienia praw kościelnych
  • sobór – świątynia prawosławna pełniąca funkcję katedry eparchialnej lub wyróżniająca się rozmiarami i znaczeniem dla kultu
  • święty sobór – w Kościele prawosławnym stała rada biskupów przy zwierzchniku (patriarsze, metropolicie, arcybiskupie) Kościoła
  • Sobór Ziemski – zgromadzenie przedstawicieli stanów, głównie szlachty bojarskiej i duchowieństwa, w Rosji w XVI–XVII wieku
  • sobór bazylejsko-ferrarsko-florencki – XVII sobór powszechny Kościoła katolickiego
  • sobór chalcedoński – czwarty sobór powszechny biskupów chrześcijańskich
  • sobór efeski – trzeci sobór powszechny, zwołany w Efezie przez cesarza Teodozjusza II
  • sobór efeski II – sobór powszechny, zwołany w Efezie przez cesarza Teodozjusza II
  • sobór jerozolimski – zebranie Kościoła, które odbyło się około 49 roku w Jerozolimie
  • sobór w Hierei – sobór zwołany w lutym 754 roku w miejscowości Hierea
  • sobór w Konstancji – sobór powszechny Kościoła katolickiego zwołany przez pizańskiego antypapieża Jana (XXIII)
  • sobór konstantynopolitański I – sobór powszechny zwołany przez cesarza Teodozjusza I Wielkiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie istnieje sobór powszechny, który by nie był jako taki zatwierdzony lub przynajmniej uznany przez następcę Piotra.

 (1.3) W tym kwartale wyposażenie soboru zostało uzupełnione o nowy ikonostas.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soborowość ż., soborność ż.

 przym. soborowy, przedsoborowy, posoborowy

Wiktionary


sobótczanin

mieszkaniec Sobótki (miasta w Polsce)


SJP.pl


sobótczanka

mieszkanka Sobótki (miasta w Polsce)


SJP.pl


sobótczański

→ Sobótka; sobótkowski, sobocki, sobócki, sobotecki


SJP.pl


sobótka

święto ludowe w czerwcu, podczas którego, w nocy, puszcza się wianki po wodzie; kupała; kupalnocka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od sobota

 (1.2) etn. święto z okazji letniego przesilenia Słońca

 (1.3) stos rozpalany z okazji sobótki (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sobótka – miasto w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Sobótka
  • Sobótka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Rogóźno
  • Sobótka – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Bielsk Podlaski
  • Sobótka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
  • Sobótka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Bliżyn
  • Sobótka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
  • Sobótka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski
  • Sobótka – w latach 1945–1947 nazwa wsi Mosty w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
  • Sobótka – stacja kolejowa w Sobótce (woj. dolnośląskie)
  • Sobótka Zachodnia – stacja kolejowa w Sobótce (woj. dolnośląskie)
  • Sobótka – gmina w pow. wrocławskim
  • Sobótka – dawna gmina w województwie łódzkim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sobota ż., Sobótka ż., Sobota m./ż.

 przym. sobótkowy, sobotni

Wiktionary


sobótki

święto ludowe w czerwcu, podczas którego, w nocy, puszcza się wianki po wodzie; kupała; kupalnocka


SJP.pl


sobótkowski

→ Sobótka; sobótczański, sobocki, sobócki, sobotecki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sobótką, dotyczący Sobótki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sobótka ż.

Wiktionary


sobótkowy

przymiotnik od: sobótka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący sobótki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobótka ż., sobota ż.

Wiktionary


sobów

Sobów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Ożarów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 755.

Wikipedia


sobą

zaimek zwrotny

 (1.1) …wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi narzędnikiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drużyny rozegrają ze sobą po jednym spotkaniu w ramach 20 turniejów grupowych organizowanych przez poszczególnych uczestników.

 (1.1) Możemy ze sobą rozmawiać godzinami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔbɔ̃w̃, AS: sobõũ̯

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. sobie

 partyk. sobie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. sobóm

Wiktionary


soc

[czytaj: soc] związany ze sprawami społecznymi, socjalnymi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Security Operations Center – zespół specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa, który monitoruje systemy teleinformatyczne organizacji
  • Pożywka SOC – pożywka do mikrobiologicznej hodowli bakterii
  • Curtiss SOC Seagull – amerykański wodnosamolot rozpoznawczy z okresu II wojny światowej
  • System-on-a-chip – w elektronice rodzaj układów scalonych

Wikipedia


soccer

[czytaj: soke(r)] nazwa europejskiej piłki nożnej używana w krajach anglosaskich, głównie USA, dla odróżnienia od futbolu amerykańskiego


SJP.pl


soccus

niski trzewik, sandał, używany przez aktorów grających w starożytnych komediach greckich (w przeciwieństwie do koturna w tragedii)


SJP.pl

Soccus – rodzaj pantofla, niski, lekki trzewik, używany w starożytności tylko przez kobiety i mężczyzn zniewieściałych. Ludzie poważni używali zwykle wysokich koturnów.

Soccus był zarazem obuwiem używanym w komedii, gdy koturn należał do kostiumu autora tragicznego.

Wikipedia


socha

dawne prymitywne narzędzie do orki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. prymitywne drewniane narzędzie służące do orki;

 (1.2) bud. pionowy słup rozwidlony u góry, element konstrukcji dachu

Wiktionary

Socha – dawne drewniane narzędzie rolnicze stosowane do orki, charakteryzujące się rozdwojonym rylcem. Nazwa (w językach słowiańskich socha = drzewo rosochate, widły) pochodzi właśnie od tego rylca.

W Egipcie znano sochę od VII wieku p.n.e. W Europie Wschodniej pojawiła się prawdopodobnie przed średniowieczem. Przetrwała do początku XX wieku, a w niektórych miejscach nawet dłużej. W Polsce wschodniej zaczęła się rozpowszechniać obok pługa i płużycy (lekkiego pługa bez kół) od XVI wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔxa, AS: soχa

Wiktionary


sochacki

nazwisko


SJP.pl

Sochacki (forma żeńska: Sochacka; liczba mnoga: Sochaccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 7569 osób.

Wikipedia


sochacz

nazwisko


SJP.pl


sochaczew

miasto w Polsce


SJP.pl

Sochaczew – miasto w centralnej Polsce, w województwie mazowieckim w powiecie sochaczewskim, nad rzekami Bzurą, Utratą i Pisią.

Do 1954 r. siedziba wiejskich gmin Chodaków i Kozłów Biskupi. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa skierniewickiego. Jest stolicą powiatu sochaczewskiego oraz siedzibą władz gminy wiejskiej Sochaczew.

Wikipedia


sochaczewianin

mieszkaniec Sochaczewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sochaczewa

 (1.2) osoba pochodząca z Sochaczewa, urodzona w Sochaczewie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sochaczew m.

:: fż. sochaczewianka ż.

 przym. sochaczewski

Wiktionary


sochaczewianka

mieszkanka Sochaczewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Sochaczewa

 (1.2) kobieta pochodząca z Sochaczewa, urodzona w Sochaczewie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sochaczew m.

:: fm. sochaczewianin m.

 przym. sochaczewski

Wiktionary


sochaczewski

przymiotnik od: Sochaczew


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sochaczewem, dotyczący Sochaczewa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Sochaczewski − polski malarz
  • Stanisław Sochaczewski − polski oficer
  • powiat sochaczewski
  • ziemia sochaczewska
  • Express Sochaczewski
  • Sochaczewska Kolej Muzealna

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Sochaczew mrz., sochaczewianin m., sochaczewianka ż.

Wiktionary


sochaczne

dawna opłata za sprzedaż swoich towarów na targowisku; targowe


SJP.pl


sochaj

nazwisko


SJP.pl


sochan

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeremy Sochan (ur. 2003), polski koszykarz
  • Stanisław Sochan (ur. 1910), poseł na Sejm PRL V i VI kadencji
  • Zygmunt Sochan (1909–1998), polski sportowiec, pradziadek Jeremiego

Wikipedia


sochocin

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Sochocin – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w miejsko-wiejskiej gminie Sochocin. Miejscowość jest siedzibą gminy Sochocin.

Administracyjnie Sochocin ma status sołectwa.

Wikipedia


sochocinianin

mieszkaniec Sochocina (miasta w Polsce)


SJP.pl


sochocinianka

mieszkanka Sochocina (miasta w Polsce)


SJP.pl


sochociński

przymiotnik od: Sochocin


SJP.pl


sochocki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Sochocki – polski wojskowy
  • Julian Sochocki – polski matematyk
  • Ryszard Sochocki – polski uczony
  • Zdzisław Sochocki – polski wojskowy

Wikipedia


sochowy

przymiotnik od: socha


SJP.pl


sochoń

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Sochoń – rzymskokatolicki ksiądz, poeta, krytyk literacki, teolog i filozof
  • Magdalena Sochoń – polska lekkoatletka

Wikipedia


sociale

[czytaj: socjale] potocznie: media społecznościowe


SJP.pl


socialmediowy

[czytaj: socjalmediowy] związany z mediami społecznościowymi; socialowy


SJP.pl


socialowy

[czytaj: socjalowy] potocznie: związany z mediami społecznościowymi; socialmediowy


SJP.pl


socjal

potocznie: świadczenie socjalne; socjał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. pomoc socjalna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przyjeżdżamy, żeby żerować na socjalu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalna ż., socjalność ż., socjalny mos.

 przym. socjalny

 przysł. socjalnie

Wiktionary


socjal.

skrót od: socjalny


SJP.pl


socjaldarwinistka

→ socjaldarwinista


SJP.pl

Patrz:

socjaldarwinista

socjaldemokracja

1. ruch społeczno-polityczny zmierzający do uspołecznienia gospodarki rynkowej, zmniejszenia nierówności społecznych, realizacji praw pracowniczych i obywatelskich w wielopartyjnym systemie demokratycznym;
2. ogół partii politycznych głoszących te idee


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. polit. ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;

 (1.2) polit. ogół partii socjaldemokratycznych

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To właśnie ruch robotniczy dał początek socjaldemokracji.

 (1.2) W zeszłym tygodniu w Warszawie odbył się zjazd mazowieckiej socjaldemokracji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjaldɛ̃mɔˈkrat͡sʲja, AS: socʹi ̯aldẽmokracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjaldemokratyzm m., socjaldemokrata m., socjaldemokratka ż.

 przym. socjaldemokratyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) socjaldemokratyzm m.

Wiktionary


socjaldemokrata

1. członek partii socjaldemokratycznej;
2. zwolennik socjaldemokracji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. polityk socjaldemokratyczny, zwolennik socjaldemokracji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego „prawa ręka”, Wołodymyr Horbulin, ukuł wtedy hasło, że w polityce zagranicznej Kuczma jest nacjonalistą, w wewnętrznej — liberałem, a w społecznej — socjaldemokratą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjaldemokracja ż.

:: fż. socjaldemokratka ż.

 przym. socjaldemokratyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esdek

Wiktionary


socjaldemokratka

→ socjaldemokrata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. polityczka socjaldemokratyczna, zwolenniczka socjaldemokracji

Wiktionary

Patrz:

socjaldemokrata

Powiązane:

 rzecz. socjaldemokracja ż.

:: fm. socjaldemokrata mos.

 przym. socjaldemokratyczny

Wiktionary


socjaldemokratyczny

→ socjaldemokracja, → socjaldemokrata, → socjaldemokratyzm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. związany z socjaldemokracją lub socjaldemokratami

Wiktionary

Patrz:

socjaldemokracja, → socjaldemokrata, → socjaldemokratyzm

Przykłady

 (1.1) Różnice ideologiczne między partiami chadeckimi i socjaldemokratycznymi są zbyt duże, by te partie weszły do jednej koalicji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjaldemokracja ż., socjaldemokrata mos., socjaldemokratka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esdecki

Wiktionary


socjaldemokratyzm

kierunek ideologiczny, ruch społeczny opierający się na idei wielopartyjnej demokracji i sprawiedliwości społecznej


SJP.pl


socjalista

zwolennik socjalizmu; socjał (dawniej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik socjalizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skończyła prestiżowe warszawskie gimnazjum, do którego chodziła inteligencka młodzież o lewicowych skłonnościach, spotykała się z socjalistami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjaˈlʲista, AS: socʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalizm mrz., socjalizacja ż., socjalizowanie n.

:: fż. socjalistka ż.

 czas. socjalizować ndk.

 przym. socjalistyczny

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary


socjalistka

zwolenniczka socjalizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: socjalista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjaˈlʲistka, AS: socʹi ̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalizm mrz., socjalizacja ż., socjalizowanie n.

:: fm. socjalista mos.

 czas. socjalizować

 przym. socjalistyczny

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary


socjalistycznie

przysłówek

 (1.1) na sposób socjalistyczny, zgodnie z duchem socjalizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród robotników istniały grupy silnie socjalistycznie zaangażowane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalistyczność ż., socjał mos., socjalista mos., socjalistka ż., socjalizm mrz.

 czas. socjalizować ndk.

 przym. socjalistyczny, przedsocjalistyczny

Wiktionary


socjalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest socjalistyczne; cecha tych, którzy są socjalistyczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. socjalistyczny

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary


socjalistyczny

→ socjalizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu

 (1.2) związany z socjalizmem realnym, dotyczący państwa tzw. demokracji ludowej

Wiktionary

Patrz:

socjalizm

Przykłady

 (1.1) Józef Piłsudski miał ważny socjalistyczny epizod w swoim życiorysie.

 (1.2) Tylko ustrój socjalistyczny może zapewnić stały rozwój sił wytwórczych kraju, stale rosnący dobrobyt i kulturę społeczeństwa (…) (Statut Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: socʹi ̯alʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjał mos., socjalizm m., socjalista m., socjalistka ż., socjalistyczność ż.

 czas. socjalizować ndk.

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) komunistyczny

Wiktionary


socjalistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dziedzina badań i nauki o celach społeczeństw i ludzkości

Wiktionary


socjalizacja

proces kształtowania człowieka jako elementu społeczeństwa


SJP.pl

So

Wikipedia


socjalizacyjny

związany z socjalizacją


SJP.pl


socjalizm

1. ideologia głosząca dążenie do zniesienia prywatnej własności środków produkcji oraz podziałów klasowych;
2. ustrój społeczny oparty na realizacji założeń takiej ideologii;
3. narodowy socjalizm - nazizm, hitleryzm;
4. realny socjalizm - propagandowa nazwa komunizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Socjalizm zapewnia obywatelom edukację i opiekę medyczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈt͡sʲjalʲism̥, AS: socʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjał mos., socjalista m., socjalistka ż.

 przym. socjalistyczny, przedsocjalistyczny

 przysł. socjalistycznie

 czas. socjalizować ndk.

Wiktionary


socjalizować

1. kształtować osobowość, uczyć współdziałać z innymi, akceptować normy społeczne;
2. zmieniać własność środków produkcji z prywatnej na społeczną; uspołeczniać;
3. przestarzale: skłaniać się, przychylać ku socjalizmowi


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) poddawać procesowi socjalizacji

 (1.2) ekon. zmieniać własność środków produkcji z prywatnej na społeczną

 (1.3) być entuzjastą socjalizmu

czasownik zwrotny niedokonany socjalizować się

 (2.1) podlegać procesowi socjalizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalista mos., socjalizm mrz., socjalistka ż.

 przym. socjalistyczny, socjalny

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uspołeczniać

 (1.2) uspołeczniać

 (2.1) udzielać się towarzysko

Wiktionary


socjalliberalizm

Nie mylić z: Liberalny socjalizm.

Socjalliberalizm ( Social liberalism, Sozialliberalismus,

 socioliberalismo) – zdefiniowana przez Leonarda Hobhouse’a doktryna polityczna. Głosi wolność społeczną przy jednoczesnym zachowaniu pewnego stopnia interwencjonizmu państwowego w mechanizmy wolnego rynku, aby dać zabezpieczenie socjalne najbiedniejszym.

Wikipedia


socjalliberał

osoba wyznająca poglądy liberalne z naciskiem na sprawy socjalne


SJP.pl


socjalno-ekonomiczny

związany z zaspokajaniem potrzeb ekonomicznych członków jakiejś społeczności


SJP.pl


socjalnobytowy

dotyczący życia, istnienia, zaspokojenia potrzeb materialnych ludzi


SJP.pl


socjalnoubezpieczeniowy

dotyczący ubezpieczenia socjalnego


SJP.pl


socjalnousługowy

o pomieszczeniu, budynku itp.: spełniający podstawowe warunki zaspokajające socjalne potrzeby ludzi


SJP.pl


socjalność

→ socjalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest socjalne

Wiktionary

Patrz:

socjalny

Powiązane:

 przym. socjalny

 przysł. socjalnie

 rzecz. socjal mrz.

Wiktionary


socjalny

1. dotyczący społeczeństwa; społeczny;
2. związany z zaspokojeniem potrzeb materialnych i kulturalnych społeczeństwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z zaspokojeniem potrzeb bytowych członków społeczeństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Walka o reformy socjalne prowadzona była przede wszystkim przez ruch związków zawodowych, który stopniowo zaangażował pracowników niewykwalifikowanych i pracujące kobiety.

 (1.1) Renciści i inni beneficjenci świadczeń socjalnych mogą oczekiwać jednorazowej wolnej od podatku kwoty w wysokości 2000 euro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjal mrz., socjalność ż.

 czas. socjalizować, resocjalizować

Wiktionary


socjalszowinizm

Socjalszowinizm – oportunistyczny prąd w międzynarodowym ruchu robotniczym, powstały w latach I wojny światowej jako ekstremistyczna forma rewizjonizmu. Popierał on militarne cele rodzimej burżuazji w wojnie imperialistycznej. W Niemczech socjalszowiniści nawoływali proletariat niemiecki do udziału w wojnie pod pozorem, że jest to walka z klasami panującymi innych krajów. W Rosji głosili oni pokój klasowy wewnątrz kraju pod hasłem "obrony ojczyzny".

Wikipedia


socjał

przestarzałe: zwolennik socjalizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. środ. polit. socjalista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalista, socjalistka, socjalizm

 przym. socjalistyczny

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) socjoł

Wiktionary


socjeta

grupa ludzi zajmująca uprzywilejowane miejsce w społeczeństwie; śmietanka towarzyska, elita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. najbardziej uprzywilejowana grupa społeczna

 (1.2) przest. zwarta grupa ludzi, towarzystwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) w ówczesnej Warszawie przeciwstawiano je rozbawionej socjecie skupionej wokół pałacu pod Blachą księcia Józefa Poniatowskiego (…).

 (1.2) W sali nieliczna, ale wybrana socjeta dam, z szambelanową na czele, obsiadła zwartym kręgiem jakiegoś francuskiego fircyka (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elita, śmietanka towarzyska

Wiktionary


socjobiolog

specjalista w dziedzinie socjobiologii


SJP.pl


socjobiologia

So

Wikipedia


socjobiolożka

→ socjobiolog


SJP.pl

Patrz:

socjobiolog

socjodarwinizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. zespół teorii opisujących ewolucję społeczeństw;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pewnym sensie socjodarwinizm stanowi teoretyczną podstawę eugeniki czy rasizmu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) darwinizm społeczny

Wiktionary


socjodrama

zaimprowizowane przedstawienie, w którym członkowie pewnej grupy osób odgrywaja wyznaczone role, w celu przeanalizowania albo uzdrowienia stosunków panujących w tym zespole


SJP.pl


socjografia

Socjografia - nauka pomocnicza socjologii, zajmująca się opisem społeczeństwa i zachodzących w nim zjawisk. Opiera się na zbieraniu dużych ilości materiału empirycznego, wraz z luźnymi notatkami i komentarzami. Opis socjograficzny ma często charakter eksploracyjny (dotyczy słabo poznanych obszarów społeczeństwa) i stanowi podstawę głębszych i bardziej systematycznych badań socjologicznych, badających określone hipotezy.

Wikipedia


socjogram

Socjogram – graficzna prezentacja stosunków między ludźmi, więzi społecznych lub relacji sympatii-antypatii, uznania itp. w grupie społecznej sporządzana w socjometrii.

Wikipedia


socjol.

skrót od: socjologia, socjologiczny


SJP.pl


socjolekt

charakterystyczna odmiana języka jakiejś grupy społecznej np. język potoczny, żargon uczniowski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. dialekt o zasięgu środowiskowym;

 (1.2) jęz. zespół jednostek językowych (zwykle leksykalnych) o podłożu środowiskowym;

Wiktionary

Socjolekt – odmiana językowa właściwa dla danej klasy lub grupy społecznej, grupy zawodowej lub subkultury. Socjolekty, w przeciwieństwie do dialektów regionalnych, mają podłoże nie geograficzne, lecz środowiskowe (społeczne). Socjolekty bywają odrębne wyłącznie na płaszczyźnie leksyki, lecz są wśród również takie, które odróżniają się także gramatyką.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dialekt środowiskowy, gwara środowiskowa, mowa środowiskowa

 (1.2) slang, gwara środowiskowa, żargon

Wiktionary


socjolingwistka

→ socjolingwista


SJP.pl

Patrz:

socjolingwista

socjolingwistyczny

→ socjolingwistyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący socjolingwistyki

Wiktionary

Patrz:

socjolingwistyka

Przykłady

 (1.1) Jest to zjawisko szczególnie interesujące, zarówno z punktu widzenia socjolingwistycznego, jak i teoretyczno-językowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔlʲĩŋɡvʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: socʹi ̯olʹĩŋgvʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjolingwistyka ż.

Wiktionary


socjolingwistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie;

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Socjolingwistyka narodziła się z powiązania socjologii będącej nauką o społeczeństwie i lingwistyki – nauki o języku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka, AS: socʹi ̯olʹĩŋgvʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjolingwista m., socjolingwistka ż.

 przym. socjolingwistyczny

Wiktionary


socjolog

specjalista w zakresie socjologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. specjalista w dziedzinie socjologii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) eduk. specjalistka w dziedzinie socjologii

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Córka jest socjologiem prawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈt͡sʲjɔlɔk, AS: socʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjologia ż., socjologizm m., socjologizowanie n.

:: fż. socjolożka

 czas. socjologizować ndk.

 przym. socjologiczny

 przysł. socjologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. socjolożka

Wiktionary


socjologia

1. nauka o społeczeństwie;
2. wydział lub kierunek w szkole wyższej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pośród metod badawczych socjologii szczególne znaczenie mają badania statystyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔˈlɔɟja, AS: socʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjolog m., socjolożka ż., socjologizm m., socjologizowanie n.

 czas. socjologizować ndk.

 przym. socjologiczny

 przysł. socjologicznie

Wiktionary


socjologiczny

przymiotnik

 (1.1) związany z socjologią lub socjologami; właściwy socjologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: socʹi ̯oloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjolożka ż., socjologizm m., socjologia ż., socjolog m.

 przysł. socjologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) społeczny

Wiktionary


socjologizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kierunek w socjologii powstały na przełomie XIX i XX w., który głosi, że społeczeństwo stanowi czynnik wyznaczający zarówno życie psychiczne, jak i kulturalne jednostek; uznający zjawiska społeczne za pierwotne, egzystencję psychiczną i kulturową człowieka zaś za ich pochodną dlatego do badania wszelkich przejawów życia psychicznego należy stosować metody socjologiczne

Wiktionary

Socjologizm – kierunek w socjologii, jedno z odgałęzień pozytywizmu.

Ogólnie socjologizm określany jest jako teoria, według której socjologia jest nauką zdolną do samodzielnego wyjaśniania faktów społecznych, a nawet będąca w stanie rozwiązać wszelkie problemy filozoficzne i moralne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔˈlɔɟism̥, AS: socʹi ̯oloǵism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjolożka ż., socjologia ż., socjolog m.

 przym. socjologiczny

 czas. socjologizować

Wiktionary


socjolożka

→ socjolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. specjalistka w dziedzinie socjologii

Wiktionary

Patrz:

socjolog

Powiązane:

 rzecz. socjologia ż., socjologizm mrz., socjologizowanie n.

:: fm. socjolog mos.

 czas. socjologizować ndk.

 przym. socjologiczny

 przysł. socjologicznie

Wiktionary


socjometria

Socjometria – metoda badawcza w socjologii i psychologii społecznej polegająca na badaniu struktur władzy i komunikacji pomiędzy jednostkami w populacji. Przeważnie badane są relacje komunikacji jednostek w grupie lub relacje władzy i współpracy. Podobną do socjometrii, lecz bardziej rozbudowaną metodą jest analiza sieciowa.

Wikipedia


socjopata

osoba o zaburzeniach osobowości polegających na nieprzystosowaniu do życia w społeczeństwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) psych. med. mężczyzna przejawiający psychopatię – osobowość dyssocjalną

 (1.2) pot. mężczyzna odrzucający normy społeczne i moralności, dążący do gratyfikacji i spełnienia własnych potrzeb

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjopatia ż., socjopatyczność ż.

:: fż. socjopatka ż.

 przym. socjopatyczny

 przysł. socjopatycznie

Wiktionary


socjopatia

zaburzenia osobowości spowodowane złymi metodami wychowawczymi i warunkami środowiskowymi, polegające na nieprzystosowaniu się jednostki do życia w społeczeństwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. zaburzenie osobowości podobne do psychopatii, przejawiające się nierespektowaniem podstawowych norm moralnych oraz wzorców zachowań w społeczeństwie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z charakterystycznych cech socjopatii jest brak głębokiej troski o drugiego człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔˈpatʲja, AS: socʹi ̯opatʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjopatyczność ż., socjopata mos., socjopatka ż.

 przym. socjopatyczny

Wiktionary


socjopatka

→ socjopata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta odrzucająca normy społeczne i moralności, dążąca do gratyfikacji i spełnienia własnych potrzeb

Wiktionary

Patrz:

socjopata

Powiązane:

 rzecz. socjopatyczność ż., socjopata mos., socjopatia ż.

Wiktionary


socjopatolog

socjolog zajmujący się zjawiskami patologicznymi w społeczeństwie


SJP.pl


socjopatologia

dział socjologii zajmujący się zjawiskami patologicznymi


SJP.pl


socjopatycznie

→ socjopatyczny


SJP.pl

Patrz:

socjopatyczny

socjopatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest socjopatyczne; cecha tych, którzy są socjopatyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjopatia ż., socjopata m., socjopatka ż.

 przym. socjopatyczny

 przysł. socjopatycznie

Wiktionary


socjopatyczny

związany z socjopatią, odnoszący się do socjopatii


SJP.pl


socjosfera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. sfera relacji międzyludzkich, środowisko psychospołeczne człowieka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔˈsfɛra, AS: socʹi ̯osfera

Wiktionary


socjotechnicznie

→ socjotechniczny


SJP.pl

Patrz:

socjotechniczny

socjotechniczny

odnoszący się do socjotechniki


SJP.pl


socjotechnik

specjalista w dziedzinie socjotechniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba stosująca socjotechnikę

Wiktionary


socjotechnika

ogół metod świadomego kształtowania zachowań społecznych przez określony system prawny, wychowanie itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o sposobach i wynikach świadomego wpływania na rzeczywistość społeczną

Wiktionary


socjoterapeuta

specjalista w zakresie socjoterapii


SJP.pl


socjoterapeutka

→ socjoterapeuta


SJP.pl

Patrz:

socjoterapeuta

socjoterapia

Socjoterapia lub terapia społeczna – metoda leczenia zaburzeń psychicznych polegająca na wykorzystywaniu oddziaływań natury społecznej.

Socjoterapia jest jedną z form pomocy psychologicznej adresowanej do dzieci i młodzieży, przejawiających różnorodne zaburzenia i trudności w funkcjonowaniu psychospołecznym. Uruchamia ona czynniki pomocowe, które wynikają zarówno z roli samego socjoterapeuty jak również z procesów, zachodzących wewnątrz małej grupy (Jankowiak, Soroko, 2013).

Wikipedia


socjusz

dawniej:
1. towarzysz, kamrat, kompan; konfrater, komiliton;
2. przyjaciel, dobry kolega; kumoter;
3. członek niektórych organizacji katolickich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba sprzymierzona

Wiktionary

So

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kompan, sprzymierzeniec, towarzysz

Wiktionary


socjuszka

członkini niektórych organizacji katolickich


SJP.pl


socrates

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokrates – jeden z największych filozofów greckich
  • Sokrates Scholastyk – bizantyński historyk Kościoła
  • Sócrates – Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira czyli Sócrates, brazylijski piłkarz
  • José Sócrates – polityk portugalski
  • Socrates-Erasmus – pakiet programów edukacyjnych Komisji Europejskiej
  • Socrates I – program edukacyjny wraz z pakietem projektów i inicjatyw UE z lat 1995–1999
  • Socrates II – program edukacyjny wraz z pakietem projektów i inicjatyw UE z lat 2000–2008

Wikipedia


socreal

potocznie:
1. socrealizm;
2. dzieło powstałe w stylu socrealizmu


SJP.pl


socrealista

zwolennik, przedstawiciel socrealizmu w sztuce


SJP.pl


socrealistka

→ socrealista


SJP.pl

Patrz:

socrealista

socrealistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co socrealistyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. socrealistyczny

Wiktionary


socrealistyczny

→ socrealizm


SJP.pl

Patrz:

socrealizm

socrealizm

kierunek w literaturze, filmie i sztukach plastycznych, ściśle związany z doktryną stalinizmu, głoszący zaangażowanie polityczne i ideowe sztuki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. szt. film. kierunek w sztuce zapoczątkowany w ZSRR w 1934 r., głoszący zaangażowanie polityczne i ideowe, nawiązujący do filozofii marksistowskiej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W latach powojennych socrealizm stał się obowiązującym wzorcem w krajach socjalistycznych; najczęściej sprowadzał się do produkcji tendencyjnych, sztampowych wytworów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. socrealistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) realizm socjalistyczny

Wiktionary


socynianin

wyznawca socynianizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca socynianizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: socỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socynjanin mos., socynianizm m., formy żeńskie: socynianka ż., daw. socynjanka ż., daw. socynistka ż.; daw. socynjanizm m., daw. socynista m.

 przym. socyniański, daw. socynjański

Wiktionary


socynianka

→ socynianin


SJP.pl

Patrz:

socynianin

socyniański

dotyczący socynianina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. hist. książk. dotyczący doktryn Fausta Socyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krytyka pacyfizmu socyniańskiego pojawiała się też ze strony kościołów protestanckich, m.in. na terenie Niemiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sɨ̃ˈɲä̃j̃sʲci, AS: socỹńä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socynianizm m., socynjanin mos., socynista mos., socynianin m., socynianka ż.

Wiktionary


socynista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. rel. socynianin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sɨ̃ˈɲista, AS: socỹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socynianizm m., socynianin m., socynianka ż., daw. socynjanizm m., daw. socynjanin m., daw. socynjanka ż., daw. socynistka ż.

 przym. socyniański, daw. socynjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) socynianin, daw. socynjanin

Wiktionary


socynjanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. rel. dawna pisownia: socynianin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sɨ̃ˈnʲjä̃ɲĩn, AS: socỹnʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socynianizm m., socynianin m., socynianka ż., daw. socynjanizm m., daw. socynista m., daw. socynjanka ż., daw. socynistka ż.

 przym. socyniański, daw. socynjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) socynianin, daw. socynista

Wiktionary


socza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka przepływająca przez Włochy i Słowenię, wypływa z Alp Julijskich i uchodzi do Zatoki Weneckiej;

Wiktionary

Socza (słoweń. "Soča", wł. "Isonzo") – rzeka przepływająca przez Włochy i Słowenię, wypływa z Alp Julijskich i uchodzi do Zatoki Weneckiej koło Monfalcone. Długość – około 136 km. Nad Soczą leżą Kobarid i Nova Gorica po stronie słoweńskiej oraz Gorycja i Monfalcone po stronie włoskiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. soczański

Wiktionary


soczański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Soczą, dotyczący Soczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Socza ż.

Wiktionary


soczek

zdrobnienie od: sok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: sok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz, napij się soczku!

 (1.1) Wziąłeś mu te soczki z piwnicy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sok mrz., soczystość ż., sokownik mrz.

 przym. soczysty, sokowy

 przysł. soczyście

Wiktionary


soczewa

forma skalna przypominająca kształtem soczewkę


SJP.pl


soczewica

jednoroczna lub dwuletnia roślina z rodziny motylkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Lens|Mill.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny bobowatych, uprawianych dla jadalnych nasion;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju soczewica (1.1)

 (1.3) spoż. nasiona soczewicy (1.2)

 (1.4) kulin. spoż. danie z soczewicy (1.3)

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) (…) wstawiam tylko na noc soczewicę do moczenia i następnego dnia rano w 20 minut przygotowuję obiad (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡ʃɛˈvʲit͡sa, AS: sočevʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczewka ż.

 przym. soczewicowaty, soczewicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. czoczka; daw. soczowica, soczewka, szocewica, szoczka, soczka

 (1.3) reg. śl. czoczka

 (1.4) reg. śl. czoczka

Wiktionary


soczewicowaty

1. przypominający nasiona soczewicy;
2. plama soczewicowata - rodzaj zmiany skórnej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający soczewicę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczewica

Wiktionary


soczewicowy

przymiotnik od: soczewica


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający soczewicę, odnoszący się do soczewicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczewka ż., soczewica ż.

Wiktionary


soczewka

1. część oka;
2. proste urządzenie skupiające lub rozpraszające promienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opt. przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;

 (1.2) anat. część oka załamująca promienie świetlne;

Wiktionary

Soczewka – urządzenie optyczne składające się z jednego lub kilku sklejonych razem bloków przezroczystego materiału (zwykle szkła, ale też różnych tworzyw sztucznych, żeli, minerałów, a nawet parafiny). Soczewka jest ograniczona dwiema powierzchniami. Przynajmniej jedna z nich jest zakrzywiona, to znaczy jest wycinkiem sfery, powierzchni walcowej lub powstałej w wyniku obrotu krzywej stożkowej (paraboli, hiperboli lub elipsy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed zakładaniem soczewek dokładnie umyj ręce.

 (1.2) Elastyczna soczewka oka może zmieniać swój kształt dzięki mięśniowi rzęskowemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈt͡ʃɛfka, AS: sočefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczewa ż., soczewica ż.

 przym. soczewkowy, soczewicowy, soczewkowaty

Wiktionary


soczewkomat

automat do sprzedaży soczewek


SJP.pl


soczewkowaty

przypominający soczewkę, podobny do soczewki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt soczewki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczewka ż., soczewkowatość ż., soczewa ż., soczewkowanie n.

 czas. soczewkować ndk.

 przym. soczewkowy

 przysł. soczewkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuwypukły, rzad. lentikularny

Wiktionary


soczewkować

zakrzywiać promienie świetlne w polu grawitacyjnym masywnego ciała niebieskiego, prowadząc do ich skupienia


SJP.pl


soczewkowy

1. przymiotnik od: soczewka;
2. celownik soczewkowy - celownik, którego układ optyczny składa się z jednej lub kilku soczewek


SJP.pl


soczi

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Soczi ( Сочи, სოჭი, orm. Սոչի) – miasto – największy letni kurort w Rosji – położone w Kraju Krasnodarskim, niedaleko granicy z Gruzją (Abchazja).

Od strony północno-wschodniej miasto otoczone jest przez góry Kaukaz; aglomeracja rozpościera się nad brzegiem Morza Czarnego, wzdłuż drogi biegnącej z Dżubgi do Suchumi, na długości 147 km, co czyni je drugim pod względem długości miastem na świecie[]. Liczba mieszkańców wynosi 443 562 (2020), organizator 22. Zimowych Igrzysk Olimpijskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔt͡ʃʲi, AS: sočʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. soczijski, socziński

Wiktionary


soczijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Soczi, dotyczący Soczi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzy ubiegłotygodniowe konferencje: warszawska, soczijska i monachijska, nie stworzyły nowego ładu na świecie, ale potwierdziły olbrzymią dynamikę i kierunek zmian.

 (1.1) Na placykach, wśród uschniętych drzewek (przywiezione zza granicy i sadzone w pośpiechu, nie przyjęły się na soczijskiej glebie), tu i ówdzie kolorowe huśtawki i zjeżdżalnie dla dzieci.

 (1.1) Sparaliżowane zostało soczijskie lotnisko, nieczynna była kolej, a drogi pozostawały zablokowane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soczi n.

 przym. socziński

Wiktionary


socziński

→ Soczi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Soczi, dotyczący Soczi

Wiktionary

Patrz:

Soczi

Przykłady

 (1.1) Do Gruzińskiej SRS włączono gubernie tifliską (= tyfliską), batumską i kutaiską, okręg suchumski i część okręgu soczińskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soczi n.

 przym. soczijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) soczijski

Wiktionary


soczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest soczyste

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ, AS: sočystość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sok m., soczek mrz., sokownik mrz.

 przym. soczysty

 przysł. soczyście

Wiktionary


soczystszy

stopień wyższy od przymiotnika: soczysty


SJP.pl


soczysty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zawierający dużo soku, pełen soku, płynu

 (1.2) przen. książk. dosadny, rubaszny, nieprzyzwoity

 (1.3) przen. intensywny, mocny, wyrazisty, dobitny, głęboki, wyraźny, czysty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybieramy dorodne, soczyste owoce, myjemy i układamy w słoikach i pasteryzujemy 20 minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈt͡ʃɨstɨ, AS: sočysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczystość ż., sok m., soczek mrz., sokownik m.

 czas. soczyścieć

 przym. sokowy, soczny

 przysł. soczyście, soczysto

Wiktionary


soczyć

czasownik

 (1.1) stpol. skarżyć

Wiktionary


soczyński

nazwisko


SJP.pl


soczyście

przysłówek

 (1.1) przen. w sposób soczysty, intensywnie, wyraziście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Furman, w pełni rozwścieczony, soczyście klął na wszystkie strony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczystość ż., soczek mrz., sok mrz., sokownik mrz.

 czas. soczyścieć

 przym. soczysty, soczny

 przysł. soczysto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobitnie, jędrnie, dosadnie, niewybrednie

Wiktionary


soczyściej

stopień wyższy od przysłówka: soczyście


SJP.pl


soczyścieć

rzadko: stawać się soczystym, nabierać soczystości


SJP.pl


soczówka

nazwisko


SJP.pl

Soczówka – część wsi Gągolin w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Łoniów. Nie ma sołtysa, należy do sołectwa Gągolin.

W latach 1975–1998 Soczówka administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia


soda

handlowa i potoczna nazwa węglanu sodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. nazwa zwyczajowa węglanu sodu

 (1.2) chem. nazwa zwyczajowa różnych innych soli sodowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • soda amoniakalna – węglan sodu
  • soda kalcynowana – nazwa techniczna bezwodnego węglanu sodu
  • soda kaustyczna – nazwa techniczna wodorotlenku sodu
  • soda krystaliczna – dziesięciowodny węglan sodu
  • soda oczyszczona – wodorowęglan sodu
  • soda rodzima – minerał składający się głównie z sody krystalicznej
  • soda śnieżna – dwuwęglan trójsodowy Na2CO3•NaHCO3
  • soda żrąca – nazwa zwyczajowa wodorotlenku sodu
  • Soda – polska grupa popowa grająca w II połowie lat 90. XX wieku
  • Soda – album zespołu Soda, wydany w 1998 roku
  • woda sodowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy przy wrzodzie żołądka mogę wypić wodę z sodą?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔda, AS: soda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sód m., sodówka ż., sodownia ż.

:: zdrobn. sodka ż.

 przym. sodowy

 przysł. sodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węglan sodu

Wiktionary


sodalicja

bractwo, stowarzyszenie religijne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. rel. bractwo religijne, pobożne stowarzyszenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sodalicja Mariańska
  • Sodalicja Świętej Jadwigi Królowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed II wojną światową przy parafiach aktywne były różnego rodzaju sodalicje, zrzeszenia i związki.

 (1.1) Sztandar sodalicji stał zawsze w nawie głównej kościoła parafialnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sodalis mos., sodalistka ż.

 przym. sodalicyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kongregacja, konfraternia

Wiktionary


sodalicyjny

→ sodalicja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z sodalicją, dotyczący sodalicji

Wiktionary

Patrz:

sodalicja

Przykłady

 (1.1) Słowa pieśni zaczerpnięto z przedwojennego śpiewnika sodalicyjnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sodalicja ż., sodalis mos., sodalistka ż.

Wiktionary


sodalis

1. członek sodalicji (katolickiego stowarzyszenia religijnego);
2. dawniej: towarzysz, kolega


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. osoba należąca do sodalicji

 (1.2) daw. towarzysz, kompan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas procesji sodalisi nosili zwykle baldachim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sodalicja ż.

:: fż. sodalistka ż.

 przym. sodalicyjny

Wiktionary


sodaliska

1. członkini sodalicji (katolickiego stowarzyszenia religijnego);
2. dawniej: sprzedawczyni wody sodowej


SJP.pl


sodalistka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. daw. członkini sodalicji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W procesji Bożego Ciała nie mogło zabraknąć sodalistek z ich wspaniałym sztandarem.

 (1.1) Babcia Józia była sodalistką, a dziadek Franek tercjarzem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sodalicja ż.

:: fm. sodalis m.

 przym. sodalicyjny

Wiktionary


sodalit

minerał z grupy skaleniowców, glinokrzemian sodu zawierający anion chloru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z gromady krzemianów, należący do grupy skaleniowców, pod względem chemicznym będący chlorokrzemianem sodu i glinu

Wiktionary

Sodalit (kamień niebieski) – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do skaleniowców. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od „soda”, nawiązuje do sodu, ważnego składnika tego minerału oraz gr. "lithos" = kamień, skała.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najważniejsze złoża sodalitu znajdują się w Kanadzie, Grenlandii, Brazylii i Namibii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór chemiczny: Na₈Al₆Si₆O₂₄Cl₂, zapis mineralogiczny: Na₈(Al₆Si₆O₂₄)Cl₂

Wiktionary


sodalitowy

→ sodalit


SJP.pl

Patrz:

sodalit

sodar

przyrząd do badania atmosfery (np. prędkości wiatru na różnych poziomach) za pomocą rozpraszania fal dźwiękowych na fluktuacjach powietrza


SJP.pl

So

Wikipedia


soderbergh

[czytaj: soderberg] nazwisko


SJP.pl


sodka

zdrobnienie od: soda


SJP.pl


sodoku

odmiana gorączki szczurzej wywołana zakażeniem śrubowcem mniejszym


SJP.pl


sodoma

Sodoma i Gomora; przenośnie:
1. wielka kłótnia, awantura, zamieszanie;
2. rozpusta, niemoralne zachowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) bibl. hist. biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;

Wiktionary

Sodoma – wspomniane w Biblii główne miasto kananejskie, położone na nizinie (por. "szefela"). Według Księgi Rodzaju (Rdz 10,19) zlokalizowane było na południu kraju. Filon z Aleksandrii w swoich dziełach wzmiankuje o Sodomitach z Kanaanu – obszaru, który później Syryjczycy określili Palestyną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkańcy Sodomy byli źli, gdyż dopuszczali się ciężkich przewinień wobec Pana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈdɔ̃ma, AS: sodõma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sodomita m., sodomitka ż., sodomia ż.

 przym. sodomski

Wiktionary


sodomia

1. zaspakajanie potrzeb seksualnych ze zwierzętami; zoofilia;
2. dawniej: homoseksualizm


SJP.pl

So

Wikipedia


sodomicki

→ sodomita


SJP.pl

Patrz:

sodomita

sodomita

człowiek uprawiający sodomię; zoofil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. pejor. człowiek oddający się sodomii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sodoma ż., Sodomita mos., sodomia ż.

 przym. sodomski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sodomczyk

Wiktionary


sodomitka

kobieta uprawiająca sodomię


SJP.pl


sodomski

1. → Sodoma (miasto);
2. grzech sodomski - praktyka seksualna uznawana w tradycyjnej nauce Kościoła katolickiego za "niezgodną z naturą", np. zoofilia, homoseksualizm; sodomia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sodomą, dotyczący Sodomy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sodoma ż., sodomia ż., sodomita mos., sodomitka ż.

Wiktionary


sodowany

czyścić powierzchnię metodą natrysku z użyciem ścierniwa, głównie sody oczyszczonej


SJP.pl


sodować

czyścić powierzchnię metodą natrysku z użyciem ścierniwa, głównie sody oczyszczonej


SJP.pl


sodowiarnia

dawniej: sklep z napojami orzeźwiającymi, wodą sodową


SJP.pl


sodowy

1. przymiotnik od: sód (np. bromek sodowy, saletra sodowa)
2. przymiotnik od: soda (np. woda sodowa)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. dotyczący sodu (pierwiastka)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sód m., soda ż., sodówka ż.

Wiktionary


sodozależny

taki, który zależy od występowania sodu


SJP.pl


sodówa

potocznie: zarozumiałość po osiągnięciu jakiegoś sukcesu (zwykle w wyrażeniu: sodówa uderzyła komuś do głowy)


SJP.pl


sodówka

1. potocznie: woda sodowa;
2. dawniej:
a) budka, w której sprzedaje się wodę sodową;
b) kobieta sprzedająca wodę sodową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Suaeda|Forssk. ex J.F. Gmel.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju sodówka (1.1)

 (1.3) pot. spoż. woda sodowa

 (1.4) pot. elektr. lampa sodowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sodówka – potoczna nazwa lampy sodowej
  • sodówka – rodzaj roślin z rodziny komosowatych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sód n., soda ż., sodka ż.

 przym. sodowy, sodówkowy

Wiktionary


sofa

miękka, niska kanapa zwykle z wałkami zamiast oparcia i poręczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mebl. rodzaj niskiej kanapy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sofa – rodzaj mebla
  • SOFA – polski zespół muzyczny
  • SOFA – akronim od Status of Forces Agreement
  • SOFA – skala oceny niewydolności narządów związanej z sepsą
  • Sofa Surfers – austriacki zespół rockowy
  • SOFFA – festiwal filmów amatorskich w Olsztynie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta sofa wspaniale wkomponowała się w nasze mieszkanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔfa, AS: sofa

Wiktionary


sofcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od soft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soft m.

Wiktionary


soferim

dawniej:
1. nauczyciel biblijnego prawa i żydowski interpretator tworzący komentarze do Tory Mojżesza, działający w latach 580-220 p.n.e.;
2. kopista i kaligraf przepisujący Torę i inne dokumenty religijne na pergaminowe zwoje


SJP.pl


soffione

w geologii: gorące wyziewy gazów i pary wodnej, wydostające się z ziemi lub ze szczelin skalnych w okolicach wulkanicznych; soffioni, sofioni, solfatara


SJP.pl


soffioni

w geologii: gorące wyziewy gazów i pary wodnej, wydostające się z ziemi lub ze szczelin skalnych w okolicach wulkanicznych; soffione, sofioni, solfatara


SJP.pl


sofia

stolica Bułgarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto, stolica Bułgarii;

 (1.2) geogr. rzeka na Madagaskarze;

 (1.3) geogr. region na północy Madagaskaru ze stolicą;

 (1.4) rzad. imię żeńskie, wariant imienia Zofia

Wiktionary

Sofia ( София; "sofia" z σοφία znaczy również „mądrość”) – stolica i największe miasto Bułgarii. Położona w zachodniej części Bułgarii,

w śródgórskiej kotlinie, u stóp masywu Witoszy. Miasto leży nad rzeką Bojanską, która jest lewym dopływem rzeki Iskyr. Sofia stanowi wydzielony obwód miejski, jest ponadto ośrodkiem administracyjnym obwodu sofijskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod koniec tygodnia pojadę do Sofii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔfʲja, AS: sofʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sofijczyk mos., sofijka ż.

 przym. sofijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Serdica

 (1.4) Zofia

Wiktionary


soficki

odnoszący się do sofisty lub sofizmu, właściwy sofistom


SJP.pl


sofijczyk

mieszkaniec Sofii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sofii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈfʲijt͡ʃɨk, AS: sofʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sofia ż.

:: fż. sofijka ż.

 przym. sofijski

Wiktionary


sofijka

mieszkanka Sofii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Sofii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈfʲijka, AS: sofʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sofia ż.

:: fm. sofijczyk mos.

 przym. sofijski

Wiktionary


sofijski

przymiotnik od: Sofia (stolica Bułgarii)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Sofia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podziękowania chciałbym skierować pod adresem dra Georgi Nikolova z Uniwersytetu Sofijskiego, dzięki któremu dostępna mi była najnowsza literatura bułgarska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈfʲijsʲci, AS: sofʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sofia ż., sofijczyk mos., sofijka ż.

Wiktionary


sofioni

w geologii: gorące wyziewy gazów i pary wodnej, wydostające się z ziemi lub ze szczelin skalnych w okolicach wulkanicznych; soffione, soffioni, solfatara


SJP.pl


sofipol

wieś w Polsce


SJP.pl

Sofipol – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Gródek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii św. Anny w Królowym Moście, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gródku.

Wikipedia


sofista

1. w starożytnej Grecji: filozof przygotowujący obywateli do życia publicznego przez nauczanie retoryki, polityki, filozofii i etyki;
2. w przenośni: człowiek dowodzący nieprawdziwych tez za pomocą pokrętnych, fałszywych argumentów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) filoz. filozof w starożytnej Grecji, głoszący względność wszystkich wartości i prawd;

 (1.2) hist. staroż. wędrowny nauczyciel grecki przygotowujący uczniów do życia publicznego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈfʲista, AS: sofʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sofizmat mrz.

Wiktionary


sofistka

→ sofista


SJP.pl

Patrz:

sofista

sofistyczny

1. odnoszący się do sofisty lub sofistyki;
2. pokrętny, naciągany, kłamliwy


SJP.pl


sofistyka

1. koncepcja filozoficzna i dydaktyczna stworzona przez sofistów w starożytnej Grecji;
2. argumentacja polegająca na stosowaniu sofizmatów;
3. posługiwanie się pokrętnymi argumentami w celu udowodnienia fałszywej tezy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sofiści – nurt filozoficzny i literacki w starożytności
  • Sofizmat – zawiły dowód logiczny

Wikipedia


sofistykowany

przymiotnik

 (1.1) wyrafinowany, zaawansowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Całe sterowanie wspierane jest przez bardzo sofistykowany software i hardware. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔfʲistɨkɔˈvãnɨ, AS: sofʹistykovãny

Wiktionary


sofizm

kierunek filozoficzny w starożytnej Grecji, charakteryzujący się twierdzeniem, że wszystko jest względne


SJP.pl


sofizmat

1. rozumowanie pozornie poprawne, ale tak naprawdę zawierające utajone błędy logiczne;
2. świadome dowodzenie nieprawdy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) log. jęz. pozornie prawdziwe twierdzenie, które wprowadza w błąd, gdyż opiera się na błędach logicznych, wieloznaczności lub świadomie fałszywym rozumowaniu;

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twoje twierdzenie, że brak tam oskarżenia o homofobię spowodowaną jego zdaniem sprzecznością wizerunku dwóch trzymających się za ręce mężczyzn z doktryną katolicką to zwykły sofizmat przejawiający nie tylko brak logicznego rozumowania ale i w sposób oczywisty stojący w sprzeczności wobec najprostszej wykładni językowej.

 (1.1) Jeśli nawet pytanie: miał czy nie miał Lublin wybitniejszych artystów? zamaskujemy jakimś wyjątkowo poręcznym sofizmatem, to i tak nie uda się ukryć faktu, że niemal wszystkie cenne a zachowane dzieła malarstwa, rzeźby i grafiki, powstałe od XV do XVIII wieku, wykonali twórcy z zewnątrz, sprowadzeni do miasta dla realizacji jednego zadania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈfʲizmat, AS: sofʹizmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sofizm mrz., sofista mos., sofistyka ż.

 przym. sofistyczny

 przysł. sofistycznie

Wiktionary


sofka

mała kanapa; zdrobnienie od sofa


SJP.pl


sofokles

Sofokles (ok. 496-406 p.n.e.), tragediopisarz grecki


SJP.pl

Sofokles (starogr. Σοφοκλῆς; ur. ok. 496 p.n.e. w Kolonos, zm. 406 p.n.e. w Atenach) – największy obok Ajschylosa i Eurypidesa tragik starożytnej Grecji.

Sofokles był także politykiem, dowódcą wojskowym i kapłanem. Jego działalność polityczna i praca twórcza przypadają na okres pomiędzy twórczością Ajschylosa a życiem Eurypidesa.

Wikipedia


sofoniasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Sofoniasz ( ‏צְפַנְיָה‎, "Cefanejah") – jeden z 12 proroków mniejszych Starego Testamentu, autor Księgi Sofoniasza.

Żyjący w okresie panowania Jozjasza zgodnie z autobiograficznym wprowadzeniem był potomkiem Ezechiasza, synem Kusziego. Zaliczany do proroków mniejszych ze względu na niewielkie rozmiary zachowanej księgi. Poza wiedzą o tym, że księga została spisana przed reformą z okresu 640–630 p.n.e. bliższe dane o proroku nie zachowały się. Działał w tym samym czasie co Jeremiasz i Nahum.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księga przypisywana Sofoniaszowi ma tylko jeden rozdział.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Sofoniaszowy

Wiktionary


sofoniaszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Sofoniasza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemieccy egzegeci twierdzą, iż może to być styl Sofoniaszowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sofoniasz mos.

Wiktionary


sofora

roślina z rodziny bobowatych; szupin


SJP.pl


sofrolog

wyznawca, zwolennik lub nauczyciel sofrologii


SJP.pl


sofrologia

paranauka o odnowie ciała i umysłu poprzez pozytywne myślenie i uzyskanie wewnętrznego spokoju


SJP.pl

Sofrologia – technika relaksacyjna (różna od hipnozy) i wpływania na świadomość, która ma jako cel wprowadzić równowagę między ciałem a umysłem. Została stworzona w latach 60. XX w. przez neuropsychiatrę Alfonso Caycedo Lozano. Założył on szkołę w Madrycie, aby uczyć technik sofrologii

Wikipedia


sofroniusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Sofroniusz – imię męskie pochodzenia greckiego, złożone z elementów "sōs"- („zdrowy”) i -"phron" („duch, umysł”). Oznacza człowieka mądrego, rozumnego. Istnieje kilku świętych o tym imieniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maronicki mnich miał na imię Sofroniusz i pochodził z Damaszku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Sofronia ż.

 przym. Sofroniuszowy

Wiktionary


sofroniuszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Sofroniusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) List Sofroniuszowy dotarł do Rzymu po jego śmierci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sofronia ż., Sofroniusz mos.

Wiktionary


sofrozyne

ogół walorów wewnętrznych, do których posiadania dążyli wykształceni Grecy starożytni, np. umiar, opanowanie, rozwaga, rozsądek


SJP.pl


soft

środowiskowo: software, oprogramowanie komputerowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. inform. software, oprogramowanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oprogramowanie
  • Soft – singiel nagrany przez grupę Video i Anię Wyszkoni w 2008 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę ściągnąć sobie jakiś soft do obróbki zdjęć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔft, AS: soft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. software m., sofcik mrz.

 przym. softwarowy, softowy

Wiktionary


softball

[czytaj: softbol] gra zespołowa podobna do baseballu, rozgrywana na mniejszym boisku, przy użyciu większej piłki oraz lżejszej i grubszej pałki


SJP.pl

Softball – gra podobna do baseballu, lecz rozgrywana na mniejszym boisku, większą piłką oraz lżejszą i cieńszą pałką.

Rywalizują ze sobą dwie drużyny po 9 zawodników. Główna część pola gry jest kwadratem o boku 18,3 m. W narożnikach umieszczone są bazy (jedna z baz to baza domowa). W grze używa się piłki o obwodzie blisko 30 cm (11 lub 12 cali w zależności od rodzaju rozgrywek

Wikipedia


softballista

[czytaj: softbolista] osoba grająca w softball


SJP.pl


softballistka

→ softballista [czytaj: softbolistka]


SJP.pl


softballowy

→ softball [czytaj: softbolowy]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z softballem, dotyczący softballu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. softball m.

Wiktionary


softcore

[czytaj: softkor] łagodna pornografia przedstawiająca czynności erotyczne w sposób pośredni; soft porno, soft core, miękka pornografia


SJP.pl

Softcore – rodzaj fotografii, filmu lub grafiki, który zawiera elementy pornograficzne, ale jest mniej dosłowny niż klasyczna pornografia, zazwyczaj definiowany przez brak widocznej penetracji seksualnej. Softcore zwykle przedstawia nagich lub półnagich aktorów w symulowanych scenach erotycznych i ma na celu wywołanie podniecenia seksualnego u odbiorcy. Softcore należy odróżnić od erotyki, która ma aspiracje artystyczne.

Wikipedia


softshell

[czytaj: soft-szel] materiał do szycia odzieży outdoorowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. termoaktywna, wiatroodporna i w pewnym stopniu wodoodporna tkanina;

 (1.2) pot. odzież. kurtka z softshellu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ścieżką biegła dziewczyna w turkusowym softshellu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. softshellowy

Wiktionary


softshellowy

→ softshell [czytaj: soft-szelowy]


SJP.pl


software

[czytaj: softłer] oprogramowanie komputerowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. oprogramowanie

 (1.2) książk. przen. myśl techniczna i organizacyjna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. software'owy

 rzecz. soft mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oprogramowanie

Wiktionary


software'owy

→ software [czytaj: softłerowy]; softwarowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z softwarem, dotyczący software'u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. software m.

Wiktionary


softwarowy

→ software [czytaj: softłerowy]; software'owy


SJP.pl


softy

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj wyprawionej skóry bydlęcej wytrzymałej na pranie w wodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cholewki z softy nie wymagają podszewki.

Wiktionary


sogdiana

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;

Wiktionary

So

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sogdyjski mrz., Sogdyjczyk mos., Sogdyjka ż.

 przym. sogdyjski

Wiktionary


sogdyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sogdianą, dotyczący Sogdiany

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język sogdyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sogdiana ż., Sogdyjczyk mos., Sogdyjka ż.

Wiktionary


soho

Soho – centralna część dzielnicy West End w Londynie, w City of Westminster, zamykająca się między Oxford Street od północy, Charing Cross Road od wschodu, Shaftesbury Avenue od południa i Regent Street od zachodu.

W pobliżu Soho znajdują się cztery stacje metra:

Wikipedia


soi

forma rzeczownika.

 (1.1) D., C., Ms. lp. od: soja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filtr o skończonej odpowiedzi impulsowej
  • Indeks oscylacji południowej
  • Silicon on insulator
  • Siły Obronne Izraela

Wikipedia


soirée

[czytaj: słaRE] przyjęcie lub zabawa towarzyska organizowane wieczorem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. wieczorek towarzyski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baronowa Gustawowa de Rothschild zwróciła się do mnie, bym zagrał na soirée zamykającym sezon i uważanym za najważniejsze wydarzenie towarzyskie roku.

Wiktionary


soiński

nazwisko


SJP.pl


soja

roślina uprawna posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Glycine max|ref=tak., roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz;

 (1.2) spoż. ziarna soi (1.1)

Wiktionary

Soja ("Glycine" Willd.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 28 gatunków. Występują one dziko w Azji Wschodniej (od Japonii i Rosyjskiego Dalekiego Wschodu po Tajlandię, Wietnam i Filipiny), poza tym na Nowej Gwinei i w Australii. Jako uprawiane i dziczejące rozprzestrzenione zostały w strefie międzyzwrotnikowej oraz w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przeciwieństwie do tofu, które jest również wytwarzane z ziaren soi, tempeh składa się z pełnych ziaren i ma mocniejszy smak z powodu fermentacji.

 (1.2) Delikatnie wędzone tofu z europejskiej soi dobrze smakuje w zupach i daniach warzywnych, jako plasterekasterki na chlebie lub z grilla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔja, AS: soi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sojowy

 rzecz. sojowina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) soja warzywna, soja owłosiona, soja zwyczajna

Wiktionary


sojak

nazwisko


SJP.pl


sojczynek

Sojczynek (nazwa historyczna: Sojczynek-Nowa Wieś) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Grajewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia


sojda

nazwisko


SJP.pl


sojka

ptak z rodziny krukowatych; sójka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. sójka

Wiktionary

Sojka – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 6 tys. osób.

Wikipedia


sojonez

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. neol. wegański zamiennik majonezu na bazie napoju sojowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sojonez totalnie rozwalił moje kubki smakowe, bo w smaku niczym nie różni się od tradycyjnego majonezu, zaryzykuję, że jest nawet smaczniejszy :)

Wiktionary


sojowina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. wegański zamiennik suszonej wołowiny przygotowany na bazie teksturatu białka sojowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soja ż.

 przym. sojowy

Wiktionary


sojowy

przymiotnik od: soja (np. mączka sojowa, kotlet sojowy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z soi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuchnie azjatyckie są bogate w produkty sojowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈjɔvɨ, AS: soi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sojowina ż., soja ż.

Wiktionary


soju

[czytaj: sodziu] koreański słodkawy napój alkoholowy, nazywany też koreańską wódką


SJP.pl

Soju ( 소주, hancha: 燒酒) – grupa koreańskich napojów alkoholowych zaliczanych do napojów destylowanych. Współcześnie wyróżnia się dwa podstawowe typy soju ze względu na sposób produkcji: soju destylowane oraz soju rozcieńczane. Pierwsze powstaje przez destylację przefermentowanego zacieru, natomiast drugie z wysoko oczyszczonego alkoholu rozcieńczanego wodą.

Wikipedia


sojusz

porozumienie o wspólnym działaniu mającym doprowadzić do osiągnięcia określonego celu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) porozumienie o wzajemnym wsparciu w sytuacji konfliktu (zwłaszcza zbrojnego);

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli duński król wydawał syna za córkę króla szwedzkiego, to było to w sytuacji, gdy istniała potrzeba pokoju i zawiązywania sojuszy.

 (1.1) Po inwazji Rosji na Ukrainę Finlandia wystąpiła o członkostwo w zachodnim sojuszu obronnym NATO. To samo Szwecja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sojusznik m., sojuszniczka ż.

 przym. sojuszniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alians, przymierze

Wiktionary


sojusznictwo

bycie sojusznikiem


SJP.pl


sojuszniczka

kobieta, która zobowiązała się do współpracy i wzajemnej pomocy zawierając odpowiednią umowę z inną osobą, organizacją lub państwem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która wspiera kogoś w walce, działaniu, idei lub jest członkinią sojuszu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sojusz mrz., sojusznik mos.

 przym. sojuszniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzymierzeńczyni, partnerka, wspólniczka

Wiktionary


sojuszniczy

przymiotnik

 (1.1) wynikający z zawartego sojuszu, sprzymierzony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sojusz m., sojusznik m., sojuszniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjazny

Wiktionary


sojusznik

osoba, organizacja lub państwo, które zobowiązały się do współpracy i wzajemnej pomocy zawierając odpowiednią umowę z inną osobą, organizacją lub państwem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈjuʃʲɲik, AS: soi ̯ušʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sojusz m.

:: fż. sojuszniczka ż.

 przym. sojuszniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzymierzeniec, aliant

Wiktionary


sojuszowy

→ sojusz


SJP.pl

Patrz:

sojusz

sojuz

potocznie: Związek Radziecki; Sojuz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Program Sojuz – rosyjski (do 1991 r. radziecki) program załogowych lotów kosmicznych
  • Sojuz – pojazd kosmiczny
  • Sojuz – rakieta nośna
  • Sojuz – radziecka stacja antarktyczna
  • Sojuz – organizacja ukraińskich studentów na Bukowinie

Wikipedia


sok

1. płyn wyciśnięty z rozdrobnionych owoców lub warzyw
2. płyn w organizmach roślinnych, wytwarzany w procesie pobierania dwutlenku węgla z atmosfery
3. wydzielina gruczołów trawiennych w organizmach ludzkich i zwierzęcych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

 (1.2) bot. płyn w organizmach roślin

Wiktionary

na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nalej mi jeszcze soku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔk, AS: sok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokownik mrz., soczystość ż.

:: zdrobn. soczek mrz.

 przym. soczysty, sokowy

 przysł. soczyście

Wiktionary


sok-ista

pracownik Straży Ochrony Kolei (SOK); sokista


SJP.pl


sok-istka

pracownica Straży Ochrony Kolei (SOK); sokistka


SJP.pl


sokal

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Ukrainie, w obwodzie lwowskim

Wiktionary

Sokal ( Сокаль) – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie szeptyckim, do 2020 r. siedziba administracyjna rejonu sokalskiego. Sokal leży nad Bugiem, około 20 km na wschód od granicy polsko-ukraińskiej. W mieście rozwinął się przemysł materiałów budowlanych, precyzyjny oraz chemiczny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔ.kal

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sokalski

Wiktionary


sokalski

→ Sokal (miasto na Ukrainie)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rejon sokalski – była jednostka administracyjna Ukrainy, w składzie obwodu lwowskiego
  • powiat sokalski – była jednostka administracyjna Polski w województwie lwowskim
  • kordon sokalski – umowny termin dla określenia granicy administracyjnej pomiędzy częścią województw II RP
  • Antoni Sokalski – polski przedsiębiorca, działacz samorządowy i gospodarczy
  • Jerzy Sokalski – polski lekarz stomatolog
  • Wacław Andrzej Sokalski – polski inżynier chemik.
  • Klemens Henryk Sokalski - członek Polskiej Organizacji Wojskowej, bohater walk o niepodległość.

Wikipedia


sokijczycy

plemię afrykańskie


SJP.pl


sokijczyk

członek plemienia afrykańskiego; Soko


SJP.pl


sokijka

członkini plemienia afrykańskiego


SJP.pl


sokijski

dotyczący Soków (Sokijczyków), charakterystyczny dla Soków


SJP.pl


sokista

pracownik Straży Ochrony Kolei (SOK); SOK-ista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kolej. członek SOK, straży kolejowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sokiści złapali na torach odurzonego mężczyznę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈcista, AS: soḱista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. sokistka ż.

 skr. SOK

Wiktionary


sokistka

pracownica Straży Ochrony Kolei (SOK); SOK-istka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolej. funkcjonariuszka SOK, straży kolejowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do przedziału weszła sokistka i dwóch policjantów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. sokista mos.

 skr. SOK

Wiktionary


soko

członek plemienia afrykańskiego; Sokijczyk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Soko – grupa wysp w Hongkongu
  • Soko – miasto biblijne w północnej Judzie
  • Soko – miasto biblijne na południu Judy
  • Soko – pseudonim francuskiej piosenkarki Stéphanie Sokolinski
  • SOKO – jugosłowiańska wytwórnia lotnicza
  • Soko – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie tuzlańskim, w mieście Gračanica
  • Sōkō – chińska kanonierka „Caojiang”, zdobyta przez Japończyków i przemianowana

Wikipedia


sokoke

rasa kotów z Afryki Wschodniej


SJP.pl


sokolczyk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Neohierax insignis|Walden|ref=tak., gatunek drapieżnych ptaków z rodziny sokołowatych;

 (1.2) ornit. ptak z gatunku sokolczyków (1.1)

Wiktionary

Sokolczyk, sokolik żółtooki ("Neohierax insignis") – gatunek ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae). Zamieszkuje Azję Południowo-Wschodnią.

Jedyny przedstawiciel rodzaju Neohierax. Dawniej umieszczany był w rodzaju "Polihierax".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naturalnymi siedliskami sokolczyka są m.in. sawanny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokoły lm nm., sokół mos./mzw./mrz.

 przym. sokoli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sokolik żółtooki

 (1.2) sokolik żółtooki

Wiktionary


sokolec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokolec – część miasta Siedliszcze
  • Sokolec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
  • Sokolec – część wsi Sąspów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
  • Sokolec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Szamocin
  • Sokolec – część wsi Stare Paprockie Holendry w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Krzymów
  • Sokolec, obecnie Nowe Sokoły – wieś na Ukrainie, rejon iwankowski w obwodzie kijowskim
  • Sokolec – wieś rejon dunajowiecki, w obwodzie płoskirowskim, na Podolu
  • Sokolec – wieś rejon hajsyński w obwodzie winnickim
  • Sokolec – wieś rejon koziatyński w obwodzie winnickim
  • Sokolec – wieś rejon niemirowski w obwodzie winnickim
  • Sokolec – wąwóz na Wyżynie Olkuskiej
  • Sokolec – szczyt w Magurze Orawskiej na Słowacji

Wikipedia


sokolewicz

nazwisko


SJP.pl


sokoli

→ sokół; sokołowy


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do sokoła

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z sokołem, dotyczący sokoła

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla sokoła, mający cechy sokoła

forma rzeczownika.

 (4.1) M., W. plural|sokół.

Wiktionary

Sokoli – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w mieście Čabar. W 2011 roku liczyła 10 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (3.1) – To już dawno spostrzegłem gołym okiem – z cieniem zarozumiałości rzekł bosman, dumny ze swego sokolego wzroku, co niejednokrotnie z naciskiem podkreślał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈkɔlʲi, AS: sokolʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokółeczka ż., sokoły nmos., sokołowe nmos., sokołowate nmos., sokolę n., sokolątko n., sokolczyk mzw., sokolnik mos., sokolniczka ż., sokół mzw., sokolnictwo n.

Wiktionary


sokolica

samica sokoła


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokolica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
  • Sokolica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
  • Sokolica – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
  • Sokolica – szczyt w Beskidzie Żywieckim
  • Sokolica – szczyt w Górach Sowich w Sudetach
  • Sokolica – szczyt w Pieninach
  • Sokolica – skała wapienna w Dolinie Będkowskiej
  • Sokolica – dawna gmina wiejska w woj. olsztyńskim
  • Sokolica – rzeka
  • Sokolica – szczyt w Górach Wschodnioserbskich

Wikipedia


sokolik

zdrobnienie od: sokół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. drapieżny ptak z plemięemienia Falconini w podrodzinie sokołów

 (1.2) zdrobn. od: sokół

 (1.3) mały sokół

 (1.4) przen. o chłopcu, szczególnie ukochanym

Wiktionary

So

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sokółeczka ż., sokoły nmos., sokolnik mos., sokół mzw., sokolnictwo n., sokolniczka ż.

Wiktionary


sokoliniec

Sokoliniec (niem. "Falkenwalde") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Recz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 wieś liczyła 416 mieszkańców.

