spotwarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotwarzyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. spotwarzyć

rzecz. twarz ż.

przym. twarzowy

Wiktionary

spotwarzyć

rzucić na kogoś potwarz; zniesławić, oczernić, obmówić

SJP.pl

czasownik

(1.1) zniesławić, obrazić, oczernić kogoś

Wiktionary

1. uczynić przerażającym, potwornym;
2. żartobliwie: stworzyć

SJP.pl

spotykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotykać.

Wiktionary

czasownik przechodni niedokonany (dk. spotkać)

(1.1) napotykać kogoś, widywać

czasownik zwrotny niedokonany spotykać się (dk. spotkać się)

(2.1) chodzić na spotkania z kimś

(2.2) mieć na swojej drodze, mieć do czynienia z kimś lub czymś

(2.3) być parą w nieformalnym związku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rzadko spotykam pana na uczelni.

(2.1) Spotykamy się rzadko, gdyż oboje dużo pracujemy.

1. uczynić coś mocniejszym, silniejszym; wzmocnić, wzmóc;
2. spotęgować się - nabrać siły, intensywności; wzmocnić się, wzmóc się

SJP.pl

spoufalać

przechodzić z kimś w bardzo bliskie stosunki

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spoufalić)

(1.1) niedokonany od|spoufalić.

czasownik zwrotny niedokonany spoufalać się (dk. spoufalić się)

(2.1) niedokonany od|spoufalić się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spoufalanie n., spoufalenie n., poufalenie n., poufalec mos., poufałość ż.

czas. spoufalić dk., poufalić ndk.

przym. poufały, spoufalony

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) przyjaźnić się, kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; przest. fraternizować się; podn. bratać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary

spoufalić

czasownik przechodni dokonany (ndk. spoufalać)

(1.1) uczynić kogoś poufałym, ośmielić kogoś do poufałości względem siebie

czasownik zwrotny dokonany spoufalić się (ndk. spoufalać się)

(2.1) stać się poufałym względem kogoś, wejść z kimś w komitywę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spoufalenie n., spoufalanie n., poufalenie n., poufalec mos., poufałość ż.

czas. spoufalać ndk., poufalić ndk.

Wymowa:

IPA: ˌspɔvalʲˈɲä̃ɲɛ, AS: spovalʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. spowalniać ndk.

temsłow. wolno-

przym. wolny

rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

spowalniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spowolnić)

(1.1) zmniejszać tempo; czynić wolniejszym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spowalniacz mrz., spowalnianie n., spowolnienie n.

przym. spowalniający, spowalniany, spowolniony, wolny

przysł. spowalniająco

czas. spowolnić, wolnieć

(1.1) Zabroniono Ojcu Pio publicznego odprawiania mszy i spowiadania.

(1.1) Ksiądz Klemens całkowicie poświęcił się spowiadaniu, godzinami nie wychodził z konfesjonału.

(1.2) Jeszcze przed spowiadaniem należy zrobić rachunek sumienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spowiadanie się n., spowiednik mos., spowiedź ż.

czas. powiedzieć, spowiadać ndk., wyspowiadać dk.

przym. spowiedniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyspowiadanie

(1.2) spowiadanie się, spowiedź, wyspowiadanie, wyspowiadanie się

Wiktionary

spowiadać

1. powszechnie lub indywidualnie wyznawać grzechy;
2. o księdzu: słuchać spowiedzi;
3. zwierzać się komuś ze spraw osobistych

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyspowiadać)

(1.1) rel. o duchownym: wysłuchiwać wyznania penitenta w sakramencie spowiedzi

(1.2) pot. wypytywać szczegółowo

czasownik zwrotny niedokonany spowiadać się (dk. wyspowiadać się)

(2.1) rel. wyznawać grzechy w spowiedzi

(2.2) przen. opowiadać o osobistych sprawach wybranej osobie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Naszemu proboszczowi nie chce się spowiadać przed mszami w tygodniu.

(2.1) Mąż pani Haliny spowiada się zawsze w pierwszy piątek miesiąca.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spowiedniczka ż., spowiadanie n., spowiedź ż., spowiednik mos.

czas. wyspowiadać, powiadać ndk., powiedać ndk., powiedzieć dk.

przym. spowiedniczy

Wiktionary

spowicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowić.

Wiktionary

IPA: spɔˈvʲjɛdʲɲa, AS: spovʹi ̯edʹńa

Wiktionary

spowiednica

dawniej: konfesjonał; słuchalnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

rzecz. spowiednik mos., spowiedź ż.

czas. spowiadać, spowiadać się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powiernica

Wiktionary

spowiedniczy

→ spowiednik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze spowiednikiem lub spowiedzią, dotyczący spowiednika lub spowiedzi

ksiądz wysłuchujący spowiedzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. duchowny wysłuchujący spowiedzi;

(1.2) osoba, której ktoś się zwierza

Wiktionary

Spowiednik – w Kościele katolickim kapłan (biskup lub prezbiter), który ma prawo spowiadania, a więc udzielania sakramentu pokuty. Musi więc posiadać ważnie przyjęte święcenia (nie wystarczą święcenia diakonatu), a nadto być upoważnionym do sprawowania tego sakramentu. W pewnych sytuacjach może być tego prawa pozbawiony przez kompetentną władzę kościelną, a wtedy nie może w sposób ważny spowiadać (z wyjątkiem niebezpieczeństwa śmierci).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zakonnica poprosiła o pomoc swojego spowiednika z zakonu redemtorystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈvʲjɛdʲɲik, AS: spovʹi ̯edʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spowiedź ż., spowiedniczka ż., spowiednica ż., spowiadanie n., wyspowiadanie n.

czas. spowiadać ndk., wyspowiadać ndk.

przym. spowiedniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) powiernik

Wiktionary

spowiedź

1. powszechne lub indywidualne wyznanie grzechów;
2. zwierzanie się komuś ze spraw osobistych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

(1.2) przen. szczere wyznanie, ujawnienie komuś osobistych tajemnic

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sakrament pokuty i pojednania – jeden z sakramentów w katolicyzmie, prawosławiu i anglikanizmie
Spowiedź powszechna – akt pokuty odmawiany podczas mszy świętej
Spowiedź (rozprawa Adrienne von Speyr) – rozprawa Adrienne von Speyr z 1960
Spowiedź (rozprawa Lwa Tołstoja) – rozprawa Lwa Tołstoja z lat 1879-1880
Spowiedź (singel) – trzeci singel z płyty Antepenultimate Kasi Kowalskiej
Nepomuk – figura świętego Jana Nepomucena, uważanego za patrona dobrej spowiedzi i spowiedników
Pokuta – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Katolicy mają obowiązek przystąpienia do spowiedzi przynajmniej raz do roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: spovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spowiednik mos., spowiedniczka ż., spowiednica ż., spowiadanie n.

Powiązane:

rzecz. spowiydź ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) suchatelnica

Wiktionary

spowiydź

rzeczownik, rodzaj żeński

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spowolnienie n.

czas. spowalniać ndk., spowolnić dk.

Wiktionary

spowolnić

spox

potocznie: partykuła wyrażająca pozwolenie na coś lub aprobatę; nie ma sprawy, w porządku, okej, spoko, spoczko

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się

(1.2) pot. w porządku, spokojnie, nie przejmuj się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

spoza

zza; wskazuje miejsce, z którego coś się ukazuje

SJP.pl

przyimek

(1.1) nie z…; nie należący do…

(1.2) zza… (informuje że obiekt przestał być przesłaniany)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) On jest spoza naszej szkoły.

(1.2) Słońce wyłoniło się spoza chmur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔza, AS: spoza

Wiktionary

spozieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) socjol. zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

Wiktionary

Społeczeństwo – podstawowe pojęcie socjologiczne, jednakże niejednoznacznie definiowane. Terminem tym tradycyjnie ujmuje się dużą zbiorowość społeczną, zamieszkującą dane terytorium, posiadające wspólną kulturę, wspólną tożsamość oraz sieć wzajemnych stosunków społecznych. Społeczeństwo ponadto posiada własne instytucje pozwalające mu na funkcjonowanie oraz formę organizacyjną w postaci państwa, narodu lub plemienia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

(1.1) Media powinny poinformować społeczeństwo o bezpłatnych badaniach okulistycznych.

(1.1) Otyłość jest poważnym problemem współczesnych społeczeństw.

(1.1) (Giuseppe Garibaldi) 15 lutego 1863 roku, w trakcie powstania styczniowego zwrócił się do społeczeństw Europy z głośnym apelem: „Nie opuszczajcie Polski”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔwɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ, AS: spou̯ečẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. społeczność ż., społecznictwo n.

przym. społeczny

społecznie

przysłówek

(1.1) pod względem społecznym

(1.2) zgodnie z normami społecznymi

(1.3) biorąc pod uwagę zapotrzebowanie społeczne

(1.4) bez otrzymywania wynagrodzenia

(1.5) w relacjach z innymi

(1.6) daw. razem z innymi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) System podatkowy imperium był społecznie niesprawiedliwy.

(1.2) Takie zachowania przed wojną były społecznie piętnowane w Polsce.

(1.3) Zmniejszenie kary uważam w tym wypadku za społecznie niebezpieczne.

(1.4) Rodzice uczniów pomalowali korytarz społecznie.

(1.5) Jej synalkowie byli społecznie nieprzystosowani, zaczynali łamać prawo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. społecznictwo n., społecznik mos., społeczność ż., uspołecznienie n.

czas. uspołeczniać ndk., uspołecznić dk.

przym. społeczny, ogólnospołeczny

przysł. społem

Wiktionary

Synonimy:

(1.6) razem, społem

Wiktionary

społecznik

osoba działająca bezinteresownie dla dobra jakiejś społeczności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek działający dla dobra innych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. społecznictwo n., społeczniczka ż.

przysł. społecznie, społem

przym. społeczny

Wiktionary

społecznikostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajmowanie się sprawami społecznymi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. społeczniczka ż.

przym. społeczny

Wiktionary

społecznikowski

→ społecznik

SJP.pl

Patrz:

społecznik

społeczno-gospodarczy

przymiotnik

(1.1) związany ze społeczeństwem i gospodarką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W okupowanej Polsce, a zwłaszcza w Warszawie nielegalny handel szmuglowanymi towarami przybrał niespotykane nigdzie indziej rozmiary i stanowił jeden z najważniejszych elementów życia społeczno-gospodarczego.

Wiktionary

społeczno-polityczny

przymiotnik

(1.1) ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

(1.2) cecha tego, co społeczne

Wiktionary

Społeczność – połączona ze sobą za pomocą więzi społecznych zbiorowość ludzi należących do pewnego środowiska społecznego i powiązanych ze sobą np.:

Pojęcie społeczności jest bliskie pojęciu grupy społecznej.

W zoologii pojęciem bliskim do pojęcia społeczności jest kasta eusocjalna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Księgowi stanowią bardzo specyficzną społeczność.

(1.1) Badania socjologiczne wskazują, że wyznawcy islamu w Chorwacji są jedną z najlepiej zintegrowanych społeczności muzułmańskich w Europie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈwɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: spou̯ečność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. społeczeństwo n., społecznictwo n.

rzecz. społeczeństwo n., społeczność ż., społecznik m., społecznikostwo n., społecznictwo n.

czas. uspołeczniać ndk., uspołecznić dk.

przym. społecznikowski, aspołeczny, ogólnospołeczny

przysł. społecznie, społem

Wiktionary

społem

dawniej: wspólnie, razem

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) przest. do spółki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

KZRSS „Społem” – Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców „Społem” zrzeszający powszechne spółdzielnie spożywców „Społem” (PSS „Społem”)
WSP „Społem” – Wytwórcza Spółdzielnia Pracy „Społem”
Bank Społem
Społem (czasopismo)
Społem Łódź – klub sportowy
Tęcza-Społem Kielce – klub sportowy
Warmia Anders Group Społem Olsztyn – klub sportowy

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. społeczeństwo n., społecznictwo n., społeczniczka ż., społecznik mos., społeczność ż., spółka ż., pospółka ż.

przym. społecznikowski, społeczny, ogólnospołeczny

przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru

SJP.pl

przyimek

(1.1) przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru

(1.2) przyimek informujący o ruchu z miejsca pomiędzy jakimiś obiektami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwycięża tylko jeden spośród wszystkich biegaczy.

(1.2) Żyrafa wysunęła głowę spośród drzew.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔɕrut, AS: spośrut

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) z, spomiędzy

czas. spożywać, spożyć

rzecz. spożywczy mrz., spożywanie, spożywczak

przym. spożywczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konsumpcja

Wiktionary

spożyczać

dawniej: pożyczając, gromadzić

SJP.pl

spożytkować

zużyć coś, wykorzystać pożytecznie

SJP.pl

spożywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jedzenie albo picie czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spożywanie alkoholu w miejscach publicznych jest surowo zabronione.

(1.1) Z powodu karnizmu większość społeczeństwa tkwi w mentalnym paradoksie: unikamy konfrontacji z cierpieniem zwierząt, ale jednocześnie czerpiemy przyjemność z ich spożywania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɨˈvãɲɛ, AS: spožyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spożywczak m., spożywca m., spożycie n., pożywienie n., spożywczy mrz.

czas. spożywać ndk., spożyć dk.

przym. spożywczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konsumpcja, konsumowanie

Wiktionary

spożywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spożyć)

(1.1) książk. jeść albo pić coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʒɨvat͡ɕ, AS: spožyvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spożywczak m., spożywca m., spożywanie n., spożycie n., spożywczy mrz.

czas. pożywiać, spożyć dk.

przym. spożywczy, pożywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konsumować

Wiktionary

spożywca

1. osoba jedząca lub pijąca coś;
2. przestarzale: nabywca towarów, konsument

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. konsument

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spożywanie n., spożywczy mrz.

czas. spożywać, spożyć

przym. spożywczy

Wiktionary

spożywczak

potocznie: sklep spożywczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. sklep spożywczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W naszym osiedlowym spożywczaku w ogóle nie ma produktów dla diabetyków!

Wiktionary

Powiązane:

czas. spożywać, spożyć

rzecz. spożywczy mrz., spożywanie n., spożycie n., spożywka ż.

przym. spożywczy

Wiktionary

spożywczy

potocznie: sklep z artykułami spożywczymi; sklep spożywczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały

(1.2) związany z żywnością lub spożyciem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.2) gałąź gospodarki związana z żywnością

rzecz. spożywanie n., spożycie n., spożywczak n., spożywca m., spożywczy mrz.

czas. pożywiać, spożywać ndk.

przym. spożywczy, pożywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skonsumować

Wiktionary

spp

[czytaj: es-pe-PE] skrót od:
1. Stowarzyszenie Pisarzy Polskich;
2. Stowarzyszenie Parlamentarzystów Polskich;
3. Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych;
4. słownik poprawnej polszczyzny;
5. strefa płatnego parkowania

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stowarzyszenie Papierników Polskich
Stowarzyszenie Pisarzy Polskich – polskie stowarzyszenie zrzeszające pisarzy
Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę
Stowarzyszenie Pożarników Polskich
Stowarzyszenie Promocji Przedsiębiorczości
Stowarzyszenie Psychologów Polskich
Stowarzyszenie Patologów Polskich
PRBS (polska nazwa: sygnał prawie przypadkowy) – pseudolosowa sekwencja bitów
Sequenced Packet Protocol – nazwa protokołu sieciowego wchodzącego w skład rodziny protokołów XNS
Serial Port Profile – jeden z elementów rodziny protokołów Bluetooth
Standard Parallel Ports – jedna ze specyfikacji portu równoległego IEEE 1284 Centronics (patrz →IEEE 1284)
Partia Pracy (Szkocka Partia Pracy) – brytyjska socjaldemokratyczna partia polityczna

spragniony

przymiotnik

(1.1) fizj. potrzebujący wody

(1.2) chcący czegoś

(1.3) o ziemi, roślinach: wyschnięty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Och, piwo - westchnął niziołek. - Alem jest spragniony, cholera.

(1.2) Ci z nich, którzy poszukują zabawy i towarzystwa, pojadą do modnych kurortów, ośrodków rozrywki. Rzeczywiście spragnieni kontaktu z przyrodą wybiorą przygodę w miejscach przyrodniczo cennych, dzikich i pierwotnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spraɟˈɲɔ̃nɨ, AS: spraǵńõny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pragnienie n.

Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

sprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprasowywać)

(1.1) ścisnąć, spłaszczyć coś w prasie, pod ciężarem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

sprasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ściskanie, spłaszczanie czegoś w prasie, pod ciężarem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

sprasowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprasować)

(1.1) niedokonany od|sprasować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

spraszać

czasownik niedokonany

(1.1) zapraszać naraz wiele osób

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na mnie nie patrz! Ja ich tu nie spraszałem!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spraszanie n., dopraszanie n., doproszenie n.

czas. sprosić dk.

przym. spraszany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zapraszać, gromadzić

Wiktionary

sprautarianin

osoba żywiąca się głównie kiełkami

SJP.pl

sprautarianizm

odżywanie się głównie kiełkami

SJP.pl

sprawa

1. przedmiot czyjegoś zainteresowania;
2. rzecz do załatwienia;
3. wzniosły cel;
4. postępowanie w sądzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co jest dla kogoś ważne

(1.2) praw. postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne

(1.3) interes, rzecz do załatwienia

(1.4) wielkie zadanie, wzniosły cel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sprawa w postępowaniach regulowanych przez prawo:
- sprawa administracyjna
- sprawa cywilna
- sprawa karna
sprawa jako przedmiot działalności organów wymiaru sprawiedliwości:
- jako ogół czynności procesowych → postępowanie
- jako pojedyncze posiedzenie sądu → rozprawa
- jako przedmiot czyjegoś zainteresowania → rozprawa lub proces
- jako doniosły w skutkach proces między określonymi stronami (sprawa AAA v. BBB) → precedens
sprawa jako dział administracji rządowej:
- sprawy wewnętrzne (należy do zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji)
- sprawy zagraniczne (należy do zakresu działania Ministra Spraw Zagranicznych)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na wstępie mojego listu proszę o dyskrecję, bo sprawa jest osobistej natury.

(1.3) Mam do ciebie sprawę.

Wiktionary

Wymowa:

Powiązane:

rzecz. sprawstwo n., sprawianie n., sprawienie n.

:: fż. sprawczyni ż.

czas. sprawiać ndk., sprawić dk.

przym. sprawczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autor, pomysłodawca, stwórca, twórca, rzemieślnik, wynalazca

(1.2) winowajca, winny, delikwent

Wiktionary

sprawczość

możliwość wpływania na to, co się dzieje; skuteczność w działaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. socjol. zdolność jednostki do skutecznego oddziaływania na otoczenie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprawca m., sprawstwo n., sprawianie n., sprawienie n.

czas. sprawiać

przym. sprawczy

Wiktionary

sprawdzacz

1. coś, co sprawdza, np. poprawność pisowni;
2. osoba, która coś sprawdza

SJP.pl

sprawdzalny

1. dający się sprawdzić;
2. taki, który się sprawdza; sprawdzający się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który da się sprawdzić, możliwy do weryfikacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W estetyce Przybosia dwa są tereny sprawdzalne, odwoławcze: poezja i malarstwo.

(1.1) Autor tekstu, Roman Adler, stawia odważne hipotezy, co ciekawe, sprawdzalne.

Wiktionary

Powiązane:

(2.2) dobrze się sprawować, spełniać oczekiwania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Halina zawsze piętnaście razy sprawdza, czy dobrze zamknęła drzwi.

(2.1) Jej przepowiednia sprawdziła się.

Przykłady

(1.1) Krótka, eksperymentalna, bezzałogowa misja, mająca na celu sprawdzenie sprzętu w warunkach kosmicznych, zakończyła się powodzeniem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prawda ż., sprawdzian m., sprawdzalność ż., sprawdzanie n.

czas. sprawdzać ndk., sprawdzić dk.

przym. sprawdzalny

wykrz. prawda

Wiktionary

sprawdzian

1. sposób sprawdzania czegoś; kryterium, miara, miernik
2. rodzaj klasówki szkolnej
3. narzędzie kontrolne do stwierdzania czy wymiar, kształt lub działanie sprawdzanego przedmiotu nie wykraczają poza granice przewidzianej tolerancji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie

(1.2) kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sprawdzian (egzamin)
sprawdzian (przyrząd)
sprawdzian testu (weryfikacja hipotez statystycznych) – inaczej: statystyka testowa
sprawdzian krzyżowy w testach statystycznych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dostałem dziś w szkole pięć ze sprawdzianu z matmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravʲd͡ʑãn, AS: spravʹʒ́ãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprawdzalność ż., sprawdzanie n., sprawdzenie n.

czas. sprawdzać ndk., sprawdzić dk.

przym. sprawdzalny

Wiktionary

sprawdzianowy

przymiotnik od: sprawdzian

SJP.pl

sprawdzianoza

zbyt częste przeprowadzanie w szkole sprawdzianów; testoza

SJP.pl

sprawdzić

skontrolować, zbadać, czy coś jest zgodne z prawdą, czy coś zostało zrobione prawidłowo

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprawdzać)

(1.1) dokonany od|sprawdzać.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawiać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprawiać ndk.

rzecz. sprawca mos., sprawczyni ż.

przym. sprawczy

Wiktionary

sprawiać

czasownik niedokonany (dk. sprawić)

(1.1) powodować, by coś się stało

(1.2) przen. kupować

(1.3) przest. przygotowywać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rozumiała konieczność ukrycia się w odległym, nieprzyjemnym miejscu, skrytym za gęstym pasem asteroid, ale wszystko w tej planetaanecie sprawiało, że tęskniła za pofalowanymi zielonymi wzgórzami swojego rodzimego świata, Chandrili.

(1.2) Co miesiąc sprawia sobie nowe buty.

przysłówek

(1.1) w sposób sprawiedliwy

Wiktionary

Wymowa:

(1.1) W swoim życiu zmarły kierował się zawsze sprawiedliwością.

(1.2) Złego przestępcę wreszcie dosięgła sprawiedliwość.

(1.3) Skoro ukradłeś, to musisz iść do więzienia – na tym polega sprawiedliwość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕt͡ɕ, AS: spravʹi ̯edlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. usprawiedliwienie n., usprawiedliwianie n.

czas. usprawiedliwiać ndk., usprawiedliwić dk.

przym. sprawiedliwy

przysł. sprawiedliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. temida

(1.2) sąd

Wiktionary

sprawiedliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprawiedliwy

SJP.pl

sprawiedliwy

1. taki, który szanuje i przestrzega przyjęte w danej społeczności zasady etyczne oraz uznaje wynikające z tych zasad prawa przysługujące innym; prawy, uczciwy;
2. oparty na obiektywnym sądzie, wynikający z uznawanych w danej społeczności zasad etycznych; słuszny, uzasadniony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości

(1.2) o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością

Wiktionary

Sprawiedliwy – polski dramat filmowy z 2015 roku w reżyserii Michała Szczerbica. Zdjęcia do filmu kręcono w następujących lokacjach: Radziejowice, Kampinos, okolice Spychowa, Krosno pod Ornetą.

Wikipedia

IPA: spraˈvʲjɛdlnɔɕt͡ɕ, AS: spravʹi ̯edlność

Wymowa:

IPA: ˈspravʲit͡ɕ, AS: spravʹić

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprawiać ndk.

rzecz. sprawienie n., sprawca mos., sprawka ż.

przym. sprawczy

Wiktionary

sprawka

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: sprawa

(1.2) pot. występek, wina

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Ten psikus to twoja sprawka.

Wiktionary

(1.1) Początkowo łączyła ona tylko Kraków z Wenecją, ale później, sprawnie kierowana przez dzierżawiącą ją rodzinę Montelupich, objęła najważniejsze miasta kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravʲɲɛ, AS: spravʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. sprawny

rzecz. sprawność

Wiktionary

sprawniej

stopień wyższy od przysłówka: sprawnie

SJP.pl

sprawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprawny

SJP.pl

sprawność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdolność organizmu lub umysłu do zręcznego, szybkiego działania

(1.2) szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie

(1.3) techn. zdolność do poprawnego działania (urządzenia)

(1.4) fiz. wielkość fizyczna określająca w jakim stopniu urządzenie, organizm lub proces przekształca energię występującą w jednej postaci w energię w innej postaci;

(1.5) w harcerstwie: umiejętność lub wiedza w jakimś zakresie

(1.6) odznaka na mundurze harcerskim symbolizująca umiejętność lub wiedzę w jakimś zakresie

Wiktionary

Zobacz też: sprawność fizyczna w medycynie sportowej.

Sprawność, sprawność energetyczna – skalarna bezwymiarowa wielkość fizyczna określająca w jakim stopniu w danym procesie przekształcana jest energia jednego rodzaju w energię innego rodzaju; jest to parametr określający efektywność wykorzystania paliwa. Sprawność to stosunek ilości energii wychodzącej z procesu do ilości energii wchodzącej do procesu.

Wikipedia

Przykłady

sprawowanie

1. wypełniać obowiązki, pełnić funkcję
2. sprawować się - zachowywać się w określony sposób; działać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawować.

(1.2) środ. podlegające ocenie zachowanie ucznia w szkole

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W systemie jednopartyjnym tylko jedna partia jest uprawniona do sprawowania rzeczywistej władzy.

(1.2) Mam obniżone sprawowanie, bo miałem dużo nieusprawiedliwionych nieobecności.

Wiktionary

Wymowa:

Synonimy:

(1.1) pełnić, piastować, spełniać, wykonywać, wypełniać

(2.1) zachowywać się

Wiktionary

sprawozdanie

ustna lub pisemna relacja z przebiegu jakiejś działalności, szczegółowe zdanie sprawy z czegoś, opis jakichś wydarzeń; relacja, raport

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tam oczywiście powstawały pisane tuszem na jedwabiu kwieciste sprawozdania, które relacjonowały o jeszcze jednym zwycięstwie nad barbarzyńcami.

(1.1) Komisja Rewizyjna sprawuje m.in. nadzór nad finansami organizacji, badając rachunkowość i roczne sprawozdanie finansowe, o czym informuje Kongres wzgl. Komisję Federalną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈzdãɲɛ, AS: spravozdãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprawozdawca m., sprawozdawczyni ż., sprawozdawczość ż., sprawozdanko n.

przym. sprawozdawczy

Wiktionary

przym. sprawozdawczy

rzecz. sprawozdawca, sprawozdanie, sprawozdawczość

Wiktionary

sprawozdawstwo

rzadko: sporządzanie informacji o przebiegu wydarzeń, o postępach w wykonywanym zadaniu; sporządzanie sprawozdań, sprawozdawczość

SJP.pl

sprawozdać

środowiskowo: złożyć sprawozdanie, poinformować o przebiegu jakiegoś wydarzenia, o postępie w wykonywanym zadaniu; zrelacjonować

SJP.pl

sprawstwo

w prawie:
1. osobiste dokonanie przestępstwa;
2. sprawstwo kierownicze - udział w przestępstwie polegający na jego zaplanowaniu i zleceniu komuś innemu

SJP.pl

[czytaj: sprej] płyn znajdujący się pod ciśnieniem w specjalnym pojemniku; pojemnik z tymże płynem; sprej; spraj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płyn rozpylany strumieniem drobnych kropli, przechowywany w pojemniku pod ciśnieniem;

(1.2) pojemnik z taką zawartością

Wiktionary

Spray (IPA: [sprej] lub [spræj]), także sprej lub spraj – płyn znajdujący się, wraz z gazem nośnym, w pojemniku pod dużym ciśnieniem i przeznaczony do rozpylania. Spray to również potoczna nazwa pojemnika z tym płynem. Spray podczas użycia wytwarza gazozol.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sprɛj, AS: sprei ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprejowanie n., wysprejowanie n.

czas. sprejować ndk., wysprejować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sprej, spraj, aerozol

Wiktionary

sprayować

[czytaj: sprejować] potocznie: pisać lub malować coś na murze farbą w spreju; sprejować, sprajować

SJP.pl

sprayowy

→ spray [czytaj: sprejowy]; sprajowy, sprejowy

SJP.pl

sprać

1. piorąc usunąć brud, odbarwić;
2. zbić dotkliwie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spierać)

(1.1) dokonany od|spierać.

czasownik zwrotny dokonany sprać się (ndk. spierać się)

(2.1) dokonany od|spierać się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pranie n.

czas. prać

Wiktionary

spread

[czytaj: spred] różnica między ceną (kursem) kupna a ceną (kursem) sprzedaży aktywów, np. walut, papierów wartościowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) finans. różnica między oferowanym przez instytucję finansową (np. bank) kursem sprzedaży a kursem kupna;

Wiktionary

Spread – różnica pomiędzy kursem (ceną) sprzedaży a kursem (ceną) kupna aktywów (np. walut, papierów wartościowych, towarów).

Na terminowych rynkach finansowych i towarowych spread to różnica między kursem kasowym a kursem terminowym. Przy konkurencyjnym rynku jest to koszt transakcji bez opóźnienia.

Wikipedia

Przykłady

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprejować ndk.

rzecz. spray mrz.

Wiktionary

sprejować

potocznie: pisać lub malować coś na murze farbą w spreju; sprayować, sprajować

SJP.pl

czasownik

(1.1) malować coś farbą w sprayu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sprɛˈjɔvat͡ɕ, AS: sprei ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprej m., spray m., sprejowanie n.

czas. wysprejować

przym. sprejowy

Wiktionary

sprejowy

→ sprej; sprayowy, sprajowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący spreju, wykonany sprejem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każdy nowy czy też świeżo odmalowany budynek w mieście zawsze zamieniał się w tablicę hajdparkową, padał łupem sprejowej propagandy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprej mrz.

przym. war. sprayowy

czas. sprejować

Wiktionary

sprekaryzować

1. spowodować brak stabilizacji życiowej i wzrost niepewności finansowej związanej z pracą tymczasową, na stażu lub poniżej kwalifikacji;
2. sprekaryzować się - stać się niestabilnym i dostępnym okresowo, powodując niepewność finansową

SJP.pl

spreparowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spreparować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. preparowanie n., preparat m., preparacja ż., preparatyka ż., preparatka ż., preparator m.

czas. spreparować dk., preparować ndk.

przym. preparacyjny

Wiktionary

sprewa

rzeka w Niemczech; Szprewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we wschodnich Niemczech, lewy dopływ Haweli;

Wiktionary

Sprewa, hist. także "Szprewa" i "Szprowa" (niem. "Spree", łuż. "Sprjewja" lub "Sprowja", czes. "Spréva") – rzeka we wschodnich Niemczech (kraje związkowe Saksonia, Brandenburgia i Berlin), lewy dopływ Haweli. Na krótkim odcinku płynie również przez Czechy, a konkretnie przez cypel Šluknovský.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chociebuż leży około 125 km na południowy wschód od Berlina, nad Sprewą.

Wiktionary

Powiązane:

przym. sprewski

Wiktionary

rzecz. Sprewa ż.

Wiktionary

sprezentować

1. potocznie: zrobić komuś prezent;
2. wojskowe: sprezentować broń - oddać honory wojskowe, stojąc na baczność, trzymając broń w regulaminowej pozycji

SJP.pl

spring

lina do cumowania statku, mocowana do nabrzeża na wysokości śródokręcia, działająca odwrotnie do cumy; szpring

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Spring – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Harris
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jefferson
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lincoln
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Searcy
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Boone
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Cherokee
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Butler
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Crawford
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry
Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Snyder

Wikipedia

springbok

gatunek małej antylopy; szpringbok, skocznik antylopi

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Skocznik antylopi (ang. springbok)
Springbok – miasto w Południowej Afryce
Springbok – amerykański koń wyścigowy
Springboks – przydomek reprezentacja Południowej Afryki w rugby union

Wikipedia

springer

potocznie: pies rasy springer spaniel angielski

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Axel Springer – niemiecki dziennikarz i wydawca
Filip Springer – polski dziennikarz
Jerry Springer – demokratyczny burmistrz miasta Cincinnati w stanie Ohio w Stanach Zjednoczonych
Cornelis Springer – holenderski malarz miejskiej architektury, grawer i litograf
Axel Springer SE – niemiecki koncern wydawniczy
Axel Springer Polska – spółka prawa handlowego, wydawca prasy. Istnieje od 1994 roku jako agenda Axel Springer AG
Ringier Axel Springer SK
– międzynarodowe wydawnictwo naukowe, dawniej Springer Verlag
Springer – miejscowość w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Colfax
Springer – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Carter
Springer (ang. Springer Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ransom
Springer spaniel angielski – rasa psów należąca do grupy psów aportujących, płochaczy i psów wodnych

Wikipedia

springfield

nazwisko, np. Dusty Springfield (właściwie: Mary Isabel Catherine Bernadette O'Brien, 1939-1999), brytyjska piosenkarka popowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Illinois;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miast i miejscowości w Stanach Zjednoczonych i innych państwach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Springfield – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Baca
Springfield – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Bay
Springfield – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Effingham
Springfield – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Sangamon
Springfield – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Washington
Springfield – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Livingston
Springfield – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
Springfield – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Hampden
Springfield – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Calhoun
Springfield – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Brown
Springfield – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Greene
Springfield – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Sarpy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bolek mieszkał w Springfield ostatnich dwadzieścia lat.

Wiktionary

sprint

bardzo szybki bieg na krótkim dystansie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. szybki bieg

(1.2) sport. bieg na krótkich dystansach (grupa dyscyplin sportowych);

(1.3) daw. uczn. ucieczka z lekcji

(1.4) zarz. inform. odcinek czasu (zwykle dwutygodniowy) na początku którego wybiera się zadania a na końcu demonstruje ich wykonanie

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sprʲĩnt, AS: sprʹĩnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprinter m., sprinterka ż.

przym. sprinterski

rzecz. sprint m.

:: fm. sprinter m.

przym. sprinterski

Wiktionary

sprinterski

przymiotnik relacyjny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonanie profanacji, znieważanie czegoś, co jest uznawane gdzieś za święte, godne szacunku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. profanowanie n., profanacja ż., profan m., profanator m.

czas. sprofanować dk., profanować ndk.

przym. profanacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zbezczeszczenie, zhańbienie, znieważenie

Wiktionary

sprofanować

znieważyć coś, zwłaszcza obiekt kultu, czci

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. profanować)

rzecz. prokurowanie n., sprokurowanie n.

czas. prokurować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sproszkowywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprɔʃkɔvɨˈvãɲɛ, AS: sproškovyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. sproszkowywać, sproszkować

Wiktionary

sproszkowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sproszkować)

Wymowa:

IPA: ˌsprɔvaˈd͡zãɲɛ, AS: sprovaʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprowadzać, sprowadzić

rzecz. sprowadzenie n.

Wiktionary

sprowadzać

1. służyć komuś pomocą przy schodzeniu z góry na dół
2. kierować kogoś lub coś w inne miejsce, zawracać z obranej drogi
3. pozyskiwać coś, powodować znalezienie się cz. w danym miejscu
4. sprawiać, pociągać coś za sobą
5. odnosić się do cz.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprowadzić)

(1.1) przyczyniać się do przybycia kogo lub czego

(1.2) wywoływać określone następstwa

(1.3) powodować zmianę położenia

(1.4) pomagać zejść z góry na dół

(1.5) powodować ograniczenie wypowiedzi

czasownik zwrotny niedokonany sprowadzać się (dk. sprowadzić się)

(2.1) przybywać gdzieś z zamiarem osiedlenia się

(2.2) przestawać różnić się od czegoś, ograniczać się do czego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Niewiele myśląc, zabiera pieniądze - co sprowadza mu na głowę prawdziwe kłopoty, z szalonym płatnym mordercą (…) na czele.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprowadzanie n., sprowadzenie n.

czas. przeprowadzać, sprowadzić, wprowadzać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) importować, przynosić, przyprowadzać, przywozić, transportować

(1.2) powodować, przynosić, wywoływać

(1.3) kierować

(1.5) ograniczać, wekslować

(2.1) osiedlać się

(2.2) ograniczać się, polegać

Wiktionary

sprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprowadzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: sprovaʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprowadzić, sprowadzać

rzecz. sprowadzanie n.

Wiktionary

sprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprowadzać)

(1.1) dokonany od|sprowadzać.

czasownik zwrotny dokonany sprowadzić się (ndk. sprowadzać się)

(2.1) dokonany od|sprowadzać się.

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprowadzać ndk.

rzecz. sprowadzanie n., sprowadzenie n.

Wiktionary

sprowincjonalnieć

rzadko: stać się prowincjonalnym zamknąć się w obrębie prowincji

(1.1) Chcesz mnie sprowokować swoim zachowaniem? Pamiętaj, że kto sieje wiatr, ten zbiera burzę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprɔvɔˈkɔvat͡ɕ, AS: sprovokovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. prowokować ndk.

rzecz. prowok mos., prowokacja ż., prowokacyjność ż., prowokatorstwo n., prowokator m., prowokatorka ż., prowokowanie n., sprowokowanie n.

przym. prowokacyjny, prowokatorski

przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko

Wiktionary

sprośnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta zachowująca się sprośnie

Wiktionary

Powiązane:

przysł. sprośnie

rzecz. sprośnik mos., sprośność ż.

Wiktionary

sprośniczka

potocznie: kobieta sprośna, bezwstydna; bezwstydnica

SJP.pl

sprośnie

przysłówek

(1.1) w sposób sprośny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprośnica ż., sprośnik mos., sprośność ż.

(1.1) cecha tego, co sprośne; cecha tych, którzy są sprośni

(1.2) nieprzyzwoity, sprośny uczynek, postępek, zachowanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprośnik m., sprośnica ż.

Wiktionary

spryciarka

potocznie: kobieta chytra, przebiegła, radząca sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; spryciara, cwaniaczka, cwaniara, cwaniarka

SJP.pl

spryciarski

→ spryciarz

SJP.pl

Patrz:

spryciarz

spryciarstwo

potocznie: umiejętność radzenia sobie, często czyimś kosztem; cwaniactwo, cwaniarstwo, spryt

(1.1) zdrobn. od spryt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spryt m.

Wiktionary

spryciula

potocznie: człowiek chytry, przebiegły, radzący sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; cwaniak, spryciarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. osoba sprytna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale z niego spryciula! – jak chce, to sam potrafi rozwiązać problem!

(1.1) Patrz no, jaka z niej spryciula! – jak chce, to sama, bez żadnej pomocy potrafi rozwiązać problem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sprɨˈt͡ɕula, AS: spryćula

Wiktionary

Powiązane:

przym. sprytny

rzecz. spryciarz m., spryciara ż.

Wiktionary

sprymitywniały

taki, który sprymitywniał

SJP.pl

sprymitywnieć

1. stać się prymitywnym, prostackim;
2. stać się mniej subtelnym i finezyjnym; pospolicieć

SJP.pl

spryskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spryskać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. spryskać dk.

Wiktionary

spryskiwacz

przyrząd montowany przy różnych urządzeniach, służący do spryskiwania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Synonimy:

(1.1) bystrość, dryg, inteligencja, obrotność, pomysłowość, przemyślność, smykałka, sprytność, talent, wymyślność, zręczność, zwinność

(1.2) chytrość, cwaniactwo, frantostwo, przebiegłość, sprytność

Wiktionary

sprytnie

przysłówek

(1.1) w sposób sprytny, przebiegle

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spryt m., spryciarz m., spryciara ż., spryciarstwo n.

(1.1) pomysłowy, wykazujący praktyczną inteligencję, umiejący sobie radzić

(1.2) będący oznaką sprytu

(1.3) pomysłowo wykonany

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jedni uważali, że premier mieszka za biednie. Inni w tej zwykłości dopatrywali się sprytnego kamuflażu, aby jeszcze raz naród oszukać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsprɨtnɨ, AS: sprytny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spryt m., spryciarz m., spryciara, spryciula ż.

przysł. sprytnie

Wiktionary

sprzały

dawniej: zeprzały

SJP.pl

sprzeciw

w prawie procesowym: szczególny środek odwoławczy, przysługujący od wyroku nakazowego lub zaocznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) aktywne wyrażenie braku zgody na coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Budowa bałtyckiego gazociągu wywołała sprzeciw nie tylko ekologów.

(1.1) Znany polityk został oskarżony o podżeganie swoich zwolenników do sprzeciwu wobec zwycięstwa swojego rywala.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛt͡ɕif, AS: spšećif

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprzeciwiać się, sprzeciwić się, sprzeciwiać się

przyim. przeciw

przym. przeciwny

Wiktionary

sprzeciwnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. przeciwnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛˈt͡ɕivʲɲik, AS: spšećivʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeciwnik

Synonimy:

(1.1) kłótnia, zwada, awantura, niesnaski, niezgoda, pot. pyskówka, pot. scena, scysja, przest. swary, utarczki, zatarg, zwada, eufem. ostra wymiana zdań, scysja; stpol. swarzenie

Wiktionary

sprzecznie

przysłówek

(1.1) w sposób sprzeczny, niezgodny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy warto trudzić się, aby poznać zawiłe często sprzecznie brzmiące myśli żyjącego przed wiekami filozofa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛt͡ʃʲɲɛ, AS: spšečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. sprzeczny

rzecz. sprzeczność ż.

czas. sprzeczać się

Wiktionary

sprzeczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprzeczny

SJP.pl

sprzeczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

kontradyktoryczność – relacja między zdaniami p i q zachodząca, gdy p gdy nie jest tak, że q
sprzeczność w kwadracie logicznym – jedna z relacji między zdaniami w kwadracie logicznym
absurd, zdanie sprzeczne – zdanie o postaci p∧~p
absurd nazwowy, wyrażenie sprzeczne wewnętrznie – nazwa, do której konotacji należą wykluczające się własności, np. „trzyletni starzec”
absurd zdaniowy – zdanie pociągające za sobą fałsz logiczny o schemacie Px∧~Px, w szczególności każde zdanie mające jako człon absurd nazwowy
zasada niesprzeczności

Wikipedia

Powiązane:

przym. sprzeczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sprzedajne; cecha tych, którzy są sprzedajni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprzedaż ż., sprzedawanie n., sprzedanie n.

czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

przym. sprzedajny

przysł. sprzedajnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przekupność

Wiktionary

sprzedajny

przymiotnik

(1.1) taki, który zrobi wiele i w sposób niegodziwy za korzyści materialne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyprzedaż ż., sprzedaż ż., sprzedajność ż.

czas. sprzedawać, sprzedać

przym. sprzedażowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przekupny

Wiktionary

sprzedanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzedać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛˈdãɲɛ, AS: spšedãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprzedać dk., sprzedawać ndk.

rzecz. sprzedajność ż., sprzedawanie n., sprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., wyprzedaż ż.

Wymowa:

IPA: ˌspʃɛdaˈvãɲɛ, AS: spšedavãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

rzecz. sprzedajność ż., sprzedanie n., sprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., wyprzedaż ż.

przym. sprzedażowy

Wiktionary

sprzedawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprzedać)

(1.1) dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

(1.2) pot. udzielić informacji

czasownik zwrotny niedokonany sprzedawać się (dk. sprzedać się)

(2.1) przen. komercjalizować się

(2.2) mieć zbyt

Wiktionary

Przykłady

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛˈdaft͡sa, AS: spšedafca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprzedaż ż., sprzedanie n., sprzedawanie n.

:: zdrobn. sprzedawczyk m.

:: fż. sprzedawczyni ż.

czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

Wiktionary

sprzedać

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprzedawać)

(1.1) zob. sprzedawać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sprzedawałem te fałszywki dwa miesiące, ale w końcu wszystkie sprzedałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛdat͡ɕ, AS: spšedać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przedać ż., sprzedawanie n., sprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m., sprzedanie n., sprzedajność ż., wyprzedaż ż.

czas. sprzedawać, przedać

przym. sprzedajny, sprzedażny, sprzedażowy

Wiktionary

sprzedaż

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

Wiktionary

Sprzedaż – czynności organizacyjne, techniczne, prawne i finansowe związane z odpłatnym dostarczeniem dóbr lub usług.

Sprzedaż nie jest jednoznaczna z wpływem gotówkowym. Choć często utożsamia się ją z przychodem, sprzedaż – w odróżnieniu od przychodu – typowo odzwierciedla wyłącznie podstawową działalność operacyjną przedsiębiorstwa. Może się ona również odnosić do fizycznej ilości sprzedanych towarów lub usług w ujęciu jednostkowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sylwester za pasem, już teraz jak grzyby po deszczu wyrastają sklepy i stragany z petardami, w pogoni za zyskiem handlowcy zapominają o obowiązującym zakazie sprzedaży artykułów pirotechnicznych nieletnim […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛdaʃ, AS: spšedaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przedać ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m., sprzedanie n., sprzedawanie n., sprzedajność ż., wyprzedaż ż.

czas. sprzedawać, sprzedać, przedać

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Synonimy:

(1.1) defraudant

Wiktionary

sprzeniewierzać

1. przywłaszczać powierzone sobie cudze mienie; dokonywać malwersacji;
2. sprzeniewierzać się - dopuszczać się zdrady, wiarołomstwa

SJP.pl

sprzeniewierzenie

1. przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie;
2. sprzeniewierzyć się - dopuścić się zdrady

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzeniewierzyć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprzeniewierca mos.

czas. sprzeniewierzać ndk., sprzeniewierzyć dk.

Wiktionary

sprzeniewierzyć

1. przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie;
2. sprzeniewierzyć się - dopuścić się zdrady

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie

czasownik zwrotny dokonany sprzeniewierzyć się

(2.1) dopuścić się zdrady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przedstawiciel handlowy sprzeniewierzył pieniądze firmy.

(2.1) Sprzeniewierzył się linii partyjnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: spšẽńevʹi ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprzeniewierzenie n., sprzeniewierzanie n., sprzeniewierca mos.

Synonimy:

(1.1) dobry, korzystny, przychylny, przyjazny

Wiktionary

sprzyjanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzyjać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɨˈjä̃ɲɛ, AS: spšyi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprzyjać

przym. sprzyjający

Wiktionary

sprzyjać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) być nastawionym serdecznie, przychylnie, życzliwie, przyjaźnie wobec kogoś lub czegoś

1. tajna organizacja;
2. członkowie tajnej organizacji

Synonimy:

(1.1) sprzęgnąć

Wiktionary

sprzączka

zapięcie u pasa, ubrania, butów itp.; klamerka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element umieszczany na końcu paska, służący do spinania, zapinania;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʃɔ̃n͇t͡ʃka, AS: spšõṇčka

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprząc

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) klamerka

Wiktionary

sprzągle

gromada osłonic występujących w strefie tropikalnej i subtropikalnej, przechodzących w swym rozwoju skomplikowaną przemianę pokoleń osobników płciowych i bezpłciowych; salpy

SJP.pl

Sprzągle (Thaliacea) – gromada pelagicznych zwierząt morskich zaliczanych do osłonic. W gromadzie opisano około 70 gatunków. Żyją w morzach strefy międzyzwrotnikowej. Osiągają długość od 2 do 20 cm. Unoszą się w toni wodnej pojedynczo lub tworzą kolonie osiągające do 3 m długości.

Wikipedia

sprzątacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

1. zbierać brud; czynić porządki;
2. także pot. usuwać, zabijać, kraść

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprzątnąć)

(1.1) doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

(1.2) zbierać plony z pola

(1.3) pot. przen. zabierać, porywać, kraść

(1.4) pot. przen. jeść szybko, łapczywie

(1.5) pot. przen. zabijać, mordować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzisiaj ty sprzątasz łazienkę!

(1.2) Zwykle w jeden dzień sprzątamy cały owies.

Wikipedia

sprzęcice

Sprzęcice (dodatkowa nazwa w j. niem. Sprentschütz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Izbicko.

(1.1) techn. kolej. urządzenie złączające pojazdy szynowe;

Wiktionary

Sprzęg – najogólniej: urządzenie łączące, pośredniczące, dopasowujące czy też spinające. Zwykle nazwą tą określa się urządzenie łączące pojazdy szynowe. Sprzęg łączący pojazdy drogowe najczęściej określa się mianem „dyszla”, natomiast nie powiodło się zastąpienie „sprzęgiem” angielskiego słowa „interface” („interfejs”) [], oznaczającego rodzaj połączenia elektrycznego.

Wikipedia

IPA: ˈspʃɛ̃ŋɡat͡ɕ, AS: spšẽŋgać

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprzęgnąć dk., sprząc dk.

przym. sprzężony

czas. sprzęgać

rzecz. sprzęgło n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sprząc

Wiktionary

sprzęgło

urządzenie do łączenia dwóch elementów w celu przenoszenia ruchu z jednego na drugi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mech. mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

(1.2) pot. mot. pedał sprzęgła, dźwignia sprzęgła

Wiktionary

Sprzęgło – mechanizm stosowany w budowie maszyn do łączenia oraz rozłączania wałów w celu przekazywania momentu obrotowego. Inaczej jest to zespół części służących do połączenia dwóch niezależnie obrotowo osadzonych wałów, czynnego – napędowego i biernego – napędzanego, w celu przeniesienia momentu obrotowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Dziewczyna zapomniała zwolnić hamulec ręczny i kiedy puściła sprzęgło, silnik zgasł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ, AS: spšẽŋgu̯o

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprzęgać ndk., sprzęgnąć dk., sprząc dk.

przym. sprzęgłowy, sprzężony

rzecz. sprzęganie n., sprzęgnięcie n., sprzężenie n., sprzęg m.

Wiktionary

sprzęt

1. przedmiot użytkowy (np. komputer, robot kuchenny, szafa),
2. w odniesieniu do grupy przedmiotów wykorzystywanych do określonego celu (np. sprzęt sanitarny),
3. skoszenie i zwiezienie zboża (tj. sprzęt zboża)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności

(1.2) przedmiot, zazwyczaj urządzenie, używany w określonym celu

(1.3) roln. koszenie zboża, traw, kopanie warzyw, zbieranie owoców itp. i zwożenie ich z pola, sadu, ogrodu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sprzęt – ogół przedmiotów używanych w jakiejś dziedzinie życia:
- sprzęt indywidualnej ochrony układu oddechowego
- sprzęt mechaniczny
- sprzęt AGD
- sprzęt RTV
- sprzęt ratowniczy i pomocniczy
- sprzęt pożarniczy:
  - sprzęt burzący
  - podręczny sprzęt gaśniczy
  - sprzęt łączności i alarmowania
  - sprzęt do podawania piany
- sprzęt komputerowy (ang. hardware)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przedsiębiorstwo zajmuje się dystrybucją odzieży, obuwia, sprzętu i akcesoriów sportowych oraz wyposażenia trekkingowego na terenie Europy Środkowej, Południowej i Wschodniej głównie przez własną sieć salonów sportowych.

(1.1) Sprzęt do golenia był wydawany na 5 minut, pod kontrolą, żeby nikt się nie podciął.

(1.1) związany z jakimś sprzętem, dotyczący tego sprzętu

(1.2) inform. realizowany przy pomocy sprzętu (w opozycji do oprogramowania)

Wiktionary

Patrz:

sprzęt

Przykłady

(1.2) Instalator poprawnie rozpoznał wszystkie składniki sprzętowe komputera, automatycznie dokonując instalacji sterowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛ̃nˈtɔvɨ, AS: spšẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprzęt m., sprzęcik m., osprzęt m.

przysł. sprzętowo

Powiązane:

rzecz. sprzężaj m.

Wiktionary

sprzężenie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sprzężenie – figura retoryczna,
sprzężenie – w optyce,
sprzężenie – w akustyce,
sprzężenie zwrotne – oddziaływanie sygnałów wyjściowych na sygnały wejściowe,
- biologiczne – dostarczanie człowiekowi informacji zwrotnej o zmianach jego stanu fizjologicznego.
zmienne sprzężone – w fizyce,
zmienne sprzężone – w termodynamice.
sprzężenie – w elektrotechnice.
sprzężenie – w liczbach zespolonych,
sprzężenie – w kwaternionach,
sprzężenie – na macierzach,
- trywialne – proste sprzężenie elementów,

Wikipedia

sprzężniaki

gromada grzybów właściwych; sprzężniowe

SJP.pl

Sprzężniaki, sprzężniowe, sprzężniowce ("Zygomycota" Moreau) – typ grzybów należący do królestwa grzybów ("Fungi"). W aktualnej klasyfikacji według Species Fungorum typ ten już nie istnieje.

Wikipedia

sprzężnica

przedstawiciel klasy zielenic, żyjący głównie w wodach słodkich i słonawych

SJP.pl

sprzężnice

przedstawiciel klasy zielenic, żyjący głównie w wodach słodkich i słonawych

SJP.pl

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przeszły przymiotnikowy czynny od spróchnieć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. próchno n., spróchnialec mos., spróchniałość ż., spróchnienie n.

czas. spróchnieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zmurszały

(1.2) zepsuty

Wiktionary

sprószać

posypywać, obsypywać czymś drobnym, miałkim

SJP.pl

spręż

osiągnięty przyrost ciśnienia przy zmniejszaniu objętości danego gazu

SJP.pl

Spręż (stosunek sprężania) – wielkość charakteryzująca pracę sprężarki lub silnika wyrażająca się w stosunku ciśnienia tłocznego do ciśnienia ssawnego.

Wikipedia

sprężak

rodzaj nadkwiatowego nasiennika pękającego

SJP.pl

sprężanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprężać.

Wiktionary

Sprężanie – proces, w którym wzrasta ciśnienie układu (np. gazu w naczyniu lub w kanałach przepływowych sprężarki przepływowej). Sprężanie można przeprowadzać w różnych warunkach, ale w teorii maszyn cieplnych szczególne znaczenie odgrywają niektóre przemiany charakterystyczne (przedstawione poniżej). Procesem odwrotnym do sprężania jest rozprężanie.

Wikipedia

Powiązane:

czas. sprężyć, sprężać ndk.

przym. sprężysty

Wiktionary

sprężarka

maszyna do zwiększania ciśnienia i gęstości gazów, jednocześnie zmniejszająca objętość tych gazów

SJP.pl

Sprężarka – maszyna energetyczna, której zadaniem jest podwyższenie ciśnienia gazu lub wymuszenie jego przepływu (nadanie energii kinetycznej).

W sprężarce ciśnienie ssawne – formula_1 jest nieznacznie niższe od ciśnienia atmosferycznego (na tyle tylko by zachować zdolność ssania), zaś ciśnienie tłoczne formula_2 znacznie wyższe od atmosferycznego, jak na to wskazuje parametr formula_3

Wikipedia

sprężać

1. napinać, naciągać coś sztywno;
2. zmniejszać objętość gazu

SJP.pl

czasownik zwrotny niedokonany sprężać się (dk. sprężyć się)

(1.1) robić coś szybciej

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprężyć)

(2.1) kompresować, zmniejszać objętość (o gazie), ściskać, zgniatać (przedmiot)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdybym się bardzo sprężył, to zdążyłbym jeszcze dziś zrobić pranie.

chrząszcz, przewrócony na grzbiet potrafi wysoko podskoczyć

SJP.pl

Wikipedia

sprężykowate

rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych; sprężyki

rzecz. sprężystość ż., sprężynowiec m.

:: zdrobn. sprężynka ż.

czas. sprężynować, sprężać

przym. sprężynowy, sprężony, sprężysty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. fedra

(1.2) stymulator

Wiktionary

sprężynka

mała sprężyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała sprężyna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃nka, AS: sprẽũ̯žỹnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprężynówka ż., sprężyna ż., sprężynowiec m.

przym. sprężynowy, sprężysty

czas. sprężynować ndk.

Wiktionary

sprężynkowaty

przypominający małą sprężynę, podobny do małej sprężyny

(1.1) Zaczął się gramolić z wysiłkiem, a ja tymczasem wsunąłem ostrze sprężynowca do rękojeści i włożyłem nóż do kieszeni.

(1.1) Ruszył za nimi i zaatakował Dariusza, który broniąc się zadał mu dwa ciosy sprężynowcem.

rzecz. sprężyna ż., sprężystość ż., sprężynowiec mzw./mrz.

:: zdrobn. sprężynka ż.

czas. sprężynować, sprężać

przym. sprężynowy, sprężony, sprężysty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brona sprężynowa

(1.2) nóż sprężynowy, sprężynowiec

(1.3) piła sprężynowa, laubzega

(1.5) zob. penis.

Wiktionary

sprężystość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co sprężyste

Wiktionary

Sprężystość – właściwość fizyczna ciał makroskopowych odzyskiwania pierwotnego kształtu (postaci) i objętości po usunięciu sił zewnętrznych wywołujących odkształcenie.

Sprężystość objętościową wykazują wszystkie ciała (stałe, ciecze i gazy), sprężystość kształtu tylko ciała stałe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sprɛ̃w̃ˈʒɨstɔɕt͡ɕ, AS: sprẽũ̯žystość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprężynówka ż., sprężyna ż.

przym. sprężysty

Wiktionary

sprężyć

1. napiąć, naciągnąć;
2. zmniejszyć objętość gazu

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|sprężać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sprężanie n.

czas. sprężać ndk.

przym. sprężysty

przysł. sprężyście

Wiktionary

sprężyście

przysłówek

(1.1) w sposób sprężysty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A ona? Rozkwitała: jej skóra nabierała gładkości, twarz pięknego koloru, ciało wysmuklało, poruszała się sprężyściej.

Wiktionary

Powiązane:

czas. sprężyć, sprężać

spuchły

taki, który spuchł; spuchnięty

SJP.pl

spudłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spudłować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. spudłować dk.

spuentować

zakończyć wypowiedź lub utwór literackich pointą; spointować

SJP.pl

spulchniacz

maszyna do rozdrabniania lub maszyna do doprawiania roli po orce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. roln. kultywator do spulchniania gruntu

(1.2) techn. urządzenie do spulchniania podłoża

(1.3) roln. element kosiarki powodujący spulchnienie pokosu

(1.4) techn. mieszadło wyposażone w noże używane w piwowarstwie

(1.5) cuk. substancja powodująca spulchnienie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Agregat ścierniskowy jest też często stosowany jako spulchniacz zaskorupionych gleb, kruszarka brył, niszczarka chwastów oraz mieszalnik nawozów z glebą.

(1.2) W celu łatwiejszego odspojenia gruntu, głowicę ssącą pogłębiarki wyposaża się w spulchniacz (hydrauliczny lub mechaniczny).

(1.3) Kosiarki mogą być dodatkowo wyposażone w spulchniacze pokosu lub w zgniatacz pokosu.

(1.4) Zbiornik wyposażony jest w spulchniacze (mieszadła ze specjalnymi nożami), zraszacze do ługowania wysłodzin i dysze do mycia.

(1.5) Według tradycyjnej receptury fafernuchy przygotowywane są bez spulchniaczy i mogą być długo przechowywane jak pierniki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spulchnianie n., spulchniarka ż., spulchnienie n.

1. przycisk w broni służący do wywołania wystrzału
2. wylot ze zbiornika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. wojsk. łow. metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;

(1.2) techn. fot. przycisk aparatu fotograficznego wyzwalający migawkę;

(1.3) techn. urządzenie lub mechanizm, który umożliwia opróżnienie zbiornika, np. z cieczą lub materiałami sypkimi

(1.4) hutn. proces wylewania ciekłego produktu z pieca hutniczego

(1.5) zasuwka w zamku u drzwi przesuwana przez przekręcenie klucza

(1.6) slang. wytrysk

Wiktionary

Spust – element mechanizmu spustowego broni palnej, służący do zwalniania tego mechanizmu przez strzelca w celu oddania strzału. Najczęściej ma formę języka, rzadziej szyny spustowej lub przycisku.

Powiązane:

rzecz. pustynnienie n., spustoszenie n., pustynia ż.

czas. pustoszyć

przym. pusty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdewastować, zniszczyć

Wiktionary

spustowy

przymiotnik

(1.1) od: spust

Wiktionary

rzecz. pustynnica ż., pustynia ż., pustynnienie n., spustynnienie n.

czas. pustynnieć

przym. pustynny

przysł. pustynnie

Wiktionary

spuszać

(1.4) o cenie: obniżać

(1.5) o głowie: pochylać

(1.6) żegl. mar. wodować

(1.7) kynol. uwalniać ze smyczy

czasownik zwrotny niedokonany spuszczać się

(2.1) zmieniać swoje położenie na niższe, obniżać się

(2.2) wulg. mieć ejakulację (o mężczyźnie)

(2.3) przest. polegać na kimś/czymś, zdawać się na kogoś; zawierzać komuś, pokładać w kimś zaufanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Murarz spuszcza na dół puste wiadro.

(1.2) Jasio spuścił wodę z wanny.

(1.3) Jasio spuścił wodę w łazience.

(1.4) Sprzedawca spuścił cenę o połowę.

(2.1) Ratownik spuścił się na dół po linie.

(2.2) Jacek spuścił się w łazience.

(2.3) Ach któż więcej ode mnie spuszcza się na ciebie, kochany panie Jenialkiewicz.

(2.3) Czy przez zapomnienie, czy też, że spuścił się na służącego, pieniądze zostawił w dorożce.