Wikipedia


sokoliński

nazwisko


SJP.pl


sokolnicki

→ Sokolniki


SJP.pl

Patrz:

Sokolniki

sokolnictwo

polowanie przy użyciu specjalnie układanych ptaków: sokołów, jastrzębi i orłów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) łow. sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy

Wiktionary

Sokolnictwo ("myślistwo ptasze") – jedna z gałęzi łowiectwa; sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy przy użyciu tych ptaków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sokolę n., sokolątko n., sokolnik m., sokolniczka ż., sokół m., sokolik m., sokolniczy m., Sokółka ż., sokolstwo n., sokolnik mos., sokolnia mrz.

 przym. sokolniczy, sokoli, sokolski

Wiktionary


sokolniczka

→ sokolnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokolniczka – kobieta-sokolnik
  • Sokolniczka – powieść fantastyczna Marion Zimmer Bradley
  • Sokolniczka – błędna nazwa wzniesienia Sokoliczka w gminie Kamień Pomorski
  • Sokolnik, Sokolniki, Sokólnik

Wikipedia

Patrz:

sokolnik

Wymowa:

IPA: ˌsɔkɔlʲˈɲit͡ʃka, AS: sokolʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolnik m., sokół m., sokolik m., sokolnictwo n., sokolniczy m., sokolstwo n., sokolątko n., sokolę n.

 przym. sokolniczy, sokoli

Wiktionary


sokolniczy

dotyczący sokolnictwa, właściwy sokolnikowi


SJP.pl


sokolnik

myśliwy polujący z sokołem; osoba układająca sokoły do polowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokolnik – myśliwy hodujący i układający sokoły i inne ptaki łowcze
  • Sokolnik – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mrozy
  • Sokolnik – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Młynary
  • Sokolnik – gajówka w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów
  • Sokolnik – szczyt w Karkonoszach
  • Sokolnik – pomnik w Nowym Jorku
  • Sokolniki, Sokólnik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sokolnicy polowali dawniej głównie na ptactwo i zające.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈkɔlʲɲik, AS: sokolʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokół m., sokolik m., sokolnictwo n., sokolniczy m.

:: fż. sokolniczka ż.

 przym. sokolniczy, sokoli

Wiktionary


sokolniki

myśliwy polujący z sokołem; osoba układająca sokoły do polowania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokolniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Łagiewniki
  • Sokolniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Udanin
  • Sokolniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Sokolniki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Sokolniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Sokolniki
  • Sokolniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
  • Sokolniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
  • Sokolniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Drobin
  • Sokolniki – osada w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dąbrowa
  • Sokolniki – wieś w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce
  • Sokolniki – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Niegowa
  • Sokolniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Mieleszyn

Wikipedia


sokolski

przymiotnik od: Sokoły


SJP.pl


sokolstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. stowarzyszenie sokołów-gimnastyków;

 (1.2) zbiorowość tworzona przez członków stowarzyszenia Sokół

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolę n., sokolątko n., sokół mos., sokolnik mos., sokolniczka ż., sokolnia ż., sokolnictwo n.

 przym. sokolski

Wiktionary


sokolątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: sokół

 (1.2) młody sokół

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Samica karmiła sokolątka szczurzym ścierwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolę mzw., sokolnictwo n., sokolniczka ż., sokolnik m., sokolstwo n., sokół mos./mzw., Sokółka ż.

 przym. sokoli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sokolę

Wiktionary


sokolę

pisklę sokoła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: sokół

 (1.2) młody sokół

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Samiec przyniósł sokolętom szczurze ścierwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolątko mzw., sokolnictwo n., sokolniczka ż., sokolnik m., sokolstwo n., sokół mos./mzw., Sokółka ż.

 przym. sokoli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sokolątko

Wiktionary


sokomat

automat do wyciskania i sprzedaży soku


SJP.pl


sokopijalnia

pijalnia soków


SJP.pl


sokora

drzewo z rodziny wierzbowatych (Populus nigra), gatunek topoli; topola czarna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa systematyczna|Populus nigra|L.|ref=tak., topola czarna, sokorzyna, jasiokor, topola nadwiślańska;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatnio posadzono w naszym parku kilka sokor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈkɔra, AS: sokora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) topola czarna

Wiktionary


sokotra

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. jemeńska wyspa na Oceanie Indyjskim w pobliżu Półwyspu Somalijskiego;

 (1.2) geogr. adm. muhafaza Jemenu obejmująca Sokotrę (1.1) i przyległe wyspy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokotra – wyspa na Morzu Arabskim, należąca do Jemenu
  • Sokotra – archipelag obejmujący m.in. powyższą wyspę
  • Sokotra – muhafaza w Jemenie
  • port lotniczy Sokotra

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sokotrzański

Wiktionary


sokotrański

przymiotnik od: Sokotra (archipelag)


SJP.pl


sokotrzański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sokotrą, dotyczący Sokotry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sokotra ż.

Wiktionary


sokowie

plemię afrykańskie


SJP.pl


sokowirówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie służące do mechanicznego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔkɔvʲiˈrufka, AS: sokovʹirufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokownik mrz.

Wiktionary


sokownik

urządzenie do produkcji soku z owoców lub warzyw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. urządzenie do domowego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw pod wpływem działania pary wodnej;

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sokownik parowy składa się z czterech części: zbiornika na wodę, pojemnika na owoce i warzywa, pojemnika, do którego przez gumowy wężyk z zaciskiem odprowadzany jest sok oraz z pokrywy. Cała konstrukcja wyglądem przypomina trzy ustawione jeden na drugim garnki.

 (1.1) Lubię używać sokownika, bo przygotowanych w nim soków nie trzeba pasteryzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sok m., soczek mrz., sokowirówka ż., soczystość ż., sokownica ż.

 przym. soczysty, sokowy

 przysł. soczyście

Wiktionary


sokowy

przymiotnik od: sok


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z sokiem, dotyczący soku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sok m., soczek mrz., sokownik mrz.

 przym. soczysty

Wiktionary


sokołowate

o cechach sokołowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Falconidae|Leach|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu sokołowych;

Wiktionary

Sokołowate (Falconidae) – rodzina ptaków z rzędu sokołowych (Falconiformes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samice sokołowatych są większe od samców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokół mzw., sokołowe lm nm., sokoły lm nm., sokółeczka ż., Sokółka ż., Sokółki lm nm.

 przym. sokoli

Wiktionary


sokołowaty

o cechach sokołowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


sokołowe

rząd ptaków neognatycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Falconiformes|Bonaparte|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Sokołowe (Falconiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pustułka australijska jest przedstawicielem sokołowych występującym na Tasmanii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokół mzw., sokołowate lm nm., sokoły lm nm., sokółeczka ż., Sokółka ż., Sokółki lm nm.

 przym. sokoli

Wiktionary


sokołowianin

mieszkaniec Sokołowa (Małopolskiego lub Podlaskiego)


SJP.pl


sokołowianka

mieszkanka Sokołowa Małopolskiego, Sokołowa Podlaskiego


SJP.pl


sokołowo

1. nazwa kilkunastu wsi w Polsce;
2. miasto w Bośni i Hercegowinie;
3. wieś na Białorusi;
4. wieś na Ukrainie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokołowo – miasto w Bośni i Hercegowinie
  • Sokołowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie żabineckim, w sielsowiecie Chmielewo
  • Sokołowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim
  • Sokołowo – dawny majątek i kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Juńki
  • Sokołowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo
  • Sokołowo – wieś w obwodzie Burgas
  • Sokołowo – wieś w obwodzie Dobricz
  • Sokołowo – wieś w obwodzie Gabrowo
  • Sokołowo – wieś w obwodzie Łowecz
  • Sokołowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka.
  • Sokołowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Sokołowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Bytoń

Wikipedia


sokołowski

przymiotnik od: Sokołów Małopolski, Sokołów Podlaski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Sokołowski (powstaniec styczniowy)
  • Aleksander Sokołowski (żołnierz BCh)
  • Aleksander Sokołowski (biskup)
  • Alfred Sokołowski
  • Andrzej Sokołowski
    • Andrzej Sokołowski (1858–1935)
    • Andrzej Sokołowski (piłkarz ręczny)
    • Andrzej Jan Sokołowski (ur. 1941) – mechanik, działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL
  • Artur Sokołowski
  • August Sokołowski
    • August Sokołowski (historyk) (1846 – 1921)
    • August Sokołowski (powstaniec) (1820 – po 1910)

Wikipedia


sokołowsko

przymiotnik od: Sokołów Małopolski, Sokołów Podlaski


SJP.pl

Sokołowsko (niem. "Görbersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Mieroszów, w Górach Suchych w Sudetach Środkowych. Według Narodowego Spisu Powszechnego (2011-03) liczyło 944 mieszkańców i jest największą wsią gminy Mieroszów.

Wikipedia


sokołowszczański

przymiotnik od: Sokołowsko


SJP.pl


sokołowy

1. → sokół; sokoli;
2. o cechach sokołowych (rząd ptaków)


SJP.pl


sokoły

1. ptak drapieżny z rodziny sokołowatych, używany dawniej w Polsce na polowaniach jako ptak łowczy;
2. przenośnie: osoba bardzo dzielna, odważna, doskonale radząca sobie w każdej sytuacji; kozak, zuch, śmiałek, chwat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Falconinae|Leach|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny sokołowatych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: sokół

Wiktionary

Sokoły (Falconinae) – podrodzina ptaków z rodziny sokołowatych (Falconidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z reguły sokoły nie budują gniazd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolik mzw., sokolczyk mzw., sokół mos./mzw./mrz.

 przym. sokoli

Wiktionary


sokołów

1. ptak drapieżny z rodziny sokołowatych, używany dawniej w Polsce na polowaniach jako ptak łowczy;
2. przenośnie: osoba bardzo dzielna, odważna, doskonale radząca sobie w każdej sytuacji; kozak, zuch, śmiałek, chwat


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokołów – część miasta Łódź
  • Sokołów – część miasta Rychwał
  • Sokołów – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Kożuchów
  • Sokołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
  • Sokołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów
  • Sokołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
  • Sokołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Bolimów
  • Sokołów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
  • Sokołów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Michałowice
  • Sokołów – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
  • Sokołów – dawna gmina wiejska w powiecie stryjskim województwa stanisławowskiego II Rzeczypospolite
  • Sokołów – dawna gromada w powiecie gostynińskim

Wikipedia


sokołówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokołówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Żychlin
  • Sokołówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Dąbrówka
  • Sokołówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
  • Sokołówek – zniesiona część wsi Sokołowo w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
  • Sokołówek – dawna gromada

Wikipedia


sokołówka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokołówka – część miasta Polanica-Zdrój
  • Sokołówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Frampol
  • Sokołówka – część wsi Skorczyce, w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Urzędów
  • Sokołówka – kolonia w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Żelechlinek
  • Sokołówka – część wsi Wólka Bachańska, w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Gniewoszów
  • Sokołówka – część wsi Sobienie Biskupie, w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory
  • Sokołówka – część wsi Jacentów, w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Radoszyce
  • Sokołówka – część wsi Krzyżówki, w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Koźminek
  • Sokołówka – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
  • Sokołówka – rzeka w Łodzi
  • Sokołówka – szczyt w Beskidzie Małym
  • Sokołówka – dawna gmina w województwie lwowskim

Wikipedia


sokrat

imię męskie


SJP.pl


sokratejski

charakterystyczny dla Sokratesa; sokratyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Sokratesem (filozofem), dotyczący Sokratesa, nawiązujący do Sokratesa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sokrates m., sokratyzm m.

 przym. Sokratesowy

Wiktionary


sokrates

1. Sokrates (469-399 p.n.e.), filozof grecki;
2. Sokrates Scholastyk (ok. 380-ok. 440), historyk bizantyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

 (1.2) hist. filoz. starożytny, grecki filozof;

Wiktionary

Sokrates, Σωκράτης (ur. 469 p.n.e. w Atenach, zm. 399 p.n.e. tamże) – grecki filozof starożytny, nauczyciel Platona, jedna z najważniejszych postaci filozofii zachodniej. Obok Platona i Arystotelesa zaliczany do najwybitniejszych filozofów starożytności.

Filozofowie przed wystąpieniem Sokratesa to przedstawiciele filozofii przedsokratejskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sokrates, którego w celi przecież licznie odwiedzano, siedział na pewno w tej z korytarzem. Kiedy spoglądał przez kraty, miał przed sobą akropolskie wzgórze, a na nim Partenon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈkratɛs, AS: sokrates

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokratyzm m.

 przym. sokratejski, Sokratesowy

Wiktionary


sokratesowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sokratesa lub z nim związany


SJP.pl


sokratyczny

charakterystyczny dla Sokratesa; sokratejski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) właściwy poglądom Sokratesa i jego filozofii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokratyzm mrz.

 przysł. sokratycznie

Wiktionary


sokratyzm

doktryna filozoficzna; skrajny moralizm połączony z intelektualizmem


SJP.pl

Sokratyzm – nurt filozoficzny oparty na filozofii Sokratesa (469-399 p.n.e.). Sokratyzm zakładał skrajny moralizm połączony ze skrajnym intelektualizmem. Według sokratyzmu celem człowieka jest cnota, wiedza zaś generalnym środkiem.

Wikipedia


sokule

1. nazwa dwóch wsi w województwie lubelskim;
2. wieś w województwie mazowieckim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sokule – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów
    • Sokule – przystanek kolejowy w tej miejscowości
  • Sokule – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Kąkolewnica Wschodnia
  • Sokule – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Wiskitki

Wikipedia


sokulski

→ Sokule


SJP.pl

Patrz:

Sokule

sokólski

przymiotnik od: Sokółka; sokółecki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sokółką, dotyczący Sokółki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sokółka ż., Sokółczanin mos., Sokółczanka ż.

 przym. sokółecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sokółecki

Wiktionary


sokólsko

przymiotnik od: Sokółka; sokółecki


SJP.pl

Sokólsko ( Falkenstein) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Sokólsko.

Wikipedia


sokół

1. ptak drapieżny z rodziny sokołowatych, używany dawniej w Polsce na polowaniach jako ptak łowczy;
2. przenośnie: osoba bardzo dzielna, odważna, doskonale radząca sobie w każdej sytuacji; kozak, zuch, śmiałek, chwat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

 (1.2) hist. wojsk. małokalibrowe działo z XVII-XVIII wieku

 (1.3) lotn. śmigłowiec typu „Sokół”;

 (1.4) mot. polski motocykl marki „Sokół”;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) hist. członek Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”

 (2.2) przen. dzielny, odważny człowiek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sokół – ptak z rodziny sokołowatych
  • Sokół – część miasta Gorlice
  • Sokół – część wsi Zaolszynie w woj. lubelskim, pow. łukowskim, w gminie Trzebieszów
  • Sokół – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krzyżanów
  • Sokół – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Sobolew
  • Sokół – przysiółek wsi Grębów w woj. podkarpackim, pow. tarnobrzeskim, w gminie Grębów
  • Sokół – część wsi Maciejowice w woj. świętokrzyskim, pow. buskim, w gminie Gnojno
  • Sokół – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim w rejonie halickim
  • Sokół – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie kamioneckim
  • Sokół – wieś w obwodzie winnickim, w rejonie czerniwieckim
  • Sokół – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie kowelskim
  • Sokół – wzniesienie w Górach Sowich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sokół jest ptakiem drapieżnym.

 (1.1) Blanka poluje z sokołem jak jej matka i babka.

 (1.3) Czechy zakupiły dziesięć sokołów ze Świdnika.

 (1.4) Silniki do sokołów produkowano w Ustroniu.

 (2.1) Po południu na salę przychodzą sokoli z Wadowic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔkuw, AS: sokuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolik mzw., sokolę n., sokolątko n., sokolczyk mzw., sokolnictwo n., sokolnik mos., sokolniczka ż., sokolstwo n., sokołowate lm nm., sokołowe lm nm., sokoły lm nm., sokółeczka ż., Sokółka ż., Sokółki lm nm.

 przym. sokoli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. raróg

 (2.2) junak, mołojec, chwat, kozak

Wiktionary


sokółczanin

mieszkaniec Sokółki


SJP.pl


sokółczanka

mieszkanka Sokółki


SJP.pl


sokółecki

→ Sokółka; sokólski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sokółką, dotyczący Sokółki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sokółka ż., Sokółczanin m., Sokółczanka ż.

 przym. sokólski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sokólski

Wiktionary


sokółeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Spiziapteryx circumcincta|Kaup|ref=tak., gatunek drapieżnych ptaków z rodziny sokołowatych;

 (1.2) ornit. ptak z gatunku sokółeczek (1.1)

Wiktionary

Sokółeczka, sokolik plamisty ("Spiziapteryx circumcincta") – gatunek drapieżnego ptaka z rodziny sokołowatych (Falconidae), zamieszkującego Amerykę Południową.

Gniazduje w opuszczonych lub zajętych zbiorowych gniazdach mnich lub w starych gniazdach kamionków brązowych. Samica składa 2–4 jaja w kolorze ochry z ciemnym plamkowaniem. Karmieniem piskląt zajmują się oboje rodzice. Pisklęta są opierzone po około miesiącu od wyklucia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siedliskiem sokółeczek są suche lasy subtropikalne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolik mzw., sokolczyk mzw., sokoły lm nm., sokół mos./mzw./mrz.

 przym. sokoli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sokolik plamisty

 (1.2) sokolik plamisty

Wiktionary


sokółka

miasto w województwie podlaskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we wschodniej Polsce;

Wiktionary

Sokółka – miasto w Polsce, w województwie podlaskim, siedziba powiatu sokólskiego i gminy miejsko-wiejskiej Sokółka.

Prawa miejskie nadane zostały Sokółce w roku 1609. Miasto królewskie ekonomii grodzieńskiej położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego I Rzeczypospolitej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sokółka była wsią koronną, której mieszkańcy zobowiązani byli do hodowli sokołów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokołowe nmos., sokołowate nmos., sokolę n., sokolątko n., Sokółczanin mos., Sokółczanka ż., sokół mzw., sokolnictwo n.

 przym. sokólski, sokółecki

Wiktionary


sol

jednostka monetarna Peru (1 sol = 100 centavos)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;

 (1.2) astr. doba marsjańska;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) monet. Peru;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sol – w mitologii nordyckiej bogini Słońca
  • Sol – w mitologii rzymskiej bóg Słońca
  • sol – określenie doby marsjańskiej (24 godziny i 39 minut)
  • sol – jednostka monetarna Peru
  • Sol – ukraiński kanał telewizyjny
  • Sol – łacińska nazwa Słońca
  • Sol – chińska marka samochodów elektrycznych
  • sol – nazwa solmizacyjna dźwięku muzycznego G
  • Sol – stacja metra w Madrycie
  • Sol Angelika – jedna z bohaterek Sagi o Ludziach Lodu
  • Sol Invictus – rzymski bóg Słońca
  • Sol Invictus – zespół muzyczny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔl, AS: sol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) G

Wiktionary


sola

ryba atlantycka z rzędu płastug; podeszwica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. płaska ryba z oczami po prawej stronie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sola – miasto w Norwegii
  • Sola – miasto w Vanuatu
  • Sola – stacja kolejowa na Ukrainie
  • Sola – singel Francesci Michielin
  • Sola – singel J Balvina
  • Sola – singel Becky G
  • Sola – singel Luisa Fonsiego
  • sola weksel – weksel własny, rodzaj papieru wartościowego
  • sola, sola zwyczajna (Solea solea) – gatunek ryby morskiej
  • Solà – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔla, AS: sola

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podeszwica

Wiktionary


solak

nazwisko


SJP.pl

Solak – wieś w Armenii, w prowincji Kotajk. W 2011 roku liczyła 2240 mieszkańców.

Wikipedia


solana

bardzo ciepły wilgotny wiatr wiejący na hiszpańskim wybrzeżu


SJP.pl

Solana – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Charlotte.

Wikipedia


solandra

1. gatunek ryby z rodziny makrelowatych;
2. rodzaj roślin z rodziny psiankowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • solandra (Acanthocybium solandri) – gatunek ryby z rodziny makrelowatych
  • solandra (Solandra) – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych (np. solandra wielka)

Wikipedia


solanina

silnie trujący glikozyd, występujący w pędach roślin psiankowatych


SJP.pl

So

Wikipedia


solanka

1. wodny roztwór soli; źródło słonej wody
2. bułka posypana z wierzchu solą
3. roślina z rodziny komosowatych rosnąca w pobliżu słonych wód
4. woda o mineralizacji ogólnej powyżej 15 g/l


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. woda naturalnych zbiorników o dużym stężeniu soli

 (1.2) chem. naturalny roztwór soli, z którego pozyskuje się sól kuchenną

 (1.3) chem. woda mineralna z dużą zawartością chlorku sodu;

 (1.4) spoż. roztwór soli używany do konserwacji żywności

 (1.5) bot. roślina z gatunku nazwa systematyczna|Salsola kali|L.|ref=tak., z rodziny szarłatowatych

 (1.6) przest. spoż. rodzaj bułki posypanej z wierzchu solą

 (1.7) kulin. tradycyjna zupa chłopska z terenów Ukrainy i Rosji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • solanka – rodzaj roślin z rodziny komosowatych
  • solanka – rodzaj wody mineralnej
  • – stężony wodny roztwór soli, przeważnie kamiennej
  • solanka – zupa, tradycyjne rosyjskie danie
  • Solanka – wieś woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo
  • Solanka (gromada)
  • Solanka – potok, dopływ Odry
  • Solanka – rzeka, górny bieg Soły (od ujścia Czernej)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Groźne dla środowiska mogą być wypływy solanek ze złóż cechsztyńskich, położonych stosunkowo płytko pod dnem.

 (1.1) W salinie produkują sól poprzez odparowanie wody z solanki morskiej.

 (1.4) Sam przygotowujesz solankę peklowniczą dla swojej rzeźni?

 (1.7) W jednej z katowickich restauracji podali nam prawdziwą ukraińską solankę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solnictwo n., soliwka ż., sól ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n., przesolenie n., przesalanie n., dosolenie n., dosalanie n.

 czas. solankować ndk., solić ndk., posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., dosolić dk., dosalać n.

 przym. solankowy, solny, słony, solarski

 przysł. słono

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) solanka kolczysta

Wiktionary


solankomierz

przyrząd do pomiaru stężenia soli w solance


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd do pomiaru stężenia soli kuchennej w solance

Wiktionary


solankowiec

jajożyworodny skorupiak słonowodny, używany w akwarystyce jako pokarm; solowiec, słonaczek


SJP.pl


solankowy

przymiotnik od: solanka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z solanką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solanka ż., soliwka ż., sól ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n., przesolenie n., przesalanie n., dosolenie n., dosalanie n.

 czas. solankować ndk., solić ndk., posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., dosolić dk., dosalać n.

 przym. solny, słony, solarski

 przysł. słono

Wiktionary


solano

bardzo ciepły wilgotny wiatr wiejący na hiszpańskim wybrzeżu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • solano – nazwa ciepłego wiatru w Hiszpanii
  • Solano – miejscowość w Argentynie, w partido Almirante Brown
  • Solano – miejscowość i gmina w Kolumbii w departamencie Caquetá

Wikipedia


solar

potocznie:
1. urządzenie wykorzystujące energię słoneczną;
2. urządzenie do opalania się, emitujące promienie podobne do słonecznych; solara;
3. opalanie się w solarium; solara;
4. solarium; solara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. pot. kolektor słoneczny

Wiktionary

Solar, właściwie Karol Poziemski (ur. 29 października 1989 w Warszawie), znany również jako Słoneczny Solar i Bogaty Ziomek Tomba – polski raper, freestyle’owiec. Dwukrotny finalista Wielkiej Bitwy Warszawskiej (2008, 2009), inicjator akcji Hot16Challenge i Hot16Challenge2. Karol Poziemski znany jest przede wszystkim z występów w duecie z Mateuszem „Białasem” Karasiem. Prowadzi także solową działalność artystyczną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Razem z sąsiadem założyliśmy sobie solary na dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔlar, AS: solar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solara ż.

 przym. solarny

Wiktionary


solara

potocznie:
1. urządzenie wykorzystujące energię słoneczną;
2. urządzenie do opalania się, emitujące promienie podobne do słonecznych; solara;
3. opalanie się w solarium; solara;
4. solarium; solara


SJP.pl


solarczyk

nazwisko


SJP.pl


solarek

1. pojazd posypujący nawierzchnię solą;
2. potocznie o solarium


SJP.pl


solaris

marka autobusów, autokarów i trolejbusów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. autobus, trolejbus lub tramwaj marki Solaris

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Solaris – odmiana winorośli
  • Solaris – powieść Stanisława Lema
  • Solaris – film z 1968 roku, w reżyserii Borisa Nirenburga
  • Solaris – film z 1972 roku, w reżyserii Andrieja Tarkowskiego
  • Solaris – film z 2002 roku, w reżyserii Stevena Soderbergha
  • Solaris – gwiazda w gwiazdozbiorze Pegaza
  • Solaris – synchrotron zbudowany przez Narodowe Centrum Promieniowania Synchrotronowego
  • Projekt Solaris – polski projekt naukowy, mający na celu poszukiwanie egzoplanet w układach gwiazd podwójnych
  • Solaris – system operacyjny
  • Solaris – gra komputerowa na platformę Atari 2600
  • Solaris – polski zespół muzyczny disco polo
  • Solaris – polskie wydawnictwo książkowe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczesnym rankiem pętlę autobusową przy ul. Woronicza opuściło kilkanaście żółto-czerwonych solarisów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlarʲis, AS: solarʹis

Wiktionary


solarium

1. miejsce przeznaczone do kąpieli słonecznych;
2. miejsce przeznaczone do opalania się promieniami ultrafioletowymi;
3. dawniej: najprostszy zegar słoneczny; gnomon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kosmet. stanowisko, kabina do opalania się światłem innym niż słoneczne

 (1.2) kosmet. gabinet kosmetyczny świadczący usługi z użyciem solarium (1.1)

 (1.3) książk. wydzielone, ustronne miejsce nasłonecznione, z możliwością opalania się nago

 (1.4) daw. wszelkie miejsce przydomowe przeznaczone do korzystania z kąpieli słonecznych: kryty ganek, altana, taras

 (1.5) daw. zegar słoneczny

 (1.7) daw. czynsz gruntowy

Wiktionary

So

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔˈlarʲjũm, AS: solarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solarka

 przym. solarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. solarka

Wiktionary


solarka

1. pojazd posypujący nawierzchnię solą;
2. potocznie o solarium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. maszyna rozprowadzająca w zimie sól na ulicach

 (1.2) daw. kobieta, która sprzedaje sól

 (1.3) pot. solarium

 (1.4) pot. slang. młoda dziewczyna o skórze nadmiernie opalonej na solarium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlarka, AS: solarka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. sól ż., solenie n.

 (1.3-4)

:: rzecz. solarium n.

:: przym. solarny

Wiktionary


solarnia

miejsce, w którym soli się mięso


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • solarnia – pomieszczenie, w którym przemysłowo soli się produkty żywnościowe
  • Solarnia – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa
  • Solarnia – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Pawonków
  • Solarnia – część wsi Ornontowice w pow. mikołowskim, w gminie Ornontowice

Wikipedia


solarny

1. słoneczny;
2. związany z kultem słońca w pierwotnych religiach Ameryki Południowej i starożytnego Wschodu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze słońcem, dotyczący słońca (jako zjawiska lub obiektu astronomicznego)

 (1.2) dotyczący kultu słońca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlarnɨ, AS: solarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solar m., solarium n., solarka ż., solaryzacja ż.

 czas. solaryzować ndk.

 przym. solaryzacyjny

Wiktionary


solarpunk

[czytaj: solarpank] nurt estetyczny i ideowy łączący zaawansowaną technologię, energię odnawialną i życie w zgodzie z naturą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. sf. rodzaj fantastyki naukowej, który przedstawia optymistyczną wizję przyszłości świata, który rozwija się w sposób zrównoważony w oparciu o energię słoneczną, z poszanowaniem przyrody, bez nierówności społecznych

Wiktionary

Solarpunk – ruch literacki i artystyczny, który działa na rzecz urzeczywistnienia zrównoważonej przyszłości, w trakcie której ludzka społeczność będzie żyła w harmonii z naturą. Słowo „solar” reprezentuje energię słoneczną jako odnawialne źródło energii i optymistyczną wizję przyszłości, natomiast „punk” nawiązuje do kontrkulturowego, postkapitalistycznego i dekolonialnego entuzjazmu dla tworzenia takiej przyszłości.

Wikipedia


solarski

→ solarz, → solarstwo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący solarstwa lub solarza

Wiktionary

Patrz:

solarz, → solarstwo

Powiązane:

 rzecz. solanka ż., sól ż., solarstwo n., solarz m., solarka ż., solenie n., solniczka ż.

 czas. solić, przesalać

 przym. solankowy

Wiktionary


solarygraf

urządzenie zapisujące zmiany natężenia całkowitego promieniowania słonecznego


SJP.pl


solaryjny

→ solarium


SJP.pl

Patrz:

solarium

solarymetr

przyrząd do pomiaru natężenia promieniowania słonecznego


SJP.pl

Solarymetr – rodzaj przyrządu pomiarowego, który służy do pomiaru natężenia całkowitego promieniowania słonecznego. Ten przyrząd pomiarowy działa w oparciu o zjawiska termoelektryczne.

Wikipedia


solaryzacja

1. zamienianie się silnie naświetlonego negatywu w pozytyw podczas robienia zdjęcia;
2. wystawianie na chwilę negatywu w czasie wywoływania na jasne światło w celu uzyskania ekspresyjnych obrazów


SJP.pl

Solaryzacją nazywamy zjawisko częściowego lub całkowitego odwrócenia obrazu negatywowego na pozytywowy, występujące w zakresie znacznie zwiększonego naświetlenia niektórych materiałów halogenosrebrowych.

Przyczyną solaryzacji są zarodki o bardzo dużej liczbie atomów srebra, które powstały wskutek bardzo intensywnego naświetlenia. Zarodki te uniemożliwiają wywołanie kryształów.

Wikipedia


solaryzować

w fotografii: poddawać negatyw fotograficzny krótkotrwałemu oświetleniu w trakcie wywoływania w celu uzyskania ekspresyjnych obrazów; stosować solaryzację


SJP.pl


solarz

1. robotnik trudniący się soleniem ryb, mięsa lub skór;
2. dawniej: kupiec handlujący solą; solnik, prasoł


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ignacy Solarz, ps. Chrzestny (1891–1940) – polski pedagog, działacz ruchu ludowego i spółdzielczego, założyciel Związku Młodzieży Wiejskiej RP i uniwersytetów ludowych
  • Janusz Solarz (ur. 1955) – polski menedżer branży zdrowotnej, nauczyciel akademicki i urzędnik państwowy, z wykształcenia prawnik, w latach 1997–1999 podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia i Opiek...
  • Jerzy Solarz (1930–1984) – polski gimnastyk, olimpijczyk z Helsinek 1952
  • Marcin Wojciech Solarz (ur. 1974) – polski geograf, geopolityk, badacz stosunków międzynarodowych, profesor doktor habilitowany nauk ścisłych i przyrodniczych, nauczyciel akademicki, prodziekan ds. os...
  • Lech Edward Solarz (1937–2017) – polski specjalista w dziedzinie mechaniki stosowanej, profesor zwyczajny Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie (WAT), pułkownik WP w st...
  • Piotr Solarz (ur. 1971) – polski politolog, wykładowca, doktor habilitowany nauk społecznych, profesor Akademii Ekonomiczno-Humanistyczna w Warszawie oraz Wyższej Szkoły Zarządzania Personelem w Warsz...
  • Richard Solarz (ur. 1953) – polski reżyser, operator filmowy
  • Stephen Joshua Solarz (1940–2010) – amerykański polityk, wieloletni członek Kongresu, związany z Partią Demokratyczną
  • Wojciech Solarz (ur. 1979) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser i scenarzysta
  • Wojciech Solarz (ur. 1934) – polski reżyser i scenarzysta
  • Władysław Solarz (1919–2006) – żołnierz ludowego Wojska Polskiego
  • Stanisław Solarz CSsR (1894–1974) – polski redemptorysta, dyrektor seminarium w Toruniu, po wojnie proboszcz parafii św. Krzyża w Braniewie. Propagator kultu Matki Bożej Nieustającej Pomocy, podczas w...

Wikipedia


solastalgia

uczucie smutku, tęsknoty lub niepokoju wywołane zmianami środowiska naturalnego w miejscu, które uważa się za dom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. smutek i niepokój odczuwany w związku z drastycznymi zmianami zachodzącymi w środowisku naturalnym

Wiktionary

Solastalgia (lub smutek klimatyczny) – neologizm określający cierpienie psychiczne wywołane doświadczanymi zmianami klimatycznymi w miejscu życia osoby dotkniętej tym uczuciem. Odczuwanie solastalgii związane jest z poczuciem straty i tęsknoty z powodu negatywnej zmiany.

Wikipedia


solberg

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • David (Richard) Solberg
  • Erna Solberg
  • Henning Solberg
  • Magnar Solberg
  • Petter Solberg
  • Thomas Solberg Eide
  • Heidi Solberg Tveitan
  • (Katrine) „Trine” Solberg-Hattestad
  • Solberg (gmina Örnsköldsvik)
  • Brunne i Solberg

Wikipedia


solczanin

1. mieszkaniec Solca nad Wisłą;
2. mieszkaniec Solca Kujawskiego


SJP.pl


solczanka

1. mieszkanka Solca nad Wisłą;
2. mieszkanka Solca Kujawskiego


SJP.pl


sold

dawna moneta włoska, dwudziesta część lira


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) monet. hist. dawna drobna moneta włoska;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔlt, AS: solt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) soldo

Wiktionary


soldateska

1. grupa militarystów będąca przy władzy;
2. rządy militarystów;
3. pogardliwie: żołnierze postępujący niezgodnie z zasadami honoru żołnierskiego; żołdactwo, żołdacy, żołnierstwo


SJP.pl


soldo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) monet. hist. dawna drobna moneta włoska;

Wiktionary

Soldo (także soldino) – srebrna moneta włoska odpowiadająca szelągowi, wprowadzona jako półgrosz w Mediolanie przez cesarza Henryka VI Hohenstaufa pod koniec XII w. W 1332 r. została wprowadzona w Wenecji przez Francesca Dandola i emitowana do roku 1797, czyli do końca istnienia Republiki Weneckiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔldɔ, AS: soldo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sold

Wiktionary


soldy

dawna moneta włoska, dwudziesta część lira


SJP.pl


sole

1. związek chemiczny złożony z kationu metalu (ewentualnie amonowego) i anionu reszty kwasowej
2. zwyczajowa nazwa chlorku sodu, popularnej przyprawy do potraw


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: sól

Wiktionary

Sole – związki chemiczne będące produktami reakcji kwasu z zasadą, w wyniku której labilne atomy wodoru kwasu (wszystkie lub ich część) zostają zastąpione innymi atomami lub grupami o ładunku dodatnim.

Sole składają się z ujemnego anionu (tak zwanej reszty kwasowej) i dodatniego kationu. Ich ogólny wzór to #PATRZ, gdzie:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔlɛ, AS: sole

Wiktionary


soleae

domowe sandały noszone w starożytnym Rzymie


SJP.pl


solec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Solec – część kolonii Głusko Duże-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Karczmiska
  • Solec – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
  • Solec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
  • Solec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria
  • Solec – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
  • Solec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
  • Solec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy
  • Solec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Przemęt
  • Solec – góra w Masywie Śnieżnika, w Sudetach Wschodnich, na granicy polsko-czeskiej
  • Solec (jurydyka) – warszawska jurydyka, obecnie Solec (osiedle)
  • Solec – osiedle i obszar MSI w warszawskiej dzielnicy Śródmieście
  • ulica Solec w Warszawie

Wikipedia


solec-zdrój

Solec-Zdrój (do 1974 "Solec") – wieś uzdrowiskowa w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą gminy Solec-Zdrój. Leży na łagodnym wzniesieniu na skraju Wyżyny Małopolskiej i Kotliny Sandomierskiej nad rzeką Rzoską, 17 km na południowy wschód od Buska-Zdroju.

Wikipedia


solecki

przymiotnik od: Solec, Solec Kujawski, Solec nad Wisłą, Solec-Zdrój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Solcem, dotyczący Solca

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Solecki – polski geolog
  • Bogusław Solecki – polski dziennikarz i komentator sportowy
  • Dominik Solecki – polski futsalista
  • Łukasz Solecki – rzymskokatolicki duchowny i wykładowca
  • Wiktor Solecki – polski inżynier włókiennik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Solec m.

Wiktionary


solecyzm

przestarzale: błąd składniowy


SJP.pl

Solecyzm ( soloecismus z gr. "soloikismós") – błąd językowy, który polega na połączeniu poprawnych formalnie wyrazów w niepoprawną konstrukcję składniową (np. "Używam długopis. Jan jest bardzo żonaty.").

Wikipedia


solecznicki

→ Soleczniki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Solecznik na Wileńszczyźnie

Wiktionary

Patrz:

Soleczniki

Przykłady

 (1.1) Na ziemi solecznickiej Polacy stanowią 80 procent mieszkańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Solcza ż., Soleczniki nmos.

Wiktionary


soleczniki

1. miasto na Litwie;
2. Soleczniki Małe − wieś na Litwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu wileńskim.

Wiktionary

Soleczniki, Wielkie Soleczniki ( Šalčininkai) – miasto na Litwie, w Dzukii, 45 km na południe od Wilna, nad Solczą. Leży przy granicy z Białorusią. Ludność: 6,8 tys. mieszkańców (2023). Siedziba rejonu solecznickiego.

Znane jest już od XIII wieku. Prawa miejskie otrzymało w 1956 r. Soleczniki to jedno z większych skupisk Polaków na Litwie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. soleczniczanin m., soleczniczanka ż.

 przym. solecznicki

Wiktionary


solejka

drobno plisowana spódnica kloszowa


SJP.pl


solenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|solić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: solẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. solić, przesalać

 rzecz. solanka ż., solniczka ż., sól ż.

 przym. solny, solarski, solankowy

Wiktionary


solenizant

osoba świętująca swoje imieniny lub urodziny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba, która obchodzi swoje imieniny lub urodziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy złożyli życzenia solenizantowi i wypili jego zdrowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlɛ̃ˈɲizãnt, AS: solẽńizãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. solenizantka

 przym. solenny

 czas. solenizować

Wiktionary


solenizantka

→ solenizant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która obchodzi swoje urodziny lub imieniny

Wiktionary

Patrz:

solenizant

Przykłady

 (1.1) Dzisiejszymi solenizantkami są Lucyna i Władysława.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlɛ̃ɲiˈzãntka, AS: solẽńizãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. solenizant m.

 czas. solenizować

Wiktionary


solenizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|solenizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. solenizować ndk.

Wiktionary


solenizować

czasownik niedokonany

 (1.1) daw. świętować, obchodzić uroczyście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po obiedzie zasiadał z ojcem na ganku i strzelali do jaskółek z guldynek, każdy celny strzał solenizując pucharem węgrzyna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solenizowanie n., solenizacja, solenizant, solenizantka, solenność

 przym. solenny

 przysł. solennie

Wiktionary


solenniej

stopień wyższy od przysłówka: solennie


SJP.pl


solenniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: solenny


SJP.pl


solenność

dokładność, staranność


SJP.pl


solenny

1. poważny, podniosły, uroczysty, np. solenne przyrzeczenie;
2. obowiązkowy i rzetelny;
3. żartobliwie: znaczny, wielki, np. solenne głupstwo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. traktowany poważnie, wypowiadany oficjalnie, uroczysty

 (1.2) książk. taki, na którym można polegać, rzetelny

 (1.3) daw. podniosły, patetyczny

 (1.4) daw. żart. wielki, znacznych rozmiarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta solenna przysięga miała, rzecz jasna, zostać nagrana i stać się częścią kolejnego programu Sibrela obnażającego kulisy księżycowej mistyfikacji.

 (1.2) Zachodziłem wczesnymi popołudniami i robiłem solenny przegląd kandydatek.

 (1.3) Często bywa w muzeum "laurowo i ciemno", dominuje smutek i solenna powaga.

 (1.4) O godzinie szóstej rano ludzie […] udali się do Bażantarni, gdzie zjedli solenny obiad, a później pół nocy spędzili na tańcach i zabawie […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solenizant mos., solenność

 przysł. solennie

 czas. solenizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uroczysty, oficjalny

 (1.2) pilny, sumienny, rzetelny, przykładny

 (1.3) podniosły, patetyczny

Wiktionary


solenoid

cewka utworzona przez przewód elektryczny zwinięty w linię śrubową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. każda cewka indukcyjna bez rdzenia;

 (1.2) biol. jedna z części składowych chromosomów;

Wiktionary

Solenoid – cewka powietrzna (bez rdzenia magnetycznego) o jednej warstwie uzwojenia, służąca do wytwarzania jednorodnego pola magnetycznego.

Stosowany jest tam, gdzie wymagane są niewielkie indukcyjności lub wysokie napięcia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɔlɛ̃ˈnɔjit, AS: solẽnoi ̯it

Wiktionary


solenoidalny

→ solenoid


SJP.pl

Patrz:

solenoid

solfatara

miejsce na powierzchni ziemi, z którego wydobywają się gazy zawierające związki siarki


SJP.pl

Zobacz też: Solfatara (powieść).

Solfatara – rodzaj ekshalacji wulkanicznych umiarkowanie gorących (o temperaturze 100–300 °C). Składają się głównie z przegrzanej pary wodnej, dwutlenku węgla i siarkowodoru, z którego wytrąca się nieraz duża ilość siarki. Zazwyczaj towarzyszą wulkanom drzemiącym i wygasającym. Często traktowane jako odmiana fumaroli.

Wikipedia


solfatary

ekshalacje wulkaniczne


SJP.pl


solfedżio

nauka czytania nut głosem, głównie z zastosowaniem solmizacji; solfeggio; solfeż


SJP.pl


solfeggio

nauka czytania nut głosem, głównie z zastosowaniem solmizacji; solfeż; solfedżio


SJP.pl


solferino

miejscowość i gmina we Włoszech


SJP.pl

Solferino – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Mantua.

W 1859 rozegrała się tu wielka bitwa. Jej tragiczny bilans doprowadził do powstania Czerwonego Krzyża.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2308 osób, 177,5 os./km².

Wikipedia


solfeż

nauka czytania nut głosem, głównie z zastosowaniem solmizacji; solfeggio; solfedżio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. nauka muzykalności przez głośne czytanie nut;

Wiktionary

Solfeż (wł. "solfeggio") – nauka i metoda czytania nut głosem, przedmiot nauczania praktycznego w szkolnictwie muzycznym.

Nazwa pochodzi od ćwiczeń wokalnych opartych na solmizacji. W XVIII w. solfeżem nazywano również ćwiczenia instrumentalne doskonalące umiejętność czytania nut, później nazwa obejmowała wszystkie metody nauczania śpiewu z nut, w celu wyczulenia słuchu, wyrobienia pewności i czystości intonacji i trafiania dźwięków głosem oraz pogłębiania ogólnej muzykalności.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔlfɛʃ, AS: solfeš

Wiktionary


solfeżowy

przymiotnik od: solfeż


SJP.pl


solfuga

drapieżny pajęczak, zamieszkujący obszary suche i ciepłe


SJP.pl


solfugi

rząd pajęczaków obejmujący ponad 1000 gatunków drapieżnych zwierząt lądowych


SJP.pl

So

Wikipedia


soli

forma rzeczownika.

 (1.1) D., C., Ms., W. lp. oraz D. lm. od: sól

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: solić

Wiktionary


solianka

rosyjska lub ukraińska zupa ugotowana na mięsnym, rybnym bądź grzybowym rosole z dodatkiem aromatycznych przypraw ziołowych; solanka


SJP.pl


solicytant

dawniej: petent; solicytator, solicytor


SJP.pl


solicytator

dawniej: petent; solicytor, solicytant


SJP.pl


solicytor

dawniej: petent; solicytator, solicytant


SJP.pl


solicytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|solicytować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. solicytować ndk.

Wiktionary


solicytować

czasownik

 (1.1) stpol. domagać się

 (1.2) stpol. niepokoić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲit͡sɨˈtɔvat͡ɕ, AS: solʹicytovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solicytowanie n.

Wiktionary


solid

1. złota moneta rzymska i bizantyjska;
2. średniowieczna moneta polska równa 12 denarom


SJP.pl

So

Wikipedia


solidarnie

przysłówek

 (1.1) w sposób solidarny, bratersko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rezultacie uzyskano w Bukareszcie obietnicę, że Rumunia będzie występować w porozumieniu i solidarnie z Polską, podobnie jak z Czechosłowacją i Jugosławią, dla obrony wspólnych interesów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidarność ż., solidaruch m., solidaryca ż.

 czas. solidaryzować się

 przym. solidarny

Wiktionary


solidarniej

stopień wyższy od przysłówka: solidarnie


SJP.pl


solidarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: solidarny


SJP.pl


solidarnościowiec

członek Solidarności (związek zawodowy)


SJP.pl


solidarnościowy

przymiotnik od: Solidarność (ruch społeczno polityczny i związek zawodowy)


SJP.pl


solidarnościówka

potocznie: demonstracja solidarnościowa, wyraz solidarności z kimś


SJP.pl


solidarność

wspólnota działania podyktowana wspólnymi interesami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń

 (1.2) praw. współodpowiedzialność za działania lub ich zaniechanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • solidarność – pojęcie z zakresu socjologii
  • Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”
    • Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych „Solidarność”
    • Akcja Wyborcza Solidarność
    • Ruch Społeczny AWS
    • Komitet Obywatelski „Solidarność”
    • Solidarność Walcząca
    • Grupy Oporu „Solidarni” RKW Mazowsze NSZZ „Solidarność”
    • Tygodnik Solidarność
    • Solidarność (statek)
    • Solidarność 80
    • Solidarność – gra komputerowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Solidarność klasy robotniczej drogą w świetlaną przyszłość!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲiˈdarnɔɕt͡ɕ, AS: solʹidarność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidarnościowiec m., solidaruch m., solidaryca ż., Solidarność ż.

 czas. solidaryzować się ndk.

 przym. solidarny, solidarnościowy

 przysł. solidarnie

Wiktionary


solidarny

przymiotnik

 (1.1) wykazujący się solidarnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wynik wyborów budzi nadzieje i oczekiwania na nową, bardziej solidarną politykę.

 (1.1) Bardzo pragnę społeczeństwa wolnego i solidarnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidarność ż., solidaruch mos., solidaryca ż.

 przysł. solidarnie

 czas. solidaryzować się

Wiktionary


solidaruch

lekceważąco o członku NSZZ Solidarność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. polit. człowiek wywodzący się z Solidarności, solidarnościowiec

Wiktionary

Patrz:

solidaruch

Przykłady

 (1.1) Dzięki solidaruchom rozpieprzono to państwo tak, że nie produkuje niczego i żyje na pożyczkach. (z Internetu)

 (1.1) Powstały podział na solidaruchów i komuchów jest zbyt naturalnym i głębokim, by móc zasypać i zlikwidować na dzień dzisiejszy występujące podziały. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲiˈdarux, AS: solʹidaruχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidarnościowiec m., solidarność ż., solidaryca ż.

 czas. solidaryzować się

 przym. solidarny, solidarnościowy

 przysł. solidarnie

Wiktionary


solidarucha

lekceważąco o członku NSZZ Solidarność


SJP.pl

Patrz:

solidaruch

solidaryca

charakterystyczna czcionka występująca w logo NSZZ Solidarność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krój liter podobny do kształtu logo NSZZ "Solidarność";

Wiktionary

Solidaryca – charakterystyczne liternictwo występujące w logo NSZZ „Solidarność”, autorstwa Krystyny Janiszewskiej oraz Jerzego Janiszewskiego, studentów gdańskiej PWSSP. Kształt liter miał symbolizować tłum ludzi wspierających się nawzajem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Największe dzienniki ogólnopolskie oraz gazety regionalne 4 czerwca ukazały się z tytułami napisanymi solidarycą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲidaˈrɨt͡sa, AS: solʹidaryca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidarność ż., solidarnościowiec m., solidaruch m.

 czas. solidaryzować się

 przym. solidarny, solidarnościowy

 przysł. solidarnie

Wiktionary


solidarysta

zwolennik solidaryzmu


SJP.pl


solidarystyczny

→ solidaryzm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z solidaryzmem

Wiktionary

Patrz:

solidaryzm

solidaryzm

kierunek społeczno-polityczny powstały w drugiej połowie XIX wieku, głoszący ideę wspólnoty interesów wszystkich ludzi niezależnie od ich pozycji społecznej


SJP.pl

So

Wikipedia


solidnie

przysłówek

 (1.1) w sposób solidny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlʲidʲɲɛ, AS: solʹidʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidność ż.

 przym. solidny

Wiktionary


solidniej

stopień wyższy od przysłówka: solidnie


SJP.pl


solidniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: solidny


SJP.pl


solidność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest solidne; cecha tych, którzy są solidni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. solidny

 przysł. solidnie

Wiktionary


solidny

1. trwały, mocny, masywny;
2. taki, któremu można zaufać; uczciwy, rzetelny;
3. wnikliwy, dogłębny, gruntowny;
4. mający wielkie rozmiary; pokaźny, znaczący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o silnej budowie, strukturze

 (1.2) o osobie, pracowniku, instytucji: sumienny, dokładny, godny zaufania, dobrze wypełniający swoje obowiązki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlʲidnɨ, AS: solʹidny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidność ż.

 przysł. solidnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rzetelny

Wiktionary


solidogen

związek chemiczny otrzymany w wyniku kondensacji formaldehydu z toluidyną, podnoszący trwałość barwienia tkanin


SJP.pl


solidoid

linia na wykresach układów równowagi przedstawiająca:
a) przy chłodzeniu stopu - temperatury końca przemiany w stanie stałym;
b) przy nagrzewaniu - temperatury początku tej przemiany


SJP.pl


soliflukcja

morfologiczny proces kształtujący stoki na obszarach polarnych i wysokogórskich w strefie ciepłej, polegający na wolnych ruchach masowych wierzchniej warstwy gruntu


SJP.pl

Soliflukcja (spływ powierzchniowy) – jeden z procesów morfologicznych modelujących stoki w obszarach o klimacie zimnym, w warunkach peryglacjalnych (obszary polarne, wysokie góry). Zjawisko to polega na powolnym (do kilku cm na rok) pełzaniu wierzchniej warstwy gruntu.

Wikipedia


soliflukcyjny

→ soliflukcja


SJP.pl

Patrz:

soliflukcja

soligorsk

miasto na Białorusi


SJP.pl

Soligorsk ( Салігорск, "Salihorsk", Солигорск) – miasto na Białorusi, w obwodzie mińskim, na południe od Słucka, nad Zbiornikiem Soligorskim na Słuczy (lewy dopływ Prypeci). Jest centrum administracyjnym rejonu soligorskiego. W 2019 liczba mieszkańców wynosiła 106 289.

Wikipedia


soligorski

→ Soligorsk (miasto na Białorusi)


SJP.pl


solilokwium

monolog sceniczny zawierający refleksje i rozmyślania postaci dramatu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) teatr. monolog sceniczny, stosowany w dramacie;

Wiktionary

Solilokwium albo soliloquium (etym. łac. "solus loqui", mówić samemu) – sceniczna rozmowa z samym sobą, monolog niewypowiedzianych rozmyślań i refleksji, których celem jest określenie własnej postawy. Stosowany najczęściej w dramacie.

Za wzór tej formy uznawane są "Soliloquia" św. Augustyna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲiˈlɔkfʲjũm, AS: solʹilokfʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. solilokwialny

 przysł. solilokwialnie

Wiktionary


soliman

nazwisko


SJP.pl


solina

wieś w województwie podkarpackim, ośrodek turystyczno-wypoczynkowy


SJP.pl

Solina – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Do 30 grudnia 1999 Solina była siedzibą gminy Solina (siedziba przeniesiona do Polańczyka). Według danych z 2011 roku miejscowość zamieszkiwało 426 osób.

Wikipedia


solingen

[czytaj: ZOlinien] miasto w Niemczech


SJP.pl

Solingen (lim. "Solich") – miasto na prawach powiatu w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf, na południe od Zagłębia Ruhry. Leży na obrzeżu górzystego regionu Bergisches Land, w którym jest drugim co do wielkości miastem (za graniczącym z nim Wuppertalem).

Wikipedia


solion

przyrząd elektrochemiczny wykorzystujący zjawiska elektryczne zachodzące w elektrolitach


SJP.pl


solionowy

przymiotnik od: solion


SJP.pl


solipsysta

wyznawca, zwolennik solipsyzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik solipsyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solipsyzm mrz.

 przym. solipsystyczny

Wiktionary


solipsystka

→ solipsysta


SJP.pl

Patrz:

solipsysta

solipsystyczny

dotyczący solipsyzmu, związany z solipsyzmem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z solipsyzmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci ludzie są znani nie ze swych poglądów, dokonań, a choćby błędów i porażek, ale z tego, że są znani – z codziennych występów na temat dowolny, a najchętniej solipsystyczny (kiedy tematem są oni sami).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solipsyzm m., solipsysta m.

Wiktionary


solipsyzm

pogląd filozoficzny, skrajna postać idealizmu subiektywnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;

Wiktionary

Solipsyzm (od solus – jedyny, "ipse" – sam) – pogląd subiektywno-idealistyczny głoszący, że istnieje tylko jednostkowy podmiot poznający, cała zaś rzeczywistość jest jedynie zbiorem jego subiektywnych wrażeń – wszystkie obiekty, ludzie, etc., których doświadcza jednostka, są tylko częściami jej umysłu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli solipsysta nie wierzy w istnienie innych ludzi, po co głosi solipsyzm?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solipsysta mos.

 przym. solipsystyczny

Wiktionary


solirodek

solirodek zielny - gatunek rośliny z rodziny szarłatowatych; soliród zielny


SJP.pl


soliród

roślina z rodziny komosowatych


SJP.pl

Soliród ("Salicornia") – rodzaj roślin zaliczany w zależności od ujęcia systematycznego do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Wyróżnianych jest w jego obrębie ok. 50 gatunków. Występują one na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy), głównie wzdłuż wybrzeży oraz na śródlądowych solniskach. W Polsce rośnie na pojedynczych stanowiskach jeden gatunek – soliród zielny "S. europaea".

Wikipedia


solista

1. osoba śpiewająca samodzielnie, solo;
2. śpiewak; wokalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk wykonujący utwór muzyczny lub śpiewający pojedynczo

 (1.2) muz. muzyk wykonujący wirtuozerskie partie utworu w towarzystwie orkiestry lub chóru

 (1.3) choreogr. najwyższej klasy tancerz wykonujący główne role w spektaklu baletowym

 (1.4) sport. w łyżwiarstwie i wrotkarstwie figurowym, zawodnik, który startuje w konkurencji jazdy indywidualnej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • solista – osoba grająca muzykę lub śpiewająca pojedynczo
  • solista – osoba tańcząca pojedynczo
  • solista – w łyżwiarstwie i wrotkarstwie figurowym, zawodnik, który startuje w konkurencji jazdy indywidualnej
  • Solista – film z 2009 roku w reżyserii Joego Wrighta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔˈlʲista, AS: solʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solówka ż., solo n.

:: fż. solistka ż.

 przym. solowo

 przysł. solo

Wiktionary


solistka

→ solista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. artystka, która występuje bądź sama, bądź z orkiestrą, ale w partiach solowych

Wiktionary

Patrz:

solista

Wymowa:

IPA: sɔˈlʲistka, AS: solʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solówka ż.

:: fm. solista mos.

 przym. solowy

 przysł. solo, solowo

Wiktionary


solistyczny

wykonywany przez jednego artystę; solowy


SJP.pl


solistówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Solistówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


soliter

1. tasiemiec mający na główce dwa wieńce haczyków, osiągający do 8 metrów długości, pasożytujący w jelicie cienkim człowieka; tasiemiec uzbrojony;
2. drzewo lub krzew rosnące pojedynczo, w oddaleniu od innych, różniące się od nich np. kształtem lub kolorem, szczególnie popularne w ogrodach barokowych;
3. przestarzałe: kamień szlachetny oprawiony pojedynczo lub w otoczeniu mniejszych kamieni tego samego gatunku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) med. zool. tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt;

 (1.2) jubil. duży kamień szlachetny (najczęściej brylant, diament) w oprawie, niekiedy otoczony drobnymi tego samego rodzaju

 (1.3) ogrod. bot. samotne drzewo (krzew) w otwartym terenie, pełniące funkcję dekoracyjną;

 (1.4) urb. archit. wolno stojący budynek, zwykle planowo wkomponowany w otoczenie;

 (1.5) samotnik, jednoosobowa gra logiczna, rodzaj łamigłówki

 (1.6) gastr. jednoosobowa zastawa w serwisie śniadaniowym

 (1.7) przest. karc. pasjans

 (1.8) daw. odludek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tasiemiec uzbrojony
  • oprawny duży kamień szlachetny
  • samotne drzewo
  • budynek wolno stojący
  • rodzaj łamigłówki

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nie uszło jej uwagi, że miał na palcu solitera ogromnego, który świecił jak gwiazda.

 (1.7) Wieczorami, przesiadując w bawialni, za jedyną swą rozrywkę miała kładzenie solitera.

 (1.8) Z nikim się nigdy bliżej nie zadając, w pełni zasłużył na miano solitera.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) samotnik, syngielton

Wiktionary


soliterowy

→ soliter


SJP.pl

Patrz:

soliter

soliton

impuls optyczny wytwarzany przez modulator laserowy i transmitowany przez medium światłowodowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. samopodtrzymująca się fala, zachowująca kształt i poruszająca się ze stałą prędkością

Wiktionary

Zobacz też: Soliton (wytwórnia muzyczna).

W matematyce i fizyce soliton to samopodtrzymująca się odosobniona fala wywołana przez efekty nieliniowe występujące w materiale, w którym fala ta się rozchodzi. Solitony towarzyszą wielu zjawiskom fizycznym; pojawiają się też jako rozwiązania nieliniowych cząstkowych równań różniczkowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔˈlʲitɔ̃n, AS: solʹitõn

Wiktionary


solitonowy

→ soliton


SJP.pl

Patrz:

soliton

soliwka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. mała beczka zwężająca się ku górze i ku dołowi służąca do przewozu owoców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solanka, sól

 czas. solić, przesalać

 przym. solankowy

Wiktionary


soliwoda

nazwisko


SJP.pl


solić

1. dodawać soli do potraw, posypywać solą w celu uzyskania pożądanego smaku;
2. nacierać, posypywać solą lub zalewać jej roztworem celem zakonserwowania produktów spożywczych


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przyprawiać potrawy solą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłuszcz się soliło, połykało i zastępował całodzienne wyżywienie.

 (1.1) Warzywa solimy, dodajemy 1/2 szklanki wody i gotujemy 15 do 20 minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔlʲit͡ɕ, AS: solʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solnictwo n., soliwka ż., sól ż., solanka ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n., przesolenie n., przesalanie n., dosolenie n., dosalanie n.

 czas. zasolić, posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., dosolić dk., dosalać n.

 przym. solny, słony, solarski, solankowy

 przysł. słono

Wiktionary


soliński

przymiotnik od: Solina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Soliną, dotyczący Soliny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Soliński (1914–1989) – polski działacz harcerski, nauczyciel, wychowawcza młodzieży, uczestnik powstania warszawskiego
  • Jacek Soliński (ur. 1957) – polski grafik, malarz, publicysta plastyczny i wydawca
  • Krzysztof Soliński (1950–2006) – polski poeta
  • Leszek Soliński (1926–2005) – polski historyk sztuki i malarz
  • Sylwester Soliński (ur. 1986) – polski hokeista
  • Wojciech Soliński – polski filolog, dr hab. nauk humanistycznych, profesor nadzwyczajny Instytutu Filologii Polskiej Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Zbiornik Soliński właściwie Jezioro Solińskie – zbiornik retencyjny położony w województwie podkarpackim w pobliżu miejscowości Solina

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Solina ż.

Wiktionary


solka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rumunii w okręgu suczawskim na Bukowinie;

Wiktionary

Solka (rum. "Solca") – miasto w okręgu suczawskim na rumuńskiej Bukowinie. Według danych szacunkowych na rok 2011 liczy 2188 mieszkańców.

W mieście stoi cerkiew Świętych Piotra i Pawła. Na południowy wschód od miasta położona jest miejscowość Kaczyka, o 5 km na południe zaś Nowy Soloniec. Na północy leży Lichtenberg (graniczący z Glitem, rum. Clit) – miejsce osiedlenia się i śmierci Jakuba Szeli, 6 km na zachód leży Arbore.

Wikipedia


sollecitando

określenie wykonawcze: przynaglając, przyspieszając


SJP.pl


solluks

lampa lecznicza emitująca promienie podczerwone; soluks, solluks


SJP.pl


sollux

lampa lecznicza emitująca promienie podczerwone; soluks, solluks


SJP.pl


solmizacja

w muzyce: system sylabowego oznaczenia stopni gamy wprowadzony w IX wieku przez Guida z Arezzo; nazwy sylab: do, re, mi, fa, sol, la, si odpowiadają siedmiu dźwiękom szeregu literowego: c, d, e, f, g, a, h


SJP.pl


solmizacyjny

związany z solmizacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z solmizacją, dotyczący solmizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solmizacja ż., solmizowanie n.

 czas. solmizować ndk.

Wiktionary


solmizować

dawniej: czytać nuty, śpiewając


SJP.pl


solnica

dawniej: naczynie do przechowywania soli; solniczka


SJP.pl

Solnica – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański. Leży na obszarze Żuław Wiślanych przy drodze krajowej nr 7. Ma status sołectwa.

Wieś została założona ok. XVII-XVIII wieku przez osadników olęderskich na obszarze Wielkich Żuław Malborskich. Wieś komornictwa zewnętrznego Elbląga w XVII i XVIII wieku.

Wikipedia


solnictwo

dział przemysłu zajmujący się badaniem występowania oraz eksploatacją i przeróbką soli; halurgia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nauk. górn. dział nauki obejmujący wydobycie i wykorzystanie soli kopalnianej

Wiktionary

Solnictwo (halurgia) – dział górnictwa związany z występowaniem, eksploatacją i przeróbką soli, głównie kamiennej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy okazało się, że to zajęcie przynosi zyski, solnictwo stało się ich głównym źródłem utrzymania. Od neolitu aż do nowożytności ten, kto miał dostęp do soli, był bogaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solniczka ż., sól ż., solanka ż., słoność ż.

 czas. przesalać, solić ndk., dosolić dk.

 przym. solny

 przysł. słono

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halurgia

Wiktionary


solniczka

naczynie do przechowywania soli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;

 (1.2) niewielki pojemnik w formie miseczki lub pudełka, przeznaczony specjalnie do przechowywania soli

 (1.3) przest. anat. dołek stawowy, fovea articularis, w którym tkwi główka kości udowej

 (1.4) pot. środ. akwarium słonowodne

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Na stole nakrytym do obiadu, obok zastawy postawiono kryształową solniczkę i serwetnik.

 (1.1-2) Kto poprzestaje na małym, solniczką / ojców świeci między stołu darami, / ma sen spokojny, dobrej myśli brudna / chciwość nie plamićami.

 (1.4) Kupiłem nowy baniak 500 l na solniczkę z taką obsadą ryb: zebrasoma flavescens, hepatus, pokolec białobrody, trzy błazny, dziesięć chromisów, salarias oraz jakieś małe babki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔlʲˈɲit͡ʃka, AS: solʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sól ż., solanka ż., solenie n., solnictwo n., zasolenie n., salserka ż.

:: zgrub. solnica ż.

 czas. solić, dosolić, posolić, przesolić, przysolić, przesalać

 przym. solny, solankowy, słony, posolony, przesolony, słonawy, zasolony, solarski

 przysł. słono

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) solnica, salserka

 (1.3) panewka

 (1.4) akwarium morskie

Wiktionary


solnik

mieszanka soli i innych składników, służąca jako dodatek do pasz dla bydła i zwierzyny leśnej; lizawka


SJP.pl

Solnik (259 m) – wzgórze w Krakowie, w Dzielnicy VIII Dębniki. Czasami nazywane jest Górką Kostrzewską. Ciągnie się od osiedla Kostrze w kierunku północno-wschodnim do Wisły. U jego południowo-wschodnich podnóży znajduje się osiedle Pychowice i ulica Tyniecka, u północno-zachodnich osiedle Bodzów. W podziale fizycznogeograficznym Polski znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski.

Wikipedia


solnisko

przesycony solą grunt


SJP.pl


solniskowy

przymiotnik od: solnisko


SJP.pl


solno

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Solno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
  • Solno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

Wikipedia


solno-jodowy

zawierający sól i jod


SJP.pl


solnogród

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Salzburg, miasto w Austrii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim zdecydował się na wybór kariery wojskowej przez dwa semestry studiował "geodezję i wyższą matematykę" w filii Uniwersytetu Wiedeńskiego w Solnogrodzie.

 (1.1) Biskupi niemieccy zniszczyli słowiańską liturgię, a na miejsce Metodego został arcybiskupem jego zacięty wróg, który Pannonię (=Panonię) i Morawy powtórnie poddał zwierzchnictwu kościelnemu Solnogrodu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. solnogrodzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Salzburg

Wiktionary


solność

→ solny


SJP.pl

Patrz:

solny

solny

z soli, słony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z solą, dotyczący soli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żupą solną, tak jak kopalniami kruszców, zarządzał żupnik.

 (1.1) Stanisław Barabasz pochodził z rodziny związanej z bocheńskim przemysłem solnym, o wielkich tradycjach patriotycznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solnictwo n., sól ż., solanka ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n.

 czas. dosolić, przesalać, solić ndk., posolić dk., zasolić dk.

 przym. słony, solankowy, słonawy

 przysł. słono, słonawo

Wiktionary


solo

1. utwór albo jego część, przeznaczone do wykonywania przez jednego artystę;
2. występ jednego artysty


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) sam, sama

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) muz. utwór lub jego fragment wykonywany przez tylko jednego artystę

 (2.2) pot. bójka

forma rzeczownika.

 (3.1) W. lp. od: sola

Wiktionary

Solo (z wł. "solo", ‘sam’):

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śpiewałem solo na koncercie.

 (2.2) Marek ma dzisiaj solo z Piotrkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔlɔ, AS: solo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solistka ż., solista mos.

 przym. solistyczny, solowy

Wiktionary


soloch

nazwisko


SJP.pl


solodajny

dostarczający soli; obfitujący w sól


SJP.pl


solomierz

przyrząd do pomiaru stężenia roztworów wodnych soli kuchennej; halimetr


SJP.pl


solomit

handlowa nazwa płyt izolacyjnych wyrabianych ze słomy; Słomit


SJP.pl


solon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;

 (1.2) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w Stanach Zjednoczonych

Wiktionary

Solon (gr.kl. Σόλων "Sólōn"; ok. 635 – ok. 560 p.n.e.) – ateński mąż stanu, poeta i prawodawca, który przyczynił się w znaczący sposób do rozwoju ustroju demokratycznego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔlɔ̃n, AS: solõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soloi n., Soleiczyk m., solecyzm m., Solonka ż.

 czas. solecyzować

 przym. soloński

Wiktionary


solonka

półprzetwór (otrzymywany np. ze świeżych jarzyn lub grzybów) utrwalony za pomocą soli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka ewenkijskiej grupy etnicznej zamieszkującej w Chinach na obszarze m.in. Mongolii Wewnętrznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Solon mos.

Wiktionary


solonośny

zawierający sól


SJP.pl


solorz

nazwisko


SJP.pl


solothurn

[czytaj: ZOloturn] Solura;
1. miasto w Szwajcarii;
2. kanton w Szwajcarii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Solothurn – niemiecka nazwa kantonu Solura
  • Solothurn – niemiecka nazwa miasta Solura
    • Solothurn – stacja kolejowa w Solurze
  • Solothurn – niemiecka nazwa okręgu (Bezirk) Solura
  • Solothurn-Lebern – niemiecka nazwa jednostki administracyjnej (Amtei) w kantonie Solura
  • FC Solothurn – szwajcarski klub piłkarski
  • Stadion FC Solothurn – stadion w Szwajcarii
  • Solothurner Literaturpreis
  • Solura
  • Waffenfabrik Solothurn

Wikipedia


solowarstwo

dział przemysłu zajmujący się warzeniem soli; warzelnictwo


SJP.pl


solowate

rodzina ryb z rzędu flądrokształtnych


SJP.pl

Solowate (Soleidae) – rodzina ryb flądrokształtnych (Pleuronectiformes). Niektóre gatunki mają duże znaczenie gospodarcze.

Wikipedia


solowaty

o cechach solowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


solowiec

jajożyworodny skorupiak słonowodny, używany w akwarystyce jako pokarm; słonaczek, solankowiec


SJP.pl


solowy

1. w muzyce, choreografii: wykonywany przez jednego artystę lub przeznaczony do takiego wykonania; solo (np. występ solowy);
2. w sporcie:
a) przeznaczony do wykonania dla zawodnika startującego w konkurencji indywidualnej, wykonywany przez takiego zawodnika (np. konkurencja solowa);
b) rozegrany przez jednego z zawodników danej drużyny, niezależnie od niej, indywidualnie (np. solowy popis)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonywany lub przeznaczony do wykonania przez jedną osobę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solo n., solistka ż.

 przym. solo

 przysł. solo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. solo

Wiktionary


soloński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z postacią ateńskiego polityka i prawodawcy Solona albo dotyczący rozwiązań ustrojowych jakie wprowadził

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Solon mos.

Wiktionary


solski

przymiotnik od: Soła (rzeka)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Solski (1895-1940) – major piechoty Wojska Polskiego
  • Bogusław Solski – architekt i rzeźbiarz
  • Andrzej Solski (ur. 1969) – polski siatkarz
  • Leszek Solski (1935-2010) – polski działacz Rodzin Katyńskich
  • Ludwik Solski (1855-1954) – polski aktor
  • Stanisław Solski (1622-1701) – polski matematyk, architekt i jezuita
  • Wacław Solski (1897-1990) – polski pisarz
  • Solska

Wikipedia


solstycja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. letnie lub zimowe przesilenie dnia z nocą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔlˈstɨt͡sʲja, AS: solstycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solstycjum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) solstycjum

Wiktionary


solstycjum

letnie lub zimowe przesilenie dnia z nocą


SJP.pl


soltanto

określenie muzyczne: jedynie, tylko


SJP.pl


solti

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Georg Solti – dyrygent węgierski
  • (6974) Solti – planetoida

Wikipedia


solubilizacja

zdolność rozpuszczania organicznych substancji nierozpuszczalnych w wodzie przez rozcieńczone wodne roztwory substancji powierzchniowo czynnych


SJP.pl

Solubilizacja – proces zwiększania rozpuszczalności substancji za pomocą tzw. pośredników rozpuszczania czyli "solubilizatorów". Ze względu na rodzaj solubilizatorów i mechanizm ich działania można wyróżnić dwa typy solubilizacji: hydrotropową i micelarną.