Wiktionary

rzadko: nastroszyć, najeżyć; napuszyć

SJP.pl

sputnik

sztuczny satelita Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. astronaut. sztuczny ziemski satelita;

(1.2) środ. więz. przesyłka spuszczana przez okno celi na sznurze

Wiktionary

Sputnik (ros. Спутник – „towarzysz podróży”) – seria pierwszych radzieckich sztucznych satelitów Ziemi. To rosyjskie określenie przyjęło się obecnie w wielu językach jako synonim sztucznego satelity Ziemi.

Wikipedia

Przykłady

czasownik przechodni dokonany (ndk. spuszczać)

(1.1) zob. spuszczać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jedna czy dwie osoby pokazywały Cudo palcami. Ktoś się roześmiał. Cudo stanęła ze spuszczoną głową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spuszczanie n., spuszczenie n., spust mrz., puścizna ż., spuścizna ż.

czas. puszczać, spuszczać ndk.

Wiktionary

spych

urwisty, osypujący się brzeg

SJP.pl

spychacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. masz. pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

spychacz – potoczna nazwa spycharki
spychacz – pomocnicze urządzenie (dźwignik) stoczniowe do popchnięcia wodowanego statku, jeśli nie rusza, pomimo otwarcia zwalniaczy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z okna było widać pracujące na budowie spychacze i koparki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɨxat͡ʃ, AS: spyχač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spycharka ż., spych m., spychak m., spychanie n., zepchnięcie n.

czas. pchać, spychać ndk., zepchnąć dk.

przym. spycharkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spycharka, spychak, buldożer; pot. spych

Wiktionary

spychaj

nazwisko

SJP.pl

spychalski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Spychalski (ur. 1948) – polski polityk, senator
Błażej Spychalski (ur. 1985) – polski polityk, prawnik, samorządowiec
Dariusz Spychalski (ur. 1973) – polski pisarz
Jan Spychalski (1893–1946) – polski malarz, biograf i publicysta
Jan Spychalski (piłkarz) (ur. 1963) – polski piłkarz
Józef Spychalski (1898–1944) – polski oficer, żołnierz Armii Krajowej
Józef Spychalski (poseł) (1916–1996) – polityk w PRL
Marian Spychalski (1906–1980) – Marszałek Polski, polityk w PRL
Romuald Spychalski (1928–2018) – polski śpiewak operowy
Władysław Witold Spychalski (1910–1980) – polityk w PRL
Ewa Spychalska (ur. 1949) – polska polityk, działaczka związkowa, posłanka na Sejm I i II kadencji, w latach 1991–1996 przewodniczący OPZZ
Izabella Nawe-Spychalska (1943–2018) – polska śpiewaczka operowa

Wikipedia

spycharka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. masz. pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

Wiktionary

Spycharka (pot. buldożer) – ciągnik gąsienicowy, zaliczany do grupy maszyn do robót ziemnych. Maszyna ta przeznaczona jest do wykonywania prac ziemnych w budownictwie ogólnym lub przemysłowym, górnictwie odkrywkowym i skalnym, energetyce (hałdowanie węgla kamiennego w elektrociepłowniach), leśnictwie, w sektorze komunalnym (składowiska odpadów), portach oraz kolejowych terminalach przeładunkowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój kolega pracuje na spycharce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɨˈxarka, AS: spyχarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spych m., spychacz m., spychak m., spychanie n., zepchnięcie n.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. zrzucanie na kogoś swojej pracy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɨxɔˈtɛxʲɲika, AS: spyχoteχʹńika

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spychologia

Wiktionary

spychowo

Spychowo (niem. "Puppen", 1945–1960 "Pupy") – wieś w północnej Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno, na Mazurach, 13 km na wschód od Świętajna i ok. 29 km od Szczytna.

Spychowo jest dużą wsią, są tu m.in.: ośrodek zdrowia, poczta, szkoła, apteka, a także siedziba nadleśnictwa Spychowo.

Wikipedia

spycigniew

imię męskie

SJP.pl

Spycigniew – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Spyci-" ("nadaremnie"), oraz członu "-gniew" ("gniew"). Może oznaczać "ten, którego gniew jest daremny".

Spycigniew imieniny obchodzi 31 stycznia.

Wikipedia

spycimir

dawne imię męskie

SJP.pl

Spycimir, Spyćmier, Spyćmir, Spyćmierz – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Spyci-" („nadaremnie”), oraz członu "-mir" („pokój, spokój, dobro”), zdrobniale – Spytko. Pisownia z końcowym "-rz" prawdopodobnie jest zapisem imienia zdrobniałego, uformowanego przy użyciu przyrostka "-jь", pod wpływem którego wygłosowe "-r" przeszło w "-rz".

Wikipedia

spycisław

imię męskie

SJP.pl

Spycisław – słowiańskie imię męskie, złożone z członu "spyci-" („nadaremnie”) oraz członu "-sław" („sława”). Imię popularne i znane w okresie staropolskim. Nieodnotowane w źródłach historycznych[].

Wikipedia

spyder

[czytaj spajder] środowiskowo: otwarte nadwozie dwuosobowego samochodu sportowego; roadster, spider

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Spider (nadwozie)
Spyder (oprogramowanie)

Wikipedia

spylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Synonimy:

(1.1) spływać, zmywać się, wulg. spieprzać, wulg. spierdalać

Wiktionary

spylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spylić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. spylić

Wiktionary

spylić

1. potocznie: sprzedać; opylić, opchnąć, opędzlować;
2. dawniej:
a) okryć pyłem, kurzem; zakurzyć;
b) zmieść, strzepać kurz; okurzyć;
c) obrócić w pył, skruszyć na pył; zetrzeć;
d) zbić z tropu, zmieszać, zdetonować

SJP.pl

czasownik

(1.1) dokonany od|spylać.

czasownik przechodni

(2.1) pot. sprzedać

Wikipedia

spyrczany

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roztargniony

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zmieszany

Wiktionary

spyrka

dawniej: słonina; szperka; sperka; szpyrka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) góry. kawałek surowej lub smażonej słoniny

Wiktionary

spyskać

czasownik dokonany

(1.1) daw. przeryć ryjami (o dzikach lub świniach)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeryć

Wiktionary

spyszniały

taki, który spyszniał (rzadko: stał się pysznym, zhardział)

SJP.pl

spytani

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zapytanie

Wiktionary

spytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spytać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɨˈtãɲɛ, AS: spytãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. spytać

Wiktionary

spytać

zadać pytanie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pytać)

(1.1) zadać pytanie

czasownik zwrotny spytać się (ndk. pytać się)

(2.1) zadać pytanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed chwilą ktoś spytał mnie o drogę.

(2.1) Przed zażyciem każdego leku, warto spytać się lekarza lub farmaceuty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɨtat͡ɕ, AS: spytać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pytanie n., spytanie n., pytajnik m., spytki n.

Spytkowice

spytkowiczanin

mieszkaniec Spytkowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

spytkowiczanka

mieszkanka Spytkowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

spytkowski

nazwisko

SJP.pl

spytków

przestarzałe: przepytywanie, dopytywanie kogoś w celu poznania prawdy; indagacja * współcześnie tylko w związku frazeologicznym: wziąć (brać) kogoś na spytki

SJP.pl

Spytków – (do 1945 "Wanscha") wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec. Od XVIII w. wieś należała do majątku rodziny Ernsta Ludewiga von Kiesenwetter - Elektora Saksońskiej Tajnej Rady Wojennej i seniora prowincji księstwa Görlitz. Majątek rycerski szlachty śląskiej z dworem, domem zarządcy i czworakami należał do klucza Ręczyn-Spytków-Niedów.

Wikipedia

spytywać

potocznie: zadawać komuś szereg pytań; wypytywać, opytywać

SJP.pl

spyware

[czytaj: spajłer] program komputerowy, rodzaj malware'u, którego celem jest szpiegowanie działań użytkownika; oprogramowanie szpiegujące

SJP.pl

spyża

dawniej: jadło, żywność, prowiant (zwłaszcza dla wojska)

SJP.pl

spz

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) elektr. = Samoczynne Ponowne Załączenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

SPZ – szkoła przysposobienia zawodowego
SPZ – samoczynne ponowne załączanie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Układ SPZ nie został zainstalowany na tej linii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿pɛ‿ˈzɛt, AS: es‿pe‿zet

Wiktionary

spätlese

Wikipedia

spód

dolna część lub strona czegoś

SJP.pl

(1.1) Ta spódnica jest ciasna i niewygodna.

(1.2) Wszyscy wiedzą, że Bartkowi tylko spódnice w głowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spudʲˈɲit͡sa, AS: spudʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spodnie lm nm., spód mrz.

:: zdrobn. spódniczka ż.

przym. spodni

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. kiecka; gw. Górny Śląsk rok, gw. Poznań spódnik

(1.2) pot. kiecka, spódniczka

Wiktionary

spódnicospodnie

spodnie wyglądające jak spódnica

SJP.pl

spódnicowy

→ spódnica

SJP.pl

Patrz:

spódnica

spódniczka

zdrobnienie od: spódnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: spódnica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spodniska nmos., spódnica ż., spód mrz., spodnie nmos.

przym. spodni

Wiktionary

spódniczkowy

→ spódniczka

SJP.pl

Patrz:

spódniczka

spódniczyna

marna, zniszczona spódniczka

SJP.pl

spój

1. złączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepić;
2. stworzyć całość z wielu elementów; połączyć;
3. uczynić pijanym; upić, spić;
4. spoić się (rzadkie) - złączyć się, zostać spojonym; upić się, spić się

SJP.pl

spójka

forma osobowa czasownika "być" wiążąca podmiot z orzecznikiem w zdanie; łącznik, kopula

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

spójka jako międzyrostek
spójka w łacinie i grece

Wikipedia

spójnia

książkowo, podniośle: to, co łączy, jednoczy; łączność, związek, kontakt, więź

SJP.pl

spójnica

spójnica lucernowa - gatunek pszczoły z rodziny spójnicowatych

SJP.pl

spójnicowate

o cechach spójnicowatych (rodzina pszczół)

SJP.pl

Spójnicowate (Melittidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych i nadrodziny pszczół obejmująca ponad 190 opisanych gatunków. Są to jednopokoleniowe pszczoły samotnice, zakładające gniazda w glebie. Wyróżniają się budową aparatu gębowego. Zasiedlają Holarktykę i krainę etiopską. W zapisie kopalnym znane od eocenu.

Wikipedia

spójnicowaty

o cechach spójnicowatych (rodzina pszczół)

SJP.pl

spójniej

stopień wyższy od przysłówka: spójnie

SJP.pl

spójniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spójny

SJP.pl

spójnik

w językoznawstwie: nieodmienna część mowy łącząca zdania lub ich części - w odróżnieniu od przyimków nierządzący się formami przypadków; wyróżniamy najczęściej spójniki:
a) łączne - pozostające względem siebie w związku łączności przestrzennej lub czasowej, np. i, oraz, lub, to jest, także, tudzież;
b) rozłączne - takie, których treści wykluczają się wzajemnie, np. lub, albo, bądź, czy;
c) przeciwstawne - takie, których treści przeciwstawiają się sobie, np. a, ale, przecież, czasami... czasami, lepiej... niż;
d) wynikowe - takie, w których treść jednego z nich wynika z treści drugiego, np. dlatego, przeto, więc, toteż, zatem;
e) podrzędne - łączące zdanie podrzędne z nadrzędnym;
f) współrzędne - łączące zdania współrzędne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

spójnik – część mowy
spójnik logiczny, konektyw – funktor zdaniotwórczy od x argumentów zdaniowych

Wiktionary

Patrz:

spójnik

Powiązane:

rzecz. spójnik mrz.

Wiktionary

spójnościowy

→ spójność

SJP.pl

Patrz:

spójność

1. harmonijne połączenie czegoś w całość; koherentność, koherencja, spoistość, jednolitość;
2. w fizyce: wzajemne przyciąganie się cząsteczek danej substancji wskutek działania sił międzycząsteczkowych krótkiego zasięgu; kohezja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ścisłe przystawanie do siebie elementów czego

(1.2) chem. przyciąganie się wzajemne atomów lub cząsteczek określonej substancji na skutek działania sił wewnętrznych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

w filozofii: spójność (koherencja)
w fizyce:
- spójność wewnętrzna (kohezja) materiałów
- spójność fal (koherencja fal), światło spójne
w informatyce:
- spójność (integralność)
w matematyce:
- graf spójny
- spójność przestrzeni topologicznej
- relacja spójna
w metrologii: spójność pomiarowa
w psychologii:

(1.2) logiczny, konsekwentny, harmonicznie powiązany

(1.3) mat. o zbiorze w przestrzeni metrycznej, figurze geometrycznej, grafie posiadający drogę od każdego punktu / wierzchołka grafu do każdego innego, przebiegającą w całości wewnątrz; pot. składający się z jednego kawałka

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wiek XIX był dla niemieckiej mediewistyki czasem urodzaju. Przyniósł krytyczne edycje podstawowych źródeł oraz spójne interpretacje ukształtowane pod widocznym wpływem ewolucjonizmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspujnɨ, AS: spui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spójność ż., spojenie n., spojówka ż., spoina ż., spójnik mrz.

czas. spajać, spoić, zespoić

przysł. spójnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) koherentny, spoisty, zwarty, zwięzły

(1.2) jednolity, koherentny, konsekwentny, logiczny

Wiktionary

spólnie

→ spólny

SJP.pl

Patrz:

spólny

spólnik

przestarzałe: wspólnik

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Spólnik – miejscowość w województwie wielkopolskim
Spólnik – potok, dopływ Jasienianki
Spólnik – przysiółek wsi w województwie wielkopolskim
Spólnik – uroczysko w gminie Ruda Malenicka w województwie świętokrzyskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) różnica zdań, stanowisk, interesów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Spór w prawie międzynarodowym
Konflikt

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Polskim Czerwonym Krzyżu działa Sąd Organizacyjny, który […] rozstrzyga spory między członkami, pomiędzy organami, a także spory członków PCK z organami PCK […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spur, AS: spur

Wiktionary

Powiązane:

przym. sporny

IPA: ˈspuwa, AS: spuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spółka ż., spółkowanie n., pospółka ż.

czas. spółkować

przym. wspólny, spółkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) spółka dziadowska, szupenia

Wiktionary

spółbliźni

dawniej: bliźni w stosunku do innego bliźniego; współbliźni

SJP.pl

spółczesny

dawniej: współczesny

SJP.pl

spółcześnie

→ spółczesny

SJP.pl

Patrz:

spółczesny

spółczynnik

dawniej: współczynnik

SJP.pl

spółdziałać

czasownik niedokonany

(1.1) współuczestniczyć, współpracować

Wiktionary

Powiązane:

Synonimy:

(1.1) uspołeczniony, kooperatywny, wspólny, zbiorowy

Wiktionary

spółdzielczyni

kobieta będąca członkiem spółdzielni

SJP.pl

spółdzielnia

1. zrzeszenie prowadzące działalność gospodarczą w interesie swych członków zobowiązanych do wpłacenia udziałów; kooperatywa;
2. potocznie: lokal użytkowy, w którym prowadzi działalność takie zrzeszenie, np. sklep, stołówka, przychodnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zarz. praw. podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;

(1.2) pot. siedziba spółdzielni (1.1) lub miejsce prowadzenia przez nią działalności

Wiktionary

Zobacz też: spółdzielnia w innych znaczeniach tej nazwy.

Spółdzielnia – przedsiębiorca stanowiący autonomiczne zrzeszenie osób, które dobrowolnie łączą się w celu zaspokojenia wspólnych potrzeb i aspiracji gospodarczych, społecznych i kulturalnych poprzez wspólne przedsiębiorstwo. Spółdzielnie mogą obejmować:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obecnie domy wielorodzinne są zarządzane przeważnie przez wspólnoty mieszkaniowe albo spółdzielnie mieszkaniowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spuwʲˈd͡ʑɛlʲɲa, AS: spuu̯ʹʒ́elʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spółdzielca m., spółdzielczyni ż., spółdzielczość ż.

czas. spółdziałać ndk.

(1.1) zarz. praw. rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;

(1.2) pot. porozumienie, układ

(1.3) gw-pl|Poznań. potrawa z ugotowanego grochu i pęczaku

Wiktionary

Spółka ( societas) – rodzaj działalności osób fizycznych lub prawnych oparty na umowie albo statucie, a mający zazwyczaj na celu prowadzenie działalności gospodarczej.

Spółka stanowi formę współdziałania (zrzeszenia) podmiotów prawa cywilnego w ramach wyodrębnionej normatywnie odrębnej instytucji prawnej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od dzisiaj jestem wspólnikiem spółki „Kowalski i synowie”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspuwka, AS: spuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wspólnik m., wspólniczka ż., spółkowanie n.

:: zdrobn. spółeczka ż.

:: zgrub. spóła ż.

czas. spółkować

przym. spółkowy, wspólny

przysł. społem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. s-ka, sp.

Wiktionary

spółkomania

potocznie: masowe przekształcanie przedsiębiorstw państwowych w spółki

SJP.pl

spółkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spółkować.

(1.2) biol. kopulacja, stosunek

Wiktionary

Powiązane:

czas. spółkować ndk.

rzecz. spóła ż., spółka ż.

Wiktionary

spółkować

mieć stosunek płciowy

SJP.pl

czasownik

(1.1) mieć stosunek płciowy

→ spółka

SJP.pl

Patrz:

rzecz. niespóźnianie n., późniak mzw./mos.

czas. spóźniać ndk.

Wiktionary

spóźnienie

spóźnić się - przybyć za późno, przybyć w późniejszym terminie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spóźnienie n., spóźnialstwo n., spóźnialski mos., spóźnialska ż.

czas. spóźnić się dk., spóźniać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepunktualny

dawniej: szponga (poprzeczne spojenie desek); szpąga

Wikipedia

spędowisko

(1.4) przepędzać/wyganiać człowieka lub zwierzę z jakiegoś miejsca

(1.5) zaganiać/zbierać ludzi lub zwierzęta w jedno miejsce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tomek spędzał większość dnia w firmie.

(1.1) W porównaniu z ubiegłym rokiem, internauci spędzają więcej czasu na czytaniu internetowych pamiętników.

(1.1) Opalona skóra świadczyła o tym, że spędzała wiele czasu na świeżym powietrzu.

(1.2) Magda i ja spędzaliśmy ze sobą każdy wieczór.

(1.3) Mężczyźni spędzają dwukrotnie więcej czasu przeglądając strony motoryzacyjne.

(1.4) Musieliśmy zatrzymać się i spędzić bydło z drogi.

(1.5) Spędziliśmy wszystkich mieszkańców do miejscowego Domu Kultury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛ̃nd͡zat͡ɕ, AS: spẽnʒać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spęd m., spędowisko n., spędzanie n., spędzenie n., pęd mrz.

czas. napędzać, spędzić dk.

przym. spędowy

Wiktionary

spędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spędzić.

Wiktionary

(1.1) Dziś spędzę piękny dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: spẽńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

czas. spędzać, napędzać ndk.

rzecz. pęd mrz., spędzenie n.

Wiktionary

spękanie

popękać w wielu miejscach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spękać.

(1.2) miejsce, w którym coś spękało

Wiktionary

Wiktionary

spętać

nałożyć pęta, związać (np. kończyny) by ograniczyć albo całkowicie wykluczyć możliwość poruszania się

SJP.pl

spłacalny

dający się spłacić

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) możliwy do spłaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spłacanie n., spłata ż.

czas. spłacać ndk., spłacić dk.

Wiktionary

spłacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłacać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespłacanie n., spłacenie n., spłata n., spłacalność ż.

czas. spłacać ndk., spłacić dk.

przym. spłacalny

Wiktionary

spłacać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spłacić)

(1.1) płacić stopniowo komu, wywiązując się w ten sposób z jakiegoś zobowiązania

czasownik zwrotny niedokonany spłacać się (dk. spłacić się)

(2.1) być spłacanym (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dopłata ż., spłacanie n., spłacenie n., spłata ż.

czas. spłacić dk.

przym. spłacalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) regulować, zwracać

Wiktionary

spłachetek

mały kawałek; pólko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobnienie od|spłacheć.

1. suma, którą się płaci, zwykle ratami;
2. spłacanie, spłacenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. bank. spłacanie, spłacenie

(1.2) ekon. bank. suma, którą należy płacić, zwykle w ratach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spłacanie n., spłacenie n., dopłata ż.

czas. spłacić dk., spłacać ndk.

przym. spłacalny

Wiktionary

spłatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłatać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespłatanie n.

czas. spłatać ndk.

Wiktionary

spłatać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zrobić (o figlach)

(1.2) stpol. porąbać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Liczyć zatem trzeba opierając się na pomiarze czynników mierzalnych, pamiętając jednak o tym, że siły niemierzalne mogą spłatać - niekiedy nawet dużego - figla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspwatat͡ɕ, AS: spu̯atać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spłatanie n.

Wiktionary

spław

przewóz drogą wodną przy wykorzystaniu prądu wody; spławianie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przewóz drogą wodną z prądem rzeki

(1.2) to, co jest spławiane

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: spławić

Wiktionary

Spław – przewóz towarów drogą wodną z prądem rzeki.

W Rzeczypospolitej w XVI w. ze spławu żyło ok. 100 tysięcy osób.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. spławianie n., spławienie n., spławik m., spławne n.

przym. spławny, pławny

(1.1) wędk. mały pływak wędkarski przyczepiony na żyłce, służący do regulacji głębokości umieszczenia przynęty oraz sygnalizacji brania;

(1.2) rzad. zdrobn. od spław

Wiktionary

Spławik – kawałek materiału (najczęściej drewna bądź tworzywa sztucznego) pływającego na powierzchni wody, służący do sygnalizowania pochwycenia przynęty przez rybę (czyli potocznie mówiąc – do sygnalizacji brań). Jest używany w wędkarstwie spławikowym.

Spławiki mogą mieć różne kształty, od pękatych i grubych, po cienkie i smukłe. Stosowanie danego typu spławika określone jest przez typ łowiska (woda stojąca, płynąca, od szybkości prądu, głębokości łowienia itp.).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) To nie spław, lecz tylko mały spławik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spław m., spławne n., spławianie n.

czas. spławiać ndk., spławić dk.

(1.1) - Macieju, musicie spławić to drewno Dunajcem przed wakacjami.

(1.1) - Przyczepił się do mnie - powiedział szeptem do najbliżej siedzących. - Przez kwadrans z nim bajdurzyłem w bufecie i nie mogłem go spławić - tłumaczył z rozpaczą w głosie.

(1.1) daw. opłata za spławianie towarów

forma przymiotnika.

(2.1) M. B. W. n. lp., M. B. W. nmos. lm. od: spławny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spław mrz., spławianie n., spławienie n., spławik m.

przym. spławny

czas. spławiać ndk., spławić dk.

Wiktionary

spławność

→ spławny

SJP.pl

Patrz:

spławny

1. nadający się do żeglugi; żeglowny;
2. dawniej:
a) spływający;
b) spławiany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żegl. nadający się do żeglugi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spław mrz., spławianie n., spławienie n., spławik m., spławne n.

czas. spływać, płynąć, spławiać ndk., spławić dk.

przysł. wpław

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żeglowny

Wiktionary

spławowy

przymiotnik od: spław

SJP.pl

spławski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Spławski, biskup
Franciszek Ksawery Spławski, prawnik
Jan Spławski, urzędnik ziemski
Maciej Spławski, nauczyciel, samorządowiec
Spławski, herb szlachecki, odmiana herbu Poraj

Wikipedia

spłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłodzić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. płodność ż., ubezpłodnienie n.

przym. płodowy

czas. spłodzić, ubezpłodnić

Wiktionary

spłodzić

1. spowodować powstanie istoty żywej przez zapłodnienie;
2. potocznie: wydać na świat potomstwo; urodzić;
3. w przenośni: stworzyć coś, spowodować powstanie czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|płodzić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spłodzenie n., ubezpłodnienie n., płodność ż.

przym. płodowy

czas. ubezpłodnić

Wiktionary

spłoniony

1. dawniej:
a) oblać rumieńcem;
b) uczynić płonnym; wyjałowić;
2. spłonić się - oblać się rumieńcem; zaczerwienić się, zarumienić się

SJP.pl

spłonić

1. dawniej:
a) oblać rumieńcem;
b) uczynić płonnym; wyjałowić;
2. spłonić się - oblać się rumieńcem; zaczerwienić się, zarumienić się

SJP.pl

spłonka

mały ładunek materiału wybuchowego, umieszczony w specjalnych osłonkach metalowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. techn. mały ładunek wybuchowy inicjujący wybuch właściwego materiału wybuchowego;

Wiktionary

(1.1) ulec zniszczeniu przez ogień

(1.2) dostać wyraźnych rumieńców

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spłonięcie n., płomień mrz., płomyczek mrz.

czas. płonąć

Wiktionary

spłoszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. płoszyć)

(1.1) spowodować ucieczkę

(1.2) onieśmielić

(1.3) zakłócić coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Głośna zabawa dzieci spłoszyła boćka.

(1.2) „Znów dzwonił X” – wyszeptała spłoszona Anna, odkładając słuchawkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. płoszenie n., spłoszenie n.

czas. płoszyć ndk., przepłaszać ndk., przepłoszyć dk., wypłoszyć dk.

przym. płochliwy

Wiktionary

spłuczka

pojemnik na wodę umieszczony nad muszlą klozetową, służący do jej spłukiwania; płuczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

Wiktionary

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spłycenie n., płycizna ż., płytkość ż.

czas. spłycać ndk., spłycić dk.

przym. płytki, płyciutki

przysł. płytko, płyciutko

Wiktionary

spłyciały

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spływ m., pływalnia ż.

Wiktionary

spływ

1. ściekanie wody
2. miejsce, gdzie łączą się dwie rzeki
3. wycieczka określonym szlakiem wodnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ruch wody z góry na dół

(1.2) ujście rzeki do innej rzeki

(1.3) stopniowe docieranie rzeczy do celu

(1.4) zorganizowana podróż łodziami lub kajakami;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

spływ – forma rekreacji polegająca na płynięciu kajakami po rzece
spływ – grawitacyjne przemieszczanie się mas ziemnych, materiałów skalnych lub zwietrzelinowych.
- spływ błotny
- spływ grawitacyjny podwójny
- spływ kohezyjny
- spływ kolizyjny
- spływ mułowy
- spływ piaszczysty
- spływ popiołowy
- spływ rumoszu
- spływ upłynnionego materiału
spływ wolutowy – dekoracyjna, boczna część budowli sakralnych; detal architektoniczny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spwɨf, AS: spu̯yf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spływak m., spływanie n., spływnik m.

czas. pływać, spływać ndk., spłynąć dk.

przym. spływny, spływowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ujście, zbieg

Wiktionary

spływaj

wykrzyknik

(1.1) pot. wynoś się! nie przeszkadzaj!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) precz, spływaj stąd, spieprzaj

Wiktionary

spływak

część pióra wiecznego

SJP.pl

spływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spływać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spływ mrz.

Wiktionary

spływać

1. o cieczy, lodowcu, lawie itp.: płynąć w dół, zsuwać się po pochyłej powierzchni
2. zwieszać się, opadać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spłynąć)

(1.1) płynąć w dół (o cieczy)

(1.2) płynąć z prądem, w dół rzeki, potoku

(1.3) być pokrytym płynem

(1.4) przen. pot. grub. odchodzić, odczepiać się, zostawiać w spokoju

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rzeki spływają do morza.

(1.2) Flisacy i turyści spływają Dunajcem.

(1.3) Po treningu cały spływał potem.

(1.4) Spływaj stąd gówniarzu, bo wezwę policję.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spływ m., pływalnia ż., płyn m., spław m.

czas. płynąć ndk., pływać ndk., spławiać ndk., spławić dk.

przym. spławny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ściekać

(1.2) dryfować

(1.3) ociekać, zalewać się

(1.1) sport. rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;

Wiktionary

Squash (wym. "sku̟osz", "skłosz") – dyscyplina sportowa polegająca na odbijaniu rakietą piłki o ścianę w sposób, który w maksymalnym stopniu utrudni ponowne odbicie piłki przez przeciwnika.Od Igrzysk Olimpijskich 2028 squash będzie dyscypliną olimpijską. Będzie wówczas jedną z dwóch, obok futbolu flagowego dyscyplin, które zadebiutują w programie tej imprezy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Grę w squasha toczy się do zdobycia jedenastu punktów.

Wiktionary

Powiązane:

przym. squashowy

Wiktionary

squashowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z squashem, dotyczący squasha

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. squash m.

Wiktionary

squashysta

[czytaj: skłoszysta] osoba grająca w squasha

SJP.pl

squat

[czytaj: skłot] opuszczony budynek, nielegalnie zagospodarowany lub zamieszkany przez nieformalną grupę; squot, skłot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów;

Wiktionary

Squat ("spolszczane" skłot) – potocznie, opuszczona nieruchomość, zajęta przeważnie bez zgody właściciela.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Squaty, czyli opuszczone pustostany zagospodarowane przez swoistą grupę społeczną zwaną squattersami, są spotykane praktycznie w każdym większym mieście Europy.

(1.1) Squat tym się różni od akademika, że tu rządzą ludzie, a w akademiku zawsze jest jakaś administracja.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. squatter m., squatterka ż., squatters m., squatting m., skłot m., skłotowanie n., zaskłotowanie n.

czas. skłotować

przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skłot

Wiktionary

squatter

[czytaj: skłoter] skwater, squatters;
1.
a) w USA i Australii: osadnik nieposiadający tytułu prawnego;
b) w Australii: hodowca owiec dzierżawiący ziemię od państwa;
2. osoba zamieszkująca nielegalnie opuszczone budynki: domy, fabryki itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba mieszkająca na squacie

(1.2) hist. w USA: osadnik na nowej ziemi nieposiadający do niej tytułu prawnego, oczekujący na taki tytuł

(1.3) hodowca owiec w Australii, dzierżawiący (często dożywotnio lub dziedzicznie) pastwiska od państwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Właściciele budynków mają swoje prawa i legalne sposoby, aby usunąć squatterów z budynku, jednakże nie mogą używać przemocy ani groźby.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. squatters m., squatting m., skłot m., squat m., skłotowanie n.

:: fż. squatterka ż.

czas. skłotować

przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

squatterka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: squatter

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niestety, oblatana w tych klimatach Iwona, przyjaciółka squatterka od kilku lat pomieszkująca w ten sposób w Londynie, szybko pozbawiła mnie złudzeń: w żadnym z trójmiejskich pustostanów squat nie funkcjonuje. (z Internetu)

(1.1) Tu ludzie żyją, chodzą stąd do pracy, szkoły, studiują po dwa kierunki – twierdzi squatterka Alina. (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. squatter m., squatters m., squatting m., skłot m., squat m., skłotowanie n., zaskłotowanie n.

czas. skłotować

przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

squatters

[czytaj: skłoters] skwater, squatter;
1.
a) w USA i Australii: osadnik nieposiadający tytułu prawnego;
b) w Australii: hodowca owiec dzierżawiący ziemię od państwa;
2. osoba zamieszkująca nielegalnie opuszczone budynki: domy, fabryki itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. squatter.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dla jednych to zwykli chuligani i cwaniacy. Dla innych prawdziwie wolni ludzie. Ale dziś squattersem zostaje się często z przymusu. (z Internetu)

(1.1) Squattersi zbierają podpisy pod petycją z prośbą o odroczenie terminu wyburzenia. (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. squatter m., squatterka ż., squatting m., skłot m., squat m., skłotowanie n., zaskłotowanie n.

czas. skłotować

przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

squaw

[czytaj: skło] Indianka z Ameryki Północnej

SJP.pl

squot

[czytaj: skłot] rzadko: opuszczony budynek, nielegalnie zagospodarowany lub zamieszkany przez nieformalną grupę; squat, skłot

SJP.pl

sr

symbol strontu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stront (Sr) – pierwiastek chemiczny z grupy metali ziem alkalicznych
Steradian (sr) – miara kąta bryłowego
Sąd rejonowy (SR)
Stacja rozrządowa (SR)
kod ISO 639-1 (sr) dla języka serbskiego
kod ISO 3166-1 (SR) dla państwa Surinam
Slovenský rozhlas – słowacki publiczny nadawca radiowy
Saarländischer Rundfunk – niemiecki regionalny nadawca radiowo-telewizyjny
Sveriges Radio (SR) – szwedzki publiczny nadawca radiowy
senior

Wikipedia

sr.

skrót od: senior (najstarszy członek rodziny lub rodu); Sr.

SJP.pl

skrót

(1.1) = srebrny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Elizabetpolu są prócz tego w obiegu dawne monety gandżyńskie: dżewatchański rubel albo besz-abaz (71 kop. sr.) on-szagi (42 kop.) besz-szagi (21 kop.) abaz (17 kop.).

(1.1) Rząd cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego podaje do publiczney wiadomości na ostatnim terminie licytacyi odbytym w 9 b. marca dla oddania na czynsz wieczny folwarków Puzyryszek, Rubionki i Dowgirdziszek postąpiono za folwark pierwszy rub. sr. 743 za drugi rub. sr. 55 do folwarku zaś Dowgierdziszek z którego wyciągnięta intrata wynosi rub. sr. 714 kop. 35, nie znaleźli się kontrahenci.

Wiktionary

sracz

wulgarnie:
1. ubikacja, ustęp;
2. młoda osoba, zwłaszcza niedojrzała; smarkul, smarkacz, młodzik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grub. ubikacja

(1.2) grub. sedes

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zastanawiam się, czy w tym „mieście” nie ma ciekawszych tematów dla prasy od kilku skradzionych klamek w sraczu starostwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: srat͡ʃ, AS: srač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sranie n., sraka ż., sraczka ż., wysranie n.

:: zdrobn. sraczyk m.

czas. srać ndk., wysrać dk.

przym. sraczkowaty, sraczowy, sraki

rzecz. sracz mrz.

:: zgrub. sraka ż.

czas. srać, obesrać

przym. sraczkowaty, sraki, sraczkowy

przymiotnik relacyjny

srajfon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pejor. iPhone

Wiktionary

srajmajtek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nicpoń

Wiktionary

srajtaśma

potocznie: papier toaletowy; szajspapier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

wulgarnie:
1. biegunka, rozwolnienie; sraczka;
2. pośladki, tyłek; dupa, dupsko

SJP.pl

Przykłady

(1.1) – Jestem socjalizująca – mawiała o sobie. – Sralis-mazgalis! – komentowały ciotki. – Znalazła się komunistka! Może jeszcze wstąpi do partii?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsralʲis‿mazˈɡalʲis, AS: sralʹis‿mazgalʹis

Wiktionary

sraluch

smarkacz, srajdek, smród; pogardliwie:
1. młoda osoba, zwłaszcza niedojrzała;
2. dziecko, zwłaszcza niegrzeczne

SJP.pl

sranda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.2) wulg. lekceważyć kogoś lub coś, kpić sobie z czegoś, gwizdać na coś

czasownik zwrotny niedokonany srać się (dk. brak)

(2.1) wulg. pot. przesadnie bać się czegoś

1. zdrobnienie od srebra
2. potocznie: kawałek, płatek staniolu lub lśniącej folii metalowej

SJP.pl

srebra

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Ag, stosowany w jubilerstwie, fotografice i lecznictwie;
2. przenośnie: blask, połysk, odblask srebrny;
3. wyroby, naczynia ze srebra, nici z dodatkiem srebra;
4. srebrny medal przyznawany za zajęcie drugiego miejsca w zawodach;
5. żywe srebro:
a) osoba pełna życia i energii;
b) rtęć

SJP.pl

srebrenica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodniej Bośni, leżące na terenie autonomicznej Republiki Serbskiej;

Wiktionary

Srebrenica (cyr. Сребреница) – miasto w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, siedziba gminy Srebrenica. W 2013 r. liczyło 2241 mieszkańców, z czego większość stanowili Boszniacy.

Swoją nazwę zawdzięcza wydobyciu srebra. Obecnie działa w nim kopalnia soli i uzdrowisko. W jego pobliżu działały także kopalnie ołowiu, cynku i złota. W 1991 r. gminę Srebrenica zamieszkiwało 36 666 osób, z czego ponad 75% stanowili bośniaccy muzułmanie, a niespełna 23% – bośniaccy Serbowie.

Wikipedia

Przykłady

SJP.pl

srebrnica

naramiennica srebrnica - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Srebrnica – część miasta Koronowo, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
Srebrnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wieluń

Wikipedia

srebrnik

1. dawna moneta srebrna;
2. zimozielona roślina drzewiasta z rodziny srebrnikowatych, o barwnych przykwiatkach i srebrzyście owłosionych liściach, występująca głównie w Afryce Południowej;
3. bylina z rodziny różowatych, o żółtych kwiatach i srebrzyście owłosionych liściach, rozpowszechniona na całym świecie, w Polsce rosnąca na wilgotnych łąkach, rowach i w pobliżu zabudowań gospodarskich; pięciornik gęsi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. pot. każda dawna moneta srebrna

(1.2) bot. rodzaj rośliny z rodziny srebrnikowatych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) rzem. rzemieślnik wytwarzający wyroby ze srebra

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. srebro n.

przym. srebrzysty

Wiktionary

srebrnikowate

rodzina roślin drzewiastych z rzędu srebrnikowców, o barwnych kwiatach zebranych w kwiatostany i skórzastych liściach, często srebrzystych na spodniej stronie, występujących wyłącznie na półkuli południowej; owełkowate

SJP.pl

Wikipedia

srebrnikowaty

o cechach srebrnikowatych (rodzina roślin drzewiastych); owełkowaty

SJP.pl

srebrnikowce

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. mały ptak z podrodziny mniszek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na gałęzi przysiadły dwa srebrnodziobki.

Wiktionary

srebrnodzioby

przymiotnik

(1.1) taki, który ma srebrny dziób

Wiktionary

srebrnogrzbiety

kanczyl srebrnogrzbiety - wietnamski ssak z rodziny kanczylowatych

SJP.pl

srebrnogrzywy

mający srebrną grzywę

SJP.pl

srebrnogórski

przymiotnik relacyjny

srebrnooki

mający srebrne oczy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) jubil. wykonany ze srebra

(1.2) przypominający kolor srebra

(1.3) sport. odnoszący się do zdobycia drugiego miejsca, związany ze zdobyciem drugiego miejsca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Założyła czarną sukienkę i długie, srebrne kolczyki.

(1.2) Kupiliśmy nowy samochód, to ten srebrny metalik.

(1.2) W ołtarzu głównym kościoła znajduje się obraz Matki Boskiej Truskolaskiej w srebrnej sukience – słynący z cudów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɛbrnɨ, AS: srebrny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. srebro n., sreberko n., srebrnictwo n., srebrzenie n.

czas. srebrzyć ndk., posrebrzyć dk.

przym. srebrzysty, srebrzony, posrebrzany

przysł. srebrnie, srebrno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ze srebra

(1.2) srebrzysty; gw. Górny Śląsk śrebny

Wiktionary

srebro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;

(1.2) biały, błyszczący metal szlachetny, surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet

(1.3) wyrób, zwłaszcza naczynie, ze srebra (1.2)

(1.4) sport. srebrny medal

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Ag”. Zobacz też: AG.

Srebro (Ag, argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma srebro?

(1.2) Kupiłam wczoraj piękne kolczyki ze srebra.

(1.3) To nasze rodowe srebra, cudem ocalone z wojennej pożogi.

(1.4) Polscy siatkarze zdobyli srebro!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɛbrɔ, AS: srebro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. srebrnik m.

czas. posrebrzać ndk., posrebrzyć dk.

Wikipedia

srebrzystobiało

przysłówek sposobu

przymiotnik

przymiotnik

1. mający kolor srebra, srebrny;
2. o głosie, tonie itp.: metaliczny, dźwięczny; srebrny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający barwę i połysk srebra

Powiązane:

rzecz. Srem mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) syrmijski

Wiktionary

sriracha

[czytaj: siracza] tajski sos z przetartych papryczek chili, z dodatkiem przypraw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pikantny tajski sos z przetartych papryczek chili z dodatkiem czosnku, octu, cukru i soli używany jako przyprawa;

Wiktionary

Sriracha (taj. ศรีราชา, wym. [sǐːrāːt͡ɕʰāː]) – tajski sos z przetartych papryczek chili z dodatkiem marynowanego czosnku, octu, cukru i soli. Nazwa sosu pochodzi od nazwy miejscowości Si Racha w 1935 roku. Autorką przepisu jest Thanom Chakkapak.

Wikipedia

srk

skrótowiec, rzeczownik rodzaju nijakiego

(1.1) = kolej. sterowanie ruchem kolejowym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Shah Rukh Khan – aktor bollywoodzki i producent filmowy
Spółka Restrukturyzacji Kopalń – przedsiębiorstwo z siedzibą w Bytomiu
Sterowanie ruchem kolejowym – zestaw funkcji oraz ich zastosowania, które umożliwiają bezpieczny ruch pociągów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na całość urządzeń przekazywania informacji w relacji tor-pojazd w SRK składa się część torowa i część pojazdowa umieszczona w pojeździe trakcyjnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ɛr‿ˈka, AS: es‿er‿ka

Wiktionary

sroczek

rodzaj ptaków z rodziny muchołówkowatych

SJP.pl

sroczewo

Sroczewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Książ Wielkopolski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś położona 6 km na północny zachód od Książa Wielkopolskiego przy drodze powiatowej nr 4076 do Świączynia przez Zaborowo oraz nr 4077 do Dobczyna przez Chrząstowo.

Wikipedia

sroczka

rodzaj ptaków z rodziny muchołówkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od sroka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sroczka – potok, dopływ Dramy
Sroczka – struga, dopływ Bełdówki

Powiązane:

rzecz. sroka ż., sroczka ż., srokacz ż., srokosz mzw.

przym. srokaty

Wiktionary

sroczyn

Sroczyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo. Prowadzi tędy Wielkopolska Droga św. Jakuba.

Wieś leży w bezleśnej okolicy, przy drodze z Pobiedzisk do Kiszkowa.

W 1908 roku decyzją administracyjną Niemcy przyłączyli Sroczyn i okoliczne dobra do sąsiedniej kolonii niemieckiej "Elsenhof".

Wikipedia

sroczyński

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Sroczyński – technolog produktów skrobiowych
Aleksander Sroczyński – scenarzysta i reżyser
Grzegorz Sroczyński – dziennikarz i publicysta
Jan Sroczyński (ujednoznacznienie)
Józef Sroczyński – przemysłowiec, meblarz, fabrykant
Michał Sroczyński – inżynier górnictwa, przemysłowiec
Romuald Sroczyński – organista i pedagog
Roman Sroczyński – polityk, poseł na Sejm
Ryszard Sroczyński – rzeźbiarz
Tadeusz Sroczyński – generał Wojska Polskiego
Zdzisław Sroczyński – oficer, cichociemny
Zenon Sroczyński – piłkarz

Wikipedia

sroczątko

zdrobnienie od: sroczę

SJP.pl

sroczę

pisklę sroki

SJP.pl

srogi

niemający wyrozumiałości, litości, okrutny, surowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) surowy, bez litości, niewyrozumiały

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. duży, ogromny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tadeusz Srogi – polski więzień obozów niemieckich
Bolesław I Srogi – książę Czech
Fryderyk III Srogi – margrabia Miśni i landgraf Turyngii
Harald III Srogi – król Norwegii
Iwan III Srogi – wielki książę moskiewski
Jan Srogi – hospodar mołdawski

Wikipedia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Pica pica|ref=tak., czarno-biały ptak z długim ogonem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sroka – gatunek ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae)
Sroka – polski szybowiec szkolny i przejściowy
Anna Sroka – aktorka
Antoni Sroka – inżynier mechanik, bibliotekarz
Bronisław Sroka – działacz opozycji w PRL
Bronisław Sroka – oficer-radiotelegrafista
Edmund Sroka – polityk
Grzegorz Sroka – franciszkanin
Henryk Sroka – teolog
Iwona Sroka – ekonomistka
Magdalena Sroka (ur. 1979) – policjantka, posłanka na Sejm RP
Magdalena Sroka – polska menedżerka kultury, była dyrektor Instytutu Sztuki Filmowej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Między brzozami przelatywały przed powozem sroki i dudki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɔka, AS: sroka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. srokacz mzw.

:: zdrobn. sroczka ż.

przym. sroczy, srokaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw. Górny Śląsk stroka, stróka

Wiktionary

srokacz

1. koń lub wół maści pstrej; pstrok
2. przestarzale, żartobliwie: człowiek szpakowaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) srokaty koń

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Srokacze
umaszczenie koni, np. pinto
Timiszoarski srokacz – rasa gołębi
Królik olbrzym srokacz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsrɔkat͡ʃ, AS: srokač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sroka ż., sroczka ż., srokosz m., srokacizna ż.

przym. srokaty, sroczy

Wiktionary

srokaty

o maści zwierząt, zwykle konia: mający sierść w łaty lub cętki

SJP.pl

przymiotnik

Wiktionary

srokowianka

mieszkanka Srokowa (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Srokowa

(1.2) kobieta pochodząca ze Srokowa, urodzona w Srokowie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zapraszamy wszystkie srokowianki na bezpłatną cytologię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Srokowo n.

:: fm. srokowianin m.

przym. srokowski

Wiktionary

srokowo

wieś w Polsce

SJP.pl

Zobacz też: Srokowo w innych znaczeniach tej nazwy.

Srokowo (przed II wojną światową "Dryfort", niem. "Drengfurth") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Srokowo, na Mazurach. Siedziba gminy Srokowo. Dawniej miasto; uzyskało lokację miejską w 1405 roku, zdegradowane w 1945 roku. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie olsztyńskim.

Wikipedia

srokowski

przymiotnik od: Sroki, Srokowo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Srokowem, dotyczący Srokowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Srokowo n., srokowianin m., srokowianka ż.

Wiktionary

srom

1. ogół zewnętrznych narządów płciowych kobiet i samic ssaków;
2. dawniej: wstyd, hańba, niesława

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. seks. zewnętrzne żeńskie narządy płciowe;

(1.2) przest. (dziś książk.) wstyd, zniewaga

Wiktionary

Srom, rzadziej wulwa ( vulva) – zewnętrzna część układu płciowego samic ssaków. U kobiety składa się z wzgórka łonowego, dwóch warg sromowych większych i dwóch mniejszych, spoidła przedniego i tylnego warg, wędzidełka warg sromowych, łechtaczki, napletka łechtaczki, wędzidełka łechtaczki oraz przedsionka pochwy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiele kobiet nie lubi rozmawiać o swoim sromie.

(1.2) Joachim z wielkim sromem i smętkiem odszedwszy, mowił sam k' sobie: „Coż mam teraz działać?” → Joachim z wielkim wstydem i smutkiem odszedłszy, mówił sam do siebie: „Co mam teraz robić?”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: srɔ̃m, AS: srõm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sromota ż., sromotność ż.

czas. sromać się, zasromać się, zasromać, sromać

przym. sromotny, sromowy, sromieźliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. kiep

(1.2) stpol. sromota

Wiktionary

sromać

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. zawstydzać

czasownik zwrotny niedokonany (dk. brak)

(2.1) przest. wstydzić się

Wiktionary

Przykłady

(2.1) …mieszkają w lasach, jedzą strawy plugawyugawe, nie sromają się wobec rodziców mówić rzeczy ladace.

Wiktionary

Wikipedia

sromotnikowaty

o cechach sromotnikowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

sromotnikowce

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy pieczarniaków

SJP.pl

Sromotnikowce ("Phallales" E. Fisch.) – rząd grzybów z klasy pieczarniaków ("Agaricomycetes").

Wikipedia

sromotnikowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy pieczarniaków

SJP.pl

sromotnikowy

→ sromotnik

SJP.pl

Patrz:

sromotnik

sromotność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sromotne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sromotnik m., srom m., sromota ż.

przym. sromotny, sromotnikowy

przysł. sromotnie

Wiktionary

sromotny

całkowity, okrywający wstydem, żałosny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

sroższy

stopień wyższy od przymiotnika: srogi

SJP.pl

srożypląt

wiecznie zielone drzewo liściaste z rodziny korzeniarowatych, z obszarów tropikalnych, wypuszczające z pnia i gałęzi liczne korzenie podporowe i powietrzne, wchodzące w skład namorzynów, cenione m.in. ze względu na twarde drewno używane jako budulec i do obróbki stolarskiej; korzeniara, korzeniara namorzyniec, ryzofora

SJP.pl

srożyć

czynić srogim, nadawać czemuś wyraz srogości

SJP.pl

srr

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. hist. = Socjalistyczna Republika Radziecka

Wiktionary

sru

wykrzyknik nazywający czynność wykonywaną nagle, szybko, z impetem; fru

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) wyraz używany do wyrażenia gwałtownej czynności

Wiktionary

Powiązane:

czas. srać

Wiktionary

srutututu

srutututu, majtki z drutu - zwrot używany w celu wyrażenia opinii, że to, co zostało uprzednio powiedziane, mówiący uważa za głupie lub nieprawdziwe; trutututu, majtki z drutu

SJP.pl

srzednicki

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Kołłątaj-Srzednicki (1883–1944) – polski lekarz i generał
Jerzy Srzednicki (1930–2007) – polski malarz, grafik, rzeźbiarz, poeta
Konrad Srzednicki (1894–1993) – polski malarz i grafik
Roman Srzednicki (ur. 1954) – polski matematyk
Stanisław Pomian-Srzednicki (1840–1925) – polski sędzia, pierwszy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego
Stanisław Srzednicki (1915–1944) – polski instruktor harcerski, powstaniec warszawski

Wikipedia

srzeżoga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. i gwara. migotliwe, lśniące powietrze w czasie upału; lekka mgiełka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rdza czyli mączna rosa albo srzeżoga staje się albo gdy miodowa rosa uschnie i niby się w proch obraca, albo jest od nocnego zimna i rannych przymrozków szkodliwie spieczona wilgoć (…). Dzieje się to w maju i czerwcu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rdza, rosa mączna, śrzeżoga, śreż

Wiktionary

srąbek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg. sanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) srąbik, szrumbek

Wiktionary

ss

[czytaj: es-ES] skrót od:
1. Schutzstaffel - organizacja hitlerowska;
2. Stocznia Szczecińska

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

SS (od niem. Schutzstaffel) – niemiecka hitlerowska formacja
- Waffen-SS – (para)militarna
- SS-Reiterei – rekreacyjna
SS – Szare Szeregi; zakonspirowane Harcerstwo Polskie w czasie II wojny światowej, organizacja zbrojna współdziałająca z AK.
SS (od ang. Ship Submersible) – w klasyfikacji NATO myśliwski okręt podwodny o napędzie konwencjonalnym
ss – niem. litera ẞ/ß
SS (od ang. Steam Ship) – statek parowy (zob. też skróty przed imionami statków)
SS (od ang. Special Stage) – odcinek specjalny
SS (od ang. Secret Service):
- United States Secret Service – służba specjalna USA
- Secret Service – szwedzki zespół pop-rockowy
- Secret Service – czasopismo o grach komputerowych

Wikipedia

ss-man

[czytaj: esesman] członek SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; esesowiec, esesman, SS-owiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

ssak

przedstawiciel gromady kręgowców, których młode karmią się mlekiem matki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Mammalia|ref=tak., zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) med. techn. zob. aspirator.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Charakterystyczną cechą ssaków jest stałocieplność.

(2.1) Kierownik bloku operacyjnego zawiadomił dyrektora szpitala, że ma tylko jeden sprawny ssak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sːak, AS: •sak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ssaki nmos., przyssawka ż., ssawka ż., ssanie n.

Wiktionary

ssakozębny

gady ssakozębne - grupa gadów z rzędu terapsydów; teriodonty

SJP.pl

ssangyong

marka samochodów terenowych

SJP.pl

ssanie

napełnianie cylindra wodą, powietrzem lub mieszanką pod działaniem podciśnienia wywołanego ruchem tłoka w cylindrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ssać.

(1.2) techn. napełnianie cylindra silnika spalinowego mieszanką, powietrzem lub wodą

(1.3) przen. uczucie głodu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prawidłowo stosowane ssanie oleju słonecznikowego powinno rezultować dobrym samopoczuciem oraz widoczną poprawą ogólnego zdrowia.

(1.3) Czuję ssanie w żołądku i szybko muszę coś zjeść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsːãɲɛ, AS: •sãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ssak m., ssaki nmos.

czas. ssać

Wiktionary

ssawa

wentylator wysysający gazy, pyły lub dymy ze zbiornika, pomieszczenia, kopalni itp. i wytłaczający je do atmosfery lub innej przestrzeni; ekshaustor

SJP.pl

ssawiec

ssawiec niedźwiedziowaty - dawna nazwa szopa pracza

SJP.pl

ssawka

1. aparat gębowy motyla w postaci długiej rurki w kształcie trąbki, służący do wysysania nektaru z kwiatów;
2. organ organizmów pasożytniczych służący do pobierania pokarmu od żywiciela; haustorium;
3. końcówka odkurzacza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) końcówka ssąca odkurzacza

Wiktionary

Ssawka, trąbka (łac. "haustellum", "proboscis") – wieloznaczny termin stosowany w zoologii dla określenia wydłużonego, nieparzystego przydatku na głowie niektórych zwierząt, głównie bezkręgowych, zazwyczaj połączonego z otworem gębowym i służącego do pobierania pokarmu. W poszczególnych grupach zwierząt ma różnorodną budowę. Oprócz pobierania substancji pokarmowych może też pełnić funkcje czuciowe, oddechowe lub czepne.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ssak mzw./mrz., przyssawka ż.

Wiktionary

ssawny

1. mający zdolność wysysania płynów lub gazów, umożliwiający takie wysysanie;
2. kosz ssawny - sito znajdujące się na wlocie przewodu ssawnego pompy, chroniące ją przed zasysaniem dużych zanieczyszczeń; smok;
3. rura ssawna - przewód łączący wlot pompy, cylindra, silnika spalinowego itp. z obszarem zasysania

SJP.pl

ssać

pić wyciągając z czegoś płyn ustami

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pić wyciągając z czegoś płyn ustami

(1.2) o niemowlętach i młodych zwierzętach pić mleko z piersi matki

(1.3) powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu

(1.4) trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem

(1.5) odprowadzać płyn (gaz i ciecz) lub drobne przedmioty za pomocą podciśnienia

(1.6) eufem. grub. robić fellatio, mieć stosunek oralny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moje dzieci wolą ssać skondensowane kakao z tubki niż je rozpuszczać w szklance wody.

(1.2) Kubuś, gdy ssie, to zawsze zamyka oczka.

(1.2) Gdy Margot stanik swój rozpinała, / By miał kotek, biedactwo, co ssać / Biegła nas, biegła nas cała zgraja, / By popa-pa-pa-pa-pa-patrzeć…

(1.3) Tomek lubi ssać landrynki.

(1.4) Niektóre przedszkolaki mają zły nawyk ssania kciuka.

(1.5) Odkurzacz zawsze z jednej strony ssie, a z drugiej dmucha.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Server Side Includes – mechanizm skryptowy
Single System Image – mechanizm klastrowy
Small Scale Integeration – układ scalony małej skali integracji (elektronika)
Strategic Simulations, Inc. – firma tworząca gry komputerowe
SSI – Submersible Ship Independent w klasyfikacji okrętów podwodnych
Scuba Schools International – organizacja szkoląca nurków

Wikipedia

ssp

skrót od: Pia Societas a Sancto Apostolo Paulo - zakon paulistów

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) = ekon. praw. spółka skarbu państwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szkoła Sztuk Pięknych w Warszawie
Spółka Skarbu Państwa
samoczynna sygnalizacja przejazdowa
system sygnalizacji pożarowej
skrót zakonny paulistów
Scottish Socialist Party
ssp. – skrót z łac. subspecies (podgatunek)
Sell Side Platform
SSP – kod ISO 4217 dla funta południowosudańskiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Innowacje wiążą się z olbrzymim ryzykiem, tymczasem w SSP i administracji istnieje szczególnie duża niechęć do jego podejmowania, za wszelką cenę chce się unikać porażek i pomyłek.

Wiktionary

sss

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. odgłos naśladujący syczenie żmiji

(1.2) dźwięk. dźwięk wydawany przez ulatniający się pod ciśnieniem gaz

(1.3) dźwięk. odgłos wydawany podczas odczuwania bólu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

SSS – określenie trzech wysp w archipelagu Małych Antyli
SSS – holenderski, męski klub siatkarski z Barneveld
SSS – kryptonim Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej używany w latach 1941-1942
SSS – server session socket
SSS – Sigue Sigue Sputnik
SSS – słownik starożytności słowiańskich
SSS – Short Sharp Shock
SSS – SunSet Swish
SSS – zespół chorego węzła zatokowo-przedsionkowego (ang. sick sinus syndrome)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. syczek m., syczenie n., syk m., syknięcie n.

czas. syczeć ndk., syknąć dk.

przym. sykliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) ała

Wiktionary

ssss

[czytaj: es-es-es-es] zaburzenie psychiczne objawiające się nadwrażliwością na określone odgłosy; mizofonia

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

staphylococcal scalded skin syndrome – choroba Rittera
Samo sloga Srbina spasava – historyczna dewiza serbska
Society for Social Studies of Science – organizacja non-profit
Secondary Security Screening Selection – forma dodatkowej kontroli pasażerów na amerykańskich lotniskach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) gen. bryg. w st. sp. Tadeusz Jastrzębski, ps. „Jabłoński” (= generał brygady w stanie spoczynku… pseudonim…)

(1.2) maksymalna temperatura 100 st. C. (= stopni Celsjusza)

(1.3) Na prezydenta Rada m. st. (= miasta stołecznego) Warszawy wybrała urbanistę Stanisława Wyganowskiego.

skrót w funkcji przymiotnika

(1.1) stan trwałości i równowagi w przebiegu określonych procesów, w określonej dziedzinie życia

(1.2) przywrócenie równowagi w gospodarce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ponadto stała para ślubna czy nieślubna zwykle ma konkretne plany, dotyczące przyszłości i stabilizacji życia we dwoje, w związku z czym zależy im na możliwie jak najszybszym ukończeniu studiów i stworzeniu sobie własnego domu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stabilizowanie n., ustabilizowanie n., stabilizator m., stabilność ż.

czas. stabilizować ndk., ustabilizować dk.

przym. stabilizacyjny, stabilny

przysł. stabilizacyjnie, stabilnie

Wiktionary

stabilizacyjny

→ stabilizacja

SJP.pl

Patrz:

stabilizacja

stabilizator

1. urządzenie do utrzymywania stałej wartości jakiejś wielkości fizycznej (napięcia elektrycznego, kierunku ruchu itp.) lub ograniczenia jej zmian;
2. substancja chemiczna dodawana w małych ilościach do żywności, kosmetyków, leków itp. w celu zapobieżenia niepożądanym zmianom;
3. urządzenie w pojazdach mechanicznych, zapobiegające zbyt dużemu przechylaniu się na boki;
4. urządzenie automatycznie utrzymujące samolot w ustalonym kursie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. spoż. substancja umożliwiająca utrzymanie właściwości fizyczno-chemicznych środków spożywczych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stabilizator – układ elektroniczny stosowany do stabilizacji parametrów sygnałów.
Stabilizator poprzeczny – element zawieszenia pojazdu jezdnego zapobiegający jego przechyłom.
Stabilizator podłoża – maszyna do robót drogowych.
Stabilizator – element konstrukcji statku redukujący jego przechyły.
Stabilizator (zwany też buforem lub płynem buforującym) – płyn stosowany w zespole wodnym maszyn offsetowych w celu utrzymania kwasowości i twardości wody na odpowiednim poziomie, optymalnym dla druku...
Stabilizator – substancja umożliwiająca utrzymanie właściwości fizyczno-chemicznych produktów.
Stabilizator – mieszaniny związków chemicznych, zapobiegające krzepnięciu krwi,
Stabilizator – grupa izotropii, podgrupa grupy działającej na zbiorze.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. stabilność ż., stabilizacja ż.

czas. stabilizować

Wiktionary

stabilizować

1. doprowadzać do stanu trwałości, równowagi; ustalać, normować;
2. utrzymywać stałą wartość, pozycję czegoś;
3. stabilizować się - stawać się trwałym, stałym; utrwalać się, statkować

SJP.pl

czasownik

(1.1) czynić stabilnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drugi ratownik przecisnął się obok Brodziaka i w chwili, gdy końcówka noszy znalazła się przy drzwiach, zwolnił jakiś zaczep i podobny stelaż z kółkami opadł na dół, stabilizując wózek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stabilizowanie n., stabilizacja ż., stabilizator m., stabilność ż., ustabilizowanie n.

przym. stabilny

Wiktionary

stabilizująco

→ stabilizować

SJP.pl

Patrz:

stabilizować

stabilne

forma przymiotnika.

(1.1) n. M., B. W. lp., nmos. M., B., W. lm. od: stabilny

Wiktionary

stabilniej

stopień wyższy od przysłówka: stabilnie

SJP.pl

stabilniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: stabilny

SJP.pl

stabilność

→ stabilny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co stabilne

Wiktionary

Patrz:

(1.2) (o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję

(1.1) odczasownikowy od|stablicować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstablʲit͡sɔˈvãɲɛ, AS: stablʹicovãńe

Wiktionary

stablicować

czasownik

(1.1) dokonany od|tablicować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstablʲiˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: stablʹicovać

Wiktionary

stabloidyzować

1. nadać czemuś bardzo uproszczoną formę;
2. stabloidyzować się - upodobnić się stylem do tabloidów, popularnych gazet zajmujących się plotkami i nieistotnymi sensacjami

SJP.pl

stabryła

nazwisko

SJP.pl

stabrów

Stabrów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Sitno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Sitno. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 661 mieszkańców.

Wikipedia

stabuizować

nadać charakter tabu

SJP.pl

stabulacja

w zootechnice: chów bydła oborze, również w ciągu całego lata, bez wypasu łąkowego; chów oborowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. dokarmianie w oborze bydła zielonką podczas całego lata

(1.2) zootechn. całoroczne przebywanie bydła w oborze

Wiktionary

staccato

[czytaj: stakKAto] w muzyce: rodzaj artykulacji polegający na wyraźnym oddzielaniu dźwięków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. technika śpiewu lub gry na instrumentach muzycznych polegająca na ostrym oddzielaniu od siebie kolejnych dźwięków przez skracanie czasu ich trwania;

przysłówek

(2.1) w sposób charakterystyczny dla techniki staccato (1.1)

Wiktionary

Staccato (wym. "stakkato"; wł. oderwany, oddzielony) – technika artykulacji w grze na instrumentach muzycznych, w której kolejne dźwięki są grane oddzielnie, ze skracaniem ich wartości.

W grze na gitarze, harfie czy innych instrumentach strunowych szarpanych staccato wykonuje się poprzez natychmiastowe uciszenie struny po jej szarpnięciu, lub poprzez szarpanie strun już lekko przytrzymanych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W instrumentach smyczkowych staccato polega na „puszczeniu” smyczka, żeby się zatrzymał, lub oderwaniu go od struny.

Wiktionary

staccatowy

→ staccato

SJP.pl

Patrz:

staccato

stacewicz

nazwisko

SJP.pl

stacey

[czytaj: stejs-i] obce imię żeńskie

SJP.pl

stach

zdrobnienie od: Stanisław (imię męskie); Stasiek, Staszek, Stacho

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Stanisław

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od Stacha

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stach – forma zdrobnienia imienia Stanisław
Dariusz Stach – polski aktor
Hania Stach – polska piosenkarka
Jagoda Stach – polska aktorka
Jan Stach (zoolog) – polski zoolog
Piotr Stach – rzymskokatolicki duchowny, teolog, biblista, wykładowca akademicki
Stach Konwa – kurpiowski bohater
Stach Szabłowski – polski historyk i krytyk sztuki

SJP.pl

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stachiewicz – polskie nazwisko
Julian Stachiewicz (1890–1934) – generał brygady Wojska Polskiego
Juliusz Stachiewicz (1924–1976) – profesor wydziału mechaniki Uniwersytetu McGil
Piotr Stachiewicz (1858–1938) – malarz i ilustrator
Piotr Stachiewicz (1926–1988) – powstaniec warszawski
Stanisław Stachiewicz (1869–1917) – urzędnik
Sylwester Stachiewicz (1892–1940) – major intendent Wojska Polskiego
Wacław Stachiewicz (1894–1973) – generał dywizji Wojska Polskiego
Wanda Stachiewicz (1895–1995) – działaczka kulturalna

Wikipedia

stachiurkolistny

przymiotnik

(1.1) Ambroży dopiero co powiedział mi o tym nieszczęściu. Gdzież Stachowa?

(2.1-2) Jadę dziś do Stachowa.

(3.1) Przed gankiem stojał pan Jacek z Mateuszem i pykając fajeczkę godził go do rznięcia drzewa na Stachową chałupę

Wiktionary

Wymowa:

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amber Stachowski – amerykańska piłkarka wodna
Antoni (Stachowski) – ukraiński biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, święty prawosławny
Józef Stachowski (1913–1944) – polski poeta
Mieczysław Stachowski (1900–1966) – polski inżynier leśnik, oficer rezerwy Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej
Marek Stachowski (1936–2004) – polski kompozytor współczesny i pedagog
Marek Stachowski (ur. 1957) – polski slawista i turkolog, etymolog, językoznawca historyczno-porównawczy
Ryszard Stachowski – psycholog, doktor habilitowany nauk humanistycznych, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, profesor zwyczajny
Serhij Stachowski – tenisista ukraiński
Stanisław Stachowski (1930–2021) – polski slawista i turkolog, językoznawca, badacz leksyki, leksykograf
William Stachowski – amerykański polityk
Władysław Stachowski (1887–1974) – regionalista, kolekcjoner, działacz społeczny
Stachowska

Wikipedia

stachowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stacha lub z nim związany

SJP.pl

stachoń

nazwisko

SJP.pl

Stachoń (808 m n.p.m.) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Kamiennych, w Masywie Dzikowca i Lesistej Wielkiej, około 2,5 km na zachód od miejscowości Unisław Śląski.

Wikipedia

stachura

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zdrobn. Stach, Stanisław

Wiktionary

Stachura – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Mniów.

Wieś wchodzi w skład sołectwa "Malmurzyn".

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Stach, Stacha, Stachowa, Stachówna, Stanisław, Stanisława, Stasia, Stasio, Staszek, Staś

Wiktionary

stachurski

nazwisko

SJP.pl

stachyra

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Danuta Stachyra (ur. 1950) − lektorka i spikerka
Dawid Stachyra (ur. 1985) − żużlowiec, syn Janusza
Janusz Stachyra (ur. 1960) − żużlowiec i trener
Michał Stachyra (ur. 1978) − autor gier i wydawca

Wikipedia

stacja

1. miejsce, gdzie zatrzymują się pociągi lub inne środki lokomocji i transportu; dworzec;
2. zakład działający na danym obszarze (np. badawczy, naukowy); placówka;
3. w dawnej Polsce: obowiązek utrzymania przejeżdżającego władcy, jego świty, dostojników i niższych urzędników;
4. dawniej: miejsce zmiany koni pocztowych w czasie podróży dyliżansem;
5. w liturgii rzymskiej: miejsce zatrzymania się procesji w celu odprawienia modłów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją

(1.2) zakład, placówka, instytucja obsługująca dany teren

(1.3) mot. punkt sprzedaży paliwa samochodom

(1.4) inform. urządzenie do odczytu wymiennych nośników danych

(1.5) rel. każdy z czternastu tradycyjnych wizerunków drogi krzyżowej Chrystusa umieszczanych w miejscu kultu

(1.6) nauk. wyspecjalizowany ośrodek badawczy i naukowy

(1.7) daw. miejsce zatrzymywania na odpoczynek, nocleg lub okresowy pobyt

(1.8) hist. książęca powinność utrzymania przejeżdżającego władcy i jego świty

(1.9) telew. zob. stacja telewizyjna.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stacja – w średniowieczu obowiązek utrzymania przejeżdżającego władcy, jego świty, dostojników i niższych urzędników, stanowiący powinność prawa książęcego.
stacja benzynowa (paliwowa)
stacja demontażu pojazdów
stacja kolejowa – miejsce zatrzymywania się pociągów, wyposażone w rozjazdy
- stacja czołowa
stacja metra
stacja węzłowa
stacja kosmiczna (orbitalna)
stacja polarna (antarktyczna)
stacja meteorologiczna
stacja sejsmologiczna
stacja czołowa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uwaga, wysiadamy na następnej stacji.

(1.1) Kiedy ponownie się ocknąłem, była już druga po południu. Natychmiast przypomniałem sobie, co się stało, pobiegłem do najbliższej stacji kolejowej i ruszyłem w drogę powrotną.

(1.6) Ale zadziałało i A-wing zgubił mnie kompletnie. Gdy wyrównał tor, już atakowałam. Patrzyłam, jak zataczający beczki myśliwiec uderza w bok stacji i staje w płomieniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstat͡sʲja, AS: stacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stanie n., stawanie n., stacjonowanie n.

:: zdrobn. stacyjka ż.

czas. stać dk./ndk., stawać ndk., stanąć dk., stacjonować ndk.

przym. stacyjny, wokółstacyjny, przystacyjny, stacjonarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przystanek, dworzec, terminal

(1.3) stacja benzynowa

(1.4) napęd

(1.6) placówka

(1.8) stan, gościtwa

(1.9) kanał, program

Wiktionary

stacjonariusz

księgarz na średniowiecznym uniwersytecie

SJP.pl

Wikipedia

stacjonarka

potocznie:
1. komputer stacjonarny, pecet;
2. dawniej: mała placówka lecznicza z kilkoma łóżkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. komputer stacjonarny

(1.2) pot. konsola stacjonarna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Promocja już działa i będzie aktywna aż do końca maja bieżącego roku. Trochę czasu zatem jest, więc można śmiało zaplanować zakup laptopa, stacjonarki czy przenośnej konsoli do gier.

Wiktionary

1. niezmieniający miejsca pobytu lub swego położenia; stały;
2. dotyczący trybu nauki polegającego na codziennym uczestniczeniu w zajęciach prowadzonych na uczelni; niezaoczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozostający, odbywający się w jednym miejscu, niezmieniający miejsca położenia

(1.2) eduk. polegający na codziennym uczestnictwie słuchaczy lub studentów w zajęciach

Wiktionary

Powiązane:

przysł. stacjonarnie

czas. stacjonować ndk.

rzecz. stacja ż., stacyjka ż., stacjonarność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dzienny

Wiktionary

stacjonata

w jeździectwie: pojedyncza przeszkoda, zbudowana z drągów bądź desek

SJP.pl

(1.1) zdrobn. od stacja

(1.2) mała stacja (kolejowa lub benzynowa)

(1.3) mot. przełącznik z zamkiem do uruchamiania silnika pojazdu przy pomocy klucza

Wiktionary

Stacyjka (Stacyjka. Ballada w 13 obrazach) – polski serial obyczajowo-komediowy z 2004 r. w reżyserii Radosława Piwowarskiego. Premierowy odcinek wyemitowano w TVP1 12 września 2004.

Plan zdjęciowy, zlokalizowano w Jezioranach pod Olsztynem oraz w Pasłęku koło Elbląga. Okres zdjęciowy rozpoczął się 3 października 2003, a całość zdjęć realizowano w latach 2003–2004.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Pociąg zatrzymał się przy małej stacyjce.

(1.3) Proszę zostawić kluczyki w stacyjce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stacja ż.

czas. stacjonować dk.

przym. stacyjny, stacjonarny

Wiktionary

stacyjkowy

→ stacyjka

SJP.pl

Patrz:

stacyjka

stacyjny

związany z stacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stacją, dotyczący stacji, właściwy stacji, znajdujący się w obrębie stacji

(1.2) stanowiący stację

(1.3) odbywający się stacjami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stacja posiadała bocznicę kolejową oraz budynek stacyjny z kasą biletową.

(1.2) Do rzymskich kościołów stacyjnych należy m.in. Bazylika św. Jana na Lateranie.

(1.3) W Środę Popielcową zapraszamy wszystkich diecezjan na nabożeństwo stacyjne, któremu przewodniczyć będą biskupi opolscy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stacja ż., stacyjka ż.

czas. stacjonować ndk.

przysł. stacyjnie

Wiktionary

stacz

potocznie: mężczyzna odpłatnie stojący w kolejce za kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto stoi

(1.2) zob. stacz kolejkowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stat͡ʃ, AS: stač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stanie n.

1. odpowiednio wyposażony, otoczony trybunami dla widzów obiekt, na którym odbywają się zawody sportowe;
2. w starożytnej Grecji: jednostka długości równa 164 m (attycka) lub 192 m (olimpijska)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;

(1.2) hist. miara długości używana w starożytnych krajach o różnych długościach (zazwyczaj 185 m);

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdyby ktoś chciał ze mną szczerze porozmawiać, tak od serca, to by napisał do mnie bezpośrednio miesiące temu, uczciwie, pod własnym nazwiskiem, a nie dzwonił dziś do radia ze stadionu w Trójmieście.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od stado

(1.2) małe stado

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstatkɔ, AS: statko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stado n., stadnik m., stadnina ż., stadność ż.

przym. stadny, stadninowy

przysł. stadnie

Wiktionary

stadniak

rodzaj ptaków śpiewających

SJP.pl

1. samiec rozpłodowy bydła domowego; buhaj;
2. stadnik długopłetwy - gatunek ryby z rodziny alestesowatych; bystrzyk długopłetwy, alestes długopłetwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) samiec rozpłodowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

buhaj (stadnik lub potocznie byk) − przeznaczony do rozpłodu samiec bydła domowego
Adam Stadnik – polski rolnik i polityk
Alina Stadnik – ukraińska zapaśniczka
Andrij Stadnik – ukraiński zapaśnik
Hanna Stadnik – polska uczestniczka II wojny światowej, działaczka kombatancka
Marija Stadnik – ukraińska i azerska (od 2007) zapaśniczka
Stadnyk

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. stadko n., stado n.

przym. stadninowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) buhaj

Wiktionary

stadnina

ośrodek hodowli koni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. pogłowie koni w hodowli zarodowej

(1.2) zootechn. ośrodek zajmujący się hodowlą lub reprodukcją koni;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stadnina – osada w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Prabuty
Stadnina – dzielnica Starogardu Gdańskiego
Stadnina – część Sierakowa
Stadnina – miejsce hodowli koni

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Po szkole chodziliśmy do stadniny pomagać przy koniach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stado n., stadność ż.

:: zdrobn. stadninka ż.

przym. stadniczy, stadny, stadninowy

przysł. stadnie

Wiktionary

stadninka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: stadnina

(1.2) mała stadnina

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Podarowaliśmy ogiera niewielkiej stadnince na Zakarpaciu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stadnina ż.

Wiktionary

stadninowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stadniną, dotyczący stadniny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stado n., stadko n., stadnik m., stadnina ż., stadność ż.

przym. stadny

Wiktionary

stado

1. gromada zwierząt jednego gatunku, trzoda, sfora, tabun
2. tłum, gromada, chmara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;

(1.2) zootechn. hodowlana grupa zwierząt

(1.3) przen. pejor. duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy)

(1.4) przen. pot. gromada podobnych do siebie obiektów

Wiktionary

Stado – grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej. Łączenie się osobników w stada jest najczęściej związane z rozrodem. Do zwierząt stadnych należy wiele gatunków kręgowców, głównie spośród ssaków, ptaków i ryb. U wilków i dzików stado nazywane jest watahą. Duże stado ryb to ławica.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stado dzikich kóz wyjrzało z gąszczy na polankę, popatrzało czarnymi oczyma i pierzchnęło.

(1.3) To stado krzyczących demonstrantów działało mi na nerwy.

(1.3) Przychodzi tu codziennie całe stado ludzi.

(1.4) Wysoko na niebie ułożyły się stada lekkich chmurek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstadɔ, AS: stado

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stadnik m., stadnina ż.

:: zdrobn. stadko n.

przym. stadny, stadninowy

przysł. stadnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gromada, ławica, tabun, trzoda, chmara, wataha, chmura, grupa, klucz

(1.3) tabun, horda, tłum, wataha, często w lm.

Wiktionary

stadło

żartobliwie o parze małżeńskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. para małżeńska

Wiktionary

staf

potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, maryśka, marycha, stuff

SJP.pl

staff

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Leopold Staff – polski poeta
Franciszek Staff – polski ichtiolog
Ludwik Maria Staff – polski poeta
Staff – polski raper
slang. marihuana

Wikipedia

stafford

[czytaj: stafed]
1. nazwa kilku miejscowości, hrabstw i gmin w USA;
2. miasto w Anglii

SJP.pl

Stafford – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w Staffordshire, w dystrykcie Stafford. Ośrodek administracyjny hrabstwa Staffordshire. Położone w samym sercu regionu West Midlands. Według Narodowego Spisu Ludności wydanego w 2001 roku, miasto ma 63 681 mieszkańców. W 2011 roku dystrykt liczył 113 869 mieszkańców. Jest miastem partnerskim Skarżyska-Kamiennej.

Wikipedia

staffordzki

przymiotnik od: Stafford

SJP.pl

staffowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Staffa lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liter. dotyczący życia i twórczości Leopolda Staffa, charakterystyczny, typowy dla Staffa lub jego twórczości, taki jak u Staffa

Wiktionary

Powiązane:

przym. Staffowy

rzecz. Staff mos./ż., Staffowa ż., Staffówna ż.

Wiktionary

staffowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący/odnoszący się do Leopolda Staffa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nocne rozmowy Staffowych kochanków, a zwłaszcza monologi wyrażające tęsknotę, przywodzą na myśl dialogi bohaterów Mickiewiczowskiego „Konrada Wallenroda”.

Wiktionary

Powiązane:

przym. staffowski

rzecz. Staff mos./ż., Staffowa ż., Staffówna ż.

Wiktionary

stafilokok

drobnoustrój kulisty; gronkowiec

SJP.pl

stafisz

nazwisko

SJP.pl

stagflacja

szybki wzrost stopy inflacji w warunkach stagnacji gospodarczej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. występowanie wysokiej inflacji w warunkach stagnacji gospodarczej;

Wiktionary

Stagflacja (ang. "stagflation", stagnacja + inflacja) – zjawisko makroekonomiczne, polegające na jednoczesnym występowaniu w gospodarce danego państwa zarówno znaczącej inflacji, jak i stagnacji gospodarczej (inflacja zwykle wiąże się z fazą wzrostu w cyklu koniunkturalnym). Przyczyn tego zjawiska upatruje się w negatywnym szoku podażowym, który powoduje zarówno wzrost cen, jak też i ograniczenie produkcji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stakfˈlat͡sʲja, AS: stakflacʹi ̯a

Wiktionary

stagflacyjny

→ stagflacja

SJP.pl

Patrz:

stagflacja

stagiryta

przydomek Arystotelesa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. filoz. przydomek Arystotelesa ze Stagiry

Wiktionary

stagnacja

1. brak działania w jakiejś dziedzinie, brak zmian;
2. brak wzrostu gospodarczego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stagnacja – zastój w danej dziedzinie
Stagnacja – w ekonomii: stałość wskaźników ekonomicznych zwykle towarzysząca recesji
Stagnacja – w hydrobiologii: brak mieszania się wód
Stagnacja – w glacjologii: postój lodowca
Stagnacja – album studyjny polskiej grupy muzycznej Desdemona

SJP.pl

Staja (bardziej poprawnie staje, stajanie) – staropolska miara długości drogi.

Wikipedia

stajanie

dawna miara długości o różnych wartościach w zależności od czasu i miejsca; także dawna miara powierzchni; staja; staje

SJP.pl

stajać

o lodzie lub śniegu: stopnieć, roztopić się

SJP.pl

stajały

o lodzie lub śniegu: taki, który stajał (stopniał, roztopił się)

SJP.pl

staje

dawna miara długości o różnych wartościach w zależności od czasu i miejsca; także dawna miara powierzchni; staja; stajanie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Staja – staropolska miara odległości
Staje – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Mokre
Staje – wieś w gminie Ig
Staje – wieś w rejonie czerwonogrodzkim obwodu lwowskiego
Staje – przystanek kolejowy w pobliżu miejscowości Staje

Wikipedia

stajeneczka

zdrobnienie od: stajnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: stajnia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstajɛ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: stai ̯ẽnečka

Wiktionary

stajenka

zdrobnienie od: stajnia

(1.1) Stangret siada na kozioł, Weller obok niego, pickwickiści okrywają sobie nogi płaszczami, nosy wsuwają w szale, stajenni zdejmują okrycia z koni, stangret krzyczy wesoło „Wio!“ — i pojechali!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stajenka ż., stajnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. masztalerz, masztelarz

Wiktionary

stajkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stajkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz
Stajkowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Białogard

Wikipedia

stajnia

1. budynek przeznaczony dla koni
2. grupa koni, motocyklów, bolidów itp. przygotowywana do wyścigów, reprezentująca barwy jednego właściciela, sponsora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. budynek przeznaczony na pomieszczenie dla koni;

(1.2) sport. konie wyścigowe pochodzące z jednej stadniny

(1.3) pot. jeźdz. klub jeździecki, szkoła jazdy konnej

(1.4) sport. mot. zespół wyścigowy i konstrukcyjny Formuły 1

(1.5) daw. zajezdnia parowozów

Wiktionary

Stajnia – budynek, w którym trzyma się konie. W znaczeniu używanym na większości obszaru Polski stajnia jest pomieszczeniem tylko dla koni, inne zwierzęta gospodarskie trzymane są osobno, np. pomieszczenia dla trzody chlewnej (świń) nazywane są chlewnią lub tuczarnią, a dla bydła – oborą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przed stajnią stała stara chabeta.

(1.3) Nasza stajnia organizuje w niedzielę czworoboki otwarte.

(1.4) McLaren pilnie potrzebuje świeżej gotówki – brytyjska stajnia F1 i producent samochodów sportowych planowaćanuje rozstać się ze swoim spektakularnym budynkiem firmowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstajɲa, AS: stai ̯ńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stajenny m.

:: zdrobn. stajenka ż.

(1.1) met. stop żelaza z węglem;

Wiktionary

Stal – stop żelaza z węglem i innymi pierwiastkami, plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie, o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,11%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla, cementyt występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dzisiejszych czasach stal jest powszechnie stosowanym materiałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stal, AS: stal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stalka ż., stalówka ż., staliwo n., stalowiec mos., stalownia ż.

przym. stalowy

Wiktionary

stala

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dave Stala – polski zawodnik futbolu kanadyjskiego
Józef Stala – polski duchowny
Marian Stala – polski krytyk
Urszula Stala – polska siatkarka
Zbigniew Stala – polski hokeista
Stala & So. – fiński zespół muzyczny
Stalla

Wikipedia

stalag

w okresie II wojny światowej niemiecki obóz dla jeńców wojennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. niemiecki obóz dla jeńców wojennych (szeregowych i podoficerów) podczas II wojny światowej;

Wiktionary

Stalag (niem. skrót od "Stammlager für kriegsgefangene Mannschaften und Unteroffiziere") – w czasie II wojny światowej niemiecki obóz jeniecki, przeznaczony dla szeregowych i podoficerów.

Oddzielną kategorię stanowiły obozy Stalag Luft ("Stammlager für kriegsgefangene Luftwaffenangehörige") pod zarządem Luftwaffe, przeznaczone dla lotników wszelkich stopni oraz Marlag ("Kriegsmarine-Kriegsgefangenen-Mannschaftsstammlager") przeznaczone dla marynarzy i podoficerów marynarki wojennej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. stalagowy

Wiktionary

stalagmicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od stalagmit

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie stalagmit, lecz tylko mały stalagmicik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stalagmit m.

Wiktionary

stalagmit

naciek krystaliczny w postaci słupa lub stożka, powstający na dnie jaskini wskutek osadzania się węglanu wapnia po wyparowaniu wody kapiącej ze stropu jaskini

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

Wiktionary

Stalagmit ( stalagmite z σταλαγμίτης) – naciek jaskiniowy, grawitacyjny osiągający duże rozmiary. Może występować w postaci słupa, stożka, guza itp. Narasta od dna jaskini krasowej ku górze wskutek wytrącania się węglanu wapnia z kapiącej ze stropu wody – w przypadku jaskini lodowej – jej zamarzania. Stalagmitowi odpowiada zazwyczaj stalaktyt w stropie jaskini, w wyniku ich połączenia powstaje kolumna zwana stalagnatem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈlaɡmʲit, AS: stalagmʹit

Wiktionary

Powiązane:

przym. stalagmitowy

rzecz. stalagmicik mrz.

Wiktionary

stalagmitowy

przymiotnik od: stalagmit

SJP.pl

stalagmometr

przyrząd używany do mierzenia napięcia powierzchniowego cieczy

SJP.pl

Stalagmometr – przyrząd do pomiaru napięcia powierzchniowego na granicy cieczy i gazu lub na granicy dwóch nierozpuszczalnych w sobie faz ciekłych. Składa się z pojemnika na ciecz podlegającą badaniu oraz kapilary z odpowiednio ukształtowanym (płasko oszlifowanym) zakończeniem zwanym stopką. Taka konstrukcja pozwala na powolny, swobodny wypływ zgromadzonej cieczy dyskretnymi porcjami – kroplami, tworzącymi się pod stopką kapilary i regularnie odrywającymi się od niej.

Wikipedia

stalagnacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od stalagnat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie stalagnat, lecz tylko mały stalagnacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stalagnat m.

Wiktionary

stalagnat

wapienna forma naciekowa powstała w wyniku połączenia się stalaktytu ze stalagmitem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. mający kształt kolumny naciek jaskiniowy powstały z połączenia stalagmitu ze stalaktytem;

Wiktionary

Stalagnat (kolumna naciekowa) – naciek jaskiniowy w formie kolumny, słupa, lejka itp., łączący strop jaskini krasowej z jej dnem. Powstaje on w efekcie równoczesnego rozwoju stalaktytu idącego od stropu i stalagmitu na dnie jaskini, który tworzy się z wytrącania węglanu wapnia z wody kapiącej z tego stalaktytu. Odpowiednio długi rozrost obu form leżących na jednej osi prowadzi do ich połączenia i wykształcenia stalagnatu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈlaɡnat, AS: stalagnat

Wiktionary

Powiązane:

przym. stalagnatowy

rzecz. stalagnacik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

Wiktionary

stalaktyt

naciek krystaliczny w postaci sopla zwisającego ze stropu jaskini; sopleniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. naciek jaskiniowy w kształcie sopla, zwisający ze stropu jaskini;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈlaktɨt, AS: stalaktyt

Wiktionary

Powiązane:

przym. stalaktytowy

rzecz. stalaktycik mrz.

Wiktionary

stalaktytowy

przymiotnik od: stalaktyt

SJP.pl

stale

przysłówek

1. dwa wieżowce w Katowicach, zaprojektowane pod koniec lat 70. XX wieku;
2. polskie przedsiębiorstwo

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stalexport – Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego „STALEXPORT”, po 1989 Stalexport S.A.
Stalexport Autostrada Małopolska – spółka akcyjna eksploatująca odcinek autostrady A4: Katowice – Kraków
Stalexport Autostrady
Stalexport (wieżowce) – dwa połączone ze sobą katowickie wieżowce

stalingrad

funkcjonująca w latach 1925-1961 nazwa Wołgogradu (miasto w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. nazwa Wołgogradu w latach 1925-1961

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stalingrad – nazwa miasta Wołgograd w latach 1925–1961
Stalingrad – radziecki film dokumentalny z 1943 r. w reżyserii Leonida Warłamowa
Stalingrad – radziecki film wojenny z 1989 r. w reżyserii Jurija Ozierowa
Stalingrad – niemiecki film wojenny z 1993 r. w reżyserii Josepha Vilsmaiera
Stalingrad – rosyjski film wojenny z 2013 r. w reżyserii Fiodora Bondarczuka
Stalingrad − stacja metra w Paryżu
Stalingrad − album heavymetalowej grupy Accept
Stalinogród
bitwa stalingradzka
Madonna Stalingradzka

Powiązane:

rzecz. Stalingrad mrz.

:: fż. stalingradka ż.

przym. stalingradzki

Wiktionary

stalingradka

mieszkanka Stalingradu (obecnie - Wołgograd)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Stalingradu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stalingrad mrz.

:: fm. stalingradczyk mos.

przym. stalingradzki

Wiktionary

stalingradzki

związany ze Stalingradem (dawna nazwa (1925-61) rosyjskiego miasta Wołgograd)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. polit. wprowadzanie stalinizmu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Czechosłowacji stalinizacja dotykała samej głębi ludzkiej egzystencji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stalin ż., stalinizm mrz., stalinista mos., stalinistka ż., stalinowiec mos.

czas. stalinizować

przym. stalinowski, Stalinowski

Wiktionary

stalinizm

1. okres rządów J. Stalina;
2. system ideologiczny autorstwa J. Stalina, oparty o założenie, że rewolucja komunistyczna może odnieść sukces także w jednym tylko państwie (przeciwieństwo trockizmu) oraz że rewolucja światowa nie nastąpi samoistnie, lecz musi zostać starannie przygotowana, w tym poprzez wykorzystanie konfliktów między mocarstwami imperialistycznymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

Wiktionary

Stalinizm – ukształtowany w latach 30. XX wieku w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich pod dyktatorskimi rządami Józefa Stalina system poglądów ideologicznych i sposób kierowania partią oraz państwem komunistycznym i jego gospodarką. Sprowadzał się do rządów jednej partii za pomocą przymusu (terroru) i propagandy oraz centralnie sterowanej gospodarki planowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zarówno nazizm, jak i stalinizm były ideologiami i ustrojami totalitarnymi.

Wiktionary

stalinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj radzieckiego budownictwa mieszkaniowego spopularyzowanego za czasów Stalina

Wiktionary

stalinogrodzki

przymiotnik relacyjny

rzecz. stalinizm mrz., stalinista mos., stalinistka ż., Stalin mos., stalinizacja ż.

przym. stalinowski, Stalinowski

czas. stalinizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stalinista

Wiktionary

stalinowski

→ stalinizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

staliować

zwęzić ubranie w talii; wytaliować

SJP.pl

staliwo

stal gorszego gatunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stal w stanie ciekłym lub w postaci gotowych odlewów

Wiktionary

Wikipedia

dawniej:
1. stalowy pręt do krzesania ognia;
2. przyrząd do ostrzenia noży, tasaków itp.;
3. zakończenie pióra, stalówka;
4. stalowa listewka do usztywniania spódnic, gorsetów itp.; brykla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stalowy pręt do ostrzenia noży

(1.2) przest. pot. stalówka

(1.3) wędk. pot. stalowy przypon

(1.4) daw. stalowa sprężyna w staniku, gorsecie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stal, stalówka ż.

przym. stalowy

Wiktionary

stalker

[czytaj: stoker lub stalker] osoba uporczywie nagabująca, prześladująca kogoś, naruszająca prywatność innej osoby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stalker w prawie karnym to osoba, która komuś się naprzykrza lub prześladuje.
stalkerzy – bohaterowie powieści Piknik na skraju drogi Arkadija i Borysa Strugackich i innych książek osadzonych w nurcie fantastyki postapokaliptycznej.
Stalker – film Andrieja Tarkowskiego na podstawie powieści Piknik na skraju drogi Arkadija i Borysa Strugackich.
S.T.A.L.K.E.R. – seria gier komputerowych inspirowana powieścią Piknik na skraju drogi Arkadija i Borysa Strugackich oraz katastrofą w Czarnobylu.
Stalker – brytyjski film z 2010
Stalker – irlandzki film z 2012
Stalker – nigeryjski film z 2016
Stalker – amerykański serial telewizyjny stacji CBS
Zamek Stalker – zamek w Szkocji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ofiarę stalkera budziły nocą wulgarne SMS-y.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstalkɛr, AS: stalker

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stalking mrz., stalkowanie n.

:: fż. stalkerka ż.

czas. stalkować ndk.

Wiktionary

stalkerka

[czytaj: stokerka lub stalkerka] kobieta uporczywie nagabująca, prześladująca kogoś, naruszająca prywatność innej osoby

(1.1) Zwykle powodem stalkingu jest chora miłość albo uwielbienie.

(1.1) (…) w USA co roku dotyka to 1,4 mln osób, a w Polsce do bycia ofiarą stalkingu przyznała się co ósma badana osoba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔcĩŋk|ˈstacĩŋk, AS: stoḱĩŋk|staḱĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stalker mos., stalkerka ż., stalkowanie n.

czas. stalkować ndk.

Wiktionary

stalkingowy

[czytaj: stokingowy lub stalkingowy] związany z uporczywym nagabywaniem, prześladowaniem kogoś, naruszaniem prywatności innej osoby

SJP.pl

stalkować

[czytaj: stokować lub stalkować] uporczywie nagabywać, naprzykrzać się, prześladować inną osobę i naruszać jej prywatność; nękać

SJP.pl

stalla

drewniana lub kamienna ławka dla duchownych, bogato zdobiona, ustawiona w prezbiterium

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stalla – dawna nazwa miejscowości Bivio
Bernhard Stalla – niemiecki historyk
Stala
stalle

Wikipedia

stalle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ławy usytuowane przy bocznych ścianach prezbiterium, często bogato dekorowane;

Wiktionary

Wikipedia

stallone

[czytaj: staLON] nazwisko

SJP.pl

stalmach

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Stalmach – polski lekkoatleta
Paweł Stalmach – polski dziennikarz, publicysta i działacz społeczny

Wikipedia

stalnica

porembica stalnica - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych, występujący w Europie Środkowej

SJP.pl

stalny

przymiotnik

(1.1) daw. stalowy, wykonany ze stali

Wiktionary

stalochłonny

zużywający dużo stali

SJP.pl

staloryt

1. rodzaj techniki graficznej
2. rycina uzyskiwana tą techniką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. technika graficzna należąca do druku wklęsłego polegająca na wykonaniu ryciny rylcem na płycie stalowej, pomalowaniu go farbą i odbiciu na papierze;

(1.2) odbitka, rycina, która została wykonana techniką stalorytu (1.1)

Wiktionary

stalownia

zakład produkcyjny (fabryka) wytwarzający stal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. hutn. dział huty zajmujący się wytapianiem stali

Wiktionary

Stalownia – dział huty zajmujący się wytapianiem stali.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kombinat w Starachowicach posiadał już w tym czasie nową walcownię i stalownię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stal ż., stalówka ż., staliwo n., stalowiec m.

przym. stalowy

Wiktionary

stalownictwo

dział hutnictwa obejmujący wytapianie stali

SJP.pl

stalownik

osoba wytwarzająca stal

SJP.pl

stalowosrebrny

srebrny o stalowym (szaroniebieskim) odcieniu

SJP.pl

stalowoszary

szary o stalowym (szaroniebieskim) odcieniu

SJP.pl

stalowowolanin

mieszkaniec Stalowej Woli (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Stalowej Woli

(1.2) osoba pochodząca ze Stalowej Woli, urodzona w Stalowej Woli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Koncert na cześć stalowowolan stał się okazją by uhonorować ważnego i znanego rodaka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stalowa Wola ż.

:: fż. stalowowolanka ż.

przym. stalowowolski

Wiktionary

stalowowolanka

mieszkanka Stalowej Woli (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Stalowej Woli

(1.2) kobieta pochodząca ze Stalowej Woli, urodzona w Stalowej Woli

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stalowa Wola ż.

:: fm. stalowowolanin m.

przym. stalowowolski

Wiktionary

stalowowolski

przymiotnik od: Stalowa Wola

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Stalowej Woli, związany ze Stalową Wolą, pochodzący ze Stalowej Woli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstalɔvɔˈvɔlsʲci, AS: stalovovolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stalowa Wola ż., stalowowolanin m., stalowowolanka ż.

Wiktionary

stalowy

1. wykonany ze stali;
2. mający kolor stali, szaroniebieski;
3. przenośnie:
a) bardzo silny, twardy;
b) silny psychicznie, nieugięty, niezłomny; świadczący o takich cechach

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany ze stalą, dotyczący stali

(1.2) wykonany ze stali

(1.3) książk. mający kolor stali

(1.4) przen. twardy, mocny, silny fizycznie

(1.5) przen. silny, odporny psychicznie; także. będący wyrazem mocnego charakteru

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Strop zespolony składa się ze stalowych belek i płyty żelbetowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈlɔvɨ, AS: stalovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stal ż., stalownia ż., stalowiec mos., stalka ż., stalówka ż.

przysł. stalowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) reg. śl. ocelowy

(1.3) szaroniebieski, popielaty

(1.4) żelazny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: stalówka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stalówka ż.

Wiktionary

stalówka

1. cienka blaszka uformowana w kształcie ostrza, rozdwojonego na końcu, służąca do pisania;
2. potocznie: stalowa linka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) końcowa, robocza część pióra do pisania lub rysowania;

(1.2) pot. techn. stalowa linka

Wiktionary

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Wiktionary

Stambuł ( İstanbul) – największe i najludniejsze miasto w Turcji oraz jej centrum kulturalne, handlowe i finansowe. Rozciąga się po obu stronach cieśniny morskiej Bosfor, od północnego wybrzeża Morza Marmara do południowego wybrzeża Morza Czarnego. Położenie miejscowości zarówno w europejskiej Tracji, jak i azjatyckiej Bitynii sprawia, że jest ona jedyną metropolią świata znajdującą się na dwóch kontynentach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Azjatycka część Stambułu stanowi sypialnię miasta.

(1.1) Rozwiane minarety, • meczety, kopuły, • w liliowych jaszmakach drzemiące kobiety, • pachnące Stambuły…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãmbuw, AS: stãmbuu̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Istambuł mrz., stambułczyk mos., stambułka ż.

Wiktionary

stambułka

dawniej: fajka turecka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Stambułu; kobieta z tego miasta

(1.2) daw. fajka turecka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stambuł mrz.

:: fm. stambułczyk mos.

przym. stambulski

Wiktionary

stamina

środowiskowo: wytrzymałość jakiegoś urządzenia

SJP.pl

Stamina – szósty album studyjny polskiego rapera Gedza. Wydawnictwo ukazało się 19 listopada 2020 za pośrednictwem wytwórni muzycznej NNJL w dystrybucji Universal Music Polska.

Album jest utrzymany w stylu muzyki hip-hop. Składa się z wersji standardowej (1 CD).

Wikipedia

stamirowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stamirowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Koluszki
Stamirowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Mogielnica

Wikipedia

stampila

pieczątka (stempel) imienna, firmowa

SJP.pl

stamppot

[czytaj: stampot] ziemniaki utłuczone wraz z warzywami

SJP.pl

Wikipedia

stamtąd

z tamtego miejsca

SJP.pl

zaimek

(1.1) z tamtego miejsca, z tamtej lokalizacji, z miejsca oddalonego od nas

Wiktionary

Stamtąd ( From, zapis stylizowany FROM) – amerykański serial grozy. W rolach głównych występują Harold Perrineau Jr., Catalina Sandino Moreno, Eion Bailey, David Alpay i Elizabeth Saunders.

Serial w 2025 roku dostał Nagrodę Saturn w kategorii Najlepszy serial telewizyjny z gatunku horror.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za rogiem jest sklep. Przynieś mi stamtąd mleko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãmtɔ̃nt, AS: stãmtõnt

Wiktionary

Powiązane:

zaim. tam

partyk. tam

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stąd

Wiktionary

stan

1. całokształt okoliczności, warunki, w których się ktoś lub coś znajduje; sytuacja, pozycja, położenie;
2. poziom, ilość czegoś; liczba;
3. czyjeś usposobienie, czyjś nastrój;
4. jednostka administracyjna i terytorialna w niektórych państwach federalnych;
5. wcięcie w pasie; talia, pas, kibić;
6. część tułowia od ramion do talii;
7. część sukni lub innego okrycia wierzchniego od ramion do pasa lub w okolicach talii;
8. jedna z warstw społecznych, na jakie dzieliło się społeczeństwo w państwach europejskich od XIII do XVIII wieku;
9. przynależność do takiej warstwy wynikająca z pochodzenia lub zawodu;
10. przestarzałe: zajęcie wykonywane przez kogoś; zawód, stanowisko;
11. archaicznie: państwo, kraj wraz z rządem;
12. archaicznie: rząd, rządzenie, polityka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój

(1.2) ilość, wielkość czegoś

(1.3) adm. odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;

(1.4) hist. socjol. grupa społeczna w okresie od średniowiecza do XVIII w.;

(1.5) część ubrania kobiety na wysokości talii

(1.6) daw. państwo

(1.7) stpol. zapewnienie utrzymania wojsku

(1.8) daw. namiot

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stan – w matematyce: jedno z możliwych położeń procesu (łańcucha) Markowa
stan skupienia – w fizyce: podstawowa forma substancji
stan splątany – w fizyce kwantowej: rodzaj skorelowanego stanu kwantowego
stan makroskopowy – w termodynamice: stan układu opisany przy użyciu zmiennych makroskopowych
stan stacjonarny – wyróżnia się trzy odrębne definicje:
- w fizyce: stan układu fizycznego, którego opis jest niezależny od zmiennej czasowej
- w chemii: teoria stanu, mająca na celu uprościć rozwiązywanie niektórych równań reakcji
- w kosmologii: teoria stanu jako model kosmologiczny, alternatywny dla Wielkiego Wybuchu
stan krytyczny — wyróżnia się wiele odrębnych definicji, m.in.:
- w fizyce jądrowej: stan równowagi w reaktorze jądrowym
- w termodynamice: stan pośredni między cieczą i gazem w punkcie krytycznym
- w hydrodynamice: stan opływu, dla którego opór spada w związku z przejściem od przepływu laminarnego do turbulentnego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten budynek jest w kiepskim stanie: powybijane szyby, zarośnięty ogród, myszy…

(1.2) Stan pułku kawalerii wynosił w tej chwili tylko 20 jeźdźców.

(1.3) Przestępca uciekając przed FBI przekroczył granicę stanu.

(1.4) Wyróżnia się cztery stany: szlachtę i duchowieństwo, chłopów i mieszczaństwo.

nazwisko

SJP.pl

stanca

w poezji prowansalskiej nazwa utworu poetyckiego o wyrazistej i zamkniętej budowie, złożonego z kilku lub kilkunastu wersów; stanza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. strofa ośmiowierszowa

(1.2) liter. utwór poetycki składający się ze strof ośmiowierszowych

Wiktionary

Stanca – wieś w Rumunii, w okręgu Braiła, w gminie Stăncuța. W 2011 roku liczyła 327 mieszkańców.

Wikipedia

stancelewski

nazwisko

SJP.pl

stancja

1. mieszkanie, często wraz z utrzymaniem, odnajmowane uczniom lub studentom;
2. dawniej: pokój, sypialnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanie wynajmowane uczniom lub studentom

(1.2) daw. pokój oferowany gościom

Wiktionary

Stancja ( stanza, czyt. "stanca" – pokój, izba) – mieszkanie wynajmowane uczniom na czas nauki poza miejscem stałego zamieszkania.

Ceny najmu mieszkania na ten cel, podobnie jak ceny innych mieszkań, uzależnione są od miejscowości.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jurek mieszka na stancji w Gliwicach.

Wiktionary

stanclik

nazwisko

SJP.pl

stancyjka

zdrobnienie od: stancja

SJP.pl

stand

[czytaj: stend]
1. stanowisko dla zawodników w zawodach strzeleckich;
2. trybuna dla widzów wyścigów konnych;
3. stoisko, na którym są rozłożone eksponaty wystawowe;
4. stojak na ulotki reklamowe

SJP.pl

Stand – wieś w Anglii, w hrabstwie Wielki Manchester. Leży 11 km na północny zachód od centrum miasta Manchester.

Wikipedia

stand-by

[czytaj: stand baj] standby;
1. tryb czuwania niektórych urządzeń po wyłączeniu;
2. akredytywa stand-by - zobowiązanie banku otwierającego do zapłacenia na pierwsze żądanie beneficjenta kwoty akredytywy w przypadku niewywiązania się zleceniodawcy ze swoich zobowiązań

SJP.pl

stand-up

[czytaj: stend ap]
1. komediowy występ w postaci monologu przed publicznością;
2. komentarz reportera telewizyjnego wygłaszany na stojąco przed kamerą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. komediowy występ sceniczny w formie monologu;

Wiktionary

Stand-up – komediowa forma artystyczna w postaci monologu przed publicznością.

W odróżnieniu od kabaretu stand-up opiera się raczej na charyzmie wykonawcy oraz kontakcie z publicznością niż na dopracowaniu każdego wiersza przedstawienia i wartości artystycznej. Artyści stand-upowi przywiązują mniejszą wagę do kwestii artystycznych, za główny cel stawiając sobie opowiadaną historię i rozbawienie publiczności. Gatunek ten cechuje odważny humor i podejmowanie kontrowersyjnych tematów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. stand-uper m.

przym. stand-upowy

Wiktionary

stand-uper

[czytaj: stendAper] komik wygłaszający monolog przed publicznością; standuper, stand uper, stendaper, stand-upowiec, standupowiec, stand upowiec, stendapowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba wykonująca stand-up (komediowy występ sceniczny w formie monologu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stand-up mrz.

przym. stand-upowy

Wiktionary

stand-uperka

[czytaj: stendaPERka] komiczka wygłaszająca monolog przed publicznością; standuperka, stand uperka, stendaperka

SJP.pl

stand-upowiec

[czytaj: stendaPOwiec] komik wygłaszający monolog przed publicznością; stand-uper, standuper, stendaper, stand uper, standupowiec, stand upowiec, stendapowiec

SJP.pl

stand-upowy

→ stand-up

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany ze stand-upem, dotyczący stand-upu

Wiktionary

Patrz:

stand-up

Przykłady

(1.1) Scena stand-upowa w naszym kraju ciągle się rozwija.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stand-up m., stand-uper m.

Wiktionary

standard

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) powszechne kryterium określające poziom usług lub towarów spełniających podstawowe wymagania;

(1.2) podstawowa wersja produktu

(1.3) muz. w jazzie popularny temat muzyczny będący podstawą improwizacji;

(1.4) jęz. standard literacki, język standardowy;

(1.5) środ. tańce standardowe

Wiktionary

Standard – wspólnie ustalone kryterium, które określa powszechne, zwykle najbardziej pożądane cechy czegoś, np. wytwarzanego przedmiotu (np. standardem jest, że każdy współcześnie wytwarzany telewizor wyświetla kolory) czy ludzkiego zachowania (norma kulturowa). Standard to czasem także podstawowa, najprostsza wersja produktu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstãndart, AS: stãndart

Wiktionary

Powiązane:

przym. standardowy, standaryzacyjny

rzecz. standaryzacja ż., niestandardowość ż., standardowość ż.

czas. standaryzować ndk.

Wiktionary

standardowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest standardowe; cecha tych, którzy są standardowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. standard m., niestandardowość ż.

przym. standardowy

przysł. standardowo

Wiktionary

standardowy

typowy, zgodny z normą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) typowy, przeciętny, mało oryginalny

(1.2) zgodny z określonym standardem, normą itp.

(1.3) jęz. mieszczący się w normach mowy ogólnonarodowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszyscy się ostro sprzeciwili, gdy dyrekcja ogłosiła, że za nadgodziny będzie płacona standardowa stawka.

(1.2) Standardowa płyta CD ma 12 centymetrów średnicy.

zdrobnienie od: standard

SJP.pl

standartowy

dawniej, dziś niepoprawnie: standardowy

SJP.pl

standaryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces wprowadzania jednakowych norm w danej dziedzinie (najczęściej w przemyśle)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

standaryzacja (psychometria)
standaryzacja (statystyka)
standaryzacja (technika)
standaryzacja (socjolingwistyka)
normalizacja

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstãndarɨˈzat͡sʲja, AS: stãndaryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. standard m., niestandardowość ż.

czas. standaryzować ndk.

przym. standaryzacyjny, standardowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) normalizacja, ujednolicenie

Wiktionary

standaryzacyjny

przymiotnik od: standaryzacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze standaryzacją, dotyczący standaryzacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. standaryzacja ż., standard mrz.

czas. standaryzować ndk.

Wiktionary

standaryzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zestandaryzować)

(1.1) ustalać standard czynności lub wyrobów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. standard mrz., standaryzacja ż.

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Janusz Stanecki – polski chórmistrz, dyrygent
Tomasz Stanecki – polski fizyk
Zdzisław Stanecki – polski wynalazca
Zofia Stanecka – polska pisarka dziecięca

Wikipedia

stanek

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stanek – przysiółek wsi Nowe Smarchowice w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
Stanek – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
Jerzy Stanek – polski iluzjonista
Karin Stanek – polska piosenkarka
Józef Stanek – męczennik, błogosławiony Kościoła Katolickiego
Józef Stanek – kurier Armii Krajowej

Wikipedia

stanford

miasto w USA

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Uniwersytet Stanforda
Stanford – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Clara
Stanford – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie McLean
Stanford – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Lincoln
Stanford – miejscowość w stanie Montana, w hrabstwie Judith Basin
Stanford – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Dutchess
Stanford (ang. Stanford Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Clay
Stanford (ang. Stanford Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Isanti
Stanford (ang. Stanford Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Dutchess
Stanford – miejscowość w hrabstwie Bedfordshire (Anglia)
Stanford – miejscowość w hrabstwie Kent (Anglia)
Stanford – miejscowość w hrabstwie Norfolk (Anglia)

Wikipedia

stanfordzki

→ Stanford

SJP.pl

Patrz:

Stanford

stangrecki

→ stangret

SJP.pl

Patrz:

stangret

woźnica, furman, foryś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) prywatny woźnica powożący końmi

Wiktionary

Nie mylić z: forszpanem medialnym.

Stangret (z niem. "Stangenreiter"), zwany również forszpanem (z niem. "Vorspann") – powożący końmi w bryczce lub karecie, będący niegdyś w służbie u właściciela pojazdu, będącego zwykle osobą reprezentującą wyższe kręgi społeczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Honorcia kupiła obraz olejny ze stangretem ubranym w liberię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stangretka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) woźnica, furman, kuczer

nazwisko

SJP.pl

staniały

stać się tańszym

SJP.pl

stanibor

imię męskie

SJP.pl

Stanibor – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Stani-" ("stać, stać się, stanąć") oraz członu "-bor" ("walczyć, zmagać się"). Mogło oznaczać "ten, który zostanie sławnym wojownikiem".

Wikipedia

staniborostwo

Stanibor z żoną; Staniborowie

SJP.pl

staniborowie

imię męskie

SJP.pl

staniborowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stanibora lub z nim związany

SJP.pl

stanica

1. schronisko przy szlaku wodnym;
2. kaukaskie osiedle wiejskie;
3. rosyjska jednostka administracyjna;
4. dawniej: pograniczna strażnica wojskowa;
5. dawniej: obronna osada kozacka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. wojskowa strażnica graniczna

(1.2) wiejska osada kozacka

(1.3) schronisko turystyczne przy szlaku wodnym

(1.4) harc. letnie obozowisko harcerskie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stanica (budowla)
stanica (chorągiew)
Stanica – osada w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno
Stanica – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Pilchowice
Stanica – dawna stacja kolejowa w Jarnatowie, w woj. lubuskim
stanica harcerska
stanica kozacka
stanica żeglarska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stãˈɲit͡sa, AS: stãńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stanicówka ż.

przym. stanicowy

Wiktionary

stanicki

nazwisko

SJP.pl

stanicowy

przymiotnik relacyjny

czas. stać

rzecz. postój mrz., stacja ż., stacz mos., stoisko n., stojak mos./mrz.

Wiktionary

staniec

nazwisko

SJP.pl

staniek

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Edward Staniek (ur. 1941) – polski prezbiter katolicki
Irena Staniek – polska śpiewaczka
Jan Staniek (1879-1968) – archiwista amator, pamiętnikarz, z zawodu hutnik
Jarosław Staniek (ur. 1965) – polski tancerz i choreograf
Mirosław Staniek (1968–2009) – polski piłkarz
Ryszard Staniek (ur. 1971) – polski piłkarz

Wikipedia

staniewicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni Staniewicz − polski ziemianin, działacz socjalistyczny i społeczny, adwokat, polityk i senator
Ezechiel Staniewicz − polski ziemianin, dowódca w powstaniu listopadowym
Jerzy Staniewicz − polski komandor
Leon Staniewicz − polski inżynier elektrotechnik
Restytut Staniewicz − polski historyk
Roman Adam Staniewicz − polski dyplomata
Wiktor Staniewicz – polski matematyk, rektor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie
Witold Staniewicz − polski ekonomista rolny, poseł na Sejm, minister i, wolnomularz
Zbigniew Staniewicz − polski aktor

Wikipedia

staniewski

nazwisko

SJP.pl

Staniewski (forma żeńska: Staniewska, liczba mnoga: Staniewscy) – nazwisko używane m.in. w Polsce.

Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce 1797 pełnoletnich osób. Najwięcej w dawnym woj. poznańskim (213 osób), kieleckim (204 osoby), radomskim (196 osób) i łódzkim (193 osoby).

Wikipedia

stanieć

stać się tańszym

SJP.pl

stanik

1. część damskiej bielizny;
2. część stroju ludowego kobiet; kaftan bez rękawów;
3. górna część sukni; gorset

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. część garderoby podtrzymująca piersi kobiece

(1.2) stpol. stan

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Biustonosz
Stanik – część stroju ludowego kobiet

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez cały wieczór Helena narzekała na niewygodny stanik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãɲik, AS: stãńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stan m.

:: zdrobn. staniczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biustonosz; przest. biusthalter

Wiktionary

stanikowski

nazwisko

SJP.pl

stanikowy

→ stanik

SJP.pl

Patrz:

stanik

stanimir

imię męskie

SJP.pl

Stanimir – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Stani-" ("stać, stać się, stanąć") oraz członu "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Mogło oznaczać "niech się stanie pokój" albo "ten, który ustanawia pokój".

stanin

staniol

cienka, miękka blaszka imitująca złoto, używana głównie do pakowania artykułów spożywczych; cynfolia; pozłotka; pozłotko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wikipedia

staniszewo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Staniszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
Staniszewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany
Staniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
Staniszewo – nieczynny przystanek osobowy w Staniszewie w woj. wielkopolskim

Wikipedia

staniszewski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bogumił Staniszewski – polski specjalista w zakresie energetyki cieplnej, członek PAN
Daniel Staniszewski – polski kolarz
Jacek Staniszewski – polski artysta współczesny
Jan Staniszewski – polski urzędnik
Jan Zygmunt Staniszewski – polski urzędnik
Jan Staniszewski – polski lekkoatleta
Przemysław Staniszewski – polski samorządowiec

Wikipedia

staniszkis

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jadwiga Staniszkis – polska socjolog
Jerzy Staniszkis – polski inżynier architekt
Magdalena Staniszkis – polska architektka
Maria Staniszkis – polska adwokat
Olgierd Justyn Staniszkis – polski inżynier zootechniki
Witold Kazimierz Staniszkis – polski informatyk
Witold Teofil Staniszkis – polski agrotechnik
Witold Wincenty Staniszkis – polski inżynier hydrotechnik

Wikipedia

stanisław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Stanisława

Wiktionary

– męskie imię pochodzenia słowiańskiego, złożone z członów s"tani-" („stać, stać się, stanąć”) oraz "-sław" („sława”). Oznacza tego, który „stanie się sławnym”. Do końca XV wieku imię to zanotowano u około 1500 osób, a więc należało ono do najpopularniejszych w Polsce obok Więcesława i Sędziwuja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stanisław nie pływa zbyt dobrze i zawsze niepotrzebnie wzbija wokół siebie fontanny wody.

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Stanisław

Wiktionary

– staropolskie imię żeńskie, złożone z członu "Stani-" („stać, stać się, stanąć”) oraz członu "-sława" („sława”). Wywodzi się od słów oznaczających „stań się sławną”. Męskie odpowiedniki: Stanisław, Stasław, Tasław. W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żona wujka Antoniego ma na imię Stanisława.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstãɲiˈswava, AS: stãńisu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stanisław m.

:: zdrobn. Stacha, Stasia, Staszka

przym. Stanisławowski, stanisławowski

Wiktionary

stanisławczyk

nazwisko

SJP.pl

Stanisławczyk – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Przemyśl. Ma status sołectwa Leży nad rzeką Wiar.

Stanisławczyk uzyskał lokację miejską przed 1717 rokiem, zdegradowany w 1785 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

stanisławek

nazwisko

SJP.pl

stanisławice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stanisławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
Stanisławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
Stanisławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
Stanisławice – część wsi Siedliska w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce
Stanisławice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
Stanisławice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Koniecpol
Stanisławice – przysiółek wsi Łaziska w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Piekoszów
Stanisławice - dawna wieś, w granicach Krakowa
Stanisławice – dawna gromada w pow. kozienieckim
Stanisławice – przystanek kolejowy w Stanisławicach, w województwie małopolskim

Wikipedia

stanisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stanisławy lub z nią związany

SJP.pl

stanisławostwo

Stanisław z żoną; Stanisławowie

SJP.pl

stanisławowie

imię męskie

SJP.pl

stanisławowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stanisławowo – część wsi Szpetal Górny, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
Stanisławowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Serock
Stanisławowo – część miasta Mława, w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie miasto Mława
Stanisławowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Pomiechówek
Stanisławowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Drobin
Stanisławowo – część wsi Grodziec, w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Czerwińsk nad Wisłą
Stanisławowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Bieżuń
Stanisławowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny
Stanisławowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Zbójna
Stanisławowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Cedry Wielkie
Stanisławowo – kolonia w woj. wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Ślesin
Stanisławowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

Wikipedia

stanisławowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stanisława lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z królem Polski Stanisławem Augustem, dotyczący króla Stanisława Augusta

(1.2) odnoszący się do Stanisławowa, związany ze Stanisławowem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ze zlikwidowanego Orderu Orła Białego Królestwa Polskiego zachowano dawną stanisławowską gwiazdę i dewizę (…)

(1.2) Tłum zebrał się przed stanisławowskim ratuszem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stasia ż., Staś mos., Stanisław mos., Stanisława ż., stanisławowianin mos., stanisławowianka ż., Stanisławów mrz.

przym. Stanisławowski, Stanisławowy

Wiktionary

stanisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stanisława lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Stanisława

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na werandzie stały Stanisławowe kalosze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stanisław mos., Staś mos., Stasia ż.

przym. stanisławowski, Stanisławowski

Wiktionary

stanisławski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Albert Ludwik Stanisławski (1612–1688) – warmiński wójt krajowy
Albin Stanisławski (1908–1940) – polski żołnierz, ofiara zbrodni katyńskiej
Baltazar Stanisławski (zm. 1610) – polski szlachcic
Bogusław Stanisławski (1930–2019) – polski działacz społeczny
Grzegorz Stanisławski (ur. 1969) – polski ekonomista, menedżer, urzędnik państwowy
Jan Stanisławski (1860–1907) – polski malarz
Jan Stanisławski (1893–1973) – polski anglista, leksykograf; lektor języka angielskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim, podczas okupacji więzień obozu Sachsenhausen
Jan Tadeusz Stanisławski (1936–2007) – polski satyryk, współzałożyciel klubu Stodoła
Jarosław Stanisławski (1931–2015) – polski artysta fotograf
Kacper Stanisławski (zm. 1619) – polski szlachcic
Konstanty Stanisławski (1863–1938) – rosyjski reżyser, aktor i teoretyk teatru, reformator teatru rosyjskiego
Krzysztof Stanisławski (ur. 1956) – polski kulturoznawca

Wikipedia

stanisławów

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. dawniej: Iwano-Frankiwsk (miasto na Ukrainie); Iwano-Frankowsk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu dzielnic, wsi, osad i przysiółków w Polsce;

(1.2) hist. geogr. Iwano-Frankiwsk na Ukrainie;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: Stanisław

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbliżaliśmy się do Stanisławowa, kiedy zaczęło grzmieć.

(1.2) Turcy już w 1676 oblegali mury Stanisławowa, który obronił się, ale kosztem ogromnych zniszczeń (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stasia ż., Stanisław m., Stanisława ż., Staś mos., Stanisławowszczyzna ż.

przym. stanisławowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Iwano-Frankiwsk

Wiktionary

stanisławówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stanisławówka – część miasta Osieczna
Stanisławówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
Stanisławówka – kolonia wsi Żdżary w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Bolesławiec
Stanisławówka – kolonia wsi Leśce, położona w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Garbów
Stanisławówka – wieś w obwodzie iwanofrankowskim, w rejonie kołomyjskim
Stanisławówka – dawna wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie jaworowskim
Stanisławówka – dawna wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie szeptyckim
Stanisławówka – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie kiwereckim
Stanisławówka – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie koszyrskim
Stanisławówka – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie rożyszczeńskim
Stanisławówka – wieś w obwodzie żytomierskim, w rejonie romanowskim
Stanisławówka - pałac w Grodnie na Białorusi

Wikipedia

staniątki

stanko

rzecz. Stanley m.

:: fż. stanlejka ż.

przym. stanlejski

Wiktionary

stanlejka

[czytaj: stenlejka] mieszkanka Stanley (stolicy Falklandów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Stanley

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãnˈlɛjka, AS: stãnlei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stanley

:: fm. stanlejczyk mos.

przym. stanlejski

Wiktionary

stanlejski

[czytaj: stenlejski] przymiotnik od: Stanley (stolica Falklandów)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Stanley, dotyczący Stanley (stolicy Falklandów)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stanley n., stanlejczyk mos., stanlejka ż.