Wikipedia


solubilizować

zwiększać rozpuszczalność substancji za pomocą pośredników rozpuszczania


SJP.pl


solucja

1. środowiskowo: instrukcja przejścia gry komputerowej;
2. dawniej: rozwiązanie, rozwikłanie czegoś


SJP.pl

Solucja (z ang. "solution" – rozwiązanie) – tekst zawierający opis, jak ukończyć grę komputerową. Tekst solucji składa się najczęściej ze zdań rozkazujących opisujących kolejne czynności. W tekście są zawarte najczęściej sposoby rozwiązania zagadek w grze lub wymienione są odpowiednie czynności doprowadzające do posunięcia fabuły naprzód.

Wikipedia


soluks

lampa lecznicza emitująca promienie podczerwone; sollux, solluks


SJP.pl


soluna

model samochodu marki Toyota


SJP.pl


solura

Solothurn;
1. miasto w Szwajcarii;
2. kanton w Szwajcarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Szwajcarii, w kantonie Solura (1.2), nad rzeką Aare;

 (1.2) geogr. adm. niemieckojęzyczny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Solura – kanton
  • Solura – okręg (Bezirk) w kantonie Solura
  • Solura – miasto w kantonie Solura, w okręgu Solura
  • Solura-Lebern – jednostka administracyjna (Amtei) w kantonie Solura
  • Solothurn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobnie w Solurze czy Bazylei – język francuski stał się powszechnie znany (w Solurze rezydował ambasador francuski, zajmujący się m.in. werbunkiem żołnierzy, Bazylea zaś leżała blisko granicy i była silnie powiązana z Francją więzami gospodarczymi).

 (1.1) 15 października - W Solurze w Szwajcarii zmarł Tadeusz Kościuszko (ur. 1746).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. solurski

Wiktionary


solurski

przymiotnik od: Solura (1. miasto w Szwajcarii;
2. kanton w Szwajcarii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Solurą, dotyczący Solury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspomnienia przekazały nam solurski wizerunek Kościuszki - jak z sentymentalnego albumu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Solura ż.

Wiktionary


solut

1. w poligrafii: zwykły skład tekstowy w wierszach, druk o wierszach pełnych, bez przerw
2. w chemii: substancja rozpuszczona


SJP.pl


solver

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. inform. funkcja w kalkulatorach naukowych i programach komputerowych umożliwiająca rozwiązywanie równań;

Wiktionary

Solver – funkcja w kalkulatorach naukowych lub programach komputerowych umożliwiająca rozwiązywanie równań.

Wikipedia


solwat

połączenie jonów lub cząsteczek substancji rozpuszczonej z cząsteczkami rozpuszczalnika, powstałe w wyniku solwatacji


SJP.pl


solwatacja

oddziaływanie jonów substancji rozpuszczonych z cząsteczkami rozpuszczalnika


SJP.pl

So

Wikipedia


solwatacyjny

→ solwatacja


SJP.pl

Patrz:

solwatacja

solwatochromia

przesunięcie pasm absorpcji w widmie elektronowym pod wpływem rozpuszczalnika


SJP.pl


solwent

środowiskowo: rozpuszczalnik


SJP.pl


solwentnafta

produkt destylacji smoły węglowej, złożony głównie z ksylenów i wyższych homologów


SJP.pl


solwentowy

druk solwentowy - jedna z technik drukarskich


SJP.pl


solwoliza

reakcja podwójnej wymiany zachodząca pomiędzy substancją rozpuszczoną a rozpuszczalnikiem, który pełni funkcję drugiego reagenta; lioliza


SJP.pl

Solwoliza – reakcja chemiczna, w wyniku której dany związek chemiczny znajdujący się w roztworze reaguje z rozpuszczalnikiem (np. typu ROH), jonem lioniowym (odpowiednio #PATRZ) lub jonem liatowym (odpowiednio #PATRZ). Zazwyczaj termin ten odnosi się do reakcji, w których cząsteczka rozpuszczalnika działa jako czynnik nukleofilowy.

Wikipedia


solwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|solwować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. solwować ndk.

Wiktionary


solwować

czasownik dokonany

 (1.1) daw. rozwiązać, zawiesić, odroczyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔlˈvɔvat͡ɕ, AS: solvovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solwowanie n.

Wiktionary


solywka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. zob. soliwka.

Wiktionary


solówa

zgrubienie od: solówka


SJP.pl


solóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: solówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piosenkę kończy imponująca solóweczka na hammondzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solista mos., solistka ż., solówka ż.

Wiktionary


solówka

1. utwór wykonywany solo;
2. partia solowa, występ solowy;
3. samochód ciężarowy lub motocykl bez przyczepy;
4. młodzieżowo: bójka jeden na jednego; solo, randka;
5. dawniej: beczka do soli;
6. dawniej: sos powstały po zasoleniu mięsa, śledzi itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. muz. choreogr. występ solowy, utwór lub jego fragment wykonywany solo

 (1.2) środ. mot. motocykl bez kosza

 (1.3) środ. mot. samochód ciężarowy bez przyczepy lub naczepy; także. tramwaj jednowagonowy

 (1.4) daw. gw-pl|Kraków. beczka do rozwożenia owoców

 (1.5) młodz. bójka jeden na jednego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlufka, AS: solufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solista mos., solistka ż.

:: zdrobn. solóweczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. zdrobn. solóweczka

 (1.2) pot. zdrobn. solóweczka

 (1.3) pot. zdrobn. solóweczka; neutr. ciągnik, ciągnik siodłowy

 (1.5) solo

Wiktionary


solówkowy

→ solówka


SJP.pl

Patrz:

solówka

som

waluta Kirgistanu (1 som = 100 tyiyn)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) monet. waluta Kirgistanu;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: soma

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • som – waluta Kirgistanu
  • Som – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie lelczyckim
  • Som – miasto w północnych Indiach w środkowej części stanu Uttar Pradesh
  • Som – miejscowość na Węgrzech
  • „Som” – rosyjski niszczyciel z początku XX wieku

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

 (1.1) som kirgiski

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 przym. somowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) som

* kirgiski: (1.1) сом

* litewski: (1.1) somas m.

* rosyjski: (1.1) сом m.

* ukraiński: (1.1) сом m.

źródła.

== som (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) monet. som

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃m, AS: sõm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. somowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 przym. somowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) som

* kirgiski: (1.1) сом

* litewski: (1.1) somas m.

* rosyjski: (1.1) сом m.

* ukraiński: (1.1) сом m.

źródła.

== som (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) monet. som

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


soma

1. ofiara bóstwom w hinduizmie;
2. ciało organizmów z wyjątkiem komórek rozrodczych;
3. halucynogenny sok wytłaczany z nieznanej rośliny w starożytnych Indiach, mający zapewniać siłę i nieśmiertelność


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Soma – miasto w Gambii
  • Soma – miasto w Japonii
  • Soma – miasto w Turcji
  • soma – roślina z której wytwarzano napój rytualny w starożytnych Indiach
  • soma – rytualny napój wedyjski
  • Soma – wedyjski bóg
  • soma – według ajurwedy jedna z trzech sił oddziałujących z czakrami w ludzkim ciele
  • soma – ciało organizmów z wyjątkiem komórek rozrodczych (somatyczny – dot. ciała), np. ciało komórki, ciało ludzkie), fizyczny wymiar człowieka, przedmiot nauk i badań medycyny konwencjonalnej (zob. m...
  • soma – fikcyjna używka w powieści Nowy wspaniały świat autorstwa A. Huxleya
  • Soma Quality Recordings – szkocka wytwórnia muzyczna
  • Soma – nekropolia królewska w dawnej Aleksandrii, niegdyś miejsce pochówku Aleksandra Macedońskiego
  • Soma – gra komputerowa

Wikipedia


somali

język Somalijczyków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. język somalijski

Wiktionary

Somali (somalijski: Dawlada Deegaanka Soomaalida Itoobiya, arabski: الدولة الاثيوبية المنطقة الصومالية) – region administracyjny we wschodniej Etiopii, obejmujący terytorium zamieszkane przez Somalijczyków (tzw. Ogaden). Region graniczy z Dżibuti na północy, Kenią na południu, Somalią na wschodzie i południu oraz z regionem Oromia na zachodzie. Stolicą regionu jest Dżidżiga.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Somalia ż., Somalijczyk mos., Somalijka ż., somalijski mrz.

 przym. somalijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (język) somalijski, somalijszczyzna

Wiktionary


somalia

Somalijska Republika Demokratyczna; państwo w Afryce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Wiktionary

Somalia (som. Soomaaliya; arab. ‏الصومال‎, As-Sumal, Aş-Şūmāl), Federalna Republika Somalii (som. Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya; arab. ‏جمهورية الصومال الفدرالية‎, trb. Jumhūrīyat aṣ-Ṣūmāl al-Fidirālīyah) – państwo w północno-wschodniej części Afryki położone na Półwyspie Somalijskim (zwanym „Rogiem Afryki”). Przylega do Oceanu Indyjskiego i Zatoki Adeńskiej. Na północnym zachodzie graniczy z Dżibuti, na zachodzie z Etiopią, zaś na południowym zachodzie z Kenią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyposażyliśmy w krany z bieżącą wodą salę zabiegową w placówkaacówce dla przyszłych matek w Puntlandzie w Somalii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃ˈmalʲja, AS: sõmalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somalijski m., Somalijczyk m., Somalijka ż., Somali, somali

 przym. somalijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Somalijska, ofic. Federalna Republika Somalii

Wiktionary


somalijczyk

obywatel Somalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Somalii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲijt͡ʃɨk, AS: sõmalʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Somalia ż., somalijski mrz.

:: fż. Somalijka ż.

 przym. somalijski

Wiktionary


somalijka

obywatelka Somalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Somalii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲijka, AS: sõmalʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somali n., somalijski mrz., Somalia ż.

:: fm. Somalijczyk mos.

 przym. somalijski

Wiktionary


somalijski

związany z Somalią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Somalia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Somalii;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci, AS: sõmalʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somali n., Somalia ż., Somalijczyk mos., Somalijka ż.

Wiktionary


somaliland

islamska republika we wschodniej Afryce nad Zatoką Adeńską, nieuznawana przez większość społeczności międzynarodowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. nieuznawana republika we wschodniej Afryce;

Wiktionary

Somaliland (Republika Somalilandu, Soomaaliland, ‏Ard as-Sūmāl‎, Somaliland) – islamska republika, nieuznawana przez większość społeczności międzynarodowej (jedynym krajem, który uznał Somaliland jest Izrael), leżąca we wschodniej Afryce nad Zatoką Adeńską. Somaliland ogłosił secesję od Somalii w 1991 roku i od tamtej pory zdołał zbudować funkcjonujący organizm państwowy z demokratycznie wybieranym prezydentem i parlamentem. Graniczy z Dżibuti, Etiopią i Puntlandem – inną częścią Somalii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Somaliland jest de facto niepodległym państwem w Afryce Wschodniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲilãnt, AS: sõmalʹilãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Somalilandczyk mos., Somalilandka ż.

 przym. somalilandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Somalilandu

Wiktionary


somalilandzki

→ Somaliland


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Somalilandem, dotyczący Somalilandu

Wiktionary

Patrz:

Somaliland

Powiązane:

 rzecz. Somaliland mrz., Somalilandczyk mos., Somalilandka ż.

Wiktionary


soman

bojowy środek trujący


SJP.pl

Soman ("fluorometylofosfonian O-pinakolu", symbol NATO: GD) – fosforoorganiczny związek chemiczny, silnie toksyczny bojowy środek trujący, z grupy paralityczno-drgawkowych.

Soman jest bezbarwną cieczą o słabym zapachu kamfory, szybko parującą w temperaturze pokojowej. Soman nie rozpuszcza się w wodzie i jest silnie trujący. Do zatrucia somanem dochodzi w wyniku wdychania jego par oraz wnikania par i kropel przez skórę. Dawka śmiertelna dla człowieka wynosi kilka miligramów.

Wikipedia


somatoid

1. kryształ o zaokrąglonych ścianach i zakrzywionych krawędziach;
2. bryła przypominająca taki kryształ


SJP.pl


somatoidalny

taki, który ma kształt somatoidu, kryształu o zaokrąglonych ścianach i zakrzywionych krawędziach


SJP.pl


somatologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. antrop. nauka o budowie ciała człowieka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃matɔˈlɔɟja, AS: sõmatoloǵi ̯a

Wiktionary


somatotropina

hormon wzrostowy wytwarzany w przednim płacie przysadki mózgowej; chondrotropina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. fizj. hormon peptydowy produkowany przez przedni płat przysadki mózgowej, który odgrywa kluczową rolę w regulacji wzrostu, metabolizmu i regeneracji tkanek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U dzieci i młodzieży somatotropina stymuluje wzrost kości długich, prowadząc do zwiększenia wzrostu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hormon wzrostu, hormon somatotropowy

Wiktionary


somatyczny

dotyczący ciała, odnoszący się do cielesności, fizyczności; cielesny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący somy – ciała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy silnym wietrze fenowym [...] wielu ludzi wykazuje wyraźne reakcje zarówno psychiczne, jak i somatyczne (fizyczne).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soma ż., somatyka ż.

 przysł. somatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fizyczny, cielesny

Wiktionary


somatyka

praca z ciałem w kontekście zdrowia psychicznego i emocjonalnego


SJP.pl


somatyzacja

wyrażanie i sygnalizowanie za pomocą ciała problemów psychicznych, moralnych czy społecznych


SJP.pl

Somatyzacja – objaw lub zaburzenie z grupy nerwic. Charakteryzuje się obecnością dolegliwości sugerujących obecność choroby somatycznej (pozapsychiatrycznej) przy równoczesnym braku innych przesłanek chorobowych w badaniach laboratoryjnych, obrazowych i badaniu fizykalnym. W rzeczywistości są one wyrazem zaburzeń autonomicznego układu nerwowego, związanych z nieuświadomionym lękiem i napięciem.

Wikipedia


somatyzacyjny

→ somatyzacja


SJP.pl

Patrz:

somatyzacja

somatyzm

pogląd filozoficzny uznający istnienie jedynie ciała


SJP.pl


somatyzować

wyrażać za pomocą ciała problemy psychiczne, moralne lub społeczne


SJP.pl


sombre

delikatne rozjaśnienie włosów dające efekt naturalnych refleksów


SJP.pl


sombrero

rodzaj kapelusza z szerokim rondem, przepasany wstążką lub sznurem; noszony w Hiszpanii i krajach Ameryki Łacińskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odzież. etn. miękki kapelusz z szerokim rondem pochodzenia hiszpańskiego, noszony w krajach Ameryki Łacińskiej i Hiszpanii;

Wiktionary

Sombrero (hisz. "sombrero" kapelusz) to wysoki kapelusz słomiany lub filcowy z miękkim, szerokim rondem. Był używany w Hiszpanii w XV i XVI wieku. Stamtąd trafił do hiszpańskich kolonii w Ameryce Środkowej i Południowej. Stanowi narodowe nakrycie głowy Meksykanów i Chilijczyków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔ̃mˈbrɛrɔ, AS: sõmbrero

Wiktionary


somianecki

przymiotnik od: Somianka


SJP.pl


somianka

wieś w Polsce


SJP.pl

Somianka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Somianka. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą gminy Somianka.

Wikipedia


sominy

wieś kaszubska


SJP.pl

Sominy (kaszub. "Sominë", niem. "Sommin") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Studzienice. Leży na Pojezierzu Bytowskim, na północnym brzegu jeziora Somińskiego na obrzeżach Zaborskiego Parku Krajobrazowego.

Wikipedia


somit

część zarodka kręgowców; miomer; pęcherzyk mezodermalny


SJP.pl

Somity (z gr. σομα = ciało; także miomery, praczłony) – segmentalne jednostki przyosiowej mezodermy grzbietowej zarodków kręgowców, rozwijające się w procesie somitogenezy symetrycznie po obu stronach cewy nerwowej i struny grzbietowej. Somity przekształcają się w dermatomy, miotomy i sklerotomy.

Wikipedia


somma

1. rzeka we Francji;
2. departament we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Pikardii, w północnej Francji;

 (1.2) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Hauts-de-France;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Somma – rzeka w Pikardii, w północnej Francji, uchodzi do kanału La Manche
  • Somma – departament we Francji
  • Somma Lombardo – gmina w Lombardii we Włoszech
  • Pascual Somma – urugwajski piłkarz
  • A.C. Somma w Sommacampagna
  • Somme – rzeka we Francji, przepływająca przez tereny departamentów Saona i Loara oraz Allier, prawy dopływ rzeki Loary

Wikipedia


sommelier

pracownik restauracji będący doradcą w zakresie win


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) enol. specjalista w dziedzinie enologii i degustacji wina

 (1.2) enol. doradca w zakresie win

 (1.3) enol. wykwalifikowany kelner, który specjalizuje się w podawaniu wina

Wiktionary

Sommelier – wyspecjalizowany kelner zajmujący się doborem oraz serwowaniem win w restauracji. Zwykle do jego zadań należy także komunikacja z gośćmi restauracji, doradztwo w zakresie walorów sensorycznych wina czy dobór do danej potrawy. Może być odpowiedzialny za zamawianie tego trunku i układanie karty win.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔ̃ˈmɛlʲjɛr, AS: sõmelʹi ̯er

Wiktionary


sommelierka

→ sommelier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) enol. doradczyni w zakresie win

Wiktionary

Patrz:

sommelier

sommelierski

→ sommelier


SJP.pl

Patrz:

sommelier

sommer

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Elżbieta Sommer – polska prezenterka pogody
  • Fedor Sommer – śląski pisarz, nauczyciel
  • Gerhard Sommer – niemiecki wojskowy
  • Hans Sommer – niemiecki kompozytor
  • Juergen Sommer – amerykański piłkarz
  • Josef Sommer – amerykański aktor filmowy i telewizyjny
  • Julius Sommer – polski matematyk, wykładowca akademicki
  • Michael Sommer – niemiecki działacz związkowy
  • Pascal Sommer – szwajcarski skoczek narciarski
  • Paul Sommer – katolicki duchowny
  • Piotr Sommer – polski poeta, eseista, tłumacz
  • Raymond Sommer – francuski kierowca wyścigowy

Wikipedia


sommerstein

[czytaj: zomersztajn] nazwisko


SJP.pl


sommesso

określenie wykonawcze: ulegle, miękko


SJP.pl


somnambuliczka

kobieta wykonująca we śnie różne czynności; lunatyczka


SJP.pl


somnambuliczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący somnambulizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somnambulizm m., somnambulik m., somnambuliczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lunatyczny

Wiktionary


somnambulik

wykonujący we śnie różne czynności; lunatyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. osoba wykonująca czynności (np. chodzenie, mówienie) nieświadomie podczas snu; lunatyk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃mnãmˈbulʲik, AS: sõmnãmbulʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somnambulizm m.

:: fż. somnambuliczka ż.

 przym. somnambuliczny

 przysł. somnambulicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lunatyk

Wiktionary


somnambulizm

wykonywanie we śnie różnych czynności; lunatyzm, sennowłóctwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. chodzenie lub wykonywanie innych czynności w trakcie głębokiego snu, najczęściej nieświadome;

Wiktionary

Somnambulizm, sennowłóctwo (potocznie lunatyzm) – zaburzenie snu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Somnambulizm zalicza się do zaburzeń snu, czyli parasomnii. Wciąż nie są znane jego przyczyny – mogą być to zmiany organiczne w mózgu, urazy i stresy, lekarstwa, a nawet alkohol.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somnambulik mos., somnambuliczka ż.

 przym. somnambuliczny

 przysł. somnambulicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lunatyzm, noktambulizm, sennowłóctwo

Wiktionary


somnilokwia

dziedziczna dolegliwość związana z przejściem między snem a czuwaniem, polegająca na mówieniu przez sen


SJP.pl


somnolencja

zaburzenie przytomności najlżejszego stopnia, senność patologiczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. senność będąca pierwszym stadium zaburzeń świadomości m.in. w zatruciach oraz urazach mózgu;

Wiktionary

Somnolencja – patologiczna senność, postać łagodnych ilościowych zaburzeń świadomości.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃mnɔˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: sõmnolẽncʹi ̯a

Wiktionary


somnologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. fizj. dziedzina nauki zajmująca się snem – jego fizjologią, zaburzeniami, przebiegiem;

Wiktionary

So

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. somnolog m., somnolożka ż.

 przym. somnologiczny

Wiktionary


somnologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z somnologią, dotyczący somnologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somnologia ż.

Wiktionary


somoni

waluta Tadżykistanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) monet. waluta Tadżykistanu;

Wiktionary

Somoni (tadż. сомонӣ) – podstawowa jednostka monetarna w Tadżykistanie, dzieli się na 100 diramów. Nazwana na cześć tadżyckiego bohatera narodowego Ismaila I Samanidy.

30 października 2000 roku somoni zastąpiło dotychczasową jednostkę rozliczeniową, stosowaną w Tadżykistanie – rubla tadżyckiego, według przelicznika 1 somoni za 1000 rubli tadżyckich. Wymiana trwała do 1 kwietnia 2001 roku.

Wikipedia


somonino

Zobacz też: Somonino w innych znaczeniach tej nazwy.

Somonino, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Somònino, (niem. "Semlin") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino. Leży nad Radunią i przy drodze wojewódzkiej nr 224. Siedziba gminy Somonino i placówki ochotniczej straży pożarnej. Ma status sołectwa.

Wikipedia


somoniński

przymiotnik od: Somonino


SJP.pl


somosierra

przełęcz w Hiszpanii; Samosierra


SJP.pl

So

Wikipedia


sompoleński

przymiotnik od: Sompolno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Sompolna, związany z Sompolnem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sompolno n., sompolnianin m., sompolnianka ż.

Wiktionary


sompolinek

Sompolinek – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Sompolno.

Wikipedia


sompolnianin

mieszkaniec Sompolna (miasta w Polsce)


SJP.pl


sompolnianka

mieszkanka Sompolna (miasta w Polsce)


SJP.pl


sompolno

miasto w Polsce


SJP.pl

Nie mylić z: Sąpolno.

Sompolno – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie konińskim, na lewym brzegu Noteci, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sompolno.

Według danych z 31 grudnia 2010 miasto liczyło 3624 mieszkańców.

Wikipedia


somsiad

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. młodz. sąsiad

Wiktionary


son

jednostka głośności odpowiadająca 40 decybelom przy częstotliwości dźwięku 1 kHz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. jednostka głośności odpowiadająca 40 decybelom przy częstotliwości dźwięku 1 kHz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Son – miejscowość i gmina
  • Son – rzeka
  • Son – miejscowość
  • Son – niemiecka nazwa gminy Isone
  • Son Gagl – retoromańska nazwa kantonu St. Gallen
  • son – jednostka miary głośności dźwięku
  • son – kubański styl muzyczny
  • sŏn – koreańska tradycja buddyjska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔ̃n, AS: sõn

Wiktionary


sonant

fonem będący na pograniczu spółgłoski i samogłoski: r, l, ł, m, n, j; spółgłoska półotwarta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. spółgłoska mogąca tworzyć sylabę;

Wiktionary

Sonant, inaczej spółgłoska sylabiczna – spółgłoska zgłoskotwórcza, tworząca sylabę. Sonantami są zwykle spółgłoski nosowe i płynne. Współcześnie nie występują w języku polskim, ale są dosyć częste w innych językach.

W szerszym ujęciu sonantami (sonorantami, rezonantami) są nazywane głoski wymawiane bez turbulentnego przepływu powietrza przez narządy głosowe – spółgłoski sonorne ([], [], [], [], [], [], []), półsamogłoski ([], []) i samogłoski. Przeciwstawiane są im obstruenty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nãnt, AS: sõnãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sonantyczny

Wiktionary


sonante

określenie wykonawcze: dźwięcznie, brzmiąco


SJP.pl


sonantyczny

przymiotnik od: sonant


SJP.pl


sonar

urządzenie służące do wykrywania obiektów znajdujących się pod wodą


SJP.pl

So

Wikipedia


sonarowy

→ sonar


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hydrol. związany z sonarem, dotyczący sonaru; wytworzony przez sonar

Wiktionary

Patrz:

sonar

Powiązane:

 rzecz. sonar mrz.

Wiktionary


sonarzysta

członek załogi statku obsługujący sonar


SJP.pl


sonata

cykliczny utwór składający się najczęściej z czterech odrębnych części, przeznaczony na instrument solo lub z towarzyszeniem fortepianu, również na zespół kameralny, orkiestrę albo instrument solo z towarzyszeniem orkiestry; cykl sonatowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sonaty Haydna to mistrzostwo klasycyzmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃ˈnata, AS: sõnata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sonatina ż.

 przym. sonatowy

Wiktionary


sonatina

prosta w budowie sonata, najczęściej w pogodnej tonacji, tworzona w celach dydaktycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. krótka, prosta sonata;

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta sonatina to arcydzieło klasycyzmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃naˈtʲĩna, AS: sõnatʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sonata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sonata

Wiktionary


sonatka

zdrobnienie od: sonata


SJP.pl


sonatowy

przymiotnik od: sonata


SJP.pl


sonda

1. urządzenie do badania jakiegoś środowiska przez zagłębianie się w nim;
2. badanie opinii publicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. badanie opinii publicznej

 (1.2) astr. bezzałogowy statek kosmiczny wykorzystywany do eksplorowania miejsc w kosmosie, gdzie bezpośredni dostęp człowieka jest niemożliwy;

 (1.3) mar. rodzaj jednostki pływającej wykorzystywanej do eksplorowania miejsc głęboko pod poziomem morza, gdzie bezpośredni dostęp człowieka jest niemożliwy

 (1.4) med. przyrząd w postaci rurki wykorzystywany do badania przewodu pokarmowego lub układu oddechowego

 (1.5) przyrząd w postaci liny z ciężarkiem wykorzystywany do pomiaru głębokości akwenu

 (1.6) daw. pręt z trzonkiem wykorzystywany przez strażników do szukania kontrabandy

 (1.7) zob. echosonda.

 (1.8) środ. więz. przesłuchanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jako urządzenie:
    • sonda – przyrząd medyczny
    • sonda kosmiczna
    • sonda lambda – element układu sterującego silnikiem spalinowym
    • sonda – w biologii cząsteczka wiążąca się z określoną substancją, umożliwiająca jej wykrycie
    • sonda lawinowa – urządzenie umożliwiające poszukiwanie osób zasypanych lawinami
    • sonda gruntowa – urządzenie pomiarowe stosowane w geologii inżynierskiej do określania zmienności warunków gruntowych w podłożu
    • sonda ręczna (ołowianka) – lina z obciążnikiem do pomiaru głębokości
    • echosonda – urządzenie do pomiaru głębokości wody oraz odległości od unoszących się w niej ciał stałych
  • jako procedura:
    • sonda (sondaż) – w badaniu opinii publicznej
    • sonda – element strony WWW

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z sondą Banku Rezerw Federalnych wynika, że 46 proc. Amerykanów nie ma 400 dol. gotówki na pokrycie nagłych wydatków.

 (1.2) Zdaniem specjalistów w ciągu najbliższych kilkudziesięciu lat silnik zastosowany w sondzie Deep Space 1 będzie ulepszany – zwiększy się jego siła ciągu, a co za tym idzie zdolność szybszego rozpędzania pojazdów kosmicznych.

 (1.3) Silny prąd przydenny utrudniał poważnie sterowanie sondą, którą wciąż znosiło na wielkie skupiska podwodnych głazów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nda, AS: sõnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sondaż m., sondażownia ż.

:: zdrobn. sondka ż.

 przym. sondażowy

 czas. sondować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) zgłębnik

 (1.5) ołowianka

Wiktionary


sondaż

metoda badań stosowana w naukach społecznych, gdzie uczestnicy wypowiadają się na określony w badaniu temat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) badanie opinii publicznej

 (1.2) badanie i pomiar wykonywane za pomocą sondy

Wiktionary

Sondaż – rodzaj statystycznych badań opinii publicznej, mających na celu estymację zmiennych ilościowych, oraz zbiór danych jakościowych, w próbie statystycznej z danej populacji. Jest stosowany do badania postaw i preferencji w wielu dziedzinach, m.in. w handlu, czy w politologii w okresie poprzedzającym wybory (sondaż wyborczy).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sondażowy

 rzecz. sonda ż.

 czas. sondować

Wiktionary


sondażownia

ośrodek przeprowadzający badania sondażowe; pracownia sondażowa


SJP.pl


sondażowy

→ sondaż


SJP.pl

Patrz:

sondaż

sondażyk

zdrobnienie od: sondaż


SJP.pl


sondażysta

osoba przeprowadzająca sondaże


SJP.pl


sondej

nazwisko


SJP.pl


sondolina

lina służąca do opuszczania sondy na dno morskie


SJP.pl


sondowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sondować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sondować

Wiktionary


sondować

1. badać lub mierzyć za pomocą sondy;
2. dyskretnie próbować zdobyć informacje na dany temat;
3. badać zawartość żołądka przy użyciu specjalnej sondy


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wysondować)

 (1.1) zgłębiać informacje, przeprowadzać sondaż

 (1.2) techn. dokonywać pomiarów / określać głębokość przy pomocy sondy

 (1.3) med. wprowadzać sondę w celu diagnostycznym; diagnostycznie penetrować jamy ciała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radar jest skomplikowanym urządzeniem elektronicznym, w którym można wyróżnić oddzielne bloki funkcjonalne, realizujące poszczególne funkcje związane z wysłaniem sygnału sondującego oraz odbiorem i przetwarzaniem sygnału echa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sonda ż., sondaż mrz., sondowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badać

Wiktionary


sondowy

→ sonda


SJP.pl

Patrz:

sonda

sondujący

1. badać lub mierzyć za pomocą sondy;
2. dyskretnie próbować zdobyć informacje na dany temat;
3. badać zawartość żołądka przy użyciu specjalnej sondy


SJP.pl

Patrz:

sondować

sonecik

zdrobnienie od: sonet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od sonet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sonet, lecz tylko mały sonecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sonet m.

Wiktionary


sonerila

roślina ozdobna z rodziny zaczerniowatych


SJP.pl

Sonerila ("Sonerila" Roxb.) – rodzaj roślin z rodziny zaczerniowatych. Rodzaj liczy ok. 150 gatunków, z czego trzy to endemity Chin. Przedstawiciele pochodzą ze wschodniej Azji. Gatunek typowy: "Sonerila maculata" Roxb.

Wikipedia


sonet

kunsztowna kompozycja stroficzna, złożona z czternastu wersów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

Wiktionary

Sonet – kunsztowna kompozycja poetyckiego utworu literackiego, złożona z 14 wersów zgrupowanych w dwóch czterowierszach (tetrastychach), rymowanych zwykle "abba abba" i dwóch trójwierszach (tercynach). Pierwsza zwrotka zwykle opisuje temat, druga odnosi go do podmiotu wiersza, a tercyny zawierają refleksję na jego temat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem pokochał swą kuzynkę, pannę z zadartym noskiem i na jej cześć napisał sonet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nɛt, AS: sõnet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sonetowy

 rzecz. sonecik mrz.

Wiktionary


sonetowy

przymiotnik od: sonet


SJP.pl


sonetyczny

→ sonet


SJP.pl

Patrz:

sonet

song

1. komiczna piosenka kabaretowa;
2. pieśń śpiewana przez postać dramatu, komentująca wydarzenia;
3. temat zapożyczony przez jazz z muzyki rozrywkowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Song – gatunek piosenki estradowej
  • Song – dynastia panująca w Chinach w latach 960-1279
  • Song – państwo w starożytnych Chinach, w Okresie Wiosen i Jesieni
  • Song – pierwsza żona cesarza Chin Linga

Wikipedia


songowy

przymiotnik od: song


SJP.pl


songwriter

[czytaj: songrajter] autor piosenek, który komponuje muzykę i pisze teksty


SJP.pl


songwriterka

→ songwriter [czytaj: songrajterka]


SJP.pl


sonia

rosyjskie i polskie imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako prezent urodzinowy nasza Sonia dostała zgodę na tatuaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃ɲja, AS: sõńi ̯a

Wiktionary


soniak

nazwisko


SJP.pl


soniczny

1. dźwiękowy, akustyczny;
2. szczoteczka soniczna - rodzaj elektrycznej szczoteczki do zębów opartej na technologii dźwiękowej


SJP.pl


sonik

nazwisko


SJP.pl

Zobacz też: osoby o nazwisku Sonik.

Sonik ("Metatropis") – rodzaj pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny smukleńcowatych.

Wikipedia


sonina

wieś w Polsce


SJP.pl

Sonina – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie łańcuckim, w gminie Łańcut. Ma status sołectwa.

W miejscowości znajduje się rzymskokatolicka parafia św. Jana Chrzciciela należąca do dekanatu Łańcut I.

Wikipedia


soninke

język urzędowy Mali


SJP.pl

So

Wikipedia


sono-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z dźwiękiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nɔ, AS: sõno

Wiktionary


sonochemiczny

→ sonochemia


SJP.pl

Patrz:

sonochemia

sonoforeza

zastosowanie ultradźwięków w celu pobudzenia skóry do szybszego i efektywniejszego przyjmowania substancji odżywczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kosmet. masaż ultradźwiękowy

Wiktionary


sonograf

urządzenie służące do rejestrowania sygnałów fonicznych


SJP.pl


sonogram

obraz utworzony przez odbite fale dźwiękowe w diagnostycznym badaniu ultrasonograficznym


SJP.pl


sonoluminescencja

Sonoluminescencja – emisja krótkich impulsów świetlnych w chwili zapadania się pod wpływem ciśnienia akustycznego bąbelków gazu zawieszonych w cieczy (kawitacja akustyczna).

Wikipedia


sonometr

urządzenie służące do pomiaru głośności dźwięku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd do mierzenia intensywności dźwięków

Wiktionary


sonora

1. stan w Meksyku;
2. nazwa kilku miast w USA;
3. pustynia w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sonora – jeden ze stanów Meksyku, przy granicy ze Stanami Zjednoczonymi
  • Sonora – pustynia w Stanach Zjednoczonych i Meksyku
  • Sonora – rzeka w Meksyku
  • Sonora – rodzaj kaktusów
  • Sonora – rodzaj węży z podrodziny Colubrinae w rodzinie połozowatych (Colubridae)
  • Sonora – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Tuolumne
  • Sonora – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Hardin
  • Sonora – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Sutton
  • Sonora (ang. Sonora Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Hancock
  • Sonora – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Mato Grosso do Sul

Wikipedia


sonoramente

określenie wykonawcze: dźwięcznie, brzmiąco; również w znaczeniu: pełnym dźwiękiem, pełnym głosem; sonore


SJP.pl


sonore

określenie wykonawcze: dźwięcznie, brzmiąco; również w znaczeniu: pełnym dźwiękiem, pełnym głosem; sonoramente


SJP.pl


sonorny

spółgłoski sonorne - spółgłoski dźwięczne (m, m', n, n', ł, l, r) niemające odpowiedników bezdźwięcznych; spółgłoski półotwarte nosowe lub płynne


SJP.pl


sonorystyczny

→ sonorystyka


SJP.pl

Patrz:

sonorystyka

sonorystyka

technika kompozytorska XX w., podkreślająca gł. brzmieniowe walory utworu


SJP.pl


sonoryzm

kierunek w muzyce współczesnej, typowy dla muzyki polskiej w latach sześćdziesiątych


SJP.pl

Sonoryzm (z łac. "sonorus" „dźwięczny” od "sonus" „dźwięk”) – kierunek w muzyce współczesnej, zaliczany do nurtów drugiej awangardy, typowy przede wszystkim dla muzyki polskiej w latach 60. XX wieku, często utożsamiany z pojęciem polskiej szkoły kompozytorskiej.

Wikipedia


sonoterapia

metoda lecznicza wykorzystująca ultradźwięki do miejscowego oddziaływania na głębsze warstwy skóry; fonoterapia


SJP.pl


sontag

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alan Sontag – amerykański brydżysta
  • Andrzej Sontag – polski lekkoatleta
  • Julia Sontag – niemiecka aktorka
  • Henriette Sontag – niemiecka śpiewaczka
  • Susan Sontag – amerykańska pisarka
  • Sonntag

Wikipedia


sony

jednostka głośności odpowiadająca 40 decybelom przy częstotliwości dźwięku 1 kHz


SJP.pl

Sony Corporation (jap. ソニー株式会社 Sonī Kabushiki-gaisha) – japoński producent elektroniki użytkowej i zarazem jeden z największych światowych producentów w tej branży, założony 7 maja 1946 roku przez Masaru Ibukę i Akio Moritę w Tokio jako "Tokyo Communication Industry" (jap. 東京通信工業 "Tōkyō Tsūshin Kōgyō"). Sony jest notowane na giełdach tokijskiej (TSE) i nowojorskiej (NYSE). Wartość rynkowa szacowana jest na 132 mld dolarów.

Wikipedia


sop

[czytaj: sop] skrót od:
1. Służba Ochrony Państwa;
2. Straż Ochrony Przyrody;
3. strefa ograniczonego postoju;
4. spółdzielnia oszczędnościowo-pożyczkowa;
5. Strana občianskeho porozumenia - Partia Porozumienia Obywatelskiego, słowacka partia polityczna


SJP.pl

Zobacz też: SOP.

Sop – wieś w Chorwacji, w żupanii zagrzebskiej, w gminie Rugvica. W 2011 roku liczyła 404 mieszkańców.

Wikipedia


sopata

nazwisko


SJP.pl


sopel

zamarznięty naciek wodny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

 (1.2) bot. spoż. handlowa nazwa rzodkwi japońskiej (nazwa systematyczna|Raphanus sativus|var=longipinnatus|ref=Raphanus sativus var. longipinnatus.), przypominającej sopel (1.1)

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cała wieś była zasypana śniegiem, a z dachów zwisały ogromne sople lodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔpɛl, AS: sopel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopleniec m.

:: zdrobn. sopelek m.

 przym. soplowy, sopelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rzodkiew japońska, daikon

Wiktionary


sopelek

zdrobnienie od: sopel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: sopel

 (1.2) mały sopel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na mrozie świętemu mikołajowi robią się sopelki na brodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈpɛlɛk, AS: sopelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopel m., sopleniec m.

 przym. soplowy, sopelkowy

Wiktionary


sopelkowy

→ sopelek


SJP.pl

Patrz:

sopelek

sophia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sophia – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Raleigh
  • Sophia – dawna nazwa Niulakity, najbardziej wysuniętej na południe wyspy w Tuvalu
  • Sophia – humanoidalny robot
  • Sophia – japoński zespół muzyczny
  • Zofia
  • Sofia

Wikipedia


sophrosyne

[czytaj: sofrosyne] ogół walorów wewnętrznych, do których posiadania dążyli wykształceni Grecy starożytni, np. umiar, opanowanie, rozwaga, rozsądek; sofrozyne


SJP.pl

Sophrosyne ( σωφροσύνη) – cnota moralna w etyce starożytnej, oznaczająca umiarkowanie, samokontrolę, samoograniczenie, samowiedzę, panowanie nad sobą, rozwagę. Często przeciwstawiano ją hybris, polegającej na nadmiernej dumie, arogancji, przekraczaniu właściwej miary.

Wikipedia


sopieszyno

wieś w Polsce


SJP.pl

Sopieszyno (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Sopieszëno) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo. Leży na północno-wschodnim obrzeżu Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego i Obszaru Chronionego Natura 2000 przy trasie drogi wojewódzkiej nr 224.

Wikipedia


sopiłka

ukraiński ludowy instrument dęty drewniany, rodzaj fletu prostego


SJP.pl


sopiński

nazwisko


SJP.pl


sopka

samotnie położone wysokie wzniesienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. wzgórze, pagórek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔpka, AS: sopka

Wiktionary


soplaczek

strzępotek soplaczek - gatunek motyla z rodziny południc


SJP.pl


sopleniec

naciek krystaliczny w postaci sopla zwisającego ze stropu jaskini; stalaktyt


SJP.pl


soplica

rodzaj z rodziny araukariowatych, obejmujący około 20 gatunków wiecznie zielonych, długowiecznych drzew iglastych, rosnących w lasach tropikalnych i subtropikalnych od Indochin po Fidżi; agatis


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • soplica – jedna z nazw rodzaju drzew agatis z rodziny araukariowatych
  • Soplica – nazwisko polskie herbu Korzbok
  • Soplicowie – rodzina fikcyjnych postaci z poematu Pan Tadeusz: Tadeusz Soplica, Jacek Soplica i Sędzia Soplica
  • Seweryn Soplica – fikcyjny bohater zbioru gawęd Henryka Rzewuskiego pt. Pamiątki JPana Seweryna Soplicy, cześnika parnawskiego
  • Soplica – pseudonim m.in. Walerego Sławka i Kajetana Stefanowicza
  • Soplica – polska wódka

Wikipedia


soplicowo

Zobacz też: Soplicowo.

Soplicowo ( Сапліцы, "Saplicy", Сапліцы, "Saplicy") – dawna wieś. Tereny, na których leżała, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim, w sielsowiecie Rajca.

Wikipedia


soplowaty

przypominający sopel, podobny do sopla


SJP.pl


soplowy

przymiotnik od: sopel


SJP.pl


soplówka

rodzaj grzybów z rodziny soplówkowatych


SJP.pl


soplówkowate

o cechach soplówkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Soplówkowate ("Hericiaceae" Donk) – rodzina grzybów z rzędu gołąbkowców ("Russulales").

Wikipedia


soplówkowaty

o cechach soplówkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


sopocianin

mieszkaniec Sopotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sopotu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔpɔˈt͡ɕä̃ɲĩn, AS: sopoćä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sopot mrz.

:: fż. sopocianka ż.

 przym. sopocki

Wiktionary


sopocianka

mieszkanka Sopotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Sopotu

 (1.2) kobieta pochodząca z Sopotu, urodzona w Sopocie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy siatkarki z Atomu Trefl Sopot są sopociankami?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔpɔˈt͡ɕãnka, AS: sopoćãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sopot mrz.

:: fż. sopocianin mos.

 przym. sopocki

Wiktionary


sopocki

przymiotnik od: Sopot


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Sopotu, związany z Sopotem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈpɔt͡sʲci, AS: sopocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sopot mrz., sopocianin mos., sopocianka ż.

Wiktionary


sopor

stan znacznego ograniczenia aktywności psychoruchowej; odrętwienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. chorobliwe odrętwienie, niekiedy poprzedzające śpiączkę;

Wiktionary

Sopor, stan półśpiączki ("przedśpiączka", "odrętwienie") – stan ilościowego zaburzenia świadomości.

Chory w soporze pozostaje w patologicznie głębokim śnie, reaguje jedynie na ból oraz bodźce słuchowe (potrafi niekiedy powiedzieć np. swoje nazwisko), jest niezdolny do wykonania czynności bardziej złożonych. Sopor pojawia się w przypadkach zatruć, urazów głowy, ciężkich chorób ogólnoustrojowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔpɔr, AS: sopor

Wiktionary


sopot

miasto w północnej Polsce nad Zatoką Gdańską, pomiędzy Gdańskiem i Gdynią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. zdrój, źródło; miejsce, z którego wypływa woda

Wiktionary

Sopot ( Sopòt lub też Sopòtë, Copòtë, Copòt; Zoppot) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce nad Zatoką Gdańską (Morze Bałtyckie), położone na Pobrzeżu Gdańskim, między Gdańskiem a Gdynią, z którymi tworzy Trójmiasto, w obrębie aglomeracji trójmiejskiej. Jest najmniejszym pod względem liczby ludności miastem na prawach powiatu w Polsce oraz najmniejszym pod tym samym względem miastem, którego organem władzy wykonawczej jest prezydent (a nie burmistrz).

Wikipedia


sopoćko

Sopoćko – polskie nazwisko, w Polsce nosi je mniej niż 200 osób.

Wikipedia


sopran

wysoki głos żeński (lub męski - występujący bardzo rzadko)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. najwyższy głos żeński lub chłopięcy;

 (1.2) pot. instrument z taką barwą dźwięku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. osoba z takim głosem

Wiktionary

Sopran (od sopra z supra „ponad”) – najwyższy głos żeński. Zwykle obejmuje skalę – w muzyce chóralnej – od c1 do a2. Od solistek wymaga się zazwyczaj c3, rzadziej cis3, d3 czy es3, a od niektórych rodzajów głosu nawet dźwięków e3 czy f3. Również o solistkach dysponującym tym typem głosu czasami mówi się po prostu "sopran".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewa gra na pianinie i śpiewa pięknym sopranem.

 (2.1) Hrabia podziwiał przebojową arię soprana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔprãn, AS: soprãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopranistka ż., sopranista m.

:: zdrobn. sopranik m.

 przym. sopranowy

Wiktionary


sopranik

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zdrobn. cichy i delikatny sopran

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopran mzw./mrz.

Wiktionary


sopranista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. chłopiec lub kastrat, który śpiewa sopranem

 (1.2) muz. muzyk, który gra na instrumencie wydającym dźwięki zbliżone do sopranu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trudno znaleźć sopranistę, bo tak wysokim głosem śpiewają głównie kobiety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔprãˈɲista, AS: soprãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopran m.

:: fż. sopranistka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sopran

Wiktionary


sopranistka

→ sopranista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która śpiewa sopranem

Wiktionary

Patrz:

sopranista

Przykłady

 (1.1) Głos tej sopranistki obejmuje cztery oktawy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔprãˈɲistka, AS: soprãńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopran, sopranista

 przym. sopranowy

Wiktionary


sopranowy

przymiotnik od: sopran


SJP.pl


sopron

Sopron ( Ödenburg, Šoproň) – miasto i region na Węgrzech. Liczba ludności Sopronu w 2011 roku wyniosła ponad 60,7 tys.

Miasto położone jest blisko granicy z Austrią, na północ od Alp Węgierskich i południe od Jeziora Nezyderskiego. Połączone jest liniami kolejowymi z Wiedniem, Budapesztem i Bratysławą. Znane jest z dobrych win. Lokalnym specjałem są wina "tramini" i "Soproni Kékfrankos".

Wikipedia


soproński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sopronem, dotyczący Sopronu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sopron mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. szoproński

Wiktionary


sor

szpitalny oddział ratunkowy, w którym udzielana jest pomoc osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = med. szpitalny oddział ratunkowy;

 (1.2) = eduk. wojsk. Szkoła Oficerów Rezerwy;

 (1.3) = roln. spółdzielczy ośrodek rolny

 (1.4) = roln. stacja ochrony roślin

 (1.5) = rad. stacja obsługi radiotechnicznej

Wiktionary

Sor – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Ariège.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 28 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 26 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pyrénées Sor plasuje się na 1035. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1751.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔr, AS: sor

Wiktionary


sorabista

specjalista w zakresie sorabistyki


SJP.pl


sorabistka

→ sorabista


SJP.pl

Patrz:

sorabista

sorabistyczny

→ sorabistyka


SJP.pl

Patrz:

sorabistyka

sorabistyka

nauka zajmująca się badaniem języka, literatury, kultury i historii Łużyczan (Serbów łużyckich)


SJP.pl

Sorabistyka – dyscyplina zajmująca się badaniem języka, literatury, kultury i dziejów Serbów Łużyckich. Stanowi część slawistyki.

Sorabistyka wykładana jest na Uniwersytecie Warszawskim, Lwowskim, Lipskim a najdłużej na Uniwersytecie Karola w Pradze. Za sprawą Adolfa Černego studia sorabistyczne rozpoczęto w 1901 r. na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola. Jego prace kontynuował Josef Páta. W 1933 r. powołano do życia Katedrę Sorabistyki.

Wikipedia


sorabizm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku łużyckim albo z niego przejęte


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka dolnołużyckiego lub górnołużyckiego;

Wiktionary

So

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔˈrabʲism̥, AS: sorabʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sorabistyka ż., sorabista mos., sorabistka ż.

 przym. sorabistyczny

Wiktionary


soralium

(zwykle w liczbie mnogiej) organ rozmnażania się wegetatywnego u porostów, wytwarzający soredia


SJP.pl


sorani

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) jęz. język z grupy irańskiej, tworzący wraz z kurmandżi oraz kilkoma innymi pokrewnymi językami i dialektami tzw. makrojęzyk kurdyjski;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środkowokurdyjski

Wiktionary


sorbaria

krzew z rodziny różowatych


SJP.pl


sorbat

substancja pochłaniana w procesie sorpcji


SJP.pl


sorbent

substancja pochłaniająca w procesie sorpcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. substancja pochłaniająca w procesie sorpcji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔrbɛ̃nt, AS: sorbẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sorpcja ż., sorbowanie n., adsorbent m., absorbent m., sorbat m., adsorbat m., absorbat m., adsorber mrz., adsorpcja ż.

 czas. sorbować ndk., adsorbować ndk., absorbować ndk.

 przym. sorpcyjny, adsorpcyjny, absorpcyjny

Wiktionary


sorbentowy

→ sorbent


SJP.pl

Patrz:

sorbent

sorbet

rodzaj orzeźwiającego deseru, robionego z posłodzonej wody z zamrożonymi owocami (najczęściej sokiem lub purée), ewentualnie winem i likierem


SJP.pl

Sorbet – rodzaj orzeźwiającego mrożonego deseru, robionego z posłodzonej wody z przewagą zamrożonych owoców (najczęściej sokiem lub purée), ewentualnie winem lub likierem. Pochodzenie sorbetu przypisuje się napojowi z Azji (Iran) o nazwie szerbet, robionemu z posłodzonego soku owocowego i wody. Termin „sorbet” pochodzi od tureckiego şerbat lub şerbet, szarbat.

Wikipedia


sorbetowy

→ sorbet


SJP.pl

Patrz:

sorbet

sorbinian

1. sól kwasu sorbinowego;
2. sorbinian potasu - środek konserwujący dodawany głównie do wypieków i napojów gazowanych


SJP.pl


sorbinowy

kwas sorbinowy - organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych kwasów karboksylowych; kwas sorbowy


SJP.pl


sorbit

mieszanina ferrytu i cementytu powstająca w stalach stopowych, charakteryzująca się wysoką wytrzymałością i plastycznością


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sorbit – składnik stali
  • sorbit – sorbitol, organiczny związek chemiczny
  • sorbent – substancja pochłaniająca inną substancję

Wikipedia


sorbitol

biały, bezwonny, krystaliczny proszek o słodkim smaku, szeroko rozpowszechniony w świecie roślinnym, występujący m.in. w owocach jarzębiny i krasnorostach; sorbit (dawniej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. spoż. biały, krystaliczny proszek naturalnie występujący w jarzębinach, używany jako słodzik;

Wiktionary

Sorbitol (sorbit), C6H8(OH)6 – organiczny związek chemiczny z grupy cukroli, alkohol heksahydroksylowy. Bezbarwna substancja krystaliczna o słodkim smaku, dobrze rozpuszczalna w wodzie. Otrzymywany jest poprzez redukcję glukozy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żując za dużo, narażasz swój żołądek na spore nieprzyjemności. Guma do żucia rozluźnia nerwy i mięśnie, pomaga również w walce z próchnicą. Jednak, według stomatologów, takie działanie ma tylko guma bez cukru - jej żucie między posiłkami wydatnie zmniejsza ryzyko próchnicy. Jedynym problemem jest zawarty w niej słodzik - sorbitol.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. sorbit, E420, C6H8(OH)6

Wiktionary


sorbitolowy

→ sorbitol


SJP.pl

Patrz:

sorbitol

sorbona

uniwersytet paryski zawdzięczający swą nazwę dawnemu mianu wydziału teologicznego tego uniwersytetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej Paryża, dawniej siedziba Uniwersytetu Paryskiego;

 (1.2) pot. Uniwersytet Paryski;

Wiktionary

Sorbona ( "La Sorbonne") − zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej (V) Paryża, powstały jako kolegium na dawnym Uniwersytecie Paryskim, obecnie mieszczący szereg instytucji badawczych i edukacyjnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sorbona położona jest w Dzielnicy Łacińskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sorboński

Wiktionary


sorbować

pochłaniać, absorbować (związki chemiczne)


SJP.pl


sorbowy

kwas sorbowy - organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych kwasów karboksylowych; kwas sorbinowy


SJP.pl


sorboza

monosacharyd, substancja krystaliczna o słodkim smaku, rozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji witaminy C


SJP.pl

Sorboza – cukier prosty, należącym do ketoz, ketoheksoza. Związek występuje w znacznych ilościach w owocach "Sorbus aucuparia" oraz w łupinach owoców "Passiflora edulis". W owocach tych roślin pełni rolę materiału zapasowego. Sorbozę znaleziono także u niektórych porostów

Wikipedia


sorboński

przymiotnik od: Sorbona


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sorboną, dotyczący Sorbony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sorbona ż.

Wiktionary


sordes

rodzaj pterozaura z rodziny ramforynchów


SJP.pl

Sordes ("Sordes pilosus") – pterozaur z rodziny ramforynchów (Rhamphorhynchidae); jego nazwa znaczy "diabeł". Nazwę zawdzięcza swojemu wyglądowi.

Żył w okresie późnej jury (ok. 162–148 mln lat temu) na terenach Azji. Długość ciała ok. 60 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 40–50 cm, ciężar ok. 200 g. Jego szczątki znaleziono w Kazachstanie (w okolicach miasta Szymkent).

Wikipedia


sordino

przyrząd do ściszania i zmiany barwy dźwięków w instrumentach muzycznych; tłumik, sordyna, surdyna


SJP.pl


sordyl

nazwisko


SJP.pl


sordyna

przyrząd do ściszania i zmiany barwy dźwięków w instrumentach muzycznych; tłumik, sordino, surdyna


SJP.pl


sorea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) miejscowość występująca w Piśmie Świętym Starego Testamentu;

Wiktionary

So

Wikipedia


soredium

(zwykle w liczbie mnogiej) pojedyncza komórka glonu opleciona strzępkami grzybów, rozsypywana przez porosty w procesie rozmnażania bezpłciowego; urwistek


SJP.pl


sorek

ssak z rzędu owadożernych; ryjówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Notiosorex|Coues|ref=tak., ssak z podrodziny ryjówek;

Wiktionary

Sorek ("Notiosorex") – rodzaj ssaków z podrodziny ryjówek (Soricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współcześnie maleńki żarłoczny sorek występuje tylko w Ameryce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sorki nmos.

Wiktionary


sorento

model samochodu marki Kia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sorento (Illinois)
  • Kia Sorento
  • Sorrento

Wikipedia


sorgo

roślina trawiasta pochodząca z Afryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Sorghum|ref=tak., roślina trawiasta pochodząca z Afryki, licznie uprawiana w biednych krajach jako zboże;

Wiktionary

So

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔrɡɔ, AS: sorgo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sorgowy

Wiktionary


sorgowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z sorgiem, dotyczący sorga; zrobiony z sorga; zawierający sorgo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sorgo n.

Wiktionary


soria

wysokogatunkowa wełna merynosów


SJP.pl

Soria – miasto w północno-środkowej Hiszpanii w regionie Kastylia i León na wysokości ok. 1100 m n.p.m. Jest stolicą prowincji o tej samej nazwie. Około 39 tys. mieszkańców. Soria jest najmniejszą stolicą prowincji w Hiszpanii, rozciąga się wzdłuż brzegów rzeki Duero. W mieście znajduje się wiele kościołów, wszystkie z brązowego kamienia i większości pochodzących z XII wieku.

Wikipedia


sorites

soryt;
1. w filozofii greckiej: dowód niemożności ustalenia, ile ziaren można odjąć od stosu, by pozostała reszta nadal była stosem ziaren;
2. w logice:
a) sylogizm o liczbie przesłanek większej niż dwie; łańcusznik;
b) łańcuch sylogizmów, w którym opuszcza się wnioski pośrednie i przechodzi do wniosku końcowego; łańcusznik


SJP.pl


sorka

w gwarze uczniowskiej: nauczycielka, profesorka


SJP.pl


sorki

w gwarze uczniowskiej: nauczycielka, profesorka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Notiosoricini|Reumer|ref=tak., plemię ssaków z podrodziny ryjówek;

wykrzyknik

 (2.1) pot. forma wyrażenia żalu, także. z konotacją sarkazmu

forma rzeczownika.

 (3.1) M., B. i W. lm. od: sorek

Wiktionary

Sorki (Notiosoricini) – plemię ssaków z podrodziny ryjówek (Soricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielkosorek zaliczany jest do sorków.

 (2.1) Sorki, że się spóźniłam.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. sorek mzw.

 (2.1)

:: wykrz. sorry

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) war. sorry

Wiktionary


sorkonos

rodzaj ssaków z rodziny ryjkonosowatych


SJP.pl

So

Wikipedia


sorkwicianin

mieszkaniec Sorkwit (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sorkwit

 (1.2) osoba pochodząca z Sorkwit, urodzona w Sorkwitach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Chociaż nie jestem sorkwicianinem od urodzenia, to jednak bardzo dobrze znam problemy Sorkwit i dlatego kandyduję na wójta naszej gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sorkwity nmos.

:: fż. sorkwicianka ż.

 przym. sorkwicki

Wiktionary


sorkwicianka

mieszkanka Sorkwit (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Sorkwit

 (1.2) kobieta pochodząca z Sorkwit, urodzona w Sorkwitach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sorkwity nmos.

:: fm. sorkwicianin mos.

 przym. sorkwicki

Wiktionary


sorkwicki

→ Sorkwity


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sorkwitami, dotyczący Sorkwit

Wiktionary

Patrz:

Sorkwity

Powiązane:

 rzecz. Sorkwity nmos., sorkwicianin m., sorkwicianka ż.

Wiktionary


sorkwity

wieś w Polsce


SJP.pl

Sorkwity (niem. "Sorquitten") – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Sorkwity.

Wieś leży przy drodze ekspresowej S16 i linii kolejowej Olsztyn–Czerwonka–Mrągowo–Ełk, na której jest przystanek kolejowy Sorkwity.

Wikipedia


sornat

nazwisko


SJP.pl


soroban

japońskie liczydło


SJP.pl

So

Wikipedia


sorocki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sorokami, dotyczący Sorok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soroki nmos.

Wiktionary


soroczyński

nazwisko


SJP.pl


sorok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. czterdzieści (40) sztuk skór; wiązka tyluż

Wiktionary


soroka

nazwisko


SJP.pl


soroki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej części Mołdawii, przystań nad Dniestrem;

Wiktionary

Soroki ( Soroca) – miasto w północno-wschodniej części Mołdawii, przystań nad Dniestrem, 28 362 mieszkańców (2006); przemysł elektrotechniczny, spożywczy oraz odzieżowy. Stolica rejonu Soroca. Jedno z najstarszych miast Mołdawii. Miasto powszechnie uważane za stolicę mołdawskich Romów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kamień z Coşauţi jest szeroko znany i ceniony w Mołdawii – posłużył do wzniesienia fortecy w pobliskich Sorokach, cerkwi Trzech Hierarchów w Jassach czy kiszyniowskiego Łuku Triumfalnego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sorocki

Wiktionary


sorokowiec

dawna moneta austriacka


SJP.pl


sororat

małżeństwo zawarte z siostrą zmarłej żony


SJP.pl

Sororat (z łac. "soror" – siostra) – zwyczaj nakazujący poślubienie przez mężczyznę siostry lub sióstr (zazwyczaj kolejno) swojej żony (lub narzeczonej), jeśli jest ona bezpłodna, albo po jej śmierci. Praktykowane m.in. przez Buszmenów, Hotentotów, Hererów i Fonów. Sororatem nazywane czasami jest małżeństwo poligyniczne z dwiema lub więcej siostrami.

Wikipedia


soros

[czytaj: SZOrosz albo SOros] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tivadar Soros
  • George Soros
  • (3652) Soros

Wikipedia


sorpcja

proces adsorpcji lub absorpcji, albo oba te procesy zachodzące jednocześnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. ogólne pojęcie obejmujące procesy: adsorpcji i absorpcji

Wiktionary

Sorpcja – pochłanianie jednej substancji (gazów, par cieczy, par substancji stałych i ciał rozpuszczonych w cieczach), zwanej sorbatem, przez inną substancję (ciało porowate), zwaną sorbentem.

Procesom sorpcyjnym często towarzyszą inne, jak powierzchniowe wytrącanie się trudno rozpuszczalnych soli (właściwości roztworu przy granicy faz są często inne niż w głębi roztworu, na przykład może być zmieniona przenikalność dielektryczna).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔrpt͡sʲja, AS: sorpcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. adsorber mrz., adsorbent mrz., adsorbat mrz., sorbowanie n., sorbent mrz., adsorpcja, absorpcja, persorpcja, desorpcja, absorber, absorpcyjność, absorbat, absorbent m.

 czas. absorbować, adsorbować

 przym. sorpcyjny, adsorpcyjny

Wiktionary


sorpcyjny

→ sorpcja


SJP.pl

Patrz:

sorpcja

sorrento

miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Neapol;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sorrento – miasto w stanie Wiktoria, w Hrabstwie Mornington Peninsula
  • Sorrento – miejscowość i gmina w regionie Kampania, w prowincji Neapol
  • Sorrento – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Lake
  • Sorrento – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Ascension
  • Sorrento – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Hancock
  • Sorrento (ang. Sorrento Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Hancock
  • Sorrento – Morski Generał z Rycerze Zodiaku
  • Sorrento – album studyjny Bovskiej wydany w 2020 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najczęściej zamawialiśmy sobie „Wróć do Sorrento". Włosi grali tę piosenkę pięknie i bardzo nastrojowo, powtarzali ją wielokrotnie, a mimo to nikomu się nie znudziła, tym bardziej że Sorrento leżało w pobliżu i rzeczywiście było malownicze oraz romantyczne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sorrentyński

Wiktionary


sorrentyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sorrento, dotyczący Sorrento

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzeg sorrentyński od Mety aż do Capo di Monte szarzał urwistą, pogiętą i poszarpaną ścianą skalną, na której zielenił się pas ogrodów pomarańczowych i bielały grupy domów.

 (1.1) Przed nim leży przylądek Mizene, wybrzeże sorrentyńskie i cała parthenopejska (=partenopejska) zatoka — owe brzegi odległe, w których widoku daremnie przed wiekami szukał ukojenia Tyberiusz.

 (1.1) Wylądowaliśmy nad ranem i dość fantastycznym wehikułem udaliśmy się do «albergo» „Paradiso", położonego na samym cyplu sorrentyńskiego półwyspu.

 (1.1) Korespondencja i przyjaźń między Gorkim a Chodasjewiczem urywają się gwałtownie w lipcu-sierpniu 1925 roku z tak błahego powodu, że dziś można go śmiało uznać za zwykły pretekst ze strony sorrentyńskiego współredaktora Biesjedy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sorrento n.

Wiktionary


sorry

[czytaj: sory] potocznie: przepraszam; sorki, sorka


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. forma wyrażenia żalu, często z konotacją sarkazmu

Wiktionary

Sorry – drugi singel promujący album Madonny "Confessions on a Dance Floor".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sorry, ale tak nie będziemy się bawić!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. sorki

Wiktionary


sort

potocznie: gatunek, rodzaj, jakość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. gatunek lub rodzaj, odmiana czegoś, jakość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sort – polecenie w systemie Unix
  • Sort – miasto w Hiszpanii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup truskawki na tort, ale takie najlepszego sortu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔrt, AS: sort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sortownia ż., sortowanie n., sortownik m., sortownica ż.

 czas. sortować ndk., posortować dk.

 przym. sortowalny, niesortowalny

Wiktionary


sorta

przestarzale: sort, gatunek, jakość


SJP.pl


sorter

urządzenie do dzielenia, segregowania, sortowania czegoś


SJP.pl

Sorter (kolator) – maszyna licząco-analityczna dzieląca pakiet kart dziurkowanych na grupy, na podstawie zapisanych na kartach danych (najczęściej na 12 grup, zgodnie z liczbą wierszy na standardowej karcie Holleritha).

Wikipedia


sortie

[czytaj: sorTI] futrzane okrycie kobiece wkładane na strój wieczorowy


SJP.pl


sortomierz

przyrząd używany do mierzenia długości włókien


SJP.pl


sortowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) porządkowanie, układanie w określonej kolejności

 (1.2) dzielenie na grupy według przyjętych kryteriów

Wiktionary

Sortowanie – jeden z podstawowych problemów informatyki, polegający na uporządkowaniu zbioru danych względem pewnych cech charakterystycznych każdego elementu tego zbioru. Szczególnym przypadkiem jest sortowanie względem wartości każdego elementu, np. sortowanie liczb, słów itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój ulubiony edytor tekstu ma funkcję alfabetycznego sortowania wierszy.

 (1.2) Pan Sonky wyraźnie stosował metodę sortowania dokumentów zwaną „połóż to gdzieś”.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sortować

 rzecz. sortownia ż., sort mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) segregowanie

Wiktionary


sortować

układać coś w określonym porządku; porządkować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dzielić na grupy według przyjętych kryteriów

 (1.2) układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔrˈtɔvat͡ɕ, AS: sortovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sortowanie n., sortownia ż., sortownik m., sortownica ż., sort m.

 czas. posortować, wysortować, przesortować

 przym. sortowniczy

Wiktionary


sortownia

pomieszczenie, w którym sortuje się coś, np. surowce, wyroby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie w fabryce, zakładzie, kopalni itp., w którym sortuje się wyroby lub towary

Wiktionary

Sortownia – dział przedsiębiorstwa (kopalni, zakładu wytwórczego, zakładu utylizacji odpadów, poczty, firmy kurierskiej itp), w którym rozdzielone (sortowane) są wyroby, materiały, odpady, przesyłki itp według ustalonych kryteriów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔrˈtɔvʲɲa, AS: sortovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sortować

 rzecz. sortowanie n., sort m.

Wiktionary


sortownica

urządzenie do sortowania; sortownik


SJP.pl


sortowniczka

→ sortownik


SJP.pl

Patrz:

sortownik

sortownik

urządzenie do sortowania; sortownica


SJP.pl


sorty

potocznie: gatunek, rodzaj, jakość


SJP.pl

Sorty ( Сорты) – wieś (dieriewnia) w Rosji, w obwodzie irkuckim, w rejonie załarińskim. W 2021 liczyła 574 mieszkańców.

Wikipedia


sortyment

klasa, kategoria, rodzaj


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sortyment – marketing
  • sortyment – analiza sitowa
  • sortyment – jednorodny zbiór przedmiotów, materiałów odpowiadających określonym wymaganiom (w odróżnieniu od asortymentu mogącego być zbiorem niejednorodnym), np. sortyment drewna

Wikipedia


sortymentowy

przymiotnik od: sortyment


SJP.pl


sortymentysta

księgarz sprzedający książki o różnorodnej tematyce, różnych autorów i wydawnictw


SJP.pl


sorus

(zwykle w liczbie mnogiej) skupienie zarodni na liściu paproci; kupka


SJP.pl


soryt

sorites;
1. w filozofii greckiej: dowód niemożności ustalenia, ile ziaren można odjąć od stosu, by pozostała reszta nadal była stosem ziaren;
2. w logice:
a) sylogizm o liczbie przesłanek większej niż dwie; łańcusznik;
b) łańcuch sylogizmów, w którym opuszcza się wnioski pośrednie i przechodzi do wniosku końcowego; łańcusznik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • soryt (zoologia) – forma rozwojowa gąbek morskich
  • soryt (logika) – łańcuch sylogizmów
  • soryt (filozofia) – nieprzezwyciężalna aporia

Wikipedia


soryusz

nazwisko


SJP.pl


sorzycha

sorzycha ziemna - jadalna roślina strączkowa, uprawiana w tropikach


SJP.pl


sos

zawiesisty płyn sporządzany jako dodatek do różnych potraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. kulin. gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

Wiktionary

Sos (fr. "sauce") – gęsty płyn, tworzony na bazie różnych składników, nadających mu odmienne smaki (ostry, łagodny, kwaśny, słodki, umami), stosowany jako dodatek do: mięs, ryb, makaronów, wędlin, sałatek, deserów, kanapek itd. W konsystencji luźniejszy od kremu. Sosy dzielą się na: gorące, zimne i majonezowe. Istnieje też inny podział, wywodzący się z kuchni francuskiej, klasyfikujący sosy jako pochodne jednego z pięciu sosów bazowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj na obiad mieliśmy kotlet schabowy oraz ziemniaki z sosem grzybowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔs, AS: sos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosjerka ż.

:: zdrobn. sosik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. zółza

Wiktionary


sosabowski

nazwisko


SJP.pl


soseneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała sosna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosna ż., sosenka ż., sosnowe n., sosnówka ż., sośnina ż., sosnóweczka ż., sosnowiak mzw., sosnowate nmos., Sosnowica ż., Sosnowiec mrz.

 przym. sosnowy

 przysł. sosnowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sosenka

Wiktionary


sosenka

1. mała sosna;
2. wzór, np. na tkaninie, przypominający układ igieł sosny; jodełka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: sosna

 (1.2) mała sosna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sosenka – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Rubieżewicze
  • Sosenka – dawna leśniczówka na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ilia
  • Sosenka – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Krzywe Sioło

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cały dzień sadziliśmy małe sosenki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosnówka ż., soseneczka ż., sośnina ż., sosnowate nmos., sosna ż.

 przym. sosnowy

Wiktionary


sosenkowo

Sosenkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Naruszewo.

W skład sołectwa "Sosenkowo" wschodzi także osada Sosenkowo-Osiedle.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


sosieński

przymiotnik od: Sośno


SJP.pl


sosik

zdrobnienie od: sos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: sos

 (1.2) pot. pieszcz. lub żart. sos

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Słoneczko, weźmiesz sobie jeszcze sosiku?

 (1.2) Na obiad przygotujemy udko z kurczaka, ziemniaki z sosikiem i suróweczkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sos mrz., sosjerka ż.

Wiktionary


sosin

nazwisko


SJP.pl


sosiński

nazwisko


SJP.pl


sosjereczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: sosjerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosjerka ż.

Wiktionary


sosjerka

naczynie, w którym podaje się sos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gastr. naczynie z dzióbkiem lub dwoma, przeznaczone do podawania sosu;

Wiktionary

Sosjerka – rodzaj naczynia, element zastawy stołowej, przeznaczona do podawania sosów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy mógłbyś podać mi sosjerkę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈsʲjɛrka, AS: sosʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sos m.

:: zdrobn. sosjereczka ż.

Wiktionary


soski

nazwisko


SJP.pl


sosna

1. światłolubne drzewo lub krzew z rodziny sosnowatych (Pinus), obejmujące około 80 gatunków
2. drewno tego drzewa; sośnina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Pinus|L.|ref=tak., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;

 (1.2) drewno sosnowe

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponad 43 hektary niemal 50-letnich brzóz, topoli, olch i sosen może pójść pod topór.

 (1.2) To są meble z sosny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔsna, AS: sosna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sośnina ż., sosnówka ż., sosnóweczka ż., sosnowiak m., sosnowate nmos., Sosnowiec m.