Wiktionary

stanley

[czytaj: stanli] stolica Falklandów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Falklandów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stanley – imię męskie
Stanley – dawne przedsiębiorstwo motoryzacyjne
Puchar Stanleya – trofeum dla zwycięzcy amerykańskiej ligi hokejowej NHL
Stanley – serial animowany
Stanley – miasto na Falklandach
Stanley – miasto w Anglii, w hrabstwie Durham
Stanley – wieś w Anglii, w hrabstwie Derbyshire
Stanley – wieś w Anglii, w hrabstwie Nottinghamshire
Stanley – wieś w Anglii, w hrabstwie Shropshire
Stanley – wieś w Anglii, w hrabstwie Derbyshire
Stanley – wieś w Anglii, w hrabstwie West Yorkshire
Stanley – wieś w Anglii, w hrabstwie Wiltshire

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. stanlejczyk mos., stanlejka ż.

przym. stanlejski

Wiktionary

stannin

kruchy, stalowoszary minerał, siarczek miedzi, żelaza i cyny

przysłówek

Wiktionary

Powiązane:

przym. stanowczy

przysł. stanowczo

czas. postanawiać

Wiktionary

stanowczy

1. taki, który potrafi podjąć nieodwołalną decyzję, który się nie waha; zdecydowany, kategoryczny;
2. taki, który nie znosi sprzeciwu; bezwzględny, zdecydowany, kategoryczny;
3. taki, który ostatecznie o czymś decyduje, rozstrzyga coś, np. stanowcza walka, bitwa; rozstrzygający, decydujący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który potrafi podjąć kategoryczną decyzję, pozbawiony wahań i wątpliwości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Masz przejmujący głos. Delikatny a zarazem stanowczy. Ładnie oddychasz, jakbyś skrywała w sobie jakąś tajemnicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãˈnɔft͡ʃɨ, AS: stãnofčy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stanowczość ż.

przysł. stanowczo

czas. stanowić, postanowić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdecydowany, pewny, twardy, uparty, nieustępliwy, nieugięty

Wiktionary

stanowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stanowice – osada wsi Daszów, w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Jemielno
Stanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
Stanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Strzegom
Stanowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Bogdaniec
Stanowice – wieś w woj. śląskim, w pow. rybnickim, w gminie Czerwionka-Leszczyny
Stanowice – dawna gmina wiejska w pow. świdnickim
Stanowice – dawna gromada w pow. świdnickim
Stanowice – przystanek kolejowy w Stanowicach, w pow. świdnickim

Wikipedia

stanowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stanowić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. stanowić

Wiktionary

stanowisko

1. miejsce wykonywania jakiejś czynności; miejsce postoju; miejsce występowania zwierząt lub roślin;
2. punkt widzenia; pogląd;
3. stałe zajęcie; posada; etat;
4. czyjaś pozycja w środowisku;
5. pozycja usytuowania oddziału podczas walki;
6. umocnione, ufortyfikowane miejsce, zajmowane przez wojsko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pozycja w hierarchii zawodowej

(1.2) punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś

(1.3) miejsce wykonywania czynności, miejsce postoju, pobytu

(1.4) gw-pl|Mazury, Warmia. regulator pługa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stanowisko – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Giby
Stanowisko – część wsi w Stanisławice w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
Stanowisko – część wsi Kożyczkowo w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Chmielno
stanowisko archeologiczne
stanowisko (biologia)
stanowisko dokumentacyjne
stanowisko dowodzenia (także flagowe)
stanowisko eponimiczne
stanowisko gaśnicze
stanowisko (hydrotechnika)
stanowisko kasowe
stanowisko (w oborze)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Członkowie zarządu wydają się potężni, silni, pewni siebie. Sprawowanie wysokiego stanowiska wiąże się jednak dzisiaj z większym ryzykiem niż kiedykolwiek dotąd.

(1.2) Amerykanie, Francuzi, Anglicy, Turcy w ramach KBWE zajmowali coraz bardziej proazerskie stanowisko.

(1.3) […] odprowadził damy do połowy cmentarza, potem wrócił na swoje stanowisko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstãnɔˈvʲiskɔ, AS: stãnovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

przym. stanowiskowy

rzecz. stan mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) praca, funkcja

(1.2) pogląd

(1.3) miejsce

Wiktionary

stanowiskowy

→ stanowisko

SJP.pl

Patrz:

stanowisko

stanowić

1. być czymś, składać się na coś; opiewać, równać się, wynosić;
2. być czymś, co rozstrzyga o czymś, od czego coś zależy, np.: Coś stanowi o powodzeniu jakiejś misji.; rozstrzygać, decydować, przesądzać;
3. decydować o czymś, ustanawiać coś; postanawiać, ustalać, rozstrzygać;
4. w zootechnice: dopuszczać samca zwierząt gospodarczych do samicy w celu kopulacji;
5. w gwarze łowieckiej, o psach myśliwskich: zatrzymywać uciekające zwierzę szczekaniem, by umożliwić myśliwemu oddanie strzału

SJP.pl

czasownik

(1.1) składać się na coś, tworzyć coś

(1.2) być zasadniczym powodem, czynnikiem decydującym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najliczniejszą grupę stanowią kobiety po 30 (= trzydziestym) roku życia.

(1.1) Z matematyki leżysz na obu łopatkach, język angielski zawaliłaś, chemia i fizyka stanowią dwie twoje achillesowe pięty, że tak powiem. Interesuje mnie, co zamierzasz przedsięwziąć, by wykaraskać się z tego gipsu.

(1.2) Elektrownia atomowa stanowi duże zagrożenie dla środowiska naturalnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãˈnɔvʲit͡ɕ, AS: stãnovʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postanowienie n., stanowienie n.

przym. stanowczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) składać się, tworzyć

Wiktionary

stanowski

nazwisko

SJP.pl

Stanowski (żeński: Stanowska, l. mn. Stanowscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

stanowy

przymiotnik od: stan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) adm. związany ze stanem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stany – potocznie o Stanach Zjednoczonych
stany – zgromadzenie stanowe, organ reprezentujący stany społeczne w Europie XIII–XVIII w.; parlament: Stany Generalne, Stany prowincjonalne
Stany – wieś w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Nowa Sól
Stany – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Bojanów
Stany – wieś w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Przystajń
Stany – zamknięty przystanek kolejowy położony we wsi Stany w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim
Stany – dawna gmina wiejska w powiecie niżańskim w województwie rzeszowskim
Stany – dawna gromada w pow. niżańskim
Dąbrówka-Stany, Potok-Stany, Stany Duże, Stany Małe

Wikipedia

Przykłady

Wiktionary

stanówka

1. zapładnianie klaczy przez ogiera;
2. urządzenie ułatwiające zapładnianie klaczy przez ogiera;
3. okres, w trakcie którego zapładniane są samice owiec

SJP.pl

Stanówka – struga, lewy dopływ Bystrzycy o długości 15,89 km.

Źródła strugi znajdują się na podmokłych łąkach we wsi Jeziory. Z Jezior kieruje się w stronę Gołąbek oraz Dminina, którą to miejscowość oddziela od wsi Rzymy-Rzymki. Następnie rozgranicza Skrzyszew od wsi Kępki i Żyłki, wpływa na teren Skrzyszewa i przez Stok dociera do Ulana, po czym wpada Bystrzycy.

Wikipedia

stanąć

1. przybrać pozycję wyprostowaną, pionową;
2. zatrzymać się w ruchu; przestać funkcjonować;
3. znaleźć się w określonym stanie, sytuacji;
4. stawić się osobiście; zgłosić się;
5. dawniej: zatrzymać się na pobyt w danym miejscu; zamieszkać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. stawać)

(1.1) o człowieku, zwierzętach: powstać, dźwignąć się na nogi

(1.2) o przedmiotach, samochodach: zostać postawionym, umieszczonym gdzieś

(1.3) o budowlach: zostać zbudowanym gdzieś

(1.4) o przedmiotach: zostać ustawionym w pozycji pionowej

(1.5) zatrzymać się, przestać się poruszać, przestać działać

(1.6) stężeć, zakrzepnąć

(1.7) zgłosić się gdzieś na polecenie, rozkaz

(1.8) pojawić się, znaleźć się gdzieś

(1.9) trafić na wyzwanie

(1.10) pot. o członku męskim: być w erekcji

(1.11) pot. o włosach, wąsach, brwiach: nastroszyć się, najeżyć

(1.12) pot. zostać ogłoszonym, uchwalonym, podjętym; dojść do skutku, wejść w życie

(1.13) daw. nieos. wystarczyć

(1.14) daw. zatrzymać się, zamieszkać w jakimś miejscu na jakiś czas

(1.15) daw. przybyć dokądś po długiej podróży, wędrówce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na czele dębickiej ekipy stanie wicemistrz Europy i brązowy medalista mistrzostw świata Roman Gotfryd, a także jedenastokrotny mistrz Polski, olimpijczyk Andrzej Rżany.

(1.2) – Gdzie stanąłeś samochodem? – Pod budynkiem sądu.

(1.3) Pod urzędem miasta stanął pomnik generała Sikorskiego.

(1.4) Nóż wypadł mu z ręki i stanął sztorcem w śniegu.

(1.5) Od pewnego czasu zegarek późnił się, a wczoraj całkowicie stanął.

(1.6) Temperatura mocno spadła i okoliczne rzeki stanęły.

(1.7) Młodzi bielszczanie stanęli przed komisją wojskową.

(1.8) Stanął na progu i spoglądał na swoje podwórko.

(1.9) Nie spodziewał się, że będzie musiał stanąć oko w oko z tym zbrodniarzem.

(1.10) Poczuł się niekomfortowo, bo stanął mu podczas meczu.

(1.11) Kiedy tylko wszedł do domu, włosy stanęły mu na głowie z przerażenia.

(1.12) W 1919 roku stanął traktat wersalski.

(1.13) A kiedy jadła nie stanie, • Szarpajmy ciało na sztuki […]

(1.14) Staniemy gdzieś w hotelu, zanim znajdziemy stałe mieszkanie.

(1.15) Po długiej drodze, zmordowany stanąłem w domu o północy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: stãnõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. ndk. stawać, dk. stać, przystanąć

rzecz. stacja ż., stanięcie n.

Wiktionary

stapel

rampa betonowa, służąca do budowy i wodowania statków

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Étaples
Stapel – część gminy Altmärkische Höhe w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Stendal
Stapel – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Schleswig-Flensburg
August Stapel – niemiecki architekt
Huub Stapel – niderlandzki aktor

(2.1) Lodowce alpejskie stapiają się w niepokojącym tempie.

(2.2) Sylwetka snajpera stapiała się z tłem.

(2.2) Wszystkie detale stapiają się w jedno spójne dzieło.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stapianie n.

Wiktionary

stapler

chirurgiczny przyrząd do zszywania lub zamykania ran za pomocą zszywek

SJP.pl

star

marka ciężarówek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mot. samochód marki Star

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Fabryka Samochodów Ciężarowych „Star”
Star Division – producent pakietu biurowego StarOffice
Star Micronics – producent drukarek
S.Tar-TV – Małopolska Telewizja Kablowa
Star Bonifacio Echeverria – hiszpański producent broni palnej
Star Foods – producent słonych przekąsek
Star – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie bieszenkowickim
Star – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie łozieńskim
Star – agromiasteczko w obwodzie witebskim, w rejonie orszańskim
Star – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Ada
Star – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Montgomery
Star (ang. Star Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Coffey

Wikipedia

Wymowa:

IPA: star, AS: star

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Starachowice nmos., starachowiczanin mos., starachowiczanka ż.

przym. starachowicki

Wiktionary

stara

potocznie:
1. żona;
2. matka;
3. szefowa;
4. stara kobieta;
5. dobra znajoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. stara kobieta

(1.2) pot. matka

(1.3) pot. przełożona, szefowa

(1.4) pot. małżonka

wykrzyknik

(2.1) pot. zwracając się do dobrej znajomej

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: stary

forma rzeczownika.

(4.1) D. i B. lp. od: star

Wiktionary

Stara – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Aleksandrów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

W okolicy miejscowości znajduje się wzniesienie o nazwie Diabla Góra.

Wikipedia

Powiązane:

przym. stary

rzecz. stary mos., starka ż.

przysł. staro

Wiktionary

starachowice

miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Starachowice (w latach 1939–1949 "Starachowice-Wierzbnik") – miasto w województwie świętokrzyskim, siedziba powiatu starachowickiego.

Miasto położone jest na pograniczu Gór Świętokrzyskich i Przedgórza Iłżeckiego. Leży w dolinie rzeki Kamiennej i jest otoczone rozległymi lasami – pozostałością Puszczy Świętokrzyskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Pelagia i pochodzę ze wsi pod Starachowicami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstaraxɔˈvʲit͡sɛ, AS: staraχovʹice

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starachowiczanin mos., starachowiczanka ż., star mrz./mzw.

przym. starachowicki

Wiktionary

starachowicki

przymiotnik od: Starachowice

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany ze Starachowicami, dotyczący Starachowic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Starachowice nmos., starachowiczanin m., starachowiczanka ż., star m.

Wiktionary

starachowiczanin

mieszkaniec Starachowic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Starachowic

(1.2) osoba pochodząca ze Starachowic, urodzona w Starachowicach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstaraxɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: staraχovʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Starachowice nmos.

:: fż. starachowiczanka ż.

przym. starachowicki

Wiktionary

starachowiczanka

mieszkanka Starachowic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Starachowic

(1.2) kobieta pochodząca ze Starachowic, urodzona w Starachowicach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drogie starachowiczanki! Zapraszamy na obchody Dnia Kobiet do naszego domu kultury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstaraxɔvʲiˈt͡ʃãnka, AS: staraχovʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. star mrz./mzw., Starachowice nmos.

:: fm. starachowiczanin m.

przym. starachowicki

Wiktionary

starający

starać się:
1. dążyć do uzyskania, załatwienia czegoś; ubiegać się;
2. próbować zrobić coś jak najlepiej

SJP.pl

starak

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agnieszka Woźniak-Starak (ur. 1978) – polska dziennikarka
Anna Woźniak-Starak (ur. 1951) – polska była modelka, przedsiębiorczyni
Jerzy Starak (ur. 1945) – polski biznesmen
Piotr Woźniak-Starak (1980–2019) – polski producent filmowy
Teodozij Starak (1931–1999) – ukraiński dysydent, działacz społeczny i dyplomata
Zbigniew Starak (1915–1993) – podpułkownik Wojska Polskiego

Przykłady

(1.1) Inigo wzruszył ramionami. Wskutek tego ruchu coś srebrzystego wystrzeliło mu z rękawa; była to starannie ukształtowana klinga, wyściełana z jednej strony i ustawiająca się wzdłuż kantu dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈrãɲːɛ, AS: starã•ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. staranność ż., staranie n.

przym. staranny

czas. starać się, starać się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dokładnie, schludnie, dokładnie, precyzyjnie, troskliwie, uważnie, pilnie

Wiktionary

staranniej

stopień wyższy od przysłówka: starannie

SJP.pl

staranniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: staranny

SJP.pl

staranność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha bycia starannym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. staranie n.

utworzyć tarasy na stoku góry lub pagórka

SJP.pl

starasowywać

tworzyć tarasy na stokach góry, pagórka

SJP.pl

staraszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

starbunio

potocznie: kawiarnia sieci Starbucks; Starbaksik (starbaksik), Starbunio

SJP.pl

starcie

spotkanie się w walce dwóch przeciwników

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zetrzeć.

(1.2) usunięcie czegoś ścierając

(1.3) wojsk. epizod walki zbrojnej

(1.4) ostra wymiana zdań

(1.5) med. powierzchowna rana skóry

(1.6) sport. część walki sportowej

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. i W. lp. od: start

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Starcie kurzu ze starych umbr zajęło jej pół godziny.

(1.6) Starcie zakończyło się dwoma złamanymi żebrami i przebitym płucem, co oznaczało koniec MŚ dla zawodnika FC Kopenhaga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarʲt͡ɕɛ, AS: starʹće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ścierniwo n.

przym. ścierny

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) bitwa, potyczka

(1.4) utarczka, kłótnia

(1.5) otarcie

(1.6) runda, pojedynek

Wiktionary

starcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od start

(1.1) Żądam podwyżki! Ta głodowa pensja nie starcza mi na życie! Zapasy starczą w najlepszym przypadku na dwa dni!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starczanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) wystarczać

Wiktionary

starczański

→ Starcza

SJP.pl

Patrz:

Starcza

starczewice

Starczewice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Korczew. Ma status sołectwa.

Miejscowość znajduje się w Nadbużańskim Parku Krajobrazowym, nad rzeką Bug, 4 km od miejscowości Korczew.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

starczewski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adalbert Wojciech Starczewski – rosyjski dziennikarz, historyk literatury oraz językoznawca
Antoni Starczewski – polski artysta oraz nauczyciel akademicki
Feliks Władysław Starczewski – polski kompozytor, pianista i muzykolog
Jan Starczewski – polski prawnik, organizator pomocy społecznej
Marek Starczewski – polski dziennikarz
Stefan Starczewski – polski polonista, pedagog, socjolog kultury, działacz opozycji demokratycznej w PRL

Wikipedia

starczowzroczna

w medycynie: taki, który dotyczy starczowzroczności, czyli niezdolności do dokładnego widzenia z bliska, występującej zazwyczaj po czterdziestym roku życia

SJP.pl

starczowzroczność

niezdolność do dokładnego widzenia z bliska, występująca zazwyczaj po czterdziestym roku życia; prezbiopia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;

Powiązane:

rzecz. starzec m., staroć ż./mrz.

przym. starczy

przysł. starczo

Wiktionary

starczy

należący do starca, właściwy starcowi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy starcowi

forma czasownika.

(2.1) 3 os. lp. przysz. od: starczyć

wykrzyknik

(3.1) używany do przerwania czyjegoś działania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sąd Najwyższy uznał, że generał cierpi na demencję starczą i w związku z tym nie może być sądzony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstart͡ʃɨ, AS: starčy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starka ż., stary mos., starczość ż., starość ż., starzec m., staruszka ż., starówka ż., starzyzna ż.

mający wiele lat

SJP.pl

forma przymiotnika.

(1.1) M., B. i W. n. lp., nmos. lm. i depr. mos. lm. od: stary

forma rzeczownika.

(2.1) M. i W. plural|stara.

(2.2) depr. M. i W. plural|stary.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stare – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Rogoźno
Stare – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wysoka
Stare – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Kaźmierz
Stare – część wsi Adamowizna w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
Stare – dawny wąskotorowy przystanek kolejowy w Starem, w Powiecie pilskim
Stare – miejscowość w regionie Västra Götaland, w gminie Strömstad
Stare – osiedle w obwodzie ługańskim

Synonimy:

(1.1) war. gw. Górny Śląsk staraszek, staroszek, starzik, starziyk, starzyk, upa

Wiktionary

stareńki

zdrobnienie od: stary

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: stary

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Budynek był rzeczywiście stareńki, a kuchnia wyjątkowo ciasna.

Wiktionary

miasto w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim;

(1.1) W manifestacji wzięło udział kilkudziesięciu stargardzian.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stargard mrz.

:: fż. stargardzianka ż.

przym. stargardzki

Wiktionary

stargardzianka

mieszkanka Stargardu (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Stargardu

(1.2) kobieta pochodząca ze Stargardu, urodzona w Stargardzie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W tym gronie nie było żadnej rodowitej stargardzianki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stargard mrz.

:: fm. stargardzianin mos.

przym. stargardzki

Wiktionary

stargardzki

przymiotnik od: Stargard Szczeciński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Stargardu, związany ze Stargardem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stargard m., stargardzianin mos., stargardzianka ż.

Wiktionary

stargetować

marketingu: określić target (grupę docelową)

SJP.pl

starka

1. wódka ze spirytusu żytniego;
2. samica ptaków łownych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. babcia

(1.2) spoż. gatunek tradycyjnej żytniej wódki;

Wiktionary

Starka – tradycyjna, wytrawna wódka żytnia, produkowana głównie w Polsce, Rosji, na Białorusi i Litwie.

Najstarszy w Polsce i na Litwie starzony destylowany żytni alkohol, sięgający XV/XVI w..

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Łogorki im sie tak podarziły, że starka chcieli se je zakisić, ale ni mieli takigo wielkigo boncloka.

(1.2) Mając taki zapas towaru pierwszorzędnej jakości, można rozpocząć szeroką reklamę za konsumcją starki na wszystkich rynkach zagranicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarka, AS: starka

Wiktionary

Powiązane:

czas. starzeć ndk., zestarzeć dk., postarzać ndk., postarzeć dk.

rzecz. starość ż., stary m., stara ż., staruszka ż., starowina ż., starowinka ż., starszyzna ż., starosta m., starówka ż., stareczka ż.

przym. stary, starczy

przysł. staro

wykrz. stara, starczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw. Górny Śląsk oma

Wiktionary

starkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szymon Starkiewicz (1877–1962) – pediatra, twórca Sanatorium „Górka” w Busku-Zdroju
Leon Starkiewicz (1878–1953) – nauczyciel, założyciel i wieloletni dyrektor Gimnazjum Miejskiego w Łodzi, brat Szymona
Witold Starkiewicz (1906–1978) – okulista, profesor Pomorskiej Akademii Medycznej, syn Szymona
Władysław Starkiewicz (1876–1958) – lekarz internista, ordynator Szpitala Dzieciątka Jezus w Warszawie, brat stryjeczny Szymona
Szczęsny Starkiewicz (1881–1958) – proboszcz parafii w Lipnie, dziekan lipnowski, działacz społeczny, poseł do Sejmu Ustawodawczego (1919–1922), brat Władysława, brat stryjeczny Szymona
Zenon Starkiewicz (1906–1993) – oficer Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej, norweskiej i włoskiej
Julia Starkiewiczowa (1908–1978) – pediatra, profesor Pomorskiej Akademii Medycznej, żona Witolda
Halina Starska, właśc. Helena Starkiewicz (1888–1957) – aktorka filmowa i teatralna, reżyser
Ewa Pronicka – prof. pediatrii, CZD, córka Witolda
Joanna Kośmider – prof. chemii, olfaktometria, ZUT, córka Witolda

Wikipedia

starkować

dawniej: rozetrzeć na tarce

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. tarkować)

(1.1) zetrzeć na tarce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Starkuj marchew, pietruszkę i seler do zupy!

(1.1) Jak możesz wyrzucać głąby do śmieci? Przecież zawsze można je starkować i dodać do sałatki albo zakisić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: starˈkɔvat͡ɕ, AS: starkovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. tarkować

rzecz. tarka ż., tarkowanie n., starkowanie n.

Wiktionary

starkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Starkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino
- Starkowo – dawna (1954–1959) gromada z siedzibą w powyższej wsi
Starkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
Starkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Przemęt
- Starkowo – przystanek kolejowy w powyższej wsi
Starkowo – kanał melioracyjny o długości 5,5 km uchodzący do rzeki Regi w Gryficach w woj. zachodniopomorskim
Starkowo – wieś w obwodzie kostromskim
Starkowo – wieś w rejonie oktiabrskim obwodu kurskiego
Starkowo – wieś w obwodzie leningradzkim
Starkowo – wieś w obwodzie niżnonowogrodzkim
Starkowo – wieś w obwodzie nowogrodzkim
Starkowo – wieś w obwodzie pskowskim

Wikipedia

starkowski

nazwisko

SJP.pl

starlet

staro

przysłówek

(1.1) tak jak osoba w słusznym wieku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pan Miłosław wyszedł staro, jakby miał z siedemdziesiąt lat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stara ż., stary mos., starość ż., starzec mos., staruszek mos., staruszka ż., starowina ż., starowinka ż., starszyzna ż., starosta mos., starówka ż., staroć ż./mrz.

czas. starzeć się ndk., postarzać dk.

przym. starczy, stareńki

Wiktionary

staro-anatolijsko-turecki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wymarły język turkijski z podrodziny oguzyjskiej, używany od XI do XIII w. na terenie Anatolii, przodek języka osmańskiego, azerskiego i gagauskiego

przymiotnik relacyjny

(2.1) odnoszący się do staro-anatolijsko-tureckiego (1.1), związany z tym językiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dla naszych późniejszych rozważań istotne jest jeszcze to, że do grupy języków oguzyjskich należy również język osmańskoturecki, używany od XIV w. w Azji Mniejszej jako kontynuant języka staro-anatolijsko-tureckiego.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) staroosmański, seldżukidzki, seldżucki

(2.1) staroosmański, seldżukidzki, seldżucki

Wiktionary

staro-cerkiewno-słowiański

dotyczący języka staro-cerkiewno-słowiańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wymarły język południowosłowiański, będący najstarszym literackim językiem słowiańskim;

przymiotnik relacyjny

(2.1) odnoszący się do staro-cerkiewno-słowiańskiego (1.1), związany z tym językiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Teraz uczniowie muszą być niemal przygotowani do rozważań akademickich, wchodzić na specjalistyczne ścieżki. To trochę tak, jakby zamiast literatury romantyzmu uczyć się staro-cerkiewno-słowiańskiego.

(2.1) Zdaniem autora wszelka próba wypreparowania z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego wpływów greckich nie mogłaby zakończyć się powodzeniem, gdyż byłaby to analiza języka nigdy nie istniejącego.

Wiktionary

przymiotnik

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnej Armenii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Armenii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔarˈmɛ̃j̃sʲci, AS: staroarmẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

staroaustriacki

przymiotnik

miasto na Ukrainie

SJP.pl

Starobielsk ( Старобільськ, "Starobilśk", Старобельск) – miasto na Ukrainie, w obwodzie ługańskim, siedziba rejonu starobielskiego i hromady Starobielsk, od marca 2022 pod okupacją rosyjską.

Wikipedia

starobielski

przymiotnik od: Stara Biała, Starobielsk

SJP.pl

starobogaczowicki

przymiotnik od: Stare Bogaczowice

SJP.pl

starobruski

przymiotnik od: Stary Brus

SJP.pl

starobrytyjski

przymiotnik

przymiotnik relacyjny

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnej Chorwacji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Chorwacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔxɔrˈvat͡sʲci, AS: staroχorvacʹḱi

Wiktionary

starochrześcijański

przymiotnik relacyjny

związany z dawnymi Czechami, powstały, używany w dawnych Czechach itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnych Czechach; pochodzący, wywodzący się z dawnych Czech

(1.2) dotyczący języka staroczeskiego

(1.3) hist. polit. związany ze stronnictwem staroczechów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język staroczeski

Wiktionary

starodroże

droga, która utraciła dotychczasową kategorię w związku z wybudowaniem nowego odcinka po innym śladzie

SJP.pl

starodruk

druk wydany przed 1800 rokiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bibliot. drukowane dzieło wydane między rokiem 1501 a 1800;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈrɔdruk, AS: starodruk

Wiktionary

Powiązane:

W 1865 w Starodubie urodziła się polska malarka i kolekcjonerka sztuki Alina Bondy-Glassowa.

Wikipedia

staroduński

przymiotnik

związany z dawną Francją, powstały, używany w dawnej Francji itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii;

przymiotnik

(2.1) żyjący/mający miejsce w dawnej Francji lub pochodzący/wywodzący się z niej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔfrãnˈt͡susʲci, AS: starofrãncusʹḱi

Wiktionary

starogard

wieś w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osada sołecka w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Resko;

(1.2) geogr. toponim stanowiący część nazwy miasta Starogard Gdański

rzecz. Starogard mrz.

:: fż. starogardzianka ż.

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnej Grecji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Grecji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język starogrecki;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Katabasis jest słowem starogreckim, które znaczy: zstąpienie do otchłani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈɡrɛt͡sʲci, AS: starogrecʹḱi

Wiktionary

starogród

1. pierwsza powojenna nazwa Stargardu;
2. wieś w Polsce;
3. wieś na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. nazwa Stargardu w latach 1945-1950

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Starogród – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Chełmno
Starogród – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Siennica
Starogród – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934–1954 w woj. pomorskim/bydgoskim (dzisiejsze woj. kujawsko-pomorskie)
Starogród – dawna gromada w pow. chełmińskim
Starogród – dawna gromada w pow. mińskim
Starogród – dawny przystanek kolejowy w pow. chełmińskim
Starogród – pierwsza powojenna nazwa Stargardu (woj. zachodniopomorskie)
Starogród – historyczna nazwa wsi Staragrad
Starogród – wieś w obwodzie lwowskim
Starogród lub Starogród Wagryjski – historyczna polska nazwa niemieckiego miasta Oldenburg in Holstein

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnej Irlandii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Irlandii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔ^jirˈlãnt͡sʲci, AS: staro^i ̯irlãncʹḱi

Wiktionary

staroislandzki

przymiotnik

Powiązane:

rzecz. Stare Jabłonki nmos.

Wiktionary

starojapoński

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Starych Juch

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stare Juchy nmos.

:: fm. starojuszanin m.

starokawalerstwo

bycie starym kawalerem

SJP.pl

starokiszewski

przymiotnik od: Stara Kiszewa

SJP.pl

starokoreański

przymiotnik

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnej Korei; pochodzący, wywodzący się z dawnej Korei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔkɔrɛˈãj̃sʲci, AS: starokoreãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Korea ż.

Wiktionary

starokornicki

przymiotnik od: Stara Kornica

SJP.pl

starokrzepice

Starokrzepice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Krzepice, nad rzeką Liswartą.

rzecz. stare miasto n.

Wiktionary

staromodnie

przysłówek

żartobliwie: język otwartej propagandy, pozbawionej podchwytliwości, przeciwieństwo nowomowy

SJP.pl

staromołdawski

przymiotnik

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnej Mołdawii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Mołdawii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔ̃mɔwˈdafsʲci, AS: starõmou̯dafsʹḱi

Wiktionary

staroniderlandzki

przymiotnik

język staronordyjski - język używany przez mieszkańców Skandynawii między VIII a XIV w.; język staronordycki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z językami, zwyczajami lub czasami staronordyjskimi, dotyczący języków, zwyczajów lub czasów staronordyjskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język staronordyjski;

Wiktionary

staronorweski

związany z dawną Norwegią, powstały, używany w dawnej Norwegii itp.

SJP.pl

przymiotnik

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Starym Oskołem, dotyczący Starego Oskołu

Wiktionary

rzecz. Stare Panewniki nmos., staropanewniczanin m., staropanewniczanka ż.

Wiktionary

staropanewniczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Starych Panewnik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ambroży nie jest rodowitym staropanewniczaninem.

(1.1) Staropanewniczanie marzą o własnej poczcie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. staropanewniczanka

przym. staropanewnicki

Wiktionary

staropanewniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Starych Panewnik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Staropanewniczanki chciałyby mieć własny fitness klub.

Wiktionary

Powiązane:

przym. staropanewnicki

rzecz. Stare Panewniki, staropanewniczanin

Wiktionary

staropanieński

dotyczący starej panny

SJP.pl

przymiotnik

staroperski

związany z dawną Persją, powstały, używany w dawnej Persji itp.

SJP.pl

przymiotnik

Wikipedia

staropolski

przymiotnik

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnej Polsce; pochodzący, wywodzący się z dawnej Polski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈpɔlsʲci, AS: staropolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. staropolskość ż., staropolszczyzna ż.

przysł. po staropolsku

Wiktionary

staropolskość

→ staropolski

SJP.pl

Patrz:

staropolski

staropolszczyzna

język lub obyczaje staropolskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język polski od jego wyodrębnienia się z prasłowiańszczyzny (ok. X w.) do końca XVI wieku

Wiktionary

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z dawną Rusią, dotyczący dawnej Rusi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. obecnie wymarły wschodniosłowiański język używany na Rusi między X a XV wiekiem;

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. st.rus.

(2.1) skr. st.rus.

Wiktionary

starorzecze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. jezioro w dolinie rzecznej, stanowiące fragment jej dawnego koryta;

Wiktionary

Starorzecze (jezioro przyrzeczne) – jezioro leżące na dnie doliny rzecznej, będące fragmentem jej byłego koryta i odcięte wałem przykorytowym od obecnego nurtu. Ma ono zwykle sierpowaty kształt.

język starosaksoński - język, którym posługiwali się Sasi i Anglowie na początku średniowiecza; język starosaski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wymarły język zachodniogermański używany przez Anglów i Sasów we wczesnym średniowieczu, przodek języka średnio-dolno-niemieckiego;

przymiotnik relacyjny

(2.1) jęz. dotyczący języka starosaksońskiego (1.1)

(2.2) dotyczący dawnych Sasów

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) starosaski

(2.1) starosaski

Wiktionary

Starosiedlice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Iłża. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

staroskandynawski

związany z dawną Skandynawią, powstały, używany w dawnej Skandynawii itp.

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dawną Skandynawią, dotyczący dawnej Skandynawii

Wiktionary

starosta

1. urzędnik stojący na czele powiatu;
2. osoba kierująca jakąś grupą ludzi;
3. dawniej:
a) gospodarz wesela, zarządzający weselem;
b) urzędnik mianowany i odwoływany przez monarchę; sprawujący władzę policyjną, sądowniczą, skarbową;
c) naczelnik wspólnoty terytorialnej wśród dawnych plemion słowiańskich; naczelnik rodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwierzchnik administracji ogólnej na szczeblu powiatu – w Galicji oraz w Polsce w okresie międzywojennym, a także w latach 1944–1950 i od 1999 do dzisiaj

(1.3) hist. naczelnik wspólnoty terytorialnej wśród plemięemion słowiańskich we wczesnym średniowieczu

(1.4) hist. od połowy XIV w. urzędnik zarządzający zamkiem i przyległymi królewszczyznami (starosta grodowy), posiadający kompetencje sądownicze

(1.5) hist. od XVI w. urząd ziemski

(1.6) hist. w XVI–XVIII w. określenie dzierżawcy królewszczyzny (starosta niegrodowy)

Wiktionary

Starosta – przewodniczący organu wykonawczego powiatu, czyli zarządu powiatu. Jest kierownikiem starostwa powiatowego, zwierzchnikiem służbowym kierowników powiatowych jednostek organizacyjnych powiatu, a także zwierzchnikiem powiatowych służb, inspekcji i straży.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeśli nie uda im się znaleźć nikogo takiego, starosta wyda informację o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych twojej firmy na lokalnym rynku pracy.

(1.1) Inspektor nadzoru budowlanego sprawuje kontrolę nad działalnością starosty wynikającą ze stosowania przepisów prawa budowlanego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈrɔsta, AS: starosta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starka ż., stary mos., starostwo n., starościna ż., starzec m., wicestarosta m., starzyzna ż.

przym. starostecki, starościński, stary

czas. starostować ndk.

przysł. staro

Wiktionary

starostka

→ starosta

SJP.pl

Starostka – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

Patrz:

starosta

starostwo

1. siedziba administracyjna powiatu, obszar podległy władzy starosty;
2. urząd starosty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) adm. obszar podległy władzy starosty;

(1.2) adm. urząd starosty

(1.3) adm. władze powiatowe

(1.4) siedziba władz powiatu

(1.5) hist. adm. dobra królewskie w Królestwie Polskim nadawane dożywotnio szlachcicom;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) daw. starosta z małżonką

Wiktionary

Zobacz też: Starostwo w innych znaczeniach tego słowa.

Starostwo – jednostka podziału administracyjnego funkcjonująca w Koronie Królestwa Polskiego i Wielkim Księstwie Litewskim. W Polsce starostwa funkcjonowały od XIV wieku. Starostwa ustanawiane były w dobrach ziemskich należących do króla (królewszczyzna) i nadawane były szlachcicom dożywotnio.

Wikipedia

przymiotnik

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnej Słowacji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Słowacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔswɔˈvat͡sʲci, AS: starosu̯ovacʹḱi

Wiktionary

starosłoweński

przymiotnik

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnej Słowenii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Słowenii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔswɔˈvɛ̃j̃sʲci, AS: starosu̯ovẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

starosłowiański

związany z dawną Słowiańszczyzną, dawnymi Słowianami, powstały, używany w dawnej Słowiańszczyźnie itp.

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dawnymi Słowianami, istniejący w dawnych słowiańskich czasach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary

dotyczący Starego Testamentu, zapisany w Starym Testamencie, właściwy Staremu Testamentowi; starotestamentalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany ze Starym Testamentem, dotyczący Starego Testamentu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) żyd (wyznawca)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stary Testament m.

przym. starotestamentalny

IPA: ˌstarɔ^wukraˈ^jĩj̃sʲci, AS: staro^u̯ukra^i ̯ĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

starować

wyregulować, zrównoważyć wagę

SJP.pl

starowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Starowice – część wsi Konradów w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Głuchołazy
Starowice – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Otmuchów
Starowice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo
Starowice Dolne

Wikipedia

starowicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Łukasz Starowicz (ur. 1976) – snowboardzista
Maciej Starowicz – dziennikarz sportowy, trener koszykówki
Marta Starowicz (ur. 1960) – koszykarka
Zbigniew Lew-Starowicz (1943–2024) – lekarz

SJP.pl

Patrz:

starowierca

starowierka

→ starowier; raskolniczka

SJP.pl

starowierski

→ starowier

SJP.pl

Patrz:

starowier

starowieyski

[czytaj: starowiejski] nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Starowieyski – nazwisko
Aleksander Starowieyski - poborca podatkowy księstwa oświęcimskiego i zatorskiego
Franciszek Starowieyski (Starowiejski) (1930–2009) – polski grafik, malarz, rysownik i scenograf
Marek Starowieyski (ur. 1937) – polski duchowny katolicki, prałat
Stanisław Jan Starowieyski (1866–1926) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji, właściciel dóbr Bratkówka i Korabniki
Stanisław Kostka Starowieyski (1895–1941) – uczestnik wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku, więzień obozu koncentracyjnego w Dachau, błogosławiony Kościoła katolickiego
Stanisław Michał Starowieyski (1815– 1895) – ziemianin, członek Rady Państwa, poseł na Sejm Krajowy Galicji
Starowiejski
Starowieyska

Wikipedia

starowieś

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Podlasiu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Starowieś – część wsi Drelów w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów
Starowieś – część wsi Łukowisko w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
Starowieś – część wsi Łuniew w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
Starowieś – część wsi Misie w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
Starowieś – część wsi Górka w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Kock
Starowieś – część wsi Krasew w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Borki
Starowieś – część wsi Kąkolewnica w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Kąkolewnica
Starowieś – część wsi Kolembrody w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Komarówka Podlaska
Starowieś – część wsi Żelizna w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Komarówka Podlaska
Starowieś – część wsi Płudy w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
Starowieś – część wsi Gąsiory w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Ulan-Majorat
Starowieś – część wsi Ossowa w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Wohyń

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈrɔvʲjɛ̇ɕ, AS: starovʹi ̯ėś

Wiktionary

starowin

wytrawna wódka gatunkowa, podobna do winiaku

SJP.pl

starowina

(r. męski) ze współczuciem o starym mężczyznie

SJP.pl

starowinka

ekspresywnie: stara kobieta; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. stary poczciwy człowiek

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pot. poczciwa starsza kobieta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojciec Jewmenjusz, ten cudny starowinka, przysiadł się do mnie i, wpatrzony we mnie, ze łzami w oczach długo coś szczebiotał, jak dziecko.

(2.1) — Nie, babcia pozostała w Pyszkowie, bo starowinka niedomagać zaczęła coraz częściej...

Wiktionary

IPA: ˌstarɔˈvʲiɕl̥nɨ, AS: starovʹiśl̦ny

Wiktionary

starowny

dawniej (dziś gwarowo): staranny, porządny, skrzętny, gospodarny

SJP.pl

(1.1) stara rzecz, dla niektórych jednak wartościowa

Powiązane:

rzecz. Stara Ładoga ż.

Wiktionary

starołomżyński

1. przymiotnik od: Stara Łomża nad Rzeką;
2. przymiotnik od: Star Łomża przy Szosie

SJP.pl

starołotewski

przymiotnik

(1.1) używany, powstały, dziejący się w dawnej Łotwie; pochodzący, wywodzący się z dawnej Łotwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔwɔˈtɛfsʲci, AS: starou̯otefsʹḱi

Wiktionary

starołęcki

przymiotnik od: Starołęka

SJP.pl

starołęka

dzielnica Poznania

SJP.pl

Zobacz też: Starołęka Wielka.

Starołęka – dzielnica Poznania, na osiedlu samorządowym Starołęka-Minikowo-Marlewo. Położona jest nad wschodnim brzegiem rzeki Warty.

Wieś duchowna "Starołęka Mała", własność Klasztoru Karmelitów Trzewiczkowych w Poznaniu pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.

Wikipedia

staroń

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agnieszka Nagay z domu Staroń – polska zawodniczka w strzelectwie, olimpijka
Jerzy Antoni Staroń – polski dziennikarz i działacz sportowy
Józef Staroń – polski kolarz
Krzysztof Staroń – polski nauczyciel, polityk i urzędnik państwowy
Leszek Staroń – polski reżyser, scenarzysta, scenograf i aktor
Lidia Staroń – polska polityk, posłanka na Sejm
Paweł Staroń – polski wojskowy
Przemysław Staroń – polski nauczyciel
Wojciech Staroń – polski operator i reżyser

Wikipedia

starościak

nazwisko

SJP.pl

starościanka

córka starosty

SJP.pl

starościc

dawniej: syn starosty

SJP.pl

starościna

1. kobieta kierująca jakąś grupą ludzi;
2. dawniej: żona starosty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwierzchniczka administracji ogólnej na szczeblu powiatu

(1.2) żona starosty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starosta mos., starostwo n./mos.

Wiktionary

starościunio

ekspresywnie: starosta

SJP.pl

starościński

→ starosta

SJP.pl

Patrz:

starosta

staroświecki

1. pochodzący z dawnych czasów, niemodny;
2. nieidący z postępem; zacofany

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wywodzący się ze starych czasów, obecnie niemodny, niepopularny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myślałem, że ten wielki dom, z jego staroświeckimi urządzeniami, możnaby przemienić na prawdziwe cacko, pod względem komfortu i estetyki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. staroświeckość ż., staroświecczyzna ż.

przysł. staroświecko

Wiktionary

1. okres życia następujący po wieku dojrzałym;
2. cecha rzeczy starych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kłopot, zmartwienie

Wiktionary

Starość – stan będący efektem starzenia się, ostatni okres życia u ludzi. Starość ma przede wszystkim wymiar biologiczny (fizjologiczny), lecz także poznawczy, emocjonalny i społeczny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstarɔɕt͡ɕ, AS: starość

Wiktionary

Powiązane:

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈʒɨtʲɲɛ, AS: starožytʹńe

Wiktionary

Powiązane:

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyk

(1.3) książk. antyk, pot. staroć

(1.4) starożytni

(1.5) starodawność

Wiktionary

starożytny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze starożytnością, dotyczący starożytności

(1.2) istniejący od bardzo dawna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W starożytnym Rzymie obraza majestatu była traktowana na równi ze zdradą państwa, a karą za jej dokonanie była śmierć i konfiskata majątku.

(1.1) U starożytnych Egipcjan kanop było zawsze cztery: o pokrywie rzeźbionej na kształt człowieka, pawiana, sokoła i szakala, odpowiednio dla wątroby, płuc, jelit i żołądka.

(1.1) Szmaragd jest stosowany w jubilerstwie od czasów starożytnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈʒɨtnɨ, AS: starožytny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stary mos., starożytność ż., starożytnik m., starożytni mos.

przysł. starożytnie

przym. późnostarożytny, stary

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyczny

(1.2) odwieczny, prastary, dawny

Wiktionary

starr

nazwisko obce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Starr – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Anderson
Starr (ang. Starr Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Cloud
Starr (ang. Starr Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Hocking
Starr (ang. Starr Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hutchinson
hrabstwo Starr (ang. Starr County) – w stanie Teksas

Wikipedia

starski

nazwisko

SJP.pl

starsza

kobieta dojrzała lub stara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) młodz. slang. matka

forma przymiotnika.

(2.1) stopień wyższy od stara

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie idę, bo starsza będzie się pieklić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starość ż., starszak mos., starszeństwo n., starszość ż., starszyzna ż.

:: fm. starszy m.

przym. stary, starszawy, starszyński, starszy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) matka, mama; pot. rodzicielka; obraź. stara

Wiktionary

starszaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od starszak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starszak m.

Wiktionary

starszaczka

→ starszak

SJP.pl

Patrz:

starszak

dziecko z grupy starszych dzieci w przedszkolu, żłobku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dziecko z trzeciej, najstarszej grupy w przedszkolu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starość ż., starszyzna ż.

:: zdrobn. starszaczek m.

przym. stary, starszy

Wiktionary

starszaki

dziecko z grupy starszych dzieci w przedszkolu, żłobku

SJP.pl

Starszaki (ang. The Cool Kids) – amerykański serial telewizyjny (sitcom) wyprodukowany przez RCG Productions, FX Productions oraz 20th Century Fox Television, którego twórcami są Charlie Day i Paul Fruchbom. Serial jest emitowany od 28 września 2018 roku przez Fox, a w Polsce od 2 lutego 2019 roku przez Fox Comedy.

Wikipedia

starszeństwo

Starszeństwo (także zasada lub porządek starszeństwa) – reguła nakazująca ustalić kolejność elementów zbioru (np. osób lub odznaczeń) według ich wieku, stażu czy rangi (ważności). Jest to relacja asymetryczna.

Starszeństwo było stosowane w przeszłości bądź nadal stosuje się m.in.:

Wikipedia

starszoharcerski

przymiotnik

(1.1) harc. związany z harcerstwem starszym, dotyczący harcerstwa starszego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. harcerz starszy m., harcerka starsza ż., harcerstwo starsze n.

Wiktionary

starszość

bycie starszym od kogoś lub czegoś innego; starszeństwo

SJP.pl

starszy

stopień wyższy od przymiotnika: stary

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w wieku dojrzałym, niemłody

forma przymiotnika.

(2.1) stopień wyższy od stary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) młodz. slang. ojciec

(3.2) pot. ktoś starszy (1.1), bogaty w doświadczenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Starsza nauczycielka nawet nie próbowała ukryć swojej niechęci do nowych uczniów.

(2.1) On jest starszy ode mnie.

(3.1) Pożyczyłem od starszego krawat.

(3.2) Ale najgorsze było to, że szczon, zamiast słuchać rad starszych i bardziej doświadczonych funkcjonariuszy, co to na robocie milicyjnej zęby zjedli, sam wiedział wszystko najlepiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarʃɨ, AS: staršy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starość ż., starszak mos., starszeństwo n., starszość ż., starszyzna ż.

:: fż. starsza ż.

przym. stary, starszawy, starszyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nie pierwszej młodości, w podeszłym wieku

(3.1) ojciec, tata; przest. rodzic, rodziciel; obraź. staruch, stary

Wiktionary

starszyzna

1. ludzie zajmujący wysokie stanowiska w jakiejś zbiorowości;
2. u dawnych Słowian: najstarsi członkowie rodu decydujący o jego sprawach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ludzie stojący na czele społeczności

(1.2) przest. ludzie starsi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

starszyzna plemienna (por. wiec)
starszyzna harcerska
starszeństwo
senior

Wikipedia

Wymowa:

IPA: starˈʃɨzna, AS: staršyzna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starka ż., starość ż., starzec m., staruszka ż., stary mos., starszy mos., starszak mos., starzyzna ż., starsza ż.

czas. starzeć się, zestarzeć się

przym. stary, starawy, starszy

przysł. staro

Wiktionary

start

1. rozpoczęcie wyścigu, biegu, pracy, jakiejś działalności;
2. miejsce rozpoczęcia biegu, wyścigu;
3. udział w jakichś zawodach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chwila, w której coś zaczyna się

(1.2) miejsce, w którym coś zaczyna się

(1.3) komenda wydawana do rozpoczęcia czegoś

(1.4) czynność, początek ruchu czegoś

(1.5) czyjś udział w zawodach, w wyborach itp.

(1.6) początek czyjejś działalności, pracy zawodowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Start – jednostka osadnicza w USA, w stanie Luizjana
Start – faza lotu statku powietrznego
Start – polski powojenny aparat fotograficzny
Start (Štart) – pośrednia stacja kolei linowej na Łomnicę w Tatrach Wysokich
Start – przystanek kolejowy w rejonie żytomierskim, w obwodzie żytomierskim, na Ukrainie
Start – belgijski film
Menu Start – główny przycisk w interfejsach systemu Windows
Start-1 – rosyjska rakieta kosmiczna
START I, START II, New START – układy o ograniczeniu zbrojeń strategicznych
START – system medycznej selekcji poszkodowanych (ang. Simple Triage And Rapid Treatment)
Start – album zespołu Rh+ wydany w 2008 roku
Start – obraz olejny namalowany w 1943 przez angielską malarkę Laurę Knight

Wikipedia

Przykłady

1. sędzia dający sygnał do rozpoczęcia zawodów sportowych;
2. kierownik lotów

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

starter – rozrusznik elektryczny
starter – zapłonnik świetlówki
starter – miotacz w wyjściowym składzie
starter – polinukleotydowy fragment RNA

Wikipedia

starterka

sędzia dająca sygnał do rozpoczęcia zawodów sportowych

SJP.pl

starterowy

→ starter (zestaw, potrawa, urządzenie)

SJP.pl

startmaszyna

urządzenie ułatwiające jednoczesny start koni na wyścigach konnych; startboks

SJP.pl

startowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|startować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstartɔˈvãɲɛ, AS: startovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. startować

rzecz. start mrz., startowy mos.

przym. startowy

Wiktionary

startować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wystartować)

(1.1) rozpoczynać bieg, wyścig lub inną konkurencję sportową

(1.2) stawać do zawodów, wyborów

(1.3) o statku latającym lub pilocie: rozpoczynać lot

(1.4) rozpoczynać jakąś działalność

(1.5) o samolocie, helikopterze, statku kosmicznym, itp. wznosić się do lotu

(1.6) pot. o jakiejś działalności: rozpoczynać się

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Zawodnik startuje z numerem ósmym.

(1.2) PJKM startowała w wyborach parlamentarnych w 2005.

(1.5) Samoloty lecące nad halą startowały z szybkością ponaddźwiękową, co powodowało silne grzmoty.

(2.1) kierownik lotów

Wiktionary

Patrz:

start

Wymowa:

IPA: starˈtɔvɨ, AS: startovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. start, startowanie

(1.1) Do surówki dodałem seler starty na drobnych oczkach tarki.

(1.2) Dyżurny, lekcja już się zaczęła, a tablica jeszcze nie starta.

(2.1) W ubiegły wtorek rozpoczęły się starty w zawodach formuły 1.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstartɨ, AS: starty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) utarty

(1.2) wytarty

Wiktionary

startówka

potocznie: but przeznaczony do startów w zawodach, nie do treningu

SJP.pl

staruch

pogardliwie: stary mężczyzna; stary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. stary człowiek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Staruch – jezioro w woj. pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Czarne
Anna Staruch
Antin Staruch
Jarosław Staruch
Mychajło Staruch
Ołeksandr Staruch
Tymotej Staruch
Piotr „Staruch” Staruchowicz (ur. 1983) – polski kibic Legii Warszawa

Wikipedia

Patrz:

Przykłady

(1.1) Kupuję czasem jajec u staruchy, ale poza tym nigdy z nią nie rozmawiam.

(1.1) Dałaś babciną parasolkę jakiejś starusze pod kościołem?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. staruszek mos., staruszka

:: fm. staruch mos.

przym. stary

(1.1) pieszcz. z sympatią lub współczuciem o starym mężczyźnie

(1.2) pieszcz. pot. ojciec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pieszcz. pot. o starym przedmiocie, zwierzęciu darzonym szczególną sympatią

forma rzeczownika.

(1.1) dziadunio, dziadek, dziadeczek

(1.2) ojczulek

Wiktionary

staruszka

→ staruszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starsza kobieta

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: staruszek

Wiktionary

Patrz:

staruszek

Przykłady

(1.1) Kiedy zwiedzaliśmy podziemia kościoła, podeszła do nas staruszka i opowiedziała nam ciekawą legendę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈruʃka, AS: staruška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. staruszek, starzec, starość, starówka, starszyzna

:: zgrub. starucha ż.

przym. stary, starczy

czas. starzeć się

przysł. staro

wykrz. starczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) starowna, starowinka, stara

Wiktionary

staruszkowie

1. stary mężczyzna; starzec;
2. potocznie: ojciec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. pieszcz. rodzice

(1.2) dosł. mężczyźni (i ew. kobiety) w podeszłym wieku

forma rzeczownika.

(2.1) lm. zob. staruszek.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moi staruszkowie wyjeżdżają dziś na wczasy, mam nadzieję, że im się ten wyjazd uda.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarvʲit, AS: starvʹit

Wiktionary

stary

mający wiele lat

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający wiele lat, niemłody

(1.2) charakterystyczny dla starego (1.1) człowieka, świadczący o długim życiu

(1.3) mający wieloletnie doświadczenie

(1.4) długo istniejący, mający wieloletnią tradycję

(1.5) pochodzący z odległej przeszłości

(1.6) zniszczony w wyniku długiego używania

(1.7) nieaktualny, nieważny

(1.8) znany od dawna, a nadal aktualny

(1.9) o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. stary (1.1) człowiek

(2.2) pot. tylko w wołaczu, poufale: sposób zwracania się do dobrego znajomego

(2.3) pot. przełożony, szef, wojsk. dowódca

(2.4) pot. posp. ojciec, rodzic

(2.5) pot. posp. mąż, partner

forma rzeczownika.

(3.1) M., B. i W. od: star

Wiktionary

Stary – polski stalowy jacht typu Bruceo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alejką szedł stary i schorowany człowiek.

(1.1) W parku spotkałem starego mężczyznę spacerującego z psem.

(1.2) Pomimo młodego wieku, miał starą, pomarszczoną twarz.

(1.3) Wezwał na pomoc starego fachowca.

(1.3) W pracy szanujemy rady starej kadry, bo znają specyfikę naszej branży.

(1.4) Stare zwyczaje lokalnej ludności bardzo mnie zaciekawiły.

(1.5) Chciałbym kiedyś zwiedzić ten stary budynek.

(1.6) Ta drukarka jest stara, musimy ją wymienić na nową.

(1.7) Zapomniałem, że Ula się przeprowadziła, i wysłałem zaproszenie na jej stary adres.

(1.7) Nie możesz się zalogować, bo podajesz stare hasło.

(1.1) Chilonowi zaś istotnie chodziło o usunięcie Glauka, który jakkolwiek podeszły w leciech, nie był wcale niedołężnym starcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstaʒɛt͡s, AS: stažec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starość, starowina, starowinka, starszyzna, starosta, starówka

:: zdrobn. staruszek

:: zgrub. staruch

:: fż. staruszka

czas. starzeć się, postarzać

przym. stary, starczy

przysł. staro

wykrz. starczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) książk. matuzalem, matuzal; pot. dziadek; pot. pieszcz. dziadunio; pot. pogard. staruch, dziad, dziadyga, dziadzisko; obraź. mamut; wulg. pierdziel

Wiktionary

starzechowice

Starzechowice – wieś (sołectwo) w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Fałków. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

W 2011 roku miejscowość liczyła 326 mieszkańców.

Wikipedia

starzej

stopień wyższy od przysłówka: staro

SJP.pl

starzenice

Starzenice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń.

Wieś kapituły katedralnej gnieźnieńskiej w powiecie wieluńskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. Do 1953 roku istniała gmina Starzenice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

starzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|starzeć.

(1.2) chem. techn. zmiana właściwości materiału z upływem czasu;

Wiktionary

Starzenie – proces polegający na zmianie właściwości użytkowych danego materiału wraz z czasem.

Dla wielu materiałów starzenie jest procesem negatywnym i skutkuje pogorszeniem ich właściwości. Jednym z przykładów starzenia się jest "starzenie izolacji elektrycznej" w podwyższonej temperaturze. Przykładowo, przyjmuje się, że podwyższenie temperatury pracy o 8 °C powoduje dwukrotne przyspieszenie procesu starzenia izolacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Po zakończeniu przyspieszonego starzenia próbki paliwa są wyjmowane i ochładzane do temperatury otoczenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈʒɛ̃ɲɛ, AS: stažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. starzeć ndk.

rzecz. starość ż., starówka ż., staroć ż./mrz.

przym. starzeniowy

Wiktionary

starzeniowy

związany ze starzeniem

SJP.pl

starzewski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jacek Starzewski – polski chirurg, proktolog
Jan Starzewski – polski dyplomata, działacz emigracyjny
Maciej Starzewski – polski prawnik
Michał Starzewski – polski powstaniec
Rudolf Starzewski – polski dziennikarz i publicysta
Stanisław Starzewski – polski pułkownik dyplomowany W.P, kawaler orderu Virtuti Militari

Wikipedia

starzeć

starzeć się:
1. o ludziach, zwierzętach, rzadziej roślinach: tracić cechy młodego organizmu; dziadzieć, pierniczeć;
2. o produktach, towarach, materiałach itp.: tracić cechy świeżości, nowości;
3. o utworach, poglądach, pojęciach itp.: zaczynać uchodzić za przestarzałe;
4. o społeczeństwie, populacji: składać się w coraz większym stopniu z ludzi starych

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zestarzeć)

(1.1) daw. stawać się starym

czasownik przechodni niedokonany (dk. postarzeć)

(2.1) daw. czynić starym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lucjusz począł starzeć powoli przez brzemię ogromu obowiązków.

(2.1) Starzało ją to ciągłe gderanie.

Wiktionary

(1.1) war. gw. Górny Śląsk staroszek, starziyk, starzyk

Wiktionary

starzinka

rzeczownik, rodzaj żeński

Starzykowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

starzyno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Starzyno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Wyszogród
Starzyno – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck
Starzyno – dawna gromada w powiecie płockim
Starzyno – dawna gromada w powiecie puckim
Starzyno – dawna wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Woropajewo
Starzyno – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Żodziszki.

Wikipedia

starzyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół starych, używanych przedmiotów, ubrań przeznaczonych zwykle do handlu

(1.2) wszystko to, co jest niewspółczesne, przestarzałe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starość ż., staroć m., starzec m., staruszek m., staruszka ż., starowina ż., starowinka ż., starzenie n., postarzenie n., postarzanie n., zestarzenie n., starszak m., starzyk m., starówka ż., starszyzna ż., starosta m., starościna ż., starostwo n.

czas. starzeć się ndk., zestarzeć się dk., postarzać ndk., postarzyć dk.

przym. stary, starszawy, stareńki, starczy, starzykowy

przysł. staro, starczo

wykrz. starczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) starocie, rupiecie, bambetle, stare graty

(1.2) przeżytek

Wiktionary

starzyć

1. czynić starym; postarzać;
2. zwiększać wytrzymałość stopów poprzez nagrzewanie ich w wysokiej temperaturze

SJP.pl

starzyński

nazwisko

SJP.pl

rzecz. starka ż., stary mos., starość ż., starzec m., staruszek m., staruszka ż., starowina ż., starzenie n., zestarzenie n., postarzanie n., postarzenie n., starzyzna ż.

czas. starzeć się ndk., postarzać ndk., postarzyć dk., zestarzeć się dk.

przym. stary, stareńki, starczy

przysł. staro, starczo

wykrz. starczy

Wiktionary

Synonimy:

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego NRD (Stasi)
Stasi – wieś na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, w rejonie połtawskim
Antonella Stasi – włoska samorządowiec, przedsiębiorca i architekt
Bernard Stasi – francuski polityk i samorządowiec

Wikipedia

stasia

zdrobnienie od: Stanisława (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Stanisława

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tam stała lodówka, kanapa, na której Stasia spała.

(1.1) Stasia, Blanka, Barbara traktują Asię po matczynemu, głaszczą, przytulają.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stanisław m., Stanisławów mrz., Stanisławowo n., Stanisławowa ż., Stanisławówna ż., Stanisławostwo lm m.

:: fż. Stanisława ż.

:: zdrobn. Stach mos., Stasio mos., Staszek mos., Staś mos., Stacha ż., Staszka ż.

przym. stanisławowski, Stanisławowski, Stanisławowy, stanisławski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Stacha, Staszka

Wiktionary

stasiak

nazwisko

SJP.pl

Stasiak (forma żeńska: Stasiak, Stasiakowa; liczba mnoga: Stasiakowie) – popularne nazwisko polskie. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka[] w Polsce centralnej.

Wikipedia

stasiek

zdrobnienie od: Stanisław (imię męskie); Staś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Stanisław

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyrwał mu czapkę z ręki i gwałtem wsadził na głowę, a następnie to samo zrobił wylęknionemu Staśkowi.

(1.1) Mama znów rozpłakała się i mnie się pyta: „A ty, Staśku?”

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stasi lub z nią związany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa części miast, wsi i części wsi w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stasin – część miasta Niemcza
Stasin – część wsi Kosinowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Włocławek
Stasin – część wsi Gawłówka w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów
Stasin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Konopnica
Stasin – część wsi Pawłów w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Strzyżewice
Stasin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wojciechów
Stasin – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
Stasin – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Józefów nad Wisłą
Stasin – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
Stasin – część wsi Zgórze w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Miastków Kościelny
Stasin – kolonia wsi Podebłocie w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
Stasin – część wsi Tomczyn w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szkołę w Stasinie zbudowali osadnicy.

(1.1) Przez wioskę Stasin przeszła w roku 2019 trąba powietrzna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stasinianin mos., stasinianka ż.

przym. stasiński

Wiktionary

stasinek

zdrobnienie od: Stanisław (imię męskie)

SJP.pl

stasiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stasi lub z nią związany

SJP.pl

stasinów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stasinów – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
Stasinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
Stasinów – dawna wieś wchłonięta przez Mińsk Mazowiecki

Wikipedia

stasio

zdrobnienie od: Stanisław (imię męskie); Stasiek, Staś

SJP.pl

Wikipedia

stasiowski

nazwisko

SJP.pl

stasiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stasia lub z nim związany

SJP.pl

stasiu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gwara. imię|polski|m., zdrobnienie od Stanisław

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. W. lp. od: Staś

(2.2) W. lp. od: Stasia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stasiu często zagląda do spiżarki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stanisław mos.

Wiktionary

stasiuk

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Stasiuk (ur. 25 września 1960) – polski pisarz, poeta, publicysta, eseista, dramaturg
Jerzy Stasiuk (1938-2000) – aktor
Karol Stasiuk (ur. 1992) – polski karateka
Peter Stasiuk (1943-2025) – australijski biskup greckokatolicki, redemptorysta, ordynariusz eparchii w Melbourne

Wikipedia

stasiński

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Józef Stasiński – polski artysta plastyk
Piotr Stasiński – polski dziennikarz
Michał Stasiński – polski prawnik, przedsiębiorca i polityk

Wikipedia

staskać

Staszic (nazwa oboczna: Kolonia Staszic) – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Uchanie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Uchanie. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 232 mieszkańców i była siódmą co do liczby ludności miejscowością gminy.

Wikipedia

staszka

zdrobnienie od: Stanisław (imię męskie)

SJP.pl

staszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Joanna Staszkiewicz – polska łyżwiarka szybka
Walerian Staszkiewicz – polski lekarz chirurg, nauczyciel akademicki
Staszkiewicz, Staszkiewicz II – herby szlacheckie, odmiany herbu Sas

Wikipedia

staszkowie

zdrobnienie od: Stanisław (imię męskie)

SJP.pl

Staszkowie (nazwa oboczna: Rola Staszkowa) – osada w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Bystra-Sidzina.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

staszkowo

Staszkowo (niem. "Baarwiese") – dawna wieś, zlikwidowana w 1997 roku przez włączenie do wsi Stare Jabłonki położona w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

staszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Staszka lub z nim związany

SJP.pl

staszkówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Staszkówka – wieś położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Moszczenica. Miejscowość leżąca wśród wzniesień Pogórza Ciężkowickiego. W 1915 roku miejsce ciężkich walk w czasie ofensywy gorlickiej.

Wikipedia

staszlowie

nazwisko

SJP.pl

staszowianin

mieszkaniec Staszowa

SJP.pl

staszowianka

mieszkanka Staszowa

SJP.pl

staszowice

Staszowice (nazwa oboczna: Zagroda) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wińsko.

Według danych z 2011 roku miejscowość zamieszkiwało 56 osób.

Wikipedia

staszowski

przymiotnik od: Staszów

SJP.pl

staszyc

1. dzielnica Piły;
2. kolonia w Polsce

SJP.pl

staszyce

1. dzielnica Piły;
2. kolonia w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Staszyce – dzielnica Piły
Staszyce – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
Staszyce – zlikwidowany przystanek osobowy w Pile, w dzielnicy Staszyce

Wikipedia

staszyński

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Edmund Staszyński – polski pedagog
Wacław Staszyński – polski żołnierz

Wikipedia

staszów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

Staszów – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Staszów. Przez miasto przepływają rzeki Czarna Staszowska i Desta. Według danych z 2023 Staszów liczył 13 680 mieszkańców.

(1.1) lotn. nieruchoma lub nastawna część usterzenia samolotu, rakiety bądź pocisku rakietowego, stabilizująca go;

(1.2) elektr. urządzenie elektryczne mające za zadanie ograniczenie natężenia prądu płynącego przez lampę wyładowczą;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

statecznik (lotnictwo)
statecznik (oświetlenie)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Era wielkich niemieckich zeppelinów skończyła się w maju 1937 roku, kiedy "Hindenburg" ze swastykami na statecznikach zamienił się w ognistą kulę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzechwa

Wiktionary

statecznościowy

→ stateczność

SJP.pl

Patrz:

stateczność

→ stateczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co stateczne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stateczność (mechanika)
Stateczność jednostki pływającej
Stateczność samolotu
Stateczność konstrukcji
Stateczność zboczy
Stateczność wyrobiska

Wikipedia

Patrz:

stateczny

Powiązane:

przym. stateczny

Wiktionary

stateczny

1. poważny, rozważny, zrównoważony;
2. zachowujący swoje położenie pomimo działających sił;
3. mający zdolność powrotu do równowagi po jej utracie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrównoważony, poważny i odpowiedzialny; także. świadczący o takich cechach

(1.2) o łodzi, samolocie itp. mający zdolność samoczynnego odzyskiwania równowagi po jej utracie

(1.3) zachowujący swoje położenie mimo działających nań sił

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stateczność ż., ustatkowanie n., statek m.

przysł. statecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odpowiedzialny, opanowany, powściągliwy, spokojny, zrównoważony, poważny, roztropny, rozważny

(1.2) niewywrotny, stabilny, statyczny, wyważony

(1.3) stabilny, wyważony, solidny, trwały

Wiktionary

statek

1. jednostka pływająca pasażerska lub handlowa
2. potocznie, zwykle w liczbie mnogiej: sprzęt potrzebny do wykonania jakiejś czynności, narzędzia, przybory, szczególnie naczynia kuchenne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną

(1.2) każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;

(1.3) stpol. daw. stateczność, powaga; cecha właściwa ludziom rozsądnym

(1.4) przest. majątek, mienie, dostatek; nieruchomość wiejska

(1.5) przest. (współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński.) zwierzęta domowe; bydło

Wiktionary

Statek – każde urządzenie transportowe, które jest zdolne do pokonywania przestrzeni w sposób dla niego charakterystyczny, ale inny niż poruszanie się w kontakcie ze stałym lądem. W szczególności może pływać pod powierzchnią wody, na jej powierzchni, unosić się w atmosferze lub w przestrzeni kosmicznej. Może mieć własny napęd i urządzenia sterujące, lub być uzależniony od innej jednostki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na horyzoncie widać było sylwetkę statku.

(1.1) Tench zaczął krzyczeć w kierunku statku, lecz na nic to się nie zdało.

(1.2) Statek kosmiczny wylądował na Księżycu.

(1.3) Koleją statek i żart chodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstatɛk, AS: statek

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-2)

rzecz. statki nmos.

:: zdrobn. stateczek m.

przym. statkowy

(1.3)

rzecz. stateczność ż., statkowanie n., ustatkowanie n.

czas. statkować się, ustatkować się

przym. stateczny

przysł. statecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. korab, daw. podn. nawa, gwara. kurp

(1.3) stateczność, ustatkowanie, powaga, rozsądek

Wiktionary

stater

starożytna jednostka masowo-pieniężna, równa 2 drachmom lub 2 minom

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stater (jednostka) – grecka jednostka wagowa i monetarna
Stater (geologia) – epoka paleoproterozoiku

Wikipedia

statki

1. strategiczna gra planszowa dla dwóch osób; okręty;
2. dawniej: naczynia kuchenne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. oraz gw-pl|Poznań. naczynia kuchenne

(1.2) popularna gra logiczna dla dwóch osób;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: statek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

statek – pojazd wodny
statki – gra planszowa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zmywanie statków odbywało się w tym wariackim domu jedynie w dżdżyste dni niedzielne (…)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) garkuchnia

(1.2) okręty

Wiktionary

statkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Józef Statkiewicz (1918–2009)
Maksymilian Statkiewicz (1889–1976) – choreograf i reżyser tetralny
Mikałaj (Mikoła) Statkiewicz (biał.: Мікала́й (Міко́ла) Ві́ктаравіч Статке́віч; * 1956)

Wikipedia

statkowski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Roman Adam Statkowski (ur. 24 grudnia 1859 w Szczypiornie, zm. 12 listopada 1925 w Warszawie) – polski kompozytor i pedagog muzyczny, profesor Konserwatorium Warszawskiego.
Bronisław Statkowski (ur. 1825 w Pińsku, zm. 1898) – polski inżynier, absolwent Instytutu Korpusu Inżynierów Komunikacji w Petersburgu, służył jako inżynier porucznik na Kaukazie. Projektował i nadzor...

Wikipedia

statkowy

→ statek

SJP.pl

Patrz:

SJP.pl

Patrz:

statolit

stator

stojan; nieruchoma część maszyny elektrycznej

SJP.pl

statory

rzeczownik, liczba mnoga

zdrobnienie od: statua; posążek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: statua

(1.2) mała statua

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstatuˈ^wɛtka, AS: statu^u̯etka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. statua ż.

przym. statuowy, statuetkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) figurka, posążek

Wiktionary

statuować

ustanawiać prawo lub przepis

SJP.pl

statura

dawniej: postura

SJP.pl

status

1. stan prawny osoby, instytucji lub organizacji;
2. pozycja społeczna i zawodowa;
3. funkcja lub znaczenie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) położenie, pozycja (np. społeczna)

(1.2) stan prawny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Status społeczny
Status quo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mężczyźni za pomocą drogich zegarków i garniturów chcą podkreślić swój status społeczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstatus, AS: status

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. statusik m.

przym. statusowy

Wiktionary

statusiały

żartobliwie o mężczyźnie: taki, który stał się mało atrakcyjny, nabrał cech charakterystycznych dla dużo starszego człowieka

SJP.pl

statusieć

żartobliwie o mężczyźnie: stać się mało atrakcyjnym, nabrać cech charakterystycznych dla dużo starszego człowieka

SJP.pl

statusowy

→ status

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

Powiązane:

rzecz. statuty lm nm.

przym. statutowy

przysł. statutowo

Wiktionary

statutowy

przymiotnik od: statut

SJP.pl

przymiotnik

rzecz. statut mrz., statutowość ż.

przym. statutowy

przysł. statutowo

Wiktionary

staty

środowiskowo: statystyki, wyniki

SJP.pl

statycznie

przysłówek

(1.1) nieruchomo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. statyw mrz., statyczność ż.

przym. statyczny

Wiktionary

statyczniej

stopień wyższy od przysłówka: statycznie

SJP.pl

statyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest statyczne; cecha tych, którzy są statyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. statyczny

przysł. statycznie

rzecz. statyw mrz.

Wiktionary

statyczny

nieulegający zmianom, będący w bezruchu, będący w stanie równowagi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący w bezruchu

(1.2) niepodatny na zmiany

(1.3) w stanie równowagi

(1.4) fiz. dotyczący statyki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈtɨt͡ʃnɨ, AS: statyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. statyw m., statyczność ż., statyka ż.

przysł. statycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieruchomy, niechwiejny, sztywny, zastygły

(1.2) stały

(1.3) zrównoważony, wyważony, zbalansowany, stateczny

Wiktionary

statyk

specjalista w dziedzinie statyki

SJP.pl

statyka

1. brak ruchu, stan równowagi;
2. nauka zajmująca się badaniem równowagi ciał poddanych działaniu sił

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział mechaniki fizycznej, zajmujacy sie równowagą sił i momentów sił działających na nieruchome ciała materialne

Wiktionary

Statyka (z gr. "στατός" 'trwały, stały') – dział mechaniki fizycznej, zaliczany czasem do dynamiki (stan równowagi spoczynkowej uważany za szczególny przypadek ruchu) albo traktowany jako osobna dziedzina. Zajmuje się równowagą sił i momentów sił działających na nieruchome ciała materialne – czyli układami statycznie zrównoważonymi.

Wikipedia

Powiązane:

przym. statyczny

rzecz. statyw mrz.

Wiktionary

statyna

lek zmniejszający stężenie cholesterolu LDL we krwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. neurohormon podwzgórza hamujący uwalnianie hormonów przysadki

(1.2) farm. inhibitory reduktazy HMG-CoA, lek obniżający poziomy lipidów i poprawiający stan układu krążenia

Wiktionary

Przykłady

Powiązane:

rzecz. statystowanie n.

Wiktionary

statystka

kobieta występująca w filmie lub sztuce teatralnej w podrzędnej roli lub w scenach zbiorowych

SJP.pl

statystowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|statystować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. statysta m., statystka ż.

czas. statystować ndk.

Wiktionary

statystować

pełnić funkcję statysty na planie filmowym lub w spektaklu teatralnym

SJP.pl

statystyczka

→ statystyk

SJP.pl

Patrz:

statystyk

statystycznie

przysłówek

(1.1) w sposób związany ze statystyką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stwierdzono nieznaczne, nieistotne statystycznie, zwiększenie liczby krwinek białych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstatɨˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: statystyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. statystyczny

rzecz. statystyka ż.

Wiktionary

statystyczny

1. oparty na analizie większej ilości danych;
2. wynikający ze statystyki, przeciętny, typowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do statystyki (nauki)

(1.2) pot. przeciętny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Metody statystyczne są podstawowymi narzędziami demografii.

(1.2) Statystyczny Polak czyta pół książki w ciągu roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstatɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: statystyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. statystyka ż., statystyk m.

przysł. statystycznie

Wiktionary

statystyk

osoba zajmująca się statystyką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie statystyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie każdy statystyk to demograf.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. statystyka ż.

przym. statystyczny

Wiktionary

statystyka

1. nauka zajmująca się liczbowym opisem zjawisk masowych oraz ich analizowaniem;
2. zbiory informacji liczbowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;

(1.2) wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów

(1.3) mat. funkcja, która danemu rozkładowi z próby przypisuje liczbę rzeczywistą;

(1.4) fiz. model opisujący zbiorowe zachowanie obiektów fizycznych, np. cząstek

(1.5) fiz. pot. rozkład prawdopodobieństwa będący podstawą statystyki (1.4)

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: statystyk

Wiktionary

Statystyka (niem. "Statistik", „badanie faktów i osób publicznych”, z łac. [now.] "statisticus", „polityczny, dot. polityki”, od "status", „państwo, stan”) – nauka, której przedmiotem zainteresowania są metody pozyskiwania i prezentacji, a przede wszystkim analizy danych opisujących zjawiska, w tym masowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Statystyka jest obecnie podstawą planowanieanowania rozwoju nowoczesnego państwa.

(1.2) Niestety, statystyki pokazały, że klienci nie są zadowoleni z nowego produktu.

IPA: ˈstatɨf, AS: statyf

Wiktionary

Powiązane:

przym. statyczny

przysł. statycznie

rzecz. statyka ż., statyczność ż., statywik mrz.

Wiktionary

statywik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od statyw

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie statyw, lecz tylko mały statywik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. statyw m.

Wiktionary

staurolit

minerał, krzemian glinu i żelaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów skrystalizowany w formie słupków tworzących krzyż;

Wiktionary

Staurolit (granatyt) – minerał z gromady krzemianów. Minerał pospolity. Nazwa pochodzi od greckich słów "stauros" i "lithos", co oznacza "kamień krzyżowy".

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) granatyt, kamień krzyżowy

Wiktionary

stauropigia

w Kościele prawosławnym: klasztor zależny bezpośrednio od patriarchy lub synodu

SJP.pl

Wikipedia

stauropigialny

przymiotnik od: stauropigia

SJP.pl

stauroteka

Stauroteka (od gr."stauros" – pierwotnie: pal, belka, obecnie również: krzyż; "thekē" – pojemnik) – specjalny rodzaj relikwiarza przeznaczony do przechowywania fragmentów Drzewa Krzyża Świętego.

Zazwyczaj wykonywano ją w formie krzyża (ten typ stauroteki był wykonywany od IV do XI w.) lub ikony (tzw. stauroteka ikonowa) czy tryptyku (oba te typy wytwarzano od schyłku X w. do końca XII w.). Stauroteka mogła mieć jednak również inne formy: posągu, miniatury bazyliki Grobu Pańskiego, włóczni itp.

Wikipedia

stavanger

Wikipedia

stavros

greckie imię męskie

SJP.pl

staw

1. śródlądowy zbiornik wodny;
2. ruchome połączenie kości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hydrol. niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;

(1.2) anat. ruchome połączenie kości;

(1.3) stpol. stan

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: stawić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

staw – zbiornik wodny
- staw rybny, staw hodowlany
jezioro – naturalne jezioro
- stawy tatrzańskie
- stawy karkonoskie
  - Mały Staw (jezioro w Karkonoszach)
  - Wielki Staw (jezioro w Karkonoszach)
staw – pojęcie z zakresu anatomii
- staw kolanowy
Staw – część miasta Wilamowice
Staw – część wsi Zastawie w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno
Staw – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Papowo Biskupie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój szwagier ma kilka stawów rybnych. Hoduje głównie karpie.

(1.1) Z pomostu żaba wskoczyła do stawu.

(1.2) Urazy stawu skokowego są częstymi kontuzjami wśród sportowców.

(1.2) Pacjent powinien w miarę szybko zacząć uruchamiać stawy po zabiegu.

(1.2) Dobrym sposobem na rozluźnienie karku, mięśni i łagodzenie nacisku na stawy nóg jest siad po turecku (…)

(1.2) Gdy zaś wrócił i został sam jeden, ktoś zmagał się z nim aż do wschodu jutrzenki, a widząc, że nie może go pokonać, dotknął jego stawu biodrowego i wywichnął Jakubowi ten staw podczas zmagania się z nim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staf, AS: staf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. stawek m., stawik m.

przym. stawowy, wewnątrzstawowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sadzawka, jeziorko, zbiornik, reg. śl. rybnik

Wiktionary

stawa

stojący znak nawigacyjny; baka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. stały znak nawigacyjny umocowany na lądzie lub w dnie akwenu;

Wiktionary

Stawa – znak nawigacyjny lub sygnalizacyjny umieszczony na brzegu lub w morzu w sposób stały, tzn. wbity w dno bez użycia kotwicy.

Stawa ma łatwo rozpoznawalny kształt, czasem może również emitować sygnały – świetlne, dźwiękowe lub radiowe. Para staw lub stawa i inny znak stały (latarnia morska itp.) mogą tworzyć zespół znaków naprowadzających zwany nabieżnikiem.

Wikipedia

stawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stawać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. postawić, stawać ndk.

rzecz. stacja ż., stójkowy mos.

Wiktionary

stawarczyk

nazwisko

SJP.pl

stawarka

muł na dnie stawów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muł pokrywający dno stawu

Wiktionary

stawarski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Mariusz Stawarski (ur. 1961) – polski malarz, grafik, autor plakatów, ilustracji i rysunków satyrycznych
Jan Stawarski (1898–1944) – chorąży piechoty Wojska Polskiego, uczestnik I wojny światowej, wojny polsko-ukraińskiej, wojny polsko-bolszewickiej oraz II wojny światowej
Anna Stawarska-Rippel – polska prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych, nauczyciel akademicki na Uniwersytecie Śląskim
Krystyna Liberda-Stawarska (ur. 1968) – polska biathlonistka oraz biegaczka narciarska, brązowa medalistka mistrzostw świata

Wikipedia

stawarz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni Stawarz (1889-1955) – kapitan piechoty Wojska Polskiego
Stanisław Stawarz (1894-1940) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Virtuti Militari
Aleksander Stawarz (1896-1941) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego
Genowefa Migas Stawarz Rydz (ur. 1935) – florecistka, trenerka, olimpijka z Rzymu 1960
Andrzej Stawarz (ur. 1950) – etnograf, historyk, muzealnik, regionalista
Janusz Stawarz (ur. 1959) – piłkarz, były reprezentant Polski

Wikipedia

stawać

1. zatrzymywać się; przestawać działać;
2. unosić tułów, opierając się na nogach; podnosić się;
3. zostawać ustawionym pionowo;
4. zgłaszać się z własnej woli lub na wezwanie;
5. stawać się - przechodzić stopniowo z jednego stanu w drugi; przytrafiać, zdarzać się, następować

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) unosić się w kierunku pionowym

(1.2) przestawać działać

(1.3) przest. wystarczać

(1.4) pot. o penisie: przechodzić w stan erekcji

(1.5) praw. stawiać się (np. w sądzie, na rozprawie)

czasownik zwrotny stawać się

(2.1) przechodzić w inny stan, zmieniać się; zostawać kimś, czymś

(2.2) tylko w dk.: wydarzyć się, mieć miejsce, nastąpić

Wiktionary

Przykłady

(1.4) Często mi (penis) staje, gdy widzę dziewczynę w krótkiej spódnicy.

(1.5) Byłoby jednak roztropnie, by poddać ocenie dokonanie egzekucji w trybie doraźnym, tak samo jak kapitan, który stracił jednostkę, zawsze staje przed sądem wojennym.

(2.1) Pawełek Kryński wkraczał zatem w okres, kiedy miłość i śmierć stają się nieodłącznymi przyjaciółkami mężczyzny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstavat͡ɕ, AS: stavać

Wiktionary

Powiązane:

czas. stać, stać się, stanąć, postawić, przystanąć

rzecz. stałość ż., stoisko n., stacja ż., stójkowy mos., stawanie n.

Wiktionary

stawczyk

nazwisko

SJP.pl

stawecki

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Leopold Stawecki – polski działacz opozycji antykomunistycznej
Piotr Stawecki – polski historyk wojskowości
Tomasz Stawecki – polski prawnik
Wacław Stawecki – polski rzeźbiarz i malarz
Zbigniew Stawecki – polski autor tekstów kabaretowych i piosenek, poeta

Wikipedia

staweczek

zdrobnienie od: stawek

SJP.pl

stawek

stawik;
1. mały zbiornik wodny zagospodarowany dla hodowli ryb;
2. zdrobnienie od: staw

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stawek – część miasta Mikołajki
Stawek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Baruchowo
Stawek – część wsi Juncewo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski
Stawek – część wsi Bordziłówka w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
Stawek – część wsi Tarnów w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
Stawek – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Cyców
Stawek – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Spiczyn
Stawek – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim w gminie Kleszczów
Stawek – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły
Stawek – część wsi Szynkielów w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica
Stawek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Latowicz
Stawek – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka

Wikipedia

stawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈvʲjä̃ɲɛ, AS: stavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. stawiać ndk., postawić dk., zastawiać ndk., zastawić dk., wystawa ż., wystawka ż.

rzecz. zastaw mrz., wystawka ż., wystawa ż., wystawienie n., postawienie, zastawianie, zastawienie

Wiktionary

stawiarski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bartłomiej Stawiarski – polski polityk, historyk i samorządowiec
Jarosław Stawiarski – polski polityk, historyk i nauczyciel
Stanisław Stawiarski – polski urzędnik i dyplomata

Wikipedia

stawiarz

nazwisko

SJP.pl

stawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. postawić, stawić)

(1.1) tak przemieszczać przedmiot, by stał

(1.2) budować

(1.3) kupić coś komuś, dawać za darmo – najczęściej alkohol

(1.4) określać sumę pieniędzy, którą wnosi się do zakładu

(1.5) określać przedmiot swojego zakładu

(1.6) umieszczać coś gdzieś

(1.7) pot. środ. inform. instalować oprogramowanie

(1.8) pot. środ. inform. uruchamiać oprogramowanie (zwykle serwer, usługę lub demona)

czasownik zwrotny niedokonany stawiać się (dk. postawić się, stawić się)

(2.1) pot. dawać opór

(2.2) przybywać na żądanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Proszę postawić tę szafkę pod oknem.

(1.1) Ja mówię, żeby postawił brudną wazę na bufecie, a on ją wkłada do lodówki!

(1.2) Koło mojej kwiaciarni postawili ostatnio paskudny słup ogłoszeniowy.

(1.2) Dom postawiliśmy kilkanaście metrów od drogi, na skraju pięknego lasu sosnowego.

(1.2) Zdaniem niektórych parafian postąpiono nierozważnie, stawiając kościół na tak grząskim gruncie.

(1.3) Stawiam wszystkim piwo, dzisiaj zostałem ojcem!

(1.4) Stawiam moją roczną pensję, że tego nie zrobisz.

(1.5) Postawił na zawodnika z numerem trzynastym i przegrał.

(1.5) Postaw ten talerz na stole.

(1.6) Muszę postawić system od nowa.

(1.7) Idę postawić serwer poczty bo leżał całą noc.

(2.1) Gdy kazałem tym gościom wynosić się do innego stolika, jeden z nich zaczął się stawiać i krzyczał, że nigdzie się stamtąd nie ruszy.

(2.2) Nie stawił się na spotkanie. Nie raczył nas nawet poinformować, że nie przyjdzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstavʲjät͡ɕ, AS: stavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zestawienie n., wystawa ż., zastawienie n., zastawianie n., wystawienie n., postawienie n., stawianie n., postawa ż., rozstaw m., zastawa ż., wystawka ż., zastaw mrz.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stawiec – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz
Stawiec – wieś w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Nowy Staw
Stawiec – wieś w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
Stawiec – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Susz
Stawiec – dawna gromada w powiecie milickim

Wikipedia

stawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stawić.

(1.2) daw. bud. coś, co zostało zbudowane, budynek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: stavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. stawić dk., postawić dk.

rzecz. zastaw mrz.

Wiktionary

stawiennictwo

stawienie się gdzieś na wezwanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urz. przybycie gdzieś (np. do sądu) po uprzednim wezwaniu; stawienie się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do powoda należało zadbać o stawiennictwo pozwanego, a przecież bez obecności i aktywności obu stron kontradyktoryjny proces nie mógłby się toczyć.

Wiktionary

stawiguda

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś gminna w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Stawiguda ( Stabigotten, pol. przed 1939 "Stabigoda") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Stawiguda. Stawiguda leży w południowej części Warmii, przy drodze ekspresowej s51 Olsztynek – Olsztyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Siedziba gminy Stawiguda.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mimo że nie jestem stawigudzianinem od urodzenia, to bardzo dobrze znam problemy Stawigudy i dlatego kandyduję na wójta naszej gminy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stawigudzianin m., stawigudzianka ż.

przym. stawigudzki

Wiktionary

stawigudzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Stawigudy

(1.2) osoba pochodząca ze Stawigudy, urodzona w Stawigudzie

przymiotnik od: Stawiguda

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Stawigudą, dotyczący Stawigudy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stawiguda ż., stawigudzianin m., stawigudzianka ż.

Wiktionary

stawik

stawek;
1. mały zbiornik wodny zagospodarowany dla hodowli ryb;
2. zdrobnienie od: staw

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stawik – kolonia w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Jeziorzany
Stawik – część wsi Wielgie w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
Stawik – przysiółek wsi Rzędowice w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
Stawik – przysiółek wsi Łączna w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Łączna
Stawik – nieoficjalny przysiółek wsi Anielówka, w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Michów

Wikipedia

stawikowski

nazwisko

SJP.pl

stawin

Stawin (niem. "Friederikenfelde") – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 osada liczyła 135 mieszkańców. Osada wchodzi w skład sołectwa Stawin.

Wikipedia

stawiony

dawniej: umieścić (umieszczać), postawić (stawiać); dziś żywe we frazeologii "stawić czoło (czoła)", "stawić opór" - przeciwstawić się

SJP.pl

stawiski

przymiotnik od: Stawiski

SJP.pl

Stawiski – miasto w woj. podlaskim, w powiecie kolneńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Stawiski. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. łomżyńskiego.

Miasto jest położone nad rzeką Dzierzbią, na historycznym Mazowszu.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Stawiski liczyły 2003 mieszkańców.

Wikipedia

stawisko

przymiotnik od: Stawiski

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stawisko – część miasta Brzeszcze
Stawisko – część miasta Działoszyce
Stawisko – część miasta Ropczyce
Stawisko – część miasta Szczyrk
Stawisko – część miasta Tomaszów Lubelski
Stawisko – część wsi Konopnica w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica
Stawisko – część wsi Rozkochów w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
Stawisko – część wsi Zagórnik w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Andrychów
Stawisko – część wsi Strumiany w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
Stawisko – część wsi Śledziejowice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
Stawisko – część wsi Miękisz Stary w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Laszki
Stawisko – część wsi Kików w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Solec-Zdrój

Wikipedia

stawiszczanin

mieszkaniec Stawisk (miasta w Polsce)

SJP.pl

stawiszczanka

mieszkanka Stawisk (miasta w Polsce)

SJP.pl

stawiszyce

Stawiszyce – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Złota. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

stawiszyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

Stawiszyn – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w Kaliskiem, na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Bawołem (Czarną Strugą), w aglomeracji kalisko-ostrowskiej, siedziba gminy Stawiszyn. Stawiszyn uzyskał lokację miejską w 1291, zdegradowany w 1870, ponowne nadanie w 1919 roku.

Wikipedia

stawiszynianin

mieszkaniec Stawiszyna (miasta w Polsce)

SJP.pl

stawiszynianka

mieszkanka Stawiszyna (miasta w Polsce)

SJP.pl

stawiszyński

przymiotnik od: Stawiszyn

SJP.pl

stawić

dawniej: umieścić (umieszczać), postawić (stawiać); dziś żywe we frazeologii "stawić czoło (czoła)", "stawić opór" - przeciwstawić się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) daw. rzad. dokonany od|stawiać.

czasownik przechodni niedokonany

(2.1) daw. zob. stawiać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stawienie n., zastaw mrz.

czas. nastawić, postawić, wstawić

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) stawiać

Wiktionary

stawiński

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bolesław Stawiński (1908-1983) – artysta malarz
Eugeniusz Stawiński (1905-1989) – minister przemysłu PRL (1949-1968)
Jacek Stawiński – chemik
Jerzy Stefan Stawiński (1921-2010) – literat, scenarzysta
Julian Stawiński (1904-1973) – tłumacz

Wikipedia

stawka

część pieniędzy, rzeczy materialnych bądź niematerialnych, które mogą być przedmiotem zakładu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kwota zakładu, którą można zyskać lub stracić w grze hazardowej

(1.2) kwota płacona za los na loterii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stawka Naczelnego Dowódcy 1914–1918
Stawka Najwyższego Naczelnego Dowództwa 1941–1945
Stawka większa niż życie – polski serial telewizyjny
Stawki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uważam, że tylko poker na wysokie stawki sprawia przyjemność.

(1.4) Podstawowa stawka płacy robotnika w naszym zakładzie to 1500 zł netto.

(1.5) Stawka w tym biegu długodystansowym była dość wyrównana.

(1.6) Łapa lisów borowych jest zwarta, ma ciasno osadzone palce, stawki zaś są dłuższe i silniej uderzają w ziemię.

(1.6) Wilczyca opadła na brzuch, podkurczając pod siebie tylne stawki, by móc w każdej chwili odbić się nimi od podłoża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstafka, AS: stafka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pula

(1.4) kurs wymiany, kwota bazowa

Wiktionary

stawkowy

→ stawka

SJP.pl

Patrz:

stawka

stawno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stawno – osada w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz
Stawno – część wsi Międzybłocie w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Złotów
Stawno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Złocieniec
Stawno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
Stawno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
Stawno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski
Stawno – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski
Stawno – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Złocieniec
Stawno – jezioro w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Pełczyce.
Stawno – dawna gromada w powiecie goleniowskim
Stawno – kolejowy przystanek osobowy w Stawno w powiecie kamieńskim

Wikipedia

stawny

1. charakterystyczny dla stawu; stawowy;
2. stawiany, zastawiany

SJP.pl

stawonogi

typ bezkręgowców obejmujący ponad milion gatunków, występujących we wszystkich strefach klimatycznych, zbudowanych z segmentów tworzących głowotułów i odwłok lub głowę, tułów i odwłok

SJP.pl

Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον "arthron" – staw + πούς, ποδός "pous", "podos" – noga) – najliczniejszy typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem opisywanych jest więcej.

Wikipedia

stawonóg

bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów i odnóża członowane połączone stawowo; członkonóg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

Wikipedia

stawowski

nazwisko

SJP.pl

stawowy

przymiotnik relacyjny

stawropolski

przymiotnik od: Stawropol (stolica Kraju Stawropolskiego)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Stawropolem (miastem w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stawropol m.

Wiktionary

stawros

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) nazwa kilku greckich miejscowości

Wiktionary

IPA: stavˈrula, AS: stavrula

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stauroteka ż., stauropigia ż.

:: fm. Stawros m.

Wiktionary

stawski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alfons Stawski (ur. 1945) – bokser
Henryk Stawski (ur. 1925) – polityk w PRL
Jan Stawski (zm. 1677) – podkomorzy przemyski
Jerzy Stawski (ur. 1927) – kapitan Wojska Polskiego, żołnierz podziemia niepodległościowego
Józef Sławęta Stawski (XVIII w.) – podczaszy wieluński
Mikołaj Stawski (XVII w.) – chorąży przemyski, latyczowski, stolnik sanocki, podczaszy sanocki
Stanisław Stawski (1732-1796) – nauczyciel
Stanisław Stawski (zm. ok. 1498) – biskup
Władimir Stawski (1900-1943) – radziecki pisarz,

Wikipedia

stawy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeczka na Ukrainie, lewy dopływ Słuczy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stawy – część miasta Dęblin
Stawy – część miasta Ryki
Stawy – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno
Stawy – przysiółek wsi Lubięcin w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Nowa Sól
Stawy – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
Stawy – część wsi Chronów w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz
Stawy – część wsi Tęgoborze w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łososina Dolna
Stawy – część wsi Krościenko nad Dunajcem w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem
Stawy – przysiółek wsi Spytkowice w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Spytkowice
Stawy – część wsi Łękawica w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Stryszów
Stawy – przysiółek wsi Chocznia w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice
Stawy – część wsi Szulmierz w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowski, w gminie Regimin

Wikipedia

Przykłady

(1.1) „W lewym (wysokim) brzegu Stawów między Chmielówką i Rudnią spotykamy dobre odsłonięcia pelitów ludwipolskich […]”

Wiktionary

staza

elastyczna opaska uciskowa używana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. biol. zastój płynu ustrojowego w organizmie (w naczyniach) lub podłączonym urządzeniu (w przewodach)

(1.2) środ. med. opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie

(1.3) stan braku zmian, stabilności

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Opaska uciskowa – staza medyczna
Staza taktyczna – staza stosowana nagłego tamowania masywnych krwotoków przy zdarzeniach nagłych w przypadku braku pomocy medycznej
stan stazy - z greki: stasis - staza czyli stan stabilności
stasis - staza czyli stan uścisku, w kleszczach, w stanie przejściowym, uśpionym (z gier RPG)
Staza – wieś w Chorwacji, w żupanii sisacko-moslawińskiej, w gminie Sunja

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wzrost liczby zarazka inicjuje staza jelitowa wywołana nadmiernym spożyciem przez ptaki paszy o dużej zawartości skrobi i białka, a w szczególności mączki rybnej.

Wiktionary

Powiązane:

przym. stazowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) opaska uciskowa, manszeta

Wiktionary

stazowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stazą, dotyczący stazy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. staza ż.

Wiktionary

stazyjka

zdrobnienie od: Anastazja (imię żeńskie)

SJP.pl

stać

stać się:
a) wydarzyć się
b) zmienić się w kogoś, coś
c) spełnić się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach

(1.2) o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych

(1.3) pot. o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym)

(1.4) o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać

(1.5) przest. pot. kosztować, mieć jakąś cenę

(1.6) tylko w bezok. mieć na coś dość pieniędzy, móc kupić

(1.7) znajdować się w jakimś miejscu

(1.8) środ. inform. działać (o programie lub serwerze)

(1.9) nie ruszać się z miejsca

(1.10) zabiegać (o coś)

(1.11) tylko w bezok. być w stanie coś zrobić

czasownik zwrotny dokonany stać się (ndk. stawać się)

(2.1) dokonany od|stawać się.

(2.2) gw-pl|Mazury. skończyć się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stoję sobie na polanie w lesie, a tu nagle – dzik!

(1.2) Regał stoi pod ścianą.

(1.3) Zawsze mi (penis) stoi, kiedy widzę dziewczynę w krótkiej spódnicy.

(1.4) Zegarek mi stoi.

(1.5) Ceny akcji stały na poziomie 20 (dwudziestu) złotych za sztukę, po czym nagle spadły.

(1.6) Nie stać mnie na nowy samochód.

(1.7) Na postoju stała taksówka.

(1.8) Ten serwer stoi już prawie miesiąc bez przerwy.

(1.9) Autobus stoi na przystanku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stat͡ɕ, AS: stać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wystawienie n., stójkowy mos., stojan mrz., postój mrz., stanie n., stałość ż., stoisko n., stojak mrz., stojanka ż., stójka ż., stół mrz., stacja ż., stacz mos.

czas. stołować, postawić, stawać ndk., stanąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. pozn. stojeć; gw. Mazowsze stojać

(1.2), (1.7) znajdować się, być

(1.5) kosztować

(1.7) zaparkować (samochód)

Wiktionary

stała

nie ulegający zmianie, ciągle taki sam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. inform. symbol, któremu przyporządkowana jest pewna niezmienna wartość;

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od stały

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ż. przesz. od: stać

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stała matematyczna
stała fizyczna
stała (informatyka)
stała równowagi
stała dysocjacji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pojęcie stałej jest stosowane nie tylko w matematyce.

(1.1) c jest stałą fizyczną i równa się 299 792 458 m/s

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstawa, AS: stau̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. stały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. const

Wiktionary

stałka

potocznie: obiektyw stałoogniskowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. wojsk. stała przepustka

(1.2) środ. fot. zob. obiektyw stałoogniskowy.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Staśkowi cofnęli stałkę za ostatnią samowolkę.

(1.2) Jeżeli 90% mojej fotografii to portrety i foto rodziny, to czy nie dobrym wyborem będzie fajna stałka? (z Internetu)

przymiotnik

(1.1) techn. o stałej częstotliwości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przemiennik ten przekształca trójfazowe, stałoczęstotliwościowe wejście 400 V na trójfazowe, zmiennoczęstotliwościowe wyjście 400 V, aby kontrolować prędkość standardowego silnika indukcyjnego prądu zmiennego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstawɔt͡ʃɛ̃w̃stɔtlʲivɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: stau̯očẽũ̯stotlʹivośćovy

Wiktionary

stałokuponowy

o obligacjach lub instrumentach finansowych: taki, którego kupon (odsetki) są stałe

SJP.pl

stałoogniskowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest stałoogniskowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. stałoogniskowy

przysł. stałoogniskowo

Wiktionary

stałoogniskowy

o obiektywie - ze stałą ogniskową, bez możliwości zoomowania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest stałoprzecinkowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. stałoprzecinkowy

przysł. stałoprzecinkowo

Wiktionary

stałopłat

aerodyna o nieruchomych płatach nośnych

SJP.pl

Stałopłat – aerodyna o nieruchomych powierzchniach nośnych. Do stałopłatów zaliczane są wszystkie cięższe od powietrza statki latające, które utrzymują się w powietrzu dzięki sile nośnej wytworzonej przez nieruchome powierzchnie nośne, w tym spadochrony. Odróżniana od wiropłatu.

Wikipedia

stałość

niezmienność, trwałość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

nie ulegający zmianie, ciągle taki sam

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niezmieniający się

(1.2) niezmieniający poglądów, uczuć, postanowień

(1.3) odbywający się regularnie

(1.4) bywający gdzieś często

(1.5) ciągły

(1.6) elektr. o prądzie: nie zmieniający swojego napięcia z upływem czasu

(1.7) fiz. o stanie skupienia: taki, w którym cząsteczki, atomy i jony nie wykazują ruchu postępowego, choć mogą wibrować

forma czasownika.

(2.1) 3. os. ż. lm. przesz. od: stać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moje położenie jest stałe względem krzesła, na którym siedzę.

(1.3) Terminy spotkań są stałe od kilkunastu lat.

(1.4) Marek jest stałym bywalcem marketu.

Wiktionary

stańczyć

stańcować;
1. zużyć długim lub intensywnym tańcem;
2. stańczyć się - zaspokoić chęć tańczenia poprzez długie, intensywne tańce; wytańcować się, wytańczyć się, natańczyć się, natańcować się, otańczyć się, otańcować się

SJP.pl

stańko

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stańko – album polskiego trębacza jazzowego Tomasza Stańki
Krystyna Stańko – polska piosenkarka jazzowa, gitarzystka, autorka tekstów, wykładowca, dziennikarka
Tomasz Stańko – polski trębacz jazzowy, kompozytor

Wikipedia

stańsk

Stańsk ( Stenzig) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Górzyca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W miejscowości działało państwowe gospodarstwo rolne – Folwark w Stańsku należący do Zakładu Rolnego w Żabicach wchodzącego w skład Lubuskiego Kombinatu Rolnego w Rzepinie.

Wikipedia

staś

zdrobnienie od: Stanisław (imię męskie); Stasiek, Stasio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

Staśmienie, czyli fascjacja – silne spłaszczenie niektórych części rośliny. Występuje u wielu gatunków. Obserwowano je na łodydze, szypułce kwiatostanu i na całym kwiatostanie. Jest to objaw chorobowy zaliczany do grupy dziwotworów.

Najczęściej występującym typem fascjacji jest fascjacja liniowa, czyli wstęgowata. Istnieje kilka teorii usiłujących wytłumaczyć zjawisko fascjacji:

Wikipedia

staż

1. praktyczna nauka zawodu odbywana przez absolwentów szkół w jakiejś instytucji; okres próbny; praktyka;
2. czas, który upłynął od początku pracy w jakiejś instytucji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urz. próbny okres pracy przed objęciem samodzielnego stanowiska, praktyka

(1.2) urz. czas, w ciągu którego ktoś zdobywał doświadczenie w pewnej dziedzinie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nadzór nad odbywaniem stażu przez bezrobotnego sprawuje starosta.

(1.2) Ona jest starsza od ciebie stażem aktorskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stażysta m., stażystka ż.

przym. stażowy

Wiktionary

stażewski

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. przenośny stabilizator obrazu, umożliwiający kamerzyście, poruszanie się przy zachowaniu wypoziomowanego, stabilnego kadru

Wiktionary

Steadicam – system stabilizacji kamery, mechanicznie izolujący ruch kamery od operatora. Pozwala uzyskać bardzo płynne ujęcia, nawet gdy operator porusza się szybko po nierównym podłożu.

Steadicam jest zarejestrowanym znakiem handlowym firmy Tiffen, zajmującej się produkcją i dystrybucją sprzętu wspomagającego pracę operatorów kamery. Potocznie jednak używa się tej nazwy w odniesieniu do każdego stabilizatora ruchu kamery składającego się z kamizelki i ramienia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Operowanie steadicamem wymaga dużo większej wprawy i dosłownie nauczenia się poruszania.

[czytaj: stimpank] odmiana fantastyki naukowej, nawiązująca do maszyn parowych epoki wiktoriańskiej

SJP.pl

Wikipedia

steampunkowy

→ steampunk [czytaj: stimpankowy]

SJP.pl

stearan

sól i ester kwasu stearynowego; stearynian

SJP.pl

stearns

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stearns – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie McCreary
hrabstwo Stearns (ang. Stearns County) – w stanie Minnesota

Wikipedia

stearyna

ester gliceryny oraz kwasu stearynowego, biała lub żółtawa ciecz służąca do produkcji świec, past i środków impregnacyjnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. biała lub żółtawa substancja, będąca mieszaniną kwasu palmitynowego, kwasu stearynowego oraz nieznacznej ilości kwasów nienasyconych, stosowana m.in. do produkcji świec, mydeł, past, a także w farmacji i przemyśle;

Wiktionary

Stearyna – potoczna nazwa mieszaniny w większości nasyconych kwasów tłuszczowych: kwasu palmitynowego (#PATRZ) i kwasu stearynowego (#PATRZ), od którego pochodzi nazwa stearyny, oraz nieznacznej ilości kwasów nienasyconych.

Może być produkowana z surowca pochodzenia zwierzęcego – tłuszczów zwierzęcych, w tym tłuszczu wołowego (zawiera wtedy najwięcej kwasu stearynowego) lub z surowców roślinnych – olejów np. palmowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stearyna może mieć różny stopień uwodornienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stearynian mrz.

steatralizować

uteatralizować;
1. przerobić utwór niesceniczny na widowisko teatralne;
2. nadać czemuś cechy teatralne

SJP.pl

steatyt

1. materiał ceramiczny stosowany w ceramice elektrotechnicznej do produkcji izolacji
2. miękki, tłusty minerał barwy białej, zielonej, żółtej, brunatnej lub różowej; słoniniec

SJP.pl

Steatyt (gr. "στεατίτης" od "στέαρ" dop. "στέατος" „tłuszcz, łój”) – rzadki składnik skorupy ziemskiej. Steatyt jest skałą metamorficzną. Powstał w wyniku reakcji minerałów, do której doszło w bardzo wysokiej temperaturze oraz pod bardzo wysokim ciśnieniem. Steatyt tworzy w skorupie ziemskiej obce formacje, ponieważ jego składniki pochodzą z materiałów skalnych znajdujących się w warstwie poniżej skorupy ziemskiej – z płaszcza Ziemi.

Wikipedia

steatytowy

stebnik

budynek, w którym przechowuje się ule z pszczołami podczas zimy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stebnik – budynek przeznaczony do przechowywania uli
Stebnik – opuszczona wieś Stebnik w Bieszczadach
Stebnik – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim
Stebnik – wieś na Ukrainie w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego
Stebnik – stacja kolejowa w miejscowości Stebnik, w rejonie drohobyckim, w obwodzie lwowskim, na Ukrainie
Stebnik – dawna gmina wiejska w powiecie drohobyckim województwa lwowskiego II Rzeczypospolitej

Wikipedia

Powiązane:

przym. stebnicki

przymiotnik od: stechiometria

SJP.pl

steciuk

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ołeh Steciuk
Tomasz Steciuk

Wikipedia

stecki

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stecki– wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim
Stecki – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim
Konstanty Stecki – polski botanik
Konstanty Stecki – polski pisarz
Jan Stecki (1871–1954) – polski ekonomista, polityk, działacz organizacji ziemiańskich
Jan Stecki – polski fizykochemik
Józef Stecki – katolicki ksiądz
Tadeusz Stecki – polski historyk, etnograf i pisarz

Wikipedia

steckiewicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Teresa Aniela Steckiewicz − działaczka opozycyjna
Wiktor Steckiewicz − polski wojskowy i funkcjonariusz radziecki służb specjalnych
Włodzimierz Sackiewicz-Steckiewicz − działacz opozycji

Wikipedia

steczka

gwarowo: ścieżka

SJP.pl

steczkowski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Kanty Steczkowski (1862-1929) – polski ekonomista, prawnik, polityk, minister.
Jan Kanty Steczkowski (1923–2016) – polski ekonomista, prof. dr hab. inż.
Kazimierz Steczkowski (ur. 1947) – francuski szachista pochodzenia polskiego, mistrz międzynarodowy od 1984 roku.
Piotr Steczkowski (ur. 1966) – duchowny katolicki, kanonista, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor.
Stanisław Steczkowski (1935-2001) – polski dyrygent, twórca chórów i pedagog.
Stanisław Steczkowski (oficer) (ur. 1980) – pułkownik Armii Krajowej, dowódca 4.
Magda Steczkowska (ur. 1975) – polska wokalistka popowa, śpiewająca w zespole Indigo.
Justyna Steczkowska (ur. 1972) – polska piosenkarka, kompozytorka i autorka tekstów, a także skrzypaczka.
Maria Steczkowska (daty urodzin i śmierci nieznane) – krakowianka, nauczycielka w szkole.
Steczkowscy

Wikipedia

steel

[czytaj: stil] nazwisko

Powiązane:

rzecz. Stefek mos., Stefan mos., Stefania ż., Stefanów mrz., Stefcia ż., Stefka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Stefania; zdrobn. Stefcia, Stefka

Wiktionary

stefan

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) astr. krater księżycowy

(2.2) herald. polski herb szlachecki, odmiana herbu Ciołek;

Wiktionary

Stefan – imię męskie pochodzenia greckiego ( Στέφανος, "Stefanos").

Wywodzi się od słowa oznaczającego znak zwycięstwa – στέφανος oznacza „wieniec”. Pierwotnym polskim odpowiednikiem było imię Szczepan.

Żeńskim odpowiednikiem imienia jest Stefania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Stefan i jestem proboszczem w wiejskiej parafii w Nowym Gierałtowie.

(1.1) Pierwotnym polskim odpowiednikiem imienia Stefan było imię Szczepan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛfãn, AS: stefãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stefanowa ż., Stefanówna ż., Stefanostwo lm m., Stefcia ż., Stefka ż., Stefanów mrz., Stefanowo n., Stefanówek mrz., Stefanowizna ż., Stefanowice nmos.

:: zdrobn. Stefanek mos., Stefek mos., Stefuś mos., Stefcio mos.

:: fż. Stefania ż.

przym.

:: przest. gwara. Stefanowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Stefanek, Stefek, Stefuś, Stefcio

Wiktionary

stefanek

rodzaj ciasta z cienkich warstw biszkoptu przełożonych kremem i oblanych polewą czekoladową

SJP.pl

Stefanek (dawn. Galewice A II, Galewice A) – część wsi Galewice w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Galewice, w Kotlinie Grabowskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

stefani

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Fotis Stefani – cypryjski lekkoatleta, olimpijczyk
Gwen Stefani – amerykańska piosenkarka
Irene Stefani – włoska pielęgniarka i czcigodna służebnica Boża Kościoła katolickiego
Jan Stefani – polski kompozytor, skrzypek i dyrygent
Luca Stefani – włoski łyżwiarz szybki
Simon Stefani – albański polityk komunistyczny
(4624) Stefani – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

stefania

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

– żeński odpowiednik imienia Stefan.

Stefania imieniny obchodzi 14 maja i 18 września.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Opowiedziałam pani Stefanii o naszej wpadce w Katowicach.

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Elise Stefanik – amerykańska polityk
Semen Stefanik – ukraiński prawnik i polityk
Władysław Stefanik – polski żołnierz, sybirak, działacz sportowy i społeczny

Wikipedia

stefaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stefanii lub z nią związany

SJP.pl

stefanit

minerał, siarczek srebra i antymonu

SJP.pl

stefaniuk

nazwisko

SJP.pl

stefanka

rodzaj ciasta z cienkich warstw biszkoptu przełożonych kremem i oblanych polewą czekoladową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. cuk. wartstwowe, miodowe ciasto półkruche przekładane powidłami i masą z kaszy manny, z polewą czekoladową na wierzchu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stefanka – rodzaj ciastka;
stefanka – rodzaj tortu;
Stefanka – właśc. Kozia Góra, szczyt na terenie Bielska-Białej
Stefanka – potoczna nazwa schroniska turystycznego na Koziej Górze
Stefanka – część wsi Nadarzyn w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Nadarzyn
Stefanka – część wsi Jaworzynka w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Istebna
Stefania, Stefanowice, Stefanowo, Stefanów, Stefanówka, Stefany

stefanowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stefanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Marcinowice
Stefanowice – część wsi Patoki w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa
Stefanowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Zbąszyń
Stefania, Stefanka, Stefanowo, Stefanów, Stefanówka, Stefany

Wikipedia

stefanowicz

nazwisko

SJP.pl

stefanowie

imię męskie

SJP.pl

stefanowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stefanowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
Stefanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
Stefanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Bytoń
Stefanowo – część wsi Grabówka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń
Stefanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
Stefanowo – nieistniejąca już wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów
Stefanowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sidra
Stefanowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Liniewo
Stefanowo – nieistniejąca już osada w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Kosakowo
Stefanowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Krzyż Wielkopolski
Stefanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Piaski
Stefanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Babiak

Wikipedia

stefanowski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni Stefanowski (1885–1940) – społecznik, pułkownik lekarz Wojska Polskiego
Bohdan Stefanowski (1883–1976) – termodynamik, organizator i rektor Politechniki Łódzkiej
Jacek Stefanowski (ur. 1975) – piłkarz
Roman Stefanowski (ur. 1929) – działacz socjalistyczny, dziennikarz i radiowiec
Stefan Wincenty Stefanowski (1894–1940) – przodownik Policji Państwowej, jedna z ofiar zbrodni katyńskiej

Wikipedia

stefanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stefana lub z nim związany

SJP.pl

stefanów

imię męskie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stefanów – część miasta Góra Kalwaria
Stefanów – osada w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
Stefanów – część wsi Kąty w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
Stefanów – kolonia w pow. chełmskim, w gminie Dorohusk
Stefanów – kolonia w pow. łęczyńskim, w gminie Cyców
Stefanów – wieś w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
Stefanów – wieś w pow. brzezińskim, w gminie Rogów
Stefanów – wieś w pow. kutnowskim, w gminie Krzyżanów
Stefanów – wieś w pow. łódzki wschodnim, w gminie Brójce
Stefanów – wieś w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Koluszki
Stefanów – część wsi Konstantynów w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
Stefanów – część wsi Mikułowice w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków

Wikipedia

stefanówek

Stefanówek – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Staszów. Ma status sołectwa.

Staefanówek uzyskał lokację miejską przed 1585 rokiem, zdegradowany przed 1800 rokiem.

Wikipedia

stefańczyk

nazwisko

SJP.pl

stefański

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Stefański (ujednoznacznienie)
Antoni Marian Stefański – polski pisarz, dziennikarz, tłumacz, wydawca
Bolesław Stefański – rzymskokatolicki duchowny i partyzant
Daniel Stefański – polski sędzia piłkarski
Janusz Stefański – polski perkusista jazzowy, kompozytor, pedagog
Jerzy Stefański – polski duchowny katolicki
Józef Stefański – polski kolarz szosowy
Józef Stefański – kapłan rzymskokatolicki, kapelan AK
Kazimierz Wiktor Stefański – polski żołnierz, podpułkownik
Krzysztof Stefański – historyk sztuki
Lech Emfazy Stefański – polski pisarz, publicysta, tłumacz, aktor, reżyser i żołnierz podziemia
Ludwik Stefański – polski pianista, pedagog

Wikipedia

stefcia

zdrobnienie od: Stefania (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Stefania

forma rzeczownika.

Powiązane:

rzecz. Stefcia ż., Stefan mos., Stefanek mos., Stefek mos., Stefuś mos., Stefania ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Stefan; zdrobn. Stefanek, Stefek, Stefuś

Wiktionary

stefczyk

nazwisko

SJP.pl

stefek

zdrobnienie od: Stefan (imię męskie); Stefanek, Stefuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|m. poufała forma męskiego imienia Stefan

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

stegienka

wieś w Polsce

SJP.pl

Stegienka (niem. "Steegnerwerder") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna. Leży na obszarze Żuław Wiślanych.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Stegienka".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

stegieński

przymiotnik od: Stegna

SJP.pl

stegna

wieś w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stegna – część miasta Glinojeck
Stegna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Dzierzgowo
Stegna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Jednorożec
Stegna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
Stegna – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Stegna
Stegna – gmina wiejska
Stegna – gromada istniejąca w latach 1954–1972
Stegny
Dekanat nadmorski - Stegna, Stegna Gdańska, Stegna PKS, Stegna Morska, Stegienka

Wikipedia

stegnianin

mieszkaniec Stegny (wsi w Polsce)

SJP.pl

stegnianka

mieszkanka Stegny (wsi w Polsce)

SJP.pl

stegnisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. ślad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛɟˈɲiskɔ, AS: steǵńisko

Wiktionary

stegny

dzielnica Warszawy

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stegny – część miasta Mogielnica
Stegny – część miasta Warszawa, w dzielnicy Mokotów
Stegny – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola
Stegny – część wsi Pniewo w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża
Stegny – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
Stegny – dawna gromada w powiecie pasłęckim
Stegny – nieczynny przystanek kolejowy i ładownia w Stegnach, w województwie warmińsko-mazurskim
Stegny – tor łyżwiarski w Warszawie
Stegny - pętla tramwajowa w Warszawie
Stegna

Wikipedia

stegocefal

duży wymarły płaz tarczogłowy; labiryntodont

SJP.pl

stegocefale

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Poczta Polska wyemitowała znaczek pocztowy przedstawiający stegozaura.

Wiktionary

stegozaury

rodzaj dinozaura ptasiomiednicznego

SJP.pl

Wikipedia

stein

nazwisko

SJP.pl

Stein – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Środkowa Frankonia, w regionie Industrieregion Mittelfranken, w powiecie Fürth. Leży w Okręgu Metropolitarnym Norymbergi, ok. 6 km na południowy zachód od centrum Norymbergi i ok. 5 km na południowy wschód od Zirndorfu, nad rzeką Rednitz, przy drodze B2, B14 i linii kolejowej Norymberga – Nördlingen.

Wikipedia

steinbach

[czytaj: sztajnbach] nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Steinbach am Attersee – gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Vöcklabruck
Steinbach am Ziehberg – gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Kirchdorf an der Krems
Steinbach an der Steyr – gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Kirchdorf an der Krems
Steinbach – gmina
Steinbach – miasto
Steinbach – dzielnica Baden-Baden
Steinbach am Wald – gmina w powiecie Kronach
Steinbach (Taunus) – miasto w powiecie Hochtaunus
Steinbach – gmina w powiecie Rhein-Hunsrück
Steinbach am Donnersberg – gmina w powiecie Donnersberg
Steinbach am Glan – gmina w powiecie Kusel
Steinbach – dzielnica Rothenburg/O.L.

Wikipedia

steinbeck

[czytaj: stajnbek] nazwisko, m.in. John Steinbeck (1902-68) - amerykański pisarz i reporter, autor m.in. powieści "Grona gniewu" i "Na wschód od Edenu"

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Janet Steinbeck – australijska pływaczka, olimpijka
John Steinbeck – amerykański pisarz i dziennikarz

Wikipedia

steinberg

[czytaj: sztajnberg] nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Steinberg – miejscowość w gminie Ligist w kraju związkowym Styria, w powiecie Voitsberg
Steinberg am Rofan – gmina w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Schwaz
Steinberg-Dörfl – gmina targowa w kraju związkowym Burgenland, w powiecie Oberpullendorf
Steinberg – dawna nazwa miejscowości Stembert
Steinberg – gmina w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Vogtland
Steinberg – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Schleswig-Flensburg
Steinberg am See – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Schwandorf
Steinberg
- Steinberg – przystanek kolejowy w Steinbergu
Steinberg Media Technologies – niemieckie przedsiębiorstwo
Steinerberg

Wikipedia

steiner

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adalbert Steiner (ur. 1907, zm. 1994) – rumuński piłkarz
Anton Steiner (ur. 1958) – austriacki narciarz alpejski
April Steiner-Bennett (ur. 1980) – amerykańska tyczkarka
Endre Steiner (ur. 1901, zm. 1944) – węgierski szachista
Felix Steiner (ur. 1896, zm. 1966) – niemiecki wojskowy
Francis George Steiner (ur. 1929) – amerykański krytyk literacki i filozof pochodzenia żydowskiego
Georg Friedrich Steiner (ur. przed 1704, zm. ok. 1766) – polski białoskórnik i rysownik
Günther Steiner – niemiecki inżynier pochodzenia włoskiego
Herman Steiner (ur. 1905, zm. 1955) – amerykański dziennikarz i szachista pochodzenia węgierskiego
Jakob Steiner (ur. 1796, zm. 1863) – szwajcarski matematyk
János Steiner (ur. 1908, zm. 1960) – węgierski piłkarz i trener piłkarski
John Steiner – aktor

Wikipedia

steinhaus

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Steinhaus – gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Wels-Land
Steinhaus – dzielnica Landau an der Isar
Steinhaus – miejscowość w gminie Ernen, w kantonie Valais, w okręgu Goms
Steinhaus – jeden z najokazalszych budynków Braniewa do 1945 roku (pol. Kamienny Dom)
Bibiana Steinhaus – niemiecka sędzia piłkarska
Edward Arthur Steinhaus – amerykański bakteriolog
Hugo Steinhaus – polski matematyk

Wikipedia

steinhoff

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Gerda Steinhoff – niemiecka nadzorczyni SS
Halina Gabor-Steinhoff – polska lekkoatletka
Janusz Steinhoff – polski polityk
Johannes Steinhoff – niemiecki as myśliwski
Steinhoff International Holdings – niderlandzkie przedsiębiorstwo
Steinhof

Wikipedia

steinitz

[czytaj: sztajnic] nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Steinitz – dzielnica Drebkau
Steinitz – dzielnica Salzwedel
Alexander Steinitz – austriacki dyrygent
Ernst Steinitz – niemiecki matematyk
Juwal Steinitz – izraelski polityk
Wilhelm Steinitz – austriacko-amerykański szachista

Wikipedia

steinkeller

[czytaj: sztajnkeler] nazwisko

SJP.pl

steinway

[czytaj: stajnłej] marka fortepianów; Steinway & Sons

SJP.pl

stejk

żartobliwie: stek

SJP.pl

stek

1. kotlet z mięsa wołowego, wieprzowego lub cielęcego; steak
2. końcowy odcinek przewodu pokarmowego z ujściem dróg moczowych i płciowych, występujący u niektórych zwierząt; kloaka
3. nagromadzenie, najczęściej czegoś złego, niepożądanego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

(1.2) zool. końcowa rozszerzona część jelita występująca u prawie wszystkich kręgowców

(1.3) przen. nagromadzenie, zbiorowisko czegoś (zwykle w sensie negatywnym)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stek – końcowa część jelita większości kręgowców.
stek – potrawa ze smażonego lub grillowanego mięsa.
- stek wołowy, befsztyk – potrawa ze smażonego mięsa wołowego.
- stek rybny – potrawa ze smażonego, grillowanego lub pieczonego mięsa ryb.
- stek Salisbury – potrawa z mielonego mięsa wołowego z dodatkiem innych składników.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O smaku steku decyduje temperatura i czas smażenia.

steknica

Steknica (kaszb. "Stéknëcô", niem. "Fichthof") – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 214 i trasie linii kolejowej Lębork-Łeba.