:: zdrobn. sosenka ż., soseneczka ż.

 przym. sosnowy

 przysł. sosnowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajraczek, bajrak, bożeszka, choinka, choja, chojak, chojar, chojka, chojna, chwoja, jagła, kwik, majak, majok, smrek, sośnia, soś

 (1.2) sośnina

Wiktionary


sosnka

wilczomlecz sosnka - gatunek rośliny z rodziny wilczomleczowatych


SJP.pl

Sosnka ( Kieferhäuser) – część wsi Mała Kamienica w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Stara Kamienica.

W latach 1975–1998 Sosnka administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Wikipedia


sosnkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Sosnkowski – polski generał
  • Jerzy Sosnkowski – polski architekt
  • Generał Sosnkowski

Wikipedia


sosnogrom

drzewo z rodziny cyprysowatych, jedno z największych drzew iglastych; sekwoja


SJP.pl


sosnowate

rodzina drzew i krzewów z rzędu sosnowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Pinaceae|Lindl.|ref=tak., rodzina drzew i krzewów należąca do rzędu sosnowców;

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jodła koreańska należy do sosnowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosnówka ż., soseneczka ż., sosna ż., sosenka ż.

Wiktionary


sosnowaty

o cechach sosnowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


sosnowce

1. gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowców, szkodnik sosen i świerków;
2. przedstawiciel rzędu roślin nagonasiennych; szpilkowiec


SJP.pl

So

Wikipedia


sosnowczanin

1. mieszkaniec Sosnowca; Sosnowiczanin;
2. mieszkaniec Sosnówka (wsi w Polsce);
3. mieszkaniec Sosnówki (wielu wsi w Polsce)


SJP.pl


sosnowczanka

1. mieszkanka Sosnowca; Sosnowiczanka;
2. mieszkanka Sosnówka (wsi w Polsce);
3. mieszkanka Sosnówki (wielu wsi w Polsce)


SJP.pl


sosnowica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sosnowica – część wsi Zachełmie w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Podgórzyn
  • Sosnowica – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Sosnowica
  • Sosnowica – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
  • Sosnowica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
  • Sosnowica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
  • Sosnowica – wzniesienie w Górach Świętokrzyskich
  • Sosnowica – wzgórze w południowo-zachodniej Polsce, na Pogórzu Wałbrzyskim
  • Sosnowica – dawna gromada w woj. lubelskim
  • Sosnowica-Dwór

Wikipedia


sosnowicki

przymiotnik od: Sosnowica


SJP.pl


sosnowiczanin

mieszkaniec Sosnowca (miasta w Polsce); Sosnowczanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sosnowca

 (1.2) osoba pochodząca z Sosnowca, urodzona w Sosnowcu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔsnɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: sosnovʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sosnowiec mrz.

:: fż. sosnowiczanka ż.

 przym. sosnowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) sosnowczanin

Wiktionary


sosnowiczanka

mieszkanka Sosnowca (miasta w Polsce); Sosnowczanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Sosnowca

 (1.2) kobieta pochodząca z Sosnowca, urodzona w Sosnowcu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔsnɔvʲiˈt͡ʃãnka, AS: sosnovʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sosnowiec mrz., sosnowczanin mos., sosnowczanka ż.

:: fm. sosnowiczanin mos.

 przym. sosnowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) sosnowczanka

Wiktionary


sosnowiec

1. gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowców, szkodnik sosen i świerków;
2. przedstawiciel rzędu roślin nagonasiennych; szpilkowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie śląskim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce

 (1.3) geogr. szczyt w Polsce, w Karkonoszach;

 (1.4) geogr. specjalny obszar chroniony siedlisk Doliny Środkowego Wieprza w Polsce, w gminie Milejów, między Lublinem a Chełmem

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sosnowiec jest miejscowością wartą wizyty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔsˈnɔvʲjɛt͡s, AS: sosnovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosnówka ż., soseneczka ż., sosnowiczanin mos., sosnowiczanka ż., sosna ż., sośnina ż.

 przym. sosnowiecki, podsosnowiecki, sosnowy

Wiktionary


sosnowiecki

przymiotnik od: Sosnowiec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Sosnowca, związany z Sosnowcem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔsnɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: sosnovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sosnowiec mrz., sosnowiczanin mos., sosnowiczanka ż., sosnowczanin mos., sosnowczanka ż.

Wiktionary


sosnowiórka

rodzaj ssaka z podrodziny wiewiórek


SJP.pl

Sosnowiórka ("Tamiasciurus") – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórek (Sciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia


sosnowo

przymiotnik od: sosna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sosnowo – osiedle Władysławowa
  • Sosnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
  • Sosnowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
  • Sosnowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna
  • Sosnowo – część wsi Lipowo w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
  • Sosnowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Sztabin
  • Sosnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Banie
  • Sosnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko
  • Sosnowo – (ros. Сосно́во; fin. Rautu) – wieś na Przesmyku Karelskim, od 1944 roku w granicach Rosji.
  • Sosnowo – miasteczko w okręgu mariampolskim w rejonie Mariampol
  • Sosnowo – dawna gmina na Suwalszczyźnie, istniejąca w latach 1919–1950
  • Sosnowo – dawny majątek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Ryteń.

Wikipedia


sosnowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Sosnowski (ujednoznacznienie)
  • Albert Sosnowski (ur. 1979) – bokser
  • Andrzej Sosnowski (ur. 1959) – poeta, tłumacz
  • Antoni Sosnowski (ur. 1946) – polityk, inżynier
  • Bartosz Sosnowski (1983-2021) – muzyk
  • Bogusław Sosnowski (ur. 1939) – ekonomista
  • Dionizy Sosnowski – polski partyzant
  • Dmitrij Sosnowski (1886-1953) – botanik
  • Ignacy Sosnowski (1897-1937) – oficer, funkcjonariusz
  • Jan Sosnowski (ujednoznacznienie)
  • Janusz Sosnowski (ur. 1947) – scenograf
  • Jerzy Sosnowski (ujednoznacznienie)

Wikipedia


sosnowy

przymiotnik od: sosna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z sosny

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części sosny

 (1.3) będący częścią sosny

 (1.4) odnoszący się do sosny, mający związek z sosną

Wiktionary

Sosnowy – kolonia w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Zbójna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odpoczywali na skraju sosnowego lasu, rozciągnięci na wznak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔsˈnɔvɨ, AS: sosnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soseneczka ż., sosna ż., sosenka ż., sosnówka ż., sośniak mrz., sośnina ż., Sosnowiec mrz.

Wiktionary


sosnówecki

przymiotnik od: Sosnówka


SJP.pl


sosnóweczka

zwójka sosnóweczka - motyl, szkodnik lasów sosnowych


SJP.pl


sosnówka

ptak z rodziny sikor, zamieszkujący głównie lasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Parus ater|Linnaeus|ref=tak., ptak z rodziny sikor; zob. sikora sosnówka.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sosnówka (Periparus ater) – ptak z rodziny sikor (Paridae)
  • Sosnówka – część miasta Kobyłka
  • Sosnówka – część miasta Piła
  • Sosnówka – część miasta Wałcz
  • Sosnówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Podgórzyn
  • Sosnówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
  • Sosnówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Grudziądz
  • Sosnówka – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Ryńsk
  • Sosnówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Sosnówka
  • Sosnówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Abramów
  • Sosnówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Kłoczew
  • Sosnówka – część wsi Urszulin w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Nowodwór

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nogi sosnówek są ołowianoszare.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔsˈnufka, AS: sosnufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosna ż., sosenka ż., soseneczka ż., sosnowe n., sośnina ż., sosnóweczka ż., sosnowiak mzw., sosnowate nmos., Sosnowica ż., Sosnowiec mrz.

 przym. sosnowy

 przysł. sosnowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sikora sosnówka

Wiktionary


sosowy

→ sos


SJP.pl

Patrz:

sos

sospirando

określenie wykonawcze: wzdychając, żałośnie, płaczliwie


SJP.pl


sosrąb

w budownictwie drewnianym, zwłaszcza na Podhalu: gruba, zwykle zdobiona belka stropowa biegnąca wzdłuż całego pułapu dla podtrzymania go; sosręb, siestrzan, siostrzan, tragarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) etn. bud. w budownictwie drewnianym, zwłaszcza na Podhalu: gruba belka stropowa biegnąca wzdłuż całego pułapu i podtrzymująca go, często o walorach ozdobnych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔsrɔ̃mp, AS: sosrõmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosrąbik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sosręb, przest. stragarz, przest. siostrzan, przest. siestrzan, daw. tram, daw. podciąg, daw. siestrzoń, daw. reg. siostrzeń, daw. reg. sostroń, daw. reg. sostruń, daw. reg. siostrzeniec, daw. reg. siestrzeniec, daw. reg. siostrzamb

Wiktionary


sosrąbik

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) etn. bud. mała boczna belka stropowa oparta na sosrębie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔsˈrɔ̃mbʲik, AS: sosrõmbʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosrąb

Wiktionary


sosręb

w budownictwie drewnianym, zwłaszcza na Podhalu: gruba, zwykle zdobiona belka stropowa biegnąca wzdłuż całego pułapu dla podtrzymania go; sosrąb, siestrzan, siostrzan, tragarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) etn. bud. zob. sosrąb.

Wiktionary

So

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔsrɛ̃mp, AS: sosrẽmp

Wiktionary


sosrębik

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) etn. bud. zob. sosrąbik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔsˈrɛ̃mbʲik, AS: sosrẽmbʹik

Wiktionary


sostej

miękki dojrzewający ser z mleka owczego, wyrabiany na Węgrzech


SJP.pl


sostenuto

określenie wykonawcze: powściągliwie, powtrzymując


SJP.pl

Sostenuto (wł. „spokojnie”, „powstrzymując (tempo)”) – określenie ekspresji i tempa wykonania utworu muzycznego sugerujące spowolnienie nastroju – niekoniecznie tempa.

Wikipedia


sosulski

nazwisko


SJP.pl


sosyska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. - mała parówka

Wiktionary


soszka

1. narzędzie rolnicze; radełko;
2. gwarowo: mała gałąź rozwidlona na końcu


SJP.pl


sosznik

część sochy do spulchniania roli; sośnik


SJP.pl


soszyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Soszyce – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
  • Soszyce – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka
  • Soszyca

Wikipedia


soszyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Soszyński − polski bokser zawodowy wagi półciężkiej
  • Ignacy Zenon Soszyński − polski przedsiębiorca
  • Igor Soszyński − polski astronom, profesor nauk fizycznych
  • Jacek Soszyński − polski historyk mediewista i tłumacz
  • Jan Soszyński − polski wojskowy, powstaniec warszawski
  • Jarosław Soszyński − polski piłkarz, grający na pozycji napastnika
  • Jerzy Soszyński-Ostoja – polski malarz, pseud. Georges d'Ostoya
  • Krzysztof Soszyński − polski zawodnik mieszanych sztuk walki
  • Szczepan Soszyński − prezbiter katolicki

Wikipedia


sot

nazwisko


SJP.pl

Sot (cyr. Сот) – wieś w Serbii, w Wojwodinie, w okręgu sremskim, w gminie Šid. W 2011 roku liczyła 679 mieszkańców.

Wikipedia


sotada

dawniej: palindrom


SJP.pl


sotadicum

[czytaj: sotadikum] utwór wierszowany czytany na dwa sposoby: wprost lub każdy wers od prawej strony do lewej


SJP.pl


soter

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

 (1.2) hist. przydomek władców hellenistycznych

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spór załagodzono za pontyfikatu Sotera.

 (1.2) Antiochowi I Soterowi udało się ostatecznie rozprawić z rebeliantami.

Wiktionary


sotericum

[czytaj: soterikum] gratulacyjny utwór skierowany do osoby, której udało się uniknąć jakiegoś nieszczęścia


SJP.pl


soteriolog

specjalista w dziedzinie soteriologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. teol. specjalista w dziedzinie soteriologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posiadamy kilka książek tego włoskiego soteriologa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soteriologia ż.

 przym. soteriologiczny, soteryczny

Wiktionary


soteriologia

1. występująca w wielu religiach i mitologiach wiara w zbawczą ofiarę bóstwa dla odkupienia człowieka;
2. doktryna teologiczna o odkupieniu świata przez Chrystusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. religijne przeświadczenie o zbawczej roli bóstwa

 (1.2) teol. nauka o zbawieniu;

Wiktionary

Soteriologia (z σωτήρ "soter" – zbawca, λόγος "logos" – słowo) – dział teologii chrześcijańskiej (w katolicyzmie dział teologii dogmatycznej), którego przedmiotem jest zbawienie oraz Jezus Chrystus jako Zbawca. W buddyzmie występuje w mahajanie tłumaczącej proces realizacji stanu Buddy dostępny „czującym istotom”, np. według doktryny jogaczara.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jako metodę naukową w soteriologii, stosuje się metody właściwe dla nauk teologicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔtɛrʲjɔˈlɔɟja, AS: soterʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soteriolog m.

 przym. soteriologiczny, soteryczny

Wiktionary


soteriologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. teol. związany z soteriologią, dotyczący soteriologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ksiądz profesor pojechał na kongres soteriologiczny do Rzymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soteriologia ż., soteriolog m.

 przym. soteryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. soteryczny

Wiktionary


sotern

gatunek francuskiego białego wina


SJP.pl


soteryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. teol. związany z soteriologią, dotyczący soteriologii

przymiotnik jakościowy

 (2.1) teol. chroniący przed potępieniem, zbawiający

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jezus wybiera śmierć, ponieważ w Jego świadomości śmierć sama w sobie ma sens soteryczny, zbawczy. Polega on na tym, że śmierć jest pomostem przysposabiającym w sposób naturalny człowieka idącego po nim do nowego życia, że śmierć jest tamą kierującą spieniony nurt wody w określonym, z góry wybranym kierunku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soteriolog mos., soteriologia ż.

 przym. soteriologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) soteriologiczny

 (2.1) zbawczy

Wiktionary


sotho

[czytaj: soto]
1. grupa języków z rodziny bantu, używanych w Zimbabwe, Botswanie i Lesotho;
2. język urzędowy Lesotho i RPA


SJP.pl


sotion

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. grecki perypatetyk, doksograf, historyk z Aleksandrii w Egipcie;

 (1.2) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Sotion ( Σωτίων) z Aleksandrii – grecki perypatetyk, doksograf i historyk, którego działalność przypadała na pierwszą połowę II wieku p.n.e. (ok. 200–170 p.n.e.).

Jego prace, w tym najważniejsza "Sukcesje filozofów" ( ∆ιαδοχαΐ των φιλοσόφων Philosophon diadochai), stanowiły ważne źródło informacji dla Diogenesa Laertiosa i Atenajosa z Naukratis. Plutarch opisując śmierć Bucefała i Peritasa w "Żywocie Aleksandra" również powołuje się na Sotiona.

Wikipedia


sotnia

1. konny pododdział Kozaków liczący około 100 osób;
2. Czarna sotnia - antyrewolucyjna, monarchistyczna bojówka rosyjska


SJP.pl

Sotnia (ros. "сотня" – setka, secina) – pododdział wojska; nazwa pochodząca od liczebności (100 żołnierzy).

Wikipedia


sotnik

dawniej: dowódca sotni w armii kozackiej


SJP.pl


sotnikówna

dawniej: córka sotnika


SJP.pl


sotniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z sotnią, dotyczący sotni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sotnia ż.

Wiktionary


soto

1. grupa ludów afrykańskich mieszkających w górach Lesotho i w RPA;
2. miasto na wyspie Curaçao


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Soto – miejscowość (plaats) w dystrykcie Bandabou, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Gabriel Soto – meksykański aktor i model
  • Jeff Scott Soto – amerykański woklaista
  • Jorge Soto
  • Steve Soto – amerykański gitarzysta i wokalista
  • Talisa Soto – amerykańska aktorka
  • Victoria Leigh Soto – amerykańska nauczycielka
  • Soto – grupa etniczna w Afryce Południowej
  • soto – język z grupy bantu
  • Soto – stacja metra w Los Angeles
  • Sōtō – japońska szkoła buddyjska
  • De Soto

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔtɔ, AS: soto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inna pisownia: sōtō

Wiktionary


sottie

rodzaj francuskiej farsy satyrycznej


SJP.pl


sotyjczyk

obywatel Lesoto; Lesotyjczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Lesotho

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈtɨjt͡ʃɨk, AS: sotyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesotho n., Lesotyjczyk m., Lesotyjka ż.

:: fż. Sotyjka ż.

 przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lesotyjczyk

Wiktionary


sotyjka

obywatelka Lesoto; Lesotyjka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Lesotho

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈtɨjka, AS: sotyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesotho, Lesotyjczyk, Lesotyjka, Sotyjczyk

 przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lesotyjka

Wiktionary


sotyjski

przymiotnik od: Lesoto; lesotyjski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Lesotho

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈtɨjsʲci, AS: sotyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sotyjka, Sotyjczyk, Lesotyjka, Lesotyjczyk, Lesotho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lesotyjski

Wiktionary


sou

[czytaj: su] dawna drobna moneta francuska mająca wartość 1/20 franka; su


SJP.pl


soubise

[czytaj: suBIZ] sos cebulowy, najczęściej o kolorze białym lub brązowym


SJP.pl

Soubise – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente-Maritime.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1220 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 112 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu Poitou-Charentes Soubise plasuje się na 238. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 787.).

Wikipedia


souchong

czarna, mocno fermentowana kawa chińska


SJP.pl


soul

[czytaj: sołl] styl w muzyce rozrywkowej wywodzący się ze śpiewów religijnych czarnej ludności Ameryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. gatunek muzyki rozrywkowej wywodzący się z afroamerykańskiej tradycji gospel i rhythm and blues, ukształtowany w Stanach Zjednoczonych w latach 50. XX wieku, charakteryzujący się emocjonalnym, ekspresyjnym śpiewem oraz wyraźnym rytmem;

Wiktionary

So

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. soulowość ż.

 przym. soulowy

 przysł. soulowo

Wiktionary


soulas

[czytaj: sula] w literaturze: gatunek poezji prowansalskiej, wesoła, radosna pieśń liryczna, śpiewana przez trubadurów


SJP.pl


soulowy

→ soul [czytaj: sołlowy]; soul


SJP.pl


sound

w muzyce jazzowej i rockowej: sposób kształtowania dźwięku, charakterystyczny dla danego solisty albo zespołu


SJP.pl

Sound – osada w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Cheshire, w dystrykcie (unitary authority) Cheshire East. Leży 29 km na południowy wschód od miasta Chester i 238 km na północny zachód od Londynu. Miejscowość liczy 233 mieszkańców i 88 domostw (2004).

Wikipedia


soundbar

[czytaj: sałndbar] kompaktowy zestaw do odtwarzania dźwięku; belka dźwiękowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. rodzaj głośnika o bardzo szerokiej i wąskiej obudowie;

Wiktionary

Soundbar – przystawka umieszczana najczęściej nad lub pod ekranem telewizora. Dokładniej jest to zintegrowany system audio, niewymagający od użytkownika żadnej wiedzy na temat planowania rozmieszczenia elementów nagłośnienia. Zajmuje on zdecydowanie mniej miejsca niż pełny zestaw kina domowego. Soundbary możemy podzielić na dwa rodzaje. Pierwszy z nich to soundbary proste, zaś drugie to soundbary zagięte dedykowane do telewizorów z wygiętym ekranem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli mielibyśmy gdzieś umiejscowić soundbary, znalazłyby się one pomiędzy zwykłymi, wbudowanymi w telewizory głośnikami a zestawami kina domowego.

Wiktionary


soundtrack

[czytaj: sałndtrak] muzyka ze ścieżki dźwiękowej jakiegoś filmu


SJP.pl


souplesse

[czytaj: SUples] chwyt zapaśniczy mający na celu przerzucenie przeciwnika za siebie; suples


SJP.pl


south

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • South – płyta Heather Nova
  • South – zespół rockowy z Wielkiej Brytanii
  • South (ang. South Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Madison
  • South (ang. South Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Dade

Wikipedia


southampton

[czytaj: sałfhampten]
1. miasto portowe i dystrykt na południu Anglii;
2. kanadyjska wyspa na północnym skraju Zatoki Hudsona;
3. dzielnica Bermudów;
4. miasto w USA


SJP.pl

Southampton – miasto portowe i dystrykt ("unitary authority") w południowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie ceremonialnym Hampshire, położone nad ujściem rzek Test i Itchen do estuarium Southampton Water (odnoga cieśniny Solent, kanał La Manche). W 2001 roku miasto liczyło 234 224 mieszkańców, a w 2021 – 246 620 mieszkańców.

Wikipedia


souvenir

[czytaj: suwenir]
1. podarunek, upominek pamiątkowy; suwenir;
2. wspomnienie, pamięć o kimś lub o czymś


SJP.pl

Souvenir – pierwszy singel angielskiego zespołu OMD, pochodzący z trzeciego albumu studyjnego "Architecture & Morality". Singel wydano 4 sierpnia 1981 za pośrednictwem wytwórni DinDisc.

Wikipedia


souvlaki

[czytaj: suwLAki] popularna potrawa grecka w postaci szaszłyka wieprzowego, drobiowego lub baraniego; suvlaki, suflaki


SJP.pl


sowa

ptak z rzędu o tej samej nazwie, charakteryzujący się dużą głową, oczami osadzonymi frontalnie, otoczonymi promieniście ułożonymi piórami, silnie zakrzywionym dziobem i obfitym upierzeniem; w Polsce występujący w wielu gatunkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. drapieżny ptak z rzędu nazwa systematyczna|Strigiformes|ref=tak., o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

 (1.2) reg. mykol. czubajka kania

 (1.3) pot. osoba chodząca bardzo późno spać

 (1.4) środ. uczn. osoba w okularach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sowa – ptak
  • sowa – potoczne określenie grzyba czubajka kania
  • Sowa – mgławica planetarna
  • Sowa – turnia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach
  • Sowa – przysiółek wsi Sokolec w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
  • Sowa – część wsi Kazimierzewo w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
  • Sowa – miasto w Botswanie, w Dystrykcie Central
  • Sowa – poemat Tarasa Szewczenki
  • Sowa – postać występująca w obu częściach przygód Kubusia Puchatka autorstwa A.A. Milne’a
  • Aleksander Sowa
  • Andrzej Sowa (ujednoznacznienie)
  • Ewa Sowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na gałęzi dębu pohukują dwie sowy.

 (1.1) Ponieważ sowy są dalekowzroczne, to nie widzą niczego wyraźnie w odległości kilku centymetrów od swoich oczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔva, AS: sova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sowa ż., sowy nmos., Sowiniec mrz., sówkowate nmos., Sówka ż., osowienie n.

:: zdrobn. sówka ż.

 czas. osowieć dk.

 przym. sowi, sówkowy, sówkowaty

 przysł. sowio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ojla

 (1.3) nocny marek

Wiktionary


sowar

[czytaj: seuA:r] w Indiach - kawalerzysta albo policjant konny


SJP.pl


sowała

nazwisko


SJP.pl


sowchoz

państwowe gospodarstwo rolne w Związku Radzieckim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) państwowe gospodarstwo rolne w ZSRR

Wiktionary

So

Wikipedia


sowchozowy

przymiotnik od: sowchoz


SJP.pl


sowchoźnik

osoba pracująca w sowchozie - państwowym gospodarstwie rolnym w Związku Radzieckim


SJP.pl


sowczyce

Sowczyce (niem. "Schoffschütz") – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa częstochowskiego.

W miejscowości jest stacja kolejowa Sowczyce.

Wikipedia


soweto

Soweto – zespół gmin miejskich w Południowej Afryce, w prowincji Gauteng, w południowo-zachodniej części Johannesburga. Około 1,7 mln mieszkańców. (2008). Obecnie pełni głównie funkcje mieszkaniowe dla ludności czarnej. Czwarte co do wielkości miasto kraju.

Wikipedia


sowi

związany z sową; charakterystyczny dla sowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z sową, dotyczący sowy

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do sowy

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla sowy, podobny do sowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔvʲi, AS: sovʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sówki nmos., sownik mzw., sowa ż., sówka ż., osowienie n.

 czas. osowieć dk.

 przysł. sowio

Wiktionary


sowica

rodzaj ptaków z rodziny puszczykowatych


SJP.pl

Sowica – jezioro wytopiskowe na Pojezierzu Dzierzgońsko-Morąskim, położone w gminie Prabuty, w powiecie kwidzyńskim, w woj. pomorskim.

Wikipedia


sowiciej

stopień wyższy od przysłówka: sowicie


SJP.pl


sowie

forma rzeczownika.

 (1.1) C., Ms. lp. od: sowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔvʲjɛ, AS: sovʹi ̯e

Wiktionary


sowieciarz

potocznie: zwolennik ideologii Związku Radzieckiego


SJP.pl


sowieck

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto położone w obwodzie królewieckim, u ujścia Tylży do Niemna;

Wiktionary

Sowieck, Tylża ( Советск, "Sowietsk"; Tilsit; lit. "Tilžė;" ros. hist. Тылжа, "Tilża") – miasto w Rosji, w obwodzie królewieckim, w miejskim okręgu Sowieck, położone u ujścia rzeki Tylży do Niemna, przy granicy z Litwą. W 2020 roku liczyło ok. 39 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tylża

Wiktionary


sowiecki

radziecki;
1. związany z organizacją władzy państwowej w Związku Radzieckim, np. ustrój sowiecki;
2. należący do Związku Radzieckiego, dotyczący tego państwa, np. przemysł sowiecki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

 (1.2) dotyczący miasta Sowieck

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozostali dwaj mieli nazywali się Wolfgang (na cześć pewnego kompozytora) i Hans (na cześć pewnego oficera Abwehry, który okazał się być polskim szpiegiem na usługach sowieckiego wywiadu).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: sovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowietyzm m., Sowiet m., Sowietka ż., Sowiety nmos., sowietyzacja ż., Sowieta mos., Sowieck mrz.

 czas. sowietyzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radziecki; pogard. kacapski, bolszewicki

 (1.2) hist. tylżycki

Wiktionary


sowieckość

zespół cech typowych dla Związku Radzieckiego; radzieckość


SJP.pl


sowiet

rada delegatów robotniczych, chłopskich lub żołnierskich w okresie rewolucji październikowej w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. obywatel Związku Radzieckiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rada (Sowiet) – organ w ZSRR
  • Sowiet – obywatel Związku Radzieckiego; najczęściej w znaczeniu „żołnierz”

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔvʲjɛt, AS: sovʹi ̯et

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sowiecki

 rzecz. Sowietka ż., Sowiety nmos., sowietyzacja ż., Sowieta mos.

 czas. sowietyzować

Wiktionary


sowieta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Związku Radzieckiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzej amerykańscy temponauci zostali wysłani o setki lat w przyszłość – prawie dwa razy dalej niż Sowieci w zeszłorocznej misji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈvʲjɛta, AS: sovʹi ̯eta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sowiet m., sowieckość ż., sowieta m., sowiet m.

:: fż. Sowietka ż.

 przym. sowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sowiet, obywatel radziecki

Wiktionary


sowietka

lekceważąco o Rosjance; Sowietka, ruska (Ruska), kacapka


SJP.pl


sowietolog

specjalista w zakresie sowietologii (kremlinologii); kremlinolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. polit. specjalista w dziedzinie sowietologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naturalnie, w każdym kraju komunistycznym istnieją różne czynniki wpływające na rozwój wydarzeń, które sowietolog musi brać pod uwagę.

 (1.1) Polski sowietolog przebywał na Ukrainie, na Kaukazie i w Moskwie. W czasie pobytu „ciągle nie był pewny osobistego bezpieczeństwa" — pisała później H. Sukiennicka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowietologia ż.

 przym. sowietologiczny

Wiktionary


sowietologia

dziedzina nauk politycznych zajmująca się zagadnieniami związanymi z ustrojem komunistycznym, w szczególności problemami polityczno-ustrojowymi Związku Radzieckiego; kremlinologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. wiedza o ZSRR;

Wiktionary

So

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sowietolog mos.

 przym. sowietologiczny

Wiktionary


sowietologiczny

→ sowietologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z sowietologią

Wiktionary

Patrz:

sowietologia

Powiązane:

 rzecz. sowietologia ż., sowietolog mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kremlinologiczny

Wiktionary


sowietożerca

zacięty, nieprzejednany wróg sowietów i ZSRR


SJP.pl


sowiety

organizacja polityczna w czasie rewolucji październikowej w Rosji, złożona z delegatów robotniczych, chłopskich i żołnierskich


SJP.pl


sowietyzacja

1. narzucanie przez ZSRR państwom od niego zależnym własnych form ustrojowych i doktryn ideologicznych;
2. określenie przemian zachodzących w mentalności zbiorowej i jednostkowej w społeczeństwach krajów komunistycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. polit. narzucanie radzieckiego systemu politycznego przez Związek Radziecki krajom od niego zależnym

Wiktionary

Sowietyzacja (z od: "cовет" ("sowiet")) – rada; "Sowietskaja Rossija" – Rosja Sowiecka, "Sowietskij Sojuz" – ZSRR, Związek Sowiecki) – narzucenie siłą militarną ustroju sowieckiego: Ukrainie (1919–20), Azerbejdżanowi (1920), Armenii (1920), Gruzji (1921), Mongolii (1924), następnie okupowanym i anektowanym wschodnim terenom Polski (1939), Litwie, Łotwie i Estonii (1940), wreszcie po II wojnie światowej krajom bloku wschodniego uzależnionym przez ZSRR.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɔvʲjɛtɨˈzat͡sʲja, AS: sovʹi ̯etyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowietyzm m., Sowiet m., Sowietka ż.

 przym. sowiecki

Wiktionary


sowietyzacyjny

→ sowietyzacja


SJP.pl

Patrz:

sowietyzacja

sowietyzm

1. zespół cech i zachowań właściwych sowietom;
2. ideologia komunistyczna w wersji istniejącej w ZSRR;
3. przejęty wyraz lub fraza typowa dla języka rosyjskiego epoki ZSRR bądź na nim wzorowana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) polit. określenie systemu politycznego i ekonomicznego stworzonego w Związku Sowieckim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrzymy dzisiaj wszyscy na to, jak się rozkłada i chyli do upadku sowietyzm. System polityczny i ekonomiczny stworzony w Związku Sowieckim i narzucony, przeważnie siłą, wielu krajom świata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowietyzacja ż.

 przym. sowiecki

Wiktionary


sowietyzować

poddawać wpływom sowieckim, rozszerzać wpływy sowieckie, nadawać czemuś cechy typowo sowieckie


SJP.pl


sowina

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sowina – przysiółek wsi Ludwikowice Kłodzkie, w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
  • Sowina – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Kołaczyce
  • Sowina – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew
  • Sowina – dawna gromada w pow. jasielskim
  • Sowina Błotna
  • Sowin

Wikipedia


sowiniec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sowiniec – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
  • Sowiniec – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Jarczów
  • Sowiniec – część wsi Góry w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
  • Sowiniec – część wsi Korytno w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
  • Sowiniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
  • Sowiniec – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin
  • Sowiniec – najwyższe wzgórze na terenie Krakowa
  • Sowiniec – szczyt w Górach Izerskich
  • Sowiniec – czasopismo

Wikipedia


sowinko

Sowinko (niem. "Neu Zowen") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Polanów. Wieś jest siedzibą sołectwa "Sowinka" w którego skład wchodzi również miejscowość Kościerniczka.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 129 mieszkańców.

Wikipedia


sowio

przysłówek

 (1.1) na sposób sowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sownik mzw., sowa ż., sówka ż.

 przym. sowi

Wiktionary


sowiogórski

przymiotnik

 (1.1) przym. od Góry Sowie

 (1.2) przym. od Sowia Góra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔvʲjɔˈɡursʲci, AS: sovʹi ̯ogursʹḱi

Wiktionary


sowiooki

poetycko: mający mądre, duże oczy, podobne do oczu sowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma oczy podobne do oczu sowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔvʲjɔˈːci, AS: sovʹi ̯•oḱi

Wiktionary


sowitszy

stopień wyższy od przymiotnika: sowity


SJP.pl


sowity

książkowo: bardzo obfity, szczodry, bogaty; suty, znaczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. bardzo znaczny, obfity, bogaty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tysiące górników zostało z pracy zwolnionych, za co zresztą otrzymali sowite rekompensaty.

 (1.1) Błysk chciwości w oczach Tyburcjusza zdradzał obietnicę sowitej nagrody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈvʲitɨ, AS: sovʹity

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. sowicie

Wiktionary


sowizdrzalski

właściwy sowizdrzałowi, taki jak w literaturze, której bohaterem był sowizdrzał - uosobienie ludowej mądrości i humoru; humorystyczny, żartobliwy, błazeński


SJP.pl


sowizdrzalstwo

rzadko: ogół cech właściwych sowizdrzałowi - żartownisiowi uosabiającemu ludową mądrość i humor


SJP.pl


sowizdrzał

1. żartowniś występujący w literaturze ludowej od XVI wieku, popularnej w całej Europie;
2. osoba trzpiotowata, niepoważna; trzpiot, żartowniś, wesołek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. żartowniś charakteryzujący się prześmiewczą i niepokorną postawą wobec wysoko postawionych osób oraz wobec oficjalnych norm społeczno-kulturowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ulicy Foksal, która ściągała trunkowych z całego miasta, można było spotkać Lolka Antoniewicza, gigantycznego pijaka i sowizdrzała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈvʲizḍʒaw, AS: sovʹizḍžau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowizdrzalstwo n.

 przym. sowizdrzalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowcipniś, figlarz, filut, wesołek

Wiktionary


sowiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sowiński – polskie nazwisko. Według danych z 27.01.2022 roku. Nazwisko to nosiło 13 401 Polskich obywateli.
  • Artur Sowiński – polski zawodnik mieszanych sztuk walki
  • Ignacy Loga-Sowiński (ur. 20 stycznia 1914 w Vankewitz, Niemcy, zm. 10 grudnia 1992) – działacz związkowy w okresie PRL.
  • Józef Longin Sowiński herbu Krakowczyk (ur. 15 marca 1777, zm. 6 września 1831) – polski generał, dowódca obrony reduty na Woli w Warszawie w 1831.
  • Leonard Sowiński (ur. 7 listopada 1831 w Berezówce, zm. 23 grudnia 1887 w Statkowicach na Wołyniu) – polski poeta, historyk literatury i tłumacz, działacz polityczny.
  • Leonard Sowiński (grafik) – polski grafik, projektant banknotów pracujący w PWPW w Warszawie.
  • Marek Sowiński (ur. 21 lutego 1985) – polski hokeista.
  • Tomasz Sowiński (ur. 28 stycznia 1965 w Grudziądzu) – polski polityk, były wojewoda pomorski.
  • Tomasz Sowiński (ur. 12 marca 1981 w Gorzowie Wielkopolskim) – polski fizyk teoretyk, popularyzator nauki.
  • Wojciech Sowiński (ur. 1805 we wsi Łukaszówka na Podolu, zm. 1880), kompozytor.
  • Zygmunt Sowiński (ur. 26 grudnia 1892 w Zawierciu, zm. 7 marca 1945) – działacz społeczny i gospodarczy, poseł na Sejm II Rzeczypospolitej
  • Sowińska

Wikipedia


sownik

rodzaj nowogwinejskich ptaków z rodziny sowników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. owadożerny ptak z rodziny zmierzchników prowadzący nocny tryb życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Długość ciała sownika wynosi 18–30 cm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowa ż., sowniki lm nm., sownikowe lm nm., sowy lm nm., sówka ż., sówkowate lm nm.

 przym. sowi, sówkowy, sówkowaty

 przysł. sowio

Wiktionary


sownikowe

rząd ptaków neognatycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Aegotheliformes|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Sownikowe (Aegotheliformes) – monotypowy rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu sownikowych należy jedna rodzina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sownik mzw., sowniki lm nm.

Wiktionary


sownikowy

o cechach sownikowych (rząd ptaków)


SJP.pl


sowno

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sowno – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. gryfickim, gm. Płoty
  • Sowno – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. koszalińskim, gm. Sianów
  • Sowno – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. stargardzkim, gm. Stargard
  • Sowno – dawna gmina wiejska w pow. nowogardzkim
  • Sowno – dawna gromada w pow. stargardzkim
  • Sowno – przystanek kolejowy w Sownie, w pow. gryfickim

Wikipedia


sowula

nazwisko


SJP.pl


sowy

ptak z rzędu o tej samej nazwie, charakteryzujący się dużą głową, oczami osadzonymi frontalnie, otoczonymi promieniście ułożonymi piórami, silnie zakrzywionym dziobem i obfitym upierzeniem; w Polsce występujący w wielu gatunkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Strigiformes|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upierzenie sów ma zwykle maskujący wzór, w kolorystyce szarej lub brązowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sownik mzw., sowa ż.

Wiktionary


soyka

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Soyka – Stanisław Sojka, muzyk
  • Piotr Soyka – okrętowiec i przedsiębiorca

Wikipedia


sozant

imię męskie


SJP.pl


sozański

nazwisko


SJP.pl


sozolog

specjalista w zakresie sozologii


SJP.pl


sozologia

nauka zajmująca się problemami ochrony przyrody i jej zasobów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka i dyscyplina studiów o ochronie środowiska przyrodniczego przed destrukcyjnym wpływem cywilizacji;

Wiktionary

So

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Coraz więcej do powiedzenia ma współcześnie sozologia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔzɔˈlɔɟja, AS: sozoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sozolog m., sozolożka ż.

 przym. sozologiczny

 przysł. sozologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochrona środowiska

Wiktionary


sozologicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób sozologiczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sozologia ż.

Wiktionary


sozologiczny

związany z sozologią - nauką zajmującą się problemami ochrony przyrody i jej zasobów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący sozologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sozologia ż.

Wiktionary


sozopol

miasto w Bułgarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. bułgarski kurort nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Sozopol ( Созопол, "Sozopoł", Σωζόπολις, Süzebolu) – bułgarskie miasto położone 30 kilometrów na południe od Burgasu na południowym wybrzeżu bułgarskiego Morza Czarnego; w obwodzie Burgas. Siedziba administracyjna gminy Sozopol. Według danych Narodowego Instytutu Statystycznego w Bułgarii z 31 grudnia 2011 miasto liczyło 4285 mieszkańców. Miasto historycznie było ważnym ośrodkiem handlowym; współcześnie jest znanym kurortem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sozopolski

Wiktionary


sozopolski

przymiotnik od: Sozopol (miasto w Bułgarii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sozopolem, dotyczący Sozopola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sozopol mrz.

Wiktionary


sozotechnika

środki i działania techniczne, które mają na celu ochronę przyrody przed niszczycielskim działaniem przemysłu


SJP.pl


soćko

nazwisko


SJP.pl


soła

rzeka, prawy dopływ Wisły


SJP.pl

Soła – rzeka w południowej Polsce. Przepływa kolejno przez: Kotlinę Żywiecką, Beskid Mały, Pogórze Śląskie oraz Kotlinę Oświęcimską i jest pierwszym dużym prawobrzeżnym dopływem Wisły. Długość 88,9 km, powierzchnia dorzecza blisko 1,4 tys. km². Średni przepływ 18,8 m³ na sekundę, przepływ minimalny 1 m³/s, przepływ maksymalny zarejestrowany w 1958 roku w Tresnej 1382 m³/s. Potencjał powodziowy Soły jest bardzo poważny i zajmuje ona drugie miejsce po Dunajcu wśród karpackich dopływów Wisły.

Wikipedia


soława

rzeka w Niemczech; Sala


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Turyngii, w Niemczech, lewy dopływ Łaby;

Wiktionary

Soława ( Saale) – rzeka w Niemczech (Turyngia). Lewy dopływ Łaby (ujście powyżej Magdeburga).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na terenie Saksonii między rzekami Werrą a Soławą występują z kolei szkieletowe pochówki o stosunkowo skromnym, typowo słowiańskim wyposażeniu w kabłączki, paciorki szklane, noże oraz ceramikę słowiańską (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. soławski, nadsoławski

Wiktionary


soławski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Soławą, dotyczący Soławy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soława ż.

 przym. nadsoławski

Wiktionary


sołdacki

przymiotnik od: sołdat


SJP.pl


sołdactwo

1. pogardliwie: żołnierze, zwłaszcza rosyjscy; sołdaci;
2. dawniej: sposób bycia właściwy żołdakom; żołdactwo, soldateska


SJP.pl


sołdat

pogardliwie: żołnierz, szczególnie rosyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. żołnierz, zwłaszcza rosyjski

 (1.2) żołdak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo ten sołdat, co przyjechał do Magdaleny, to miał wędzony boczek… Potem się oni zamknęli z tem boczkiem, z Magdaleną i z sołdatem, i też nie odnawiali mieszkania, bo zrobiło się cóś za ciemno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔwdat, AS: sou̯dat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sołdacisko n., sołdactwo n.

 przym. sołdacki

Wiktionary


sołdatka

pogardliwie: żołnierka, szczególnie rosyjska


SJP.pl


sołecki

→ sołtys; sołtysi, sołtysowy, sołtysowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z sołectwem, dotyczący sołectwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sołectwo n., sołtys m., sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysik m., Sołtysowice nmos., sołtysówka ż., Sołtysówka ż.

Wiktionary


sołectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) adm. jednostka pomocnicza gminy obejmująca jedną lub kilka wsi;

Wiktionary

Sołectwo – jednostka pomocnicza gminy we współczesnej Polsce, charakterystyczna głównie dla obszarów wiejskich. Obszar, zakres działania sołectwa i jego organów określa rada gminy w statucie sołectwa.

Według stanu z dnia 31 grudnia 2024 roku w Polsce było 40 824 sołectw.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sołtys m., sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysostwo n., sołtysówka ż., sołtysowanie n., Sołtysiak m.

 czas. sołtysować ndk., sołtysić ndk.

 przym. sołtysowski, sołtysowy, sołtysi, sołecki

Wiktionary


sołeczno

Sołeczno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego

W pobliżu miejscowości znajduje się Miejsce Obsługi Podróżnych (MOP Sołeczno) dla jadących Autostradą A2 w kierunku Poznania.

Wikipedia


sołedar

miasto na Ukrainie


SJP.pl

Sołedar ( Соледар) – miasto na Ukrainie, w obwodzie donieckim, w rejonie bachmuckim, siedziba hromady.

Stacja kolejowa. Miasto górnictwa soli kamiennej.

Wikipedia


sołek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marek Sołek
  • Ośrodek Kulturalny Sołek
  • Sołek – wieś w Polsce położona w woj. łódzkim, w opoczyńskim, w gminie Opoczno
  • Sołek – wzgórze w Częstochowie
  • sołek – staropolskie określenie spichlerza

Wikipedia


sołokija

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka wschodniej Polsce i na zachodzie Ukrainy, dopływ Bugu;

Wiktionary

Zo

Wikipedia


sołonczak

gleba terenów suchych, zawierająca w górnych warstwach dużo łatwo rozpuszczalnych soli, głównie soli kamiennej


SJP.pl


sołowiecki

→ Wyspy Sołowieckie


SJP.pl

Patrz:

Wyspy Sołowieckie

sołowiej

nazwisko


SJP.pl

Sołowiej – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie ignalińskim, w gminie Cejkinie.

Wikipedia


sołowiow

nazwisko


SJP.pl


sołowjow

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anatolij Sołowjow (ur. 1948) – radziecki kosmonauta
  • Leonid Sołowjow (1906-1962) – radziecki pisarz i scenarzysta
  • Siergiej Sołowjow (1820-1879) – rosyjski historyk
  • Władimir Siergiejewicz Sołowjow (1853-1900) – rosyjski myśliciel, teolog, poeta i publicysta
  • Władimir Aleksandrowicz Sołowjow (ur. 1946) – radziecki kosmonauta
  • Władimir Rudolfowicz Sołowjow (ur. 1963) – rosyjski dziennikarz radiowy
  • Nikołaj Nikołajewicz Sołowjow (1931-2007) – radziecki zapaśnik.
  • Pawieł Aleksandrowicz Sołowjow (1917-1996) – radziecki konstruktor silników lotniczych

Wikipedia


sołowow

nazwisko


SJP.pl


sołtyków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sołtyków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Skaryszew
  • Sołtyków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Bliżyn
  • Sołtyków – przystanek kolejowy w Sołtykowie, w województwie świętokrzyskim

Wikipedia


sołtys

przewodniczący sołectwa; w Średniowieczu osoba dokonująca lokacji osad na prawie niemieckim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) adm. organ wykonawczy w sołectwie, przedstawiciel lokalnej społeczności

 (1.2) hist. przedstawiciel feudała stojący na czele wsi lokowanej na prawie niemieckim

Wiktionary

Sołtys (pierwotnie od łac. scholasticus, z niem. "Schuldheiss", "Schultheiss", "Schultheiß", "Scholtis", "Schulte(s)" i "Schulz(e)", "sędzia", "ten, który wskazuje winnego"; forma łacińska "scultetus", "solthetus") – przedstawiciel lokalnej społeczności, przeważnie wiejskiej. Jego rola począwszy od średniowiecza ulegała poważnym zmianom. Od 1990 roku w Polsce jest organem wykonawczym sołectwa, a organem nadrzędnym wobec sołtysa jest wójt, którego kompetencje obejmują całą gminę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ligocie wczoraj wybrano nowego sołtysa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysostwo n., sołtysówka ż., sołtysowanie n., sołectwo n.

 czas. sołtysować ndk., sołtysić ndk.

 przym. sołtysowski, sołtysi, sołtysowy, sołecki

Wiktionary


sołtysek

nazwisko


SJP.pl


sołtysi

→ sołtys; sołtysowski, sołtysowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sołtysi – potok, dopływ Bielanki
  • Sołtysi – potok, dopływ Poniczanki
  • Sołtysi – potok, dopływ Siedliczki

Wikipedia


sołtysiak

nazwisko


SJP.pl


sołtysik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Sołtysik – polski dziennikarz radiowy i telewizyjny
  • Antoni Sołtysik – rzymskokatolicki duchowny i dziennikarz
  • Barbara Sołtysik – polska aktorka teatralna i filmowa
  • Bernard Sołtysik – polski kompozytor, aranżer i pedagog
  • Marek Sołtysik – polski pisarz, eseista, scenarzysta, krytyk sztuki, grafik i malarz
  • Leszek Sołtysik – polski żeglarz, kapitan jachtowy, nauczyciel żeglarstwa
  • Tomasz Sołtysik – polski nauczyciel i pedagog, filolog klasyczny i polityk
  • Władysław Sołtysik – polski nauczyciel i wojskowy
  • Zbigniew Sołtysik – polski piłkarz i trener

Wikipedia


sołtysiński

nazwisko


SJP.pl


sołtyska

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona sołtysa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sołecki, sołtysowy

 rzecz. sołectwo n., sołtys mos.

Wiktionary


sołtysostwo

urząd sprawowany przez sołtysa; sołtystwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. grunt, ziemia, do której był przywiązany urząd sołtysa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sołectwo n., sołtys mos.

 przym. sołtysowy

Wiktionary


sołtysowa

małżonka sołtysa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona sołtysa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sołecki, sołtysowy

 rzecz. sołectwo n., sołtys mos.

Wiktionary


sołtysować

sprawować urząd sołtysa


SJP.pl


sołtysowski

→ sołtys; sołtysi, sołtysowy


SJP.pl


sołtysowy

→ sołtys; sołtysi, sołtysowski


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do sołtysa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja miedza zaczyna się tuż za sołtysową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sołtys m., sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysostwo n., sołtysówka ż., sołtysowanie n., Sołtysiak m., sołectwo n.

 czas. sołtysować ndk., sołtysić ndk.

 przym. sołtysowski, sołtysi

Wiktionary


sołtystwo

przestarzałe: urząd sprawowany przez sołtysa; sołtysostwo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sołtystwo – część wsi Żarki w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Libiąż
  • Sołtystwo – część wsi Staszkówka w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Moszczenica
  • Sołtystwo – część wsi Pisarzowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Sołtystwo – część wsi Zamieście w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Tymbark
  • Sołtystwo – część wsi Trzetrzewina w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Chełmiec
  • Sołtystwo – część wsi Polany w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój
  • Sołtystwo – część wsi Czaczów w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łabowa
  • Sołtystwo – część wsi Stańkowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łososina Dolna
  • Sołtystwo – część wsi Długołęka-Świerkla w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Podegrodzie
  • Sołtystwo – część wsi Odrowąż w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
  • Sołtystwo – część wsi Pieniążkowice w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
  • Sołtystwo – część wsi Ratułów w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec

Wikipedia


sołtysówka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dom sołtysa

Wiktionary

Sotysówka – potok, prawy dopływ Filipczańskiego Potoku.

Zlewnia potoku obejmuje dolinkę na zachodnich stokach Zgorzeliskowego Działu na Pogórzu Bukowińskim w miejscowości Małe Ciche w gminie Poronin. Dolinka ta opada na zachód spod zakola Drogi Oswalda Balzera, w miejscu, gdzie odgałęzia się od niej na południe droga na polanę Zgorzelisko.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sołecki, sołtysowy

 rzecz. sołectwo n., sołtys mos.

Wiktionary


sołtysówna

dawniej: córka sołtysa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka sołtysa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sołecki, sołtysowy

 rzecz. sołectwo n., sołtys mos.

Wiktionary


sołuniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. mieszkaniec Sołunia (Salonik)

Wiktionary


sołuń

dawniej: Saloniki (miasto w Grecji)


SJP.pl


sołuński

→ Sołuń (dawniej: Saloniki)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Sołuniem, dotyczący Sołunia (współcz. Saloniki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sołuń mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. salonicki

Wiktionary


sołżenicyn

nazwisko


SJP.pl


sońka

zdrobnienie od: Sonia


SJP.pl

Sońka – powieść Ignacego Karpowicza opublikowana w 2014 roku. Jej akcja rozgrywa się na Podlasiu. Jej bohaterką jest niepiśmienna chłopka, Sonia, która w młodości miała romans z żołnierzem SS. Po latach spotyka ją modny reżyser teatralny z Warszawy i postanawia przerobić jej historię na spektakl.

Wikipedia


sońsk

Sońsk – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, siedziba władz gminy Sońsk.

W latach 1954–1972 wieś była siedzibą władz gromady Sońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


soński

przymiotnik od: Sońsk


SJP.pl


sośnia

Zobacz też: Sośnia w innych znaczeniach tej nazwy.

Sośnia – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Radziłów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia


sośniak

lasek sosnowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zagajnik sosnowy, młode sosny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sośniak – osada w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Pieńsk
  • Sośniak – osada w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo
  • Sośniak – potok, dopływ Czerwonki
  • Sośni, Sośnia, Sośnie, Sośniakówka, Sośnica, Sośnice, Sośnicowice, Sośnina, Sośniny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za pagórkiem porośniętym sośniakiem zaczynały się grunty hrabiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosna ż.

 przym. sosnowy

Wiktionary


sośnianin

mieszkaniec Sośna (wsi w Polsce)


SJP.pl


sośnianka

mieszkanka Sośna (wsi w Polsce)


SJP.pl


sośniański

→ Sośnie (wieś w Polsce); sośnieński


SJP.pl


sośnica

drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych (Sciadopitys verticillata), pochodzące z Japonii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sośnica – część miasta Gliwice
  • Sośnica – część miasta Woźniki
  • Sośnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Sośnica – osada leśna w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie
  • Sośnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Radymno
  • Sośnica – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Wilczęta
  • Sośnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Dobrzyca
  • Sośnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Wierzchowo
  • Sośnica (361 m n.p.m.) – wzniesienie w Górach Świętokrzyskich, położone w woj. świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Zagnańsk
  • Sośnica (39 m n.p.m.) – wzniesienie na Równinie Gryfickiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice
  • Sośnica (302 m n.p.m.) – wzniesienie na Wzgórzach Lipowych
  • Sośnica – dawna gromada w powiecie jarosławskim

Wikipedia


sośnicki

nazwisko


SJP.pl

Patrz:

Sośnica

sośnicowice

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim;

Wiktionary

}|-

Sośnicowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kieferstädtel, Borovice) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Sośnicowice.

Według danych z 31 grudnia 2023 r. miasto miało 1958 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W połowie XIX wieku w Sośnicowicach dominowała ludność polska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sośnicowiczanin m., sośnicowiczanka ż.

 przym. sośnicowicki, podsośnicowicki

Wiktionary


sośnicowicki

przymiotnik od: Sośnicowice


SJP.pl


sośnicowiczanin

mieszkaniec Sośnicowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


sośnicowiczanka

mieszkanka Sośnicowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


sośnierz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Sośnierz (ur. 1951) – polski lekarz i polityk, w latach 2006–2007 prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
  • Dobromir Sośnierz (ur. 1976) – polski informatyk i polityk, wiceprezes partii Wolnościowcy
  • Edward Sośnierz (1938 – 2015) – polski nauczyciel
  • Sławomir Sośnierz (ur. 1952) – polski aktor teatralny i filmowy

Wikipedia


sośnieński

→ Sośnie (wieś w Polsce); sośniański


SJP.pl


sośnik

część sochy do spulchniania roli; sosznik


SJP.pl

Zobacz też: Sośnik – inne wzniesienia.

Sośnik (dawniej niem. "Kieferbusch'l") – niewielkie wzniesienie na wysokości 580–690 m n.p.m. znajdująca się w Masywie Śnieżnika w Sudetach, na terenie Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego, którego granica biegnie u jego podnóża.

Wikipedia


sośnina

1. las sosnowy; choina
2. gałęzie sosny
3. drewno sosny; sosna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) las lub zagajnik sosnowy

 (1.2) drewno z sosny

 (1.3) świeżo ścięte gałęzie sosny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sośnina:
  • Sośnina – przysiółek wsi Dworki w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
  • Sośnina – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Łaszczów
  • Sośnina – część wsi Włosienica w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim
  • Sośnina – część wsi Chłopice w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Chłopice
  • Sośnina – część wsi Wietrzno w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla
  • Sośnina – część wsi Giedlarowa w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Leżajsk
  • Sośnina – część wsi Nowe Sioło w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Cieszanów
  • Sośnina – część wsi Dąbrówki w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna
  • Sośnina – część wsi Zaborów w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec
  • Sośnina – część wsi Lubla w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Frysztak
  • Sośnina – przysiółek wsi Krężoły w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A w tych borach olsztyńskich • dobrze z psami wędrować. • A w tych jarach olsztyńskich • sośnina i dąbrowa.

 (1.2) Po co mam dawać na kościół do nowych drzwi deski dębowe, kiedy i sośnina wystarczy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soseneczka ż., sosna ż., sosenka ż., sosnówka ż., sosnowiak m., Sośnina ż., Sosnowiec m.

 przym. sosnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sosna

Wiktionary


sośninka

wieś w Polsce


SJP.pl

So

Wikipedia


sośno

wieś w Polsce


SJP.pl

Sośno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sośno na trasie zawieszonej linii kolejowej nr 240 Więcbork – Pruszcz-Bagienica.

Wikipedia


sośwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie swierdłowskim Rosji, prawy dopływ Tawdy

 (1.2) geogr. hydron. zob. Sośwa Północna.

Wiktionary


soż

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi i w Rosji, lewy dopływ Dniepru;

Wiktionary

Soż (biał., ros., ukr. Сож, "Sož") – rzeka na Białorusi i w Rosji, lewy dopływ Dniepru. Długość 648 km.

Soż przepływa przez Homel, drugie pod względem wielkości miasto Białorusi, gdzie średnie natężenie przepływu rzeki wynosi 207 m³/s. Powierzchnia dorzecza wynosi 42 100 km². Niektóre dopływy:

Wikipedia


sp

skrót od:
1. szkoła podstawowa;
2. Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum - zakon pijarów; SchP;
3. Służba Polsce - dawna organizacja paramilitarna


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

 (1.1) = hist. Powszechna Organizacja „Służba Polsce”

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) = eduk. szkoła podstawowa

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński (rzad. nijaki)

 (3.1) = eduk. wojsk. szkoła podchorążych

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (4.1) = hist. polit. Stronnictwo Pracy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Partia Socjalistyczna (Holandia) – holenderska partia polityczna
  • Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum
  • Powszechna Organizacja „Służba Polsce” – polska państwowa młodzieżowa organizacja paramilitarna, utworzona 25 lutego 1948
  • Skarb Państwa – podmiot cywilnoprawnych (w tym majątkowych) praw państwa, z reguły osoba prawna reprezentująca państwo jako właściciela majątku
  • Straż pożarna – zorganizowana formacja zajmująca się prewencją i walką z pożarami oraz pozostałymi zagrożeniami (innymi niż przestępczość) dla zdrowia i życia ludzkiego
  • SP – Stronnictwo Patriotyczne lub obóz reform – nieformalne ugrupowanie polityków, skupiające działaczy dążących do przeprowadzenia reform w czasie Sejmu Wielkiego (1788–1792)
  • Stronnictwo Pracy (II RP) – polska chadecka partia polityczna działająca w II RP, na emigracji (od 1939 do 1990) oraz w pierwszych latach Polski Ludowej (1945–1950)
  • Stronnictwo Pracy (III RP) – mała polska prawicowa, chadecka partia polityczna, działająca pod różnymi nazwami i z przerwami od 1989
  • Solidarna Polska – inicjatywa polityczna byłych działaczy PiS skupionych wokół Zbigniewa Ziobry, a od 24 marca 2012 polska prawicowa partia polityczna
  • Sprawiedliwa Polska – klub poselski o charakterze prawicowym funkcjonujący w Sejmie VII kadencji, założony 11 lipca 2014
  • SP – skrót od Szkoła Podstawowa
  • Sausumos pajėgos (Lietuvos kariuomenės Sausumos pajėgos)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Junacy SP – w większości młodzież z ubogich wsi, pozbawiona perspektyw życiowych – stanowili tanią siłę roboczą, wykorzystywaną przy budowie dróg, linii kolejowych czy kopaniu rowów melioracyjnych.

 (2.1) Sytuacja w SP nr 35 jest specyficzna. Są tam uczniowie z rodzin niebogatych, wielodzietnych, często dotkniętych bezrobociem. Pomiędzy nimi a dziećmi z „dziewiątki”, gdzie ma być gimnazjum, od dawna istnieją antagonizmy.

 (2.1) Już w roku szkolnym 1997/98 w SP w Górznie, w ramach przedmiotu technika, prowadzone były zajęcia komputerowe w celu wprowadzenia elementów informatyki. W tym roku szkolnym zamiast techniki w klasie VIII jest informatyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ˈpɛ, AS: es‿pe

Wiktionary


sp.

skrót od: spółka (odczytywany jako cały wyraz); ska; s-ka


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. spółka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadawcą programu Twoje Radio jest spółka Twoje Radio sp. z o.o. z siedzibą w Stargardzie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) s-ka

Wiktionary


sp.j.

skrót od: spółka jawna


SJP.pl


sp.k.

skrót

 (1.1) = spółka komandytowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie składniki powinna zawierać umowa sp.k.?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sp.kom.

Wiktionary


sp.p.

skrót

 (1.1) praw. = spółka partnerska

Wiktionary


spa

1. zabiegi pielęgnacyjne mające na celu odświeżenie i nawilżenie skóry
2. wanna z hydromasażem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kosmet. zabiegi pielęgnacyjne nawilżające i odżywiające skórę

 (1.2) kosmet. kosmetyki pielęgnujące skórę, używane podczas specjalnych zabiegów

 (1.3) książk. ośrodek z zabiegami pielęgnującymi skórę

 (1.4) centrum odnowy biologicznej

 (1.5) techn. wanna z hydromasażem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spa – miasto w Belgii, w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
    • Spa – stacja kolejowa w Spa
  • Spa – wieś w Irlandii, w hrabstwie Kerry
  • Spa – wieś w Wielkiej Brytanii, w Irlandii Północnej, w hrabstwie Down
  • spa – działalność uzdrowiskowa lub kurort
  • „Spa” – belgijski trałowiec z lat 50. XX wieku
  • Spa-La Sauvenière – lotnisko w Belgii
  • Ballston Spa
  • Circuit de Spa-Francorchamps
  • Droitwich Spa
  • Hotel spa
  • Konferencja w Spa

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Mariolka zgubiła w spa bransoletkę z masy perłowej.

 (1.5) Siedziałam w spa całą godzinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spa, AS: spa

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 skr. etym|łac|sanus per aquam., kojarzone z nazwą belgijskiego uzdrowiska Spa

uwagi.

 (1.4) inna pisownia SPA

tłumaczenia.

* fiński: (1.3) kylpylä; (1.4) kylpylä

źródła.

== spa (język angielski.) ==

wymowa.

 RP. IPA|spɑː.

 GA. IPA|spɑ.

 audioUS|En-us-spa.oga.

 audioAU|En-au-spa.ogg.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) uzdrowisko

odmiana.

 (1.1) lp. spa; lm. spas

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

 (1.1) terapia

 (1.5) wanna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 skr. etym|łac|sanus per aquam., kojarzone z nazwą belgijskiego uzdrowiska Spa

uwagi.

 (1.4) inna pisownia SPA

tłumaczenia.

* fiński: (1.3) kylpylä; (1.4) kylpylä

źródła.

== spa (język angielski.) ==

wymowa.

 RP. IPA|spɑː.

 GA. IPA|spɑ.

 audioUS|En-us-spa.oga.

 audioAU|En-au-spa.ogg.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) uzdrowisko

odmiana.

 (1.1) lp. spa; lm. spas

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


spacelab

[czytaj: spejslab] załogowe laboratorium kosmiczne, umieszczane na wahadłowcu Columbia


SJP.pl

Spacelab było to laboratorium wielokrotnego użytku wysyłane w przestrzeń kosmiczną na pokładzie wahadłowca. Pozwalało naukowcom wykonywać eksperymenty związane z mikrograwitacją na orbicie okołoziemskiej. Składało się z kilku połączonych komponentów, między innymi modułu ciśnieniowego i palet zewnętrznych.

Wikipedia


spacer

przechadzka, chodzenie bez konkretnego celu lub dla przyjemności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spacer – przechadzka, chodzenie bez konkretnego celu i dla przyjemności
  • Spacer – singel duetu z 1979
  • Spacer – minialbum polskiego rapera Tede oraz Szyny
  • Spacer – obraz Marca Chagalla z 1917 roku
  • Spacer kosmiczny
  • Spacer farmera, spacer drwala i spacer buszmena – konkurencje na zawodach siłaczy
  • Spacer po chromosomie – zwrot używany w genetyce
  • Spacer d’Erlona
  • Spacer więźniów (według Dorégo) – obraz Vincenta van Gogha
  • Spacer po linie – amerykański dramat biograficzny z 2005 roku
  • Spacer w chmurach – amerykańsko-meksykański melodramat z 1995 roku
  • Spacer po starym mieście w Bytomiu – szlak turystyczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj byłem z babcią na spacerze po okolicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspat͡sɛr, AS: spacer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacerówka ż., spacerniak m., spacerowicz m., spacerowiczka ż., spacerowanie n., pospacerowanie n.

:: zdrobn. spacerek m.

 czas. spacerować, pospacerować, przespacerować się

 przym. spacerowy

 przysł. spacerowo, spacerkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przechadzka

Wiktionary


spacerek

zdrobnienie od: spacer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: spacer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacusiu, pamiętaj, że po powrocie ze spacerku trzeba zawsze umyć rączki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer m., spacerniak m., spacerówka ż., spacerowanie n., pospacerowanie n., przespacerowanie n., spacerowicz m., spacerowiczka ż.

 czas. spacerować ndk., pospacerować dk., przespacerować się dk.

 przym. spacerowy

 przysł. spacerkiem, spacerowo

Wiktionary


spacerkiem

przysłówek

 (1.1) idąc powoli

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: spacerek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My z babcią pójdziemy spacerkiem przez park.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer mrz., spacerek mrz.

 czas. pospacerować

Wiktionary


spacerniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od spacerniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacerniak m.

Wiktionary


spacerniak

dziedziniec więzienny, przeznaczony do spacerów więźniów; spacernik, spacerownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. więz. wybieg dla więźniów przeznaczony do spacerów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślał, że będzie miał tam chociaż spacerniak, a puszczali go tylko na balkon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer m., spacerek m., spacernik m., spacerowicz m., spacerowiczka ż., spacerówka ż., spacerowanie n.

:: rzecz. spacerniaczek m.

 czas. pospacerować, spacerować ndk.

 przym. spacerowy

 przysł. spacerowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spacernik

Wiktionary


spacernik

dziedziniec w więzieniu, przeznaczony dla spacerów dla więźniów; spacerniak, spacerownik


SJP.pl


spacerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spacerować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer mrz., spacerowiczka ż., spacerówka ż., spacerniak mrz., spacerowicz mos., spacerek mrz.

 czas. pospacerować

Wiktionary


spacerować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pospacerować)

 (1.1) chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proboszcz często spaceruje z psem wzdłuż Wisły.

 (1.1) Kilku spacerujących uciekło pospiesznie z parku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrɔvat͡ɕ, AS: spacerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer mrz., spacerek mrz., spacerniak mrz., spacerówka ż., spacerowicz mos., spacerowiczka ż.

 czas. pospacerować dk.

 przym. spacerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przechadzać się

Wiktionary


spacerowicz

osoba lubiąca spacerować, spacerująca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która spaceruje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzdłuż całego wału spacerowicze mogą podziwiać różnorodność krajobrazów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrɔvʲit͡ʃ, AS: spacerovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer m., spacerek m., spacerniak m., spacerówka ż., spacerowanie n., pospacerowanie n.

:: fż. spacerowiczka ż.

 czas. spacerować ndk., pospacerować dk.

 przym. spacerowy

Wiktionary


spacerowiczka

→ spacerowicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która przechadza się dla przyjemności

Wiktionary

Patrz:

spacerowicz

Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛrɔˈvʲit͡ʃka, AS: spacerovʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer m., spacerówka ż., spacerniak m., spacerowanie n., pospacerowanie n., zdrobn. spacerek m.

:: fm. spacerowicz m.

 czas. spacerować, pospacerować

 przym. spacerowy

 przysł. spacerowo

Wiktionary


spacerownik

1. dziedziniec więzienny przeznaczony do spacerów więźniów; spacernik, spacerniak;
2. przewodnik po mieście z opisami tras spacerowych


SJP.pl


spacerowy

przymiotnik od: spacer


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od spacer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta popularna trasa spacerowa, niegdyś nazywana po prostu Drogą do Skoczni, jeszcze przed paroma laty w dni zawodów uczęszczana bardzo tłumnie, dziś rzadziej już gromadzi kibiców narciarstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrɔvɨ, AS: spacerovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacerniak mrz., spacer mrz., spacerówka ż., spacerek, spacerowicz, spacerowiczka

 czas. spacerować, pospacerować

Wiktionary


spacerówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wózek do spacerów z małym dzieckiem, które potrafi już siedzieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrufka, AS: spacerufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer m., spacerniak m., spacerowicz m., spacerowiczka ż., spacerowanie n., spacerek mrz.

 czas. spacerować, pospacerować

 przym. spacerowy

 przysł. spacerowo

Wiktionary


spachacz

spachacz zielonawy - gatunek średniej wielkości pająka z rodziny spachaczowatych


SJP.pl


spachaczowate

o cechach spachaczowatych (rodzina pająków)


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spachaczowaty

o cechach spachaczowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


spaciać

żartobliwie: spać; spaćkać, lulać, kimać, śpiochać


SJP.pl


spacja

1. klawisz na klawiaturze komputera służący do wpisywania odstępów między wyrazami;
2. odstęp między wyrazami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poligr. odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

 (1.2) inform. klawisz służący do wstawiania spacji (1.1)

 (1.3) druk. justunek drobny służący do rozdzielania wyrazów lub spacjowania liter

 (1.4) poligr. dodatkowy odstęp między literami

Wiktionary

Spacja – odstęp pomiędzy dwoma wyrazami lub literami (spacjowanie) w tekście; w fontach znak o określonej szerokości, nieposiadający jednak reprezentacji graficznej.

W zecerstwie spacja należy do drobnego materiału justunkowego, jest to materiał zecerski bez oczka, nazywany również ślepym – nie tworzy on odbitki w druku. Spacje służyły do rozdzielania wyrazów lub do ich spacjowania. [].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspat͡sʲja, AS: spacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacjowanie

 czas. spacjować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odstępnik

Wiktionary


spacyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spacyfikować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfka ż., pacyfa ż., pacyfikowanie n., pacyfista mos., pacyfistka ż., pacyfizm m.

 czas. pacyfikować, spacyfikować dk.

Wiktionary


spacyfikować

stłumić wystąpienia przeciwko władzy przy użyciu siły, dokonać pacyfikacji


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) dokonać pacyfikacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacyfikowanie n., pacyfka ż., pacyfizm mrz., pacyfistka ż., pacyfista mos., pacyfa ż., pacyfikacja ż., pacyfikowanie n.

 czas. pacyfikować ndk.

Wiktionary


spacystor

tranzystor o specjalnej konstrukcji, w której elektrody emitera i modulatora znajdują się w obszarze złącza p-n kolektora, co powoduje znaczne przyśpieszenie przepływu nośników prądu z emitera do kolektora


SJP.pl


spaczenie

wypaczyć;
1. spowodować wykrzywienie, wygięcie czegoś; wykrzywić, zdeformować, odkształcić;
2. przenośnie: spowodować, że coś stało się nieprawidłowe, odbiega od normy; zdeprawować, zdemoralizować, znieprawić;
3. przenośnie: przedstawić coś niezgodnie z rzeczywistością


SJP.pl


spaczyć

wypaczyć;
1. spowodować wykrzywienie, wygięcie czegoś; wykrzywić, zdeformować, odkształcić;
2. przenośnie: spowodować, że coś stało się nieprawidłowe, odbiega od normy; zdeprawować, zdemoralizować, znieprawić;
3. przenośnie: przedstawić coś niezgodnie z rzeczywistością


SJP.pl


spaczyński

nazwisko


SJP.pl


spad

1. nachylenie jakieś płaszczyzny;
2. owoc, który spadł z drzewa; padałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) druk. poligr. obszar druku, który wychodzi poza krawędź ostatecznej publikacji;

 (1.2) ogrod. owoc, który spadł z drzewa

 (1.3) książk. płaszczyzna ułożona ukośnie w stosunku do poziomu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spad – pojęcie w hydrotechnice
  • Spad – wodospad
  • Spad drukarski
  • Société pour l’aviation et ses dérivés – francuska wytwórnia lotnicza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za reklamę na spad uznajemy taką, której przynajmniej jedna krawędź jest tożsama z krawędzią czasopisma.