Osada jest częścią składową sołectwa "Łebieniec".

Wikipedia

stekowce

prymitywny typ ssaka charakteryzujący się jajorodnością, zamieszkujący Australię, Tasmanię i Nową Gwineę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Monotremata|Bonaparte|ref=tak., rząd prymitywnych jajorodnych ssaków;

rzecz. stek mrz., stekowce nmos.

przym. stekowy

Wiktionary

stekowy

→ stek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stekiem, dotyczący steku

Wiktionary

Patrz:

stek

Powiązane:

rzecz. stek mrz., stekowiec mzw.

Wiktionary

stela

1. środkowa część łodygi i korzenia;
2. pomnik nagrobny w postaci czworokątnej, stojącej płyty kamiennej, rozpowszechniony w okresie starożytności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. pionowo ustawiona płyta nagrobna;

(1.2) archeol. szt. w starożytności wolno stojąca płyta upamiętniająca wyjątkową okoliczność lub wydarzenia

(1.3) bot. środkowa część korzeni i łodyg

(2.2) daw. gwara. stamtąd, stąd

Wiktionary

Stela (στήλη stélē – słup, łac. "stela, stele") – ustawiona pionowo ozdobna płyta kamienna z inskrypcją lub płaskorzeźbioną dekoracją, w starożytności wznoszona w różnych celach; także pionowa płyta nagrobna.

W cywilizacjach starożytnego Bliskiego Wschodu stele pomnikowe z reguły upamiętniały dokonania władców, ich wojny, działalność budowlaną bądź doniosłe wydarzenia religijne (np. Stela sępów, Stela Naram-Sina, Stela Ur-Nammu).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na cmentarzu zastałam zniszczony nagrobek: wazon był rozbity, a stela przewrócona.

(1.2) Rodzajem dekoracyjnych stel asyryjskich były też przejęte od Hetytów wapienne ortostaty zdobione ornamentami.

(2.1) Cióng tu stela, bo ci kopnym do hader!.

przym. interstelarny

rzecz. Stela ż., Stella ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) astralny

Wiktionary

stelaż

konstrukcja, która podtrzymuje lub usztywnia coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szkielet z cienkich elementów do podparcia i usztywnienia poszycia z tkaniny lub folii;

(1.2) zestaw elementów (półek, stojaków, rozpórek itp.) służących do prezentowania towarów, eksponatów na wystawach, w sklepach

Wiktionary

Stelaż (z hol. "Stellage" – 'rusztowanie') – zestaw elementów (jak półki, stojaki, rurki rozporowe, ekrany itd.) służących do prezentacji eksponatów na wystawach.

Wikipedia

Przykłady

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛlaʃ, AS: stelaš

Wiktionary

Powiązane:

przym. stelażowy

Wiktionary

stelażowy

→ stelaż

SJP.pl

Patrz:

stelaż

steliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Steli lub z nią związany

SJP.pl

stella

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stella – imię żeńskie
Stella – osiedle w Chrzanowie
Stella – polski, dwuosobowy motorower
Stella – album szwajcarskiego zespołu Yello
Stella – rodzaj z gromady trylobitów
Stella – bakterie przyjmujące kształt gwiazdy
Stella – serial komediowy
Stella – dramat Johanna Wolfganga Goethego
Stella – film z 1943
Stella – film z 1950
Stella – film z 1955
Stella – film z 1983

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja daleka krewna z Olsztyna ma na imię Stella.

(1.1) […] a panienki wyglądają wprost wspaniale: i Pola, i Marysia, i Stella, i Wanda, i Stasia, i druga Marysia, i Dzidka, i Zosia, i wszędobylska Jadzia […]

(1.1) geom. proces rozszerzania ścian wielościanu w przestrzeni w taki sposób, że tworzą one nowy, bardziej złożony wielościan, zwykle o wyglądzie gwiaździstym

Wiktionary

Stellacja (łac. "stellatio" od "stella" – gwiazda) – proces w geometrii polegający na konstruowaniu nowych wielokątów (stellacja dwuwymiarowa) lub wielościanów (stellacja trójwymiarowa). Ogólnie można zastosować definicję stellacji do dowolnego wielotopu w "n" wymiarach. Otrzymaną figurę nazywamy stellacją figury wyjściowej (macierzystej). Na proces stellacji składają się dwie fazy:

→ stellit

SJP.pl

Patrz:

stellit

stelmach

przestarzale: rzemieślnik zajmujący się wyrobem wozów oraz części do wozów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rzem. rzemieślnik, który zajmuje się wyrobem kół i innych części wozów, powozów, bryczek, sań itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛlmax, AS: stelmaχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stelmachowanie n.

czas. stelmachować

przym. stelmachowy

Wiktionary

stelmachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stelmachować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stelmach mos.

Wiktionary

stelmachować

czasownik

(1.1) wykonywać to, co stelmach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kto mi stelmachuje tak głośno po północy, że nie mogę spać?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stelmach m.

Wiktionary

stelmachowicz

nazwisko

SJP.pl

stelmachowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stelmachowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Leszno
Stelmachowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Tykocin
Stelmachowo – dawna gmina wiejska w woj. białostockim (dzisiejsze woj. podlaskie)

Wikipedia

stelmachowski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Stelmachowski – polski prawnik i polityk, nauczyciel akademicki
Bronisław Stelmachowski – polski prawnik
Irena Stelmachowska – polska Sprawiedliwa wśród Narodów Świata
Witolda Stelmachowska – polska Sprawiedliwa wśród Narodów Świata

Wikipedia

stelmasiak

nazwisko

SJP.pl

stelmaski

→ stelmach

SJP.pl

podporządkować coś (wypowiedź, przestrzeń itp.) w całości głównemu tematowi

SJP.pl

stemma

1. rodzaj dzieła łączącego elementy słowne i plastyczne, na który składa się obraz herbu oraz utwór liryczny o tematyce nawiązującej do motywów i scen przedstawionych na herbie, popularny w XVII i XVIII wieku;
2. wykres podobny do grafu, w którym za pomocą odpowiednio opisanych symboli (najczęściej małych liter alfabetu greckiego) przedstawia się zjawiska zachodzące w języku

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stemma, inaczej przyoczko boczne – występujący u niektórych owadów typ narządu wzroku,
stemma codicum – termin techniczny występujący w krytyce tekstu.

Wikipedia

stempel

1. przyrząd służący do odbijania pieczęci, wzoru;
2. znak fabryczny, pieczęć odbite na czymś za pomocą jakiegoś przyrządu;
3. słup w kopalni stanowiący podporę stropu wyrobiska;
4. narzędzie współpracujące z matrycą, wywierające nacisk na materiał w procesie tłoczenia lub kucia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd, który służy do odbijania wzoru lub tekstu;

(1.2) znak odbity przez stempel (1.1) na papierze, w laku

(1.3) górn. słup stanowiący podporę stropu, np. wyrobiska w kopalni;

(1.4) narzędzie współpracujące z matrycą, które wywiera nacisk na materiał w procesie tłoczenia lub kucia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stempel (biuro) – przyrząd do odciskania wzoru lub tekstu na papierze.
Stempel (numizmatyka) – przyrząd do tłoczenia monet.
Stempel (górnictwo, budownictwo) – element podpierający.
Stempel (obróbka plastyczna) – element tłoczący.
Stempel (broń) – inaczej pobojczyk – przyrząd służący do ubijania w lufie prochu, przybitki i pocisku.
Gary Stempel – panamski trener piłkarski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɛ̃mpɛl, AS: stẽmpel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stemplowanie n., podstemplowanie n., stemplówka ż.

:: zdrobn. stempelek m.

czas. stemplować, podstemplować, ostemplować

przym. stemplowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieczątka, pieczęć

(1.2) pieczątka

Wiktionary

stempelek

zdrobnienie od: stempel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. mały stempel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stempel m., stemplowanie n., ostemplowanie n.

czas. stemplować

Wiktionary

stempelkowy

→ stempelek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opatrywanie czegoś odciskiem pieczęci

(1.2) górn. bud. zabezpieczanie tunelu, pomieszczenia itp. przed zawaleniem przy pomocy podpór (stempli)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stempel m., stempelek m., stemplownica ż., stemplownik m., ostemplowanie n., podstemplowanie n.

czas. ostemplować dk., stemplować ndk., podstemplować

przym. stemplowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieczętowanie

Wiktionary

stemplować

1. odbijać na czymś stempel; pieczętować;
2. podpierać, obudowywać stemplami

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) przystawiać stempel (pieczątkę) do dokumentu, listu

(1.2) wstawiać stempel (podporę) pod strop

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛ̃mˈplɔvat͡ɕ, AS: stẽmplovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stempel m., stempelek m., stemplowanie n., podstemplowanie n., ostemplowanie n.

czas. podstemplować dk.

1. jednostka siły równa 1000 niutonów;
2. brytyjski pistolet maszynowy z czasów drugiej wojny światowej, mający charakterystyczny magazynek z boku broni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) brytyjski pistolet maszynowy opracowany w 1941 roku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

STEN – pistolet maszynowy
sten – okres geologiczny, część proterozoiku
Sten – punk rockowy zespół muzyczny
sten – jednostka w skali stenowej

Wikipedia

stencel

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anna Stencel – polska siatkarka
Błażej Stencel – polski aktor
Eugeniusz Stencel – polski rzymskokatolicki duchowny
Grzegorz Stencel – polski piłkarz
Krzysztof Stencel – polski matematyk i informatyk
Teresa Stachowicz-Stencel – polska onkolog, hematolog i pediatra dziecięca
Zdzisław Stencel – polski inżynier i działacz państwowy

Wikipedia

stendaper

komik wygłaszający monolog przed publicznością; stand-uper, standuper, stand uper, stand-upowiec, standupowiec, stand upowiec, stendapowiec

SJP.pl

stendaperka

komiczka wygłaszająca monolog przed publicznością; standuperka, stand uperka, stand-uperka

SJP.pl

stendendo

określenie wykonawcze: rozciągając, rozszerzając

SJP.pl

stendhal

[czytaj: stęDAL albo stenDAL] pisarz francuski (1783-1842), właściwie Henry Beyle

SJP.pl

Wikipedia

steniczny

1. w psychologii: mocny, silny, aktywny;
2. uczucie steniczne - uczucie wyzwalające energię życiową jednostki i pobudzające ją do działania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) psych. silny, mocny, aktywny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Afekt, do którego doprowadziła człowieka np. rozpacz czy strach, może być steniczny albo asteniczny w zależności od tego, czy pobudził aktywność ruchową człowieka, czy też podziałał na nią hamująco.

przedrostek

(1.1) ekol. pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wąski zakres tolerancji na dany czynnik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) steno- + termiczny = stenotermiczny

(1.1) steno- + -biont = stenobiont

Wiktionary

stenobiont

organizm o wąskim zakresie tolerancji wobec czynników środowiska, np. goryl; stenotop

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ekol. gatunek o wąskim zakresie tolerancji w stosunku do czynników środowiskowych;

Wiktionary

stenobiotyczny

przystosowany do życia tylko w ściśle określonych warunkach

SJP.pl

stenobiotyzm

zjawisko przystosowywania się organizmu do życia w ściśle określonych warunkach, przeciwieństwo eurybiotyzmu

SJP.pl

stenofag

organizm odżywiający się niewieloma rodzajami (oligofag) lub jednym rodzajem (monofag) pokarmu

SJP.pl

Stenofag – zwierzę z wąską (jęz. grecki "steno" - "wąski") specjalizacją pokarmową ograniczającą się albo do jednego źródła (monofag) albo małej liczby źródeł pokarmu (oligofag). Przeciwieństwem jest zwierzę bez specjalizacji pokarmowej (pantofag) lub z szeroką specjalizacją pokarmową (polifag).

Wikipedia

stenofagiczny

czas. stenografować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. rzad. rychłopis

Wiktionary

stenograficzny

dotyczący stenografii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stenografią; wykonany metodą stenografii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stenografia ż., stenogram mrz., stenograf mos., stenografka ż.

czas. stenografować ndk.

stenohydryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekol. cechujący się małą tolerancją w stosunku do wahań wilgotności

Wiktionary

stenokardia

choroba powstająca w wyniku zmian w naczyniach wieńcowych i niedokrwienia mięśnia serca; dusznica bolesna; dławica piersiowa

SJP.pl

stenolog

specjalista badający formy i rodzaje pisma stenograficznego

SJP.pl

stenopeliks

rodzaj dinozaura z grupy pachycefalozaurów

(1.1) ekol. cechujący się małą tolerancją w stosunku do czynników środowiska i występujący w ściśle określonych warunkach o niewielkich wahaniach wartości tych czynników

Wiktionary

Patrz:

stenotop

Powiązane:

rzecz. stenotop

Wiktionary

stenotropizm

umiejętność przystosowania się organizmów do wąskiego zakresu zmienności czynników środowiska

SJP.pl

stenotypia

pisanie na maszynie stenograficznej

SJP.pl

stenotypiczny

→ stenotypia

SJP.pl

Patrz:

stenotypia

stenotypista

osoba zajmująca się pisaniem lub odtwarzaniem notatek na maszynie stenograficznej przy użyciu skróconej, symbolicznej metody zapisu (stenografii)

SJP.pl

stenotypistka

kobieta pisząca na maszynie stenograficznej

SJP.pl

stenowy

→ sten

SJP.pl

Patrz:

sten

stenoza

w medycynie: zawężenie np. tętnicy nerkowej, aorty, odległości między kręgami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zwężenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zwężenie zastawki aortalnej
zwężenie drogi odpływu prawej komory
zwężenie drogi odpływu lewej komory
stenoza zastawki trójdzielnej
zwężenie zastawki mitralnej
stenoza kanału kręgowego

Wikipedia

stent

proteza wewnątrznaczyniowa, stosowana w celu poprawienia końcowego efektu zabiegu angioplastyki

SJP.pl

Wikipedia

stentando

określenie wykonawcze: powstrzymując, opóźniając, z trudem

SJP.pl

stentor

rodzaj pierwotniaka z typu orzęsków, mający kształt trąbki zakończonej otworem gębowym, przytwierdzonym do podłoża długą nóżką, obejmujący około 20 gatunków

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stentor – planetoida o numerze katalogowym 2146
Stentor (trąbik, trębacz) – rodzaj pierwotniaków z typu orzęsków
Stentor – w mitologii greckiej herold o potężnym głosie; bohater Iliady Homera
Wydawnictwo Piotra Marciszuka Stentor – polskie wydawnictwo książkowe

(1.2) choreogr. rodzaj tańca;

obce imię męskie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stepan (Степан) – ukraińskie imię męskie
Stepan (kot)

Wikipedia

stepanakercki

→ Stepanakert

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Stepanakertem, dotyczący Stepanakertu

Wiktionary

Patrz:

steper

przyrząd gimnastyczny do ćwiczenia sprawności nóg; stepper

SJP.pl

stephan

[czytaj: sztefan]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

stephanie

[czytaj: sztefan]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) anglosaskie imię żeńskie, Stefania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stephanie (piosenkarka)
Stephanie – postać z serialu Leniuchowo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stephanie była w trakcie pakowania przed przeprowadzką, a ostatnie dwa koty Rona niedawno odeszły za tęczowy most, więc przejął opiekę nad znajdkami.

Wiktionary

stephen

[czytaj: stiwen] obce imię męskie

SJP.pl

Stephen – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Minnesota, w hrabstwie Marshall.

Wikipedia

stephenie

[czytaj: stiwen] obce imię męskie

SJP.pl

stephens

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alexander Stephens (1812–1883) – amerykański polityk, wiceprezydent Stanów Skonfederowanych Ameryki
Graeme L. Stephens (ur. 1952) – fizyk atmosfery
Frederic George Stephens (1827/1828–1907) – brytyjski krytyk i historyk sztuki
John Lloyd Stephens (1805–1852) – prawnik, dyplomata i podróżnik, odkrywca ruin miasta Copán
William Stephens (1859–1944) – amerykański polityk republikański, gubernator Kalifornii, burmistrz Los Angeles
Stephens – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Ouachita
hrabstwo Stephens (ang. Stephens County) – w stanie Georgia
hrabstwo Stephens (ang. Stephens County) – w stanie Oklahoma
hrabstwo Stephens (ang. Stephens County) – w stanie Teksas

Wikipedia

stephenson

[czytaj: STIwenson] nazwisko, m.in. George Stephenson (1781-1848) - wynalazca brytyjski

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

George Stephenson – brytyjski inżynier, „ojciec brytyjskich kolei parowych”
Nathan Stephenson – kanadyjski aktor
Neal Stephenson – amerykański pisarz science-fiction.
Robert Stephenson – angielski inżynier
Van Stephenson – amerykański muzyk
Stephenson – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Menominee
Stephenson – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette
Stephenson (ang. Stephenson Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Menominee
Stephenson (ang. Stephenson Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette
hrabstwo Stephenson (ang. Stephenson County) – w stanie Illinois

Wikipedia

stepniarka

rodzaj jaszczurki z rodziny jaszczurkowatych; Eremias

SJP.pl

stepnica

1. miasto w Polsce;
2. rzeka w Polsce

SJP.pl

rodzaj ssaków z podrodziny jeży

SJP.pl

Stepojeż ("Hemiechinus") – rodzaj ssaków z podrodziny jeży (Erinaceinae) w obrębie rodziny jeżowatych (Erinaceidae).

Wikipedia

stepowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stepować.

Wiktionary

Stepowanie ( step – krok) – rodzaj tańca polegający na wystukiwaniu rytmu za pomocą butów podkutych metalowymi blaszkami. Oprócz ruchu stóp tancerz może także poruszać całym ciałem, w zależności od stylu stepowania, bądź efektu jaki chce się uzyskać. W stepie irlandzkim tancerze tradycyjnie trzymają ręce splecione za sobą utrzymując korpus wyprostowany, w stepie amerykańskim wraz z plastycznym korpusem biorą czynny udział w tańcu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. step m., niestepowanie n.

czas. stepować ndk.

Wiktionary

stepować

tańczyć, uderzając rytmicznie podkutymi obcasami i czubkami butów o podłogę

SJP.pl

stepowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) proces zamiany środowiska o bujnej roślinności w step lub prerię

Wiktionary

Wikipedia

stepowieć

przekształcać się w step lub podobne zbiorowisko trawiaste

SJP.pl

rzecz. step m., stepowanie n.

Wiktionary

stepper

jednostka miary kąta bryłowego; stereoradian

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. miar. jednostka miary kąta bryłowego w układzie SI, równa mierze kąta o wierzchołku w środku kuli, wycinającego z powierzchni tej kuli fragment o powierzchni równej kwadratowi promienia kuli;

Wiktionary

Steradian (sr od στέρεος – stężały, twardy, masywny, przestrzenny i radius – promień) – jednostka SI określająca miarę kąta bryłowego; niemianowana jednostka pochodna tego układu.

sterburta

stercz

gruczoł u mężczyzn i samców ssaków wytwarzający wydzielinę wchodzącą w skład nasienia; gruczoł krokowy; prostata

SJP.pl

sterczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Wymowa:

IPA: ˈstɛrt͡ʃɛt͡ɕ, AS: sterčeć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sterczenie n., stercz m., sterczyna ż.

przym. sterczący, sterczynowy

Wiktionary

sterczowy

→ stercz

SJP.pl

Patrz:

stercz

sterczyna

pionowy, wieńczący element dekoracji architektonicznej, stosowany też czasem w meblarstwie i w zwieńczeniach ołtarzy

SJP.pl

sterczynowy

→ sterczyna

SJP.pl

Patrz:

stereo

1. potocznie: stereofoniczny (używane po określanym rzeczowniku);
2. efekt polegający na odtworzeniu i przekazaniu dźwięków przez sprzęt w taki sposób, że dają wrażenie rozmieszczonych w przestrzeni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stereofoniczny

przysłówek

(2.1) stereofonicznie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(3.1) pot. urządzenie lub zestaw stereofoniczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈrɛɔ, AS: stereo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stereofonia ż.

przym. stereofoniczny

przysł. stereofonicznie

przedr. stereo-

Wiktionary

stereobat

1. podium w świątyni rzymskiej;
2. podbudowa świątyni greckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest stereofoniczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stereofonia ż.

przym. stereofoniczny

przysł. stereofonicznie

Wiktionary

stereofoniczny

przymiotnik od: stereofonia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) elektron. akust. taki, który wykorzystuje technikę stereofonii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stereo n., stereofonia ż., stereofoniczność ż.

przysł. stereofonicznie, stereo

przym. stereo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stereo

Wiktionary

stereofotografia

Stereofotografia, fotografia stereoskopowa – technika polegająca na wykonaniu dwóch zdjęć obiektu z różnych punktów widzenia.

Obserwacja takich zdjęć polega na patrzeniu prawym okiem na fotografię wykonaną z prawego punktu widzenia i lewym okiem – z przeciwnego punktu. Daje to wrażenie iż przedmioty te znajdują się w trójwymiarowej przestrzeni. Naturalność, właściwość takiej techniki osiąga się przez wyrównanie kątów widzenia i odstępów optycznych.

Wikipedia

stereognozja

Stereognozja – termin neurologiczny określający zdolność do rozpoznawania przedmiotów wyłącznie za pomocą dotyku.

Stwierdzono, że u ludzi chorych na chorobę Alzheimera stereognozja znacznie pogarsza się, w przeciwieństwie do innych typów demencji, gdzie to zjawisko nie jest obserwowane.

Wikipedia

stereograf

przyrząd służący do przedstawiania powierzchni brył geometrycznych na płaszczyźnie

SJP.pl

stereografia

perspektywiczne przedstawianie brył geometrycznych na płaszczyźnie, w sposób zachowujący wierność kątów

urządzenie do badania serca metodą stereokardiografii

SJP.pl

stereomechanika

dział mechaniki zajmujący się odkształceniami i naprężeniami w poszczególnych częściach rożnych konstrukcji

SJP.pl

stereometria

dział geometrii dotyczący własności figur geometrycznych przestrzennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. dział matematyki, geometria trójwymiarowa;

Wiktionary

Stereometria – geometria przestrzeni trójwymiarowej. Pojęcie to odnosi się najczęściej do przestrzeni euklidesowej, ale może też dotyczyć przestrzeni hiperbolicznej i rzutowej.

Przedmiotem jej badań są własności brył oraz przekształcenia izometryczne i afiniczne przestrzeni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ostrosłup, stożek czy kula to bryły; więc ich własnościami zajmuje się stereometria.

Wiktionary

rzecz. stereometria ż.

Wiktionary

stereoobiektyw

rzadko: fotograficzna nasadka stereoskopowa służąca do robienia zdjęć plastycznych; stereobiektyw

→ stereotaksja

SJP.pl

Patrz:

stereotaksja

stereotyp

uproszczony obraz kogoś lub czegoś, zwykle oparty na częściowo fałszywych sądach, funkcjonujący w świadomości społecznej i niełatwo zmieniający się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;

(1.2) poligr. rodzaj matrycy drukarskiej do druku wypukłego

(1.3) inform. adnotacja grupująca inne adnotacje

Wiktionary

Stereotyp (z gr. στερεός „twardy, stały, sztywny, przestrzenny” i τυπος „wzór, odcisk”) – konstrukcja myślowa zawierająca komponent poznawczy, emocjonalny i behawioralny oraz uproszczone przeświadczenie dotyczące genezy różnych zjawisk, w tym dotyczących innych grup społecznych. Jako pierwszy terminu „stereotyp” na określenie uproszczonych schematów, klisz i wyobrażeń, którymi ludzie posługują się do oceniania i kategoryzowania, użył Walter Lippmann w swojej książce „Opinia Publiczna”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W świecie arabskim funkcjonuje stereotyp Tunezyjczyka jako osoby uparcie odżegnującej się od swojej arabskości.

(1.1) Stereotyp przyjęty może być przez jednostkę w wyniku własnych obserwacji, przejmowania poglądów innych osób, wzorców przekazywanych przez społeczeństwo, może być także wynikiem procesów emocjonalnych (…).

rzeczownik, rodzaj żeński

Przykłady

(1.1) Sprawę braku popularności w Szwajcarii Jana Pawła II też przedstawiono błędnie i stereotypowo - że niby tylko protestanci nie lubią papieża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɛrɛɔtɨˈpɔvɔ, AS: stereotypovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stereotyp m., stereotypowość ż., stereotypizacja ż., stereotypownia ż., stereotypnia ż., stereotypia ż., stereotyper m., stereotypowanie n.

czas. stereotypować

przym. stereotypowy

Wiktionary

stereotypowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest stereotypowe; cecha tych, którzy są stereotypowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stereotyp m., stereotypizacja ż.

przym. stereotypowy

przysł. stereotypowo

Wiktionary

stereotypowy

zgodny z stereotypem, niezmienny, szablonowy, tradycyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zgodny ze stereotypem, niezmienny, szablonowy, tradycyjny

(1.2) zawsze taki sam, powtarzający się bez zmian

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɛrɛɔtɨˈpɔvɨ, AS: stereotypovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stereotyp m., stereotypowość ż., stereotypizacja ż., stereotypownia ż., stereotypnia ż., stereotypia ż., stereotyper m., stereotypowanie n.

czas. stereotypować

przysł. stereotypowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tradycyjny

(1.2) banalny, nieskomplikowany, normalny, oklepany, pospolity, prosty, przeciętny, rutynowy, schematyczny, skostniały, standardowy, szablonowy, sztampowy, tradycyjny, trywialny, tuzinkowy, typowy, utarty, utrwalony, zwyczajny, zwykły

Wiktionary

stereowizja

stereowizja cyfrowa - technika obrazowa umożliwiająca rekonstrukcję scen trójwymiarowych na podstawie obrazów pozyskanych z przynajmniej dwóch sensorów optyczno-elektronicznych

SJP.pl

sterkoryzacja

dawniej: uprawa gruntów przy użyciu nawozów naturalnych lub sztucznych

SJP.pl

sterkowicz

nazwisko

SJP.pl

sterkowiec

Sterkowiec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Brzesko.

W Sterkowcu znajduje się przystanek kolejowy, przez który przebiega linia kolejowa nr 91 Kraków Główny – Medyka.

Integralne części miejscowości: Łężcz, Na Bagnie, Piaski.

Wikipedia

sterków

Sterków – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

sterlet

ryba słodkowodna z rodziny jesiotrowatych; czeczuga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Acipenser ruthenus|L.|ref=tak., gatunek słodkowodnej, wędrownej ryby z rodziny jesiotrowatych;

Wiktionary

Sterlet, czeczuga ("Acipenser ruthenus", "Huso ruthenus") – gatunek słodkowodnej, wędrownej ryby z rodziny jesiotrowatych (Acipenseridae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zjadane chętnie przez sterleta są: larwy owadów, skąposzczety, drobne skorupiaki, a także małe ryby.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czeczuga

Wiktionary

sterling

w żeglarstwie: deska zawieszona poziomo na linach za burtą, umożliwiająca wykonywanie tam niektórych robót

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. deska do prac wywieszona za burtę statku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aljamain Sterling – amerykański zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
Jan Sterling (ujednoznacznienie)
Seweryn Sterling – lekarz ftyzjatra, popularyzator higieny, działacz społeczny
Władysław Sterling – lekarz neurolog, poeta
Raheem Sterling – angielski piłkarz
Sterling – brytyjski pistolet maszynowy
Sterling Trucks – amerykański producent samochodów ciężarowych
Sterling Motor Cars – amerykańska marka dla brytyjskich samochodów Rover w latach 1987-1991
Sterling Airlines – dawna skandynawska linia lotnicza
Sterling – program komputerowy do tworzenia fraktali
Sterling – zespół indierockowy pochodzący z Danii
Sterling – jednostka osadnicza w stanie Alaska, w okręgu Kenai Peninsula

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɛrlʲĩŋk, AS: sterlʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ławka bosmańska

Wiktionary

sterlingowy

→ sterling (jednostka monetarna); szterlingowy

SJP.pl

sterlitamacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) żegl. tylny maszt co najmniej trójmasztowca o ożaglowaniu rejowym

Wiktionary

Stermaszt (krojcmaszt) – ostatni maszt na żaglowcach minimum trzymasztowych, pod warunkiem, że znajduje się na nim ożaglowanie rejowe. Ożaglowanie to może zajmować cały maszt lub tylko wyższe piętra żagli, współdzieląc lub oddając niższe piętra ożaglowaniu skośnemu. Stermaszt występuje wyłącznie na żaglowcach typu fregata.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) krojcmaszt, kreuzmaszt, środ. krojc

Wiktionary

stermomodernizować

przeprowadzić prace zmniejszające straty ciepła w budynku

SJP.pl

stermotorzysta

żeglarz uprawniony do prowadzenia jachtów motorowych po wodach śródlądowych

SJP.pl

stermotorzystka

→ stermotorzysta

SJP.pl

Patrz:

stermotorzysta

stern

[czytaj: sztern] tygodnik niemiecki

SJP.pl

Stern („gwiazda”) – ilustrowany tygodnik ukazujący się w Niemczech. Założony w 1948 roku, w 2000 jego nakład wynosił około miliona egzemplarzy.

W 1983 roku wzbudził międzynarodową sensację, publikując w odcinkach rzekome dzienniki Adolfa Hitlera. Historycy wykazali jednakże, iż była to mistyfikacja, a tygodnik długo musiał odzyskiwać zaufanie czytelników.

Wikipedia

sternadel

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. trznadel

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw. Górny Śląsk sternal, styrnadel

Wiktionary

sternal

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. trznadel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Sternal (1898-1984) – polski komunista i działacz robotniczy
Lech Sternal (1919-2009) – polski architekt
Stanisław Sternal – polski architekt

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) gw. Górny Śląsk sternadel, styrnadel

Wiktionary

sternberg

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. żegl. żeglarz kierujący danym obiektem pływającym

(1.2) żegl. stopień żeglarski niższy od stopnia kapitana i żeglarz posiadający ów stopień

Wiktionary

Sternik – osoba kierująca jednostką pływającą (statkiem, łodzią itp.) z pomocą steru (urządzenia sterowego).

Na większych statkach i okrętach sternik jest jednym z członków załogi (zwykle nie musi być oficerem), który kieruje okrętem wypełniając polecenia kapitana (dowódcy). Do zadań sternika należy przede wszystkim utrzymywanie zadanego kursu, wyznaczonego na widoczny obiekt na brzegu lub poprzez odniesienie do stron świata (kurs kompasowy).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ster mrz., sterniczka ż.

czas. sterować ndk.

Wiktionary

sternit

drażniący bojowy środek trujący

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny z podgrupy drażniących bojowych środków trujących, nazywanej sternitami, działający drażniąco na drogi oddechowe, błony śluzowe, oczy i skórę powodując kichanie, kaszel, podrażnienia oczu i górnych dróg oddechowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sternit – drażniący bojowy środek trujący
sternit – skleryt brzuszny pierścienia ciała stawonogów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adamsyt jest sternitem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛrʲɲit, AS: sterʹńit

Wiktionary

Powiązane:

przym. sternitowy

Wiktionary

sternity

drażniący bojowy środek trujący

SJP.pl

Wikipedia

sternowo

Sternowo – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice.

Wieś jest częścią składową sołectwa Lotyń.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

sternum

brzuszna (spodnia) część segmentów tułowia i odwłoku stawonogów

SJP.pl

Wikipedia

steroid

związek organiczny biologicznie czynny; steryd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sterować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sterowanie wielokrotne
sterowanie bezpośrednie
sterowanie optymalne
sterowanie adaptacyjne
sterowanie predykcyjne
sterowanie stochastyczne
sterowanie analogowe
sterowanie cyfrowe
sterowanie numeryczne
sterowanie ślizgowe
sterowanie odporne
sterowanie okresowe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstɛrɔˈvãɲɛ, AS: sterovãńe

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) Gałęzie pokiereszowały powłokę sterowca, a pilot ratował się awaryjnym lądowaniem przed pałacem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: sterovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ster m., sterownia ż., sterownik m., sterowność ż., sterowalność ż., sterowanie n.

czas. sterować ndk.

przym. sterowcowy, sterowny, sterowalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cepelin

Wiktionary

sterownia

pomieszczenie na statku mieszczące przyrządy sterownicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie, z którego czymś się steruje, zarządza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sterownia – pomieszczenie, w którym znajdują się urządzenia do zawiadywania maszynami lub procesami technologicznymi
Sterownia lub sterówka – pomieszczenie na statku, w którym są umieszczone urządzenia do kierowania statkiem
- zobacz: mostek kapitański
dyspozytornia
nastawnia

Wikipedia

Powiązane:

czas. sterować

rzecz. sterowiec mrz.

Wiktionary

sterownica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sterownica w lotnictwie
sterownica w żeglarstwie

Wikipedia

sterowniczy

służący do sterowania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) słyżący do sterowania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie przerywam bluzgania, gdy pociągam mocno za drążek sterowniczy i wbijam nogi w pedały.

Wiktionary

Powiązane:

czas. sterować

rzecz. sterówka ż.

Wiktionary

sterowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sterowny

SJP.pl

sterownik

inform. program komputerowy albo plik odpowiedzialny za odpowiednią współpracę urządzenia peryferyjnego z komputerem i kontrolujący tę współpracę; drajwer; driver

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. program obsługujący urządzenia podłączone do komputera

(1.2) techn. program lub urządzenie go wykonujące służące do sterowania układem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sterownik CNC
sterownik PDF
sterownik PLC
sterownik urządzenia
kontroler

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój aparat cyfrowy nie działa ze standardowymi systemowymi sterownikami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈrɔvʲɲik, AS: sterovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ster m., sterowiec m., sterowanie n.

czas. sterować ndk.

przym. sterowny, sterowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) driver, drajwer, firmware, kontroler

sterroryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbiór leżących na sobie przedmiotów

(1.2) inform. rodzaj pamięci w komputerze;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sterta – obszar przestrzeni adresowej procesu służący do dynamicznej alokacji pamięci
sterta (sztyga) – ustawione snopki zżętego zboża na polu (przed zwiezieniem do stodoły) w celu wyschnięcia ziarna przed młóceniem, także jako stóg (rolnictwo)
kopiec – struktura danych w informatyce

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sterydziarz m.

przym. sterydowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) steroid

rzecz. steryd m.

przym. sterydowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kulturysta, obraź. ABS, steryd

Wiktionary

sterygma

1. część żeńskich narządów genitalnych u motyli;
2. część podstawki u podstawczaków, na której wyrasta zarodnik

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sterygma – część narządów rozrodczych u motyli
sterygma – część podstawki u grzybów podstawkowych

Wikipedia

sterylizacja

1. zabieg chirurgiczny wykonywany w celu trwałego uniemożliwienia zajścia w ciążę lub pozbawienia zdolności płodzenia;
2. niszczenie drobnoustrojów za pomocą środków fizycznych i chemicznych;
3. metoda utrwalania żywności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. med. niszczenie drobnoustrojów i ich zarodników za pomocą czynników fizycznych i chemicznych przeprowadzane w celach antyseptycznych, do konserwacji produktów żywnościowych itp.;

(1.2) med. wet. pozbawianie płodności (zwykle podczas zabiegu chirurgicznego) przy jednoczesnym zachowaniu czynności hormonalnej gruczołów płciowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sterylizacja – zniszczenie wszystkich, zarówno wegetatywnych, jak i przetrwalnikowych form mikroorganizmów, stosowane w medycynie, mikrobiologii, przemyśle kosmetycznym i produkcji żywności.
sterylizacja – ubezpłodnienie, zabieg chirurgiczny
- przymusowa sterylizacja
sterylizacja – operacja związana z bilansem płatniczym

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. sterylizator m., sterylność ż., sterylizowanie n., wysterylizowanie n.

czas. sterylizować ndk., wysterylizować dk.

przym. sterylizacyjny, sterylny

sterylizatornia

w medycynie: pomieszczenie w szpitalu, gdzie specjalnymi technikami niszczy się drobnoustroje i ich postacie zarodnikowe, gromadzące się na powierzchni narzędzi chirurgicznych i urządzeń medycznych

SJP.pl

sterylizowany

1. niszczyć drobnoustroje za pomocą sterylizacji;
2. pozbawiać płodności z zachowaniem czynności hormonalnej gruczołów płciowych

SJP.pl

sterylizować

1. niszczyć drobnoustroje za pomocą sterylizacji;
2. pozbawiać płodności z zachowaniem czynności hormonalnej gruczołów płciowych

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wysterylizować)

(1.1) biol. med. niszczyć mikroorganizmy i ich spory

(1.2) biol. med. pozbawiać płodności

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sterylizacja ż., sterylizator mrz., sterylizowanie n., wysterylizowanie n.

czas. wysterylizować dk.

przym. sterylizacyjny, sterylny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyjaławiać

(1.2) kastrować

Wiktionary

sterylność

→ sterylny

SJP.pl

Patrz:

sterylny

1. pozbawiony drobnoustrojów; jałowy, wyjałowiony;
2. pozbawiony wad i zniekształceń;
3. nieskazitelnie czysty;
4. niepodlegający wpływom zewnętrznym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) idealnie czysty i pozbawiony drobnoustrojów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈrɨlnɨ, AS: sterylny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sterylność ż., sterylizowanie n., wysterylizowanie n., sterylizacja ż.

czas. sterylizować ndk., wysterylizować dk.

przysł. sterylnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) higieniczny, idealnie czysty, antyseptyczny, aseptyczny, jałowy, odkażony, wyjałowiony, wysterylizowany, zdezynfekowany, nieskażony, niezanieczyszczony

Wiktionary

steryna

związek chemiczny z grupy sterydów; sterol

SJP.pl

sterówka

pióro w ogonie ptaka służące do sterowania kierunkiem lotu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. pomost nawigacyjny jednostki pływającej

(1.2) ornit. ogonowe pióro ptasie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sterówka – mostek kapitański
Sterówka – ogonowe pióro ptasie
sterownia

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wolant najczęściej usytuowany jest na sterówce.

(1.2) Niektóre ptaki wykorzystują sterówki w rytuałach godowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ster mrz.

czas. sterować ndk.

przym. sterowniczy, sterowy

marka kapeluszy

SJP.pl

Stetson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot.

Wikipedia

stety

potocznie: partykuła uwydatniająca, że coś jest po myśli mówiącego; szczęśliwie, na szczęście

SJP.pl

partykuła

Andrew Stevens – amerykański, aktor, reżyser, scenarzysta producent filmowy i telewizyjny
Bozzio Levin Stevens – amerykańska supergrupa muzyczna wykonująca instrumentalny rock i metal progresywny
Cat Stevens – brytyjski muzyk, ur. 1948
Chloë Stevens Sevigny – amerykańska aktorka
Connie Stevens – amerykańska aktorka
Earl Stevens – amerykański raper
George Stevens – amerykański reżyser w latach 40. i 50. XX wieku, ur. 1904
George Stevens Hamilton – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, okazjonalnie reżyser filmowy, ur. 1939
Pat Stevens – amerykańska aktorka teatralna i filmowa, a także dubbingowa
Rachel Stevens – brytyjska wokalistka, aktorka, okazjonalnie modelka
Risë Stevens – amerykańska śpiewaczka operowa
Ruby Katherine Stevens – amerykańska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna

Wikipedia

stevenson

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stevenson – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Jackson
Stevenson – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie Skamania
Stevenson (ang. Stevenson Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Marion
Robert Louis Stevenson – szkocki powieściopisarz, poeta i reportażysta

steward

[czytaj: stju-ard] mężczyzna pracujący na pokładzie statku lub samolotu, obsługujący pasażerów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lotn. mors. członek załogi statku lub samolotu obsługujący pasażerów

Wiktionary

Steward – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Lee.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstʲju^wart, AS: stʹi ̯u^u̯art

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. stewardesa ż.

Wiktionary

stewardesa

[czytaj: stju-ardesa] kobieta pracująca na pokładzie statku lub samolotu, obsługująca pasażerów; stewardessa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lotn. członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;

(1.2) mors. członkini załogi statku obsługująca pasażerów;

Wiktionary

Stewardesa, steward (pol. konwojent pokładu samolotu) – osoba pracująca w samolotach, na statkach i w pociągach. Obsługa pasażerów nie jest jedynym obowiązkiem stewardesy, ale ponieważ jest łatwa do zaobserwowania zawód bywa kojarzony bardziej z serwisem pokładowym niż z kwestiami bezpieczeństwa i obsługi samolotu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W bardziej prestiżowych liniach oczywiście zarabia się więcej, a szczytem marzeń wszystkich pilotów i stewardes jest praca w liniach należących do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, gdzie stawki są najwyższe na świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstʲju^warˈdɛsa, AS: stʹi ̯u^u̯ardesa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. steward

Wiktionary

stewardessa

[czytaj: stju-ardessa] kobieta pracująca na pokładzie statku lub samolotu, obsługująca pasażerów; stewardesa

SJP.pl

stewardka

[czytaj: stju-ardka] pracownica służby informacyjno-porządkowej na imprezie masowej

SJP.pl

stewart

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stewart – nazwisko szkockich rodów i klanów
Stuartowie (Stewart lub Stuart) – dynastia władców Szkocji od 1371 r., potem także Anglii od 1603
Wyspa Stewart – wyspa w Nowej Zelandii
Stewart – miasto w USA, w stanie Minnesota, w hrabstwie McLeod
Stewart – jednostka osadnicza w USA, w stanie Ohio, w hrabstwie Athens
Stewart River – rzeka w Kanadzie, przepływająca przez terytorium Jukonu
Fort Stewart – baza armii amerykańskiej w południowo-wschodniej części stanu Georgia
Stewart (ang. Stewart Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Barnes
Stewart (ang. Stewart Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Kidder
Stewart (ang. Stewart Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Fayette
Stewart (ang. Stewart Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Tripp
hrabstwo Stewart (ang. Stewart County) – w stanie Georgia

Wikipedia

stewia

stevia;
1. rodzaj roślin z rodziny astrowatych, obejmujący około 240 gatunków; skupnia;
2. słodzik z liści tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Stevia|Cavanilles|ref=tak., jeden z rodzajów roślin z rodziny astrowatych;

(1.2) spoż. naturalna substancja słodząca w postaci sproszkowanych liści i pąków albo skrystalizowanego ekstraktu ze Stevia rebaudiana, uprawnego gatunku stewii (1.1)

Wiktionary

Stewia, skupnia ("Stevia") – rodzaj z rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 270 gatunków. Rośliny te występują w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej sięgając na północy po Meksyk i Stany Zjednoczone. Naukowa nazwa rodzaju upamiętnia Pedro Jaime Esteve (zwanego Steviusem) – botanika i medyka z Walencji, zm. 1556.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liczne gatunki stewii występują w Ameryce od Chile po północny Meksyk.

(1.2) Stewia jest około 300 razy słodsza od białego cukru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛvʲja, AS: stevʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stewiozyd m., stewiol m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skupnia

(1.2) stewiozyd, E960, glikozyd diterpenowy

Wiktionary

stewiol

organiczny związek chemiczny pochodzący ze stewii, występujący w postaci glikozydów, m.in. stewiozydu, używanego jako środek słodzący

SJP.pl

Stewiol – organiczny związek chemiczny z grupy diterpenów. Wyizolowany po raz pierwszy z rośliny z gatunku Stevia rebaudiana w 1931. Budowa cząsteczki stewiolu została poznana dopiero w 1960.

Stewiol występuje w postaci glikozydów stewiolowych (m.in. stewiozydu, rebaudiozydu A czy rebaudiozydu M), stosowanych jako substancja słodząca w Paragwaju od 500 lat, a w Japonii od 1970. W ostatnich latach zyskują popularność również w Stanach Zjednoczonych i Europie.

Wikipedia

stewiolowy

→ stewiol, np. glikozyd stewiolowy - glikozyd używany jako środek słodzący; stewiozyd

SJP.pl

stewiowy

→ stewia

SJP.pl

Patrz:

stewia

stewiozyd

glikozyd używany jako środek słodzący; glikozyd stewiolowy

SJP.pl

steyr

[czytaj: sztajer]
1. marka broni palnej;
2. marka ciągników rolniczych

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Steyr – miasto statutarne w kraju związkowym Górna Austria
Steyr – rzeka, dopływ Anizy
Steyr-Land – powiat w kraju związkowym Górna Austria
Steyr-Daimler-Puch – austriacki koncern motoryzacyjny i zbrojeniowy
Steyr – marka ciągników rolniczych
Steyr-Werke – austriacki producent broni
Steyr Mannlicher – austriacka firma produkująca broń
- Steyr ACR – karabin
- Steyr AUG – karabin
- Steyr-Hahn – pistolet
- Steyr HS .50 – karabin
- Steyr M – pistolet

Wikipedia

steć

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jurij Steć – ukraiński polityk i dziennikarz, deputowany
Stefan Steć – major Wojska Polskiego
Tadeusz Steć – przewodnik sudecki, krajoznawca, gawędziarz, działacz społeczny, autor przewodników
Stec

SJP.pl

Sticker – wieś w Anglii, w Kornwalii. Leży 55 km na północny wschód od miasta Penzance i 357 km na zachód od Londynu.

Wikipedia

stiepan

obce imię męskie

SJP.pl

stigma

1. struktura cytoplazmatyczna występująca m.in u pierwotniaków; plamka oczna;
2. dawna litera alfabetu grackiego, obecnie nieużywana;
3. część słupka roślin okrytonasiennych; znamię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana w języku greckim; w greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 6; jest ligaturą liter sigma i tau;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stigma – element pancerzyka okrzemek. Wyraźny, otwarty kanalik w rejonie pola środkowego przechodzący przez okrywę.
stigma – przetchlinka
Stigma – album muzyczny
stigma – dawna litera alfabetu greckiego
stigma – plamka oczna
stigma – spotykane w literaturze specjalistycznej anglojęzyczne określenie znamienia słupka u roślin

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na biurku leżała kartka z wykaligrafowaną stigmą koloru czerwonego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstʲiɡma, AS: stʹigma

Wiktionary

stil

dawniej: taśma do rejestrowania i odtwarzania dźwięku; stilo, stylo

SJP.pl

stilb

w fizyce: jednostka luminacji źródła światła w układzie CGS, zastąpionym przez układ SI

SJP.pl

Stilb (z gr. "stilbei" – błyszczeć, lśnić) – jednostka luminancji źródła światła w układzie CGS, oznaczana sb.

Nazwa wprowadzona ok. 1920 przez francuskiego fizyka André Blondela (1863-1938).

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arnold Stiller – żydowski fabrykant
Ben Stiller – amerykański aktor i reżyser
Edgar Stiller – zbrodniarz nazistowski
Jerry Stiller – amerykański aktor i komik
Kristina Stiller – brytyjska wioślarka
Mauritz Stiller – szwedzki reżyser, aktor i scenarzysta
Nina Stiller – polska piosenkarka i aktorka
Robert Stiller – polski tłumacz i pisarz
Stiller – powieść Maxa Frischa
Sportfreunde Stiller – niemiecki zespół muzyczny

Wikipedia

stilo

dawniej: taśma do odtwarzania i rejestracji dźwięków; stil, stylo

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stilo – jeden z modeli samochodów Fiat
Stilo – latarnia morska w Polsce
Stilo – historyczna nazwa miejscowości Osetnik w województwie pomorskim, w Polsce
Stilo – miejscowość we Włoszech
Stilo – polski zespół muzyczny

Wikipedia

stilometr

przyrząd do szybkiego badania składu chemicznego stali metodą analizy widmowej; staloskop

SJP.pl

stilon

stylon (częściej);
1. mocne włókno poliamidowe;
2. tkanina z włókna o tej samej nazwie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zakłady Włókien Chemicznych Stilon – zakłady włókien chemicznych w Gorzowie Wielkopolskim
Stilon Gorzów Wielkopolski – nieistniejący wielosekcyjny zakładowy klub sportowy

skrótowiec, rodzaj męski

(1.1) = System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej

Wiktionary

stiracchiando

określenie wykonawcze: rozciągając, przeciągając, opóźniając; stirando

SJP.pl

stirando

określenie wykonawcze: rozciągając, przeciągając, opóźniając; stiracchiando

SJP.pl

stiszowit

minerał, polimorficzna odmiana kwarcu

SJP.pl

Stiszowit (stiszofit) – jedna z form polimorficznych dwutlenku krzemu. Powstaje w temperaturze 1200–1400 °C pod ciśnieniem 160 tys. atm. Jest to odmiana o sieci rutylowej i najwyższej gęstości 4,28 g/cm3. Występuje naturalnie głównie w miejscach uderzeń meteorytów.

Wikipedia

stiuk

szlachetny tynk złożony z mieszaniny gipsu, wapnia i drobnego piasku; używany do dekoracyjnych płaskorzeźb ściennych (sztukateria)

(1.1) liczba 100;

liczebnik nieokreślony

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. seta ż., setka ż., setnik m., sotnia ż., stówa ż., stokrotka ż., stówka ż., stóweczka ż., setuchna ż.

przym. setny

przysł. setnie

temsłow. sto-, stu-

frazeologia.

być sto lat za Murzynami • na sto dwa • na sto procent • raz na sto lat

etymologia.

etym|prasł|*sъ̏to. < etym|praindoeur|*ḱm̥tóm.

uwagi.

(1.1) Pierwotnie wyraz sto był rzeczownikiem rodzaju nijakiego.

tłumaczenia.

* abchaski: (1.1) шәкы

* albański: (1.1) qind

* angielski: (1.1) hundred

* arabski: (1.1) مِئَة (miʔa)

* awarski: (1.1) нусго

* baskijski: (1.1) ehun

* bengalski: (1.1) একশ (ekoś) / শ (śo), শত (śot)

* białoruski: (1.1) сто

* bretoński: (1.1) kant

* bułgarski: (1.1) сто

* chiński standardowy: (1.1) 百 (bǎi)

* chorwacki: (1.1) stȏ

* czeski: (1.1) sto

* dolnołużycki: (1.1) sto

* duński: (1.1) hundred, hundrede; (2.1) hundred, hundrede

* esperanto: (1.1) cent

* estoński: (1.1) sada

* fiński: (1.1) sata

* francuski: (1.1) cent

* górnołużycki: (1.1) sto

* gruziński: (1.1) ასი

* hawajski: (1.1) haneli

* hebrajski: (1.1) מֵאָה (me'a)

* hindi: (1.1) सौ (sau)

* hiszpański: (1.1) cien

* ilokano: (1.1) sangagasut

* interlingua: (1.1) cento

* islandzki: (1.1) hundrað

* japoński: (1.1) 百 (ひゃく, hyakú)

* jugorusiński: (1.1) сто

* karpatorusiński: (1.1) сто

* kaszubski: (1.1) sto

* kataloński: (1.1) cent

* kazachski: (1.1) жүз

* kirgiski: (1.1) жүз

* koreański: (1.1) 백 (baek)

* lezgiński: (1.1) виш

* litewski: (1.1) šim̃tas

* luo: (1.1) piero apar, mia achiel

* łaciński: (1.1) centum

* łatgalski: (1.1) symts

* łotewski: (1.1) simts

* macedoński: (1.1) сто

* niderlandzki: (1.1) honderd

* niemiecki: (1.1) hundert

* norweski (bokmål): (1.1) hundre

* norweski (nynorsk): (1.1) hundre

* nowogrecki: (1.1) εκατό

* ormiański: (1.1) հարյուր (haryur)

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|100.}}

* portugalski: (1.1) cem

* rosyjski: (1.1) сто

* rumuński: (1.1) sută

* ruski: (1.1) сто

* sanskryt: (1.1) शत (śata)

* serbski: (1.1) сто̑

* słowacki: (1.1) sto

* słoweński: (1.1) stọ̑

* słowiński: (1.1) stô

* staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) съто

* staroczeski: (1.1) sto

* starogrecki: (1.1) ἑκᾰτόν

* staroruski: (1.1) съто

* starosłowacki: (1.1) sto

* suahili: (1.1) mia

* szwedzki: (1.1) hundra

* tagalski: (1.1) isang daan

* tajski: (1.1) ร้อย (rɔ́ɔi)

* turecki: (1.1) yüz

* tybetański: (1.1) བརྒྱ

* udmurcki: (1.1) сю

* ukraiński: (1.1) сто

* walijski: (1.1) cant

* węgierski: (1.1) száz

* wilamowski: (1.1) hundyt

* włoski: (1.1) cento

* wolof: (1.1) téeméer

źródła.

== sto (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|stôː.

audio|LL-Q9299 (srp)-UništihEkonomiju-sto.wav.

znaczenia.

liczebnik główny

(1.1) sto

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

(1.1) sto + D.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

stoa

1. rodzaj kolumnowego portyku w antycznej architekturze greckiej;
2. szkoła filozoficzna stoików

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. starogrecka wydłużona hala kolumnowa, którą zamykała z tyłu ściana, często zdobiona malowidłami;

(1.2) archit. tylna ściana stoi (1.1)

Wiktionary

Stoa (st.gr. στοά) – w architekturze starogreckiej była to wolno stojąca, wydłużona hala kolumnowa, którą zamykała z tyłu ściana, często zdobiona malowidłami. Stoy były miejscem handlu, ale służyły też do odpoczynku lub wykonywania zadań administracyjnych. Ich podstawowym przeznaczeniem było jednak zapewnienie mieszkańcom greckich miast osłony przed deszczem i żarem słonecznym w miejscach publicznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Delfach wzniósł monumentalny kompleks obejmujący posąg i stoę, udekorował również wspaniale akropol w Atenach, które jako centrum kultury greckiej były mu szczególnie bliskie

(1.2) Stoa głosiła, że zasadniczym warunkiem wolności człowieka jest dokonywanie swobodnego wyboru między życiem a śmiercią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔa, AS: stoa

Wiktionary

stobiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stobiec – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Stegna
Stobiec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska
Stobiec – dawna gromada w pow. opatowskim

Wikipedia

stobiecki

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Leon Stobiecki – polski robotnik i związkowiec
Karol Stobiecki - polski ziemianin, malarz, ilustrator książek, kostiumograf, prawnik-notariusz, działacz społeczny i muzealnik
Rafał Stobiecki – polski historyk
Włodzimierz Stobiecki – polski brydżysta

Wikipedia

stobiński

nazwisko

SJP.pl

stobnica

wieś w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stobnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Ręczno
Stobnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki
Stobnica – dopływ rzeki Bukowa
Stobnica – dopływ rzeki Ina
Stobnica – dopływ rzeki Wisłok
Stobnica – jezioro położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno.
Stobnica – zamknięta stacja kolejowa w Stobnicy, w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim
Stobnica – dawna gromada w powiecie piotrkowskim w województwie łódzkim
Stobnica-Piła
Stopnica
Stepnica

Wikipedia

stobno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stobno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wołów ,
Stobno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola ,
Stobno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Trzcianka ,
Stobno – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Trzcianka,
Stobno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Godziesze Wielkie ,
Stobno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Kołbaskowo.
Jezioro Stobno – jezioro w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Tuchola,
Jezioro Stobno – jezioro w woj. lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Pszczew,
Jezioro Stobno – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno.
Stobno – przystanek kolejowy, w Stobnie, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim
Stobno Siódme, Stobno-Borki

Wikipedia

stobrawa

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Polsce południowo-zachodniej;

(1.2) geogr. wieś w województwie opolskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stobrawa – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim
Stobrawa – rzeka
Stobrawa – dawna gromada
Paweł Stobrawa – biskup pomocniczy diecezji opolskiej
Stobrawa – odmiana (skrobiowa, późna) ziemniaków tradycyjnie uprawiana w okolicach Siedlec do produkcji wódki Chopin (odmiana niezarejestrowana w Centralnym Ośrodku Badania Odmian Roślin Uprawnych)
Stobrawski Park Krajobrazowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Źródła Stobrawy znajdują się na Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈbrava, AS: stobrava

Wiktionary

Powiązane:

przym. stobrawski

Wiktionary

stobrawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Stobrawą, dotyczący Stobrawy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stobrawa ż.

Wiktionary

stoch

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Franciszek Stoch – polski wojskowy
Kamil Stoch – polski skoczek narciarski
Leszek Stoch – polski chemik
Miroslav Stoch – słowacki piłkarz
Ryszard Stoch – polski lekkoatleta

Wikipedia

stochaj

nazwisko

SJP.pl

stochastyczny

w matematyce: przypadkowy, losowy, niewykazujący określonej tendencji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mat. stat. nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stochastyka ż.

Stochód ( Стохід "Stochid") – rzeka w północno-zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Prypeci.

Wypływa z Wyżyny Wołyńskiej, jej długość wynosi 188 km, a powierzchnia dorzecza 3125 km². Nazwa rzeki pochodzi od wielu starorzeczy i kanałów ("sto chid-sto dróg"'). Jedyną większą miejscowością nad Stochodem jest Lubieszów.

Wikipedia

stock

[czytaj: stok] środowiskowo: baza, magazyn, zwykle w odniesieniu do artykułów cyfrowych; stok

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stock – miejscowość w województwie podlaskim
Stock – fikcyjna miejscowość w Shire (Śródziemie)
Stock (ang. Stock Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Harrison
Stock (ang. Stock Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Noble
foreign stock – w amerykańskiej socjologii określenie imigrantów i ich dzieci
Stock – miejscowość w hrabstwie Essex (Anglia)

Wikipedia

stockhausen

[czytaj: SZTOKhałzen] nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stockhausen – dzielnica Herbstein
Stockhausen – dzielnica Meschede
Julius Stockhausen – niemiecki śpiewak
Karlheinz Stockhausen – niemiecki kompozytor
Stockhausen-Illfurth

Wikipedia

stockholm

[czytaj: stokholm] stolica Szwecji; Sztokholm

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sztokholm (szw. Stockholm) – stolica Szwecji
Stockholm – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Grant
Stockholm – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
Stockholm – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie St. Lawrence
Stockholm – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Pepin
Stockholm – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Pepin
Stockholm (ang. Stockholm Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Crawford
Stockholm (ang. Stockholm Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
Stockholm (ang. Stockholm Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Wright
Stockholm (ang. Stockholm Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie St. Lawrence
Stockholm (ang. Stockholm Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Grant
Stockholm (ang. Stockholm Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Pepin

Wikipedia

stocki

nazwisko

SJP.pl

stockinger

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Stockinger
Tomasz Stockinger
Ernst Stockinger – fikcyjna postać z seriali Komisarz Rex i Stockinger (serial telewizyjny)
Marlon Stöckinger

Wikipedia

stockowy

[czytaj: stokowy] stokowy; środowiskowo:
1. pochodzący ze stocka (bazy, magazynu);
2. przeznaczony do ulokowania w stocku (bazie, magazynie)

SJP.pl

stockport

Wikipedia

stoczanin

mieszkaniec Stoczka Łukowskiego (miasta w Polsce); Stoczkowianin

SJP.pl

stoczanka

mieszkanka Stoczka Łukowskiego (miasta w Polsce); Stoczkowianka

SJP.pl

Wikipedia

stoczecki

→ Stoczek, → Stoczek Łukowski; stoczkowski

SJP.pl

stoczek

1. niewielki stok
2. w odlewnictwie: sznur pokryty woskiem, używany przy wyrobie rdzeni; knot

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stoczek – świeca woskowa długa i cienka, zwinięta spiralnie.
Stoczek – część miasta Knyszyn
Stoczek – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Niemce
Stoczek – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Spiczyn
Stoczek – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Czemierniki
Stoczek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Garwolin
Stoczek – część wsi Olunin w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
Stoczek – kolonia wsi Trzebucza w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Grębków
Stoczek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Stoczek
Stoczek – kolonia wsi Pietkowo Drugie w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Poświętne
Stoczek – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
Stoczek – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narewka

Wikipedia

stoczkowianin

mieszkaniec Stoczka Łukowskiego (miasta w Polsce); Stoczanin

SJP.pl

stoczkowianka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stocznia ż.

przym. stoczniowy

Wiktionary

stoczniowy

przymiotnik od: stocznia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stocznią, dotyczący stoczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stocznia ż., stocznictwo n., stoczniowiec m.

Wiktionary

stoczyć

1. rozegrać walkę, potyczkę itp.
2. zniszczyć przez gryzienie, drążenie
3. stoczyć się:
a) spaść skądś, tocząc się
b) doświadczyć upadku moralnego

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. staczać)

(1.1) tocząc, zsunąć coś z góry

(1.2) rozegrać bitwę, walkę

(1.3) wziąć udział w dyskusji, kłótni

(1.4) spowodować zniszczenie lub rozpad czegoś

(1.5) zdegradować pod względem moralnym

czasownik zwrotny dokonany stoczyć się (ndk. staczać się)

(2.1) tocząc się lub zsuwając, spaść niżej

(2.2) stać się niemoralnym, nieuczciwym

Wiktionary

Przykłady

(1.2) To nie tylko zemsta na wrogu, to święta sprawa wszystkich skrzywdzonych, za których oni stoczą bój z Rzymem.

(2.2) Mówili mi, że jestem za głupia, że stoczę się, niczego nie osiągnę i wrócę do domu z podkulonym ogonem.

Wiktionary

Powiązane:

czas. otaczać

rzecz. toczek mrz., tokarz mos.

Wiktionary

stodiosi

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jak sto diabłów

Wiktionary

stodolnioki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) archit. roln. budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.

Wiktionary

Stodoła – budynek w gospodarstwie rolnym przeznaczony do przechowywania zebranego zboża (najczęściej w postaci snopków), siana i słomy (luzem lub sprasowanej). W stodole wykonywano omłoty zboża, przechowywano narzędzia i pojazdy rolnicze. Często był to największy budynek na terenie gospodarstwa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stɔˈdɔwa, AS: stodou̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. stodółka ż.

dotyczący stoika

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

stoik

1. filozofia: zwolennik stoicyzmu, osoba żyjąca zgodnie z zasadami rozumu;
2. osoba opanowana, zrównoważona duchowo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. zwolennik stoicyzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stoicyzm m., stoickość ż.

przym. stoicki

przysł. stoicko

Wiktionary

stoika

forma rzeczownika.

(1.1) D., B. lp. od: stoik

Wiktionary

stoisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hand. wydzielone, samodzielne miejsce sprzedaży wraz z ekspozycją towaru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈ^jiskɔ, AS: sto^i ̯isko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stanie n.

czas. stać, stawać

przym. stoiskowy

Wiktionary

stoiskowy

przymiotnik od: stoisko

SJP.pl

stoiński

nazwisko

SJP.pl

stojaczek

zdrobnienie od: stojak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od stojak

(1.2) lud. bot. marzanna wonna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stojak m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) marzanna wonna; stpol. konopka, lud. majownik, wątrobne ziele

Wiktionary

stojak

każdy przyrząd służący do utrzymywania w pionie lub zawieszania innych przedmiotów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) stpol. próżniak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔjak, AS: stoi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. lotn. miejsce na lotnisku lub drogowym pasie lotniskowym służące do postoju lub zawracania samolotu

nazwisko

SJP.pl

stojanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stojana lub z nim związany

SJP.pl

stojać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Mazowsze. stać

Wiktionary

stojcino

Stojcino (nazwa oboczna: Stojęcino, kaszb. "Stojcëno", Stohentin) – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Smołdzino. Leży na Wybrzeżu Słowińskim. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

stojek

nazwisko

SJP.pl

stojeć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. stać

Wiktionary

stojgniew

imię męskie

SJP.pl

Stojgniew, Stoigniew, Stogniew – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Stoj(i)-" ("stać, stoję") oraz członu "-gniew" ("gniew"). Może oznaczać "ten, którego gniew nie ustaje".

Stojgniew imieniny obchodzi 27 listopada

Wikipedia

stojić

czasownik

(1.1) gw-pl|księstwo łowickie. stać

(1.2) gw-pl|księstwo łowickie. dbać

Wiktionary

Powiązane:

czas. stajać

rzecz. stojinie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stać

Wiktionary

stojmir

dawne imię męskie

SJP.pl

stojowice

Stojowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Dobczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

We wsi o powierzchni 249,7 ha zamieszkuje ponad 500 osób. Od południa wieś graniczy z Brzączowicami i Zakliczynem, od północy z Bieńkowicami i Nową Wsią, od zachodu z Czechówką i od wschodu z Dobczycami. Opodal wsi przebiega trasa z Bochni do Myślenic.

Wikipedia

stojsław

imię męskie

SJP.pl

Stojsław, Stoisław, Stosław, Tosław – staropolskie imię męskie, złożone członu "Stoj(i)-" ("stać, stoję") oraz członu "-sław" ("sława"). Notowane w Polsce od 1145 roku, po raz pierwszy w formie Stojsław ("Stoyslaus").

Możliwe staropolskie zdrobnienia: Stoj, Stojan, Stojanek, Stojanka (masc.), Stojek, Stojk, Stojka (masc.), Stojko, Stosz, Stojsza (masc.), Stojuch, Stoch, Stochan, Stochań, Stosz, Stoszek, Stoszel, Stoszko.

Wikipedia

stojący

1. znajdujący się w pozycji pionowej w stosunku do czegoś, np. szafka stojąca;
2. taki, który jest nieruchomy, np. woda stojąca;
3. taki, podczas którego się stoi, wymagający stania, np. praca stojąca

SJP.pl

stok

1. element rzeźby terenu, nachylona powierzchnia; zbocze;
2. dawniej: strumień, potok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. sport. każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stok – pojęcie z zakresu geomorfologii i turystyki
stok – pojęcie z zakresu anatomii.
Stok – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
Stok – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Końskowola
Stok – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Ulan-Majorat
Stok – osada wsi Gronów w woj. lubuskim, pow. świebodzińskim, gminie Łagów
Stok – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
Stok – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
Stok – przysiółek wsi Bukowina w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Ulanów
Stok – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Korycin
Stok – część wsi Sieńsko w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Słupia
Stok – część wsi Mokrsko Dolne w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sobków

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na północnym stoku Kasprowego Wierchu panują znakomite warunki narciarskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔk, AS: stok

Wiktionary

Powiązane:

przym. stokowy

rzecz. stokówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zbocze

Wiktionary

stokaż

zbiornik lub układ zbiorników w zakładach chemicznych do przechowywania cieczy lub gazów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zbiornik lub zespół zbiorników służący do magazynowania cieczy lub gazów w zakładach przemysłowych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Surowce do produkcji płynnych środków czystości były przechowywane [...] w trzech rodzajach magazynów. Pierwszym z nich był stokaż, który składał się ze zbiorników do przechowywania cieczy o pojemności od 15 m³ do 50 m³.

(1.1) W II połowie 2014 r. PIP, PSP, IOŚ przeprowadziły wspólne kontrole przestrzegania przepisów bhp, ppoż. i ochrony środowiska przy eksploatacji instalacji stokażu amoniaku w ww. zakładach.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zbiornik, rezerwuar, magazyn

Wiktionary

stokażowy

→ stokaż

SJP.pl

Patrz:

stokaż

stokenizować

stworzyć token ściśle przypisany do konkretnego projektu, osoby itp.

SJP.pl

stoker

śrubowy podajnik węgla napędzany silnikiem parowym, przenoszący węgiel z tendra na ruszt kotła parowego

SJP.pl

Stoker – urządzenie do mechanicznego podawania węgla w parowozach, ułatwiające pracę obsłudze pociągu.

Stosowano je głównie w ciężkich lokomotywach o dużej powierzchni rusztu (powyżej ok. 6 m², a w USA nawet do 15 m²) lub podczas używania słabszych kalorycznie gatunków węgla, gdzie klasyczne podawanie paliwa za pomocą łopaty było za wolne.

Wikipedia

stokes

jednostka lepkości kinematycznej w układzie jednostek miar CGS

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

(30566) Stokes – planetoida
George Gabriel Stokes – irlandzki fizyk i matematyk
- prawo Stokesa
- przesunięcie Stokesa
- reguła Stokesa
- twierdzenie Stokesa
- stokes (jednostka) – jednostka lepkości kinematycznej w układzie CGS
William Stokes – irlandzki lekarz
USS „Stokes” (AKA-68) – okręty transportowy
Stokes – jednostka osadnicza w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Pitt
Stokes (ang. Stokes Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Itasca
Stokes (ang. Stokes Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Roseau

Wikipedia

stokfisz

ryba wysuszona na wolnym powietrzu w niskiej temperaturze po uprzednim usunięciu głowy i wypatroszeniu

SJP.pl

stokfiszewski

nazwisko

SJP.pl

stokowisko

wieś w Polsce w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim

SJP.pl

Stokowisko – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Nowe Piekuty.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Kazimierza w Nowych Piekutach.

Wikipedia

stokowski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Elżbieta Stokowska-Zagdan (ur. 1974) – polski pedagog
Helena Stokowska – polska obywatelka, wyróżniona tytułem i medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Maria Stokowska (1910–1997) – polska tłumaczka, z łaciny i francuskiego
Maria Stokowska-Misiurkiewicz (1945–2018) – polska aktorka
Bogusław Stokowski (1938–1994) – polski aktor teatralny, filmowy i radiowy
Ferdynand Ignacy Stokowski (1776–1827) – polski dowódca wojskowy, generał brygady armii francuskiej
Franciszek Stokowski – polski statystyk, wykładowca akademicki
Ignacy Sariusz Stokowski – wojski mniejszy orłowski w latach 1783–1793
Jan Ignacy Stokowski – podczaszy łęczycki w latach 1748–1759, miecznik łęczycki w latach 1737–1748
Jan Sariusz Stokowski (zm. 1794) – podstoli brzeziński w latach 1777–1779, podstoli orłowski w latach 1776–1777, poeł na Sejm
Jarosław Stokowski (ur. 1986) – polski kontrabasista i gitarzysta basowy
Jerzy Stokowski wł. Jerzy Szeptycki (1915–2004) – polski inżynier architekt, narodowiec, publicysta dziennika ABC

Wikipedia

stokowy

1. związany z pochyłą powierzchnią wzniesienia lub wklęsłości ziemi;
2. stockowy; środowiskowo:
a) pochodzący ze stocka (bazy, magazynu);
b) przeznaczony do ulokowania w stocku (bazie, magazynie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

roślina zielna z rodziny astrowatych; stokroć, stokrótka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Bellis|L.|ref=tak., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju stokrotka (1.1)

(1.3) pot. kwiat stokrotki (1.2)

(1.4) środ. polic. stopień oficerski

Wiktionary

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście jak stokrotka

Wiktionary

stokrotkowy

→ stokrotka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany ze stokrotką, dotyczący stokrotki

Wiktionary

stokówka ciemnogłowa, stokówka żółtoczelna, stokówka prążkowana - gatunki ptaków z rodziny papugowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. droga wytyczona zakosami po stoku góry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈkufka, AS: stokufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stok m.

przym. stokowy

Wiktionary

stokłosa

roślina z rodziny traw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|bromus|L.|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych;

Wiktionary

Stokłosa ("Bromus" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należą do niego 153 gatunki. Występują one głównie w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, w strefie międzyzwrotnikowej w górach.

Wikipedia

stola

obficie fałdowane, żeńskie okrycie wierzchnie, noszone w starożytnym Rzymie

SJP.pl

stolarczyk

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od stolarz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stolarczyk − polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 7466 osób.
Józef Stolarczyk (1816–1893) − polski taternik, pierwszy proboszcz Zakopanego
Michał Stolarczyk (1916–1981) − polski pasjonista, tłumacz Biblii
Julian Stolarczyk (1929–2007) − polski lekarz, działacz społeczny
Józef Stolarczyk (1940–2002) − polski nauczyciel, regionalista, rzeźbiarz
Maciej Stolarczyk (ur. 1972) − polski piłkarz
Jarosław Stolarczyk (ur. 1972) − polski polityk, poseł
Anna Stolarczyk (ur. 1988) − polska szachistka
Przełęcz Stolarczyka − jedna z przełęczy tatrzańskich

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. stolarz mos.

Wiktionary

stolarek

1. ogół drewnianych elementów budowlanych wykonanych z drewna lub jego substytutów;
2. potocznie: rzemiosło stolarza; stolarstwo

SJP.pl

stolarka

1. ogół drewnianych elementów budowlanych wykonanych z drewna lub jego substytutów;
2. potocznie: rzemiosło stolarza; stolarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. ogół drewnianych elementów budowlanych

(1.2) pot. rzemiosło stolarskie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stolarstwo n., stolarz mos., stolarnia ż.

stolarski

dotyczący stolarza, stolarstwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stolarstwem albo stolarzem, dotyczący stolarstwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Błażej Stolarski (1880-1939) – etnograf
Bolesław Stolarski (zm. 2014) – polski specjalista w zakresie techniki samochodowej
Dariusz Stolarski (1965-1993) – polski działacz opozycji antykomunistycznej
Jacek Stolarski (ur. 1954) – historyk
Jan Stolarski (1914-2017) – polski propagator kultury i przyjaźni polsko-węgierskiej
Jarosław Stolarski – paleontolog
Marcin Stolarski (ur. 1996) – polski pływak
Marek Stolarski (ur. 1963) – przedsiębiorca, poseł
Paweł Stolarski (ur. 1996) – piłkarz
Tadeusz Stolarski (ur. XX w) – artysta plastyk
Zdzisław Stolarski (ur. 1948) – zapaśnik
Michał Tokarzewski-Karaszewicz (1893–1964) – generał broni Wojska Polskiego, wolnomularz, teozof, duchowny Kościoła liberalnokatolickiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Opanowano sztukę posługiwania się różnymi narzędziami ciesielskimi i stolarskimi, całkowicie lub częściowo wykonanymi z metalu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈlarsʲci, AS: stolarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stolarz m., stolarstwo n., stolarka ż., stolarnia ż., stolarszczyzna ż.

czas. stolarzyć ndk.

przysł. stolarsko

Wiktionary

stolarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. profesja i rzemiosło zajmujące się obróbką drewna do celów użytkowych

1. dzielnica Bytomia;
2. dawna gmina wiejska

SJP.pl

Stolarzowice (niem. "Stollarzowitz") – dzielnica Bytomia, osiedle mieszkaniowe dla pracowników GOP-u.

Wikipedia

stolarzowicki

→ Stolarzowice

SJP.pl

Patrz:

Stolarzowice

stolc

nazwisko

SJP.pl

stolcowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stolcem, dotyczący stolca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stolec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kałowy

Wiktionary

stolec

1. kał, odchody, ekskrementy;
2. dawniej: tron monarchy lub biskupa, w przenośni: władza królewska lub biskupia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. med. odchody ludzkie lub zwierzęce

(1.2) daw. tron monarchy, biskupa

(1.3) daw. przen. władza królewska, książęca, biskupia

(1.4) przen. żart. lub iron. wysoki urząd

(1.5) stpol. wypróżnianie się

(1.6) stpol. nocnik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stolec – słup drewniany
Stolec – inaczej kał
Stolec – dawne określenie tronu
Stolec – wieś w woj. dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
Stolec – wieś w woj. łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Złoczew
Stolec – osada w woj. zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Dobra
- Stolec – stacja kolejowa
Stolec – dawna gromada w powiecie sieradzkim
Stolec – dawna gromada w powiecie ząbkowickim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɔlɛt͡s, AS: stolec

Wiktionary

Powiązane:

przym. stolcowy, stołeczny

rzecz. stół mrz.

czas. stołować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) med. kał, posp. kupa

Wiktionary

stolecki

nazwisko

SJP.pl

stoleński

przymiotnik od: Stolno

SJP.pl

stolica

główne miasto w danym państwie, z reguły siedziba najważniejszych władz i urzędów państwowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. geogr. polit. główne miasto jakiegoś państwa;

(1.2) adm. geogr. główne miasto jakiegoś rejonu, województwa, powiatu itp.

(1.3) stpol. tron

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. długa ława

Wiktionary

Stolica, inaczej miasto stołeczne – miasto, w którym znajduje się siedziba centralnych organów państwa lub główne miasto okręgu, rejonu, województwa, krainy historycznej itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwszą stolicą Polski nie było Gniezno – jak sądzono dotychczas, lecz Giecz.

(1.2) Na to spotkanie w stolicy Wielkopolski ksiądz przygotowany był już od dawna. Wraz z parafianami nie bez pewnych trudności wynajęli autobus i całą grupą wybierali się do Poznania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈlʲit͡sa, AS: stolʹica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stołeczność ż., stół mrz.

przym. stołeczny

czas. stołować

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) stolec

Wiktionary

stolice

forma rzeczownika.

Wiktionary

stolik

mały stół

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od stół

(1.2) mebl. mały stół

(1.3) gastr. stół z siedzeniami przygotowany dla klientów w restauracji, barze

(1.4) karc. w brydżu: karty partnera rozgrywającego, rozłożone na stole i widoczne dla wszystkich

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Po kątach porozrzucane książki, na kulawym stoliku rękopisy, w oknie kamasz podarty zamiast kwiatka, albo trupia czaszka z nasuniętą na bakier czapką akademicką.

(1.3) Zamówiłem stolik dla trzech osób na sobotę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔlʲik, AS: stolʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stół m., stoliczek m., stołowy m., stołowanie n., stołówka ż., stołownik m., stołowniczka ż., stolnica ż.

czas. stołować ndk.

przym. stołowy, stolikowy, stołówkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stoliczek

Wiktionary

stolikowiec

potocznie: osoba sprzedająca towary ze stolika na placach targowych

SJP.pl

stolikowy

→ stolik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stolikiem, dotyczący stolika

Wiktionary

Patrz:

stolik

Powiązane:

rzecz. stolik m., stół mrz.

czas. stołować

Wiktionary

stolin

miasto na Białorusi

SJP.pl

Stolin (biał. "Сто́лін") – miasto na Polesiu na Białorusi, nad Horyniem, w obwodzie brzeskim, siedziba władz rejonu stolińskiego, około 15 km od granicy z Ukrainą; do 1945 siedziba powiatu stolińskiego w województwie poleskim, 12 400 mieszk. (2010).

Wikipedia

stoliwo

masyw górski lub pojedyncza góra o płaskim szczycie, typowe dla obszarów o budowie płytowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

Nazwę "Stolniczka" wprowadzono urzędowo w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę "Stolzen Berg".

Wikipedia

stolnik

1. urzędnik zarządzający kuchnią na dworze królewskim w dawnej Polsce;
2. urzędnik ziemski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik nadworny zajmujący się kuchnią i podawaniem potraw na stół króla

Wiktionary

Stolnik ( dapifer) – w Polsce do XIII w. urzędnik sprawujący pieczę nad stołem panującego. Do jego obowiązków należało nakrycie stołu do uczty, a w czasie jej trwania kierowanie podawaniem potraw. W okresie rozbicia dzielnicowego stolnik miał zastępcę podstolego. W XIV–XVI w. honorowy urząd ziemski. W Koronie i na Litwie istniały urzędy stolnika wielkiego, m.in. późniejszy król Stanisław August Poniatowski był w latach 1755–1764 stolnikiem wielkim litewskim.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. stół m., stołowy mrz.

przym. stołowy

Wiktionary

stolnikowa

→ stolnik

SJP.pl

Patrz:

stolnik

stolnikowicz

dawniej: syn stolnika

SJP.pl

stolnikowy

→ stolnik

SJP.pl

Patrz:

stolnik

stolnikówna

dawniej: córka stolnika

SJP.pl

stolno

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stolno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Stolno
Stolno – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłakowo
Stolno – dawna gromada w pow. chełmińskim
Stolno – dawny przystanek osobowy w Stolnie, w powiecie chełmińskim

Wikipedia

stolon

cienkie podziemne kłącze np. ziemniaka

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stolon – rodzaj strzępek u niektórych grzybów
stolon – rodzaj pędu w roślinach.
stolon – rodzaj odgałęzienia polipa u niektórych gatunków zwierząt.

Wikipedia

stolorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stolarz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Paweł Stolorz – górnośląski malarz prymitywista
Stanisław Stolorz – polski kolejarz, działacz związkowy

Wikipedia

IPA: ˈstɔ̃ma, AS: stõma

Wiktionary

stomat.

skrót

(1.1) = (termin) stomatologiczny, dentystyczny

Wiktionary

stomatofobia

chorobliwy lęk przed wizytami u dentysty i zabiegami stomatologicznymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lęk przed wizytą u stomatologa

Wiktionary

stomatolog

lekarz specjalizujący się w dziedzinie stomatologii; dentysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób zębów, przyzębia, języka, błony śluzowej i innych tkanek jamy ustnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka stomatologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy uważacie stomatologów za prawdziwych lekarzy?

(2.1) Dorota chce zostać stomatologiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔ̃maˈtɔlɔk, AS: stõmatolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stomatologia ż.

przym. stomatologiczny

przysł. stomatologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dentysta, żart. wyrwiząb

(2.1) dentystka

Wiktionary

stomatologa

forma rzeczownika.

(1.1) D., B. lp. od: stomatolog

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔ̃matɔˈlɔɡa, AS: stõmatologa

Wiktionary

stomatologia

dziedzina medycyny, nauka zajmująca się chorobami i wadami rozwojowymi zębów, jamy ustnej oraz metodami ich leczenia; dentystyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny, dziedzina zajmująca się funkcjonowaniem, patologiami i leczeniem zębów, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, stawu skroniowo-żuchwowego człowieka;

Wiktionary

Stomatologia, dentystyka (gr. "stoma" – usta + gr. "logia" – nauka; łac. "dens" – ząb) – dział medycyny zajmujący się funkcjonowaniem, patologiami i leczeniem zębów, przyzębia, języka, błony śluzowej i innych tkanek jamy ustnej oraz ją otaczających, a także stawu skroniowo-żuchwowego człowieka. Przed wejściem Polski do Unii Europejskiej używano tytułu lekarz stomatolog, potem lekarz dentysta, jednakże Naczelna Izba Lekarska dopuszcza możliwość używania obydwu tytułów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstɔ̃matɔˈlɔɟja, AS: stõmatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczne połączenie między przewodem pokarmowym (jelitem cienkim lub grubym) albo rzadziej układem moczowym ze skórą na brzuchu, wytworzone gdy wydalanie kału lub moczu drogą naturalną stało się u pacjenta niemożliwe lub znacznie utrudnione;

Wiktionary

Stomia (z gr. στόμα – usta, otwór; inne używane nazwy: przetoka jelitowa, przetoka moczowa, sztuczny odbyt, anus, brzuszny odbyt) – celowo wytworzone połączenie światła narządu wewnętrznego ze skórą. W przypadku połączeń między narządami powstałych wskutek patologii lub powikłań, używa się słowa przetoka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Duża liczba pacjentów z wyłonioną stomią potwierdza to, iż po dobraniu odpowiedniego sprzętu stomijnego i przestrzeganiu zaleceń może żyć prawie tak samo, jak przed operacją.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stomik m.

przym. stomijny

Wiktionary

stomiczka

→ stomik

SJP.pl

Patrz:

stomik

stomijny

sprzęt stomijny - akcesoria potrzebne do zaopatrzenia stomii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. dotyczący stomii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stomia ż.

Wiktionary

stomik

osoba mająca założoną stomię

SJP.pl

stomil

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zjednoczenie Przemysłu Gumowego „Stomil” – organ zarządzania branżą
Stomil Bydgoszcz (pełna nazwa: Bydgoskie Zakłady Przemysłu Gumowego „Stomil”) – zakład przemysłu gumowego
Stomil Kraków (pełna nazwa: Krakowskie Zakłady Przemysłu Gumowego „Stomil”) – zakład przemysłu gumowego
Stomil Olsztyn SA (pełna nazwa Olsztyńskie Zakłady Przemysłu Gumowego „Stomil-Olsztyn”) – polska firma oponiarska
Stomil-Poznań S.A. – zakład oponiarski, funkcjonujący od 1928 roku
Stomil Sanok SA (pełna nazwa: Sanockie Zakłady Przemysłu Gumowego „Stomil Sanok” S.A.) – zakład przemysłu gumowego
Stomil Warszawa (pełna nazwa: Warszawskie Zakłady Przemysłu Gumowego „Stomil”) – zakład przemysłu gumowego powstały z przekształcenia Warszawsko-Ryskiej Fabryki Wyrobów Gumowych „Rygawar”
Firma Oponiarska Dębica, dawniej działająca pod nazwą Stomil Dębica
Stomil Olsztyn (piłka nożna) – klub sportowy
Stomil Poznań – nieistniejący klub sportowy
Stomil Grudziądz – nieistniejący polski klub piłkarski
Stomil – bohater Tanga

Wikipedia

stomma

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ludwik Stomma – polski antropolog kultury i etnolog, syn Stanisława
Piotr Stomma – polski inżynier
Stanisław Stomma – polski prawnik, ojciec Ludwika

Wikipedia

stomp

utwór jazzowy grany w szybkim tempie

SJP.pl

stone

[czytaj: stołn] miara wagi równa 14 funtom angielskim, czyli 6,35 kg

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

hrabstwo Stone (ang. Stone County) – hrabstwo w stanie Arkansas
hrabstwo Stone (ang. Stone County) – hrabstwo w stanie Missisipi
hrabstwo Stone (ang. Stone County) – hrabstwo w stanie Missouri
Stone – miejscowość w hrabstwie Buckinghamshire (Anglia)
Stone – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire (Anglia)
Stone – miejscowość w hrabstwie Kent (Anglia)
Stone – miasto w hrabstwie Staffordshire (Anglia)
Stone – miejscowość w hrabstwie Worcestershire (Anglia)
Stone – film z 2010 w reżyserii Johna Currana
„Stone” – singiel amerykańskiego zespołu muzycznego Alice in Chains z 2013

Wikipedia

stoneczka

(1.1) zool. chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (nazwa systematyczna|Leptinotarsa decemlineata|Say|ref=tak.)

(1.2) pot. kolej. popularna nazwa lokomotywy manewrowej SM42 lub SP42

(1.3) pot. pogard. sezonowy nawał przyjezdnych w miejscowości turystycznej

(1.4) pot. typ autobusu miejskiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stonka kukurydziana
Stonka ziemniaczana
SM42 – lokomotywa nazywana „stonka”
Star Stonka – pojazd do przewozu osób budowany na bazie samochodu ciężarowego Star 20

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Większość stonek żeruje na ziemniakach.

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Chrysomelidae|Latreille|ref=tak., rodzina owadów z rzędu chrząszczy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre ze stonkowatych są szkodnikami roślin uprawnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stoneczka ż., stonka ż.

Wiktionary

stonkowaty

o cechach stonkowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

stonoga

skorupiak lądowy żyjący w środowiskach wilgotnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Oniscus|ref=tak., skorupiak żyjący w szczelinach, piwnicach;

stop

1. substancja metaliczna otrzymywana głównie przez stopienie pewnej liczby metali;
2. pot. światło hamowania w pojazdach mechanicznych; światło stopowe;
3. pot. znak drogowy nakazujący zatrzymanie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

(1.2) pot. światło koloru czerwonego w pojazdach mechanicznych, uprzedzające o hamowaniu

(1.3) pot. autostop

(1.4) kynol. uskok czołowy psa;

(1.5) znak drogowy nakazujący zatrzymanie

wykrzyknik

(2.1) = stój(cie), zatrzymaj(cie) się

(2.2) = kropka (w telegramie)

forma czasownika.

(3.1) 2. os. lp., rozk. od: stopić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stop metali
stop – przełom czołowo-nosowy u psa
znak Stop – znak zatrzymania, nakaz zatrzymania
kodon stop
stop – słowo kluczowe, znak zatrzymania programu, m.in. w języku programowania Fortran
Stop – album zespołu De Mono wydany w 1992 roku
„Stop” – utwór grupy Pink Floyd
„Stop” – utwór grupy Spice Girls
„Stop – singel duetu Kalwi & Remi
„Stop!” – singel Sam Brown
„Stop!” – utwór grupy Jane’s Addiction
„Stop!” – utwór grupy Against Me!

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stal jest stopem żelaza i węgla.

(1.3) W drodze do miasta biorą na stopa młodego chłopaka.

(2.1) Stop! Stop! Niech pan się zatrzyma!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔp, AS: stop

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. stopienie n., stapianie n., topienie n., topnik m.

czas. stopić dk., stapiać ndk., topić ndk.

przym. stopowy

(1.2-3) (2.1-2)

rzecz. stoper m., stopowanie n., zastopowanie n.

czas. stopować ndk., zastopować dk.

przym. stopowy

Wiktionary

stop-klatka

obraz filmu zatrzymany na ekranie; stopklatka

SJP.pl

stopa

1. najniższa część nogi u człowieka i większości ssaków
2. część pończochy lub skarpety, którą wkłada się na stopę
3. jednostka miary wierszowej
4. jednostka długości w krajach anglosaskich równa 0,3048 m
5. dawniej: poziom, stan czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;

(1.2) jednostka długości, używana w niektórych krajach;

(1.3) norma, poziom, jakość czegoś

(1.4) podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)

(1.5) najmniejsza jednostka miary wierszowej;

(1.6) muz. element zestawu perkusyjnego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dáin Żelazna Stopa – fikcyjna postać ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia
Harold Zajęcza Stopa – król Anglii
Jacek Stopa – polski szachista
Karol Stopa – polski dziennikarz sportowy, specjalizujący się w tenisie ziemnym
Piotr Stopa – polski piłkarz grający na pozycji napastnika
Piotr Stopa Żyżelewicz – polski perkusista
Roman Stopa – polski językoznawca, afrykanista, folklorysta
Wielka Stopa – wódz Siuksów z plemienia Lakotów Minneconjou
Drewniana Stopa – Argun, jeden z bohaterów komiksów z serii Thorgal.
stopa – najbardziej obwodowa część kończyny dolnej
- stopa człowieka
- stopa sześcionogów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z powodu kontuzji stopy nie zagrał w dziewięciu ostatnich meczach sezonu.

(1.1) Legenda głosi, że Kazimierz Wielki poznał Esterkę polując w lasach pod Opocznem. Podobno gdy zbierała zioła dla swojego dziadka, wypadł na nią spłoszony tur i już miał ją zmiażdżyć, gdy przeszyty oszczepem runął u jej stóp.

(1.2) Jesteśmy na wysokości 10000 (dziesięciu tysięcy) stóp.

(1.3) Po podwyżce podatków stopa życia obywateli znacznie się podniosła.

(1.4) Postawiła stopę maszyny na materiale.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔpa, AS: stopa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stopień m., podstopnica ż., stopaż m.

:: zdrobn. stopka ż., stópka ż.

przym. stopowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żart. płetwa (duża stopa)

Wiktionary

stopaż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. długość piszczałki przypadającej w danym głosie na C wielkie nietransponowane, wyrażona w stopach;

Wiktionary

Stopaż – fabryczna numeracja klatek na filmowych taśmach negatywowych. Dzięki niej można zidentyfikować potrzebny (np. podczas montażu) zakres klatek filmowych. Umożliwia on m.in. ścięcie oryginalnego negatywu na podstawie kopii reżyserskiej.

Stopaż jest przekopiowywany na taśmę pozytywową, celem późniejszej identyfikacji ujęć.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɔpaʃ, AS: stopaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stopa ż., stopień m., podstopnica ż.

:: zdrobn. stopka ż., stópka ż.

przym. stopowy

Wiktionary

stopczyk

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Stopczyk – polski hokeista, olimpijczyk
Mariusz Stopczyk – polski lekarz

Wikipedia

stopczyński

nazwisko

SJP.pl

stopeczka

zdrobnienie od: stopka; stópeczka

SJP.pl

stoper

w piłce nożnej: środkowy obrońca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. sport. urządzenie do mierzenia odstępu czasu z dokładnością do ułamków sekundy

(1.2) zatyczka do ucha chroniąca przed hałasem

(1.3) żegl. węzeł na linie lub urządzenie służące do zatrzymywania liny lub łańcucha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) sport. w piłce nożnej: ostatni obrońca

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

W pomiarze czasu – stoper (czasomierz)
Stopper do ucha
Rodzaj węzła żeglarskiego
W żegludze – urządzenie do unieruchamiania olinowania
W piłce nożnej – ostatni obrońca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɔpɛr, AS: stoper

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sekundomierz

Wiktionary

stoperka

→ stoper

SJP.pl

Patrz:

stoper

stopień

1. pojedynczy element schodów;
2. występ w jakimś podwyższeniu lub terenie umożliwiający wchodzenie lub schodzenie;
3. szczebel w hierarchii urzędniczej, społecznej, wojskowej, naukowej itp.; także szczebel w klasyfikacji czegoś;
4. cyfrowa lub słowna ocena ucznia;
5. jednostka miary, podstawowa część różnych skal, np. temperatury;
6. poziom, stan, intensywność czegoś;
7. jednostka miary kąta równa 1/360 kąta pełnego;
8. forma przymiotnika lub przysłówka określająca natężenie cechy czegoś;
9. w muzyce: miejsce dźwięku wyznaczone różnicą częstotliwości od dźwięku centralnego;
10. w matematyce:
a) wykładnik potęgi;
b) stopień równania - największy z wykładników potęgi zmiennej lub zmiennych w równaniu algebraicznym;
11. stopień wodny - trwała konstrukcja zbudowana w poprzek koryta rzeki w celu jej spiętrzenia; rodzaj hydrowęzła;
12. stopień geotermiczny - odległość w metrach mierzona pionowo w głąb Ziemi, odpowiadająca jednostkowemu wzrostowi temperatury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każda z części schodów uniesiona do góry

(1.2) mat. jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;

(1.3) fiz. meteorol. jednostka miary temperatury

(1.4) część jakiegoś procesu stanowiąca pewną całość

(1.5) czyjeś miejsce w pewnej hierarchii zawodowej lub organizacyjnej, zwykle w służbach mundurowych

(1.6) mat. maksymalna suma wykładników zmiennych wśród jednomianów, tworzących dany wielomian;

(1.7) praw. zobacz. stopień pokrewieństwa

(1.8) wielkość, rozmiar, zasięg, poziom, intensywność, nasilenie jakiejś czynności

(1.9) poligr. zobacz. stopień pisma

(1.10) ocena postępów naukowych wyrażona jako liczba lub jako jeden z uporządkowanych terminów

(1.11) gram. forma przymiotnika lub przysłówka umożliwiająca porównywanie wielkości stopnia (1.8) cechy między kilkoma obiektami

(1.12) zobacz. stopień sprężania

(1.13) druk. znak graficzny służący do zapisu stopnia (1.2)

(1.14) naturalny lub sztuczny uskok w korycie rzeki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stopień – element schodów
Stopień (kąt) – jednostka miary kąta płaskiego
Stopień (geografia) – stopień w geografii (°)
Stopień wodny Siarzewo
Stopień Wodny Rędzin
Stopień Wodny Bartoszowice
Stopień (symbol) – zapis komputerowy symbolu
Stopień Celsjusza
Stopień dysocjacji
Stopień Fahrenheita
Stopień geotermiczny
Stopień grafu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Te schody mają ponad sto stopni.

(1.2) Kąt prosty ma dziewięćdziesiąt stopni.

(1.3) Woda wrze przy stu stopniach.

(1.4) Kiedy już to skończysz, następnym stopniem będzie przyklejenie wszystkich części.

(1.5) Mój syn wrócił z wojska w stopniu kaprala.

(1.6) Prosta jest określona przez wielomian pierwszego stopnia.

(1.7) Matka i córka są spokrewnione w pierwszym stopniu.

(1.10) Jakie stopnie ma mój syn z matematyki?

(1.11) Przymiotnik „równy” nie ma stopnia wyższego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ, AS: stopʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stopniowanie n., stópka ż., stopa ż., stopaż mrz.

przym. stopniowy, stopowy

przysł. stopniowo

czas. stopniować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) symbol. °

(1.3) symbol. °; zobacz symbole °C, °F

(1.4) etap

(1.5) ranga, szarża

stopiński

nazwisko

SJP.pl

stopka

1. mała stopa;
2. mała szklaneczka do alkoholu; zawartość takiej szklaneczki;
3. informacja o składzie redakcji, adresie itp., umieszczana zwykle u dołu ostatniej kolumny gazety lub czasopisma; dane wydawnicze i drukarskie, znajdujące się na odwrocie strony tytułowej lub na końcu książki;
4. okucie kolby karabinu, fuzji;
5. część urządzenia, która naciskana nogą wprawia to urządzenie w ruch; następ;
6. bezpiecznik elektryczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: stopa

(1.2) krótka skarpetka przykrywająca zaledwie stopę i prawie nie wystająca z buta

(1.3) druk. informacja o składzie redakcji i danych kontaktowych, umieszczana zwykle na końcu gazety lub czasopisma; także: dane wydawcy na odwrocie strony tytułowej lub na końcu książki

(1.4) pot. szklaneczka do alkoholu; także: zawartość tej szklaneczki

(1.5) okucie kolby fuzji lub karabinu

(1.6) reg. bezpiecznik elektryczny

(1.7) zob. następ.

(1.8) techn. kraw. część maszyny do szycia dociskająca szytą tkaninę do płytki ściegowej

(1.9) inform. w edytorach tekstu, obszar na dolnym marginesie strony, mogący zawierać tekst lub grafikę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stopka broni – w broni palnej, zakończenie kolby
Stopka naczynia – wyodrębniona część podstawy (dna) naczynia
Stopka redakcyjna – informacja z danymi wydawniczymi umieszczana w publikacji
Stopka fletu – jeden z elementów fletu poprzecznego
Józef Stopka – polski biathlonista
Stopka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo

Wikipedia

SJP.pl

Stopki (niem. "Stolzenfeld") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Na lewym brzegu rzeki Łyny znajdują się pozostałości dawnych ziemnych umocnień obronnych (dawniej zwane Hahnkenberg lub Hohnkeberg), najprawdopodobniej wykonanych przez Prusów. W Stopkach znajduje się stanica wodna na rzece Łynie

Wikipedia

stopklatka

obraz filmu zatrzymany na ekranie; stop-klatka

SJP.pl

mieszkanka Stopnicy (miasta w Polsce)

SJP.pl

Stopniczanka ("Pobocznica") – struga, prawobrzeżny dopływ Sanicy o długości 15,7 km.

Płynie w województwie świętokrzyskim przez teren gminy Stopnica. Źródła Stopniczanki leżą na Pogórzu Szydłowskim, jedno z nich znajduje się w Konarach.

Dolinę Stopniczanki porastają głównie łąki oraz niewielkie skupiska leśne. []

Wikipedia

stopnieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. topnieć)

(1.1) zmienić się w ciecz pod wpływem ciepła

(1.2) ulec zniknięciu lub znacznie się zmniejszyć

(1.1) stopniowe zwiększanie nasilenia czegoś

(1.2) gram. odmienianie przymiotników lub przysłówków przez stopnie, pozwalające różnicować nasilenie danej cechy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prawdziwą sztuką nie jest bowiem straszenie widzów przy pomocy wymyślnych efektów specjalnych, ale odpowiednie stopniowanie napięcia i zagrywki psychologiczne.

(1.2) W języku norweskim stopniowanie przysłówków nie różni się od stopniowania przymiotników.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stopień mrz., stópka ż.

czas. stopniować ndk.

przym. stopniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gradacja

Wiktionary

stopniować

1. zmieniać, zwykle zwiększać coś powoli, po trochu;
2. odmieniać przymiotnik lub przysłówek przez stopnie

SJP.pl

stopniowo

przysłówek

(1.1) nie od razu, lecz po trochu, krok za krokiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pacjent stopniowo wraca do zdrowia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔpʲˈɲɔvɔ, AS: stopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stópka ż., stopień, stopniowość

czas. stopniować

przym. stopniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) etapowo, fazowo, po trochu

Wiktionary

stopniowość

→ stopniowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stopować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestopowanie n.

czas. stopować ndk.

Wiktionary

stopowicz

osoba podróżująca autostopem; autostopowicz

SJP.pl

stopowiec

roślina z rodziny berberysowatych; podofilum

SJP.pl

stopowy

przymiotnik od: stopa, stop

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stopem (metalu), dotyczący tego stopu

(1.2) związany ze stopem (zatrzymaniem), dotyczący tego stopu

(1.3) związany ze stopą, dotyczący stopy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈpɔvɨ, AS: stopovy

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. stop m., stapianie n., stopienie n.

czas. stapiać ndk., stopić dk.

(1.2)

rzecz. stop m., stoper m., stopowanie n., zastopowanie n.

czas. stopować ndk., zastopować dk.

wykrz. stop

(1.3)

rodzaj roślin z rodziny storczykowatych

SJP.pl

Storczyca ("Traunsteinera") – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Obejmuje dwa gatunki. Na obszarach górskich i wyżynnych południowej i środkowej Europy rośnie storczyca kulista "T. globosa", jedyny przedstawiciel rodzaju we florze polskiej. Drugi gatunek – "T. sphaerica" rośnie w rejonie Kaukazu.

Wikipedia

storczyk

roślina z rodziny storczykowatych, hodowana jako ozdobna, o pięknych kwiatach; orchidea

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Orchis|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny storczykowatych

(1.2) bot. roślina z rodzaju storczyk (1.1)

(1.3) bot. roślina z rodziny storczykowatych

(1.4) kwiat storczyka (1.2-3)

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. storczykowate nmos., storczykarnia ż.

przym. storczykowy, storczykowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) orchidea

(1.3) orchidea

(1.4) orchidea

Wiktionary

storczykarnia

cieplarnia, w której hoduje się storczyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szklarnia, w której uprawia się storczyki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔrt͡ʃɨˈkarʲɲa, AS: storčykarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. storczyk

Wiktionary

storczykowate

rodzina roślin okrytozalążkowych z rzędu szparagowców

(1.1) pot. krótki film lub zdjęcie w serwisie społecznościowym widoczne tylko przez 24 godziny od jego udostępnienia

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od storiska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W dobie social mediów większość z nas przez pół godziny rozkminia jednego storiska – czy na pewno go wrzucić, czy jest wystarczająco dobry, co napisać i jaki filtr nałożyć. I po co?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. storiska ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) storiska

Wiktionary

storiska

potocznie: krótki filmik lub zdjęcie z napisem opublikowane w mediach społecznościowych na krótki czas; storisek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. krótki film lub zdjęcie w serwisie społecznościowym widoczne tylko przez 24 godziny od jego udostępnienia

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) D. lp. od storisek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. storisek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) storisek

Wiktionary

storkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Storkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Ińsko
Storkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Grzmiąca
Storkowo – dawna gmina wiejska w pow. stargardzkim
Storkowo – dawna gromada w pow. stargardzkim

Wikipedia

storkówko

Wikipedia

storm

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Storm − norweski zespół muzyczny
„Storm” − singel SuRie
„Storm” − singel Victora Crone’a
Storm – album grupy Theatre of Tragedy
Storm − komiks autorstwa Dona Lawrence`a i Martina Lodewijka
− fikcyjna postać z komiksów Marvela
Theodor Storm − pisarz i poeta niemiecki
Storm botnet
Storm − oprogramowanie rozwijane przez firmę Canonical
Storm – norweski torpedowiec z końca XIX wieku
Storm – amerykański pocisk balistyczny

Wikipedia

stornel

w poezji: strofa sześciowersowa, w której w pierwszym wersie występują wyrazy dające podstawę do rymów typu ab, powtarzające się następnie w czwartym wersie w odwrotnej kolejności

SJP.pl

Stornel (lub stornello) – sześciowersowa strofa o złożonej budowie, w której występują dwa rymy A i B. Układ rymów w niej przedstawia następujący schemat

Wikipedia

stornia

gatunek niewielkiej flądry, żyjący w słonych wodach europejskich; fląderka

SJP.pl

Stornia, flądra ("Platichthys flesus") – gatunek ryby flądrokształtnej z rodziny flądrowatych (Pleuronectidae).

Wikipedia

storno

zapis poprawiający błąd popełniony przy księgowaniu

SJP.pl

Storno (od wł. "stornare" - odwracać) – zapis anulujący błędną operację księgową. Sposób poprawiania błędów księgowych, polegający na usunięciu ich wpływu na końcowe saldo konta, a w niektórych przypadkach też na obroty. Nie dokonuje się przy tym skreślenia mylnego zapisu (zapis oparty na regule podwójnego zapisu).

Wikipedia

stornować

usuwać lub poprawiać błąd w zapisach księgowych, dokonując zapisu po przeciwnej stronie konta

SJP.pl

storoczni

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stuletni

jednoizbowy parlament norweski

SJP.pl

Wikipedia

storturować

zbić bez miłosierdzia, bestialsko, skatować

SJP.pl

story

zasłona okienna

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

story – rodzaj zasłon
Story – jednostka osadnicza w stanie Wyoming, w hrabstwie Sheridan
hrabstwo Story (ang. Story County) – w stanie Iowa

Wikipedia

storyboard

[czytaj: storybord] graficzna prezentacja scenariusza filmu lub animacji; scenorys

SJP.pl

storyboardzista

[czytaj: storybordzista] grafik tworzący storyboardy - graficzne prezentacje scenariusza filmu lub animacji

SJP.pl

Wikipedia

storyboardzistka

→ storyboardzista

SJP.pl

Patrz:

storyboardzista

storytelling

[czytaj: storyteling] tworzenie opowieści wokół marki w ramach strategii marketingowej

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

storytelling – metoda badawcza z zakresu badań jakościowych
storytelling – rodzaj marketingu wykorzystującego opowieści

Wikipedia

storytellingowy

→ storytelling

SJP.pl

Patrz:

storytelling

storyville

[czytaj: storywil] dzielnica Nowego Orleanu

SJP.pl

storzan

storzan bezlistny - gatunek storczyka o kwiatach koloru brązowawego z żółtymi i fioletowymi elementami

SJP.pl

Wikipedia

storzyszek

roślina z rodziny wargowych, stosowana w lecznictwie

SJP.pl

stos

1. wiele przedmiotów ułożonych jeden na drugim;
2. sterta drewna ułożona w celu spalenia;
3. w górnictwie: rodzaj podpory stropu;
4. foremna bryła ułożona z drewna jednego sortymentu i zwykle jednakowej długości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim

(1.2) drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego

(1.3) inform. jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stos – w informatyce, struktura danych działająca na zasadzie bufora LIFO
Stos – polana w Beskidzie Sądeckim
Stos – zespół muzyczny
Stos – sposób prezentacji zawartości foldera w Dock systemu macOS
STOS – Centrum Kompetencji STOS Politechniki Gdańskiej
Dolina Stos – dolina w słowackich Tatrach Wysokich
spalenie na stosie – metoda wykonywania kary śmierci

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W zlewie piętrzył się stos brudnych talerzy.

(1.2) Skazano ją na śmierć przez spalenie na stosie.

(1.2) Odkryto 10 grobów (nr 30-39) oraz stos ciałopalny kultury pomorskiej. Tylko 3 groby zawierały pochówki. W grobie nr 30 znaleziono dwie bardzo zniszczone popielnice.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nauk. mający służyć potrzebom praktycznym

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: stosować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W introligatorstwie i zdobieniu skóry technikami introligatorskimi stosowana jest technika złocenia na gorąco, polegająca na przyklejaniu pozłoty przy pomocy rozgrzanych metalowych punc i tłoków.

(2.1) Splot płócienny jest najczęściej stosowany w tkactwie lnu i bawełny, rzadziej wełny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stosowanie n.

czas. stosować ndk., zastosować dk.

Wiktionary

stosować

używać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) używać czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W takich przypadkach stosujemy standardowe procedury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈsɔvat͡ɕ, AS: stosovać

Wiktionary

Powiązane:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co stosowne

Wiktionary

Patrz:

stosowny

Powiązane:

przym. stosowny

przysł. stosownie

rzecz. stosowanie n.

Wiktionary

stosowny

taki, który najlepiej pasuje do czegoś, odpowiada czemuś; odpowiedni, właściwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. najlepszy w danej sytuacji, pasujący, nadający się, odpowiadający niej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Otrzymałem już stosowną do swego czynu karę. Czemu żądasz ode mnie jeszcze przeprosin?!

(1.1) — Podjęliśmy już stosowne do okoliczności działania, mające na celu ukaranie sprawców zdarzenia. — zapewniała policja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈsɔvnɨ, AS: stosovny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dostosowanie n., stosowność ż., stosowanie n.

przysł. stosownie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) właściwy, odpowiedni, adekwatny, należyty, zgodny, zdatny, przest. dorzeczny, przest. sposobny, urz. odnośny, przyzwoity, wskazany

Wiktionary

stosowy

→ stos

SJP.pl

Patrz:

stos

stosuneczek

zdrobnienie od: stosunek

SJP.pl

stosuneczki

zdrobnienie od: stosunek

SJP.pl

stosunek

1. związek, zależność jaka zachodzi pomiędzy dwiema rzeczami, osobami itp. zestawionymi ze sobą; relacja; proporcja;
2. odnoszenie się do czegoś lub kogoś, sposób traktowania czegoś lub kogoś;
3. iloraz otrzymany z podzielenia dwóch wielkości należących do danego zbioru;
4. współżycie fizyczne dwóch osób, umożliwiające zapłodnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zależność między różnymi elementami

(1.2) współżycie seksualne, akt płciowy, stosunek płciowy

(1.3) sposób odnoszenia się do kogoś

(1.4) mat. iloraz dwóch wielkości, liczb

w liczbie mnogiej stosunki

(2.1) sposób obcowania między różnymi jednostkami

(2.2) warunki, w jakich coś ma miejsce, sytuacja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stosunek (matematyka)
stosunek płciowy:
- stosunek przerywany
- stosunek oralny
- stosunek analny
- stosunek międzyudowy
- stosunek międzypiersiowy
stosunek społeczny
stosunek prawny:
- stosunek administracyjnoprawny
- stosunek cywilnoprawny
- stosunek pracy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sinus to stosunek przyprostokątnej leżącej naprzeciw kąta ostrego do przeciwprostokątnej.

(1.2) Chciałbym z nią odbyć stosunek seksualny.

(2.1) Stosunki między tymi dwoma krajami są bardzo napięte.

(2.2) Stosunki gospodarcze i polityczne nie sprzyjają normalnemu rozwojowi tego kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈsũnɛk, AS: stosũnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stosunkowość ż.

czas. ustosunkować się

przysł. stosunkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) relacja, interakcja, proporcja

(1.2) kopulacja, seks

Wiktionary

stosunki

SJP.pl

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) porter

Wiktionary

stoutowy

→ stout [czytaj: stałtowy]

SJP.pl

stowarzyszać

1. łączyć osoby lub grupy ludzkie w stowarzyszenie;
2. stowarzyszać się - łączyć się w stowarzyszenie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. stowarzyszyć)

(1.1) łączyć osoby lub grupy osób w jedną organizację dążącą do uskuteczniania wspólnych zamierzeń

czasownik zwrotny niedokonany stowarzyszać się (dk. stowarzyszyć się)

(2.1) łączyć się z osobami lub grupami osób w jedną organizację dążącą do uskuteczniania wspólnych zamierzeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W drodze do Piętnastki Słowenia pozostaje nieco w tyle za Polską. Jej rokowania w sprawie układu stowarzyszającego z Unią zablokowały Włochy.

(2.1) Każdy ma prawo się stowarzyszać, młodzież też, i jeśli nic złego nie robi, to nie można tego ograniczać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stowarzyszenie n., stowarzyszony m., stowarzyszona ż.

czas. stowarzyszyć dk.

przym. stowarzyszeniowy

Wiktionary

stowarzyszenie

1. połączyć osoby lub grupy ludzkie w stowarzyszenie;
2. stowarzyszyć się - połączyć się w stowarzyszenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;

Wiktionary

Stowarzyszenie – organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób mających wspólne cele lub zainteresowania.

Prawo o stowarzyszeniach obowiązujące w Polsce.

"Osobny artykuł: Prawo o stowarzyszeniach."

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stowarzyszenie Chrześcijańskich Biologów zostało założone w 1990 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ, AS: stovažyšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. towarzystwo n.

czas. stowarzyszać, towarzyszyć ndk., stowarzyszać się ndk., stowarzyszyć się dk.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stowe – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Montgomery
Stowe – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Lamoille
Stowe – jednostka osadnicza w stanie Vermont, w hrabstwie Lamoille
Stowe (ang. Stowe Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
Stowe (ang. Stowe Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Lamoille
Stowe – miejscowość w hrabstwie Buckinghamshire (Anglia)
Stowe – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire (Anglia)
Stowe – miejscowość w hrabstwie Herefordshire (Anglia)
Stowe – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire (Anglia)
Stowe – miejscowość w hrabstwie Shropshire (Anglia)
Stowe – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)
Stowe-by-Chartley – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mebl. niewielkie jednosobowe, niskie, twarde siedzisko bez oparcia, zazwyczaj na kilku nogach

(1.2) pot. przen. zwierzchnie stanowisko, wyższy urząd, dobra posada

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nie upłynęły nawet trzy miesiące, kiedy naraził się tak, że stracił swój stołek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stół mrz.

:: zdrobn. stołeczek mrz.

czas. stołować

Wiktionary

stołkowy

→ stołek

SJP.pl

Patrz:

stołek

stołowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stołować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestołowanie n., stolik mrz.

czas. stołować ndk.

Wiktionary

stołować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) regularnie dostarczać komuś gotowe posiłki, zazwyczaj w zamian za zapłatę

(1.2) przest. spec. rozkładać glinę na blacie roboczym

czasownik zwrotny niedokonany stołować się (dk. brak)

(2.1) systematycznie jadać posiłki u kogoś lub w przeznaczonym do tego lokalu gastronomicznym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stołowała nas lokatorka z drugiego piętra, pani Rosińska, jejmość tęga i pulchna, z przylepionym do twarzy łagodnym uśmiechem.

(1.2) Jego żona Maria z O'Rourków, również z Litwy, obsługiwała centralę telefoniczną i stołowała pracowników japońskich.

(1.2) Cóż z tego, że nie będziesz teraz płacił za mieszkanie. Pieniądze będą ci potrzebne. Chociażby na jedzenie, bo poza pierwszym śniadaniem, musisz się stołować na mieście.

(1.2) Do XIX w. dla szlachty i ludzi ustosunkowanych płacenie za posiłek było czymś wyjątkowym. Nawet gdy wyjeżdżano z domu, stołowano się u rodziny i znajomych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stół mrz., stołowy mrz., stolnica ż., stołówka ż., stolikowiec mos., stolarz mos., stołek mrz., stolec mrz., stolica ż.

:: zdrobn. stolik mrz., stoliczek mrz.

:: zgrub. stolisko n.

czas. stać, ścielić, stołować się ndk.

przym. stołowy, stolikowy, stołówkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiktować, karmić, dożywiać; reg-pl|Żywiecczyzna. wichtować

(2.1) jadać, jeść, wiktować się; daw. strawować się; reg-pl|Śląsk. być na kuście, reg-pl|Żywiecczyzna. kustować sie

Wiktionary

stołowe

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. rodzaj podatku ściąganego od rodzin;

forma przymiotnika.

(2.1) n. lp. i nmos. lm. od: stołowy

Wiktionary

Stołowe – w przeszłości opodatkowanie, ściągane "za stół", tzn. w przybliżeniu od każdej rodziny, ściągane w postaci pieniężnej lub w naturze (np. w zbożu).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stołowe ściągano np. w zbożu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stół m., stołowy mrz.

przym. stołowy

Wiktionary

stołowniczka

kobieta stołująca się u kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

stołowski

nazwisko

SJP.pl

stołowy

1. przymiotnik od: stół; przeznaczony na stół, używany w trakcie jedzenia przy stole lub w jakiś inny sposób związany ze stołem;
2. przeznaczony do celów spożywczych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący stołu, związany ze stołem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) reg. pozn. pokój-jadalnia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W wodę stołową zaopatrujemy się w pobliskiej rozlewni.

(2.1) Umyłam już okna w stołowym i w sypialni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈwɔvɨ, AS: stou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stołowe n., stołówka ż., stół mrz., stolik mrz., stolnik mos.

czas. stołować

Wiktionary

stołp

obronna wieża wewnątrz zamku; donżon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) archit. wieża lub baszta będąca częścią średniowiecznego zamku, przeznaczona wyłącznie do celów obronnych, niezamieszkała w czasie pokoju;

(1.2) stpol. słup

(1.1) miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

(1.2) daw. jadalnia

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziś w stołówce dają pomidorową i schabowe z ziemniakami.

(1.1) Nie spodziewałem się na tej stołówce marcepanów, ale tego się nie da jeść.

(1.1) Władze PRL-u wprowadziły dzień bezmięsny w sklepach i stołówkach, był to poniedziałek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈwufka, AS: stou̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stół m., stołowy mrz., stolik mrz., stołóweczka ż.

czas. stołować się, stołować

przym. stołówkowy, stołowy

Wiktionary

stołówkowicz

potocznie: osoba jadająca w stołówce

SJP.pl

stołówkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stołówką, dotyczący stołówki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stół mrz., stolik mrz., stołówka ż.

czas. stołować

Wiktionary

stożar

specjalny dźwig ułatwiający układanie siana w stogi albo w wysokich stodołach

SJP.pl

stożeczkowate

rodzina lądowych ślimaków płucodysznych z rzędu trznkoocznych

SJP.pl

Stożeczkowate (Euconulidae) – szeroko rozprzestrzeniona po świecie rodzina lądowych ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora), obejmująca około 150 gatunków żyjących w wilgotnych siedliskach. Ich muszla jest mała, kulisto-stożkowata, z licznymi skrętami. Ślady kopalne stożeczkowatych pochodzą co najmniej z paleocenu.

Wikipedia

stożeczkowaty

o cechach stożeczkowatych (rodzina ślimaków)

SJP.pl

stożek

figura przestrzenna, na podstawie koła stopniowo zwężająca się ku górze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od stóg

(1.2) geom. bryła powstała przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

(1.3) bot. zob. stożek wzrostu.

(1.4) geol. zob. stożek wulkaniczny.

(1.5) med. zob. stożek rogówki.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. mięczak z rodziny stożków, nazwa systematyczna|Conidae|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stożek – rodzaj bryły geometrycznej
stożek – uogólnienie pojęcia stożka znanego z geometrii na przestrzenie liniowo-topologiczne
stożek (topologia)
stożki – rodzaj mięczaków
stożek wzrostu – merystem wierzchołkowy – tkanka roślinna, twórcza znajdująca się na wierzchołku pędu lub korzenia
stożek świetlny – w teorii względności hiperpowierzchnia rozdzielająca czasoprzestrzeń na dwie części.
stożek wulkaniczny
stożek glacifluwialny, stożek napływowy (aluwialny) – rodzaje form powierzchni Ziemi
stożek usypiskowy – sposób nagromadzenia się odłamków skalnych
stożek zderzeniowy – struktura powstająca w kraterach meteorytowych
Stożek – wieś na Ukrainie, w rejonie szumskim
Stożek – masyw w Górach Sanocko-Turczańskich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɔʒɛk, AS: stožek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stóg m., stożkowa ż., Stożek m.

przym. stożkowy, stożkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) daw. konus

Wiktionary

stożkowa

przymiotnik od: stożek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. krzywa powstała na przecięciu stożka z płaszczyzną nieprzechodzącą przez jego wierzchołek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stożek mrz., stóg m., Stogi nmos.

przym. stożkowaty, stożkowy

stożkowość

→ stożkowy

SJP.pl

Patrz:

stożkowy

przymiotnik od: stożek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma kształt stożka

(1.2) związany ze stożkiem, dotyczący stożka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chlubą zakładu jest nowa i bardzo droga maszyna do nacinania kół stożkowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔʃˈkɔvɨ, AS: stoškovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stożek mrz., stożkowa ż., stóg m., Stogi nmos.

przym. stożkowaty

Stpice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Świercze. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

stpol.

skrót od: staropolski (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

str.

skrót od: strona (czytany jako cały, odmienny wyraz); s.

SJP.pl

skrót, rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) = strona

Wiktionary

Przykłady

(1.1) str. 123-134

(1.1) Wyjaśnienie trudniejszych wyrazów znajduje się na str. 420.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃na|ˈstrɔ̃nɨ, AS: strõna|strõny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) s.

Wiktionary

strabag

europejska spółka budowlana z Warszawy

SJP.pl

(1.1) spoż. cuk. rodzaj włoskich lodów na bazie mleka z wiórkami czekolady;

(1.2) spoż. kulin. włoska zupa na bazie bulionu z dodatkiem parmezanu i ubitego jajka;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stracciatella – włoskie lody
stracciatella – włoska zupa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproszę gałkę stracciatelli i gałkę miętowych.

Wiktionary

stracenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stracić.

(1.2) egzekucja, wykonanie kary śmierci; także. kara śmierci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Idę poćwiczyć — mam miesiąc na stracenie nadmiaru tłuszczu.

(1.2) Stracenie więźnia wstrząsnęło opinią publiczną.