 (1.3) Po wycięciu otworu w dachu trzeba było zamontować tzw. wieniec czyli wyrównanie spadu dachu do poziomu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spat, AS: spat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opad mrz.

 czas. spadać

 przym. spadzisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) nachylenie, pochyłość

Wiktionary


spadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spadać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W VI wieku Jan Filopon zakwestionował fizykę Arystotelesa, pisząc m.in. o spadaniu ciał – przewidział tak słabą zasadę równoważności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈdãɲɛ, AS: spadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadek m.

 czas. spadać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spadek

Wiktionary


spadać

1. opuszczać się szybko z góry na dół; opadać; zlatywać;
2. stawać się czyimś udziałem;
3. tworzyć pochyłość;
4. potocznie: uciekać skądś; wychodzić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spaść)

 (1.1) lecieć bezwładnie w dół

 (1.2) uderzać, trafiać

 (1.3) dotykać, obciążać, ogarniać kogoś

 (1.4) zmniejszać się

 (1.5) tworzyć pochyłość

 (1.6) pot. odchodzić, odczepiać się, zostawić kogoś w spokoju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesienią liście spadają z drzew.

 (1.2) – Co się stało? – Zegar na nią spadł!

 (1.3) Od wczoraj spadają na mnie same nieszczęścia.

 (1.4) Od dłuższego czasu spada bezrobocie.

 (1.5) Droga do szczytu góry stopniowo spada w kierunku jeziora.

 (1.6) Spadaj! Wkurzasz mnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspadat͡ɕ, AS: spadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spad m., spadek mrz., pad m., opad mrz., spadanie n., spadnięcie n., spadkowicz mos.

 przym. spadkowy, spadzisty

Wiktionary


spadek

1. przemieszczenie się z góry na dół, ruch ciała pod wpływem grawitacji;
2. zmniejszenie wartości;
3. nachylenie terenu;
4. sukcesja, dziedziczony majątek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;

 (1.2) obniżenie poziomu ziemi (gruntu, drogi itp.)

 (1.3) obniżanie się poziomu, wartości itp.; upadek, regres

Wiktionary

Spadek (łac. "hereditas") – ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci i przechodzących na jego następców prawnych (spadkobierców) w drodze dziedziczenia. Za elementy spadku są uznawane także stany faktyczne wpływające na sytuację prawną osoby, czyli np. posiadanie rzeczy, zwierząt, ekspektatywy nabycia praw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W spadku dostał mieszkanie po ciotce.

 (1.2) Do wypadku doszło na lekkim spadku drogi.

 (1.3) Przyczyną runięcia silosu była jego wcześniejsza implozja spowodowana gwałtownym spadkiem ciśnienia wewnętrznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspadɛk, AS: spadek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadanie n., opad mrz., upadek mrz., spadkowicz mos.

 przym. spadkowy, spadzisty

 czas. spadać ndk.

Wiktionary


spadkobierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

 (1.2) przen. osoba, która kontynuuje jakieś dzieło, sprawę lub tradycję

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Spadkobierca – podmiot, na który przechodzi ogół praw i obowiązków osoby zmarłej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy.

 (1.2) Totonakowie należą do bezpośrednich spadkobierców kultury olmeckiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspatkɔˈbʲjɛrt͡sa, AS: spatkobʹi ̯erca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadkobranie n.

:: fż. spadkobierczyni ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sukcesor, dziedzic

 (1.2) sukcesor

Wiktionary


spadkobierczyni

kobieta, która odziedziczyła spadek; sukcesorka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, na którą przechodzi spadek po kimś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspatkɔbʲjɛrˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: spatkobʹi ̯erčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. spadkobierca.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziedziczka, sukcesorka

Wiktionary


spadkobiorca

dawniej: spadkobierca, sukcesor


SJP.pl


spadkodawca

osoba pozostawiająca spadek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba pozostawiająca spadek

Wiktionary

Spadkodawca (łac. "testator", "de cuius") jest osobą fizyczną, której prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilnoprawnym stają się z chwilą śmierci tej osoby spadkiem, a więc wyodrębnioną masą majątkową, poddaną przepisom prawa spadkowego, która przechodzi z tą chwilą na jedną lub kilka osób, zwanych spadkobiercami. Ustanie osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych określają właściwe przepisy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z chwilą śmierci spadkodawcy następuje otwarcie spadku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspatkɔˈdaft͡sa, AS: spatkodafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. spadkodawczyni ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) testator

Wiktionary


spadkodawczyni

kobieta pozostawiająca spadek


SJP.pl


spadkomierz

przyrząd do pomiaru kąta nachylenia powierzchni w terenie względem poziomu; pochyłomierz, eklimetr, klinometr, pochylnik


SJP.pl


spadkowicz

1. drużyna sportowa lub osoba, która spadła do niższej ligi po zakończeniu sezonu;
2. firma notująca spadek wartości swoich akcji na giełdzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. drużyna sportowa lub zawodnik, który na skutek złych wyników w sezonie został przeniesiony do niższej klasy rozgrywek lub któremu grozi takie przeniesienie

 (1.2) pot. finans. firma, która w danym momencie notuje spadek wartości swoich akcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z drugim spadkowiczem, z Radzionkowa, myszkowianie grać będą, również na własnym boisku, w połowie września.

 (1.2) Wśród spadkowiczów znalazł się także Elektrim, który obniżył swój kurs o 1,9 proc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadek m.

 czas. spadać

 przym. spadkowy

Wiktionary


spadkowiczka

zawodniczka, która spadła do niższej ligi po zakończeniu sezonu


SJP.pl


spadkownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. urządzenie używane do demonstracji ruchu jednostajnie przyspieszonego, zbudowane z bloczka, na którym zawieszone na nici są dwa obciążniki o znanych masach;

Wiktionary


spadkowy

przymiotnik od: spadek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze spadkiem, dotyczący spadku

 (1.2) zmniejszający swoją liczebność, wartość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza wiąże się również z koniecznością sporządzenia inwentarza spadkowego, w którym zawarte zostaną informacje na temat przedmiotów należących do spadku.

 (1.2) Chociaż gatunek ten ma duże zdolności adaptacyjne do zmiany habitatu, jednak uważa się, że trend liczebności populacji jest spadkowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadek mrz., spadkowicz mos.

 przysł. spadkowo

 czas. spadać

Wiktionary


spadnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spaść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spadʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: spadʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spaść, spadać

Wiktionary


spadochron

urządzenie rozwijające się w czaszę, zmniejszające prędkość ruchu ciała w powietrzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

 (1.2) środ. uczn. plecak z książkami

 (1.3) środ. więz. rozbój polegający na nakryciu głowy ofierze i pobiciu jej

Wiktionary

Zobacz też: "Spadochron" – album muzyczny Meli Koteluk.

Spadochron – statek powietrzny, który wykorzystując opór powietrza do zmniejszenia prędkości opadania w atmosferze, pozwala na bezpieczne wylądowanie podwieszonego skoczka, sprzętu lub ładunku.

Spadochrony ze względu na przeznaczenie dzieli się na: ratownicze, desantowe, treningowe, wyczynowe, zapasowe, towarowe oraz specjalne (np. spadochrony hamujące).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znów śniło mu się, że czasza spadochronu się nie otworzyła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈdɔxrɔ̃n, AS: spadoχrõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadochroniarstwo n., spadochroniarz m., spadochroniarka ż.

:: zdrobn. spadochronik m.

 przym. spadochronowy, spadochroniarski

Wiktionary


spadochroniarka

→ spadochroniarz


SJP.pl

Patrz:

spadochroniarz

spadochroniarnia

pomieszczenie przeznaczone do przechowywania sprzętu spadochroniarskiego


SJP.pl

Spadochroniarnia – pomieszczenie, w którym przechowuje się, konserwuje i przygotowuje do skoku sprzęt spadochronowy.

Wikipedia


spadochroniarski

dotyczący spadochroniarza, spadochroniarstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący spadochroniarstwa, spadochroniarzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadochroniarstwo n., spadochron m., spadochroniarz m.

Wiktionary


spadochroniarstwo

Spadochroniarstwo – sport polegający na wykonywaniu skoków spadochronowych, w których ocenie podlega element składowy skoku, zależnie od dyscypliny, na przykład wykonywanie akrobacji w swobodnym spadaniu, wykonanie akrobacji na otwartej czaszy lub precyzja lądowania.

Wikipedia


spadochroniarz

1. skoczek spadochronowy, sportowo lub zawodowo uprawiający skoki ze spadochronem;
2. w gwarze uczniowskiej, przenośnie: uczeń powtarzający klasę; repetent, drugoroczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lotn. skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

 (1.2) przen. środ. uczn. uczeń powtarzający klasę

 (1.3) przen. polit. polityk, który startuje w wyborach w innym, niż macierzysty, okręgu wyborczym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spadochroniarz (skoczek spadochronowy) – każda osoba dokonująca skoku ze spadochronem (np. w celach ratunkowych)
  • spadochroniarz – żołnierz wojsk powietrznodesantowych
  • spadochroniarz – sportowiec uprawiający spadochroniarstwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spadochroniarz opada ruchem prostoliniowym jednostajnym.

 (1.2) W naszej klasie jest czterech spadochroniarzy.

 (1.3) Polityczny spadochroniarz nie ma łatwego życia w nowym okręgu wyborczym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ, AS: spadoχrõńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadochron m., spadochroniarstwo n.

:: fż. spadochroniarka ż.

 przym. spadochroniarski, spadochronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skoczek spadochronowy

Wiktionary


spadochronik

1. zdrobnienie od: spadochron;
2. część spadochronu służąca do wyciągania całej czaszy z pokrowca


SJP.pl


spadochronowy

przymiotnik od: spadochron


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący spadochronu, wykonywany za pomocą spadochronu, posługujący się spadochronem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gabrysia jest entuzjastką skoków spadochronowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspadɔxrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: spadoχrõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadochron m., spadochronik m., spadochroniarstwo n., spadochroniarz m., spadochroniarka ż.

Wiktionary


spadowy

przymiotnik od: spad


SJP.pl


spadziodajne

zawierający spadź, dostarczający spadzi


SJP.pl


spadziodajny

zawierający spadź, dostarczający spadzi


SJP.pl


spadziowy

przymiotnik od: spadź


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pszcz. kulin. pochodzący ze spadzi

 (1.2) pszcz. dotyczący spadzi, związany ze spadzią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miód spadziowy posiada przeważnie zabarwienie ciemnobrunatne, aromat słaby lekko korzenny lub żywiczny. Ma zastosowanie w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadź

 przym. spadziodajny

Wiktionary


spadzisty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) nachylony pod dużym kątem do poziomej płaszczyzny

 (1.2) daw. chylący się, pochylony

 (1.3) daw. opadający, spadający, wiszący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wreszcie znaleźli się przed kuźnią. Drzemała w ciemności, czarna i zamknięta na głucho, pod szerokim okapem spadzistego dachu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spad mrz., spadek mrz., spadzistość ż.

 czas. spadać ndk., spaść dk.

 przysł. spadzisto, spadziście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stromy

Wiktionary


spadówa

młodzieżowo: wykrzyknik nakazujący komuś bezzwłoczne oddalenie się skądś; spadówka, wynocha, precz, won, paszoł won


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. posp. grub. gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spadówa! I więcej się tu nie pokazujcie, durnie!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) precz, sio, pot. spadaj / spadajcie, won, wynocha, wypad

Wiktionary


spadówka

młodzieżowo: wykrzyknik nakazujący komuś bezzwłoczne oddalenie się skądś; spadówa, wynocha, precz, won, paszoł won


SJP.pl


spadły

w odniesieniu do zwierzyny łownej: chudy


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy przeszły od: spaść

przymiotnik

 (2.1) łow. o zwierzynie łownej: chudy

Wiktionary


spadź

gęsta, słodka ciecz występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew, stanowiąca składnik miodów spadziowych; rosa miodowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gęsta, słodka ciecz składająca się z wydzieliny mszyc i czerwców oraz soków roślinnych, występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew;

Wiktionary

Spadź – słodka ciecz występująca w postaci kropel na igłach i gałęziach świerka, modrzewia i jodły oraz na liściach niektórych drzew liściastych, m.in. dębu i lipy. Składa się z soków roślinnych, wypływających z komórek uszkodzonych przez mszyce, czerwce lub miodówki (i inne owady ssące żywiące się sokami roślinnymi) oraz z płynnych odchodów tych owadów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spadź zbierana jest przez pszczoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spat͡ɕ, AS: spać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spadziowy, spadziodajny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rosa miodowa

Wiktionary


spaghetteria

[czytaj: spageteria] punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się spaghetti oraz inne potrawy mączne


SJP.pl


spaghetti

[czytaj: spagetti] cienki, włoski makaron w kształcie nitek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. włoski, długi, cienki makaron;

 (1.2) kulin. potrawa ze spaghetti (1.1)

Wiktionary

Spaghetti – rodzaj długiego, cienkiego makaronu, podstawa dań tradycyjnej kuchni włoskiej. W języku polskim słowo to bywa również używane w odniesieniu do potraw z tego makaronu.

Typowe danie składa się z porcji świeżo ugotowanego makaronu wymieszanego z odpowiednim sosem i opcjonalnie posypanego serem (we Włoszech najczęściej parmezanem lub pecorino).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zrób wreszcie coś innego na obiad, niż ciągle tylko to spaghetti.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈɡɛttʲi, AS: spagettʹi

Wiktionary


spah

żołnierz ciężkiej jazdy tureckiej; spahis


SJP.pl


spahis

żołnierz ciężkiej jazdy tureckiej; spah


SJP.pl


spajak

długi strug ciesielski do obróbki długich elementów drewnianych


SJP.pl


spajalność

podatność materiału na spajanie


SJP.pl


spajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spajać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoiwo n., niespajanie n., spojenie n., spójnik mrz., spoistość ż., spójność ż.

 czas. spajać ndk.

Wiktionary


spajać

1. łączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepiać;
2. tworzyć całość z wielu elementów; łączyć;
3. czynić pijanym; upijać, spijać;
4. spajać się (rzadkie) - łączyć się, być spajanym; upijać się, spijać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) trwale łączyć ze sobą różne elementy

 (1.2) jednoczyć kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czytelnik jest potężnym, choć bezimiennym czynnikiem rozwoju literatury, spaja elementy nowatorskie z tradycją, zaniedbany i niekulturalny opóźnia rozwój sztuki, ciekawy, chłonny i inteligentny sprzyja rozwojowi talentów.

 (1.2) Miłość więcej serc rozdziela, niż spaja.

 (1.2) Myśl dawnej Polski wiązała i spajała, bratała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoiwo n., spojenie n., spajanie n., spoidło n., spojówka ż., spójnik mrz., spoistość ż., spójność ż.

 czas. spoić dk.

 przym. spójny

Wiktionary


spak

nazwisko


SJP.pl


spakietyzować

połączyć w pakiety


SJP.pl


spakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spakować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowacz mos., paczka ż., pakowanie n., wpakowanie n., paka ż.

 przym. opakowaniowy

 czas. spakować

Wiktionary


spakowany

włożyć jakieś przedmioty do walizki, teczki itp.; też: zrobić z czegoś paczkę


SJP.pl


spakować

włożyć jakieś przedmioty do walizki, teczki itp.; też: zrobić z czegoś paczkę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pakować)

 (1.1) zrobić z czegoś paczkę; ułożyć coś w czymś ułatwiającym przetransportowanie

czasownik zwrotny przechodni dokonany (ndk. pakować się)

 (2.1) spakować (1.1) swoje rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spakowałem swoje rzeczy do kartonów i zniosłem do samochodu.

 (2.1) Spakowała się błyskawicznie. Tak naprawdę niewiele miała do pakowania. Nie zżyła się z tym Aschaffenburgiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paker mos./mrz., pakowacz mos., spakowanie n., paka ż.

 przym. opakowaniowy, napakowany

 czas. pakować, rozpakowywać, wypakowywać

Wiktionary


spalacja

w fizyce jądrowej: rozbicie jądra atomowego na fragmenty w wyniku bombardowania protonami o bardzo dużej energii; kruszenie jądra atomowego


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spalacyjny

→ spalacja


SJP.pl

Patrz:

spalacja

spalacz

spalacz tłuszczu - preparat na odchudzanie


SJP.pl


spalanie

1. gwałtowne utlenianie przebiegające z wydzieleniem światła i ciepła;
2. niszczenie czegoś ogniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spalać.

Wiktionary

Spalanie – egzotermiczna reakcja chemiczna przebiegająca między materiałem palnym lub paliwem a utleniaczem, z wydzieleniem ciepła i światła. Paliwa i utleniacze mogą występować w trzech stanach skupienia: gazowym, ciekłym i stałym. Powszechnie dostępnym utleniaczem gazowym jest tlen zawarty w powietrzu. Utleniacze ciekłe i stałe są stosowane w silnikach rakietowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mezytylen jest również głównym miejskim lotnym związkiem organicznym (LZO), który powstaje w wyniku spalania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈlãɲɛ, AS: spalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palić, spalać ndk., spalić dk.

 rzecz. spalina ż., spalenie n., palenie n., palnik mrz., spaliny

Wiktionary


spalarka

urządzenie do spalania czegoś, np. nieczystości, liści


SJP.pl


spalarniany

→ spalarnia


SJP.pl

Patrz:

spalarnia

spalarniowy

→ spalarnia


SJP.pl

Patrz:

spalarnia

spalatalizować

nadać miękkość głosce


SJP.pl


spalać

1. niszczyć, paląc;
2. mocno opalać;
3. niszczyć środkami chemicznymi;
4. zużywać jako paliwo;
5. utleniać substancje pokarmowe;
6. dawniej o broni: wypalać;
7. spalać się:
a) płonąć;
b) opalać się mocno;
c) utleniać się;
d) dekonspirować się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spalić)

 (1.1) niedokonany od|spalić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspalat͡ɕ, AS: spalać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypalać, rozpalać, spalić, palić

 rzecz. spalinówka ż., spalinowiec mrz., spalina ż., spalanie n., palnik mrz., spaliny

Wiktionary


spalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spalić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈlɛ̃ɲɛ, AS: spalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spalić, palić

 rzecz. palenie n., spalanie n., palnik mrz., spaliny

Wiktionary


spaleniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lud. istota półdemoniczna; pokutująca dusza sprawcy podpalenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spaleniec – część wsi Hadle Kańczuckie, w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Jawornik Polski
  • Spaleniec – grzbiet na Doliną ku Dziurze w Tatrach
  • Spaleniec – potok, dopływ Kamienicy
  • Spaleniec – potok, dopływ Łopuszanki

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) podżegnik, podpalacz, pożognik

Wiktionary


spalenisko

miejsce po ognisku lub pożarze; pogorzelisko, pożarzysko, popielisko, zgliszcze


SJP.pl


spaleniskowy

→ spalenisko


SJP.pl

Patrz:

spalenisko

spalice

Spalice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Oleśnica.

Wikipedia


spalina

potocznie: silnik spalinowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. silnik spalinowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spalanie n., spaliny nmos., spalinowiec mrz., spalinówka ż.

 czas. spalać ndk., spalić dk.

 przym. spalinowy

Wiktionary


spaliniak

potocznie: pojazd napędzany silnikiem spalinowym


SJP.pl


spalinowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. mot. pojazd spalinowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miasto zdecydowało, że do centrum będzie można wjechać klasycznym śmierdzącym spalinowcem, jednak trzeba będzie za to zapłacić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spalinówka ż., spalina ż., spaliny nmos.

 czas. spalać ndk., spalić dk.

 przym. spalinowy

Wiktionary


spalinowy

→ spaliny, np. silnik spalinowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) działający w oparciu o spalanie paliwa

 (1.2) przym. od spaliny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspalʲĩˈnɔvɨ, AS: spalʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spalinówka ż., spalinowiec mrz., spalina ż., spaliny

 czas. palić

Wiktionary


spalinowóz

pojazd z napędem spalinowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lokomotywa z napędem spalinowym;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspalʲĩˈnɔvus, AS: spalʹĩnovus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokomotywa spalinowa

Wiktionary


spaliny

potocznie: silnik spalinowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) mieszanina gazów powstała w efekcie spalania paliwa;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) plural|spalina.

Wiktionary

Spaliny, gazy spalinowe – mieszanina gazów powstających w procesie spalania paliwa (stałego, ciekłego lub gazowego), np. węgla kamiennego, węgla brunatnego, ropy naftowej, benzyny, gazu ziemnego, biopaliw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pojazdy te nie spełniały obowiązujących wówczas norm czystości spalin, jednak ich rejestracja była możliwa dzięki specjalnej decyzji ministra transportu, który zwolnił tę serię pojazdów z obowiązku uzyskania homologacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈlʲĩnɨ, AS: spalʹĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spalinowiec mrz., spalina ż., spalinówka ż., spalanie n., spalenie n.

 czas. spalić dk., spalać ndk., palić ndk.

 przym. spalinowy, palny

Wiktionary


spalinówka

urządzenie o napędzie spalinowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie z napędem spalinowym

 (1.2) kolej. lokomotywa z silnikiem spalinowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąsiad spalinówką kosi trawnik.

 (1.2) Pociąg ciągnęły dwie spalinówki aż do Mrągowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spalina ż., spaliny nmos., spalinowiec mrz.

 czas. spalać ndk., spalić dk.

 przym. spalinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. lokomotywa spalinowa, spalinowóz

Wiktionary


spalić

1. zniszczyć, paląc;
2. mocno opalić;
3. zniszczyć środkami chemicznymi;
4. zużyć jako paliwo;
5. utlenić substancje pokarmowe;
6. w sporcie: znaleźć się na spalonym;
7. dawniej o broni: wypalić;
8. spalić się:
a) spłonąć;
b) opalić się mocno;
c) utlenić się;
d) zdekonspirować się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spalać)

 (1.1) poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem

 (1.2) kulin. zbyt mocno przypiec

 (1.3) zniszczyć coś żrącą substancją, zbyt intensywną eksploatacją (o urządzeniach elektrycznych)

 (1.4) mot. techn. zużyć jako paliwo

 (1.5) sport. (w niektórych grach zespołowych) podać piłkę do innego zawodnika swojej drużyny w chwili, gdy między nim a bramką przeciwnika nie ma żadnego zawodnika drużyny przeciwnej

 (1.6) zepsuć najczęściej dowcipną opowieść poprzez pomylenie treści, przedwczesne zdradzenie zakończenia, lub niewłaściwie ukazanie puenty

 (1.7) środ. zdekonspirować, zdradzić miejsce czyjegoś pobytu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed wypowiedzeniem wojny ambasador spalił wszystkie ważne dokumenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspalʲit͡ɕ, AS: spalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt niedokonany spalać

 czas. palić, rozpalać, wypalić dk., wypalać ndk.

 rzecz. spalinówka ż., spalinowiec mrz., spalina ż., palenie n., spalanie n., palnik mrz., spalenie n., spalony, spalenizna, spalarnia, spaliny

 przym. spalony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) pot. zjarać

 (1.1) puścić z dymem

 (1.2) przypalić

Wiktionary


spalony

1. taki, który został zniszczony ogniem; spieczony, wysuszony; uszkodzony;
2. w warunkach konspiracji: odkryty, rozpoznany, zdemaskowany przez władze;
3. potocznie o człowieku przegranym, który nie ma już żadnych szans, możliwości polepszenia swojej sytuacji;
4. pozycja spalona - pozycja powodująca unieważnienie zagrania zawodnika i przyznanie rzutu wolnego stronie przeciwnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

przymiotnik

 (2.1) zniszczony poprzez ogień

 (2.2) slang. odurzony marihuaną

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spalony (futbol amerykański)
  • spalony (hokej na lodzie)
  • spalony (piłka nożna)
  • spalony (skok w dal)
  • spalony (rugby league)
  • spalony (rugby union)
  • spalony (lacrosse)
  • Spalony (film)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sędzia nie uznał gola, gdyż strzelec w momencie podania był na spalonym.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spalić, palić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofsajd

 (2.2) zjarany

Wiktionary


spalski

przymiotnik od: Spała, osada w województwie łódzkim


SJP.pl


spam

niepożądana informacja przesyłana za pośrednictwem poczty elektronicznej lub publikowana na grupach dyskusyjnych, forach itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne;

Wiktionary

Spam ( spam „mielonka”) – niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne. Najbardziej rozpowszechniony jest spam za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w Usenecie. Część użytkowników doświadcza spamu w komunikatorach (np. ICQ czy Gadu-Gadu lub Messengerze), a także w SMS-ach. Zwykle (choć nie zawsze) jest wysyłany masowo.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spãm, AS: spãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spamer m., spamowanie n.

 czas. spamować ndk., zaspamować dk.

Wiktionary


spambot

program komputerowy do automatycznego rozsyłania niechcianych wiadomości


SJP.pl

Spambot – określenie zautomatyzowanych programów komputerowych (botów) zaprojektowanych do rozsyłania spamu. Programy te mogą działać na różnych platformach i atakować m.in. fora dyskusyjne, komunikatory i skrzynki pocztowe. Zależnie od złożoności są w stanie rejestrować fikcyjne konta służące do rozsyłania spamu, czy też łamać zabezpieczenia, z którymi się zetkną (np. CAPTCHA).

Wikipedia


spamer

osoba wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spammer, spamowicz


SJP.pl


spamerka

kobieta wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spamowiczka


SJP.pl


spamerski

1. zawierający spam;
2. zajmujący się rozsyłaniem spamu, pomocny przy rozsyłaniu spamu


SJP.pl


spamerstwo

rozsyłanie niepożądanych informacji do wielu użytkowników Internetu; spamming, spamowanie


SJP.pl


spamiętanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spamiętać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spamiętać dk.

 rzecz. pamięciówka ż.

Wiktionary


spamiętywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spamiętywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spamiętywać ndk.

Wiktionary


spamiętywać

zachowywać w pamięci; zapamiętywać


SJP.pl


spammer

[czytaj: spamer] osoba wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spamer, spamowicz


SJP.pl


spamming

[czytaj: spaming] rozsyłanie niepożądanych informacji do wielu użytkowników internetu; spamerstwo, spamowanie


SJP.pl


spamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spamować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spam m., spamer m., spamerka ż., zaspamowanie n.

 czas. spamować ndk., zaspamować dk.

 przym. spamowy

Wiktionary


spamowicz

osoba wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spammer, spamer


SJP.pl


spamowiczka

kobieta wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spamerka


SJP.pl


spamowy

→ spam


SJP.pl

Patrz:

spam

spanakopita

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. placek szpinakowy – tradycyjny grecki, z ciasta filo, przekładany szpinakiem, czasem również serem feta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najlepszą spanakopitę jadłem w Salonikach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspãnakɔˈpʲita, AS: spãnakopʹita

Wiktionary


spandau

Spandau, Berlin-Spandau (dolnołuż. "Spandawa") – dzielnica ("Ortsteil") Berlina w okręgu administracyjnym Spandau, dawne miasto. Od 1 października 1920 w granicach miasta. Liczy ok. 36 tys. mieszkańców.

Wikipedia


spandeksowy

→ spandex


SJP.pl

Patrz:

spandex

spandendo

określenie wykonawcze: powiększając, rozwijając (dynamikę lub tempo)


SJP.pl


spandex

elastyczne włókno syntetyczne; elastan, lycra


SJP.pl

Spandex (lycra, elastan i in.) – elastyczne włókno syntetyczne (elastomer poliuretanowy), wynalezione w 1958 r. przez Josepha Shiversa w laboratoriach DuPont i przez długi czas produkowane i rozprowadzane przez tego producenta.

"Lycra" jest zastrzeżonym znakiem towarowym przedsiębiorstwa Invista (dawniej część DuPont).

Wikipedia


spangolit

minerał krystalizujący w układzie trygonalnym, którego nazwa pochodzi od nazwiska odkrywcy (Norman Spang)


SJP.pl

Spangolit – rzadki minerał z klasy siarczanów.

Wikipedia


spaniały

przymiotnik

 (1.1) daw. wyróżniający się ponadprzeciętnymi cechami lub wyższej jakości, piękny, okazały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest to widok spaniały od Miodziusia strony.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspaniały, cudowny, rewelacyjny, niezwykły

Wiktionary


spanie

miejsce, gdzie można spać; posłanie; legowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spać.

 (1.2) posłanie; miejsce, w którym można spać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspãɲɛ, AS: spãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spać ndk., zaspać dk.

 rzecz. śpiący mos., sypialnia ż.

 ims. śpiący

 przym. śpiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. nyny

Wiktionary


spaniel

rasa psów aportujących; cocker spaniel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żyła długo opowiadał mi o swoim spanielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspãɲɛl, AS: spãńel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. spanielka ż.

:: zdrobn. spanielek m.

Wiktionary


spanielek

zdrobnienie od: spaniel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: spaniel

Wiktionary

Spanielek – jednomasztowy, polski jacht pełnomorski (slup).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Syn gospodarzy chciał sprzedać małego spanielka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spaniel mzw., spanielka ż.

Wiktionary


spanielka

samica psa myśliwskiego lub pokojowego o falistej sierści i zwisających uszach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kynol. suka rasy spaniel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U Honoraty w kojcu widziałam dwie spanielki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spanielek m.

:: fm. spaniel m.

Wiktionary


spanikowany

wpaść w panikę, przestraszyć się


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) ogarnięty nagłym, niepohamowanym strachem utrudniającym racjonalne działanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spanikowana dziewczyna wybiegła z wrzaskiem na ulicę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panika ż.

 czas. panikować ndk., spanikować ndk.

Wiktionary


spanikować

wpaść w panikę, przestraszyć się


SJP.pl


spaniolowie

ludność żydowska wypędzona z Hiszpanii i Portugalii w latach 1492-97; Sefardyjczycy


SJP.pl


spanker

żagiel sztormowy stawiany na bezanmaszcie, ustawiający dwumasztowy jacht dziobem do wiatru


SJP.pl


spanking

aktywność seksualna polegająca na dawaniu klapsów


SJP.pl

Spanking – zachowanie polegające na zadawaniu uderzeń bądź klapsów, najczęściej w pośladki, mające na celu podniecenie seksualne obojga partnerów. Klapsy mogą być zadawane zarówno dłonią, jak i specjalnymi paletkami lub dowolnymi przedmiotami, takimi jak pasek czy szczotka do włosów. Spanking wiązany jest z grupą zachowań typu BDSM, może mieć również formę poniżenia seksualnego.

Wikipedia


spanko

potocznie:
1. krótki okres spania; drzemka;
2. miejsce przeznaczone do spania


SJP.pl


spapranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spaprać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespapranie n., paprok mos.

 czas. spaprać dk.

Wiktionary


spaprać

zrobić coś źle, nieporządnie, niedbale


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|paprać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wygląda tak, jakbyśmy mieli już sprawę na zakończeniu, proszę ja ciebie, Fred, a oni wleźli i wszystko spaprali? – zapytał ostrożnie pułkownik, który wreszcie dojrzał cały sens wypowiedzi swojego podwładnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paprok mos., spapranie n.

Wiktionary


spapugować

potocznie: powtórzyć coś po kimś bezmyślnie; zmałpować


SJP.pl


sparabolizować

nadać utworowi literackiemu cechy paraboli - opowieści moralno-dydaktycznej; zalegoryzować, zmetaforyzować


SJP.pl


sparafrazować

wyrazić lub opowiedzieć innymi słowami


SJP.pl


sparaliżować

czasownik przechodni dokonany (ndk. paraliżować)

 (1.1) med. wywołać paraliż

 (1.2) pozbawić możliwości działania

 (1.3) psych. odebrać zdolność jasnego działania umysłu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraliż mrz., sparaliżowanie n., paralityk mos., paralizator mrz.

 czas. paraliżować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) obezwładnić, porazić

Wiktionary


sparametryzować

w modelach komputerowych: zastąpić wartości uproszczonymi parametrami


SJP.pl


sparcelować

dokonać podziału gruntu na mniejsze działki, parcele


SJP.pl


sparceta

roślina z rodziny bobowatych; esparceta


SJP.pl

Sp

Wikipedia


sparciały

o tkaninie, skórze, gumie: taki, który stracił elastyczność


SJP.pl


spardek

pokład środkowej nadbudowy statku


SJP.pl

Spardek ( quarterdeck) – powierzchnia pokładu statku znajdująca się na nadbudówce lub pomoście wystających ponad pokład główny jednostki.

Na XVIII wiecznych żaglowcach była to niższa część achterdeku, gdzie zwykle przebywali oficerowie i sternicy, lub – w jednostkach o konstrukcji bezkasztelowej – pokład górny rozciągający się od stewy dziobowej do rufowej. Później zaczęto nazywać tak pokład nadbudowy środkowej.

Wikipedia


sparganoza

choroba pasożytnicza człowieka, wywoływana przez larwy pewnego gatunku tasiemca


SJP.pl

Sp

Wikipedia


sparing

rozgrywka sportowa o charakterze treningowym; sparring


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. rozgrywka lub walka o charakterze treningowym;

Wiktionary

Sparing (ang. "sparring") – walka treningowa lub kontrolna w celu sprawdzenia formy zawodnika. Można również użyć tego określenia do nazwania spotkania towarzyskiego dwóch drużyn, mającego charakter szkoleniowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polska i Meksyk są w grupie 11 uczestników mundialu, którzy oba sparingi rozegrają z innymi zakwalifikowanymi już reprezentacjami.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sparingować ndk.

 przym. sparingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. sparring

Wiktionary


sparingować

w sporcie: brać udział w sparingu; sparować


SJP.pl


sparingowy

przymiotnik od: sparing (sparring); sparringowy


SJP.pl


sparingpartner

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. partner do sparingu

Wiktionary


sparingpartnerka

zawodniczka tocząca z inną zawodniczką walkę treningową; sparringpartnerka


SJP.pl


spark

model samochodu marki Chevrolet


SJP.pl


sparmania

ozdobna roślina doniczkowa; jeżatka; lipka pokojowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. lipka pokojowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sparˈmãɲja, AS: sparmãńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lipka pokojowa, jeżatka

Wiktionary


sparodiować

czasownik przechodni dokonany (ndk. parodiować)

 (1.1) dokonany od|parodiować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parodia ż.

Wiktionary


sparowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sparować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. para ż., wparowanie n.

Wiktionary


sparować

1. odeprzeć, odparować uderzenie przeciwnika;
2. połączyć, skojarzyć zwierzęta w pary w celach rozrodczych;
3. poddać coś działaniu pary


SJP.pl


sparring

[czytaj: sparing] rozgrywka sportowa o charakterze treningowym; sparing


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. rozgrywka lub walka o charakterze treningowym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sparringowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. sparing

Wiktionary


sparringowy

przymiotnik od: sparring (sparing); sparingowy


SJP.pl


sparringpartnerka

zawodniczka tocząca z inną zawodniczką walkę treningową; sparingpartnerka


SJP.pl


sparsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. dokonanie analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jej struktury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parser mrz., parsowanie n.

 czas. parsować ndk., sparsować dk.

Wiktionary


sparsować

w informatyce: zanalizować ciąg znaków w celu ustalenia jego struktury


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. parsować)

 (1.1) inform. dokonać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jego struktury i dalszego przetwarzania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sparˈsɔvat͡ɕ, AS: sparsovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parser mrz., parsowanie n., sparsowanie n.

 czas. parsować ndk.

Wiktionary


sparta

1. miasto w Grecji;
2. starożytne państwo-miasto; Lacedemon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;

 (1.2) geogr. miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

 (1.3) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości i gmin w USA

 (1.4) mitgr. mitologiczna najada i królowa, córka Eurotasa i Klety;

Wiktionary

Nie mylić z: Sparta (miasto współczesne).

Ta strona dotyczy starożytnego polis. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Sparta ( Σπάρτα) – polis starożytnej Grecji położone nad rzeką Eurotas w Lakonii, na południowo-wschodnim Peloponezie. Stolica Lacedemonu ( Λακεδαίμων).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za twórcę Sparty, jako bytu politycznego, uważa się prawodawcę Likurga.

 (1.2) Dzisiejszą Spartę zamieszkuje ponad 18 tys. mieszkańców.

 (1.3) Z tego powodu filmowcy wybrali miejscowość Sparta w stanie Illinois, jednak brak plantacjaantacji bawełny sprawił, że zarówno filmowcy jak i aktorzy musieli przenieść się na krótko do Tennessee.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsparta, AS: sparta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Spartanin mos., Spartanka ż., spartanin mos., spartanka ż., spartiata mos.

 przym. spartański, spartiacki

 przysł. spartańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lacedemon

Wiktionary


spartaczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. partaczyć)

 (1.1) zrobić coś byle jak, nieudolnie, źle

Wiktionary

Powiązane:

 czas. partaczyć ndk.

 rzecz. spartaczenie n., partaczenie n., partaczka ż., partacz mos., partanina ż., partactwo n.

 przym. partacki

 przysł. partacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sfuszerować, sknocić, spartolić

Wiktionary


spartak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spartak – radziecki niszczyciel z okresu po I wojnie światowej (późniejszy estoński „Wambola”)
  • Spartak (stacja metra) – nieczynna stacja moskiewskiego metra
  • Škoda 440 Spartak – samochód osobowy
  • Let L-21 Spartak – czechosłowacki samolot
  • Spartak – wieś w Rosji, w Baszkortostanie, w rejonie jermiekiejewskim
  • Spartak – wieś w Rosji, w obwodzie saratowskim, w rejonie fiodorowskim
  • Spartak – wieś na Ukrainie, w obwodzie donieckim, w rejonie donieckim.
  • Spartak – stacja kolejowa na Ukrainie
  • Spartak Władykaukaz (Spartak Ordżonikidze)
  • Spartak Trnawa – czechosłowacki
  • Spartak Iwano-Frankiwsk – ukraiński
  • FK Spartak Subotica

Wikipedia


spartakiada

zawody rozgrywane w różnych dyscyplinach sportowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. hist. zawody sportowe organizowane w krajach socjalistycznych na szeroką skalę, promujące sport i jego masowy charakter;

Wiktionary

Spartakiada (ros., od łac. imienia "Spartacus", które nosił gladiator-powstaniec Spartakus) – forma masowych zawodów sportowych, której głównym celem było rozpowszechnianie sportu. Początkowo spartakiady odbywały się w Związku Radzieckim, a po II wojnie światowej organizowano je również w innych krajach bloku wschodniego. Utożsamiano je tam z robotniczymi zawodami sportowymi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. spartakiadowy

Wiktionary


spartakiadowy

przymiotnik od: spartakiada


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany ze spartakiadą, dotyczący spartakiady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spartakiada ż.

Wiktionary


spartakus

rzymski niewolnik; przywódca największego powstania niewolników w 73-71 p.n.e


SJP.pl

Spartakus (gr. Σπάρτακος "Spártakos", łac. "Spartacus"; zm. 71 p.n.e.) – niewolnik, gladiator rzymski, z pochodzenia prawdopodobnie Trak. Przywódca największego i najgroźniejszego w historii Rzymu powstania niewolników, od jego imienia nazywanego powstaniem Spartakusa.

Wikipedia


spartalać

potocznie:
1. robić coś nieudolnie, psuć; knocić, fuszerować, partaczyć, partolić;
2. marnować, nie wykorzystywać czegoś należycie


SJP.pl


spartan

1. wczesnozimowa odmiana jabłoni;
2. owoc tej odmiany jabłoni


SJP.pl

Ja

Wikipedia


spartanin

przenośnie: mężczyzna żyjący według surowych reguł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sparty; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sparta ż., Spartanin mos., Spartanka ż., spartiata mos.

:: fż. spartanka ż.

 przym. spartański, spartiacki

Wiktionary


spartanka

przenośnie: kobieta żyjąca według surowych reguł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Sparty; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sparta ż., Spartanin mos., Spartanka ż., spartiata mos.

:: fm. spartanin mos.

 przym. spartański, spartiacki

Wiktionary


spartański

1. przymiotnik od:
a) Sparta (starożytne państwo-miasto; Lacedemon); lacedemoński;
b) Sparta (miasto w Grecji);
2. zahartowany, surowy, charakterystyczny dla spartanina - osoby prowadzącej surowy tryb życia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Sparty, związany ze Spartą

 (1.2) charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po przeprowadzce na wieś zacząłem prowadzić spartański tryb życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sparˈtãj̃sʲci, AS: spartãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sparta ż., Spartanin mos., spartanin mos., spartiata mos., Spartanka ż., spartanka ż.

 przysł. spartańsko, po spartańsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ascetyczny, prosty, prymitywny, surowy, twardy, zahartowany

Wiktionary


spartańskość

→ spartański


SJP.pl

Patrz:

spartański

sparteina

Sp

Wikipedia


sparteria

wyroby plecione; plecionka


SJP.pl


sparteryjny

przymiotnik od: sparteria


SJP.pl


spartiata

w starożytnej Sparcie: pełnoprawny obywatel, użytkownik działki ziemi państwowej uprawianej na jego rzecz przez helotów; spartiata od urodzenia podlegał stałej kontroli państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. pełnoprawny obywatel spartański

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sparta ż., spartanin mos., spartanka ż.

 przym. spartański

Wiktionary


spartolić

potocznie: zepsuć, zawalić jakąś sprawę lub pracę; spartaczyć


SJP.pl


spartycjonować

w informatyce: podzielić (dysk twardy) na partycje


SJP.pl


spartyna

rodzaj traw z rodziny wiechlinowatych


SJP.pl

Spartyna ("Spartina" Schreb.) – rodzaj roślin wieloletnich z rodziny wiechlinowatych ("Poaceae") wyodrębniany w niektórych ujęciach systematycznych, zwłaszcza historycznych. We współczesnych bazach taksonomicznych niewyróżniany – zaliczane tu gatunki włączane są do rodzaju poronica "Sporobolus".

Wikipedia


sparysoma

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Sparisoma|Swainson|ref=tak., morska ryba okoniokształtna z rodziny skarusowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biologia rozrodu sparysom jest słabo poznana.

Wiktionary


sparzać

dezynfekować lub zmieniać właściwości danej rzeczy, poddając działaniu bardzo gorącej wody albo pary


SJP.pl


sparzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sparzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sparzyć, parzyć

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary


sparzyć

uszkodzić ciało, dotykając go czymś gorącym


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. parzyć)

 (1.1) uszkodzić ciało, dotykając je czymś gorącym

 (1.2) kulin. zalać lub opłukać coś wrzątkiem

czasownik zwrotny dokonany sparzyć się (ndk. parzyć się)

 (2.1) doznać poparzenia, podrażnić skórę i mieć objawy poparzenia lub takie, jak po dotknięciu gorącej rzeczy

czasownik zwrotny dokonany sparzyć się (ndk. brak)

 (3.1) przen. doznać zawodu, zawieść się na czymś lub na kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Należy sparzyć pomidory i następnie pokroić je w kostkę.

 (1.2) Jajka przed użyciem należy sparzyć, opłukując wrzątkiem.

 (3.1) Nie tylko ty sparzyłeś się na swoim przyjacielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspaʒɨt͡ɕ, AS: spažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sparzenie n.

 czas. parzyć

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oparzyć, poparzyć

 (3.1) rozczarować się

Wiktionary


spasanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekol. bezpośrednie zjadanie organizmów żywych

 (1.2) roln. karmienie / tuczenie zwierząt

 (1.3) roln. część produkcji rolniczej zużyta w gospodarstwie rolnym jako pasza dla zwierząt w danym okresie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spaślak m., spasienie n., wypasacz mos.

 czas. spasać ndk., spaść dk.

 przym. spasiony, wypasiony

Wiktionary


spasać

1. użytkować jako paszę; skarmiać;
2. tuczyć karmiąc obficie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spaść)

 (1.1) zużytkować jako paszę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spasanie n., spaślak mzw./mos.

Wiktionary


spasienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spaść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈɕɛ̇̃ɲɛ, AS: spaśė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spaść

 rzecz. spasanie n.

Wiktionary


spasiony

spaśny;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty


SJP.pl


spaski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rusycyzm używany w pojęciach odnoszących się Zbawiciela (Chrystusa)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cerkiew zwana Spaską jest budowlą trójnawową, wzniesioną na planie zbliżonym do kwadratu, z trzema wielobocznie zamkniętymi apsydami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Spas

Wiktionary


spasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spasować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spasować dk.

 rzecz. pas n.

Wiktionary


spasować

1. dopasować do siebie części czegoś obrabiając je;
2. ominąć swoją kolejkę w grze, licytacji;
3. zrezygnować, poddać się


SJP.pl


spasowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Spasowski (1843–1923), powstaniec styczniowy
  • Romuald Spasowski (1921–1995), dyplomata, ambasador
  • Władysław Spasowski (1877–1941), filozof marksistowski, pedagog, działacz komunistyczny

Wikipedia


spasowywać

potocznie: dokładnie dopasowywać do siebie


SJP.pl


spasteryzować

zniszczyć bakterie i inne drobnoustroje w produktach spożywczych i farmaceutycznych, podgrzewając taki produkt do określonej temperatury; zapasteryzować


SJP.pl


spasticol

[czytaj: spastikol] nazwa handlowa leku o działaniu rozkurczowym, zawierającego wyciąg z liścia pokrzyku i papawerynę


SJP.pl


spastwić

spastwić się - rzadko: okrutnie się z kimś obejść; napastwić się


SJP.pl


spastyczność

okresowe sztywnienie mięśni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest spastyczne

Wiktionary

Spastyczność ( spasticity, z gr. "spasticos" „pociąganie, wciąganie”) – nieprawidłowe, nadmierne napięcie mięśni (hipertonia), przejawiające się oporem przy biernym rozciąganiu mięśni, o nasileniu zmiennym w zależności od kierunku i szybkości biernego ruchu. Powstaje na skutek uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego – np. w przebiegu udaru, mózgowego porażenia dziecięcego lub urazu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. spastyczny

 przysł. spastycznie

 rzecz. spastyka ż.

Wiktionary


spastyczny

wywołany przez kurcz, mający kurcze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. kurczowy, wywołany przez spazm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dolegliwością, która pojawia się coraz częściej i której towarzyszą spastyczne, czyli napadowe bóle brzucha, jest tzw. zespół jelita nadwrażliwego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spastyczność ż., spastyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skurczowy

Wiktionary


spastyka

zaburzenie ruchowe objawiające się nadmiernym napięciem i sztywnością mięśni; spastyczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. utrzymujący się stan zwiększonego napięcia mięśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spastyczność

 przym. spastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spastyczność, stan spastyczny

Wiktionary


spaszt

prostopadła ściana skały


SJP.pl


spasły

utuczony, gruby


SJP.pl


spat

minerał używany do wyrobu przyrządów optycznych; szpat islandzki


SJP.pl


spatchować

[czytaj: spaczować] w informatyce: uaktualnić program komputerowy, stosując patch (łatkę, poprawkę)


SJP.pl


spatif

[czytaj: spatif] skrót od: Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru i Filmu


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy (rzad. nijaki)

 (1.1) = teatr. film. Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru i Filmu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • SPATiF (Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru i Filmu) – polskie stowarzyszenie artystyczne
  • Restauracja SPATiF – restauracja-klub w Łodzi
  • Klub SPATiF – klub muzyczny w Warszawie
  • Klub SPATiF – klub muzyczny w Sopocie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspatʲif, AS: spatʹif

Wiktionary


spatologizować

uczynić patologicznym


SJP.pl


spatrywać

potocznie: odpisywać od kogoś rozwiązane zadanie szkolne; ściągać, odpatrywać, odgapiać, zgapiać


SJP.pl


spatrzyć

1. patrząc, odnaleźć; wypatrzyć;
2. potocznie: odpisać od kogoś rozwiązane zadanie szkolne; ściągnąć, odpatrzyć, odgapić, zgapić


SJP.pl


spatynować

pokryć przedmiot patyną w celu postarzenia go


SJP.pl


spauperyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spauperyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pauperyzowanie n., pauperyzm m., pauper m.

 czas. spauperyzować (się) dk., pauperyzować (się) ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zubożenie

Wiktionary


spauperyzować

uczynić coś lub kogoś zbiedniałym, zubożałym


SJP.pl


spauzować

zrobić pauzę, przerwę; zapauzować


SJP.pl


spaw

1. miejsce zespawane; spoina;
2. jednorazowa czynność spawania; spawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. miejsce wykonania połączenia przez spawanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaf, AS: spaf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spawanie n., zespawanie n., spawacz m., spawaczka ż., spawarka ż., spawalnictwo n., spawalność ż.

 czas. spawać ndk., zespawać dk.

 przym. spawalniczy

Wiktionary


spawacz

osoba wyspecjalizowana w spawaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) robotnik zajmujący się spawaniem

Wiktionary

Spawacz, spawaczka – robotnik zajmujący się spawaniem. Łączy części i elementy konstrukcyjne wykonane ze stali, żeliwa, metali nieżelaznych i ich stopów poprzez spawanie elektrodą topliwą w osłonie gazów chemicznie obojętnych (argon, hel) lub mieszanek gazowych (dwutlenek węgla lub jego mieszaniny z argonem) przez spawanie automatyczne lub spawanie gazowe ręczne oraz spawanie łukiem elektrycznym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspavat͡ʃ, AS: spavač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spaw m., spawarka ż., spawareczka ż., spawanie n., zespawanie n., pospawanie n., wspawanie n., odspawanie n., spawalność ż., spawalnictwo n.

:: fż. spawaczka ż.

 czas. spawać ndk., zespawać dk., pospawać dk., wspawać dk., odspawać dk.

 przym. spawalniczy, spawalny

Wiktionary


spawaczka

→ spawacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się spawaniem

Wiktionary

Patrz:

spawacz

Powiązane:

 rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

Wiktionary


spawadełko

urządzenie do spawania drobnych części


SJP.pl


spawalnictwo

dział technologii zajmujący się łączeniem metali przez zgrzewanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina techniki związana z trwałym łączeniem metali

Wiktionary

Spawalnictwo – dział technologii obejmujący procesy łączenia metali i stopów oraz tworzyw sztucznych w wyniku skoncentrowanego doprowadzenia ciepła do miejsca, gdzie ma powstać złącze, i wytworzenie spoiny, zgrzeiny lub lutowiny.

Do zasadniczych procesów spawalniczych należą: spawanie, zgrzewanie i lutowanie. Spawalnictwo obejmuje również tzw. procesy pokrewne spawaniu: napawanie, lutospawanie, natryskiwanie cieplne, hartowanie (powierzchniowe) oraz klejenie i cięcie termiczne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

 przym. spawalniczy

Wiktionary


spawalniczka

→ spawalnik; spawaczka


SJP.pl


spawalniczy

dotyczący spawalnictwa, spawania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. związany ze spawalnictwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spawalnictwo n., spawanie n., spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

 czas. spawać ndk.

Wiktionary


spawalnik

spawacz


SJP.pl


spawalność

przydatność materiału do tworzenia złącz metodą spawania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest spawalne

Wiktionary

Spawalność – podatność materiału lub grupy materiałów do tworzenia złącz spawalniczych spełniających wymogi konstrukcyjne i technologiczne.

Termin ten definiuje się też jako zespół właściwości fizyko-chemicznych i metalurgicznych wpływających na podatność do tworzenia się złącz (napoin). Spawalność jest to zdolność materiału do uzyskania określonych własności mechanicznych po spawaniu (bez skłonności do kruchego pękania).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spaw m., spawarka ż., spawareczka ż., spawanie n., zespawanie n., pospawanie n., wspawanie n., odspawanie n., spawacz m., spawalnictwo n., spawaczka ż.

 czas. spawać ndk., zespawać dk., pospawać dk., wspawać dk., odspawać dk.

 przym. spawalniczy, spawalny

Wiktionary


spawalny

dający się spawać, nadający się do spawania


SJP.pl


spawanie

łączyć przedmioty, zwłaszcza metalowe, przez stopienie przylegających do siebie powierzchni lub za pomocą dodatkowego spoiwa, krzepnącego po wystygnięciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spawać.

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spaˈvãɲɛ, AS: spavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spawać

 rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

 przym. spawalniczy

Wiktionary


spawarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie do spawania

Wiktionary

Spawarka – urządzenie służące do spawania ręcznego lub automatycznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

 czas. spawać

Wiktionary


spawać

łączyć przedmioty, zwłaszcza metalowe, przez stopienie przylegających do siebie powierzchni lub za pomocą dodatkowego spoiwa, krzepnącego po wystygnięciu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) techn. łączyć coś techniką spawania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspavat͡ɕ, AS: spavać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spaw mrz., spawanie n., spawacz mos., spawarka ż., spawalność ż.

 czas. zespawać dk., odspawać dk.

 przym. spawalniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szwajsować

Wiktionary


spawka

jednorazowa czynność spawania; spaw


SJP.pl


spawn

postać z komiksów Todda McFarlane'a


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spawn – amerykańska seria komiksowa
  • Spawn – serial animowany na podstawie komiksu Spawn
  • Spawn – amerykański film z 1997 na podstawie komiksu Spawn
  • Spawn (The Album) – ścieżka muzyczna filmu Spawn
  • Spawning – miejsce umieszczania przedmiotów lub graczy w grach komputerowych

Wikipedia


spawęk

pajęczak charakteryzujący się wydłużonymi, cieniutkimi odnóżami; nogogłaszczkowiec


SJP.pl


spawęki

pajęczak charakteryzujący się wydłużonymi, cieniutkimi odnóżami; nogogłaszczkowiec


SJP.pl

Spawęki, nogogłaszczkowce (Pedipalpi) – wyróżniany przez część autorów takson pajęczaków o niepewnym monofiletyzmie. Należy tu około 500 opisanych gatunków zasiedlających głównie strefę tropikalną i subtropikalną.

Wikipedia


spazm

bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich; kurcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spazmy nmos.

 czas. spazmować ndk.

 przym. spazmatyczny

 przysł. spazmatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurcz, skurcz

Wiktionary


spazmatyczka

→ spazmatyk


SJP.pl

Patrz:

spazmatyk

spazmatycznie

przysłówek

 (1.1) gwałtownie, w połączeniu z łkaniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spazm mrz., spazmatyczność ż., spazmy lm. nmos.

 przym. spazmatyczny

Wiktionary


spazmatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: spazmatycznie


SJP.pl


spazmatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest spazmatyczne; cecha tych, którzy są spazmatyczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spazmatyczny

 przysł. spazmatycznie

Wiktionary


spazmatyczny

1. mający charakter ataku nerwowego; drgawkowy, konwulsyjny, spazmodyczny;
2. o płaczu: głośny, połączony z łkaniem


SJP.pl


spazmatyk

przestarzale: osoba cierpiąca na spazmy, drgawki, konwulsje


SJP.pl


spazmodyczny

mający charakter ataku nerwowego; drgawkowy, konwulsyjny, spazmatyczny


SJP.pl


spazmofilia

napady drgawek, skurcze mięśni występujące wskutek wzmożonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej; tężyczka; tetania


SJP.pl


spazmolitycznie

→ spazmolityczny


SJP.pl

Patrz:

spazmolityczny

spazmolityczny

→ spazmofilia


SJP.pl

Patrz:

spazmofilia

spazmolityk

lek działający zwiotczająco na mięśnie gładkie; lek spazmolityczny, lek rozkurczowy


SJP.pl


spazmować

gwałtownie płakać, łkając


SJP.pl


spazmowy

dawniej: spazmatyczny - kurczowy, drgawkowy, konwulsyjny


SJP.pl


spazmy

gwałtowny płacz


SJP.pl


spać

1. być pogrążonym we śnie;
2. trwać w bezruchu, w ciszy


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) fizj. być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości

 (1.2) zatrzymać się na noc

 (1.3) eufem. nie żyć

 (1.4) eufem. mieć stosunek płciowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On spał dzisiaj bardzo długo.

 (1.1) Wtedy to Pan sprawił, że mężczyzna pogrążył się w głębokim śnie, i gdy spał wyjął jedno z jego żeber, a miejsce to zapełnił ciałem.

 (1.2) Mamo, czy mogę dzisiaj spać u Żanety?

 (1.4) Ta dziewczyna to chyba spała już ze wszystkimi chłopcami w klasie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spat͡ɕ, AS: spać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. śpiący mos., spanie n., spanko n., sypialnia ż., usypiacz m., śpioch m., śpioszki n.

 czas. zaspać dk., sypiać ndk., usypiać ndk., uśpić dk., pospać ndk., wyspać się dk., wysypiać się ndk., odespać dk., zasnąć dk., zasypiać ndk.

 przym. śpiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kimać, lulać, pot. chrapać

 (1.2) nocować

 (1.3) spoczywać

Wiktionary


spaćkać

potocznie:
1. źle coś pomalować;
2. spaćkać się -
a) stać się paćką; rozpaćkać się;
b) zepsuć się; schrzanić się, skopać się, zsyfić się


SJP.pl


spała

część pnia rosnącego drzewa, okorowana na czerwono


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) leśn. okorowana na czerwono część pnia drzewa

 (1.2) leśn. część pnia drzewa poddawana żywicowaniu

 (1.3) leśn. nacięcie na pniu drzewa wykonane w celu pozyskania żywicy

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ż. przesz. czasownika spać

Wiktionary

}|-

Spała – osada letniskowa w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Inowłódz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dobrym miejscem na pozyskanie smolaka są też stare spały żywiczarskie, których drewno jest bardzo przeżywiczone.

Wiktionary


spałaszować

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, wszamać, wpałaszować, opędzlować


SJP.pl


spałek

kawałek drewna służący do rozpalania ogniska


SJP.pl


spałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. pobicie kogoś pałką

Wiktionary

Spałowanie – obdzieranie zębami kory z drzew przez niektóre zwierzęta – parzystokopytne ssaki przeżuwające.

Powodem spałowania jest zapotrzebowanie zwierząt na składniki pokarmowe zawarte w korze drzew. W lasach europejskich najczęściej spałują: jeleń i łoś, rzadziej daniel i muflon. Spośród zwierząt niełownych spałuje żubr. Najczęściej spałowanymi rodzajami drzew są: sosna, dąb, jesion, świerk i jodła. Spały mogą występować na drzewach stojących lub ściętych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pałowanie n., pałka ż., wypałowanie n.

 czas. spałować dk., wypałować dk., pałować ndk.

 przym. pałeczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypałowanie

Wiktionary


spałować

potocznie: zbić pałką; wypałować


SJP.pl


spałowy

przymiotnik od: spała


SJP.pl


spaślaczek

potocznie: kobieta otyła; tłuściocha, tłuścioszka, grubcia, grubaska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od spaślak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spaślak m.

Wiktionary


spaślaczka

potocznie: kobieta otyła; tłuściocha, tłuścioszka, grubcia, grubaska


SJP.pl


spaślak

potocznie: osoba otyła; grubas, tłuścioch, grubcio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek otyły

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. spasione zwierzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrz jak leziesz, spaślaku!

 (2.1) Myśliwi upolowali sporego spaślaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspaɕlak, AS: spaślak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spasanie n.

:: zdrobn. spaślaczek m.

 czas. spasać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. grubas.

Wiktionary


spaślok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) grubas

Wiktionary


spaśne

spasiony;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty


SJP.pl


spaśny

spasiony;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. pot. (także. pejor.) o człowieku: otyły

 (1.2) przest. o zwierzęciu hodowlanym: mający dużo tłuszczu podskórnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kapela nadworna, pod przewodem wybladłego Włocha, brzmiała z chóru wielkiego salonu i co dzień wesoło pan Wojewoda, z dworem swoim, zjadał całego wołu tucznego, spaśnego wieprza, trzy korce żyta chlebem — drugie tyle pszenicy w kołaczach, kluskach i marcepanach, wypijał beczkę wina, baryłkę wódki (…)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pasać ndk.

 rzecz. wypas mrz., pasterka ż., wypasacz mos., pasanie n., spaśne n.

 przym. wypasiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otyły, gruby

 (1.2) tuczny, wypasiony, tłusty

Wiktionary


spaść

1. zużytkować coś, np. siano, jako paszę; skarmić;
2. spaść się - pot. utyć, przybrać na wadze


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spadać)

 (1.1) dokonany od|spadać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. spasać)

 (2.1) środ. roln. dokonany od|spasać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam Witołd, chociaż go piszą wielkim kniaziem, rządzi przecie Litwą z ramienia Jagiełły i jest tylko wielkorządcą, zasługa więc spadnie na króla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaɕt͡ɕ, AS: spaść

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. spad m., spadek m., spadanie n., spadnięcie n.

 (2.1) rzecz. spaślak m., spasanie n., spasienie n.

Wiktionary


spaźnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spaźniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespaźnianie n.

 czas. spaźniać ndk.

Wiktionary


spaźniać

spaźniać się - regionalnie: spóźniać się


SJP.pl


spd

[czytaj: es-pe-DE] skrót od:
1. Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (niemieckie: Sozialdemokratische Partei Deutschlands) - najstarsza niemiecka partia polityczna (założona w 1875 roku);
2. Stronnictwo Polskich Demokratów (1943-1944)


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = kolar. system pedałów zatrzaskowych opracowany przez firmę Shimano, składający się z pedałów z mechanizmem zatrzaskowym i metalowych bloków przykręcanych do podeszew butów kolarskich, umożliwiający wpinanie i wypinanie buta z pedału

 (1.2) = polit. Socjaldemokratyczna Partia Niemiec;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pedały SPD wymagają butów ze specjalnymi otworami w podeszwach, w których montuje się zatrzaski.

Wiktionary


speakeasy

[czytaj: spikiz-i] koktajl bar dla wybranych klientów, cechujący się oryginalnością, kameralnością i wyjątkową atmosferą; bar speakeasy


SJP.pl


speaker

[czytaj: spiker] spiker;
1. osoba zapowiadająca poszczególne pozycje programu w radiu lub telewizji, odczytująca przygotowane teksty lub w inny podobny sposób pracująca głosem;
2. przewodniczący izby niższej parlamentu w krajach anglosaskich


SJP.pl


speakerka

spikerka;
1. pracowniczka radia lub TV odczytująca teksty, zapowiadająca program; osoba wygłaszająca komentarz w filmie, podająca informację przez megafon itp.
2. pot. zajęcie spikera
3. środ. pomieszczenie, w którym pracuje spiker


SJP.pl


spearman

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych w stanie Teksas, w hrabstwie Hansford

Wiktionary

Spearman – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Hansford. W 2000 roku liczyło 3 021 mieszkańców. Miejsce narodzin Rexa Linna.

Wikipedia


spears

nazwisko


SJP.pl


spec

potocznie: fachowiec, znawca; szpec, fachman, fachura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. fachowiec, specjalista

Wiktionary

Spec (ang. "The Ref") – amerykańska komedia kryminalna z 1994 roku w reżyserii Teda Demme'a.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazywał się specem od komputerów, ale tego wirusa nie umiał usunąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛt͡s, AS: spec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachowiec, specjalista

Wiktionary


spec.

specj.; skrót od:
1. specjalista;
2. specjalizacja;
3. specjalność;
4. specjalistyczny; specjalist.;
5. specjalny


SJP.pl

skrót

 (1.1) = specjalista

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak poinformował mł. spec. Kamil Sułkowski ze Straży Miejskiej w Olsztynie, w 2021 roku strażnicy interweniowali w sprawie zanieczyszczonych ulic 24 razy [...]

Wiktionary


specgrupa

potocznie o grupie specjalistów w danej dziedzinie


SJP.pl


specj.

spec.; skrót od:
1. specjalista;
2. specjalizacja;
3. specjalność;
4. specjalistyczny; specjalist.;
5. specjalny


SJP.pl


specjacja

1. proces powstawania gatunków; proces gatunkotwórczy;
2. występowanie różnych fizycznych i chemicznych form pierwiastka w tym samym środowisku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • specjacja chemiczna – występowanie w badanym obiekcie tego samego pierwiastka chemicznego w różnych postaciach
  • specjacja biologiczna – proces powstawania nowych gatunków.
    • specjacja radiacyjna – zwiększenie liczby gatunków przez wyodrębnienie się nowego gatunku z gatunku już istniejącego
    • specjacja filetyczna – przekształcenie się jednego gatunku w inny.
    • introgresja – połączenie się dwóch gatunków w jeden w wyniku wielokrotnego krzyżowania mieszańców
    • specjacja allopatryczna – gdy przyczyną specjacji jest bariera geograficzna
    • specjacja parapatryczna – gdy nie ma pełnej izolacji, ale jedynie częściowa (np. ze względu na odległość)
    • specjacja sympatryczna – gdy specjacja występuje na tym samym obszarze, w wyniku barier anatomicznych, etiologicznych, sezonowych i innych.
  • dobór naturalny
  • dobór stabilizujący

Wikipedia


specjacyjny

→ specjacja


SJP.pl

Patrz:

specjacja

specjalia

akta dotyczące szczegółowych spraw związanych z jakimś procesem lub osobą; generalia


SJP.pl


specjalik

zdrobnienie od: specjał


SJP.pl


specjalist.

skrót od: specjalistyczny; spec., specj.


SJP.pl


specjalista

osoba posiadająca szczególną wiedzę lub doświadczenie w danej dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

 (1.2) med. lekarz, który zajmuje się określonym działem medycyny; który ukończył dodatkowe studia podyplomowe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Specjalista – człowiek odznaczający się gruntowną znajomością jakiejś dziedziny. Powszechnie znany także jako fachowiec, ekspert.
  • Specjalista – członek giełdy zobowiązany do zakupu lub sprzedaży na własny rachunek akcji wyznaczonej spółki w celu równoważenia popytu i podaży
  • Specjalista – film z 1994 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mecenas Kowalski to znakomity specjalista od prawa karnego.

 (1.2) AWF ma za zadanie kształcić nauczycieli wychowania fizycznego, trenerów, specjalistów w zakresie rehabilitacji ruchowej, rekreacji i turystyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡sʲjaˈlʲista, AS: specʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalizacja ż., specjalistyka ż.

:: fż. specjalistka ż.

 czas. wyspecjalizować, specjalizować się, specjalizować ndk.

 przym. specjalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspert, fachowiec, profesjonalista, zawodowiec, znawca; pot. fachura, fachman, macher, rzemiecha, spec, szpenio; przest. profesjonał

Wiktionary


specjalistka

kobieta posiadająca szczególną wiedzę lub doświadczenie w danej dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która specjalizuje się w czymś, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była wówczas specjalistką krajową w zakresie położnictwa i ginekologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡sʲjaˈlʲistka, AS: specʹi ̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalność ż., specjalizacja ż.

:: fż. specjalista mos.

 przym. specjalistyczny

 czas. specjalizować się, wyspecjalizować, specjalizować

Wiktionary


specjalistyczny

dotyczący specjalizacji lub specjalisty; specjalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący specjalisty, fachowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta metoda wymaga specjalistycznego, bardzo drogiego sprzętu i dużego doświadczenia chirurga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalista m., specjalistka ż., specjalizacja ż., specjalność ż.

 czas. specjalizować się, specjalizować ndk., wyspecjalizować dk.

 przysł. specjalistycznie, specjalnie

 przym. specjalny

Wiktionary


specjalistyka

potocznie:
1. dział lub przychodnia świadcząca usługi specjalistyczne;
2. wąska dziedzina specjalizacji


SJP.pl


specjalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces wyodrębniania się funkcji, kompetencji, zadań

 (1.2) zdobywanie biegłości w danej dziedzinie, dodatkowej wiedzy i umiejętności

 (1.3) eduk. wąska dziedzina wiedzy i umiejętności

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Specjalizacją naszego dermatologa jest wysypka połogowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalista m., specjalistka ż., specjalność ż., specjał m.

 czas. specjalizować, wyspecjalizować, specjalizować się ndk., wyspecjalizować się

 przym. specjalistyczny, specjalizacyjny, specjalny

 przysł. specjalistycznie, specjalnie

Wiktionary


specjalizacyjny

przymiotnik od: specjalizacja


SJP.pl


specjalizant

lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne


SJP.pl


specjalizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyspecjalizować)

 (1.1) ukierunkowywać na wybrany obszar

czasownik zwrotny niedokonany specjalizować się (dk. wyspecjalizować się)

 (2.1) nabywać szczególnych umiejętności lub wiedzy w określonej dziedzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Często odnosił wrażenie, że Leonard, który pchnął intelekt na nieodkryte dotąd wyżyny, znalazł tam duże i specjalizowane złoża głupoty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalizacja ż., specjalista m., specjalistka ż., specjalność ż.

 czas. wyspecjalizować dk.

 przym. specjalistyczny, specjalizacyjny

 przysł. specjalistycznie

Wiktionary


specjalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

 (1.2) umyślnie, z określony zamiarem, celowo, trafnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Słowo „załatwione” zaakcentował specjalnie mocno, żeby Szwarc nie pomyślał sobie, że w ręku ma byle co.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈt͡sʲjalʲɲɛ, AS: specʹi ̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalność ż., specjalizacja ż.

 przym. specjalny, specjalistyczny

 przysł. niespecjalnie

Wiktionary


specjalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: specjalny; bardziej specjalny


SJP.pl


specjalnościowy

dotyczący specjalności


SJP.pl


specjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

 (1.2) czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością

 (1.3) odprzym. cecha tego, co jest specjalne; cecha tych, którzy są specjalni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • specjalność naukowa
  • specjalność zawodowa
  • specjalność w harcerstwie
  • specjalność kuchni
  • specjalność w drużynie sportowej, np. w piłce nożnej
  • Gwarantowana Tradycyjna Specjalność

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odpowiedzialny za ochronę danych to nowa specjalność w informatyce

 (1.2) Dzisiaj spróbujemy specjalności szefa kuchni.

 (1.3) Specjalność i wyjątkowość żentycy została doceniona również obecnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈt͡sʲjalnɔɕt͡ɕ, AS: specʹi ̯alność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjał m., specjalista m., specjalistka ż., specjalizacja ż., specjalizowanie n., wyspecjalizowanie n.

 czas. specjalizować się, specjalizować ndk., wyspecjalizować dk.

 przym. specjalny, specjalistyczny

 przysł. specjalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) specjalizacja

Wiktionary


specjalny

1. dotyczący, należący do jednego wybranego przedmiotu, typu, jednej osoby;
2. szczególny, odrębny;
3. pedagogika specjalna - nauka o wychowaniu i nauczaniu dzieci upośledzonych umysłowo lub fizycznie oraz sprawiających szczególne problemy wychowawcze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający szczególne, wyjątkowe właściwości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszy skrutator wyjmuje po jednej kartce z urny i wpisuje nazwisko kandydata, na którego oddano głos, na specjalnej karcie.

 (2.1) Alkohol wprowadza mnie zawsze w specjalny nastrój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈt͡sʲjalnɨ, AS: specʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalizacja ż., specjalność ż., specjał m.

 przym. specjalistyczny

 przysł. specjalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) szczególny, wyjątkowy

Wiktionary


specjals

środowiskowo: żołnierz sił specjalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. pot. żołnierz sił specjalnych

Wiktionary


specjał

książkowo: coś bardzo smacznego; pychota, pyszota, przysmak, smakołyk, rarytas, delikates


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bardzo smaczna lub wyszukana potrawa

Wiktionary

PP

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mariola przygotowała dla nas liczne specjały à la kuchnia kresowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛt͡sʲjaw, AS: specʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalność ż., specjalizacja n.

 przym. specjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikates, pychota, pyszota, przysmak, rarytas, smakołyk, ambrozja, cymes, delicja, frykas, mecyja

Wiktionary


specjały

książkowo: coś bardzo smacznego; pychota, pyszota, przysmak, smakołyk, rarytas, delikates


SJP.pl


specka

potocznie: specjalistka; fachmanka, fachura


SJP.pl


speckomisja

komisja powołana specjalnie do zbadania jakiejś sprawy


SJP.pl


specnaz

potoczne określenie wojskowych sił specjalnych byłego ZSRR oraz Rosji


SJP.pl

Wojska / Siły Specjalnego Przeznaczenia ( Войска / Силы специа́льного назначе́ния, "Wojska / Siły spiecyalnogo naznaczenija"), potocznie Specnaz ( Спецназ, "Spiecnaz") – ogólne i popularne określenie sił specjalnych Związku Radzieckiego oraz Rosji i innych państw WNP. Organizacyjną zwierzchność nad wojskami tego typu w Siłach Zbrojnych ZSRR pełnił VIII Zarząd Głównego Zarządu Wywiadowczego Szt. Gen. Sił Zbr. ZSRR.

Wikipedia


specnazowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Specnazem, dotyczący Specnazu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Specnaz mrz.. specnaz mrz.

Wiktionary


specoddział

środowiskowo: oddział do zadań specjalnych


SJP.pl


specoperacja

potocznie: specjalna operacja (wojskowa)


SJP.pl


specpluton

pluton wojska lub policji do zadań specjalnych


SJP.pl


specprzydział

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. specjalny przydział

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opór przeczył też naszej osobistej korzyści: prowincjonalny uniwersytet w tym okresie niczego nie mógł nam obiecać prócz wiejskiej szkoły w głuchej okolicy i skąpej pensji; uczelnie NKWD dawały perspektywę specprzydziałów i podwójnych, potrójnych zarobków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛt͡sˈpʃɨd͡ʑaw, AS: specpšyʒ́au̯

Wiktionary


specsanatorium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. specjalne sanatorium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy od tego przedrostka „spec” nie zaczynają się nasze najulubieńsze, najintymniejsze wyrazy (specwydział, speczadanie, specłączność, specprzydział, specsanatorium)?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡ssãnaˈtɔrʲjũm, AS: specsãnatorʹi ̯ũm

Wiktionary


specsłużba

jednostka policji lub wojska prowadząca działania wywiadowcze i kontrwywiadowcze


SJP.pl


specsłużby

jednostki policji i wojska prowadzące działania wywiadowcze i kontrwywiadowcze; służby specjalne


SJP.pl


spectrum

[czytaj: spektrum] spektrum
1. uporządkowany zbiór jakichś zjawisk, pojęć itp. rozpatrywany w całości;
2. zakres lub zasięg jakiegoś zjawiska;
3. widmo optyczne


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Spectrum” – seria wydawnicza wydawnictwa Muza
  • Spectrum – album Billy'ego Cobhama, wyd. 1973
  • Spectrum – album Steve'a Howe'a, wyd. 2005
  • Spectrum – album Cedara Waltona, wyd. 1968
  • Spectrum – album grupy Ziyo, wyd. 1998
  • „Spectrum” – singel grupy Florence and the Machine, wyd. 2012
  • ZX Spectrum
  • Spectrum Center – hala sportowa w amerykańskim mieście Charlotte w Karolinie Północnej

Wikipedia


specustawa

specjalna ustawa uchwalona w celu rozwiązania doraźnego problemu, zagadnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urz. ustawa doraźnie regulująca określoną kwestię ze względu na nieefektywność lub niewystarczalność ogólnego prawodawstwa w pewnej dziedzinie;

Wiktionary

Specustawa – potoczne określenie ustaw regulujących w sposób szczególny konkretną dziedzinę, zwykle ze względu na nieefektywność regulacji ogólnych lub procesów administracyjnych w danym obszarze. Akt normatywny, który na pewien czas wyłącza obowiązywanie (stosowanie) obowiązujących przepisów. Uchwalana w takim samym trybie jak inne ustawy, lecz ma pierwszeństwo przed innymi ustawami. Np. na czas Euro 2012 w celu zwiększenia bezpieczeństwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przygotowano też i wdrożono specustawę o organizacji Euro 2012, która ułatwia inwestowanie i zarządzanie tym przedsięwzięciem.

Wiktionary


specwydział

wydział do zadań specjalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. specjalny wydział

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) III. Rozpatrzenie spraw i podjęcie decyzji powierzyć trojce w składzie: towarzysze Mierkułow, Kobułow, Basztakow (naczelnik 1. Specwydziału Specjalnego NKWD ZSRR).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛt͡sˈfɨd͡ʑaw, AS: specfyʒ́au̯

Wiktionary


specyficznie

przysłówek

 (1.1) w sposób specyficzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuśtykał, specyficznie stawiając prawą stopę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specyfikacja ż., specyficzność ż., specyfika ż.

 przym. specyficzny

Wiktionary


specyficzniej

stopień wyższy od przysłówka: specyficznie


SJP.pl


specyficzniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: specyficzny; bardziej specyficzny


SJP.pl


specyficzność

szczególny i niepowtarzalny charakter czegoś; swoistość, specyfika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. specyfika.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na czym polegała specyficzność tej postaci?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specyfika ż.

 przym. specyficzny

 przysł. specyficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrębność, specyfika, swoistość, szczególność

Wiktionary


specyficzny

1. właściwy wyłącznie danej osobie, rzeczy lub zjawisku; charakterystyczny, swoisty;
2. o osobie, przedmiocie lub zjawisku: mający cechy niepowtarzalne


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie)

 (1.2) wyróżniający się na tle innych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta wymowa jest specyficzna dla języków z północy.

 (1.2) Na studiach zaczęła się stykać z ludźmi o specyficznych poglądach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡sɨˈfʲit͡ʃnɨ, AS: specyfʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. specyficznie

 rzecz. specyfikacja ż., specyfika, specyficzność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) właściwy, charakterystyczny

 (1.2) nietypowy, dziwny

Wiktionary


specyfik

lek w stanie gotowym, sprzedawany w aptece


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. substancja działająca leczniczo na organizm

 (1.2) pot. spreparowana substancja

 (1.3) przen. żart. sposób na coś

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od specyfika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leczyła się jakimś specyfikiem zrobionym z głogu.

 (1.2) Proszę mi zaproponować dobry polski specyfik na komary.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specyfikacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lek, lekarstwo

 (1.2) preparat, środek

 (1.3) remedium

Wiktionary


specyfika

szczególny i niepowtarzalny charakter czegoś; swoistość, specyficzność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zespół cech wyróżniających

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do takich miejsc należy Nadmorski Park Krajobrazowy, który ze względu na specyfikę geograficzną (tzw. wąskie gardło wędrówkowe oraz północnobałtycki korytarz migracyjny) jest jednym z ważniejszych miejsc wędrówek, odpoczynku i zimowania licznych gatunków ptaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specyfikacja ż., specyficzność ż.

 przym. specyficzny

 przysł. specyficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrębność, specyficzność, swoistość, szczególność

Wiktionary


specyfikacja

1. dokument wystawiony przez dostawcę towarów, dołączony do przesyłki i określający jego wartość;
2. dokładny wykaz zakupionych towarów;
3. ujęcie wszelkich kosztów związanych z obrotem przedsiębiorstwa;
4. dawniej: wyliczenie, wyszczególnienie jakichś elementów całości;
5. w informatyce: szczegółowe określenie zadania do wykonania w formie oprogramowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. szczegółowy spis informacji zawarty w dokumencie dołączanym do towaru

 (1.2) hand. dokładny wykaz zakupionych towarów

 (1.3) hand. wyszczególnienie kosztów produkcji i handlu dotyczących obrotu danego przedsiębiorstwa

 (1.4) przest. wymienienie elementów pewnej całości

 (1.5) przest. specjalizacja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specyfik mrz., specyfika ż.

 czas. specyfikować ndk.

 przym. specyficzny

 przysł. specyficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) wyliczenie, wyszczególnienie

 (1.5) specjalność

Wiktionary


specyfikacyjny

→ specyfikacja


SJP.pl

Patrz:

specyfikacja

specyfikować

konkretyzować ogólną informację, zwykle w punktach; wyszczególniać


SJP.pl


specyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. dyskryminacja, wyzysk lub nierówne traktowanie ze względu na przynależność gatunkową;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Różne rodzaje dyskryminacji (seksizm, hetero-seksizm, rasizm, klasizm, ageizm, ableizm oraz specyzm) wywodzą się z tych samych, fałszywych założeń stojących u podstaw kultury patriarchalnej.

 (1.1) Drugi nurt w postaci specyzmu zakłada z kolei, że źródłem moralnego antropocentryzmu jest poczucie wspólnoty wynikające z przynależności do gatunku homo sapiens.

 (1.1) Jednym z kluczowych czynników zrozumienia akceptacji klientów względem automatyzacji jest poziom ich specyzmu, czyli przekonania o wyższości ludzi nad innymi gatunkami i technologią – dowiedli naukowcy z polsko-amerykańskiego zespołu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛt͡sɨsm̥, AS: specysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) antyspecyzm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szowinizm gatunkowy, dyskryminacja gatunkowa, gatunkizm, gatunkowizm

Wiktionary


speczadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. specjalne zadanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy od tego przedrostka „spec” nie zaczynają się nasze najulubieńsze, najintymniejsze wyrazy (specwydział, speczadanie, specłączność, specprzydział, specsanatorium)?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛd͡zzaˈdãɲɛ, AS: speʒzadãńe

Wiktionary


speczespół

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. specjalny zespół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W PKA powołano speczespół roboczy rozpatrujący odwołania, wspomagający pracę prezydium i zespołu branżowego […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛd͡zˈzɛspuw, AS: speʒzespuu̯

Wiktionary


specłączność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. specjalna łączność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy od tego przedrostka „spec” nie zaczynają się nasze najulubieńsze, najintymniejsze wyrazy (specwydział, speczadanie, specłączność, specprzydział, specsanatorium)?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛt͡sˈwɔ̃n͇t͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: specu̯õṇčność

Wiktionary


spedalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spedalać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespedalanie n.

 czas. spedalać ndk.

Wiktionary


spedalić

wulgarnie:
1. uczynić gejowskim;
2. spedalić się - zachować się jak gej, stać się gejem


SJP.pl


spedalony

wulgarnie: taki, który stał się pedałem, właściwy pedałowi


SJP.pl


spedycja

wszelkie czynności wykonywane podczas przesyłania i odbierania towarów


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spedycyjny

przymiotnik od: spedycja


SJP.pl


spedytor

1. przedsiębiorstwo zajmujące się przewozem i dostawą towarów;
2. pośrednik handlowy trudniący się zawodowo przewozem lub pośrednictwem w przewozie i w wysyłaniu towarów; dostarczyciel; przewoźnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) transp. osoba lub firma organizująca i nadzorująca transport towarów, pośrednicząca między nadawcą a przewoźnikiem;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spedycja ż.

:: fż. spedytorka ż.

 przym. spedycyjny

Wiktionary


spedytorka

pośredniczka handlowa trudniąca się zawodowo przewozem lub pośrednictwem w przewozie i w wysyłaniu towarów


SJP.pl


speech

potocznie: przemówienie; spicz


SJP.pl


speed

[czytaj: spid] slangowa nazwa amfetaminy; spid


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Speed – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Phillips
  • Speed – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Edgecombe
  • speed – slangowa nazwa amfetaminy, metamfetaminy oraz innych substancji psychoaktywnych
  • Speed – japoński girlsband
  • Speed – południowokoreański boysband
  • Speed – stalowa wodna kolejka górska w parku rozrywki Energylandia
  • Speed: Niebezpieczna szybkość (ang. Speed) – amerykański film sensacyjny

Wikipedia


speedball

[czytaj: spidbol]
1. mieszanka lub zestaw dwóch substancji narkotycznych, z których jedna pobudza centralny układ nerwowy, a druga (opioid) działa depresyjnie;
2. odmiana paintballa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Speed-ball (speedball) – sport z wykorzystaniem piłeczki i rakiet
  • Speedball – odmiana gry paintball
  • Speed ball – odmiana bilardu, znana również pod nazwą speed pool
  • Speedball – mieszanka lub zestaw dwóch substancji narkotycznych
  • Speedball – seria gier komputerowych
  • Speedball – gra komputerowa wydana w 1988 roku

Wikipedia


speedballowy

→ speedball [czytaj: spidbolowy]


SJP.pl


speedcuber

[czytaj: spidkjuber] osoba układająca kostki przestrzenne (np. kostkę Rubika) na czas


SJP.pl


speedcuberka

[czytaj: spidkjuberka] kobieta układająca kostki przestrzenne (np. kostkę Rubika) na czas


SJP.pl


speedcubing

[czytaj: spidkjubing] układanie kostek przestrzennych (np. kostki Rubika) na czas


SJP.pl

Speedcubing (znane również jako speedsolving) – dyscyplina polegająca na jak najszybszym ułożeniu kostki Rubika i innych łamigłówek logicznych z jej rodziny.

Wikipedia


speedcubingowy

→ speedcubing [czytaj: spidkjubingowy]


SJP.pl


speedmetalowy

→ speed metal [czytaj: spid metalowy]


SJP.pl


speedrower

[czytaj: spidrower] rodzaj dyscypliny kolarskiej wzorowanej na sporcie żużlowym; żużel na rowerach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolar. sport. sport kolarski wzorowany na sporcie żużlowym;

Wiktionary

Speedrower (ang. "cycle speedway"), w Polsce potocznie "żużel na rowerach" – sport kolarski wzorowany na sporcie żużlowym, w którym zawodnicy ścigają się ze startu wspólnego po owalnym torze z sypką nawierzchnią. Czynnie uprawiany jest w Wielkiej Brytanii, Polsce i Australii. Zawody speedrowerowe rozgrywano także w Stanach Zjednoczonych i Holandii, a pierwsze kroki w speedrowerze stawiano też w Szwecji oraz Japonii.

Wikipedia


speedrun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. grykomp. próba ukończenia gry lub jej części w jak najkrótszym czasie;

Wiktionary

Speedrun – rozgrywanie w całości albo we fragmentach (tzw. segmentach) danej gry komputerowej z zamiarem jak najszybszego jej ukończenia. Stosowany najczęściej w celach rozrywkowych lub rywalizacyjnych. Do tego terminu zwykle nie zalicza się gier pierwotnie zaprojektowanych do bicia rekordów (np. gry wyścigowe). Speedrun jest też prezentacją umiejętności danego gracza – w Internecie publikowane są ich wyniki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czeka nas 5 dni wypełnionych emocjonującymi speedrunami, a wszystko to w szlachetnym celu!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. speedrunować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebieg

Wiktionary


speedway

[czytaj: spidłej] wyścigi motocyklowe na torze żużlowym; żużel


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Speedway – sport żużlowy
  • Speedway – miasto w USA, w stanie Indiana, w hrabstwie Marion
  • Speedway – album studyjny Elvisa Presleya

Wikipedia


speedwayowiec

[czytaj: spidłejowiec] zawodnik biorący udział w wyścigach motocyklowych na żużlu; żużlowiec


SJP.pl


speedwayowy

→ speedway [czytaj: spidłejowy]; żużlowy


SJP.pl


speer

nazwisko niemieckie


SJP.pl


spektakl

przedstawienie teatralne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przedstawienie teatralne, baletowe, operowe itp.

 (1.2) przen. popis, efektowne przedstawienie

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ambitny, seksowny, inkluzywny, pełen energii, żywiołowy, buntowniczy, a czasem chaotyczny, niezręczny i przesadnie napakowany, 135-minutowy spektakl odzwierciedlał cechy, które definiują karierę Madonny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛktakl̥, AS: spektakl̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektakularność ż.

:: zdrobn. spektaklik m.

 przym. spektakularny, spektaklowy

 przysł. spektakularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inscenizacja, widowisko

 (1.2) show

Wiktionary


spektaklowy

przymiotnik od: spektakl


SJP.pl


spektakularnie

przysłówek

 (1.1) w sposób spektakularny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektakl mrz., spektakularność ż.

 przym. spektakularny

Wiktionary


spektakularny

widowiskowy, robiący wrażenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sprawiający duże wrażenie lub zwracający na siebie uwagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przełom wojny i pokoju przyniósł Polsce niezwykle dramatyczną i spektakularną lekcję historii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛktakuˈlarnɨ, AS: spektakularny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektakularność ż., spektakl mrz.

 przysł. spektakularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widowiskowy, pokazowy, efektowny, fenomenalny, niezwykły, olśniewający, oszałamiający, niespodziewany, wyjątkowy

Wiktionary


spektator

widz;
1. osoba oglądająca przedstawienie, spektakl;
2. osoba przyglądająca się czemuś; widz, obserwant, obserwator


SJP.pl


spektatorka

→ spektator


SJP.pl

Patrz:

spektator

spektatorski

→ spektator


SJP.pl

Patrz:

spektator

spektr

tyle co: spektrum; zakres (np. usług)


SJP.pl


spektralnie

przysłówek

 (1.1) w sposób spektralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektrum n.

Wiktionary


spektralny

odnoszący się do widma, znajdujący się w widmie; widmowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z widmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektrum n.

Wiktionary


spektrofotometr

przyrząd używany do pomiaru rozkładu natężeń w widmie promieniowania elektromagnetycznego


SJP.pl


spektrofotometria

Spektrofotometria – technika pomiarowa polegająca na ilościowym pomiarze transmisji lub odbicia światła przez próbkę. Od połowy XX wieku stanowi główne narzędzie spektroskopii absorpcyjnej i odbiciowej w bliskim nadfiolecie i świetle widzialnym, a dawniej również w podczerwieni, znajdując szerokie zastosowanie w chemii analitycznej, biologii, medycynie i badaniach materiałowych.

Wikipedia


spektrograf

urządzenie do otrzymywania i fotografowania widm optycznych


SJP.pl

Spektrograf – przyrząd do otrzymywania i trwałej rejestracji widma przykładowo promieniowania elektromagnetycznego. Jest odmianą spektrometru, który rejestruje analizowane widmo. Ze względu na to że wszystkie (poza szkolnymi) spektrometry rejestrują widma, podział na spektrometry, spektroskopy, spektrografy zanika i używa się określenia spektrometr.

Wikipedia


spektrogram

Spektrogram – wykres widma amplitudowego sygnału dla każdej chwili formula_1 dla której sygnał jest określony.

Konstruuje się go dzieląc cały sygnał na części, dla których obliczone amplitudy składowych harmonicznych są wartościami spektrogramu. Argumentami są więc częstotliwość i czas.

Wikipedia


spektroheliograf

urządzenie uzywane do fotografowania Słońca w promieniowaniu o wybranej długości fali


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spektroheliogram

Spektroheliogram – zarejestrowany obraz wycinka tarczy słonecznej w wąskim przedziale widma elektromagnetycznego otrzymany przez spektroheliograf. Przykładami monochromatycznych obrazów Słońca są: spektroheliogram wapniowy lub spektroheliogram wodorowy.

Wikipedia


spektrohelioskop

Sp

Wikipedia


spektrometr

przyrząd używany do pomiaru współczynnika załamania światła w różnych materiałach optycznych oraz do pomiaru długości fali w widmie optycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. przyrząd do pomiaru widma elektromagnetycznego, w szczególności optycznego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) J. Fraunhofer, kierując swój spektrometr w stronę Słońca (r. 1814), stwierdził, że na tle całego widma ciągłego rozszczepionego światła, od fioletu do czerwieni, występuje kilkaset ciemnych prążków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spektroskop

Wiktionary


spektrometria

dział spektroskopii zajmujący się badaniem pomiarów długości fali elektromagnetycznej w widmach optycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. dział spektroskopii zajmujący się pomiarami długości fali promieniowania elektromagnetycznego w widmach optycznych oraz natężenia promieniowania o różnych długościach fali;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛktrɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: spektrõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spektrometryczny

Wiktionary


spektroskop

przyrząd rozszczepiający promieniowanie i umożliwiający obserwację otrzymanego widma


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spektroskopia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. chem. analiza emitowanego bądź absorbowanego promieniowania elektromagnetycznego;

Wiktionary

Spektroskopia, spektrometria – nauka o powstawaniu i interpretacji widm, uzyskanych w wyniku oddziaływań wszelkich rodzajów promieniowania na materię rozumianą jako zbiorowisko atomów i cząsteczek. Spektroskopia jest też często rozumiana jako ogólna nazwa wszelkich technik analitycznych polegających na generowaniu i interpretacji widm (popularnych w analizie chemicznej, np. kolorymetria, spektrofotometria).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spektroskop mrz.

 przym. spektroskopowy

Wiktionary


spektroskopowo

przysłówek

 (1.1) z użyciem spektroskopu

Wiktionary


spektroskopowy

przymiotnik od: spektroskop


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. chem. dotyczący spektroskopii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektroskopia ż.

Wiktionary


spektrum

spectrum [czytaj: spektrum]
1. uporządkowany zbiór jakichś zjawisk, pojęć itp. rozpatrywany w całości;
2. zakres lub zasięg jakiegoś zjawiska;
3. widmo optyczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fiz. rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;

 (1.2) mat. zbiór wszystkich wartości własnych danej macierzy kwadratowej lub, ogólniej, operatora liniowego; ;

 (1.3) zbiór wielu zjawisk czy pojęć, które rozciągają się od jednej wartości skrajnej do drugiej

 (1.4) psych. jednostka (lub zbiór pojęć) pojmowana lub dostrzegana jako całość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • barwy proste (spektralne)
  • Spektrum – program popularnonaukowy, poświęcony nauce i technice.
  • Spektrum – czeska stacja telewizyjna dokumentalna.
  • gamut
  • przestrzeń barw
  • spektroskop
  • Spektrum – hala widowiskowa w Oslo.
  • Spektrum – wieżowiec w Warszawie, dawniej TP S.A. Tower (była siedziba TP).
  • widmo akustyczne
  • widmo optyczne
  • widmo (spektroskopia)
  • widmo (matematyka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostatnio zmierzone spektrum było bardzo zaszumione i nie użyliśmy go do analizy.

 (1.2) Znaleźć spektrum macierzy diagonalnej jest trywialnie – to elementy stojące na przekątnej.

 (1.3) Przed nami pojawiło się całe spektrum możliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛktrũm, AS: spektrũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spektralny

 przysł. spektralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) widmo

Wiktionary


spekulacja

1. przeprowadzanie ryzykownych transakcji obliczonych na szybki, duży zysk; spekulanctwo;
2. teoretyczne dociekanie nieopierające się na doświadczeniu, niedające się sprawdzić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) myślenie oderwane od rzeczywistości, niedające się sprawdzić

 (1.2) ekon. nieuczciwe przedsięwzięcie, wykupywanie i odsprzedaż z dużym zyskiem towarów, na które popyt przewyższa podaż

Wiktionary

Spekulacja – jeden z motywów transakcji kupna-sprzedaży. Celem spekulacji jest osiągnięcie określonego dochodu (zysku) poprzez wykorzystanie przewidywanych zmian cenowych. Przedmiotami transakcji tych są najczęściej instrumenty finansowe, dobra materialne lub nieruchomości.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spekulant m., spekulantka ż., spekulowanie n.

 czas. spekulować

 przym. spekulacyjny, spekulancki, spekulatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) domysł, domniemanie, dedukcja, dociekanie, dywagacja, roztrząsanie

Wiktionary


spekulacje

1. przeprowadzanie ryzykownych transakcji obliczonych na szybki, duży zysk; spekulanctwo;
2. teoretyczne dociekanie nieopierające się na doświadczeniu, niedające się sprawdzić


SJP.pl

Spekulacje – wydana w roku 1985 antologia amerykańskich opowiadań science fiction, pod redakcją Isaaca Asimova i Alice Laurance, w przekładzie Bogdana Barana.

Antologia zawiera opowiadania napisane specjalnie na zamówienie redaktorów. Książkę wydało Wydawnictwo Literackie w ramach serii wydawniczej "Fantastyka i Groza".

Wikipedia


spekulacyjny

przymiotnik od: spekulacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. związany ze spekulacją, dotyczący spekulacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulant mos., spekulantka ż., spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulowanie n.

 czas. spekulować ndk.

 przym. spekulancki, spekulatywny

 przysł. spekulacyjnie

Wiktionary


spekulancki

dotyczący spekulanta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze spekulantem, dotyczący spekulanta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulant mos., spekulantka ż., spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulowanie n.

 czas. spekulować

 przym. spekulacyjny

 przysł. spekulacyjnie

Wiktionary


spekulanctwo

przeprowadzanie ryzykownych transakcji obliczonych na szybki, duży zysk; spekulacja


SJP.pl


spekulant

człowiek poszukujący okazji do szybkich, intratnych transakcji, trudniący się operacjami handlowymi (nie zawsze uczciwymi)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek kupujący coś po niskiej cenie z zamiarem sprzedaży po wyższej;

Wiktionary

Zobacz też: Spekulant (powieść).

Spekulant – osoba zarabiająca na wahaniach cen. Skupuje ona dany produkt, licząc, że jego cena wzrośnie w danym okresie, co z kolei daje możliwość jego odsprzedaży i zarobienia na różnicy cen.

Stanowi zapożyczony w XIX w. germanizm przetrwały do dzisiaj w polszczyźnie, jako negatywnie wartościujące określenie zjawiska ze sfery aktywności gospodarczej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Cóż to — zaperzył się — moich krewnych uważasz pani za spekulantów?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈkulãnt, AS: spekulãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulowanie n.

:: fż. spekulantka ż.

 czas. spekulować

 przym. spekulancki, spekulacyjny

 przysł. spekulacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paskarz, kombinator

Wiktionary


spekulantka

→ spekulant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta kupująca coś po niskiej cenie z zamiarem sprzedaży po wyższej

Wiktionary

Patrz:

spekulant

Powiązane:

 rzecz. spekulowanie n., spekulant mos., spekulacja ż.

 przym. spekulacyjny, spekulancki

 czas. spekulować

Wiktionary


spekulatywność

→ spekulatywny


SJP.pl

Patrz:

spekulatywny

spekulatywny

1. nieliczący się z doświadczeniem i praktyką, oparty na myśleniu abstrakcyjnym i spekulacji;
2. oderwany od rzeczywistości, abstrakcyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący przypuszczeń, domysłów lub rozważań bez oparcia w pewnych faktach

 (1.2) ekon. związany z ryzykownym inwestowaniem w celu osiągnięcia szybkiego zysku

 (1.3) filoz. oparty na czysto intelektualnych rozważaniach, bez poparcia w praktyce; oderwany od rzeczywistości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulacja ż.

 przym. spekulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. spekulacyjny

 (1.1) domyślny

 (1.2) ryzykowny

 (1.3) abstrakcyjny

Wiktionary


spekulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hand. wykupywanie towarów a następnie ich odprzedaż z nadmiernym zyskiem

 (1.2) myślenie w sposób spekulatywny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulacja ż., spekulant m., spekulantka ż., przespekulowanie n.

 czas. spekulować ndk., przespekulować dk.

 przym. spekulacyjny, spekulancki

 przysł. spekulacyjnie

Wiktionary


spekulować

1. prowadzić działalność, polegającą na tanim skupie i drogiej sprzedaży towarów lub usług;
2. snuć przypuszczenia


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) hand. bank. kupować coś i sprzedawać drożej w celu zarobkowym

 (1.2) książk. przen. rozgrywać coś, kombinować by uzyskać korzyści

 (1.3) książk. filoz. myśleć bez opierania się na doświadczeniu lub w oderwaniu od życia

 (1.4) przest. roztrząsać w myślach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Banki spekulują obligacjami i papierami wartościowymi.

 (1.1) Wuj Henryk przed laty spekulował na kursie dolara, ale mówi, że się nie opłacało.

 (1.2) Byli i tacy mojżeszowi, którzy spekulowali na nieszczęściu swych ziomków.

 (1.3) Dziennikarze spekulują i teoretyzują nad wyborem następcy świętego Piotra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulowanie n., spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulant mos., spekulantka ż.

 przym. spekulancki, spekulacyjny

 przysł. spekulatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombinować

 (1.4) zachodzić w głowę, snuć domysły

Wiktionary


speleo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z jaskiniami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈlɛɔ, AS: speleo

Wiktionary


speleofauna

ogół zwierząt zamieszkujących jaskinie


SJP.pl

Speleofauna – fauna jaskiń, element fauny wód podziemnych (stygal) – stygonu oraz fauna lądowa zamieszkująca jaskinie, groty i twory antropogeniczne takie jak sztolnie, kopalnie. Speleofauna przystosowana jest do życia w środowisku całkowitego lub częściowego braku światła i dużą wilgotnością (pomijając hydrobionty żyjące w wodach jaskiń). Gatunki zamieszkujące jaskinie orientację przestrzenną zawdzięczają wyspecjalizowanym narządom zmysłu, innym niż wzrok, np. dotyk, echolokacja.

Wikipedia


speleoflora

ogół roślin występujących głównie w jaskiniach


SJP.pl


speleolog

specjalista zajmujący się budową i pochodzeniem jaskiń; jaskinioznawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. naukowiec zajmujący się speleologią

 (1.2) osoba eksplorująca jaskinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wraz z innymi speleologami odkrył kilka jaskiń w Andach.

 (1.2) W jej sklepie, oprócz alpinistów, zaopatrują się też speleolodzy amatorzy i w ogóle ambitniejsi turyści górscy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. speleologia ż.

 przym. speleologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) grotołaz

Wiktionary


speleologia

1. dział geologii zajmujący się budową i pochodzeniem jaskiń; jaskinioznawstwo;
2. odkrywanie i penetracja jaskiń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. nauka o jaskiniach;

Wiktionary

Speleologia ( spelaeum z σπήλαιον „jaskinia” i -λογία od λόγος „mowa, nauka”) – nauka o jaskiniach. Przedmiotami zainteresowania speleologii są m.in.: geneza i rozwój jaskiń, cechy środowiska przyrodniczego jaskiń (mikroklimat, stosunki wodne, przyroda ożywiona – flora i fauna itp.), problemy ochrony i in. Jaskinie są również obiektem zainteresowania innych nauk, m.in.: geologii, hydrogeologii, paleontologii, archeologii, turyzmu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌspɛlɛɔˈlɔɟja, AS: speleoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. speleolog mos.

 przym. speleologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskinioznawstwo

Wiktionary


speleologiczny

przymiotnik od: speleologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geol. związany ze speleologią, dotyczący speleologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. speleologia ż., speleolog mos.

Wiktionary


speleolożka

→ speleolog


SJP.pl

Patrz:

speleolog

speleonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna groty, jaskini, kopalni lub innego podziemnych obiektów tego typu

Wiktionary


spellchecker

[czytaj: spelczeker] program komputerowy do wyszukiwania i poprawiania błędów zapisu; korektor


SJP.pl


speluna

miejsce schadzek ludzi z tak zwanego marginesu społecznego; melina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od spelunka

 (1.2) matecznik marginesu społecznego

 (1.3) licha knajpa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wieczorami, po okradzeniu podróżnych, wracali do speluny w przydworcowej kamienicy.

 (1.3) Natych­miast oto­czyły go opary wyla­nych trun­ków i martwych marzeń, typowe dla takich spe­lun. Ruszył w stronę baru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spelunka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) melina

Wiktionary


spelunka

lokal, w którym się zwykle spotykają elementy przestępcze; obskurna knajpa, speluna, melina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przestępczy matecznik

 (1.2) licha knajpa

 (1.3) daw. jaskinia

 (1.4) daw. nora

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Grog kupił w jednej z nadbrzeżnych spelunek.

 (1.2) W spelunkach, tam, gdzie granda wódkę piła, i Stasiek pił, choć serce z bólu łka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. speluna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. posp. mordownia

Wiktionary


spelunkowy

przymiotnik od: spelunka


SJP.pl


spenalizować

uczynić karalnym, wpisać do systemu kar przewidzianych w kodeksie karnym


SJP.pl


spencer

1. krótka dwurzędowa kurtka;
2. dawniej: ubiór męski przypominający frak z obciętymi połami,
3. dawniej: damski kaftanik noszony na sukni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spencer – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Clark
  • Spencer – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Owen
  • Spencer – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Clay
  • Spencer – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
  • Spencer – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
  • Spencer – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Boyd
  • Spencer – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
  • Spencer – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
  • Spencer – miasto w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Rowan
  • Spencer – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Medina
  • Spencer – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Oklahoma
  • Spencer – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie McCook

Wikipedia


spencerek

zdrobnienie od: spencer


SJP.pl


spencerowski

[czytaj: spenserowski] przymiotnik dzierżawczy - należący do Spencera lub z nim związany


SJP.pl


spendować

dawniej: łożyć na coś pieniądze; wydatkować


SJP.pl


spengler

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oswald (Arnold Gottfried) Spengler
  • Nikolaus Michael Spengler, malarz niemiecki zatrudniony
  • Puchar Spenglera ( Spengler Cup)

Wikipedia


speniać

młodzieżowo: wystraszyć się, stchórzyć; wydygać, zestrachać się, zastrachać się, wystrachać się


SJP.pl


speranca

obce imię żeńskie


SJP.pl


sperczyński

nazwisko


SJP.pl


sperdendosi

określenie wykonawcze: zanikając, przyciszając


SJP.pl


sperka

dawniej: słonina; szperka, spyrka, szpyrka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. wędzona słonina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do kawałka wiszącej sperki przylatywały sikory.

 (1.1) Włosy mu porosły «w orle pióra», paznogcie «w dzikie szpony», chodził teraz w przepoconej sukmanie, żarł chciwie razowiec ze sperką i żłopał gorzałę z taką naiwnością, jakby to była woda sodowa z sokiem porzeczkowym.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szperka, szpyrka; reg. śl. szpyrka

Wiktionary


sperlać

pokrywać, obsypywać kroplami; zraszać


SJP.pl


sperlonga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w południowym Lacjum, w prowincji Latina;

Wiktionary

Sperlonga – miejscowość i gmina we Włoszech, w południowym Lacjum, w prowincji Latina. Miasto położone na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego na trasie Terracina – Gaeta. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 3091 osób, gęstość zaludnienia wynosi 171,7 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nocą 28 grudnia przeprawił się przez rzeczkę S. Anastasia kpt. Sznayder z dwiema kompaniami i rankiem ruszył na Sperlongę. Miasteczko to leżało nad morzem, na wysokim skalistym wzniesieniu i otoczone było bagnami, kanałami i zaroślami. Tylko niewielkie tereny koło miasta były uprawne. Toteż 1257 mieszkańców Sperlongi żyło głównie z rybołówstwa, polowania i kontrabandy. Nie trudnili się oni jednak rozbojem i uchodzili za ludzi spokojnych. Stojący tu garnizon neapolitański na wiadomość o zbliżaniu się Polaków cofnął się (…)

Wiktionary


sperma

płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt; nasienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed bankiem spermy ustawiła się kolejka młodych mężczyzn chcących zarobić na oddaniu nasienia.

 (1.1) Sperma szczupłych mężczyzn jest nie tylko wyższej jakości, ale także jest jej więcej niż u otyłych. U panów z nadwagą wzrasta ryzyko uszkodzeń DNA plemników.

 (1.1) Panu się sperma rzuciła na mózg, to jasne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛrma, AS: sperma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spermatozoid mrz., aspermia ż.

 przym. spermowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nasienie, ejakulat

Wiktionary


spermacet

półpłynna substancja wypełniająca przestrzenie jamiste w przedniej części głowy kaszalota; olbrot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. zool. półpłynna substancja występująca w głowie kaszalota;

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobnie jak ambrę czy spermacet, wielorybnicy pozyskiwali tran z ciał wielorybów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spermacetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olbrot

Wiktionary


spermacetowy

1. → spermacet;
2. kaszalot spermacetowy - gatunek ssaka morskiego; potwal


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sporządzony ze spermacetu

 (1.2) związany ze spermacetem, dotyczący spermacetu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spermacet mrz.

Wiktionary


spermacja

w zootechnice: wytwarzanie spermy przez samce zwierząt


SJP.pl


spermacjum

nieposiadający wici plemnik niektórych roślin, gameta męska bez możliwości czynnego ruchu


SJP.pl

Spermacjum – nieuwiciona gameta męska. W odróżnieniu od typowych plemników, nie mając wici, spermacja nie są zdolne do aktywnego ruchu lub mogą w niewielkim zakresie wykonywać ruchy pełzakowate lub ślizgowe. U krasnorostów spermacja wytwarzane są w plemniach (zwykle na końcu nici). Po uwolnieniu do wody wydzielają poza komórkę polisacharydy, tworząc wypustki ułatwiające dryfowanie i przyleganie do włostka gamety żeńskiej (karpogonium).

Wikipedia


spermatocyt

w biologii: niedojrzała komórka rozrodcza męska stanowiąca formę przejściową w procesie tworzenia plemników


SJP.pl


spermatofagia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odżywianie się nasionami innego gatunku

Wiktionary


spermatofor

pakiet plemników, który samiec przekazuje samicy podczas godów; wytwarzany m.in. przez skorpiony, ślimaki, niektóre ryby


SJP.pl

Spermatofor, plemniomieszek – wytwarzany przez samca u niektórych gatunków zwierząt pakiet plemników otoczonych osłonką, który przekazywany jest samicy podczas godów. Spermatofory wytwarzane są przez pierścienice (pijawki) mięczaki, stawonogi (owady, skorupiaki, pareczniki), płazy, niektóre ryby.

Wikipedia


spermatogeneza

w biologii: proces tworzenia się i dojrzewania plemników w męskim gruczole rozrodczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. proces tworzenia plemników w jądrach

Wiktionary

Spermatogeneza (spermogeneza) – proces powstawania i dojrzewania plemników – gamet męskich, który odbywa się w jądrach – gonadach męskich.

Dzięki niemu komórki macierzyste (spermatogonia) rozwijają się w dojrzałe plemniki. Proces ten rozpoczyna się w okresie pokwitania i ma trzy fazy: spermatogoniogenezę (podziały mitotyczne), spermatocytogenezę (podziały mejotyczne) oraz spermiogenezę (przeobrażenie spermatyd w plemniki). Zachodzi on w kanalikach nasiennych jądra.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spermatozoid mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spermogeneza

Wiktionary


spermatogonia

w biologii: pierwotna komórka rozrodcza męska u zwierząt i człowieka, z której powstają plemniki; spermatogonia


SJP.pl


spermatogonium

w biologii: pierwotna komórka rozrodcza męska u zwierząt i człowieka, z której powstają plemniki; spermatogonia


SJP.pl

Spermatogonium (l.mn. spermatogonia), męska komórka prapłciowa – diploidalna komórka macierzysta plemników, która powstaje w czasie embriogenezy z gonocytów (pierwotnych komórek płciowych) i wyściela kanaliki nasienne jąder. Podlega spermatogenezie podczas dojrzewania płciowego, w wyniku której z niektórych z nich powstaną, na drodze mitozy, spermatocyty.

Wikipedia


spermatozoa

plemniki


SJP.pl


spermatozoid

plemnik zwierząt, człowieka i niektórych roślin; spermatozoon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. med. plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mitochondrialny DNA jest dziedziczone tylko po matce, ponieważ główka spermatozoidu nie zawiera mitochondriów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛrmatɔˈzɔjit, AS: spermatozoi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sperma ż., spermatogeneza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plemnik

Wiktionary


spermatozoon

plemnik zwierząt, człowieka i niektórych roślin; spermatozoid


SJP.pl


spermatyda

męska haploidalna komórka płciowa, z której powstaje plemnik; niedojrzały plemnik


SJP.pl


spermatyzacja

Spermatyzacja – jeden ze sposobów rozmnażania płciowego. Polega na połączeniu się haploidalnego zarodnika typu spermacjum ze strzępką haploidalnej grzybni. Może nastąpić tylko wtedy, gdy zarodnik i grzybnia należą do różnych typów płciowych oznaczanych jako (+) i (–). W wyniku kontaktu spermacjum z grzybnią następuje plazmogamia, kariogamia dopiero po dłuższej przerwie. Tego typu rozmnażanie występuje u podstawczaków z rzędu rdzowców ("Pucciniales") oraz u wielu workowców.

Wikipedia


spermiarski

→ spermiarz


SJP.pl

Patrz:

spermiarz

spermiarstwo

pejoratywnie: brak obycia w kontaktach z kobietami, połączony z uzależnieniem od pornografii i masturbacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) slang. obraź. ogół spermiarzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spermiarz m.

 czas. spermić ndk.

Wiktionary


spermiarz

pejoratywnie: mężczyzna nieobyty w kontaktach z kobietami, zwykle uzależniony od pornografii i masturbacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. obraź. mężczyzna ciągle myślący o seksie, który przez jednoczesny brak intymnych relacji z kobietami wykazuje poddańczą postawę wobec nich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) przegryw może być spermiarzem, ale nie zawsze nim jest. Są przegrywy z honorem, które nie spermią do l0ch sic. tak jak robią to spermiarze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spermiarstwo mrz.

 przym. spermiarski

 czas. spermić

 przysł. spermiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kukold, białorycerz, pantoflarz

Wiktionary


spermidyna

organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, chroniący DNA plemników przed kwasowym środowiskiem pochwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, ochrania DNA plemników przed kwasowym środowiskiem pochwy, reguluje laktację ssaków;

Wiktionary

Spermidyna – organiczny związek chemiczny należący do poliamin.

Biologiczną rolą spermidyny jest ochrona DNA plemników przed kwasowym środowiskiem pochwy, które mogłoby spowodować jego denaturację, gdyż same są zasadowe. Ponadto spermidyna wraz z putrescyną i sperminą, reguluje laktację ssaków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej pory wykazano, że podawanie spermidyny wydłuża życie myszy o trzydzieści procent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛrmʲiˈdɨ̃na, AS: spermʹidỹna

Wiktionary


spermina

organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, powstający ze spermidyny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, bierze udział w metabolizmie wszystkich komórek organizmów eukariotycznych, wchodzi w skład spermy;

Wiktionary

Spermina – organiczny związek chemiczny z grupy poliamin. Związek ten bierze udział w metabolizmie wszystkich komórek organizmów eukariotycznych.

Powstaje ze spermidyny. Można ją odnaleźć w szerokiej gamie tkanek i organizmów, jest także niezbędnym czynnikiem wzrostowym dla niektórych bakterii. Występuje w formie polikationowej we wszystkich wartościach pH.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kryształy fosforanu sperminy zostały po raz pierwszy opisane przez Antona van Leeuvenhoeka w 1678 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛrˈmʲĩna, AS: spermʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gerontyna, muskulamina, neurydyna

Wiktionary


spermiogeneza

etap spermatogenezy, w którym spermatydy przekształcają się w dojrzałe plemniki


SJP.pl


spermiogram

badanie jakości i ilości nasienia


SJP.pl


spermowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze spermą, dotyczący spermy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sperma ż.

Wiktionary


spermutować

ustawić elementy danego zbioru skończonego w określony sposób


SJP.pl


spersonalizować

1. dostosować coś (np. urządzenia, usługi, oferty) do potrzeb indywidualnego użytkownika, np. spersonalizować informacje;
2. trwale nanieść dane osobowe na dokument, np. spersonalizować paszport;
3. nadać czemuś charakter osobisty, nastawiony na poszanowanie drugiej osoby, np. spersonalizować życie w rodzinie;
4. powiązać pewne fakty i problemy z daną osobą zamiast ująć je ogólnie, np. spersonalizować obietnicę


SJP.pl


spersonifikować

1. nadać cechy ludzkie zwierzętom, przedmiotom lub zjawiskom; upersonifikować;
2. uczynić umownym znakiem idei, rzeczy, osoby itp.; upersonifikować, uosobić;
3. zostać najlepszym lub typowym reprezentantem jakichś cech, poglądów lub wartości; upersonifikować, uosobić;
4. dostosować do potrzeb lub oczekiwań odbiorcy; spersonalizować


SJP.pl


speryfrazować

zastosować peryfrazę (omówienie, zabieg stylistyczny polegający na zastąpieniu konkretnej nazwy czegoś przez charakterystykę, opis lub metaforę)


SJP.pl


sperylit

minerał, arsenek platyny


SJP.pl


spessartyn

minerał z grupy granatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy granatów;

Wiktionary

Spessartyn – minerał z gromady krzemianów, jest odmianą manganowo-glinową granatu. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od miasta Spessart w Bawarii w Niemczech, gdzie minerał ten odkryto po raz pierwszy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spɛsˈːartɨ̃n, AS: spe•sartỹn

Wiktionary


spessartyt

magmowa skała żyłowa z grupy lamprofirów


SJP.pl


speszony

wprowadzić w zakłopotanie, pozbawić pewności siebie


SJP.pl


speszyć

wprowadzić w zakłopotanie, pozbawić pewności siebie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. peszyć)

 (1.1) dokonany od|peszyć.

czasownik zwrotny dokonany speszyć się (ndk. peszyć się)

 (2.1) dokonany od|peszyć się.

Wiktionary


spetować

czasownik dokonany

 (1.1)  pot. zgasić papierosa

Wiktionary


spetryfikowany

utrwalony w pewnej formie; zakonserwowany


SJP.pl


spełnialność

w matematyce: cecha elementów spełnialnych


SJP.pl


spełnialny

zdolny do bycia spełnionym


SJP.pl


spełnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spełniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spełniać ndk.

Wiktionary


spełniać

1. wywiązywać się z obietnicy lub przyrzeczenia;
2. mieć wymagane cechy, własności, kompetencje itp.


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spełnić)

 (1.1) robić to, czego wymagają obowiązki, obietnice, czyjeś polecenia

 (1.2) być zgodnym z wymaganiami

 (1.3) mat. po podstawieniu do formy zdaniowej (np. równania), dawać w wyniku prawdę

czasownik zwrotny niedokonany spełniać się (dk. spełnić się)

 (2.1) urzeczywistniać się

 (2.2) realizować się, czuć satysfakcję ze swojej pracy, roli, stanowiska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobrze spełnia swoje obowiązki.

 (1.2) Ta część nie spełnia wymogów specyfikacji technicznej.

 (1.2) Twoja karta graficzna nie spełnia minimalnych wymagań „Wieśka”.

 (1.3) Równanie kwadratowe jest spełniane przez co najwyżej dwa pierwiastki.

 (2.1) Oby zawsze spełniały się wszystkie twoje życzenia.

 (2.2) Świetnie się spełnia w roli ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛwʲɲät͡ɕ, AS: speu̯ʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 dk. spełnić

 rzecz. spełnianie n., spełnienie n.

 przym. spełniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czynić zadość, zadośćuczynić, ziszczać, urzeczywistniać, wykonywać, wywiązywać się z czegoś, wypełniać, realizować, ziszczać

Wiktionary


spełnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spełnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: speu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spełnić dk., spełniać ndk.

Wiktionary


spełniony

taki, który się spełnił, urzeczywistnił


SJP.pl


spełnić

1. wywiązać się z obietnicy lub przyrzeczenia;
2. nabyć wymagane cechy, własności, kompetencje itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spełniać)

 (1.1) dokonany od|spełniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby nie ta książka, nigdy nie opuściłby Takodany i nie znalazłby się na Yavinie 4, by spełnić swój sen o bohaterskich czynach na rzecz Sojuszu Rebeliantów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛwʲɲit͡ɕ, AS: speu̯ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełnić, spełniać

 rzecz. spełnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zrealizować

Wiktionary


spełznięty

taki, który spełznął (został odbarwiony przez słońce); spełźnięty, spełzły; spłowiały


SJP.pl


spełznąć

1. pełznąc zejść z czegoś, zsunąć się;
2. dawniej: minąć, upłynąć bez pożądanych rezultatów


SJP.pl


spełzły

taki, który spełzł (został odbarwiony przez słońce); spełźnięty, spełznięty; spłowiały


SJP.pl


spełźnięty

taki, który spełznął (został odbarwiony przez słońce); spełznięty, spełzły; spłowiały


SJP.pl


spf

skrót od: sun protection factor - wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sender Policy Framework – protokół poczty elektronicznej
  • Shortest Path First – Algorytm Dijkstry
  • Sun Protection Factor – oznaczenie filtru przeciwsłonecznego
  • - praktyczny współczynnik efektywności energetycznej pompy ciepła

Wikipedia


sphotoshopować

[czytaj: sfotoszopować] obrobić zdjęcie lub film w programie graficznym; sfotoszopować, wyfotoszopować, wyphotoshopować


SJP.pl


spi

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = praw. sąd pierwszej instancji

Wiktionary

spi (z samples per inch – próbek na cal) – jednostka rozdzielczości skanerów określająca częstość wykonywanych próbkowań obrazu, która jest wykonywana przez przetworniki urządzenia rejestrującego.

Do określenia rozdzielczości drukarek, ploterów, naświetlarek wykorzystuje się parametr dpi.

Wikipedia


spianato

określenie wykonawcze: z prostotą, czysto, równo, spokojnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) muz. równo, bez patosu

Wiktionary


spiccato

[czytaj: spikkato] technika gry na instrumentach strunowych, polegająca na wydobywaniu dźwięków przy pomocy lekkich odbić smyczka od struny; saltato


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spicetka

potocznie: członkini zespołu Spice Girls


SJP.pl


spichlerz

budynek przeznaczony do przechowywania zapasów żywnościowych; spichrz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. budynek służący za magazyn zbóż

Wiktionary

Spichlerz ("spichrz", "śpichlerz", "elewator zbożowy") – jedno- lub kilkukondygnacyjna budowla przeznaczona do przechowywania materiałów sypkich, głównie ziaren zbóż – luzem lub w workach, charakteryzująca się zwartą bryłą, stromymi dachami, trójkątnymi szczytami i niewielkimi oknami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʲixlɛʃ, AS: spʹiχleš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spichrz m.

:: zdrobn. spichlerzyk m.

 przym. spichlerzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spichrz, daw. swironek, gwara. świren, świernia

Wiktionary


spichlerzowy

przymiotnik od: spichlerz


SJP.pl


spichlerzyk

zdrobnienie od: spichlerz


SJP.pl


spichrz

budynek przeznaczony do przechowywania zapasów żywnościowych; spichlerz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. budynek, w którym przechowuje się ziarna zbóż;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲixʃ, AS: spʹiχš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spichlerz m.

 przym. spichrzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. spichlerz

Wiktionary


spichrzanka

omacnica spichrzanka - ćma z rodziny omacnicowatych, szkodnik domowy; mól spożywczy, mól kuchenny


SJP.pl


spichrzel

spichrzel surynamski - gatunek chrząszcza z rodziny spichrzelowatych


SJP.pl


spichrzelowate

o cechach spichrzelowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl

Spichrzelowate ("Silvanidae") – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych.

Wikipedia


spichrzelowaty

o cechach spichrzelowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


spichrzeniowy

polegający na odkładaniu się substancji w żywym organizmie


SJP.pl


spichrzowy

przymiotnik od: spichrz


SJP.pl


spicz

potocznie: przemówienie; speech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. żart. krótkie przemówienie lub mowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyniesiono wino, i kapitan wypił naprzód za moje zdrowie stojąc, wyjąknąwszy rodzaj spiczu przed wychyleniem kieliszka.

 (1.1) W krótką przerwę wdarłem się ze spiczem o Kirku Douglasie, który nie dość, że aktor, to jeszcze znawca sztuki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiker mos., spikerka ż.

 przym. spikerski

Wiktionary


spiczak

dawniej:
1. jednoroczny jeleń, którego pierwsze poroże nie ma odnóg; szpiczak;
2. narzędzie o spiczastym zakończeniu


SJP.pl

Spiczak ("Brzeziński I, Spiczak-Brzeziński I, Spiczek, Zabawa odmienny") – kaszubski herb szlachecki, odmiana herbu Zabawa.

Wikipedia


spiczasto

przysłówek

 (1.1) ostro, z ostrym, wąskim zakończeniem, w kształcie szpica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈt͡ʃastɔ, AS: spʹičasto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpic m.

 przym. szpiczasty, spiczasty

 przysł. szpiczasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpiczasto

Wiktionary


spiczastogłowy

mający spiczastą głowę


SJP.pl


spiczastonosy

mający spiczasty nos


SJP.pl


spiczasty

zwężający się na końcu w szpic; szpiczasty; śpiczasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający ostre, wąskie zakończenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy fortepianie siedział wysoki pan o szlachetnej twarzy okolonej spiczastą, siwiejącą bródką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈt͡ʃastɨ, AS: spʹičasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpic m., szpica ż., szpikulec m., szpilka ż.

 przysł. szpiczasto, spiczasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpiczasty, ostry

Wiktionary


spiczyn

Spiczyn – wieś w Polsce położona na Wysoczyźnie Lubartowskiej, w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Spiczyn. Leży nad rzeką Bystrzycą (dopływ Wieprza), przy drodze wojewódzkiej nr 829

Miejscowość jest sołectwem, siedzibą gminy Spiczyn. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z roku 2011 wieś miała 688 mieszkańców.

Wikipedia


spiczyński

przymiotnik od: Spiczyn


SJP.pl


spid

slangowa nazwa amfetaminy; speed


SJP.pl


spider

[czytaj: spajder] środowiskowo: otwarte nadwozie dwuosobowego samochodu sportowego; roadster, spyder


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spider – rodzaj nadwozia
  • spider – przyrząd snookerowy
  • Spider – krater uderzeniowy w Australii
  • Fiat 124 Spider – samochód sportowy
  • Alfa Romeo Spider – samochód sportowy klasy kompaktowej produkowany przez włoską markę Alfa Romeo w latach 1966−2010

Wikipedia


spider-man

[czytaj: SPAJdermen] superbohater obdarzony wskutek ugryzienia przez radioaktywnego pająka takimi mocami jak wielka siła, zwinność, szybkość, umiejętność chodzenia po ścianach oraz pajęczy zmysł ostrzegający przed niebezpieczeństwem; posiada też na przegubach rąk urządzenia do wystrzeliwania substancji przypominającej pajęczą sieć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. film. fikcyjna postać komiksowa i filmowa;

Wiktionary

(z

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dorywczo zarabia w redakcji jako dochodzący fotoreporter, który ma wyłączność na zdjęcia Spider-Mana, czyli samego siebie.

Wiktionary


spiderman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. film. fikcyjna postać komiksowa i filmowa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kinach można zobaczyć kolejną część przygód Spidermana – Człowieka Pająka.

Wiktionary


spidować

potocznie: spidować się - brać narkotyki


SJP.pl


spiec

1. piekąc zbyt długo, wysuszyć lub zarumienić coś za bardzo;
2. zbyt mocno opalić na słońcu


SJP.pl


spiechowicz

nazwisko


SJP.pl


spieczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spiec.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spiec dk., spiekać ndk., piec ndk.

 rzecz. spiekanie n., piec m., pieczenie n.

 przym. piekarski

Wiktionary


spieczony

1. piekąc zbyt długo, wysuszyć lub zarumienić coś za bardzo;
2. zbyt mocno opalić na słońcu


SJP.pl


spiegando

określenie wykonawcze: rozwijając, coraz głośniej


SJP.pl


spiek

produkt spiekania


SJP.pl


spieka

potocznie: spiekota


SJP.pl


spiekalniczka

pracownica spiekalni


SJP.pl


spiekalniczy

związany z procesem spiekania


SJP.pl


spiekalnik

robotnik w spiekalni


SJP.pl


spiekalny

o kawałkach węgla, rudy itp.: dający się zlepić w większe bryły pod wpływem wysokiej temperatury


SJP.pl


spiekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spiekać.

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piec mrz., spieczenie n., spiekota ż.

 czas. piec

 przym. piekarski

Wiktionary


spiekany

1. zbyt mocno opalać się na słońcu;
2. zlepiać się pod wpływem wysokiej temperatury


SJP.pl


spiekać

1. zbyt mocno opalać się na słońcu;
2. zlepiać się pod wpływem wysokiej temperatury


SJP.pl


spiekota

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. dotkliwy upał przy dużym nasłonecznieniu

Wiktionary

Spiekota – album zespołu De Mono z 2012 roku zawierający covery polskich przebojów z lat 60. i 70. utrzymane w stylu reggae. W nagraniach gościnnie udział wzięli Marika, Junior Stress, Dawid Portasz oraz Cheeba.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pamiętasz te długie marsze na spiekocie, kiedy nieraz piliśmy wodę z kałuży; albo ten pochód przez bagno, w którym zamoczyliśmy ładunki; albo te noclegi w lasach i na polach, kiedy jeden drugiemu spychał głowę z tornistra i ukradkiem ściągał płaszcz służący za wspólną kołdrę?

 (1.1) Mam już dość tej spiekoty!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɛˈkɔta, AS: spʹi ̯ekota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiekanie n., spiekłość ż.

 czas. spiec dk., spiekać ndk.

 przym. spiekany, spiekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorąc, gorąco, patelnia, skwar, ukrop, upał, war, żar; reg. hyca; reg. śl. hica

Wiktionary


spiekowy

przymiotnik do: spiek


SJP.pl


spiekły

wysuszony i popękany od gorąca


SJP.pl


spielberg

[czytaj: spilberg] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spielberg – miasto w kraju związkowym Styria, w powiecie Murtal
  • Anne Spielberg (ur. 1949) – amerykańska scenarzystka, siostra Stevena
  • Arnold Spielberg (ur. 1917) – amerykański inżynier, ojciec Stevena
  • Christine Spielberg (ur. 1941) – niemiecka lekkoatletka
  • Larisa Spielberg (ur. 1980) – amerykańska łyżwiarka figurowa
  • Robin Spielberg (ur. 1962) – amerykańska pianistka
  • Sasha Spielberg (ur. 1990) – amerykańska aktorka, córka Stevena
  • Steven Spielberg (ur. 1946) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy
  • Wilhelm Spielberg (1826–1890) – niemiecki polityk
  • (25930) Spielberg – planetoida
  • Spilberg
  • Spielberghorn

Wikipedia


spielbergowski

[czytaj: spilbergowski] taki jak u Spielberga, charakterystyczny dla filmów Spielberga


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) film. związany z twórczością reżysera Stevena Spielberga

Wiktionary


spieniacz

przyrząd do tworzenia piany z mleka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. kulin. urządzenie służące do robienia piany, np. z mleka lub kawy

 (1.2) chem. substancja, która dodana do płynu wytwarza pianę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛ̇̃ɲat͡ʃ, AS: spʹi ̯ė̃ńač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spienianie n., piana ż., pianka, spienienie n., spieniarka ż.

 czas. spieniać ndk., spienić dk.

 przym. pianowy, pienisty, piankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spieniarka

 (1.2) środek pianotwórczy

Wiktionary


spienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spieniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespienianie n., pianka ż., spieniacz mrz.

 czas. spieniać ndk.

Wiktionary


spieniać

zapieniać;
1. czynić coś pieniącym się;
2. pokrywać po wierzchu pianą;
3. potocznie: złościć; wkurzać, wnerwiać, wpieniać;
4. spieniać się -
a) pokrywać się pianą;
b) potocznie: złościć się; pienić się, wpieniać się


SJP.pl


spienić

wytworzyć pianę z czegoś


SJP.pl


spieprzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spieprzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɛˈpʃãɲɛ, AS: spʹi ̯epšãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spieprzać

Wiktionary


spieprzać

wulgarnie: uciekać, czmychać, zmykać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. uciekać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spieprzaj pan!

 (1.1) Ktoś nas zobaczył, spieprzamy stąd!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛpʃat͡ɕ, AS: spʹi ̯epšać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieprzanie n.

 czas. pieprzyć, spieprzyć dk.

 przym. pieprznięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uciekać, pot. spływać, pot. spylać, pot. zmywać się, wulg. spierdalać

Wiktionary


spieprzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spieprzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spieprzyć

 rzecz. pieprz mrz.

Wiktionary


spieprzyć

1. potocznie: zepsuć coś lub zrobić coś byle jak;
2. potocznie: uciec skądś;
3. spieprzyć się - spaść z wysokości


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) pot. źle coś wykonać

czasownik nieprzechodni

 (2.1) dokonany od|spieprzać. (uciekać)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie rozumiem, jak mogłeś to spieprzyć!

 (1.1) - Czemu nie ma muzyki? - Pewnie radio się spieprzyło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: spʹi ̯epšyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spieprzać, pieprzyć

 przym. pieprznięty

 rzecz. pieprz mrz., spieprzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zepsuć, zawalić, pot. sknocić, wulg. spierdolić

Wiktionary


spieralny

dający się usunąć przez pranie


SJP.pl


spierać

piorąc usuwać brud lub plamy z materiału, piorąc odbarwiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprać)

 (1.1) usuwać nieczystości, farbę, kolor z tkaniny poprzez pranie

 (1.2) bić dotkliwie

czasownik zwrotny niedokonany spierać się (dk. sprać się)

 (2.1) poddawać się usuwaniu brudu, plamaam, farby, koloru

czasownik zwrotny niedokonany spierać się (dk. brak)

 (3.1) prowadzić spór

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2)

:: rzecz. spieranie n., spranie n.

:: przym. spieralny

 (3.1)

:: rzecz. spieranie się n., spór mrz.

:: przym. sporny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpierać

 (1.2) bić, tłuc, walić

 (2.1) schodzić

 (3.1) dyskutować, kłócić się, kruszyć kopie, sprzeczać się, prowadzić / toczyć / wieść spór

Wiktionary


spierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spierdalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʲjɛrdaˈlãɲɛ, AS: spʹi ̯erdalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spierdolenie n.

 czas. zapierdalać, pierdolić, spierdalać ndk., spierdolić dk.

Wiktionary


spierdalać

wulgarnie: uciekać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spierdolić)

 (1.1) wulg. pospiesznie oddalać się z jakiegoś miejsca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam ci tylko do powiedzenia dwa słowa: spierdalaj, skurwysynie!

 (1.1) Jak im świsnąłem tą łopatą przed nosem, to spierdalali, aż się kurzyło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: spʹi ̯erdalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spierdalanie n., spierdolenie n.

 czas. spierdolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. spieprzać, spierdzielać; neutr. uciekać

Wiktionary


spierdasić

potocznie: zrobić coś źle lub nieudolnie; spieprzyć, spierdzielić, spierdolić


SJP.pl


spierdaszać

potocznie: robić coś źle lub nieudolnie; spieprzać, spierdzielać


SJP.pl


spierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spierdolić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: spʹi ̯erdolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spierdalanie n.

 czas. zapierdalać, pierdolić, spierdalać ndk., spierdolić dk.

Wiktionary


spierdolina

wulgarnie:
1. coś nieudanego; knot, niewypał;
2. osoba nieradząca sobie z czymś


SJP.pl


spierdolić

zjebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. zniszczyć, zepsuć, spartaczyć;
2. uciec;
3. zrzucić (kogoś skądś);
4. spierdolić się:
a) spaść;
b) pierdnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) wulg. dokonany od|spierdalać.

czasownik przechodni

 (2.1) wulg. zepsuć

 (2.2) wulg. zrobić źle

 (2.3) wulg. zrzucić, zepchnąć; przewrócić

 (2.4) wulg. uciec

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Te kurwy spierdoliły mi kompa!

 (2.2) Ten pojebaniec znów totalnie spierdolił sprawę.

 (2.3) Widziałeś, jak ten koleś spierdolił staruchę z ławki?

 (2.4) Na szczęście udało się nam spierdolić przed policją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɛrˈdɔlʲit͡ɕ, AS: spʹi ̯erdolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, wpierdolić, wypierdolić, podpierdolić, zapierdolić, dopierdolić, spierdalać, zapierdalać

 rzecz. spierdalanie n., spierdolenie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zepsuć

Wiktionary


spierdzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posp. odczasownikowy od|spierdzielać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespierdzielanie n., spierdzielenie n.

 czas. spierdzielać ndk., spierdzielić dk.

Wiktionary


spierdzieć

potocznie: spierdzieć się - zanieczyścić powietrze gazami trawiennymi


SJP.pl


spierwiastkować

obliczyć pierwiastek danej liczby


SJP.pl


spierzchać

o skórze, wargach itp.: stawać się szorstkim


SJP.pl


spierzchnięty

o skórze: szorstki, chropowaty; spierzchły


SJP.pl


spierzchły

o skórze: szorstki, chropowaty; spierzchnięty


SJP.pl


spierścieniać

dawniej: skręcać, zwijać


SJP.pl


spierścienić

dawniej: skręcić, zwinąć


SJP.pl


spieszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spieszczać.

Wiktionary


spieszczać

1. nadawać głosowi pieszczotliwe brzmienie;
2. używać słów w formie zdrobniałej, pieszczotliwej;
3. dawniej: rozpieszczać


SJP.pl


spieszczenie

1. nadać głosowi pieszczotliwe brzmienie;
2. użyć słowa w formie zdrobniałej, pieszczotliwej;
3. dawniej: rozpieścić


SJP.pl

Spieszczenie – wyraz nadający pieszczotliwą formę wypowiedzi oraz określający stosunek osoby mówiącej do przedmiotu/osoby nazywanej. W funkcji spieszczeń bywają używane często zdrobnienia. Istnieją jednak także osobne formacje hipokrystyczne tworzone za pomocą specjalnych sufiksów przy znacznych zwykle modyfikacjach podstawy słowotwórczej.

Wikipedia


spieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spieszyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: spʹi ̯ešẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spieszyć, śpieszyć

 rzecz. spieszność ż.

Wiktionary


spiesznie

przysłówek

 (1.1) zob. śpiesznie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozmówczyni dreptała więc spiesznie długim korytarzem w kierunku kuchni, która mieściła się przy końcu służbowego skrzydła domu.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. śpiesznie, śpieszno, spieszno

 czas. śpieszyć

 rzecz. spieszność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śpieszno, spieszno

Wiktionary


spieszniej

stopień wyższy od przysłówków: spiesznie, spieszno


SJP.pl


spieszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spieszny


SJP.pl


spieszno

przysłówek

 (1.1) z wielką chęcią, z pośpiechem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pierwszą niedzielę po Wniebowzięciu Górnoślązaczkom spieszno do Piekar.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieszność ż.

 przym. spieszny

 przysł. spiesznie, śpiesznie

Wiktionary


spieszność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest spieszne; cecha tych, którzy są spieszni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pośpiech m., spieszenie n., pospieszenie n., przyspieszenie n., przyspieszanie n., pospieszny mrz.

 czas. śpieszyć, spieszyć ndk., pospieszyć dk., przyspieszyć dk., przyspieszać ndk.

 przym. spieszny, pospieszny

 przysł. spiesznie, pospiesznie, śpiesznie, spieszno

Wiktionary


spieszny

szybki, prędki, pospieszny; śpieszny


SJP.pl


spieszyn

Spieszyn – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk.

W 1921 roku wieś liczyła 38 domów i 227 mieszkańców, w tym 172 katolików i 51 prawosławnych oraz 4 wyznania mojżeszowego. wszyscy mieszkańcy zadeklarowali polską przynależność narodową.

Wikipedia


spieszyć

uczynić kogoś pieszym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) inna forma czasownika → śpieszyć

czasownik przechodni dokonany

 (2.1) wojsk. uczynić kogoś pieszym, najczęściej o konnych lub mechanicznych oddziałach wojska

czasownik zwrotny spieszyć się

 (3.1) inna forma czasownika → śpieszyć się

 (3.2) wojsk. o żołnierzu: stać się pieszym, zsiadając z konia lub wysiadając z pojazdu mechanicznego

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wszystkie pułki rozpoznawcze zostały spieszone i działały jak piechota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛʃɨt͡ɕ, AS: spʹi ̯ešyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieszność ż., pieszy m., spieszenie

 przym. pieszy

 czas. pospieszać, pospieszyć, śpieszyć

Wiktionary


spietrasić

czasownik

 (1.1) gw-pl|Kresy. postąpić źle, przeskrobać coś

Wiktionary


spietrać

przestraszyć się


SJP.pl


spieścić

1. nadać głosowi pieszczotliwe brzmienie;
2. użyć słowa w formie zdrobniałej, pieszczotliwej;
3. dawniej: rozpieścić


SJP.pl


spigot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. dwustronna śruba, niekiedy o różnych gwintach i pełniąca rolę adaptera

Wiktionary


spijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spijać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n., pijus mos.

Wiktionary


spijać

1. upijać wierzchnią część płynu;
2. upajać kogoś alkoholem


SJP.pl


spik

komunikator internetowy


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spikać

potocznie: mówić po angielsku


SJP.pl


spiker

speaker;
1. osoba zapowiadająca poszczególne pozycje programu w radiu lub telewizji, odczytująca przygotowane teksty lub w inny podobny sposób pracująca głosem;
2. przewodniczący izby niższej parlamentu w krajach anglosaskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zapowiadająca programy w radio lub telewizji lub czytająca przygotowane teksty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spiker (speaker) – prezenter
  • spiker (speaker) – przewodniczący parlamentu:
    • Spiker Izby Gmin Wielkiej Brytanii
    • Spiker Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych
    • określenie przewodniczącego parlamentu w j. rosyjskim (), ukraińskim () i białoruskim ()
  • spiker pro tempore (speaker pro tempore) – zastępca przewodniczącego parlamentu stanowego w Stanach Zjednoczonych
  • native speaker – rodzimy użytkownik danego języka
  • PC speaker – głośnik komputerowy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʲikɛr, AS: spʹiker

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spicz m.

:: fż. spikerka ż.

 przym. spikerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prezenter

Wiktionary


spikerka

speakerka;
1. pracowniczka radia lub TV odczytująca teksty, zapowiadająca program; osoba wygłaszająca komentarz w filmie, podająca informację przez megafon itp.
2. pot. zajęcie spikera
3. środ. pomieszczenie, w którym pracuje spiker


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zapowiadająca programy w radio lub telewizji albo czytająca przygotowane teksty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈkɛrka, AS: spʹikerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spicz m.

:: fm. spiker m.

 przym. spikerski

Wiktionary


spikerować

wykonywać zawód spikera


SJP.pl


spikerski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze spikerem, dotyczący spikera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiker mos., spikerka ż., spicz mrz.

Wiktionary


spikerstwo

1. zajęcie spikera;
2. stanowisko spikera - przewodniczącego izby niższej parlamentu w krajach anglosaskich


SJP.pl


spiknąć

1. doprowadzić do spotkania kogoś z kimś;
2. spiknąć się - sprzymierzyć się z kimś przeciwko komuś; spąchnąć się


SJP.pl


spikować

skierować samolot pionowo w dół


SJP.pl


spikselizować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselować, zapikselować, zapikselizować, wypikselować, wypikselizować


SJP.pl


spikselować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselizować, zapikselować, zapikselizować, wypikselować, wypikselizować


SJP.pl


spilit

magmowa skała


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spilśniać

1. wiązać włókna wełniane lub sierść w zwartą masę przez działanie wody i temperatury; folować, foluszować;
2. zgęścić włókna masy papierniczej na drgającym sicie papiernicy;
3. spilśniać się:
a) o włóknach i tkaninach wełnianych: stawać się zbitym; folować się;
b) o masie papierniczej: gęstnieć na sicie papiernicy


SJP.pl


spin

1. właściwy dla danej cząstki (np. elektronu, atomu) moment pędu, związany z jej obrotem wokół własnej osi;
2. sposób przedstawiania informacji mający nadać im korzystną dla nadawcy interpretację


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. własny moment pędu cząstki;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|spina.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spin (w fizyce) – własny moment pędu (moment) danej cząstki w układzie, w którym cząstka spoczywa,
  • spin (w public relations/socjotechnice) – pejoratywne określenie mocno zniekształconego portretu rzeczywistości.
  • spin (w jeździectwie) – element jazdy w stylu western
  • Spin – amerykański magazyn muzyczny, ISSN 0886-3032
  • Spin – powieść z gatunku fantastyki naukowej autorstwa Roberta Charlsa Wilsona
  • Spin – singel amerykańskiego zespołu Lifehouse

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bozony mają spin całkowity.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲĩn, AS: spʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spinowy

Wiktionary


spina

łączyć ze sobą (klamrą, spinaczem, mostem itp.)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. młodz. nagłe zdenerwowanie

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: spinać

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʲĩna, AS: spʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinka ż., spinanie n., spięcie n.

 czas. spinać ndk., spiąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spinka

Wiktionary


spinacz

pracownik kolei zajmujący się spinaniem wagonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biur. wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

 (1.2) gw-pl|Łódź. wsuwana spinka do włosów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) kolej. pracownik kolei zajmujący się spinaniem wagonów

Wiktionary

Zobacz też: żabka (spinka).

Spinacz, spinacz biurowy – kawałek odpowiednio wygiętego drutu, służący zwykle do utrzymywania razem pliku kartek papieru. Spinacze mogą być również plastikowe, jednak podatne są na złamania i nie mają takiej elastyczności, jak druciane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odczekałam na lotnisku swoje i dostałam prawdziwą wizę za jedyne 60 dolarów, przyczepioną do paszportu spinaczami biurowymi.

 (1.2) Aby fryzura trzymała się, fryzjerka musiała użyć aż czterdziestu spinaczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnat͡ʃ, AS: spʹĩnač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spineczka ż., spinka ż., spinanie n.

 czas. spinać ndk., spiąć dk., upiąć ndk., upinać ndk.

 przym. spięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spinacz biurowy

 (1.2) neutr. wsuwka; gw. Poznań szpanga

Wiktionary


spinaczowy

→ spinacz


SJP.pl

Patrz:

spinacz

spinaker

trójkątny żagiel na jachtach sportowych


SJP.pl

Spinaker (ang. "spinnaker", czasami mylony z lataczem) – duży wypukły żagiel stosowany na statkach (głównie sportowych) o ożaglowaniu skośnym.

Nazwa pochodzi prawdopodobnie od nazwy jachtu "Sphinx", na którym zastosowano ten żagiel po raz pierwszy.

Wikipedia


spinakerbom

drążek do ustawiania spinakera przy wietrze z tyłu


SJP.pl

Spinakerbom (spi-bom) – ruchome drzewce służące do mocowania nawietrznego rogu halsowego spinakera. Podczas żeglugi bez spinakera demontowany i przechowywany na pokładzie. Spinakerbom jest utrzymywany w płaszczyźnie pionowej przez topenantę, która służy do jego unoszenia, oraz przez obciągacz spinakerbomu, który służy do jego opuszczania.

Wikipedia


spinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spinać ndk.

 rzecz. spinka ż., spinacz mos./mrz.

Wiktionary


spinać

łączyć ze sobą (klamrą, spinaczem, mostem itp.)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spiąć)

 (1.1) łączyć za pomocą spinacza, klamerki

 (1.2) związywać coś, zaciskać, obkręcając sznurem, rzemieniem

 (1.3) łączyć dwa miejsca ze sobą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinanie n., spinacz mrz., spięcie n., spinka ż., spineczka ż., upinanie n., upięcie n., spina ż.

 czas. zapinać, spiąć ndk., upinać ndk., upiąć dk., piąć ndk.

Wiktionary


spineczka

zdrobnienie od: spinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: spinka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinka ż., spinanie n., spięcie n., spinacz m.

 czas. spinać ndk., spiąć dk.

Wiktionary


spinel

minerał, podwójny, izomorficzny tlenek metali dwuwartościowych i trójwartościowych; również grupa tych minerałów o zbliżonym składzie chemicznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. miner. minerał zawierający tlenki metali, występujący w wielu barwnych odmianach;

 (1.2) jubil. kamień szlachetny z oszlifowanego spinelu (1.1)

Wiktionary

Spinel (spinel właściwy) – minerał z gromady tlenków, zaliczany do grupy spineli. Należy do grupy minerałów rzadkich. Pod względem chemicznym jest to podwójny tlenek magnezu i glinu.

Nazwany w 1779 roku przez Jeana Demeste od łacińskiego "spinella" = „mały cierń”, nawiązując do jego ostrych ośmiościennych kryształów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Spinel może mieć wiele różnych barw, lecz najbardziej popularny jest spinel czerwony, przez wiele lat uznawany za rubin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnɛl, AS: spʹĩnel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spinelowy

Wiktionary


spinelowy

przymiotnik od: spinel


SJP.pl


spingować

środowiskowo: sprawdzić jakość połączenia do urządzenia w sieci; zapingować


SJP.pl


spining

spinning; w rybactwie:
1. rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spinner, spinningówka;
2. metoda połowu ryb za pomocą wędki ze sztuczną przynętą na końcu żyłki, polegająca na energicznym wyrzucaniu żyłki na dużą odległość i powolnym zwijaniu jej na kołowrotek


SJP.pl


spiningować

łowić ryby poprzez energiczne wyrzucanie żyłki na dużą odległość i powolne zwijanie jej na kołowrotek; spinningować


SJP.pl


spiningowy

związany ze spiningiem; spinningowy


SJP.pl


spinka

drobny przedmiot do spinania czegoś, np. bielizny, włosów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) często zdobiony przedmiot do spinania czegoś, np. włosów, krawata, kołnierzyka lub mankietu

 (1.2) posp. slang. spinanie się, napięcie, nerwowość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spinka – inaczej: oczep (w budownictwie)
  • spinka (Rickenella) – rodzaj grzybów
  • spinka – inaczej spinacz biurowy
  • codzienny użytek:
    • żabka (spinka zaciskowa ze sprężynką) – kilka znaczeń
    • spinki do mankietów – spinka do spinania mankietu rękawa koszuli
    • spinka do krawata lub muszki
    • spinka do włosów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Panowie, po co ta spinka? Za dużo kasy zainwestowaliście, czy jak?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnka, AS: spʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinacz mrz., spinanie n., spięcie n., spineczka ż., upinanie n., upięcie n., spina ż.

 czas. spinać ndk., spiąć ndk., upinać ndk., upiąć dk., piąć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) napięcie, nerwowość, stres

Wiktionary


spinkarz

w dawnej Polsce: rzemieślnik wyrabiający spinki, broszki, sprzączki z metalu


SJP.pl


spinner

w rybactwie: rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spining, spinning, spinningówka


SJP.pl


spinning

[czytaj: spining]
1. rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spining, spinner, spinningówka;
2. metoda połowu ryb za pomocą wędki ze sztuczną przynętą na końcu żyłki; spining;
3. grupowa jazda na rowerach stacjonarnych w rytm głośnej muzyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ryb. metoda wędkowania polegająca na ustawicznym rzucaniu i wybieraniu sztucznej przynęty;

 (1.2) ryb. wędka do spinningu (1.1)

 (1.3) sport. trening na stacjonarnym rowerze

Wiktionary

Sp

Wikipedia


spinningista

wędkarz łowiący ryby na spinning; spinningowiec


SJP.pl


spinningistka

→ spinningista


SJP.pl

Patrz:

spinningista

spinningować

[czytaj: spiningować] łowić ryby poprzez energiczne wyrzucanie żyłki na dużą odległość i powolne zwijanie jej na kołowrotek; spiningować


SJP.pl


spinningowiec

wędkarz łowiący ryby na spinning; spinningista


SJP.pl


spinningowy

przymiotnik od: spinning; spiningowy


SJP.pl


spinningówka

w rybactwie: rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spining, spinning, spinner


SJP.pl


spino

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: spina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnɔ, AS: spʹĩno

Wiktionary


spinor

obiekt geometryczny w przestrzeni liniowej będący uogólnieniem tensora


SJP.pl

Spinor – obiekt geometryczny o specyficznych własnościach transformacyjnych. Spinory transformują się względem reprezentacji spinorowej (ułamkowej) grupy przekształceń.

Wikipedia


spinorowy

przymiotnik od: spinor


SJP.pl


spinowy

dotyczący momentu pędu


SJP.pl


spinozaur

rodzaj dużego dinozaura gadziomiednicznego z podrzędu teropodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Spinosaurus|ref=tak., rodzaj dinozaura gadziomiedniczego z rodziny Spinosauridae;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju spinozaur (1.1)

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Charakterystyczną cechą spinozaura są wysokie wyrostki kolczyste kręgosłupa.

Wiktionary


spinozaury

rodzaj dużego dinozaura gadziomiednicznego z podrzędu teropodów


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spinozjański

taki jak u Spinozy, charakterystyczny dla Spinozy; spinozowski


SJP.pl


spinozowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Spinozy lub z nim związany; Spinozjański


SJP.pl


spintaryskop

przyrząd do obserwacji i liczenia cząstek alfa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. techn. przyrząd używany dawniej do obserwacji pojedynczych emisji cząstek alfa przez materiał radioaktywny, składający się z ekranu pokrytego fluorescencyjną substancją oraz soczewki powiększającej;

Wiktionary

Spintaryskop – przyrząd składający się z ekranu fluorescencyjnego i soczewek, służący do obserwacji i liczenia promieni alfa. Najprostsza postać licznika scyntylacyjnego.

Na ekranie pokrytym siarczkiem cynku obserwuje się pod mikroskopem i liczy błyski wywołane przez poszczególne cząstki alfa, które wysyłane są przez badany preparat alfa-promieniotwórczy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeminiemy wszyscy, którzy dostrzegamy dziś scyntylacje, znikną nasi następcy i następcy naszych następców, przejdą stulecia, zanim wyczerpie się odrobina radu umieszczona na końcu igły spintaryskopu, zanim z łona swego przestanie wyrzucać helowe pociski.

Wiktionary


spintroniczny

→ spintronika


SJP.pl

Patrz:

spintronika

spintronika

dziedzina wykorzystująca własności spinu elektronów w elektronice


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spionizować

w medycynie: spowodować przybranie pozycji pionowej


SJP.pl


spionować

uczynić pionowym, doprowadzić do pozycji pionowej; wypionować


SJP.pl


spiorunować

1. bardzo zaskoczyć;
2. gniewnie skrytykować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. piorunować)

 (1.1) wprawić kogoś w stan nagłego osłupienia, szoku lub paraliżu emocjonalnego; wywrzeć na kimś wstrząsające wrażenie (często przy użyciu zaskakującej informacji)

 (1.2) rzad. skierować pod czyimś adresem gwałtowną, gniewną krytykę; lżyć kogoś, głośno wyrażać pretensje

 (1.3) daw. w odniesieniu do pioruna: uderzyć w kogoś lub coś, razić wyładowaniem atmosferycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) P. Jakubowska przynosi wieści o Stasi, które mnie spiorunowały. Do samego wieczora wciąż ktoś przychodził, aż w głowie się kręci…

 (1.2) Przyjaciele chcieli mi zaoszczędzić wiosłowania […], aleć ja, żartobliwie zaperzony, szpetnie ich spiorunowałem i pozostałem przy wiośle jak oni.

 (1.3) Spiorunowane Trzy Korony. Siedem osób porażonych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obezwładnić, porazić, sparaliżować, zszokować, zmrozić

 (1.2) zwymyślać, zrugać, zgromić, zbesztać; pot. opieprzyć

Wiktionary


spira

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;

Wiktionary

Spira ( Speyer) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat. Jedno z najstarszych miast Niemiec, na początku swojego istnienia nosiło nazwę "Civitas Nemetum".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Katedra w Spirze jest kościołem grobowym dynastii salickiej i dlatego jest znana jako katedra cesarska.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spirski

Wiktionary


spiracić

potocznie: nielegalnie skopiować lub ściągnąć z internetu np. film, grę, utwór muzyczny


SJP.pl


spiral

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|spirala.

Wiktionary

Spiral – pięcioosobowa grupa muzyczna grająca muzykę z pogranicza post-rocka, dream popu oraz cięższych odmian muzyki. Zespół powstał w 2004 roku w Rzeszowie. W ich muzyce słychać fascynację takimi nurtami jak: post-rock, metal progresywny, trip hop, czy muzyka elektroniczna. Zespół znany jest z tego, że w poszukiwaniu nowych sposobów przekazu chętnie eksperymentuje.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʲiral, AS: spʹiral

Wiktionary


spirala

1. krzywa okrążająca rozbieżnie (lub zbieżnie) jakiś punkt;
2. przedmiot w kształcie takiej krzywej;
3. figura w akrobacji lotniczej;
4. środek antykoncepcyjny dla kobiet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego

 (1.2) coś podobnego do spirali (1.1)

 (1.3) hydraul. urządzenie do udrażniania kanalizacji w formie długiej, stalowej sprężyny z korbą

 (1.4) elektr. opornik zwinięty w helisę w którym zachodzi przemiana energii elektrycznej w ciepło

 (1.5) sytuacja ciągłego, niebezpiecznego wzrost np. przemocy, zbrojeń

 (1.6) lotn. figura wyższego pilotażu, która polega na ruchu samolotu po linii śrubowej ze stopniowym zmniejszaniem wysokości;

 (1.7) pot. domaciczna wkładka antykoncepcyjna

 (1.8) sport. element łyżwiarstwa figurowego, w którym zawodnik jedzie na jednej nodze, z drugą wysoko uniesioną;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – rodzaj krzywej
    • spirala Archimedesa
    • spirala Cornu, inaczej spirala Eulera lub klotoida
    • spirala paraboliczna Fermata
    • spirala hiperboliczna
    • spirala logarytmiczna
  • Spirala Ulama – graficzna metoda przedstawiania liczb pierwszych
  • Spirala – album grupy muzycznej Apteka
  • Filmy:
    • Spirala (film 1978) – film Krzysztofa Zanussiego z 1978 roku
    • Spirala (film 1998) – (jap. らせん, ang. Rasen), sequel filmu The Ring: Krąg w reżyserii Jôji Iida, na podstawie powieści Kōjiego Suzuki
    • Spirala (film 2000) − japoński horror w reżyserii Higuchinsky

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poczwórne działo frach­towca wypa­liło i zdjęło przeciwników – dwóch obró­ciło w pył, a trzeciego, tego zmo­dy­fi­ko­wa­nego, posłało po spi­rali w otwartą przestrzeń.

 (1.2) Skręć drut w spiralę.

 (1.5) Studentka nie potrafiła wydostać się ze spirali długów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈrala, AS: spʹirala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. spiralka ż.

 przym. spiralny

 przysł. spiralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) żmijka

 (1.5) eskalacja

Wiktionary


spiralizer

urządzenie albo jego element, które pozwala na krojenie w spiralę


SJP.pl


spiralizować

zmieniać w spiralę, kroić warzywa w kształt spiralny


SJP.pl


spiralka

zdrobnienie od: spirala


SJP.pl


spiralnie

przysłówek

 (1.1) tworząc kształt spirali

 (1.2) odbywając się po spirali

 (1.3) charakteryzując się ciągłym wzrostem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wejście zdobiły spiralnie skręcone kolumienki.

 (1.2) Iskry z ogniska spiralnie wirowały ku gwiaździstemu niebu.

 (1.3) Koszty przygotowania zawodów spiralnie rosną od około 50 lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirala ż.

 przym. spiralny

Wiktionary


spiralny

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma kształt spirali

 (1.2) pot. taki, który ma kształt korkociągu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈralnɨ, AS: spʹiralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirala ż., spiralka ż., spirulina ż.

 przysł. spiralnie

Wiktionary


spiralować

łączyć strony kalendarza spiralą


SJP.pl


spiralowy

→ spirala; spiralny


SJP.pl


spiramycyna

antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym i bakteriobójczym, stosowany w bakteryjnych i wirusowych zakażeniach dróg oddechowych


SJP.pl

Spiramycyna, rowamycyna – antybiotyk z grupy makrolidów stosowany m.in. w leczeniu toksoplazmozy i listeriozy, działający bakteriostatycznie lub bakteriobójczo. Wszystkie antybiotyki należące do tej grupy blokują syntezę białka. Spiramycyna może wykazywać oporność krzyżową z erytromycyną.

Wikipedia


spiran

związek organiczny o budowie dwupierścieniowej, którego pierścienie połączone są za pomocą jednego atomu węgla


SJP.pl


spirant

spółgłoska szczelinowa, np. polskie: F, S, Z, Ż, H


SJP.pl


spirantyczny

→ spirant


SJP.pl

Patrz:

spirant

spirantyzacja

W językoznawstwie: przechodzenie spółgłosek zwartych w szczelinowe, np. [t] do [s]


SJP.pl

Spirantyzacja – proces fonetyczny zmieniający spółgłoski zwarte w szczelinowe.

Wikipedia


spiratować

potocznie: podrobić produkty objęte prawem autorskim


SJP.pl


spiratron

mikrofalowa lampa wzmacniająca, w której zachodzi oddziaływanie między falą elektromagnetyczną rozchodzącą się wzdłuż linii opóźniającej a wiązką elektronową o kształcie cylindra


SJP.pl


spirea

tawuła; krzew z rodziny różowatych


SJP.pl


spiritoso

określenie wykonawcze: z werwą, z ożywieniem


SJP.pl


spiritual

[czytaj: spiRIczuel] gatunek muzyczny bliski gospelowi, obejmujący pieśni religijne wywodzące się ze śpiewów Murzynów z południa USA


SJP.pl


spirituals

[czytaj: spiriczuelz] pieśni religijne Murzynów amerykańskich, będące inspiracją dla twórców jazzu; negro spirituals


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • negro spirituals – pieśni tworzone przez czarnoskórych niewolników w USA
  • white spirituals – także White Gospel, rodzaj pieśni
  • Spirituals and Gospel Singers – polska grupa wokalna
  • Spirituals Singers Band – polska grupa wokalna
  • Christmas Spirituals – album Odetty Holmes
  • Songs, Stories & Spirituals – album Johna Patitucciego
  • Spirituals – album Davida Murraya z 1988 roku
  • Sings Spirituals – album B.B. Kinga z 1960 roku
  • Favorite Spirituals – album The Ames Brothers z 1952 roku

Wikipedia


spiro

rura zwijana spiralnie z blachy, używana w instalacjach wentylacyjnych i klimatyzacyjnych


SJP.pl

Spiro – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Le Flore.

Wikipedia


spirochet

typ bakterii o podłużnych, silnie skręconych kształtach; krętek


SJP.pl


spirograf

1. przyrząd do kreślenia spiral i skomplikowanych krzywych matematycznych;
2. przyrząd do mierzenia objętości oddechowej płuc


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spirograf urządzenie do kreślenia spiral
  • Spirograf przyrząd (zbiornik o zmiennej pojemności) do pomiarów objętości oddechowej płuc oraz do sporządzania odpowiedniego wykresu (spirogramu), istotnego dla diagnostyki schorzeń dróg oddechowych.

Wikipedia


spirografia

badanie objętości oddechowej płuc


SJP.pl


spirograficzny

→ spirografia


SJP.pl

Patrz:

spirografia

spirogram

graficzna prezentacja wyniku pomiaru objętości oddechowej płuc (spirografii)


SJP.pl

Spirogram – graficzna prezentacja wyniku pomiaru spirometrycznego (spirometria). Wyniki badania urządzeniem, zwanym spirografem (w uproszczeniu, potocznie mówi się o spirometrze), zapisywane są zazwyczaj na papierze, często w postaci odpowiedniego wykresu i wartości liczbowych odpowiadających najważniejszym parametrom oddechowym badanej osoby.

Wikipedia


spirol

potocznie: spirytus; spiryt


SJP.pl


spirometr

urządzenie używane do pomiaru objętości płuc


SJP.pl

Spirometr (dawniej także "oddechomierz") – urządzenie pomiarowe służące do badania pojemności płuc. Rejestruje objętość i prędkość powietrza wdychanego i wydychanego.

Wikipedia


spirometria

badanie określające wydolność oddechową


SJP.pl

Spirometria – badanie czynnościowe układu oddechowego, podczas którego mierzy się objętości i pojemności płuc oraz przepływy powietrza znajdującego się w płucach i oskrzelach w różnych fazach cyklu oddechowego. Badanie wykonuje się przy pomocy urządzenia zwanego spirometrem. Spirometria jest wykonywana w celu rozpoznawania oraz kontroli przebiegu i efektów leczenia chorób układu oddechowego, między innymi astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

Wikipedia


spironolakton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. lek odwadniający, oszczędzający potas, z grupy antagonistów aldosteronu;

Wiktionary

Spironolakton ( spironolactonum) – organiczny związek chemiczny, syntetyczny steroid, konkurencyjny antagonista aldosteronu w kanaliku dalszym nefronu. Należy do diuretyków oszczędzających potas. Blokery receptora aldosteronowego, takie jak spironolakton i eplerenon, pozwalają zmniejszyć stężenie aldosteronu we krwi i ograniczyć niekorzystne działania aldosteronu u chorych z nadciśnieniem i nadmiernie aktywowanym układem RAA.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja ciocia, która przebyła w tamtym roku zawał serca, przyjmuje spironolakton z powodu niewydolności serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʲirɔ̃nɔˈlaktɔ̃n, AS: spʹirõnolaktõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Spironol, Verospiron

Wiktionary


spirski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Spirą, dotyczący Spiry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Spira ż.

Wiktionary


spirt

potocznie: spirytus; spiryt


SJP.pl


spirula

nieduży mięczak z mórz strefy zwrotnikowej i podzwrotnikowej


SJP.pl

Spirula ("Spirula spirula") – szeroko rozprzestrzeniony gatunek dziesięciornicy, jedyny współcześnie żyjący przedstawiciel rzędu Spirulida i rodziny spirulowatych (Spirulidae).

Wikipedia


spirulina

zwyczajowa nazwa sinic, stosowanych jako suplement diety, składnik żywności, kosmetyków i pokarmów dla ryb akwariowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. spoż. preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spirulina Turpin ex Gomont, 1893 – rodzaj sinic z rzędu trzęsidłowców,
  • Spirulina Pompeckj 1912 – podrząd dziesięciornic z rzędu Spirulida,
  • spirulina – suplement diety stosowany w dietetyce oraz jako dodatek paszowy w akwarystyce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌspʲiruˈlʲĩna, AS: spʹirulʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirala ż., spiralka ż.

 przym. spiralny, spirulinowy

Wiktionary


spirulinowy

→ spirulina


SJP.pl

Patrz:

spirulina

spirydion

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas igrzysk Spirydionowi udało się zagrać w meczu z Norwegią.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Spirydon

Wiktionary


spirylla

drobnoustrój mający kształt luźno skręconej spirali; spiryllum, śrubowiec


SJP.pl


spiryllum

drobnoustrój mający kształt luźno skręconej spirali; spirylla, śrubowiec


SJP.pl


spiryt

potocznie: spirytus; spirt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. spirytus

Wiktionary


spirytualia

napoje alkoholowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) spoż. napoje alkoholowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Napoje, w tym spirytualia, nabędziesz w sąsiedniej, czynnej całą dobę, budce.

 (1.1) Zresztą od pewnego czasu w tym chłodniejącym powietrzu snuł się delikatny zapaszek spirytualiów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirytus m.

Wiktionary


spirytualista

zwolennik spirytualizmu - kierunku filozoficznego


SJP.pl


spirytualistka

→ spirytualista


SJP.pl

Patrz:

spirytualista

spirytualistyczny

→ spirytualizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany ze spirytualizmem, dotyczący spirytualizmu

Wiktionary

Patrz:

spirytualizm

Wymowa:

IPA: ˌspʲirɨtuwalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: spʹirytuu̯alʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirytualizm m., spirytualista m., spirytualistka ż.

 przysł. spirytualistycznie

Wiktionary


spirytualium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. napój alkoholowy

Wiktionary


spirytualizm

pogląd filozoficzny, metafizyczny; postulowanie istnienia jedynie substancji duchowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spirytualizm – kierunek filozoficzny
  • spirytualizm – ruch religijny

Wikipedia


spirytualny

1. duchowy, niematerialny;
2. dawniej: odnoszący się do alkoholu; spirytusowy


SJP.pl


spirytuał

członek odłamu zakonu franciszkanów


SJP.pl


spirytuałowie

członek odłamu zakonu franciszkanów


SJP.pl


spirytus

popularna nazwa wysokoprocentowego (głównie 95-procentowego) wodnego roztworu alkoholu etylowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. chem. wysokoprocentowy roztwór wodny alkoholu etylowego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Etanol i jego roztwory:
    • spirytus surowy
    • spirytus rektyfikowany
    • spirytus bezwodny (alkohol absolutny)
    • spirytus skażony (denaturat)
  • Preparaty farmaceutyczne oparte na spirytusie:
    • spirytus salicylowy – roztwór kwasu salicylowego
    • spirytus mydlany – roztwór mydła potasowego
    • spirytus mrówczany – roztwór kwasu mrówkowego
  • spirytus drzewny (metanol)
  • napój alkoholowy
  • bimber

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spʲiˈrɨtus, AS: spʹirytus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirytualia nmos.

:: zdrobn. spirytusik mrz.

 przym. spirytusowy

Wiktionary


spirytusik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od spirytus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pięćdziesiątka to nie spirytus, lecz tylko mały spirytusik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirytus m.

Wiktionary


spirytusowo-wiśniowy

1. o smaku spirytusu i wiśni;
2. zrobiony na podstawie spirytusu i wiśni


SJP.pl


spirytusowy

przymiotnik od: spirytus


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze spirytusem, dotyczący spirytusu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirytus mrz.

Wiktionary


spirytysta

zwolennik, wyznawca spirytyzmu


SJP.pl


spirytystka

kobieta zajmująca się spirytyzmem


SJP.pl


spirytystyczny

→ spirytyzm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze spirytyzmem, dotyczący spirytyzmu

Wiktionary

Patrz:

spirytyzm

Powiązane:

 rzecz. spirytyzm mrz., spirytysta mos., spirytystka ż.

Wiktionary


spirytyzm

1. kult duchów będący etapem w rozwoju religii;
2. pogląd uznający istnienie duchów i dusz zmarłych oraz możliwość obcowania z nimi, najczęściej przy pomocy mediów


SJP.pl

Te

Wikipedia


spis

1. rejestr, lista, wykaz;
2. sporządzanie rejestru; spisywanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lista, zawierająca wyliczenie czegoś, zbiór czegoś

 (1.2) sporządzanie wykazu, listy, rejestru; spisywanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲis, AS: spʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spisywanie n., spisanie n., pisanina ż.

 czas. spisywać ndk., spisać dk.

 przym. spisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lista, wykaz, rejestr, zestawienie, katalog, ewidencja, indeks, katalog

Wiktionary


spisa

broń drzewcowa piechoty, używana przeciwko kawalerii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. długa kłująca broń drzewcowa o małym grocie, używana przez pieszych i konnych Kozaków w XVI–XIX wieku, odmiana europejskiej piki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pułki płynęły za pułkami, konni Zaporożcy zbrojni w długie spisy, pieszy lud z samopałami i fale chłopstwa zbrojnego w kosy, cepy i widły.

 (1.1) Do miasta […] wjeżdżali kozacy na koniach. Ogromni, ciency w pasie, w czapach o czerwonych denkach, ze spisami w kulbace.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲisa, AS: spʹisa

Wiktionary


spisak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Michał Spisak (1914–1965) – polski kompozytor
  • Paweł Spisak (ur. 1981) – polski jeździec, zawodnik WKKW

Wikipedia


spisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spisać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spisać dk.

 rzecz. spis m., spisywanie n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


spisać

1. sporządzić listę
2. przepisać, ściągnąć od kogoś
3. ułożyć tekst pisany ze wspomnień, materiałów
4. spisać się - sprawdzić się, odznaczyć się, zachować się w sposób zasługujący na pochwałę (w użyciu ironicznym - na naganę)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spisywać)

 (1.1) dokonany od|spisywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dokument został spisany w średniowieczu, ok. 1250 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲisat͡ɕ, AS: spʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spis m., spisanie n., spisywanie n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


spisek

tajne i nielegalne porozumienie między spiskowcami; sprzysiężenie; zmowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spisek – tajne porozumienie grupy osób dla osiągnięcia jakiegoś celu
  • Spisek – powieść historyczna Władysława Lecha Terleckiego
  • Spisek – polski zespół wokalno-instrumentalny założony w 1976
  • Spisek – amerykański film sensacyjny z 1993 roku
  • Spisek – czesko-kanadyjski dramat s-f z 1996 roku
  • Spisek – amerykański film sensacyjny z 1997 roku
  • Spisek – amerykańska komedia kryminalna z 2002 roku
  • Spisek – amerykański dramat historyczny z 2010 roku
  • Spisek – belgijsko-francusko-niemiecki film sensacyjny z 2011 roku
  • Spisek – album kompilacyjny zawierający instrumentalne nagrania radiowe zespołu Spisek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykryto spisek służący obaleniu władzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲisɛk, AS: spʹisek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiskowiec m., spiskowanie n., pisanina ż.

 czas. spiskować

 przym. spiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knowanie, sprzysiężenie, zmowa; daw. komplot

Wiktionary


spisewnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. notatnik, zeszyt

Wiktionary


spiski

przymiotnik od: Spisz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Spiszem, dotyczący Spisza, pochodzący ze Spisza

forma rzeczownika.

 (2.1) M. B. W. lm. od spisek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Spisz m., Spiszak m., Spiszanka ż.

Wiktionary


spiskolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się rozpatrywaniem wydarzeń pod względem ich rzekomej zależności od spisków wpływowych grup, zwłaszcza w ujęciu pseudohistorycznym lub pseudonaukowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No cóż — dla spiskologa każde wydarzenie w dziejach jest przez kogoś zaplanowane i opłacone.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiskologia ż.

 przym. spiskologiczny

 przysł. spiskologicznie

Wiktionary


spiskologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skłonność do rozpatrywania wydarzeń pod względem ich rzekomej zależności od spisków wpływowych grup, zwłaszcza w ujęciu pseudohistorycznym lub pseudonaukowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie w spiskologii panuje tendencja unifikacyjna — traktowanie wszystkich tych grup łącznie, jako jedno gigantyczne konsorcjum zła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiskolog m.

 przym. spiskologiczny

 przysł. spiskologicznie

Wiktionary


spiskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spiskować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spiskować

 rzecz. spisek m., spiskowiec m., pisanina ż.

 przym. spiskowy

Wiktionary


spiskować

czasownik

 (1.1) knuć, planować spisek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciągle ktoś spiskuje, a rząd sparaliżowany jest stałą groźbą przewrotu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spisek m., spiskowiec m., spiskowanie n., pisanina ż.

 przym. spiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knować

Wiktionary


spiskowiec

1. osoba zamieszana w spisek - tajne porozumienie w celu osiągnięcia jakiegoś celu;
2. członek tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działacz konspiracyjny, konspirant, konspirator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczestnik spisku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Car nakaże wyrżnąć wszystkich wileńskich spiskowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spisek m., spiskowanie n., pisanina ż.

 czas. spiskować ndk.

 przym. spiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konspirator

Wiktionary


spiskowy

przymiotnik od: spisek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy spiskowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stąd funkcjonować tu mogły jedynie tajne organizacje spiskowe, najczęściej o krótkotrwałym żywocie, tropione przez policję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spisek m., spiskowiec m., spiskowanie n., pisanina ż.

 czas. spiskować

Wiktionary


spisowy

przymiotnik od: spis


SJP.pl


spisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spisywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespisywanie n., spisanie n., spis m., spisywacz m., pisanie n., pisanina ż.

 czas. spisywać ndk., spisać dk.

Wiktionary


spisywać

1. sporządzać listę
2. przepisywać, ściągać od kogoś
3. układać tekst pisany ze wspomnień, materiałów
4. spisywać się - sprawdzać się, odznaczać się, zachowywać się w sposób zasługujący na pochwałę (w użyciu ironicznym - na naganę)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spisać)

 (1.1) sporządzać zapiski lub listę

 (1.2) odpisywać od innej osoby w czasie testu

 (1.3) odtwarzać w formie pisanej jakąś historię ze wspomnień i źródeł materialnych

 (1.4) wprowadzać kogoś do policyjnego rejestru

czasownik zwrotny spisywać się

 (2.1) zachowywać się w sposób godny pochwały

 (2.2) iron. zachowywać się w sposób godny nagany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaczęto spisywać postulaty i jednocześnie podjęto decyzję pozostania na górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: spʹisyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spis m., spisywanie n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) notować, rejestrować, robić notatki

 (1.2) przepisywać, ściągać

 (1.3) dokumentować, opisywać

Wiktionary


spisz

1. sporządzić listę
2. przepisać, ściągnąć od kogoś
3. ułożyć tekst pisany ze wspomnień, materiałów
4. spisać się - sprawdzić się, odznaczyć się, zachować się w sposób zasługujący na pochwałę (w użyciu ironicznym - na naganę)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) etn. geogr. region etnograficzny na południu Polski i w środkowej Słowacji;

Wiktionary

Spisz ( Scepusium, Spiš, Zips, Szepes) – region historyczny, położony w Centralnych i Wewnętrznych Karpatach Zachodnich, w dorzeczu górnego Popradu, górnego Hornadu oraz w części dorzecza Dunajca (na wschód od Białki). Na północnym zachodzie Spisz sąsiaduje z Podhalem, na północy z ziemią sądecką, na wschodzie z Szaryszem, na południu z Abovem i Gemerem, na południowym zachodzie z Liptowem (zobacz: Regiony Słowacji).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najstarsze ślady człowieka na Spiszu pochodzą z paleolitu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spiski

Wiktionary


spiszak

mieszkaniec Spiszu (krainy historycznej w Polsce i Słowacji)


SJP.pl


spiszanka

mieszkanka Spiszu (krainy historycznej w Polsce i Słowacji)


SJP.pl


spitalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spitalać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespitalanie n.

 czas. spitalać ndk.

Wiktionary


spitalać

młodzieżowo: uciekać; zmykać, zwiewać, wiać, spieprzać


SJP.pl


spitfire

[czytaj: SPITfajer] typ brytyjskiego samolotu myśliwskiego używanego podczas II wojny światowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Supermarine Spitfire – brytyjski myśliwiec z okresu II wojny światowej
  • HMCS „Spitfire” – australijski okręt wojenny
  • JSL Spitfire – współczesny brytyjski pistolet samopowtarzalny
  • HMS „Spitfire” – trzy brytyjskie okręty o nazwie Spitfire
  • USS „Spitfire” – cztery okręty amerykańskie o nazwie Spitfire
  • Triumph Spitfire – samochód brytyjski
  • Spitfire Aerodrome – lotnisko w Pedricktown w stanie New Jersey, w Stanach Zjednoczonych
  • „Spitfire” – singel zespołu Prodigy
  • Spitfire – album Portera Robinsona
  • The Spitfire Collection – album grupy Testament
  • Duron – jedno z jąder procesorów Duron
  • Spitfire Records – wytwórnia płytowa

Wikipedia


spitolić

w gwarze uczniowskiej:
1. zepsuć, uszkodzić, pogorszyć; spartaczyć, spartolić;
2. uciec, umknąć


SJP.pl


spitsbergen

[czytaj: Szpicbergen, Spicbergen albo Szpidzbergen] największa wyspa norweska w archipelagu Svalbard; Szpicberg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa na Oceanie Arktycznym, na północ od Norwegii;

 (1.2) geogr. przest. archipelag na Oceanie Arktycznym, na północ od Norwegii;

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wydawcy mapy oznaczyli Górę Kopernika na Spitsbergenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃpʲid͡zˈbɛrɡɛ̃n, AS: špʹiʒbergẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spitsbergeński, szpicbergeński

Wiktionary


spitsbergeński

→ Spitsbergen [czytaj: szpicbergeński]; szpicberski, szpicbergeński


SJP.pl


spity

pijany


SJP.pl


spizela

rodzaj ptaków z rodziny pasówek


SJP.pl


spizgany

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wulg. slang. odurzony narkotykami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizganie n., spizganie n.

 czas. pizgać ndk., spizgać się dk.

Wiktionary


spizgać

młodzieżowo: spizgać się - spić się, upić się; nachlać się, narąbać się, nawalić się, zapruć się


SJP.pl


spiąć

połączyć jakieś rzeczy, dwie części czegoś za pomocą klamerki, szpilki, itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spinać)

 (1.1) dokonany od|spinać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: spʹi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinka ż., spięcie n., spinacz mos./mrz.

 czas. spinać ndk.

Wiktionary


spić

1. wypić górną warstwę jakiegoś płynu (np. spić śmietanę z mleka);
2. potocznie: doprowadzić kogoś do stanu zamroczenia alkoholowego; spoić


SJP.pl


spięcie

połączyć jakieś rzeczy, dwie części czegoś za pomocą klamerki, szpilki, itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) elektr. pot. zwarcie

 (1.2) pot. krótka scysja

 (1.3) techn. łączenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyczyną pożaru było spięcie w czterdziestym drugim obwodzie.

 (1.2) Kolejne już publiczne spięcie prezydenta z premierem musi budzić zażenowanie wyborców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: spʹi ̯ė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spiąć, zapinać, spinać

 rzecz. spinka ż., spineczka ż., spina ż.

Wiktionary


spiętrować

1. ustawić jedno na drugim;
2. dawniej: spiętrzyć


SJP.pl


spiętrzenie

1. ułożyć coś jedno na drugim, coraz wyżej;
2. spowodować podniesienie się poziomu płynu w jakimś zbiorniku


SJP.pl


spiętrzeniowy

dotyczący spiętrzenia


SJP.pl


spiętrzyć

1. ułożyć coś jedno na drugim, coraz wyżej;
2. spowodować podniesienie się poziomu płynu w jakimś zbiorniku


SJP.pl


spięty

połączyć jakieś rzeczy, dwie części czegoś za pomocą klamerki, szpilki, itp.


SJP.pl

Spięty – projekt muzyczny Huberta Dobaczewskiego, wokalisty, gitarzysty i lidera zespołu Lao Che. Solowa działalność artystyczna prowadzona równolegle z pracą w macierzystym zespole, a następnie w pełnym wymiarze po zawieszeniu działalności Lao Che w 2019 roku.

Wikipedia


spiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spiłować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʲiwɔˈvãɲɛ, AS: spʹiu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spiłować

Wiktionary


spiłować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) przytępić ostre krawędzie za pomocą pilnika

 (1.2) ściąć lub obrobić za pomocą piły

 (1.3) reg. pozn. wytrzymać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadmiar ściąć metalową cykliną lub spiłować raszplą (oczywiście zabezpieczając krawędzie – ja naklejam taśmę klejącą na raszplę tak, aby taśma była nad krawędziami, a pilnik nad ślizgiem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈwɔvat͡ɕ, AS: spʹiu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piłka ż., spiłowanie n., spiłowywanie n.

 czas. piłować ndk., spiłowywać ndk.

Wiktionary


spiż

1. stop miedzi, cyny i cynku, często z dodatkiem np. ołowiu, używany do wyrobu części maszyn, odlewania dzwonów oraz w rzemiośle artystycznym;
2. przedmiot z takiego stopu, np. dzwon, armata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem;

 (1.2) wyrób ze spiżu (1.1)

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spʲiʃ, AS: spʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spiżowy

Wiktionary


spiżarenka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielka spiżarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiżarnia ż., spiżarka ż.

Wiktionary


spiżarka

śpiżarnia, spiżarnia;
1. pomieszczenie domowe na produkty spożywcze;
2. przenośnie: zapasy żywności zgromadzone w domu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie przykuchenne do przechowywania żywności

 (1.2) szafka na żywność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko wezmę mleko ze spiżarki.

 (1.2) Drzwiczki od spiżarki zastałam otwarte.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiżarnia ż., spiżarenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spiżarnia

Wiktionary


spiżarnia

śpiżarnia, spiżarka;
1. pomieszczenie domowe na produkty spożywcze;
2. przenośnie: zapasy żywności zgromadzone w domu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

 (1.2) przen. zapasy domowe

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spiżarnia zapełniona jest jedzeniem po brzegi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈʒarʲɲa, AS: spʹižarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spiżarniany

 rzecz. spiżarka ż., spiżarenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piwnica, komórka, magazyn; gw. Śląsk Cieszyński szpajska

Wiktionary


spiżarnianka

zadarlica spiżarnianka - mały motyl z rodziny omacnic, którego gąsienice żerują w magazynach spożywczych


SJP.pl


spiżarniany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze spiżarnią, dotyczący spiżarni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiżarnia ż.

Wiktionary


spiżarniowy

→ spiżarnia; spiżarniany


SJP.pl


spiżowy

przymiotnik od: spiż


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zrobiony ze spiżu, zawierający spiż

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany ze spiżem, odnoszący się do spiżu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miasto wystawiło mu spiżowy monument.

 (2.1) Spotkali się na rogu Sienkiewicza i Spiżowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiż mrz.

Wiktionary


spiżówka

błyszczka spiżówka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych


SJP.pl


spk

skrót

 (1.1) = spoko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • SPK – Stowarzyszenie Polskich Kombatantów
  • SPK – Suwalski Park Krajobrazowy
  • SPK – australijski zespół muzyczny

Wikipedia


splagiatować

przywłaszczyć sobie cudzy utwór lub jego część; splagiować


SJP.pl


splagiować

przestarzale: przywłaszczyć sobie cudzy utwór lub jego część; splagiatować


SJP.pl


splajn

w matematyce: funkcja sklejana


SJP.pl


splajtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|splajtować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsplajtɔˈvãɲɛ, AS: splai ̯tovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. splajtować

Wiktionary


splajtować

potocznie: stać się niewypłacalnym; zbankrutować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. plajtować)

 (1.1) pot. o firmie, przedsiębiorstwie, zakładzie: upaść, zbankrutować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracowałem w kilku miejscach, w każdym kolejnym było bardziej żałośnie niż w poprzednim. Zarobki rzędu 700 zł., banda buraków, którzy na każdym kroku patrzyli jakby tu pokazać swoją wyższość nad innymi. Gdy się już do tego dziadostwa przyzwyczaiłem, firma splajtowała i to był koniec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: splajˈtɔvat͡ɕ, AS: splai ̯tovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plajtować ndk.

 rzecz. splajtowanie n., plajta

Wiktionary


splamić

1. zabrudzić
2. zhańbić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. plamić)

 (1.1) dokonany odamić.

czasownik zwrotny dokonany splamić się (ndk. plamić się)

 (2.1) dokonany odamić się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plama ż.

Wiktionary


splanchnologia

nauka o narządach jamy brzusznej i klatki piersiowej


SJP.pl

Splanchnologia (gr. "splanchnon" – wnętrzności, "logos" – słowo, nauka) – nauka o trzewiach, dział anatomii zajmujący się opisem i budową organów wewnętrznych układu pokarmowego, oddechowego i moczowo-płciowego.

Wikipedia


splasować

w siatkówce: skierować piłkę w locie opadającym w kierunku zamierzonego miejsca


SJP.pl


splatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|splatać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niesplatanie n., splot mrz.

 czas. splatać ndk.

Wiktionary


splatanka

plecionka


SJP.pl


splatać

czasownik

 (1.1) łączyć ze sobą nitki, włókna albo sznurki, przekładając według pewnego wzoru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsplatat͡ɕ, AS: splatać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splot m., splatanie n., splecenie n.

 czas. spleść, pleść, zaplatać, zapleść, wyplatać, wypleść, upleść

 przym. splotowy

Wiktionary


splatynować

potocznie: zdobyć wszystkie osiągnięcia w grze, uzyskując platynowe trofeum


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) środ. grykomp. zdobyć platynowyatynowe trofeum – nagrodę za wykonanie wszystkich zadań w grze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby splatynować Ragnarok wymagane jest odczytanie inskrypcji wyrytych w kamieniu, odnalezienie zwojów oraz skradzionych skarbów.

Wiktionary


spleen

[czytaj: splin] uczucie przygnębienia, zniechęcenia, apatii; splin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stan poczucia beznadziejności i apatii

Wiktionary

Spleen, splin – stan przygnębienia, apatii i nudy wywołany poczuciem beznadziejności życia, chandra.

Nazwa pochodzi od angielskiego "spleen" dosłownie oznaczającego 'śledzionę', ponieważ schorzenia śledziony łączono z takimi uczuciami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiadomość ta odrazu napełniła mię spleenem, trzeba było bowiem zrezygnować ze snu, a kto wie, może nawet i z drzemki.

 (1.1) Kazik chodził smutny, mówiąc, że spleen go zżera.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygnębienie

Wiktionary


spleja

regionalnie: pło - kożuch roślin torfowiskowych unoszący się na jeziorze, które ulega przekształcaniu w torfowisko lub trzęsawisko


SJP.pl


splenalgia

w medycynie: ból śledziony


SJP.pl


splendor

1. świetność, wspaniałość, przepych;
2. zaszczyt, honor;
3. blask, jasność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) oznaki świetności lub bogactwa

 (1.2) doznawany przez kogoś zaszczyt lub honor

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Splendor – powieść Vladimira Nabokova
  • Splendor – amerykański film z 1935 w reżyserii Elliotta Nugenta
  • Splendor – włoski film z 1989 w reżyserii Ettorego Scoli
  • Splendor – amerykański film z 1999 w reżyserii Gregga Arakiego
  • Splendor – nagradzana gra planszowa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsplɛ̃ndɔr, AS: splẽndor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. splendorowy

Wiktionary


splenektomia

operacyjne usunięcie śledziony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg całkowitego lub częściowego usunięcia śledziony;

Wiktionary

Splenektomia – częściowe lub całkowite usunięcie śledziony. Wskazaniami bezwzględnymi do jej wykonania może być uraz lub pęknięcie śledziony, torbiel, ropień, nowotwór, a względnymi między innymi choroby hematologiczne (jak białaczka czy czerwienica prawdziwa) czy niektóre choroby zakaźne.

Wikipedia


splenomegalia

powiększenie śledziony występujące m.in. w chorobach krwi, układu chłonnego i w zaburzeniach krążenia krwi


SJP.pl

Splenomegalia – powiększenie śledziony, zwykle w przebiegu różnych chorób układowych. Splenomegalia określa powiększenie masy narządu ponad 350 g. Często prowadzi do hipersplenizmu. Część przypadków powiększenia śledziony przebiega z równoczesnym powiększeniem wątroby (hepatomegalią); sytuację taką określa się jako hepatosplenomegalię.

Wikipedia


splewka

rodzaj pasożytniczego skorupiaka


SJP.pl

Sp

Wikipedia


splewki

rodzaj pasożytniczego skorupiaka


SJP.pl


spleśniały

przymiotnik

 (1.1) taki, który spleśniał

Wiktionary


spleść

połączyć (nici, sznury, pasma włosów, witki) krzyżując wielokrotnie, zwykle tworząc podłużny kształt o regularnym wzorze


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. splatać)

 (1.1) połączyć elementy przekładając jeden przez drugi; wykonać coś, pleśćotąc

czasownik zwrotny dokonany spleść się (ndk. splatać się)

 (2.1) ulec złączeniu jeden z drugim poprzez wzajemne przełożenie swoich części

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splecenie n., plecień mrz.

 czas. splatać

Wiktionary


splicki

przymiotnik od: Split


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Splitem, dotyczący Splitu, pochodzący ze Splitu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Split mrz.

Wiktionary


splin

uczucie apatii, przygnębienia; spleen; chandra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. uczucie beznadziejności, przygnębienie, apatia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzniosę toast, by twój splin zniknął wcześniej niż mój zapas win. (W. Waglewski: [http://vimeo.com/groups/koncerty/videos/3554714 Dziób pingwina])

Wiktionary

Wymowa:

IPA: splʲĩn, AS: splʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splennik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygnębienie, chandra, dół

Wiktionary


splis

inaczej splot żeglarski


SJP.pl


splisować

1. ułożyć w plisy, fałdy np. na sukience;
2. złączyć dwie liny splotem (splisem)


SJP.pl


split

operacja wymiany akcji spółki, polegająca na zmniejszeniu ich wartości nominalnej i jednocześnie zwiększeniu ich liczby bez zmiany kapitału akcyjnego; podział akcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto portowe w Chorwacji;

Wiktionary

Split ( Spalato) – miasto w południowo-zachodniej części Chorwacji, stolica żupanii splicko-dalmatyńskiej, siedziba miasta Split. Jest położony w Dalmacji, nad Morzem Adriatyckim, na niewielkim półwyspie. W 2011 roku liczyło 167 121 mieszkańców.

Jest drugim co do wielkości miastem kraju pod względem liczby mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: splʲit, AS: splʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splicianin mos., splicianka ż.

 przym. splicki

Wiktionary


spliter

filtr elektroniczny do rozdzielania sygnałów; zwrotnica elektryczna, splitter


SJP.pl


splitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|splitować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niesplitowanie n.

 czas. splitować ndk.

Wiktionary


splitować

czasownik niedokonany

 (1.1) rozdzielać coś na fragmenty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splitowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozszczepiać, dzielić, fragmentować

Wiktionary


splitter

[czytaj: spliter] filtr elektroniczny do rozdzielania sygnałów; zwrotnica elektryczna, spliter


SJP.pl


splocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od splot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splot m.

Wiktionary


splot

1. wynik splatania;
2. sposób przeplatania nici osnowy i wątku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. połączenie nerwów

 (1.2) zespół połączonych ze sobą elementów; to co zostało splecione

 (1.3) mat. rodzaj działania określonego dla dwóch funkcji, konwolucja;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • splot ogólnie
    • splot płócienny
    • splot atłasowy
    • splot rypsowy
    • splot panamowy
  • splot w analizie matematycznej
  • splot w teorii grup
  • splot w teorii węzłów
  • splot w anatomii
  • splot w kolejnictwie
  • splot liny
  • splot immunoglobulinowy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: splɔt, AS: splot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionka ż., plecenie n., splatanie n., zaplatanie n., splecenie n., pleciuga ż., plecień mrz., splocik mrz.

 czas. pleść dk., splatać ndk., zaplatać ndk., zapleść dk.

 przym. splotowy, plecionkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) konwolucja, mnożenie splotowe

Wiktionary


splotka

1. gwarowo: tasiemka albo wstążka do wplatania w warkocz; uplotka
2. dawniej: warkocz, plecionka
3. lina jednozwita będąca częścią składową liny dwuzwitej


SJP.pl


splotowy

przymiotnik od: splot


SJP.pl


splugawiać

plugawić;
1. okrywać hańbą, znieważać, pozbawiać godności nieprzyzwoitymi, niemoralnymi i budzącymi wstręt działaniami;
2. bezcześcić, profanować;
3. zanieczyszczać coś, powodując, że wywołuje to obrzydzenie; czynić plugawym


SJP.pl


splunąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spluwać)

 (1.1) wyrzucić z ust ślinę bądź coś, co się tam znajduje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poruszył wargami, jakby zamierzał splunąć na podłogę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spluwa ż., spluwaczka ż., splunięcie n., spluwanie n.

 czas. pluć, spluwać ndk.

Wiktionary


spluralizowany

wyrażający wiele postaw, poglądów, zróżnicowany pod jakimś względem


SJP.pl


spluralizować

1. wprowadzić pluralizm w życiu społecznym;
2. spluralizować się - stać się pluralistycznym


SJP.pl


spluwa

pot. pistolet, rewolwer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. broń krótka palna (np. pistolet, rewolwer)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluć, splunąć

 rzecz. spluwaczka ż.

Wiktionary


spluwaczka

niewielkie naczynie, do którego można spluwać, najczęściej wypełnione odkażającym roztworem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) naczynie przeznaczone do spluwania do niego;

Wiktionary

Spluwaczka (daw. "kraszuarka", "kaszelniczka") – naczynie, do którego można wypluć nadmiar śliny z ust.

Spluwaczki używano od drugiej połowy XVIII wieku do pierwszej wojny światowej w miejscach publicznych oraz w domach prywatnych. Stawiano je zwykle przy drzwiach, kanapach i fotelach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) flegma, rzygi, smarki, pety i inne resztki organiczne były wszędzie, tylko nie tam, gdzie być powinny, czyli w miejscach dla nich przeznaczonych — w toalecie, śmietniczce, spluwaczce czy popielniczce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spluwa ż., spluwanie n., splunięcie n.

 czas. spluwać ndk., splunąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kraszuarka, kaszelniczka

Wiktionary


spluwać

wyrzucać z ust ślinę lub flegmę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. splunąć)

 (1.1) niedokonany od|splunąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Donia spluwała raz po raz charkając z głębi gardła gęstą flegmą.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluć, splunąć

 rzecz. spluwaczka ż.

Wiktionary


splątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|splątać.

Wiktionary

Splątanie, stan splątania, zespół splątaniowy, dezorientacja, amencja ( amentia), zespół amentywny – zaburzenia świadomości o etiologii egzogennej przejawiające się głębokimi zmianami świadomości. Zwykle jest to przejaw ciężkiej dysfunkcji mózgu. Występuje w przebiegu niewydolności krążenia mózgowego, infekcjach, zatruciach, zaburzeniach metabolicznych (cukrzyca, uszkodzenie wątroby, nerek), czasem jako powikłanie przebiegu psychoz endogennych (mania, katatonia).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niesplątanie n., plątanina ż.

 czas. splątać ndk.

Wiktionary


splątek

stadium pokolenia płciowego mszaków, rozwijające się zwykle z zarodnika; protonema


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. wczesna, samożywna postać pokolenia rozrodczego mszaków (gametofitu), wyrastająca z zarodników lub rozmnóżek pod postacią plechaechy i dająca bezpośredni początek dorosłej roślinie;

 (1.2) daw. bot. nazwa systematyczna|Symploca|ref=tak.

Wiktionary

Splątek, protonema – twór charakterystyczny dla mszaków stanowiący młodocianą fazę rozwoju gametofitu. Wyrasta z haploidalnego (mającego pojedynczy zespół chromosomów) zarodnika, ewentualnie w wyniku apogamii z części gametofitu oddzielonej od rośliny macierzystej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z zarodnika mchu rozwija się silnie rozgałęziony splątek, z którego wyrastają następnie liczne gametofity.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) protonema

Wiktionary


spobożniały

zacząć wierzyć w Boga i żyć zgodnie z zasadami wiary


SJP.pl


spobożnieć

zacząć wierzyć w Boga i żyć zgodnie z zasadami wiary


SJP.pl


spocenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spocić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespocenie n., pot mrz.

 czas. spocić ndk.

 przym. napotny

Wiktionary


spoceniec

lekceważąco: osoba zbytnio zaangażowana w jakąś czynność, np. grę lub rywalizację, często kosztem zabawy; spocuch, tryhard


SJP.pl


spochmurnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spochmurnieć.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary


spocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od spot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie spot, lecz tylko mały spocik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spot m.

Wiktionary


spocić

1. spowodować wydzielenie przez kogoś, coś (zwierzę) potu, pokrycie się potem, zwłaszcza przez zmuszenie do wysiłku; zgrzać;
2. spocić się - okryć się potem, zgrzać się


SJP.pl


spock

[czytaj: spok] nazwisko


SJP.pl

Spock – fikcyjna postać, bohater serialu, (sezon 2), Star Trek: Strange New Worlds oraz dziewięciu filmów pełnometrażowych Star Trek: pierwszych sześciu, opartych na oryginalnej serii, jak również trzech filmów najnowszej serii, zapoczątkowanej przez Star Trek (XI).

Wikipedia


spocony

1. spowodować wydzielenie przez kogoś, coś (zwierzę) potu, pokrycie się potem, zwłaszcza przez zmuszenie do wysiłku; zgrzać;
2. spocić się - okryć się potem, zgrzać się


SJP.pl


spocuch

lekceważąco:
1. ktoś spocony, przepocony;
2. osoba, która przesadnie się stara, angażuje; spoceniec, tryhard


SJP.pl


spoczko

potocznie: partykuła wyrażająca pozwolenie na coś lub aprobatę; nie ma sprawy, w porządku, okej, spoko, spox


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się (derywat od „spoko”)

partykuła

 (2.1) pot. w porządku, dobrze, zgoda (derywat od „spoko”)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Kochanie, jak było w pracy? – A, spoczko nuda, rozwaliłem dziś Boeinga, poza tym luzik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko

 partyk. spoko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) OK, kk

Wiktionary


spocznij

1. siąść lub położyć się, aby nabrać sił, odetchnąć, odpocząć
2. zostać gdzieś umieszczonym, położonym


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wojsk. komenda zwalniająca ze stania na baczność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoczynek m.

 czas. spocząć dk., spoczywać dk.

Wiktionary


spocznik

płaszczyzna przedzielająca biegi schodowe w poziomie kondygnacji; podest


SJP.pl


spocznikowy

przymiotnik od: spocznik


SJP.pl


spoczynek

czas odpoczynku, wytchnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stan bezczynności celem nabrania sił po pracy

 (1.2) stan snu, którego celem jest regeneracja

 (1.3) okres emerytury

 (1.4) pot. stan po śmierci

 (1.5) biol. stan mniejszej aktywności ustroju lub jego części

 (1.6) fiz. stan, w którym ciało nie zmienia położenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spoczynek – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Żamczużny
  • Spoczynek – wieś w Polsce, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Koneck
  • spoczynek (zjawisko biologiczne)
  • spoczynek – brak ruchu

Wikipedia

Powiązane:

 czas. spoczywać, spocząć

 wykrz. spocznij

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezczynność, odpoczynek, relaks, wypoczynek, wytchnienie

 (1.2) sen, spanie

 (1.3) emerytura

Wiktionary


spoczynkowy

przymiotnik od: spoczynek


SJP.pl


spoczywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spoczywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. począć

Wiktionary


spoczywać

czasownik niedokonany

 (1.1) być czyimś obowiązkiem

 (1.2) podn. być pochowanym, mieć miejsce swojego pochówku

 (1.3) fiz. o przedmiocie: leżeć nieruchomo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na niej spoczywa cała odpowiedzialność.

 (1.2) Podobnie jak w przypadku pozostałych monarchów (z wyjątkiem grobu Kazimierza Wielkiego), nagrobek stanowi swojego rodzaju kenotafium – ciało Kazimierza Jagiellończyka, nie spoczywa we wnętrzu tumby, ale pochowane jest pod posadzką kaplicy.

 (1.2) Tu spoczywa nasz pierwszy władca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoczynek m.

 czas. począć, spocząć dk.

 wykrz. spocznij

Wiktionary


spocząć

1. siąść lub położyć się, aby nabrać sił, odetchnąć, odpocząć
2. zostać gdzieś umieszczonym, położonym


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) książk. usiąść gdzieś aby odpocząć

 (1.2) książk. znaleźć się w jakimś określonym miejscu

 (1.3) zostać pochowanym w jakimś miejscu po śmierci

 (1.4) książk. o stanie, właściwości lub odpowiedzialności która zaczęła kogoś dotyczyć albo została mu powierzona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po powrocie do domu spoczął na krześle i jął rozmyślać.

 (1.2) Wtem jakaś dłoń spoczęła na moim ramieniu i podniósłszy głowę ujrzałem księcia Konstantyna.

 (1.3) Właśnie tam na tym cmentarzu chciał spocząć.

 (1.4) Cała odpowiedzialność za ten projekt spoczęła na nim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoczynek

 wykrz. spocznij

 czas. spoczywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usiąść

 (1.2) znaleźć się

 (1.3) zostać pogrzebanym, zostać pochowanym

Wiktionary


spoczęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spocząć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. począć

Wiktionary


spod

przyimek łączący się z rzeczownikami (lub wyrazami o ich funkcji) w dopełniaczu; * forma "spode" możliwa tylko w tradycyjnych połączeniach: spode mnie, spode łba


SJP.pl

przyimek

 (1.1) z miejsca poniżej czegoś

 (1.2) z miejsca w pobliżu np. miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacuś wyszedł spod stołu i się zaśmiał.

 (1.2) Józef pochodzi spod Warszawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔt, AS: spot

Wiktionary


spodarka

Sp

Wikipedia


spode

przyimek

 (1.1) forma oboczna przyimka spod

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔdɛ, AS: spode

Wiktionary


spodeczek

zdrobnienie od: spodek


SJP.pl


spodek

talerz niewielkiej średnicy, przeznaczony zazwyczaj jako podstawka pod filiżankę lub szklankę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

 (1.2) gw-pl|Poznań. długi materac z pierza, piernat

 (1.3) pot. latający talerz, UFO

Wiktionary

Spodek – talerz o niewielkiej średnicy, służący zazwyczaj jako podstawka pod filiżankę lub szklankę.

Najczęściej jest dobierany w ramach tego samego kompletu zastawy stołowej, wówczas spodek wykonany jest z tego samego materiału, co naczynie, do którego jest przeznaczony: do szklanki – ze szkła, do porcelanowej filiżanki – z porcelany. Jeśli jest zdobiony (malowany, czasem nacinany), to najczęściej w ten sam sposób, co szklanka lub filiżanka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kotek łapczywie pił mleko ze spodka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔdɛk, AS: spodek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spód mrz.

:: zdrobn. spodeczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawka

 (1.3) latający spodek

Wiktionary


spodenki

zdrobnienie od: spodnie; spodeńki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: spodnie

 (1.2) zdrobn. małe spodnie, małego rozmiaru

 (1.3) krótkie spodnie – sięgające do kolan lub ud

Wiktionary

Spodenki – element garderoby noszony na wysokości miednicy, oplatający talię i zakrywający górną część nóg, czasami sięgający do kolan, ale nie zakrywający całej długości nogi. Z angielskiego nazywa się je "shorts", ponieważ są skróconą wersją spodni, jednakże w języku polskim podobne słowo szorty stosuje się raczej na określenie bardzo krótkich spodenek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wystawę ogląda opalony mężczyzna w dżinsowych spodenkach i obcisłym siatkowym podkoszulku, z job killerem na szczupłej szyi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈdɛ̃nʲci, AS: spodẽnʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spodniska nmos., spód mrz., spodnie lm nm.

 przym. spodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) szorty; gw. Górny Śląsk badki, batki, gaćki

Wiktionary


spodenkiewicz

nazwisko


SJP.pl


spodenkowy

→ spodenki


SJP.pl

Patrz:

spodenki

spodeń

forma ściągnięta

 (1.1) = spod niego

forma rzeczownika.

 (2.1) daw. D. lm. od: spodnie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Sukno na frak, majtki (bo tu spodeń nie noszą) […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔdɛ̃ɲ, AS: spodẽń

Wiktionary


spodeńki

zdrobnienie od: spodnie; spodenki


SJP.pl


spodium

węgiel kostny


SJP.pl


spodkowy

→ spodek


SJP.pl

Patrz:

spodek

spodni

znajdujący się na spodzie czegoś, pod spodem czegoś; dolny, niższy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący na spodzie, będący pod spodem czegoś, będący pod czymś

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: spodnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔdʲɲi, AS: spodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spodniska nmos., spódniczka ż., spód mrz., spodnie lm nm., spodziectwo n., spodenki lm nm., spódnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niższy

Wiktionary


spodniak

środowiskowo: spodnia deska skrzyni wozu; poddennica, dennica


SJP.pl


spodniarka

→ spodniarz


SJP.pl

Patrz:

spodniarz

spodniarz

krawiec szyjący spodnie


SJP.pl


spodnie

znajdujący się na spodzie czegoś, pod spodem czegoś; dolny, niższy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) odzież. kraw. dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

forma przymiotnika.

 (2.1) nmos. lm. od: spodni

Wiktionary

Spodnie – wierzchnia część ubrania osłaniająca ciało od pasa w dół, z nogawkami. Noszone są zarówno jako element dwu- lub trzyczęściowego garnituru, jak i samodzielnie. Dawniej były wyłącznie elementem ubrań męskich aż do lat 20. XX w., kiedy emancypacja kobiet pociągnęła za sobą szereg przemian obyczajowych i rewolucję obyczajową. Współcześnie są elementem ubrań zarówno kobiecych, jak i męskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzisiejszych czasach również kobiety noszą spodnie i nie budzi to wcale sensacji.

 (1.1) Od pięciu dni jestem słomianym wdowcem i chwilowo mieszkam sam, więc jak to się stało, że idąc spać położyłem wieczorem okulary koło łóżka, a rano znalazłem je w nogawce nienoszonych spodni piętro niżej?

 (2.1) Na spodnie warstwy bitumicznych pokryć dachowych stosuje się często papę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔdʲɲɛ, AS: spodʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spód mrz., spódnica ż., spódniczka ż.

:: zdrobn. spodenki nmos. lm.

 przym. spodni

Wiktionary


spodnik

1. dolna część ciernego stojaka metalowego;
2. dawniej: szata spodnia noszona pod spódnicą lub suknią


SJP.pl


spodniobuty

spodnie połączone z butami, używane przez wędkarzy i myśliwych; wodery, wadery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) połączenie kaloszy i wodoodpornych spodni

Wiktionary


spodniowy

→ spodnie


SJP.pl

Patrz:

spodnie

spodniska

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zgrubienie od|spodnie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za otworzeniem drzwi od sieni wszedł szafarz, człek już osędziwiały, zieloną miał kurtkę na sobie, i szare obwisłe spodniska, które w cholewy wchodziły.

 (1.1) On [ojciec] był kawalerzystą: buty miał z cholewami […], spodniska na pasek, czapka okrągła, kurtka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spodnik mrz., spodniarz mos., spodnica ż., spodniak mrz., spodniarstwo n., spodniara ż., spodnium n./mrz., spódnica ż., spódniczyna ż., spódniczkarz mos., spodenki nmos. lm., spodeńki nmos. lm.

:: fż. spodniarka ż., spódniczarka ż.

:: zdrobn. spodniczka ż., spódniczka ż., spódniczynka ż., spodenki nmos. lm., spodeńki nmos. lm.

:: zgrub. spodniczysko n., spódniczysko n., spódnik mrz.

 przym. spodni, spodniowy, spodniczny, spodniarski, spódnicowy, spódnicowaty, spódniczasty, spódniczny

 przysł. spodniowo, spódnicowato, spódnicowo

Wiktionary


spodnium

strój damski, połączenie żakietu oraz długich spodni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) strój kobiecy składający się z żakietu i spodni

Wiktionary

Spodnium – rodzaj damskiego stroju, pierwotnie składającego się z żakietu i długich spodni, obecnie często rozumiany jako elegancki kombinezon. W modzie damskiej spodnium pojawiło się w XX wieku jako dwuczęściowy garnitur, symbolizujący m.in. emancypację i równouprawnienie kobiet. Z biegiem lat termin „spodnium” uległ rozszerzeniu i obecnie odnosi się także do jednoczęściowych kombinezonów, które łączą spodnie z górą w formie bluzki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spodniska nmos.

Wiktionary


spodouste

podgromada ryb należąca do chrzęstnoszkieletowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Elasmobranchii|Bonaparte|ref=tak., podgromada drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych, głównie morskich;

Wiktionary

Spodouste, blaszkoskrzelne (Elasmobranchii, z gr. "elasma" – blaszka, "branchia" – skrzela) – podgromada drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych (Chondrichthyes), obejmująca około 950 gatunków, w większości morskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tkankach spodoustych utrzymywane jest wysokie stężenie mocznika, który także jest wydalanym metabolitem białek.

Wiktionary


spodousty

o cechach spodoustych (rodzina ryb morskich)


SJP.pl


spodowy

→ spód


SJP.pl

Patrz:

spód

spodumen

minerał z grupy piroksenów, krzemian litu i glinu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Spodumen – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy piroksenów. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od "gr. spodos = popiół (spodios = szary"), nawiązując do szarej, przypominającej popiół barwy tego minerału; "gr. spodumentos = spopielony (spodoustha = obrócić się w popiół)", nawiązuje z kolei do wyglądu produktu prażenia spodumenu w płomieniu dmuchawki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spɔˈdũmɛ̃n, AS: spodũmẽn

Wiktionary


spodziać

dawniej, dziś regionalnie: przewidzieć, przypuścić, spostrzec się


SJP.pl


spodziectwo

rodzaj wrodzonej wady prącia i cewki moczowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. wada wrodzona polegająca na lokalizacji ujścia cewki moczowej na brzusznej stronie prącia;

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spodziectwu często towarzyszy wnętrostwo i przepuklina pachwinowa skośna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈd͡ʑɛt͡stfɔ, AS: spoʒ́ectfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spód mrz.

 przym. spodni

Wiktionary


spodziewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spodziewać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spodziewać ndk.

Wiktionary


spodziewany

taki, którego ktoś się spodziewa, oczekiwany


SJP.pl


spodzień

żartobliwie, ironicznie: spodnie


SJP.pl


spodzik

zdrobnienie od: spód


SJP.pl


spoganieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. poganieć)

 (1.1) rzad. rel. wrócić do pogaństwa, stać się poganinem

 (1.2) rzad. rel. zatracić religijny charakter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nim to widzieliśmy wzór i model urobienia wewnętrznego, jak i apostolstwa w spoganiałym ówczesnym świecie, tak nam żywo przypominającym czasy obecne i stosunki współczesne.

 (1.2) Stolica już prawie całkiem zdążyła spoganieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganin mos., poganka ż., pogaństwo n.

 czas. poganieć ndk.

 przym. pogański

 przysł. pogańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. spogańszczeć

 (1.2) daw. spogańszczeć

Wiktionary


spoganizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczynienie pogańskim

 (1.2) rel. zatracenie chrześcijańskiego charakteru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganizm mrz., poganizowanie n.

 czas. poganizować ndk., poganizować się ndk., spoganizować dk., spoganizować się dk.

 przym. pogański

 przysł. pogańsko

Wiktionary


spoganizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. poganizować)

 (1.1) rzad. uczynić pogańskim

 (1.2) rel. pozbawić chrześcijańskiego charakter

czasownik zwrotny dokonany spoganizować się (ndk. poganizować się)

 (2.1) rzad. stać się pogańskim

 (2.2) rel. wyzbyć się chrześcijańskiego charakteru

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Ludność wyspy spoganizowała się dosyć szybko, nie mając łączności z Kościołem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganizowanie n., spoganizowanie n.

 czas. poganizować ndk., poganizować się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zdechrystianizować

 (2.2) zdechrystianizować się

Wiktionary


spoglądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spoglądać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔɡlɔ̃nˈdãɲɛ, AS: spoglõndãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spoglądać, spojrzeć

 rzecz. spojrzenie n., spoglądnięcie n.

Wiktionary


spoglądać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spoglądnąć, spojrzeć)

 (1.1) zob. spojrzeć.

czasownik zwrotny niedokonany spoglądać się (dk. spojrzeć się)

 (2.1) zob. spojrzeć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król spoglądał na wojska z wysokiego pagórka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔɡˈlɔ̃ndat͡ɕ, AS: spoglõndać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spojrzenie n., spoglądanie n., spoglądnięcie n.

 czas. oglądać ndk., spoglądnąć dk.

Wiktionary


spoglądnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) skierowanie wzroku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mateuszowe spoglądnięcia znad książki zostały zauważone przez Karolinę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoglądanie n.

 czas. spoglądać ndk., spoglądnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spojrzenie

Wiktionary


spoidło

coś, co spaja, łączy; złącze, lepiszcze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś co spaja

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spajać, spoić

Wiktionary


spoiler

spojler;
1. klapa na skrzydle samolotu, zmniejszająca siłę nośną i powiększająca opór czołowy;
2. osłona przy nadwoziu samochodu zmniejszająca opór powietrza;
3. niepożądana informacja dotycząca szczegółów fabuły filmu, utworu literackiego itp.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spoiler – w lotnictwie: element mechanizacji skrzydła
  • spoiler – w motoryzacji: owiewki, odchylacze opływu, skrzydła nadwozia pojazdu drogowego, mające polepszyć jego własności aerodynamiczne
  • spoiler – niepożądana informacja o szczegółach zakończenia utworu literackiego, teatralnego lub filmowego

Wikipedia


spoilerować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spojlerować, spoilować, spojlować


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zaspoilerować)

 (1.1) slang. zdradzać treść filmu lub książki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie chcę spoilerować, ale w następnym odcinku oni znowu będą razem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔjlɛˈrɔvat͡ɕ, AS: spoi ̯lerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoiler mrz.

 czas. zaspoilerować dk., spojlerować ndk., zaspojlerować dk., spoilować ndk., zaspoilować dk., spojlować ndk., zaspojlować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spojlerować, spoilować, spojlować

Wiktionary


spoilerowy

→ spoiler [czytaj: spojlerowy]; spojlerowy


SJP.pl


spoilować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spojlerować, spoilerować, spojlować


SJP.pl


spoina

1. miejsce zetknięcia się w murach poszczególnych cegieł, kamieni itp. wraz z materiałem łączącym te elementy
2. miejsce zespawane; spaw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. wypełniona zaprawą szczelina między płytkami ceramicznymi, cegłami lub innymi materiałami budowlanymi

 (1.2) techn. miejsce połączenia dwóch zespawanych metalowych fragmentów konstrukcji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spoina – fuga (budownictwo)
  • Spoina – połączenia spawane

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na koniec spoinę wyrównujemy czystą i gładką szpatułką mocząc ją w detergencie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoiwo n., spójnik mrz.

 przym. spójny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuga

 (1.2) spaw

Wiktionary


spoinowanie

nadawać elementom zewnętrznym, spoinom żądany kształt; fugować


SJP.pl

Spoinowanie (fugowanie) – stanowi proces wypełniania przestrzeni pomiędzy płytkami ceramicznymi, kamiennymi, bądź szklanymi.

Do wypełniania tych szczelin służą masy do spoinowania.

Wikipedia


spoinować

nadawać elementom zewnętrznym, spoinom żądany kształt; fugować


SJP.pl


spoinowy

przymiotnik od: spoina


SJP.pl


spointować

[czytaj: spuentować] zakończyć wypowiedź lub utwór literackich pointą; spuentować


SJP.pl


spoistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co spoiste; cecha harmonijnej całości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) sięgnął do myśli francuskiego klasyka (…), który twierdził, że spoistość społeczna opiera się na naśladownictwie. Istnieją dwie podstawowe formy naśladownictwa: obyczaj i moda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spajanie n., spojenie n., spoiwo n.

 czas. spoić dk., spajać ndk.

 przym. spoisty

Wiktionary


spoisty

1. składający się z cząstek ściśle złączonych ze sobą;
2. tworzący jednolitą, harmonijną całość


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zbity w całość; nie dający się łatwo rozdzielić

 (1.2) przen. dobrze zorganizowany w kontekście myśli i treści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gleba spoista dobrze trzyma wodę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoiwo n., spoistość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednolity, spójny, ścisły, zbity, zwarty

 (1.2) zwarty, zwięzły

Wiktionary


spoiwo

1. używany w spawalnictwie materiał przeznaczony do utworzenia spoiny;
2. materiał spajający składniki pewnej całości;
3. czynnik scalający jakąś grupę, społeczność;
4. składnik mas formierskich i rdzeniowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) materiał łączący składniki całości

 (1.2) podn. czynnik łączący daną grupę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spoiwo malarskie
  • spoiwo farby drukowej
  • spoiwo budowlane
    • spoiwo powietrzne (wapno), spoiwo hydrauliczne (cement portlandzki, wapno hydrauliczne)
    • spoiwo mineralne (spoiwo magnezjowe, spoiwo anhydrytowe)
  • spoiwo – zobacz: lepiszcze (technika)
  • spoiwo spawalnicze – zobacz też: połączenie spawane
  • spoiwo formierskie
  • naturalne spoiwo skalne
  • inne hasła rozpoczynające się od spoiwo
  • Spoiwo (zespół)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spoistość ż., spajanie n., spoina ż., spojenie n., spojówka ż.

 czas. spajać ndk., spoić dk.

 przym. spoisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lepiszcze

Wiktionary


spoić

1. złączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepić;
2. stworzyć całość z wielu elementów; połączyć;
3. uczynić pijanym; upić, spić;
4. spoić się (rzadkie) - złączyć się, zostać spojonym; upić się, spić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spajać)

 (1.1) połączyć elementy w pewną całość

czasownik przechodni dokonany (ndk. spajać, poić)

 (2.1) pot. doprowadzić kogoś do upicia się

czasownik zwrotny dokonany spoić się (ndk. spajać się)

 (3.1) ulec połączeniu w jedno

czasownik zwrotny dokonany spoić się (ndk. spajać się, poić się)

 (4.1) pot. doprowadzić siebie do stanu upojenia alkoholowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spójność ż., spójnik mrz., spoidło n., spoiwo n., spojenie n., spoistość ż.

 czas. spajać

 przym. spójny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połączyć, scalić

 (2.1) upić

 (3.1) połączyć się, scalić się

 (4.1) nachlać się, narąbać się, spić się, uchlać się, upić się

Wiktionary


spojenie

1. złączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepić;
2. stworzyć całość z wielu elementów; połączyć;
3. uczynić pijanym; upić, spić;
4. spoić się (rzadkie) - złączyć się, zostać spojonym; upić się, spić się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spoić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I właśnie cechą istotną dramatów poetyckich takich jak: „Samuel Zborowski", „Dziady", „Nie-Boska" wydaje się strukturalne spojenie elementów realnych z fantastycznymi — czy inaczej mówiąc: ziemskich z nadprzyrodzonymi […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespajanie n., spajanie n., spoiwo n., spójnik mrz., spoistość ż., spójność ż.

 czas. spajać ndk., spoić dk.

 przym. spójny

Wiktionary


spojler

spoiler;
1. klapa na skrzydle samolotu, zmniejszająca siłę nośną i powiększająca opór czołowy;
2. osłona przy nadwoziu samochodu zmniejszająca opór powietrza;
3. niepożądana informacja dotycząca szczegółów fabuły filmu, utworu literackiego itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) film. liter. uwaga ujawniająca komuś istotne fragmenty fabuły książki lub filmu, psująca w ten sposób przyjemność ich czytania lub oglądania;

 (1.2) mot. element nadwozia pojazdu, który polepsza własności aerodynamiczne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dodanie spojlera wydłużyło samochód o 10 cm (=dziesięć centymetrów).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spojlerowanie n.

 czas. spojlerować ndk.

Wiktionary


spojlerować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spoilerować, spoilować, spojlować


SJP.pl


spojlerowy

→ spojler; spoilerowy


SJP.pl


spojlować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spojlerować, spoilerować, spoilować


SJP.pl


spojrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś

 (1.2) punkt widzenia, pogląd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię jej głębokie spojrzenie.

 (1.2) Jego spojrzenie na politykę wydaje się radykalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔjˈʒɛ̃ɲɛ, AS: spoi ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoglądanie n.

 czas. spojrzeć dk., spoglądać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. rzut okiem

 (1.2) pogląd, stanowisko, przekonanie, punkt widzenia

Wiktionary


spojrzeć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spoglądać)

 (1.1) książk. zwrócić wzrok na coś lub na kogoś, zerknąć, rzucić okiem

czasownik zwrotny dokonany spojrzeć się (ndk. spoglądać się)

 (2.1) pot. spojrzeć (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ on spojrzał na Justynę!

 (1.1) […] z góry, po przez szczyty drzew, zaglądały błękitne i białe kawałki obłoków, jakby ciekawe spojrzeć w tę głąb cienistą, […] w której spomiędzy trawy wykwitał blady nieśmiertelnik żółty, podnosiły się dzwonki liliowe albo śród mchu pąsowiały lśniące grona żurawin.

 (1.1) Ktoś zapukał do drzwi, więc spojrzałem w wizjer i zobaczyłem policjanta.

 (1.1) Nam strzelać nie kazano. – Wstąpiłem na działo • I spójrzałem na pole; dwieście armat grzmiało.

 (1.1) Kiedy spojrzałem do karty, zorientowałem się, że trafiłem do restauracji wegetariańskiej.

 (1.1) Przy muzyce łatwiej było wywołać w sobie to morze rzeczy, spojrzeć w słodką otchłań spraw nieznanych.

 (1.1) Ledwie tych słów domówiła, kiedy jakiś szelest ją przestraszył; z lękiem spojrzała ku oknu i cofnęła się do drzwi nasłuchując.

 (1.1) Spójrz, ta blizna to pamiątka po operacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔjʒɛt͡ɕ, AS: spoi ̯žeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spojrzenie n., spoglądanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popatrzeć, wejrzeć, zajrzeć, zerknąć

Wiktionary


spojrzonko

zdrobnienie od: spojrzenie


SJP.pl


spojówka

błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną powierzchnię powiek i częściowo przednią część gałki ocznej; łącznica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;

Wiktionary

Spojówka ( tunica conjunctiva) – narząd dodatkowy oka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spɔˈjufka, AS: spoi ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spajać ndk.

 przym. spojówkowy, spójny

 rzecz. spójnik mrz., spoiwo n.

Wiktionary


spojówkowy

przymiotnik od: spojówka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany ze spojówką, dotyczący spojówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spójnik mrz., spojówka ż.

Wiktionary


spoko

potocznie:
1. partykuła wyrażająca pozwolenie na coś lub aprobatę; nie ma sprawy, w porządku, okej, spoczko, spox;
2. oceniany pozytywnie; fajny, dobry


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się

partykuła

 (2.1) pot. przyzwolenie lub aprobata; tak (potwierdzenie), w porządku, dobrze, zgoda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drodzy Konsumenci, obiecujemy, że na życzenie społeczeństwa, zmienimy Europę w zieloną krainę z czystym powietrzem. A żywność? Spoko, gdzieś się kupi.

 (2.1) Jak ci minął dzień? Spoko!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔkɔ, AS: spoko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoczko

 partyk. spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spokojna twoja rozczochrana

 (2.1) OK, kk

Wiktionary


spokoić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) daw. uspokajać, uśmierzać, uciszać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kobieta spokojna, łagodna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojnie

przysłówek

 (1.1) ze spokojem, w opanowany sposób, bez nadmiernych emocji

 (1.2) bez wydarzeń, które mogłyby zakłócić spokój

 (1.3) monotonnie, jednostajnie

 (1.4) bez problemu, z łatwością, na pewno

wykrzyknik

 (2.1) nawoływanie do spokoju

Wiktionary

Spokojnie – trzeci album Kultu, wydany w 1988. Na płycie znalazły się przeboje radiowe „Do Ani” i „Arahja”. Na reedycji CD dodano utwór „Czarne słońca” – nagraną przez zespół piosenkę do filmu o tym samym tytule, do której powstał również teledysk z fragmentami filmu. Album jest uznawany za jedno z największych dokonań zespołu. Okładkę zaprojektował Jacek Pałucha[]. "Spokojnie" jest pierwszą polską płytą kompaktową z muzyką, wydaną w Polsce (Polton, CDPL-001).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spokojnie wyjął rewolwer, przyłożył sobie do skroni i nacisnął spust.

 (1.2) W naturze spokojnie było, cicho, niekiedy tylko listek zwiędły, oderwany od drzewa pierwszym podmuchem jesieni, unosił się w powietrzu sam jeden i smętnie opadał na ziemię.

 (1.2) Czas upływał nam spokojnie i leniwie.

 (1.3) Drzewa szumiały spokojnie.

 (1.4) Spokojnie zdążysz, masz jeszcze godzinę czasu.

 (2.1) Spokojnie! Nic się nie stało!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈkɔjɲɛ, AS: spokoi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój mrz., spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bez pośpiechu, bez nerwów, na zimno, na spokojnie, ostrożnie, pomału, powoli, przezornie, roztropnie, rozważnie, z wolna, z namysłem, z zimną krwią

 (1.4) bez problemu, bezproblemowo, gładko, pomyślnie

Wiktionary


spokojniej

stopień wyższy od przysłówka: spokojnie


SJP.pl


spokojniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spokojny


SJP.pl


spokojnik

dawniej: osoba lubiąca spokój, żyjąca w spokoju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. człowiek żyjący w spokoju, lubiący spokój

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniuchno

przysłówek

 (1.1) bardzo spokojnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary


spokojniuchny

przymiotnik

 (1.1) bardzo spokojny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniusieńki

przymiotnik

 (1.1) bardzo spokojny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniusieńko

przysłówek

 (1.1) bardzo spokojnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuchno, spokojniuteńko, uspokajająco

 wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniuteńki

zdrobnienie od: spokojny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bardzo spokojny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pozór był spokojniuteńki, ale w nim wrzało. Zapukał raz — nic. Drugi — cicho, za trzecim panna Filipina — Kto tam?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔkɔjɲuˈtɛ̃ɲci, AS: spokoi ̯ńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniuteńko

→ spokojniuteńki


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) bardzo spokojnie

Wiktionary

Patrz:

spokojniuteńki

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary


spokojniutki

zdrobnienie od: spokojny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: spokojny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam indyki, mam perliczki. Ale perliczki jak perliczki. Spokojniutkie, struchlałe, jakby zagubione między innym ptactwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔkɔjˈɲutʲci, AS: spokoi ̯ńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniutko

przysłówek sposobu

 (1.1) bardzo spokojnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojno

przysłówek

 (1.1) daw. spokojnie

 (1.2) daw. praw. nie doznając przerwy lub innych przeszkód w posiadaniu nieruchomości

przymiotnik

 (2.1) gwara. kielecka spokojny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jak się kupowało krowę, to było ważne, żeby była spokojno, łaskómno, żeby za dójki się dała złapać, niełechcywo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny

 przysł. spokojnie, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 gwara. kaszubska spœkojno

Wiktionary


spokojność

→ spokojny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. daw. poczucie bezpieczeństwa, brak obaw, lęków

 (1.2) przest. opanowanie, równowaga wewnętrzna

 (1.3) przest. życie bez wojny, pokojowe warunki życia

 (1.4) przest. zacisze, ustronność, cisza, milczenie

Wiktionary

Spokojność – dawny zaścianek. Tereny, na których leżał, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.

Wikipedia

Patrz:

spokojny

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojny

przymiotnik

 (1.1) niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

 (1.2) pełen ciszy, spokoju, nieburzliwy

 (1.3) o morzu, wodzie: niezmącony

 (1.4) umiarkowany, nierzucający się w oczy

 (1.5) upływający w zgodzie, bez kłopotów

 (1.6) przebiegający bez większych emocji

rzeczownik

 (2.1) pot. człowiek niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam jest bardzo spokojny – nigdy się z nikim nie kłóci.

 (1.2) Obaj bardzo lubili te spokojne godziny, pełne rozmów i lektury, kiedy nie trzeba było złościć się, słuchać krzyżujących się okrzyków i podporządkowywać się sprzecznym decyzjom.

 (1.3) Kapitan powiedział, że morze jest dzisiaj wyjątkowo spokojne.

 (1.4) Lubię ubierać się w spokojnych kolorach. Nie przepadam za jaskrawościami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈkɔjnɨ, AS: spokoi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opanowany, bezkonfliktowy, łagodny, pokojowy, stoicki, zrównoważony

 (1.2) opanowany, cichy, niegłośny

 (1.3) cichy, stonowany

 (1.4) stonowany, zrównoważony, jednostajny, matowy

 (1.5) niekłopotliwy

 (1.5) niekłopotliwy, opanowany

Wiktionary


spokorniały

zacząć przyjmować coś z pokorą; znaczeniowy odpowiednik idiomu "położyć uszy po sobie"


SJP.pl


spokornieć

zacząć przyjmować coś z pokorą; znaczeniowy odpowiednik idiomu "położyć uszy po sobie"


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pokornieć)

 (1.1) dokonany od|pokornieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokora ż.

 czas. pokornieć ndk.

 przym. pokorny

 przysł. pokornie

Wiktionary


spokrewnienie

stosunek zachodzący między członkami jednej rodziny; posiadanie wspólnego przodka; koligacja, agnacja, pokrewieństwo, powinowactwo, pobratymstwo


SJP.pl


spokrewniony

przymiotnik

 (1.1) mający wspólne pochodzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na balu nie zabraknie spokrewnionych z nami młodzieńców z wyższych sfer.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrewieństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrewny

Wiktionary


spokój

1. stan równowagi psychicznej; zimna krew, opanowanie;
2. cisza, brak hałasów;
3. stan, w którym nie ma wojny; pokój, zgoda;
4. wewnętrzny błogostan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania

 (1.2) stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek

 (1.3) cisza, brak hałasu, rumorów

Wiktionary

Spokój – polski telewizyjny film obyczajowy z 1976 roku w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, nakręcony według własnego scenariusza. Bohaterem filmu jest robotnik (Jerzy Stuhr), który po wyjściu z więzienia próbuje ustabilizować swoje życie. Za ukazanie strajku robotniczego, wobec którego główny bohater zachowuje obojętność, film otrzymał zakaz rozpowszechniania do 1980 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W naszym domu panuje spokój i harmonia.

 (1.3) Spokój tego małego miasteczka jest zachwycający.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔkuj, AS: spokui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harmonia, zimna krew, równowaga, opanowanie, równowaga, zrównoważenie

 (1.2) pokój

 (1.3) łagodność

Wiktionary


spolegliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób wzbudzający zaufanie

 (1.2) pot. z uległością, ze skłonnością do kompromisu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej pory leutnant postępował spolegliwie i nawet wytypowano go do awansu.

 (1.2) Kapelmistrz spolegliwie wykonywał polecenia dyrektora opery.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spolegliwość ż.

 przym. spolegliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyzwoicie, wiarygodnie, rzetelnie

 (1.2) potulnie, ulegle, zgodnie

Wiktionary


spolegliwiej

stopień wyższy od przysłówka: spolegliwie


SJP.pl


spolegliwość

→ spolegliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest spolegliwe; cecha tego, kto jest spolegliwy i na kim można polegać;

 (1.2) pot. cecha kogoś, kto łatwo ustępuje i podporządkowuje się innym

Wiktionary

Spolegliwość – pewność, możliwość polegania na kimś. Ktoś spolegliwy jest osobą, na której można polegać, na kim można się oprzeć. To ktoś troskliwy, opiekuńczy, godny zaufania. Potocznie słowo to jest używane przede wszystkim w sensie "uległości" lub "podporządkowywania się innym", i to drugie znaczenie również ma aprobatę normatywną (na poziomie normy użytkowej).

Wikipedia

Patrz:

spolegliwy

Wymowa:

IPA: ˌspɔlɛɡˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: spoleglʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polegać ndk.

 przym. spolegliwy

 przysł. spolegliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezawodność, przyzwoitość, rzetelność, słowność

 (1.2) kompromisowość, ustępliwość, uległość, ugodowość

Wiktionary


spolegliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: spolegliwy


SJP.pl


spolegliwy

1. taki, na którym można polegać; pewny;
2. potocznie: taki, który łatwo ustępuje i podporządkowuje się innym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) godny zaufania; taki, na którym można polegać

 (1.2) pot. skłonny do kompromisu, uległy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Tomasz zawsze był spolegliwym i miłym nauczycielem.

 (1.2) Kryśka jest zbyt spolegliwa wobec koleżanek z pracy, daje sobie wciskać ich robotę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔlɛɡˈlʲivɨ, AS: spoleglʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spolegliwość ż.

 przysł. spolegliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewny, zaufany, niezawodny, przyzwoity, rzetelny, słowny

 (1.2) zgodny, kompromisowy, uległy, ustępliwy, ugodowy

Wiktionary


spoletański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Spoleto, dotyczący Spoleto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy tym dolina spoletańska – przynajmniej widziana z Asyżu jakby wyłysiała – przynajmniej zatraciła swój wiejski charakter.

 (1.1) Kiedy indziej pędzi Franciszek na koniu przez dolinę spoletańską, marząc o rycerskiej sławie. Lecz oto wyłania się zza zakrętu opuchła sylwetka trędowatego. Naturalny wstręt wstrząsnął młodym Franciszkiem.

 (1.1) Zaprzeczenie wiarogodności transumptów krzyżackich przez Włodkowica wprawiło w niemały kłopot pełnomocnika Zakonu w Rzymie. Poprosił on więc biskupa spoletańskiego, który w 1419 r. wraz z drugim delegatem papieskim wydał wyrok korzystny dla Zakonu, o zaświadczenie wobec kardynałów, że widział na własne oczy oryginały dokumentów przedstawionych w transumptach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Spoleto n.

Wiktionary


spoleto

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia;

Wiktionary

Spoleto (łac. "Spoletium") – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Króluje na wzgórzu ponad nieobjętą okiem doliną Spoleta, owłosioną winem, cyprysem i oliwką. Olbrzymia ta dolina była za rzymskich czasów jeziorem którego brzegi sięgały od Spoleta do Perugii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spoletański

Wiktionary


spolia

1. w starożytnym Rzymie: zdobycze wojenne, łupy
2. w średniowieczu - spadek po duchownym
3. dawniej: nazwa zdobyczy wojennych, zawieszanych w kościele


SJP.pl


spoliczkować

uderzyć w twarz


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. policzkować)

 (1.1) uderzyć w policzek, w twarz otwartą dłonią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔlʲit͡ʃˈkɔvat͡ɕ, AS: spolʹičkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoliczkowanie n., policzek mrz.

Wiktionary


spolitechnizować

stechnicyzować; rzadko:
1. poszerzyć w społeczeństwie znajomość zagadnień, osiągnięć i zastosowań współczesnej techniki;
2. uwzględnić w programach szkolnych przedmioty techniczne


SJP.pl


spolityzować

nadać czemuś charakter polityczny


SJP.pl


spolium

element architektoniczny użyty wtórnie z innej budowli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) archit. starszy element architektoniczny, np. kolumna, kamienny detal, wykorzystany w nowym budynku;

 (1.2) bibliot. fragment starszej księgi wykorzystanej na nowo jako materiał

Wiktionary

Spolium (łac., l.mn. spolia; łupiestwo, obdzieranie, łup, zdobycz) – ponowne wykorzystanie starszego, zabytkowego elementu w nowym, np. architektonicznego (kolumny, kamiennego detalu itp.) w nowym budynku. Bardzo powszechne było stosowanie antycznych kolumn we wczesnochrześcijańskich bazylikach[].

Wikipedia


spolonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczynienie polskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plemiona te uległy spolonizowaniu w XI wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., Polonia ż., polonizacja ż., polonizowanie n., polonica nmos., polonistka ż.

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

 przym. polonizacyjny

Wiktionary


spolonizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. polonizować)

 (1.1) kult. narzucić polskość, przymusić kogoś do zostania Polakiem, zmienić coś na polskie

czasownik zwrotny dokonany spolonizować się (ndk. polonizować się)

 (2.1) stać się Polakiem, nabrać cech polskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu wieków szlachta spolonizowała ludność wiejską swoich folwarków.

 (2.1) Członkowie rodziny spolonizowali się, mieszkając od dwóch wieków w Krakowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., polonizowanie n., polonistka ż., spolonizowanie n., Polonia ż., polonica lm nm., polonika lm nm., polonizacja ż., polonizator mos.

 czas. polonizować ndk.

 przym. polonizacyjny, polonistyczny, polonijny, polonizatorski

 przysł. polonizatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spolszczyć

 (2.1) spolszczyć się

Wiktionary


spolszczać

1. nadawać czemuś cechy polskie;
2. narzucać komuś kulturę polską;
3. przekładać na język polski


SJP.pl


spolszczały

1. nadawać czemuś cechy polskie;
2. narzucać komuś kulturę polską;
3. przekładać na język polski


SJP.pl


spolszczenie

przekład na język polski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spolszczeć.

 (1.2) odczasownikowy od|spolszczyć.

 (1.3) to, co zostało spolszczone, przekład na język polski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔlʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: spolščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polszczyć, spolszczać ndk., spolszczeć dk., spolszczyć dk.

 rzecz. polszczenie n., Polaczek mos., polskość ż., Polak mos., Polska ż., polski mrz.

 przym. polski

Wiktionary


spolszczyć

1. nadać czemuś cechy polskie;
2. narzucić komuś kulturę polską;
3. przełożyć na język polski


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) nadać czemuś cechy polskie

 (1.2) narzucić komuś polską kulturę

 (1.3) przełożyć tekst na język polski

 (1.4) nadać wyrazowi polskie brzmienie

czasownik zwrotny dokonany spolszczyć się

 (2.1) nabrać polskich cech

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔlʃt͡ʃɨt͡ɕ, AS: spolščyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polszczenie n., spolszczenie n., Polaczek mos., polskość ż., Polak mos., Polska ż., polski mrz.

 przym. polskawy, polski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spolonizować

 (1.2) spolonizować

 (2.1) spolonizować się

Wiktionary


spomiędzy

przyimek

 (1.1) …który informuje, że z miejsca położonego między jakimiś obiektami wysunęła się, wyjrzała lub wyszła rzecz lub osoba, o której mowa

 (1.2) …który informuje, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy pewnej wyróżnionej części zbioru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spalił się całkiem, zaczął spomiędzy nich buchać z przeraźliwym hukiem wielki płomień, długi, drgający.

 (1.1) Wąż wodny gonił drobną rybkę, unosząc kłębki mułu spomiędzy kamieni.

Wiktionary


spomodz

czasownik

 (1.1) daw. wspomóc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃mɔt͡s, AS: spõmoc

Wiktionary


spompować

potocznie:
1. napompować, powiększyć, np. mięśnie;
2. spompować się - oddać mocz w sposób niekontrolowany; posiusiać się, zmoczyć się, zsikać się


SJP.pl


spompowywać

potocznie: pompować, powiększać (np. mięśnie)


SJP.pl


spona

dawniej:
1. klamra, spinka, zapięcie;
2. ostry pazur drapieżnego ptaka; szpon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. szpon

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spona (film)
  • Spona – element koła garncarskiego – jeden z drążków łączących na stałe tarczę roboczą z tarczą pędną koła garncarskiego. Spony całkowicie zanikły w XIX wieku, a słowo wyszło z użycia.
  • Spona iglicowa – zamek do awaryjnego zablokowania zwrotnicy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃na, AS: spõna

Wiktionary


sponad

przyimek określający miejsca znajdujące się nad czymś albo nad kimś; znad


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spondej

stopa wierszowa o dwóch sylabach długich


SJP.pl

Spondej ( spondeus, σπονδεῖος) – stopa metryczna złożona z dwóch sylab długich (w wierszach iloczasowych) lub akcentowanych (w wierszach akcentuacyjnych). Nazwa pochodzi od wyrazu σπονδή (oznaczającego libację), mającego ten właśnie układ sylab; ponadto śpiewane podczas libacji pieśni składały się właśnie ze spondejów, przez co miały powolny i uroczysty charakter.

Wikipedia


spondyliatra

specjalista od chorób kręgosłupa


SJP.pl


spondyloza

zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa

Wiktionary


spongina

substancja organiczna tworząca razem z krzemionką szkielet gąbki zwyczajnej


SJP.pl

Spongina – białko budujące szkielet niektórych gąbek. Szkielety tych organizmów po oczyszczeniu były stosowane jako gąbki do kąpieli.

Wikipedia


sponginowy

przymiotnik od: spongina


SJP.pl


spongioblast

komórka, z której tworzą się komórki glejowe układu nerwowego w trakcie rozwoju płodowego


SJP.pl


spongiolit

osadowa skała pochodzenia organicznego


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spongioza

1. szczególny rodzaj korozji żeliwa szarego występujący w urządzeniach chłodzonych wodą, najczęściej przy braku tlenu i przy dużych stężeniach wodoru;
2. gąbczastość istoty szarej, zmiana morfologiczna występująca w chorobach zwyrodnieniowych mózgu


SJP.pl


spongocel

Spongocel, jama paragastralna – wewnętrzna jama gąbek, zwana paragastralną dla odróżnienia od jamy prajelita tkankowców.

Spongocel łączy się ze środowiskiem zewnętrznym licznymi porami, którymi woda napływa do wewnątrz, oraz przez oskulum, którędy woda wypływa. W typie askon spongocel wysłany jest choanocytami. W typie sykon ograniczony jest do kanałów promienistych, a w typie leukon występuje tylko w komorach.

Wikipedia


sponiewieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sponiewierać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniewierać, sponiewierać dk.

Wiktionary


sponiewierać

1. potraktować kogoś lub coś pogardliwie, źle się z kimś lub czymś obejść; zgnębić, upokorzyć, znieważyć;
2. potocznie: spowodować zmęczenie; zmęczyć;
3. sponiewierać się -
a) naruszyć własną godność; poniżyć się;
b) potocznie: zmęczyć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) książk. bardzo kogoś upokorzyć, znieważyć

 (1.2) książk. sprawić, że ktoś lub coś jest w bardzo złym stanie, kondycji; zmaltretować, zniszczyć

czasownik zwrotny dokonany sponiewierać się

 (2.1) pot. upić się do nieprzytomności, doprowadzić się pijaństwem do złego stanu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ale Maniek się wczoraj sponiewierał, ciekawe, jak trafił do domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃ɲɛˈvʲjɛrat͡ɕ, AS: spõńevʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponiewieranie n., poniewierka ż.

 czas. poniewierać ndk.

Wiktionary


sponson

1. niewielki wykusz obronny wysunięty poza ścianę budowli, wyposażony w strzelnice i służący do obrony bocznej obiektu;
2. boczny występ lub poszerzenie konstrukcji pojazdu, przeznaczone do montażu uzbrojenia albo zwiększenia stabilności


SJP.pl

Sponson – element konstrukcyjny w postaci występu, wybrzuszenia, ryzalitu, służący do umieszczania uzbrojenia lub poprawiania stabilności konstrukcji pojazdu.

Wikipedia


sponsor

1. osoba lub instytucja finansująca w całości lub w części jakieś przedsięwzięcie, często w zamian za reklamowanie własnej działalności;
2. osoba utrzymująca kochankę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp.

 (1.2) pot. ktoś, kto funduje, stawia coś, najczęściej alkohol

 (1.3) pot. o mężczyźnie, który ma utrzymankę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza mistrzyni igrzysk paraolimpijskich ma sponsora. Koreańska firma wesprze finansowo treningi 19-letniej reprezentantki Polski. (z Internetu)

 (1.1) Po wyjściu na jaw niewygodnych faktów sponsorzy zakręcili kurek z dotacjami.

 (1.2) – Ryśkowi urodził się syn. – No to mamy na dzisiejszy wieczór sponsora.

 (1.3) Kaśka ma jakiegoś bogatego sponsora, stąd te jej wszystkie nowe ciuchy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃w̃sɔr, AS: spõũ̯sor

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sponsorować ndk.

 rzecz. sponsoring m., sponsorówka ż.

:: fż. sponsorka ż.

 przym. sponsorski, sponsoringowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mecenas

Wiktionary


sponsorat

finansowanie przez postronną osobę lub instytucję jakiegoś przedsięwzięcia, zwykle kulturalnego lub sportowego; sponsoring


SJP.pl


sponsoring

finansowanie przez postronną osobę lub instytucję jakiegoś przedsięwzięcia, zwykle kulturalnego lub sportowego; sponsorat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) bycie sponsorem

 (1.2) finansowanie wydatków w zamian za usługi seksualne

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sponsor w sponsoringu różni się od alfonsa w sutenerstwie tylko monopolem na usługi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponsor m., sponsorka ż., sponsorówka ż.

 czas. sponsorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sponsorowanie, mecenat

Wiktionary


sponsoringowy

przymiotnik od: sponsoring


SJP.pl


sponsorka

kobieta wręczająca pieniądze na cel charytatywny lub kobieta płacąca utrzymankowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp.

 (1.2) pot. kobieta, która funduje, stawia coś

 (1.3) slang. kobieta, na ogół starsza i zamożna, która wydaje pieniądze na znacznie młodszą osobę w celach romantycznych lub seksualnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sponsorka postanowiła pozostać anonimowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔ̃w̃ˈsɔrka, AS: spõũ̯sorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponsoring mrz., sponsorówka ż.

:: fm. sponsor mos.

 czas. sponsorować ndk.

 przym. sponsorski, sponsoringowy

Wiktionary


sponsorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sponsorować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sponsorować ndk.

 przym. sponsorski

Wiktionary


sponsorowany

1. finansować coś z własnych środków, często w zamian za reklamowanie własnej działalności;
2. potocznie:
a) pomagać komuś finansowo;
b) mieć utrzymankę lub utrzymanka


SJP.pl


sponsorować

1. finansować coś z własnych środków, często w zamian za reklamowanie własnej działalności;
2. potocznie:
a) pomagać komuś finansowo;
b) mieć utrzymankę lub utrzymanka


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) książk. finansować jakieś przedsięwzięcie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coraz więcej firm chce sponsorować sport.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈrɔvat͡ɕ, AS: spõũ̯sorovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponsor m., sponsorka ż., sponsoring m., sponsorowanie n., sponsorówka ż.

 przym. sponsorski, sponsoringowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fundować, finansować

Wiktionary


sponsorski

→ sponsor


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze sponsorem, dotyczący sponsora, sponsorowania

Wiktionary

Patrz:

sponsor

Powiązane:

 rzecz. sponsorówka ż., sponsor mos., sponsorowanie n., sponsorka ż.

 czas. sponsorować ndk., zasponsorować dk.

Wiktionary


sponsorstwo

zajęcie sponsora; sponsoring


SJP.pl


sponsorówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. posp. kobieta, która żyje ze sponsoringu, jest na utrzymaniu bogatego mężczyzny lub kilku mężczyzn w zamian za świadczone usługi seksualne, czasem też towarzyskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sponsor stanu wolnego po to ma sponsorówkę, żeby mu nie zatruwała przyjemności jęczeniem o ślubach. (z Internetu)

 (1.1) Niektóre sponsorówki, żeby nie czuć się jak prostytutki, nie biorą pieniędzy, a tylko prezenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈrufka, AS: spõũ̯sorufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponsor, sponsorka, sponsoring

 czas. sponsorować

 przym. sponsoringowy, sponsorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utrzymanka

Wiktionary


sponsowiały

przymiotnik

 (1.1) dawna pisownia słowa: spąsowiały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈvʲjawɨ, AS: spõũ̯sovʹi ̯au̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spąsowiały

Wiktionary


sponsowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sponsowieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sponsowieć

Wiktionary


sponsowieć

czasownik nieprzechodni

 (1.1) dawna pisownia słowa: spąsowieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔ̃w̃ˈsɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: spõũ̯sovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponsowienie n., pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spąsowieć

Wiktionary


spontan

młodzieżowo:
1. impulsywna, natychmiastowa, niezaplanowana decyzja lub działanie;
2. stan beztroski, w którym podejmuje się odruchowe, niezaplanowane decyzje i działania; luz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. coś bez przygotowania (np. spotkanie)

Wiktionary

Spontan – czwarty singel polskiego piosenkarza Michała Szczygła z jego debiutanckiego albumu studyjnego, zatytułowanego "Tak jak chcę". Singel został wydany 28 sierpnia 2020.

Kompozycja znalazła się na 7. miejscu listy AirPlay – Top, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych. Nagranie otrzymało w Polsce status podwójnie platynowego singla, przekraczając liczbę 40 tysięcy sprzedanych kopii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostatnia impreza to był czysty spontan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃ntãn, AS: spõntãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spontaniczność ż.

 przym. spontaniczny

 przysł. spontanicznie

Wiktionary


spontanicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blisko 10 tysięcy osób udaremniło przemarsz neonazistów ulicami Berlina, blokując spontanicznie trasę demonstracji skrajnej prawicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃ntãˈɲit͡ʃʲɲɛ, AS: spõntãńičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spontaniczność ż., spontan mrz.

 przym. spontaniczny

Wiktionary


spontaniczniej

stopień wyższy od przysłówka: spontanicznie


SJP.pl


spontaniczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spontaniczny; bardziej spontaniczny


SJP.pl


spontaniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃ntãˈɲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: spõntãńičność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spontan m.

 przym. spontaniczny

 przysł. spontanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywiołowość, odruchowość, autentyczność; młodz. spontan

Wiktionary


spontaniczny

żywiołowy, samorzutny, odruchowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) działający odruchowo, bez innych wpływów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spontaniczność ż., spontan mrz.

 przysł. spontanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) automatyczny, naturalny, nieprzymuszony, odruchowy, samoistny, samorzutny, żywiołowy

Wiktionary


spoofer

[czytaj: spufer] osoba podszywająca się pod kogoś w celu oszukania lub wyłudzenia informacji


SJP.pl


spoofing

[czytaj: spufing] podszywanie się pod kogoś lub coś w celu oszukania lub wyłudzenia informacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) telekom. inform. technika hakerska polegająca na podszywaniu się pod inny element systemu, innego użytkownika;

Wiktionary

Spoofing (ang. "spoof" – naciąganie, podszywanie) – grupa ataków na systemy teleinformatyczne polegająca na podszywaniu się pod inny element tego samego systemu. Efekt ten osiągany jest poprzez umieszczanie w sieci preparowanych pakietów danych lub niepoprawne używanie protokołów.

Wikipedia


spoofingowy

[czytaj: spufingowy] polegający na podszywaniu się pod inne urządzenie lub innego użytkownika sieci teleinformatycznej w celu uzyskania korzyści majątkowych


SJP.pl


spooling

[czytaj: spuling] w informatyce: przekładanie do bufora informacji o wykonywanych przez aplikację zadaniach; buforowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. zapis na dysku danych odebranych z urządzenia wejściowego i przechowywanie ich do czasu przyjęcia przez urządzenie wyjściowe;

Wiktionary

Sp

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Technika spoolingu jest wykorzystywana nie tylko w przypadku drukarek. Wykorzystuje się ją również do innych operacji wejścia-wyjścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspulʲĩŋk, AS: spulʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spooler m.

 przym. spoolingowy

Wiktionary


spooneryzm

[czytaj: spuneryzm] spuneryzm, metagram;
1. mimowolne przestawienie głoski lub głosek w wyrazie, dające często efekt komiczny;
2. przestawienie takie dokonane świadomie i w ten sposób, aby wynikłe z niego formy były istniejącymi wyrazami


SJP.pl


spopielacieć

stać się popielatym


SJP.pl


spopielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spopielać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespopielanie n., spopielenie n.

 czas. spopielać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kremowanie

Wiktionary


spopielarnia

budynek przeznaczony do palenia ludzkich zwłok; krematorium


SJP.pl


spopielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) forma pochówku, polegająca na spaleniu ciała do formy popiołu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiołek mrz., popiół mrz., spopielanie n.

Wiktionary


spopielić

czasownik przechodni dokonany (ndk. spopielać)

 (1.1) książk. obrócić w popiół poprzez spalenie

 (1.2) książk. uczynić (najczęściej barwą) podobnym do popiołu

czasownik zwrotny dokonany spopielić się (ndk. spopielać się)

 (2.1) książk. obrócić się w popiół

 (2.2) książk. stać się podobnym do popiołu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minęło zaledwie kilka tygodni, odkąd Imperium spopieliło Koshagę, kładąc kres wojnie, którą toczono na rodzimym świecie mężczyzny tak długo, jak sięgnąć pamięcią.

 (1.2) (…) żar letniego dnia spopielił wszystkie kolory.

 (2.1) Płatki popiołu były błękitnobiałe, podobne do kwiatowych, i za najmniejszym dotknięciem ulatywały w powietrze. W innych miejscach drewno spopieliło się w proszek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popiół mrz., popioły nmos., popiołek mrz., popielniczka ż., popielisko n., popielnica ż.

Wiktionary


spopod

przyimek o znaczeniu podobnym do przyimka "spod", uwydatnia rozległość przedmiotów


SJP.pl


spopularyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spopularyzować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔpularɨzɔˈvãɲɛ, AS: spopularyzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary


spopularyzować

czasownik przechodni dokonany (ndk. popularyzować)

 (1.1) dokonany od|popularyzować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔpularɨˈzɔvat͡ɕ, AS: spopularyzovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary


spora

1. komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin niższych
2. stadium cyklu rozwojowego sporowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. zarodnik

 (1.2) biol. przetrwalnik

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. lp. ż. od: spory

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spora – zarodnik
  • endospora – przetrwalnik

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspɔra, AS: spora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporysz m.

Wiktionary


sporady

archipelag na Morzu Egejskim


SJP.pl

Sporady – nazwa odnosząca się do dwóch archipelagów wysp greckich na Morzu Egejskim, znanych pod nazwą Sporady Południowe i Sporady Północne.

Wikipedia


sporadycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób sporadyczny, bardzo rzadko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz szef chwali pracowników tylko sporadycznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔraˈdɨt͡ʃʲɲɛ, AS: sporadyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporadyczność

 przym. sporadyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czasami, prawie nigdy, niekiedy, incydentalnie

Wiktionary


sporadyczniej

stopień wyższy od przysłówka: sporadycznie


SJP.pl


sporadyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) występowanie czegoś rzadko, nieregularnie lub w niewielkich ilościach

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sporadyczny

 przysł. sporadycznie

Wiktionary


sporadyczny

występujący rzadko, nieregularnie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔraˈdɨt͡ʃnɨ, AS: sporadyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporadyczność

 przysł. sporadycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzadki

Wiktionary


sporangialny

→ sporangium


SJP.pl

Patrz:

sporangium

sporangium

organ niektórych roślin i grzybów, w którym wytwarzane są zarodniki służące do rozmnażania bezpłciowego; zarodnia


SJP.pl


sporawy

dosyć duży; spory


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) dość spory; wystarczająco duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zebrano sporawą ilość kruszcu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spory

 przysł. sporo

 zaim. sporo

Wiktionary


sporcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od sport

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sport m.

Wiktionary


sporek

jednoroczna roślina z rodziny goździkowatych


SJP.pl

Sp

Wikipedia


sporeń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. przeciwnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrɛ̃ɲ, AS: sporẽń

Wiktionary


spornia

element podpierający dach


SJP.pl


sporniak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sporniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Konopnica
  • Sporniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wojciechów
  • Sporniak – część miasta Poniatowa w województwie lubelskim, w powiecie opolskim

Wikipedia


sporniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sporny; bardziej sporny


SJP.pl


spornik

element nośny w formie belki, stosowany w konstrukcji balkonów, gzymsów itp.; wspornik


SJP.pl


sporny

będący przedmiotem sporu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący przedmiotem sporu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrnɨ, AS: sporny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spór m., spieranie n.

 czas. spierać się

 przysł. spornie, bezspornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfliktowy, dyskusyjny, kontrowersyjny

Wiktionary


sporo

zaimek liczebny nieokreślony

 (1.1) jako określenie rzeczownika: dość dużo, niemało

 (1.2) jako określenie czasownika: dość dużo, niemało

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: spora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy sporo czasu.

 (1.2) Sporo zarobiłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrɔ, AS: sporo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spory, sporawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dużo, niemało, wiele, mnóstwo, pełno, bez liku, pod dostatkiem, ile dusza zapragnie, w bród, książk. multum

 (1.2) dużo, niemało, mnóstwo

Wiktionary


sporobójczy

niszczący spory (zarodniki)


SJP.pl


sporocysta

jedna z faz rozwojowych pasożytniczej przywry wnętrzniaka, wywołująca chorobę zwaną bilharcjozą lub schistosomatozą


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sporocysta – stadium rozwojowe przywr wnętrzniaków
  • Sporocysta – część sporulowanej oocysty w cyklu rozwojowym apikompleksów

Wikipedia


sporofil

liść paprotników, na którym tworzą się organy rozmnażania, w których powstają haploidalne zarodniki; liść zarodnionośny, liść zarodniowy


SJP.pl

Sporofil (gr. "spóros" = nasienie + "phýllon" = liść), liść zarodnionośny – liść, na którym tworzą zarodnie z haploidalnymi zarodnikami u widłaków, skrzypów i niektórych paproci. Sporofile mogą występować pojedynczo lub zebrane w kłosy zarodnionośne.

U przedstawicieli rodzaju poryblin (z rzędu poryblinowców) wydłużone zarodnie osadzone są pojedynczo u nasady sporofilu, w zagłębieniu, osłonięte przez velum, czyli fałd z rozrośniętej tkanki liścia. U nasady sporofilu znajduje się języczek.

Wikipedia


sporofit

u roślin z przemianą pokoleń pokolenie rozmnażające się przez zarodniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów;

Wiktionary

Sporofit – diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów. W stadium sporofitu zachodzi proces mejozy, w wyniku której powstają zarodniki.

U roślin naczyniowych sporofit jest znacznie większy niż gametofit, jest też stadium zdolnym do samodzielnego istnienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U roślin naczyniowych sporofit jest znacznie większy niż gametofit, jest też stadium zdolnym do samodzielnego istnienia.

Wiktionary


sporokarp

twór złożony z kilku zarodni otoczonych osłonką, występujący u paproci wodnych; sporokarpium, nibyowoc


SJP.pl

Sporokarp, sporokarpium – wyspecjalizowana struktura występująca u niektórych paproci, związana z wytwarzaniem i uwalnianiem zarodników. Sporokarpia są wytwarzane przez trzy rodziny wodnych paproci różnozarodnikowych z rzędu "Salviniales".

W przypadku rodziny "Azollaceae" i "Salviniaceae" sporokarp jest rodzajem zmodyfikowanej zarodni. Bardziej złożoną formę struktura ta przybiera u przedstawicieli "Marsileaceae".

Wikipedia


sporokarpium

twór złożony z kilku zarodni otoczonych osłonką, występujący u paproci wodnych; sporokarp, nibyowoc


SJP.pl


sporomorfa

(zwykle w liczbie mnogiej) w botanice: zarodnik lub pyłek odłączony od rośliny


SJP.pl


sporotrychoza

grzybica podskórna lub głęboka wywołana przez grzyb Sporotrix schenckii


SJP.pl

Sporotrychoza – choroba wywołana przez grzyba "Sporothrix schenckii". Najczęściej zajmuje skórę, choć może również zajmować stawy, kości, płuca i mózg. Sporotrychoza jest chorobą przewlekłą. Postępuje wolno, pierwsze objawy mogą wystąpić od 1 do 12 tygodni po zarażeniu. Chorobą tą można zarazić się przez ukłucie kolcem róży.

Wikipedia


sporowacieć

stać się porowatym


SJP.pl


sporowce

typ pasożytniczych pierwotniaków; zarodnikowce


SJP.pl


sporowiec

przedstawiciel typu pasożytniczych pierwotniaków; zarodnikowiec


SJP.pl


sporozoit

stadium rozwojowe pierwotniaków pasożytniczych z grupy sporowców właściwych


SJP.pl

Sporozoit (z gr. "sporo"- + "zóon" „zwierzę” + "eídos" „postać”) – zarodnik formujący się poprzez zapłodnienie. Może nim być każdy sierpokształtny jądrowy zarodek, uformowany przez podział protoplazmy zarodnika organizmu apikompleksowego. W malarii sporozoity są formami zarodźców, które są wyzwolone od oocytów komarów. Sporozoity gromadzą się w śliniankach komarów – zostają przeniesione do organizmu człowieka, kiedy te żywią się krwią.

Wikipedia


sport

zorganizowana aktywność fizyczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla zdrowia, współzawodnictwa lub przyjemności;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) papieros marki „Sport”, później „Popularne”

Wiktionary

Sport – wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Ojciec jeszcze dziś prosi w kiosku o sporty i kioskarka wie, o które papierosy mu chodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔrt, AS: sport

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sportowiec mos., sporcik mrz.

 przym. sportowy, wysportowany

 przysł. sportowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) sporciak, szport, popularny

Wiktionary


sport.

skrót od: sportowy, sportowo (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = (termin) sportowy

Wiktionary


sportage

[czytaj: sportydż] model samochodu marki Kia


SJP.pl


sportka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. wózek spacerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spacerówka

Wiktionary


sportowczyni

kobieta uprawiająca sport; sportsmenka, sportsmanka, sportswoman


SJP.pl


sportowiec

osoba uprawiająca jakiś sport; sportsmen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

Wiktionary

Sportowiec – osoba uprawiająca pewną dziedzinę sportową. Sportowcem jest zarówno osoba uprawiająca sport zawodowo, jak i amatorsko, a jej trening opiera się zazwyczaj na odpowiednio przygotowanym planie treningowym. Sport ten może wymagać wysiłku fizycznego i zręczności (np. piłka nożna), ale również może ograniczać się do zaangażowania umysłu (szachy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zawodach wystartowało pięćdziesięciu sportowców z całej Europy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔrˈtɔvʲjɛt͡s, AS: sportovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sport mrz./mzw., sportsmenka ż., sportsmen mos.

 przym. sportowy

 przysł. sportowo

Wiktionary


sportowo

przysłówek

 (1.1) w stylu sportowym

 (1.2) sport. fair play

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sport mrz., sportowiec mos.

 przym. sportowy

 przysł. na sportowo

Wiktionary


sportowość

→ sportowy


SJP.pl

Patrz:

sportowy

sportowy

dotyczący sportu lub sportowców


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący sportu, związany ze sportem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przestrzegający fair play

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W regionach ekoturystycznych są niezbędne wypożyczalnie oraz serwisy sprzętu turystycznego i sportowego (rowerów, nart biegowych i turystycznych, kajaków i innego sprzętu wodnego).

 (1.1) Przedsiębiorstwo zajmuje się dystrybucją odzieży, obuwia, sprzętu i akcesoriów sportowych oraz wyposażenia trekkingowego na terenie Europy Środkowej, Południowej i Wschodniej głównie przez własną sieć salonów sportowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔrˈtɔvɨ, AS: sportovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sportowiec mos., sport mrz.

 przysł. sportowo

Wiktionary


sportretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sportretować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔrtrɛtɔˈvãɲɛ, AS: sportretovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portrecista, portret, portretowanie

 czas. sportretować

Wiktionary


sportretować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|portretować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byli zresztą kompletnie zalani. Mirek pracował w gabinecie. Z początku bawili mnie, myślałam, że mogłabym ich sportretować, ale trwało to krótko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔrtrɛˈtɔvat͡ɕ, AS: sportretovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sportretowanie n., portrecista m., portret m., portretowanie n.

 czas. portretować

Wiktionary


sportsman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. mężczyzna uprawiający sport

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej chwili sportsmani przybiegli a widzowie opuścili salony i pokoiki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrtsmãn, AS: sportsmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. sportsmanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sportowiec, zawodnik

Wiktionary


sportsmanka

[czytaj: sportsmenka] kobieta uprawiająca sport; sportowczyni, sportsmenka, sportswoman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta trenująca sport

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W hotelu przy stadionie nocują sportsmanki z Polski i Włoch.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. sportsman mos.

Wiktionary


sportsmen

osoba uprawiająca jakiś sport; sportowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik sportowy, sportowiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak się tych dwoje sportsmenów spotka, już o niczem innem nie mówią i zawsze się kłócą, tak jak pani ze mną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrtsmɛ̃n, AS: sportsmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. sportsmenka ż.

 przym. sportsmeński

 przysł. sportsmeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sportowiec, zawodnik

Wiktionary


sportsmenka

kobieta uprawiająca sport; sportowczyni, sportsmanka, sportswoman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. zawodniczka sportowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najlepiej zarabiającą sportsmenką na świecie jest japońska tenisistka Naomi Osaka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. sportsmen mos.

 przym. sportsmeński

 przysł. sportsmeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawodniczka

Wiktionary


sportsmeński

→ sportsmen


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany ze sportsmenem, dotyczący sportsmena

Wiktionary

Patrz:

sportsmen

Powiązane:

 rzecz. sportsmen mos., sportsmenka ż.

 przysł. sportsmeńsko

Wiktionary


sportsmeńsko

przysłówek

 (1.1) po sportsmeńsku, jak sportsmen lub sportsmenka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sportsmen mos., sportsmenka ż.

 przym. sportsmeński

Wiktionary


sportswashing

[czytaj: sportsłoszing] wykorzystanie sportu do poprawy wizerunku, np. przez kraje łamiące prawa człowieka


SJP.pl


sportswoman

[czytaj: sportsłomen] kobieta uprawiająca sport; sportsmenka, sportowczyni, sportsmanka


SJP.pl


sportwashing

[czytaj: sportłoszing] wykorzystywanie sportu do poprawy wizerunku


SJP.pl


sporty

zorganizowana aktywność fizyczna


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) M., W. plural|sport.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrtɨ, AS: sporty

Wiktionary


sportówka

potocznie:
1. kobieta uprawiająca sport; sportowczyni, sportsmenka, sportswoman;
2. samochód sportowy;
3. szkoła sportowa;
4. szkolna klasa sportowa;
5. ubranie sportowe;
6. rodzaj wózka dziecięcego;
7. sportowy zegarek na rękę; smartwatch;
8. sportowa gra wideo;
9. anime o sporcie


SJP.pl


sporulacja

proces wytwarzania zarodników u grzybów; zarodnikowanie


SJP.pl

Sporulacja ( sporulation) – proces wytwarzania spor, czyli przetrwalników. Zachodzi u bakterii, pierwotniaków, glonów, grzybów i roślin, gdy znajdują się w niekorzystnych dla ich życia warunkach środowiskowych (promieniowanie, ekstremalne ciepło lub zimno, brak odżywiania itp.). Często sporulacja utożsamiana jest z zarodnikowaniem (sporogenezą), czyli wytwarzaniem zarodników, część mykologów jednak odróżnia te dwa pojęcia, ograniczając pojęcie sporulacji tylko do wytwarzania przetrwalników.

Wikipedia


sporutować

czasownik

 (1.1) środ. przestęp., wtórnie gw-pl|Warszawa. zorientować się, domyślić się, zdać sobie sprawę, spostrzec

 (1.2) środ. przestęp., wtórnie gw-pl|Warszawa. wykryć, rozpoznać, wytropić (kogoś albo coś ukrytego)

 (1.3) środ. przestęp. wydać, wsypać

czasownik zwrotny dokonany sporutować się

 (2.1) środ. przestęp., wtórnie gw-pl|Warszawa. sporutować (1.1)

 (2.2) skrót|ochweśn.|kmina ochweśnicka, gwara ochweśnicka|w:Gwara ochweśnicka. kłócić się

 (2.3) gw-pl|Gniezno. skompromitować się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewnego wieczora „sporutowaliśmy”, że w baraku nad nami jest magazyn z prowiantami, nie namyślając się długo, zrobiliśmy otwór w suficie i nie myśląc wcale o karze, wszyscy postanowiliśmy się raz najeść, potem możemy „zakitować”.

 (1.1) Spróbuj pan [oszukać], jak wprowadzą ten wynalazek [telewizję], gdzie twarz będziesz pan podawał jak kotlet na talerzu. Helcia na pana krzyknie, drygniesz pan cały, zaczerwienisz się pan i ona nawet bez serwetki wszystko sporutuje.

 (1.1) Dopiero teraz sporutowałem, że to Wy kochane Czytelniki martwiliście się, gdzie tam Wasz Walerek się obraca!

 (1.1) O godzinie 1-ej w nocy, w ogrodzie Krasińskich, odbył się wiec [stowarzyszeń i związków przestępczych]. […] Nikodem Domokradzki, jako dymisjonowany strupel więzienny, otworzył […] posiedzenie. Głos zabrali [mówcy] […], a ja stałem we środku, nie mogąc sporutować o co się rozłazi.

 (1.2) Piłaci wymierzyli im 4 łokcie, ale sztamaki wyrwali z kwaczu przez lipko, bo bina Józka sporutowała, gdzie szwicują i dziakowała im w bartku igłę i krople na ząb, którą przemajchrowali siatkę w lipku i bryknęli do Warszawy.

 (1.3) — Janek, tylko pamiętaj, żebyś mnie przed sądem nie „sporutował”! — bo przecież wiesz, że my nic nie jesteśmy winni… tylko ten „szczun” co odwoził rolwagą!

 (2.1) Ileż wydarzeń ciemnych, niezjaśnionych […], ile niepojętych słuczai, kiedy najoblatańszy nie umiał się sporutować dlaczego? jak? skąd? stało się teraz jasne, jak to słońce w lipcowe południe!…

 (2.3) Zaprzestaję tej kośby. Jeszcze tam sobie z nozdrza zbytni włosek wystrzygę. Brew brzytewką głasnę. Ale to już tak tylko. Żeby się przed kobietą nie sporutować.

Wiktionary


spory

dosyć duży, pokaźny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) całkiem duży, pokaźny; dość istotny

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: spór

 (2.2) D. lp.; M., B. i W. lm. od: spora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W małance uczestniczyła też spora grupa przemyślan narodowości polskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrɨ, AS: spory

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. sporo

 przym. sporawy

 zaim. sporo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znaczny

Wiktionary


sporysz

organ przetrwalnikowy buławinki czerwonej, grzyba z klasy workowców pasożytującego na życie i niektórych dziko rosnących trawach


SJP.pl

Sporysz – przetrwalnik pasożytniczego grzyba buławinki czerwonej ("Claviceps purpurea") z rodziny buławinkowatych ("Clavicipitaceae"). Grzyb ten atakuje około 400 gatunków roślin z rodziny wiechlinowatych ("Poaceae") wywołując chorobę zwaną sporyszem zbóż i traw.

Wikipedia


sporysznik

wyciąg ze sporyszu stosowany w lecznictwie; ergotyna


SJP.pl


sporyszowy

przymiotnik od: sporysz


SJP.pl


sporzej

stopień wyższy od dawnego przysłówka: sporo (ochoczo, szybko, bez ociągania)


SJP.pl


sporzundzić

czasownik

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. naprawić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporzunda

 czas. narzundzać

Wiktionary


sporządca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. sporządziciel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʒɔ̃ntt͡sa, AS: spožõntca

Wiktionary


sporządzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sporządzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɔ̃nˈd͡zãɲɛ, AS: spožõnʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporządzenie n.

 czas. sporządzać ndk., sporządzić dk.

Wiktionary


sporządzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sporządzić)

 (1.1) zob. sporządzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstaję i ruszam w drogę zgodnie z adresem, który na szczęście zanotowałam, sporządzając dokładny szkic ze strzałkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʒɔ̃nd͡zat͡ɕ, AS: spožõnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporządzenie n., sporządzanie n.

 czas. sporządzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygotowywać

Wiktionary


sporządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sporządzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɔ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: spožõnʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporządzanie n.

 czas. sporządzać, sporządzić dk.

Wiktionary


sporządziciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. ten, co sporządza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɔ̃ɲˈd͡ʑit͡ɕɛl, AS: spožõńʒ́ićel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sporządca

Wiktionary


sporządzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. sporządzać)

 (1.1) książk. wykonać, przygotować coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Używając mąki razowej z pszenicy, gryki czy jagieł, możemy sporządzić makarony o różnych smakach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʒɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: spožõńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporządzenie n., sporządzanie n.

 czas. sporządzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygotować

Wiktionary


sposobem

1. metoda postępowania lub osiągnięcia celu;
2. trik, zręczne posunięcie pozwalające osiągnąć coś mimo niesprzyjających okoliczności lub czyjegoś oporu


SJP.pl


sposobienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sposobić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔsɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: sposobʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sposobić, przysposabiać

Wiktionary


sposobik

zdrobnienie od: sposób


SJP.pl


sposobić

1. urządzać, przygotowywać;
2. uczyć, przysposabiać kogoś do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. urządzać, przygotowywać coś

 (1.2) przest. uczyć, kształcić kogoś do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany sposobić się (dk. brak)

 (2.1) przest. czynić samego siebie czymś lub jakimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lokal obszerny na gospodę przy sklepie sposobi.

 (1.2) Sposobiłam ją do zdania egzaminu na dyplom nauczycielski.

 (2.1) Dobry chłopak, mógł los w świecie zrobić, bo miał zdatność i mógł się sposobić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈsɔbʲit͡ɕ, AS: sposobʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sposób m., sposobność ż., sposobienie n.

 czas. usposabiać ndk., usposobić dk., przysposabiać ndk., przysposobić dk.

 przym. sposobny

Wiktionary


sposobniej

stopień wyższy od przysłówka: sposobnie


SJP.pl


sposobniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sposobny


SJP.pl


sposobność

1. możliwość zrobienia czegoś, sprzyjająca okoliczność; okazja;
2. przestarzałe: talent do czegoś; umiejętność, skłonność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sprzyjające warunki ku czemuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem 1975 nadarzyła się ku temu znakomita sposobność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sposób mrz., sposobik m.

 czas. przysposabiać ndk., przysposobić dk., sposobić ndk.

 przym. sposobny, sposobowy

 przysł. sposobnie, sposobniej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwość, okazja

Wiktionary


sposobny

odpowiedni, stosowny, dostosowany


SJP.pl


sposobowy

przymiotnik od: sposób


SJP.pl


sposoczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sposoczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sposoczać ndk.

Wiktionary


sposoczać

czasownik niedokonany

 (1.1) daw. ndk. od: sposoczyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈsɔt͡ʃat͡ɕ, AS: sposočać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sposoczanie n.

Wiktionary


spostponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spostponować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spostponować dk.

Wiktionary


spostponować

zlekceważyć kogoś, potraktować z pogardą, z wyższością


SJP.pl


spostrzec

1. patrząc, uświadomić sobie coś;
2. zdać sobie z czegoś sprawę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spostrzegać)

 (1.1) dokonany od|spostrzegać. (zauważać)

 (1.2) dokonany od|spostrzegać. (uświadamiać sobie)

czasownik zwrotny dokonany spostrzec się (ndk. spostrzegać się)

 (2.1) dokonany od|spostrzegać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opalony i przystojny, już w "cywilnym" stroju, z długą kopertówką pod pachą, lekko, prawie tańcząc, zmierzał do windy. Spostrzegłszy Irka, zatrzymał się i cofnął dwa kroki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔsṭʃɛt͡s, AS: sposṭšec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spostrzeżenie n., spostrzeganie n.

 czas. postrzegać

Wiktionary


spostrzegawczy

przymiotnik

 (1.1) szybko i łatwo zauważający szczegóły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najmniej spostrzegawczy mężczyzna zauważy kobietę wbitą na obcasy, pozostając ślepy na wady jej urody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔsṭʃɛˈɡaft͡ʃɨ, AS: sposṭšegafčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spostrzegawczość ż.

 czas. spostrzegać

Wiktionary


spostrzegać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spostrzec)

 (1.1) patrząc, zwracać uwagę na coś lub kogoś

 (1.2) zdawać sobie sprawę

czasownik zwrotny niedokonany spostrzegać się (dk. spostrzec się)

 (2.1) zdawać sobie sprawę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spostrzeganie n., spostrzeżenie n.

 przym. spostrzegawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostrzegać, zauważać

 (1.2) orientować się, spostrzegać się, uświadamiać sobie

 (2.1) spostrzegać, orientować się, uświadamiać sobie

Wiktionary


spostrzeżenie

wynik rozumowania, obserwacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obserwacja, uwaga na dany temat

 (1.2) zauważenie, zaobserwowanie, uświadomienie sobie przedmiotu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: sposṭšežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spostrzeżeniowy, postrzeżeniowy

 rzecz. postrzeganie n., spostrzeganie n., postrzeżenie n.

 czas. spostrzec, spostrzegać, postrzegać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwaga, komentarz, obserwacja

Wiktionary


spostrzeżeniowy

→ spostrzeżenie


SJP.pl

Patrz:

spostrzeżenie

sposób

1. metoda postępowania lub osiągnięcia celu;
2. trik, zręczne posunięcie pozwalające osiągnąć coś mimo niesprzyjających okoliczności lub czyjegoś oporu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu

 (1.2) styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naukowiec wynalazł sposób na poprawę bezpieczeństwa w samolotach.

 (1.2) Nie podoba mi się jego sposób zwracania się do kobiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔsup, AS: sposup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sposobność ż.

:: zdrobn. sposobik mrz.

 czas. sposobić ndk., przysposobić dk.

 przym. sposobny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metoda, rozwiązanie, środek

 (1.2) maniera, styl

Wiktionary


spot

krótka reklama nadawana w telewizji lub radiu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) krótki film reklamowy lub reklama w radiu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • spot – w ekonomii, realizowana natychmiastowo umowa kupna-sprzedaży
  • spot – metoda pomiaru światła
  • spot – typ oświetlenia
  • Spot – właśc. Glen Lockett, amerykański producent muzyczny
  • spot reklamowy (ujednoznacznienie)
  • SPOT

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spɔt, AS: spot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reklamówka

Wiktionary


spoterski

związany z hobby polegającym na obserwowaniu i fotografowaniu obiektów związanych z komunikacją; spotterski


SJP.pl


spotify

[czytaj: spotifaj] serwis i aplikacja do muzyki


SJP.pl

Sp

Wikipedia


spoting

spotting;
1. hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu pojazdów komunikacyjnych, np. autobusów, pociągów;
2. koncentrowanie wzroku w jednym punkcie w czasie wykonywania obrotu w tańcu w celu utrzymania równowagi


SJP.pl


spotkanie

1. natknąć się na kogoś lub coś, zobaczyć się z kimś;
2. poznać kogoś;
3. znaleźć coś gdzieś;
4. zdarzyć się, stać się czyimś udziałem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

 (1.2) rozgrywka sportowa

 (1.3) natknięcie się na kogoś, zobaczenie go

 (1.4) poznanie kogoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spotkanie − osada w zachodniopomorskim.
  • Spotkanie (film 2010) − reż. David A.R. White
  • Spotkanie (film 2007) − reż. Thomas McCarthy
  • Spotkanie (film 1996) − reż. David Twohy
  • Spotkanie (film 1985) − reż. André Téchiné
  • Spotkanie (film 1974) − reż. Alan Bridges
  • Spotkanie (film 1969) − reż. Sidney Lumet
  • Spotkanie (film 1945) − reż. David Lean
  • Spotkanie – komiks autorstwa Bogusława Polcha (rysunki) i Ryszarda Siwanowicza (scenariusz).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plener jest spotkaniem organizowanym przez origamistów dla origamistów, imprezą non-profit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔtˈkãɲɛ, AS: spotkãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spotykanie n., spotykanka ż.

 czas. spotkać dk., spotykać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mecz

Wiktionary


spotkaniowy

→ spotkanie


SJP.pl

Patrz:

spotkanie

spotkanioza

potocznie: zbyt częste i uciążliwe organizowanie spotkań


SJP.pl


spotkanko

zdrobniale: spotkanie


SJP.pl


spotkać

1. natknąć się na kogoś lub coś, zobaczyć się z kimś;
2. poznać kogoś;
3. znaleźć coś gdzieś;
4. zdarzyć się, stać się czyimś udziałem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spotykać)

 (1.1) natknąć się na kogoś

 (1.2) poznać kogoś

czasownik zwrotny dokonany spotkać się (ndk. spotykać się)

 (2.1) pójść gdzieś, gdzie ktoś też będzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swoim życiu spotkałem tylko kilku prawdziwych przyjaciół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔtkat͡ɕ, AS: spotkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spotkanie n.

Wiktionary


spotlight

[czytaj: spotlajt]
1. bardzo wąski strumień światła kierowany na kogoś lub na coś, często stosowany w teatrach;
2. reflektor rzucający taki strumień światła


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spotlight – funkcja w oprogramowaniu Apple
  • Spotlight – amerykański dramat z 2015 roku
  • The Spotlight – amerykański tygodnik, wydawany w latach 1975–2001
  • Spotlight – przygotowana w 1955 r. przez Komitet Wolna Europa operacja demaskatorska z broszurą Józefa Światły „Za kulisami bezpieki i partii” kolportowaną przy pomocy balonów
  • Spotlight – album Antoine’a Clamarana z 2009 roku
  • Spotlight – album zespołu Djumbo z 2007 roku
  • „Spotlight” – singiel Jennifer Hudson z 2008 roku
  • „Spotlight” – singiel Madonny z 1988 roku
  • „Spotlight” – piosenka Seleny Gomez i the Scene z albumu A Year Without Rain z 2011 roku
  • „Spotlight” – piosenka Shakiry z albumu Shakira z 2014 roku
  • Spotlight – regionalny program informacyjny BBC, nadawany w południowo-zachodniej Anglii
  • Spotlight – program informacyjny w Irlandii Północnej

Wikipedia


spotowy

→ spot


SJP.pl

Patrz:

spot

spotter

[czytaj: spoter] hobbysta zajmujący się obserwowaniem i fotografowaniem pojazdów komunikacyjnych, np. autobusów, pociągów


SJP.pl


spotterka

→ spotter [czytaj: spoterka]


SJP.pl


spotters

[czytaj: spoters] specjalnie wyszkolony funkcjonariusz będący mediatorem i łącznikiem pomiędzy klubami, kibicami, ochroną i policją, rozwiązujący stadionowe problemy


SJP.pl


spotterski

[czytaj: spoterski] związany z hobby polegającym na obserwowaniu i fotografowaniu obiektów związanych z komunikacją; spoterski


SJP.pl


spotting

[czytaj: spoting] spoting;
1. hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu pojazdów komunikacyjnych, np. autobusów, pociągów;
2. koncentrowanie wzroku w jednym punkcie w czasie wykonywania obrotu w tańcu w celu utrzymania równowagi


SJP.pl

Spotting – hobby polegające na fotografowaniu lub obserwowaniu obiektów związanych z komunikacją. Osoba uprawiające to hobby nazywana jest "spotterem" (ang. spotter).

Ze względu na obiekt zainteresowania wyróżnia się:

Wikipedia


spotwarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|spotwarzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spotwarzać ndk.

Wiktionary


spotwarzać

rzucać na kogoś fałszywe oskarżenia


SJP.pl