Wiktionary

Wymowa:

SJP.pl

strach

1. lęk, obawa, niepokój;
2. potocznie: kukła mająca odstraszać ptaki; strach na wróble;
3. według wierzeń ludowych: upiór, widziadło, mara, zjawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) roln. kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

(2.2) etn. według wierzeń ludowych: cień, duch zmarłego

Wiktionary

Strach – jedna z podstawowych cech pierwotnych (nie tylko ludzka) mających swe źródło w instynkcie przetrwania. Stan silnego emocjonalnego napięcia, pojawiający się w sytuacjach realnego zagrożenia, naturalną reakcją organizmu jest np. odruch silnego napięcia mięśni, a w konsekwencji ucieczka lub walka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nagle ogarnął mnie niesamowity strach.

(2.1) Dziadek zrobił nowego stracha, żeby odstraszyć gawrony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strax, AS: straχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. straszność ż., straszak mzw./mrz., straszydło n., straszyk mzw., straszenie n., odstraszenie n., odstraszanie n., nastraszenie n., postraszenie n., przestrach mrz., przestraszenie n., wystraszenie n., zastraszenie n., zastraszanie n., strachliwość ż., Strachocin mrz.

czas. straszyć ndk., odstraszać ndk., odstraszyć dk., nastraszyć dk., postraszyć dk., przestraszyć dk., wystraszyć dk., zastraszyć dk., zastraszać ndk.

przym. straszny, straszliwy, strachliwy

przysł. strasznie, straszliwie, strachliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lęk, obawa, trwoga, przerażenie

(2.1) strach na wróble

(2.2) upiór, widziadło, mara, zjawa

Wiktionary

przysł. strachliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bojaźliwość

Wiktionary

strachliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: strachliwy

SJP.pl

strachliwy

przymiotnik

Strachocice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Dobra.

W latach 1954–1959 wieś była siedzibą władz gromady Strachocice, po jej zniesieniu w gromadzie Dobra.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

strachocin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strachocin – osiedle we Wrocławiu
Strachocin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Stronie Śląskie
Strachocin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard
Strachocin – dawna gromada w pow. bystrzyckim, obecnie kłodzkim

Wikipedia

strachocina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tutaj są tylko gadacze i strachopłochy, tam byli ludzie zbrojni i zdecydowani na śmierć…

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) strachopłód

Wiktionary

strachowo

Strachowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

strachówecki

przymiotnik od: Strachówka

SJP.pl

strachówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Strachówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Strachówka.

Miejscowość jest siedzibą gminy Strachówka oraz rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Wikipedia

straciatella

[czytaj: straczjatella] stracciatella;
1. delikatny rosół z lanymi kluseczkami z parmezanu;
2. deser (np. lody śmietankowe, jogurt) z drobnymi kawałkami ciemnej czekolady

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. cuk. rodzaj włoskich lodów na bazie mleka z wiórkami czekolady

(1.2) spoż. kulin. włoska zupa na bazie bulionu z dodatkiem parmezanu i ubitego jajka

Wiktionary

IPA: ˈstrat͡ɕit͡ɕ, AS: straćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stracenie n., strata ż., tracenie n., straceniec mos., bezstratność ż.

czas. tracić

przym. stracony, stratny

przysł. stratnie

Wiktionary

stracony

przymiotnik

(1.1) taki, którego stracono, zgubiono; który nie wróci

(1.2) taki, na którym wykonano egzekucję; taki, który zginął poprzez stracenie

(1.3) taki, z którego nie ma pożytku

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: stracić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straˈt͡sɔ̃nɨ, AS: stracõny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strata ż., stracenie n.

czas. tracić ndk., stracić dk.

przym. stratny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) utracony

Wiktionary

strada

model samochodu marki Fiat

SJP.pl

stradanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stradać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. stradać ndk.

Wiktionary

stradać

czasownik

(1.1) stpol. stracić

(1.2) stpol. zgubić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstradat͡ɕ, AS: stradać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stradanie n.

Wiktionary

stradivari

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antonio Stradivari, Stradivarius (1643/4, Cremona – 1737, Cremona), włoski lutnik, przedstawiciel
(19189) Stradivari (1991 YE1), planetoida
Stradivarius

Wikipedia

stradivarius

smyczkowy instrument wykonany przez włoskiego lutnika Stradivariego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. skrzypce autorstwa Antonio Stradivariego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antonio Stradivari – budowniczy instrumentów muzycznych
Stradivarius – instrument smyczkowy o najwyższej jakości ([https://archive.org/details/violinitsfamousm84hart głównie Antonio Stradivari i jego następcy])
Stradivarius – marka odzieżowa
Stradivarius – film włoski z 1989
Stradivarius – włoska wytwórnia płytowa

Wikipedia

stradlice

Stradlice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka. Ma status sołectwa. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 768.

Wikipedia

stradnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. ubogi

(1.2) stpol. nieszczęśnik

(1.3) stpol. bezbożnik, złoczyńca, człowiek zły

Wiktionary

stradny

przymiotnik

(1.1) stpol. biedny

(1.2) stpol. nieszczęśliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstradnɨ, AS: stradny

Wiktionary

stradom

dzielnica Krakowa i Częstochowy

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stradom − dzielnica Częstochowy
Stradom − część Krakowa
Stradom − potoczna nazwa ulica Stradomskiej w Krakowie
Stradom − firma włókiennicza w Częstochowie
Stradom Częstochowa – klub piłkarski
Stradom zlikwidowana stacja kolejowa kolei Warszawsko-Wiedeńskiej położona w miejscowości Częstochowa stacja była położona w części miasta o nazwie Stradom

Wikipedia

stradomski

→ Stradom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Stradomiem, dotyczący Stradomia

Wiktionary

Patrz:

Stradom

Powiązane:

rzecz. Stradom m.

Wiktionary

stradowski

nazwisko

SJP.pl

stradyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w północnej Polsce i obwodzie królewieckim Rosji, dopływ Świeżej

Wiktionary

stradzewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stradzewo – przysiółek wsi Kręcko, w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Zbąszynek
Stradzewo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Gozdowo
Stradzewo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno

Wikipedia

stragan

prowizoryczny sklep; kram

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. prowizoryczne lub przenośne miejsce handlu, np. na targowisku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na straganie w dzień targowy / Takie słyszy się rozmowy: / Może pan się o mnie oprze, / Pan tak więdnie, panie koprze.

(1.1) W sobotę zawsze odbywał się tam targ rolny, na którym swoje towary sprzedawali rolnicy z podpoznańskich wiosek. Zamożniejsi bambrzy przyjeżdżali tu swoimi wozami, które natychmiast zamieniały się w stragany na kołach, oferujące mieszkańcom miasta drób, jajka, warzywa i pyry w workach albo w mniejszych ilościach na wymborki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstraɡãn, AS: stragãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. straganiarz mos., straganiarka ż.

Wiktionary

straganiarski

straganowy, kramarski;
1. związany z prowadzeniem straganu;
2. odznaczający się niskim poziomem artystycznym

SJP.pl

straganiarstwo

sprzedawanie towarów na straganie; zajęcie straganiarza

SJP.pl

straganiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. właściciel straganu

(1.2) pot. mężczyzna sprzedający przy straganie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Protest katowickich straganiarzy osiągnął zamierzony skutek.

(1.2) Ten nasz znajomy straganiarz zawsze wybiera mi fajne pomidorki.

Wiktionary

Powiązane:

przym. straganiarski, straganny, straganowy

rzecz. stragan mrz., straganik mrz., straganiara ż., straganówka ż.

:: fż. straganiarka ż.

Wiktionary

straganik

zdrobnienie od: stragan

SJP.pl

(1.1) Ciotka z odpustu przynosiła straganówki, przede wszystkim senniki.

Wiktionary

Powiązane:

przym. straganiarski, straganny, straganowy

rzecz. stragan mrz., straganiarz mos., straganik mrz., straganiara ż., straganiarka ż.

Wiktionary

stragarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) etn. bud. przest. szeroka belka umieszczana w poprzek pod innymi belkami pułapu dla jego podtrzymania, przebiegająca przez środek izby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Generał wlazł na wysokie posłanie łóżka, usiadł w kucki i zwrócił się do sierżanta, który wyprężony jak struna, zginał kark, żeby nie uszkodzić pompona przy kapeluszu, zawadzającego o stragarz powały niskiego pokoju. (S. Żeromski: O żołnierzu tułaczu)

Wiktionary

Wymowa:

czas. strajkować ndk., zastrajkować dk.

przym. strajkowy

Wiktionary

strajkować

czasownik

(1.1) uczestniczyć w strajku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jako dwudziestolatek brał udział w akcjach studenckich towarzyszących rozpadowi ZSRR i ogłoszeniu niepodległości przez Ukrainę. Strajkował, organizował demonstracje, domagał się zerwania z ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strajˈkɔvat͡ɕ, AS: strai ̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strajk m., strajkowanie n., zastrajkowanie n.

czas. zastrajkować

strajkująca

uczestniczka strajku

SJP.pl

strajkujący

uczestnik strajku

SJP.pl

stralsund

[czytaj: sztralzunt] miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;

Wiktionary

Stralsund (wym., Hansestadt Stralsund) – nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, siedziba powiatu Vorpommern-Rügen. Leży nad cieśniną Strelasund i ma połączenie kolejowe i drogowe z największą wyspą Niemiec – Rugią. Z tego też powodu Stralsund nazywany jest bramą Rugii. Stralsund uzyskał prawa miejskie w 1234. W 2002 Stare Miasto Stralsundu zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO (wspólnie ze starówką Wismaru).

Wikipedia

Powiązane:

przym. stralsundzki

Wiktionary

stralsundzki

przymiotnik od: Stralsund

SJP.pl

(1.1) książk. składane, odchylane siedzenie, przymocowane do ściany albo do stałego fotela, montowane w teatrach, środkach transportu itp., dawniej także np. w powozach

Wiktionary

Straponten (fr. strapontin) – siedzenie składane oszczędzające miejsce, dostawka. Montowane jest sprężynowo do ściany bądź do innych siedzeń w miejscu przeznaczonym na przejście. Stosowane w środkach transportu (pociągi, autobusy, samochody), niekiedy wkomponowane w ścianę i nierzucające się w oczy, często bez oparcia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przedstawienie cieszyło się taką popularnością, że widzowie wypełnili całą salę, a wielu z nich musiało siedzieć na strapontenach.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) praktykabel, praktykabl

Wiktionary

strapontena

składane zapasowe siedzenie bez oparcia, przymocowane do stałego fotela graniczącego z przejściem w salach widowiskowych, autobusach itp.; strapontena, dostawka, praktykabel, praktykabl

SJP.pl

stras

rodzaj szkła imitującego drogie kamienie

SJP.pl

Stras (niem. "Strass") – syntetyczna imitacja diamentu wykonana z oszlifowanego (przeważnie szlifem brylantowym) szkła, szkła akrylowego lub, coraz rzadziej, kryształu górskiego, którego dolne ścianki zostały pokryte substancją poprawiającą blask i inne walory estetyczne. Nazwa pochodzi od wynalazcy, XVIII-wiecznego alzackiego jubilera, Georga Friedricha Strassa, który napylał metal na spodnią stronę oszlifowanego szkła ołowiowego.

Wikipedia

strasbourg

[czytaj: sztrasburg] miasto we Francji; Sztrasburg, Strasburg

SJP.pl

strasburczyk

[czytaj: sztrazburczyk] mieszkaniec Strasburga (miasta we Francji); Sztrasburczyk

SJP.pl

strasburg

miasto we Francji; Sztrasburg, Strasbourg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Francji, stolica Alzacji;

(1.2) geogr. miasto w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie;

(1.3) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w USA

Wiktionary

Strasburg ( Strasbourg, wym. ; Straßburg, wym. []; alz. Strossburi, wym. []; Argentoratum, później Stratœburgus) – miasto w północno-wschodniej Francji, położone przy granicy niemieckiej na Renie. Miasto jest stolicą i głównym ośrodkiem gospodarczym regionu Grand Est i departamentu Dolny Ren. W Strasburgu swoją siedzibę mają m.in. Rada Europy, Europejski Trybunał Praw Człowieka, Parlament Europejski oraz Eurokorpus. Do 31 stycznia 2009 w mieście działał polski konsulat generalny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W styczniu dokerzy protestowali w Strasburgu przeciwko projektowi dyrektywy liberalizującej usługi portowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strasburczyk m., strasburka ż., strasburżanka ż., sztrasburczyk m., sztrasburka ż.

przym. strasburski, sztrasburski

Wiktionary

strasburger

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Edward Strasburger
Edward Strasburger (ekonomista)
Henryk Strasburger
Karol Strasburger
Leon Strasburger
Stanisław Strasburger (ur. 1975) – polski pisarz, reportażysta i operator kultury

Wiktionary

Straszak ("Mormoops") – rodzaj ssaków z rodziny straszakowatych (Mormoopidae).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. odstraszanie n., strach mzw./mrz.

Wiktionary

straszakowate

o cechach straszakowatych (rodzina płazów i nietoperzy)

SJP.pl

Straszakowate (Heleophrynidae) – rodzina płazów z rzędu płazów bezogonowych (Anura). Najbliższymi ich krewnymi prawdopodobnie są seszelkowate.

Wikipedia

straszakowaty

o cechach straszakowatych (rodzina płazów i nietoperzy)

SJP.pl

straszany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Mołdawii, nad rzeką Byk;

Wiktionary

Straszany (rum. "Strășeni") – miasto w Mołdawii; 16 tysięcy mieszkańców (2012), nad rzeką Byk. Stolica rejonu Strășeni.

Wikipedia

straszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|straszyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przestraszyć

rzecz. strach mrz./mzw.

Wiktionary

straszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Straszewo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Koneck
Straszewo – osada w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Drezdenko
Straszewo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Gródek
Straszewo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Ryjewo
Straszewo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek
Straszewo – dawna gmina wiejska istniejąca do 1921 roku w województwie warszawskim
Straszewo – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945-1954 w województwie gdańskim
Straszewo – dawna gromada w powiecie aleksandrowskim
Straszewo – dawna gromada w powiecie sztumskim
Straszewo – zlikwidowany wąskotorowy przystanek kolejowy w Straszewie w powiecie aleksandrowskim
Straszewo – osiedle Wągrowca

Wikipedia

straszewski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Florian Straszewski – obywatel ziemski
Józef Straszewski – polski duchowny katolicki
Maurycy Straszewski – filozof
Paweł Straszewski
- Paweł Straszewski (lektor)
- Paweł Straszewski (piłkarz)

Wikipedia

straszka

straszka pospolita, straszka północna - gatunki ważki

SJP.pl

straszliwie

przysłówek

(1.1) wywołując strach

(1.2) w znacznej mierze

Wiktionary

Powiązane:

przym. straszliwy

rzecz. strach mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) groźnie, przerażająco, strasznie, straszno

(1.2) bardzo, mocno, nadzwyczaj, niezmiernie, strasznie

Wiktionary

straszliwiej

stopień wyższy od przysłówka: straszliwie

SJP.pl

straszliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: straszliwy

SJP.pl

straszliwy

przymiotnik

(1.1) coś bardzo strasznego, przerażającego

(1.2) pot. bardzo zły, kiepski

(1.3) pot. ogromny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z frontu dochodziły nas straszliwe wieści.

(1.2) Twój charakter pisma jest straszliwy.

(1.3) Ale dzisiaj straszliwy wiatr!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straʃˈlʲivɨ, AS: strašlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strach mrz./mzw., straszliwość

przysł. straszliwie

Wiktionary

IPA: ˈstraʃʲɲɛ, AS: strašʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przysł. straszliwie, straszno

rzecz. strach m., straszydło n.

czas. straszyć (wystraszyć, przestraszyć, nastraszyć)

przym. straszny, strachliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2-3) potwornie

Wiktionary

straszniej

stopień wyższy od przysłówków: strasznie, straszno

SJP.pl

straszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: straszny

SJP.pl

straszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest straszne; cecha tych, którzy są straszni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strach m.

przym. straszny

przysł. strasznie

czas. straszyć

Wiktionary

straszny

1. wzbudzający strach, grozę, przerażenie, przejmujący lękiem;
2. bardzo zły, bardzo niedobry, okropny;
3. bardzo duży pod względem intensywności; ogromny, wielki, niezmierny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

(1.2) okropny, nieprzyjemny

(1.3) pot. taki, który jest bardzo intensywny, duży

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kosmiczny superbohater kosmicznym superlaserem odstrzelił mackę strasznemu potworowi.

(1.2) Straszne mieszkania. W strasznych mieszkaniach Strasznie mieszkają straszni mieszczanie.

(1.3) Straszny tu bałagan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstraʃnɨ, AS: strašny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strach m., straszek m., straszydło n., straszność ż., straszak m., straszenie n., wystraszenie n., przestraszenie n., nastraszenie n., strachliwość ż.

czas. straszyć ndk., wystraszyć dk., przestraszyć dk., nastraszyć dk.

przym. strachliwy, straszeczny

przysł. strasznie, straszliwie, straszno, straszecznie, strachliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przerażający

(1.3) okropny, beznadziejny, niezmierny

Wiktionary

straszydło

potwór, maszkara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) osoba o brzydkim, dziwacznym wyglądzie

(1.2) ktoś straszący lub coś straszącego

Wiktionary

Straszydło (oryg. "Чучело") – radziecki film obyczajowy z 1983 roku w reżyserii Rołana Bykowa. Adaptacja powieści Władimira Żeleznikowa pod tym samym tytułem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: straˈʃɨdwɔ, AS: strašydu̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strach mrz./mzw., straszak m., strachliwość ż., straszenie n.

czas. straszyć ndk.

przym. straszny, straszliwy, strachliwy

przysł. strasznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzydactwo, brzydal, dziwoląg, dziwotwór, kreatura, maszkara, monstrum, obrzydlistwo, paskuda, poczwara, pokraka, potwór, przest. stwora, stwór, szkarada

(1.2) gw. Górny Śląsk babok, babołk, bebok, bobok

Wiktionary

straszyk

przedstawiciel rzędu owadów uskrzydlonych

SJP.pl

straszyki

przedstawiciel rzędu owadów uskrzydlonych

SJP.pl

Wikipedia

straszykowate

o cechach straszykowatych (rząd owadów)

SJP.pl

straszykowaty

o cechach straszykowatych (rząd owadów)

SJP.pl

straszyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Straszyn – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański
Straszym – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz
Straszyn – dawna gromada w pow. gdańskim

Wikipedia

straszyć

czasownik

(1.1) wzbudzać strach, lęk w kimś

(1.2) przen. pot. być brzydkim, wywoływać niesmak

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Uschnięte kwiaty straszą w doniczkach, podlewane od przypadku do przypadku, czasem trzy razy dziennie, czasem raz na dwa tygodnie.

Wiktionary

Powiązane:

czas. nastraszyć dk., przestraszyć dk., odstraszyć dk., odstraszać ndk., zastraszać ndk.

rzecz. strachliwość ż., straszenie n., straszak m., strach m., odstraszanie n., straszność ż., straszydło n.

przym. strachliwy, straszny

przysł. strasznie

Wiktionary

straszyński

→ Straszyn

SJP.pl

Patrz:

Straszyn

straszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Straszów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Przewóz
Straszów – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Rozprza
Straszów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów
Straszów – dawna gromada w pow. piotrkowskim
Straszów – zlikwidowany przystanek kolejowy w Straszowie, w powiecie żarskim
Straszów – wieś w rejonie sarneńskim, w obwodzie rówieńskim
Straszów – stacja kolejowa w miejscowości Straszów, w rejonie sarneńskim, w obwodzie rówieńskim

Wikipedia

straszęcin

Straszęcin – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Żyraków. Ma status sołectwa.

Do 1948 roku miejscowość była siedzibą gminy Straszęcin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

strata

1. w rozliczeniach: wielkość, o którą zmniejszyły się fundusze;
2. coś co się przestało posiadać;
3. fakt, że się przestało coś posiadać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

(1.2) ekon. sytuacja, gdy przychody w określonej jednostce czasu są niższe od poniesionych kosztów, ujemny wynik finansowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strata – w rachunkowości jest to ujemny wynik finansowy przedsiębiorstwa lub określonej inwestycji albo pożyczki.
- strata netto – w rachunkowości jest to ujemny wynik finansowy przedsiębiorstwa po uwzględnieniu obowiązkowych zmniejszeń zysku lub zwiększeń straty.
strata – w koszykówce jest błędem gracza ataku powodującą stratę posiadania piłki przez jego zespół i wejście w posiadanie piłki przez zespół obrony.
straty mocy – zjawisko fizyczne polegające na traceniu części energii przetwarzanej przez dany układ, dlatego też ma ono bezpośrednie powiązanie ze sprawnością układu.
strata napięcia – różnica geometryczna napięć na początku i na końcu łuku
strata – rodzaj zapiekanki
Strata Florida

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi

(1.2) osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami

(1.3) hist. w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca w armii lub flocie;

(1.4) hist. w cesarstwie bizantyjskim dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strateg (wojskowość) – wysokiej rangi dowódca wojskowy zajmujący się planowaniem operacji wojskowych
Strateg (Grecja) – dowódca armii lub floty w starożytnej Grecji
Strateg (Bizancjum) – dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego w cesarstwie bizantyjskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstratɛk, AS: stratek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strategia ż., strategiczność ż.

przym. strategiczny

przysł. strategicznie

Wiktionary

strategia

1. sztuka dowodzenia armią;
2. teoria i sztuka osiągania generalnych celów długofalowych, szczególnie w dziedzinie wojskowości (teoria i sztuka prowadzenia wojen), biznesu, polityki, także w innych dziedzinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogólny plan działań, szerszy od taktyki

(1.2) inform. wzorzec projektowy definiujący rodzinę wymiennych algorytmów

(1.3) pot. gra strategiczna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strategia (informatyka)
strategia (państwa)
strategia (teoria gier)
strategia (sztuka wojenna)
strategia „błękitnego oceanu”
strategia czasu rzeczywistego
strategia organizacji
Stratégia – węgierska grupa muzyczna
gra strategiczna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szef opracował strategię rozwoju firmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straˈtɛɟja, AS: strateǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. strategiczny

rzecz. strateg m., strategiczność ż.

przysł. strategicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) metoda, podejście, postępowanie, procedura, sposób, taktyka

Wiktionary

strategiczka

→ strategik

SJP.pl

Patrz:

strategik

strategicznie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący strategii; pod względem strategii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zalany słońcem - i strategicznie co najmniej bezcenny - Półwysep Krymski to perła Morza Czarnego.

strategiczny

przymiotnik

(1.1) zgodny z określoną strategią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każda gra niekooperacyjna w postaci strategicznej może być również przekształcona do postaci ekstensywnej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strateg m., strategia ż., strategiczność ż.

przysł. strategicznie

Wiktionary

strategie

forma rzeczownika.

(1.1) M., B. i W. lm. od: strategia

Wiktionary

Strategie – Pismo dyrektorów finansowych jest jedynym pismem na polskim rynku prasy branżowej, którego odbiorcami są menadżerowie ds. finansów i dyrektorzy finansowi. Magazyn wydawany jest przez Nathusius Investments. Nakład pisma wynosi 10.200 egzemplarzy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: straˈtɛɟjɛ, AS: strateǵi ̯e

Wiktionary

strategik

znawca strategii wojennej, dowódca dużych operacji wojennych; strateg

SJP.pl

strateżka

→ strateg; taktyczka

SJP.pl

stratford

[czytaj: stratfed] miasto w USA

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stratford – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Bedfordshire
Stratford – okręg w dzielnicy Londynu Newham
- Stratford – duża stacja kolejowa w londyńskiej dzielnicy o tej samej nazwie
Stratford – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Worcestershire
Stratford-upon-Avon – miasto w Anglii, w hrabstwie Warwickshire, nad rzeką Avon
- Stratford-on-Avon (dystrykt) – dystrykt hrabstwa Warwickshire (Anglia)
- Okręg wyborczy Stratford-on-Avon – powstał w 1885 r. i wysyłał do brytyjskiej Izby Gmin jednego deputowanego
Stratford St. Andrew – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Suffolk
Stratford St. Mary – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Suffolk
Stratford Tony – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Wiltshire
Stratford – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Kings
Stratford – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Fairfield

Wikipedia

stratford-upon-avon

[czytaj: stratford apon ejwn] miasto w Anglii

SJP.pl

Wikipedia

stratnie

przysłówek

(1.1) w sposób stratny, tracąc

Wiktionary

Przykłady

(1.1) WavPack umożliwia tworzenie plików hybrydowych – tworzony jest wówczas plik zakodowany stratnie oraz plik z „danymi naprawczymi”, który w połączeniu z plikiem zakodowanym stratnie umożliwia odtworzenie identycznego strumienia dźwiękowego z oryginałem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezstratność ż., strata ż., stratność ż., stracenie n., straceniec m.

przym. stratny

czas. tracić ndk., stracić dk.

Wiktionary

stratny

taki, który poniósł stratę, utracił na wartości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ponoszący stratę

(1.2) daw. przynoszący stratę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stracenie n., straceniec mos., strata ż., bezstratność ż.

czas. stracić dk.

przym. stracony

przysł. stratnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poszkodowany

(1.2) karkołomny, marnotrawny

Wiktionary

stratocumulus

[czytaj: stratokumulus] chmura kłębiasto-warstwowa

SJP.pl

Stratocumulus, Sc, chmura kłębiasto-warstwowa, kłębiasta warstwowa – chmura w postaci szarej warstwy lub wielu płatów przypominających kształtem bryły, które są przeważnie spłaszczone. Jest złożona z kropel chmurowych wody. Niekiedy towarzyszą jej niewielkie opady deszczu lub virga. Przeważnie występuje poniżej 2400 m. Warstwowa struktura jest często związana z inwersją temperatury powyżej wierzchołka.

Wikipedia

straton

imię męskie

SJP.pl

Straton – imię męskie pochodzenia greckiego, od gr. "στρατος (stratos)", oznaczającego "wojsko, armia". Imię to nosił filozof z III wieku p.n.e., a ponadto dwóch świętych katolickich.

Straton imieniny obchodzi 17 sierpnia i 9 września.

Straton z Sardes (Στράτων) był poetą greckim z małoazjatyckiej Lidii.

Wikipedia

stratonik

zdrobnienie od: Straton (imię męskie)

SJP.pl

stratosfera

warstwa atmosfery znajdująca się nad troposferą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geofiz. druga (nad troposferą) warstwa atmosfery, w której ma miejsce inwersja temperatury;

Wiktionary

Stratosfera – druga, licząc od powierzchni, warstwa atmosfery planety, w której ma miejsce inwersja temperatury. Jest położona nad troposferą, od której dzieli ją tropopauza, a pod mezosferą, od której oddziela ją stratopauza.

Wikipedia

Powiązane:

przym. stratosferyczny

przysł. stratosferycznie

Wiktionary

stratosferyczny

dotyczący stratosfery

SJP.pl

IPA: straˈtɔvat͡ɕ, AS: stratovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stratowanie n.

czas. tratować

Wiktionary

stratowulkan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. wzniesienie powstałe w wyniku zgromadzenia się na przemian magmy i innych materiałów wydobywających się z wnętrza wulkanu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Magma stratowulkanów charakteryzuje się stosunkowo dużą lepkością i dużą zawartością krzemionki (SiO₂).

Wiktionary

stratus

niska chmura warstwowa dająca opad mżawki, lodu lub śniegu ziarnistego

SJP.pl

Wikipedia

straty

1. w rozliczeniach: wielkość, o którą zmniejszyły się fundusze;
2. coś co się przestało posiadać;
3. fakt, że się przestało coś posiadać

SJP.pl

stratyfikacja

1. podział czegoś na części, warstwy; rozwarstwianie;
2. dzielenie się czegoś na warstwy, powstawanie warstw, np. warstw wody o różnych temperaturach, warstw dochodowych społeczeństwa;
3. w agrotechnice: stratyfikacja nasion - jedna z technik przygotowania nasion do kiełkowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. układanie się skał osadowych warstwami

(1.2) meteorol. układ warstwowy mas powietrza

(1.3) roln. proces przysposabiania nasion do kiełkowania poprzez przekładanie nasion przed wysiewem warstwami wilgotnego piasku lub ziemi inspektowej, także umieszczenie nasion w wilgotnym podłożu o niskiej temperaturze

(1.4) socjol. wyróżnianie warstw w społeczeństwie według różnych kryteriów, np. sytuacji ekonomicznej, funkcji społecznych, wspólnoty obyczajów, stylu życia itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stratyfikacja archeologiczna
stratyfikacja hydrologiczna
stratyfikacja nasion
stratyfikacja społeczna

Wikipedia

Powiązane:

przym. stratyfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uwarstwienie

(1.4) uwarstwienie społeczne

Wiktionary

stratyfikacyjny

przymiotnik od: stratyfikacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący stratyfikacji

Wiktionary

Powiązane:

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stratygrafia ż., stratygraf m., stratygrafka ż.

przysł. stratygraficznie

Wiktionary

stratymetr

przyrząd stosowany w górnictwie do pomiaru kąta nachylenia warstw skalnych i wyznaczania kierunku rozciągania się pokładu

SJP.pl

straumatyzować

spowodować wstrząs psychiczny

SJP.pl

strauss

[czytaj: sztrałs] nazwisko obce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Johann Strauss ojciec – austriacki kompozytor (autor m.in. Marsza Radetzky’ego)
Johann Strauss syn – austriacki kompozytor i dyrygent (autor m.in. walca Nad pięknym, modrym Dunajem)
Johann Strauss wnuk – austriacki kompozytor (syn Eduarda Straussa, wnuk Straussa ojca)
Eduard Strauss – austriacki kompozytor (syn Straussa ojca, brat Straussa syna i Josefa Straussa)
Josef Strauss – austriacki kompozytor (syn Straussa ojca, brat Straussa syna i Eduarda Straussa)
Richard Strauss – niemiecki kompozytor i dyrygent
Claude Lévi-Strauss – francuski antropolog
Levi Strauss – założyciel firmy odzieżowej Levi Strauss & Co.
Peter Strauss – amerykański aktor
Anselm Strauss – amerykański socjolog
Franz Josef Strauß – niemiecki polityk
Leo Strauss – niemiecko-amerykański filozof

Wikipedia

straussowski

przymiotnik

(1.1) muz. dotyczący życia i muzyki Straussa, charakterystyczny, typowy dla Straussa lub jego muzyki, taki jak u Straussa

Wiktionary

Powiązane:

przym. Straussowski

Wiktionary

strawa

dawniej:
1. pokarm, pożywienie, jedzenie; jadło;
2. spędzanie czasu;
3. stypa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. książk. to, co się je

(1.2) daw. wyżywienie

(1.3) daw. koszty, wydatki pieniężne

(1.4) daw. spędzanie czasu

(1.5) daw. posiłek po pogrzebie

forma czasownika.

(2.1) przest. 3. os. lp. → zob. strawić.

Wiktionary

Strawa – rzeka, lewostronny dopływ Luciąży o długości 20,21 km.

Płynie na Równinie Piotrkowskiej. Przepływa przez Piotrków Trybunalski. Wpada do Luciąży w miejscowości Przygłów. Jej dopływami są Rakówka (lewy), Strawka oraz Śrutowy Dołek (prawy)

Niegdyś płynęła odkrytym korytem (była dość szeroka); dziś jej koryto widoczne jest tylko fragmentarycznie przy ul. Wojska Polskiego, Zamkowej, Pereca oraz Świerczowskiej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nad ogniem wisiał kocioł z gotującą się strawą.

(2.1) Mały robak i wielki dąb strawa.

wieś w Polsce

SJP.pl

Strawczyn – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Strawczyn. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą gminy Strawczyn. Położona jest przy drodze wojewódzkiej nr 748 Miedziana Góra – Ruda Strawczyńska. Od 6 września 2025 roku miejscowość jest obsługiwana przez linię 18 organizowaną przez kielecki ZTM.

Wikipedia

strawczyński

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Częściowo strawiony pokarm powraca z żołądka przeżuwacza, by być przeżutym jeszcze raz.

(1.2) Gdyby nie druhowie z miejscowej OSP, zabytkowy kościół w Ptaszkowej strawiłby pożar wzniecony przez podpalaczy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trawa ż., trawienie n., trawieniec m., strawa ż., strawienie n.

czas. nie trawić, trawić ndk.

przym. trawienny, niestrawiony

ims. strawiony, niestrawiony

Wiktionary

strawiński

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni Andrzej Strawiński – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
Baltazar Strawiński (zm. 1633) − polski szlachcic, urzędnik staropolski
Edward Strawiński (1876–1940) − polski wojskowy
Erazm Strawiński (XVII w.) – podkomorzy czernihowski
Florian Kazimierz Strawiński – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
Fiodor Strawinski (1843−1902) − rosyjski śpiewak
Franciszek Strawiński – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
Ignacy Strawiński (zm. 1787) − polski szlachcic, urzędnik staropolski
Igor Strawinski (1882−1971) − rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent
Kazimierz Strawiński – polski szlachcic, urzędnik staropolski
Konstanty Strawiński (1892−1966) – polski zoolog
Marcin Strawiński (zm. 1604) − polski szlachcic, urzędnik staropolski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pilnowanie, strzeżenie niebezpieczeństwem

(1.2) osoba albo grupa osób strzegąca lub pilnująca kogoś, czegoś

(1.3) pot. skrócenie od|straż pożarna.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Straż Bezpieczeństwa
Straż gminna (miejska)
Straż graniczna
- Straż Celna
- Straż Graniczna RP
- Straż Graniczna II RP
Straż grobowa
Straż Leśna
Straż Ludowa
Straż Łowiecka
Straż Marszałkowska
- Straż Marszałkowska (historia)

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Coś się stało! Straż jechała!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straʃ, AS: straš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. starża ż., straża ż., strażnik mos., strażniczka ż., strażnica ż., strażak mos.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dziedzina związana z pracą strażaków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strażak mos.

Wiktionary

strażaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od strażak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strażak m.

Wiktionary

strażaczka

→ strażak

SJP.pl

Patrz:

strażak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba szkolona do walki z ogniem;

(1.2) najniższy stopień strażacki;

(1.5) daw. strażniczka

(1.6) reg-pl| Śląsk Cieszyński, Żywiecczyzna. remiza, budynek straży pożarnej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strażnica – budynek o charakterze obronnym
strażnica – dawny pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza
Strażnica Straży Granicznej – jednostka organizacyjna Straży Granicznej
strażnica kolejowa
Strażnice Korpusu Ochrony Pogranicza
Strażnica – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Smyków.
Strażnica – leśniczówka w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Golczewo
Strażnica – wieś w obwodzie Kyrdżali
Strażnica – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Ryteń.
Strażnica – dawny zaścianek, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Opsa
Strażnica – wapienna skała w miejscowości Ryczów na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
Strażnica (73,9 m) – wzniesienie w Pasmie Wolińskim, na wyspie Wolin, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Międzyzdroje

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W malborskich strażnicach rzadko czuwała straż zamkowa.

(1.2) Wieczorna grupa wartownicza już powróciła do strażnicy.

(1.3) Ze względu na trudne warunki terenowe strażnice mogły wystawiać placówkaacówki ochraniające granicę na odcinku od 3 do 7 kilometrów.

(1.4) Dla wielu Jasna Góra stanowiła podczas zaborów strażnicę polskości.

(1.5) Zaczynam pojmować, że nauka to strażnica każdego kroku człowieka.

(1.6) Strażnica OSP wreszcie zostanie dokończona. Wreszcie, bo budynek czeka na to ponad 30 lat!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. straż ż., strażnik m., strażniczka ż., Strażnica ż.

strażnicówka

potocznie: pomieszczenie dla strażnika

SJP.pl

strażnik

mężczyzna pełniący straż, pilnuje czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strażnik – wieś w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój
Strażnik – urząd ziemski Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Strażnik – amerykański horror z 1990
Strażnik – amerykański film s-f z 2001
Strażnik – amerykański film sensacyjny z 2006
Strażnik – amerykański film kryminalny z 2010
Strażnik leśny – tytuł zawodowy
Strażnik łowiecki – tytuł zawodowy
Strażnik miejski – funkcjonariusz
Strażnik ochrony środowiska – tytuł zawodowy
Strażnik pierwszej damy – film
Strażnik pocztowy – tytuł zawodowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Strażnicy pilnowali ostatnio wybudowanego pałacu.

Strażów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Krasne. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą parafii Matki Bożej Królowej Polski, należącej do dekanatu Rzeszów Wschód, diecezji rzeszowskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

streaker

[czytaj: striker] osoba biegająca bez ubrania w miejscach publicznych

SJP.pl

streaking

[czytaj: striking] happening polegający na przebieganiu nago przez ulicę lub inne miejsce publiczne

SJP.pl

Streaking ( streak – iść szybko, spieszyć się, biec) – zdarzenie polegające na wbiegnięciu nago na imprezę masową, najczęściej sportową, by zwrócić na siebie uwagę widzów, i jak najdłuższym uciekaniu przed ochroną i policją. Niekiedy "streakerzy" wypisują na swoim ciele różne hasła. Streaking jest nielegalny i osoby uprawiające ten rodzaj aktywności są pociągane do odpowiedzialności karnej.

Wikipedia

stream

[czytaj: strim] przekaz udostępniany na żywo w internecie

SJP.pl

streamer

[czytaj: strimer]
1. rodzaj komputerowej pamięci taśmowej, wykorzystywany głównie do sporządzania kopii informacji zapisanych na dysku magnetycznym;
2. rodzaj przynęty muchowej - sztuczna mucha zrobiona na wydłużonym haczyku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. napęd taśmowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. osoba, która prowadzi transmisję na żywo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

streamer – sztuczna przynęta do połowu ryb używana w metodzie muchowej
streamer (ang.) – urządzenie do przenoszenia danych z systemów komputerowych na taśmę magnetyczną w celu archiwizacji
– osoba, która prowadzi internetowe transmisje na żywo („streamy”, „live'y”, „strumyki”)
Campaign streamer – odznaczenie mocowane do sztandarów wojskowych w celu upamiętnienia konkretnych osiągnięć lub wydarzeń z historii danej jednostki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Taśmy do streamerów stanowią zdecydowanie najtańszy nośnik pod względem kosztów przechowywania 1 MB danych.

(2.1) Tutaj nauczysz się podstaw transmitowania, wyszlifujesz swoje umiejętności oraz znajdziesz porady i wskazówki streamerów, którzy kiedyś byli dokładnie w tym samym miejscu, co ty teraz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrʲĩmɛr, AS: strʹĩmer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. streaming m., streamowanie n.

:: fż. streamerka ż. (2.1)

czas. streamować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. strimer

Wiktionary

streamerka

[czytaj: strimerka] kobieta udostępniająca na żywo w internecie obraz widziany na ekranie swojego komputera, smartfona itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. kobieta, która prowadzi transmisję na żywo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. streaming mrz.

:: fm. streamer mos.

Wiktionary

streamerski

→ streamer

SJP.pl

Patrz:

streamer

streaming

[czytaj: striming] udostępnianie na żywo w internecie obrazu widzianego na ekranie swojego komputera, smartfona itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. technika dostarczania danych multimedialnych w sposób nieprzerywany, pozwalająca na słuchanie muzyki lub oglądanie wideo online

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Streaming to także popularne transmisje na żywo dostępne choćby na Facebooku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. streamer m., streamerka ż.

przym. streamingowy

Wiktionary

streamingowy

→ streaming [czytaj: strimingowy]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze streamingiem, dotyczący streamingu

Wiktionary

[czytaj: strimować] udostępniać na żywo w internecie obraz widziany na ekranie swojego komputera, smartfona itp.; strumieniować

SJP.pl

streber

[czyt: sztrEber] bezwzględny karierowicz

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Street skating – styl w skateboardzie
Street – dyscyplina BMX
Street – album Niny Hagen
Street – wieś w hrabstwie Devon
Street – wieś w hrabstwie Kumbria
Street – wieś w hrabstwie Lancashire
Street (Mendip) – wieś w hrabstwie Somerset
Street – wieś w hrabstwie North Yorkshire
Street (South Somerset) – miejscowość w hrabstwie Somerset

Wikipedia

streetartowy

→ street art [czytaj: strit artowy]

SJP.pl

streetball

[czytaj: stritbol] odmiana koszykówki rozgrywanej na niewielkim placu, w której biorą udział czteroosobowe drużyny, rzucające piłkę do jednego kosza

SJP.pl

rzecz. streetwearowiec

przym. streetwearowy

Wiktionary

streetwearowiec

[czytaj: stritłerowiec] miłośnik streetwearu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot., często pogard. osoba ubierająca się w stylu streetwear

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najgorzej, jak taki streetwearowiec jest w dodatku piłkarzykiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. streetwear mrz.

przym. streetwearowy

Wiktionary

streetwearowy

[czytaj: stritłerowy] związany ze stylem w modzie łączącym elementy mody hip-hopowej oraz japońskiej mody ulicznej

SJP.pl

przymiotnik

[czytaj: stritłorking] pomoc społeczna polegająca na pracy z bezdomnymi, narkomanami itp. w miejscach, w których żyją na co dzień

SJP.pl

Wikipedia

streetworkingowy

[czytaj: stritłorkingowy] związany z pomocą społeczną polegającą na pracy z bezdomnymi, narkomanami itp. w miejscach, w których żyją na co dzień

SJP.pl

strefa

pewien obszar wydzielony z większego obszaru ze względu na charakterystyczne cechy; w geologii: warstwa, wycinek czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strefa buforowa
strefa ekonomiczna
strefa euro
strefa bezatomowa
strefa czasowa
strefy klimatyczne:
- strefa klimatów podzwrotnikowych
- strefa klimatów równikowych
- strefa klimatów umiarkowanych
- strefa klimatów zwrotnikowych
- strefa klimatów okołobiegunowych
strefa lokomocyjna (np. 1, 2 i 3)

Powiązane:

przym. strefowy

przysł. strefowo

Wiktionary

strefowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze strefą, dotyczący strefy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Formacje trawiaste dzieli się na strefowe lub azonalne odpowiednio do rozmieszczenia czynników warunkujących ich występowanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɛˈfɔvɨ, AS: strefovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strefa ż., strefowość ż.

przysł. strefowo

przym. wewnątrzstrefowy

Wiktionary

strega

popularny likier włoski produkowany z kilkudziesięciu gatunków ziół, korzeni i kory drzew rosnących w Apeninach

SJP.pl

Zobacz też: Nagroda Stregi.

Strega (włos. "czarownica") – ziołowy likier pochodzenia włoskiego o zawartości alkoholu 40%. Produkuje się go z 70 różnych ziół i aromatów, przywołując sugestię eliksiru miłosnego. Nazwa likieru wywodzi się z legend o czarownicach z Benewentu.

Wikipedia

strehl

[czytaj: sztrel] nazwisko

SJP.pl

streisand

[czytaj: strajsend albo strejsand] nazwisko

SJP.pl

strelicja

tropikalna bylina z rodziny bananowatych

ptak z rodziny dropi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Tetrax|ref=tak., monotypowy rodzaj średniej wielkości ptaka z rodziny dropi

(1.2) ornit. nazwa systematyczna|Tetrax tetrax|L.|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny dropi, o upierzeniu brązowym, a od spodu białym

Wiktionary

Strepet ("Tetrax tetrax") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny dropi (Otididae), zamieszkujący Eurazję i północno-zachodnią Afrykę. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Bliski zagrożenia wyginięciem.

Wikipedia

strepitoso

określenie wykonawcze: hucznie, hałaśliwie, z całej siły

SJP.pl

streptococcus

[czytaj: streptokokus] bakteria chorobotwórcza; streptokok, paciorkowiec

SJP.pl

streptokinaza

Streptokinaza – pozakomórkowy enzym produkowany przez paciorkowce beta-hemolizujące, używany jako efektywny i tani lek fibrynolityczny w określonych przypadkach zawału mięśnia sercowego oraz zatorowości płucnej.

Należy do grupy leków fibrynolitycznych i działa poprzez aktywację plazminogenu, który przechodzi w plazminę. Okres biologicznego półtrwania streptokinazy wynosi 23 minuty.

Wikipedia

streptokok

bakteria chorobotwórcza; paciorkowiec; streptococcus

IPA: ˌstrɛptɔ̃mɨˈt͡sɨ̃na, AS: streptõmycỹna

Wiktionary

Powiązane:

przym. streptomycynowy

Wiktionary

streptozotocyna

organiczny związek chemiczny, antybiotyk o działaniu cytostatycznym

SJP.pl

Streptozotocyna (ATC: L 01 AD 04) – organiczny związek chemiczny, antybiotyk o działaniu cytostatycznym uzyskiwany ze szczepu "Streptomyces griseus". Jest inhibitorem replikacji DNA wykazującym szczególne powinowactwo do DNA komórek β trzustki. Łącząc się z matrycą DNA degraduje ją.

Wikipedia

stres

stan napięcia powstający w sytuacji zagrożenia, utrudnienia lub niemożności realizacji wyznaczonych sobie celów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiele wcześniejszych badań kojarzyło obecność zwierząt domowych ze zmniejszonym stresem i lepszym zdrowiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɛs, AS: stres

Wiktionary

Powiązane:

czas. stresować ndk.

przym. stresowy, zestresowany

czynnik powodujący stres

SJP.pl

Stresor – wewnętrzne lub zewnętrzne zdarzenie lub bodziec, który wywołuje stres. Ogólny zespół adaptacyjny to układ niespecyficznych fizjologicznych mechanizmów adaptacyjnych, który występuje w reakcji na ciągłe zagrożenia przez prawie każdy poważny stresor.

Wikipedia

stresotwórczy

powodujący stres

SJP.pl

stresowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|streszczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɛʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: streščãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. streszczać

rzecz. treść ż., streszczenie n.

Wiktionary

streszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. streścić)

(1.1) skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie

czasownik zwrotny streszczać się

(2.1) pot. kończyć coś robić

Wiktionary

Przykłady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. streszczanie n., treść ż.

czas. streszczać, streścić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót, podsumowanie

Wiktionary

stretch

[czytaj: strecz] rodzaj tkaniny; strecz

SJP.pl

stretching

[czytaj: streczing] ćwiczenia fizyczne rozciągające mięśnie, poprawiające ukrwienie układu motorycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. zestaw ćwiczeń fizycznych polegający na rozciąganiu mięśni celem ich uelastycznienia

Wiktionary

Wikipedia

stretchingowy

[czytaj: streczingowy] związany z ćwiczeniami fizycznymi rozciągającymi mięśnie

SJP.pl

stretchować

[czytaj: streczować] owijać coś (np. palety) przy pomocy stretchu; streczować

SJP.pl

stretchowy

przymiotnik od: stretch

SJP.pl

(1.1) Ksiądz rektor zrobił nam kilka konferencji, na których streścił papieski tekst.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɛɕt͡ɕit͡ɕ, AS: streśćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. treść ż., streszczenie n.

przym. treściwy

czas. streszczać

Wiktionary

streżyński

nazwisko

SJP.pl

stricik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od strit

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie strit, lecz tylko lekki stricik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strit m.

Wiktionary

stricte

[czytaj: strikte] z łaciny: ściśle, dokładnie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) w sposób ścisły, dokładnie

Wiktionary

Stricte – minialbum polskiego rapera Donia, wydany 1 grudnia 2011 roku przez wydawnictwo muzyczne DL Promotion. Minialbum zawiera 11 kompozycji. Materiał był promowany teledyskiem do utworu „W ryj”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Działalność naszej partii nie jest stricte polityczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrʲiktɛ, AS: strʹikte

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ściśle

Wiktionary

stridor

świst w krtani

SJP.pl

Stridor – świst krtaniowy, który wskazuje na zawirowania przepływu powietrza przez częściowo zwężone drogi oddechowe znajdujące się poza klatką piersiową.

Łacińskie słowo "stridulus", od którego pochodzi nazwa świstu krtaniowego oznacza świszczący dźwięk.

(1.1) kraw. rodzaj majtek, których tylną część stanowi bardzo wąski pasek materiału;

Wiktionary

Stringi (ang. "string": "struna") – majtki z wąskim paskiem materiału biegnącym między pośladkami. Stringi są noszone najczęściej jako bielizna, w niektórych kulturach także jako strój kąpielowy. Mogą być także noszone podczas tradycyjnych ceremonii lub zawodów. Stringi występują w wielu fasonach, zależnie od grubości, materiału i rodzaju tylnej części, i są noszone zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn na większości obszarów świata.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Noszę tylko stringi.

(1.1) Nie noszę stringów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrʲĩŋʲɟi, AS: strʹĩŋʹǵi

Wiktionary

strip-tease

[czytaj: strip-TIS, w odmianie: strip-tease'u - czytaj: strip-tizu itd.] występ polegający na rozbieraniu się do naga w takt muzyki; striptiz, striptease

SJP.pl

striper

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

występ polegający na rozbieraniu się do naga w takt muzyki; strip-tease, striptease

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) erotyczny występ sceniczny połączony z rozbieraniem się do naga

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstrʲiptʲis, AS: strʹiptʹis

Wiktionary

Powiązane:

sekwens w różnych kolorach w pokerze; stryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

(1.2) pot. zez

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strʲit, AS: strʹit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stricik mrz.

Wiktionary

strobice

Strobice ( Struwitz, 1936–1945 Struwendorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Pakosławice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

strobil

1. ciało tasiemców złożone z członków wyodrębniających się z szyjki;
2. forma polipa krążkopławów w trakcie rozrodu bezpłciowego

SJP.pl

strobila

1. ciało tasiemców złożone z członków wyodrębniających się z szyjki;
2. forma polipa krążkopławów w trakcie rozrodu bezpłciowego

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

u tasiemców – ciało zbudowane z członów zwanych proglotydami,
- strobila anapolizyjna – człony nie odrywają się, jaja są wydalane przez otwór w macicy,
- strobila apolizyjna – człony maciczne odrywają się samoistnie;
u parzydełkowców – łańcuch talerzykowatych, młodych meduz (efyr) na ciele polipa.

Wikipedia

strobilacja

rodzaj rozmnażania bezpłciowego u parzydełkowców; strobilizacja

SJP.pl

strobilizacja

rodzaj rozmnażania bezpłciowego u parzydełkowców; strobilacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. rodzaj rozmnażania bezpłciowego występujący u jamochłonów polegający na oddzielaniu się młodocianych form meduzy od polipa;

Wiktionary

o cechach stroczkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

strocznikowate

rodzina grzybów z rzędu żagwiowców

SJP.pl

Strocznikowate ("Meruliaceae" P. Karst.) – rodzina grzybów należąca do rzędu żagwiowców ("Polyporales").

Wikipedia

strocznikowaty

o cechach strocznikowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

strofa

wyodrębniona graficznie część wiersza, powtarzający się w utworze poetyckim kilkuwierszowy układ rytmiczny o określonym układzie rymów; zwrotka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. część utworu lirycznego złożona z wersów

Wiktionary

Strofa (z stropha), zwrotka – jednostka wierszowa, tworząca zestaw pewnej liczby wersów, wyodrębnionych w całość i oddzielonych przerwą graficzną od innej całości. Stanowi całość znaczeniową, rytmiczną, przeważnie też składniową i intonacyjną. Strofa występuje tylko w utworze lirycznym, pełni istotną funkcję w rytmice i intonacji. Strofy mogą występować w wierszach każdego rodzaju: białym, wolnym, sylabicznym, tonicznym, sylabotonicznym, ale w wierszu wolnym mogą nie mieć charakteru regularnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten wiersz jest podzielony na cztery strofy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔfa, AS: strofa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. strofka

Przykłady

(1.1) Moim zdaniem wiersz ma większy rytm, gdy jest stroficzny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔˈfʲit͡ʃnɨ, AS: strofʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strofa ż., strofka ż.

Wiktionary

strofka

zdrobnienie od: strofa (zwrotka)

SJP.pl

strofoida

1. w matematyce: rodzaj krzywej płaskiej mającej równanie we współrzędnych biegunowych lub we współrzędnych prostokątnych;
2. zespół wersów wyodrębniony graficznie w tekście utworu poetyckiego i stanowiący odrębną całostkę treściową i kompozycyjną; występuje głównie w poezji współczesnej pisanej wierszem wolnym

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strofoida w matematyce – rodzaj krzywej płaskiej
strofoida w literaturze – wyodrębniony graficznie zespół wersów nie realizujący ustalonych wzorców budowy strofy

Wikipedia

strofowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

przym. strojny

Wiktionary

stroicielka

kobieta zajmująca się strojeniem instrumentów muzycznych

SJP.pl

stroicielski

→ stroiciel

SJP.pl

Patrz:

stroiciel

stroik

1. dekoracyjny dodatek do przedmiotu (np.: stroik do świeczki);
2. drobny element ubioru;
3. element instrumentu dętego, wzbudzający drgania słupa powietrza wytwarzającego dźwięk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: strój

(1.2) pot. ozdoba wykonana najczęściej z gałązek, sztucznych kwiatów i innych elementów dekoracyjnych

(1.3) muz. cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach

(1.4) etn. diadem przybrany wstążkami i kwiatami, stanowiący część kobiecego stroju regionalnego

(1.5) etn. daw. ozdobna opaska na głowę z koronki, jedwabiu itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stroik (klucz, maszynka) – element niektórych instrumentów strunowych szyjkowych, służący do regulowania wysokości dźwięku wydawanego przez strunę
stroik – element niektórych aerofonów piszczałkowych i idiofonów dętych
stroik przelotowy
stroik – odcinek linii transmisyjnej dołączony równolegle do obwodu i wnoszący doń określoną susceptancję
ozdoba głowy kobiecej: zdobna opaska („czółko”, podwstążnik) lub rodzaj diademu przybranego wstążkami i kwiatami
ozdobna kompozycja, zwykle roślinna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mama uszyła stroik dla mojej ulubionej lalki.

(1.2) Na białym obrusie leżał wigilijny stroik.

w muzyce:
1. piszczałka stroikowa - piszczałka, w której strumień wdmuchiwanego powietrza wprawia w drgania stroik;
2. widełki stroikowe - kamerton

SJP.pl

stroisz

1. elegancko kogoś ubierać; ozdabiać coś;
2. ustawiać instrumenty muzyczne nadając im właściwe brzmienie;
3. regulować odbiornik radiowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) leśn. chrust, drobne zielone gałęzie

(1.2) daw. tyka, żerdź wbita w ziemię do podpierania roślin

(1.3) daw. trzonek, stylisko

czasownik

(2.1) 2 os. lp. cz. teraźniejszego zob. stroić.

Wiktionary

(1.1) ubierać ozdobnie, odświętnie

(1.2) doprowadzać do stanu gotowości czy najlepszego porządku

(1.3) muz. nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun

(1.4) pogard. przesadnie ubierać

czasownik zwrotny

(2.1) stroić się → ubierać się elegancko, wytwornie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Popatrz jak Ania stroi swoje lalki!

(1.2) Wczoraj stroiłem lutnię, a dziś na koncercie ukażę wam jej moc i piękno.

(1.3) Mariusz, stroi gitarę.

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anna Sadowa-Stroińska (ur. 1945) – polska piosenkarka
Krzysztof Stroiński (ur. 1950) – polski aktor
Krzysztof Stroiński (ur. 1955) – polski aktuariusz
Marcin Stroiński (ur. ?–1800) – malarz lwowski
Marian Stroiński (1907–1957) – polski kompozytor, autor tekstów, dyrygent
Mikołaj Stroiński (ur. 1979) – polski kompozytor
Rafał Stroiński (ur. 1964) – polski piłkarz
Stanisław Stroiński (1719–1802) – malarz lwowski
Zdzisław Stroiński (1921–1944) – polski poeta

Wikipedia

strojców

Strojców – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Bolesław.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Miejscowość znajduje się nad rzeką Wisłą, około 80 km od Krakowa i 40 km od Tarnowa. Wieś utrzymuje się głównie z rolnictwa.

Wikipedia

strojec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strojec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Kampinos
Strojec – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Praszka
Strojec – dawna gmina wiejska istniejąca do 1870 roku w guberni kaliskiej
Strojec – dawna gromada w pow. wieluńskim, obecnie oleski

Wikipedia

strojek

nazwisko

SJP.pl

strojnica

strojnica włoska - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych

SJP.pl

Strojnica ("Graphosoma") – rodzaj pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny tarczówkowatych.

Pluskwiaki te mają kontrastowe ubarwienie ciała, złożone z pasów barwy czarnej i czerwonej lub pomarańczowej. Przedplecze ich pozbawione jest młotkowatych wyrostków na przednio-bocznych krawędziach. Tarczka jest duża, językokształtna, przykrywająca większość powierzchni półpokryw.

Wikipedia

strojnie

przysłówek

(1.1) w sposób piękny i z szykiem

(1.2) rzad. zachowując zasady harmonii, porządku

(1.3) muz. przest. grając właściwe dźwięki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strój mrz., strojność ż.

przym. strojny

czas. przystroić, stroić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) elegancko, ozdobnie, wykwintnie, wytwornie

(1.2) harmonijnie, zgodnie

Wiktionary

strojniej

stopień wyższy od przysłówka: strojnie

SJP.pl

strojniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: strojny

SJP.pl

strojnik

Strojnik ("Lampris guttatus"), nazywany też „rybą księżycową” – gatunek ryby strojnikokształtnej z rodziny strojnikowatych (Lamprididae). Jest to jedyna znana ryba przeprowadzająca termoregulację, stanowiącą do pewnego stopnia odpowiednik stałocieplności u ptaków i ssaków.

Wikipedia

strojnikokształtne

rząd morskich, głębinowych ryb promieniopłetwych

SJP.pl

Strojnikokształtne (Lampridiformes) – rząd morskich, głębinowych ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący nieliczne gatunki o zróżnicowanym wyglądzie. Większość ma owalny lub wężowaty kształt ciała. Pojawiły się w paleogenie. Są rzadko spotykane i słabo poznane.

Wikipedia

strojnisia

→ strojniś

SJP.pl

Patrz:

strojniś

żartobliwie: mężczyzna przesadnie dbający o swój wygląd; laluś, goguś, piękniś, fircyk

SJP.pl

Patrz:

strojniś

strojnoczub

strojnoczub amazoński - gatunek ptaka z rodziny bławatnikowatych

SJP.pl

strojnowski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jerzy Strojnowski – polski lekarz, filozof
Piotr Strojnowski – polski wokalista i muzyk
Władysław Strojnowski – polski urzędnik

(1.1) Wszystkie dziewczyny strojne były w korale.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strój mrz., stojnisia ż., stroiczka ż., stroik m., stroiciel m.; strojność ż.

czas. wystroić, przystroić, stroić ndk.

przysł. strojnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stylowy, modny

Wiktionary

strok

zawodnik siedzący za sternikiem i nadający tempo osadzie; szlakowy

SJP.pl

stroka

zawodnik siedzący za sternikiem i nadający tempo osadzie; szlakowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. sroka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anna Stroka – polska germanistka, literaturoznawca oraz wykładowca
Henryk Stroka – porucznik, powstaniec styczniowy, społecznik, pisarz i pedagog (brat Wincentego)
Wincenty Stroka – poeta, profesor gimnazjalny, poliglota i tłumacz (brat Henryka)
Małgorzata Stroka – polska szpadzistka

Strom – czeska grupa literacka
(8408) Strom – planetoida

Wikipedia

Wymowa:

IPA: strɔ̃m, AS: strõm

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

przysł. stromo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw. Śląsk Cieszyński stróm

Wiktionary

stroma

prawie prostopadły w stosunku do podłoża; pochyły; spadzisty

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stroma – inaczej podkładka u grzybów workowych
stroma – substancja w organizmach żywych
Stroma – szczyt w Masywie Śnieżnika
Stroma (wzniesienie) – w Masywie Śnieżnika

Karol Stromenger – fotograf
Karol Stromenger (krytyk muzyczny)
Zuzanna Stromenger

Wikipedia

stromeyeryt

[czytaj: stromejeryt] minerał, siarczek miedzi i srebra

SJP.pl

Stromeyeryt – minerał z gromady siarczków. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, jego nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego chemika Friedricha Strohmeyera.

Wikipedia

stromiec

1. wieś w Polsce;
2. szczyt w Górach Kaczawskich

SJP.pl

Stromiec – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminy Stromiec. Siedziba gminy Stromiec. Wieś zamieszkana jest przez 909 mieszkańców (2006).

Znajduje się na Mazowszu na terenie historycznego Zapilicza.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela.

Wikipedia

stromiecki

przymiotnik od: Stromiec

SJP.pl

stromiej

stopień wyższy od przysłówka: stromo

SJP.pl

stromizna

rzeczownik, rodzaj żeński

Synonimy:

(1.1) spadzisty

Wiktionary

strona

1. jedna z powierzchni książki, czasopisma, dokumentu, kartki;
2. powierzchnia ograniczająca jakąś bryłę; przestrzeń na krawędzi czegoś (np. szosy);
3. przeciwnik w procesie sądowym; uczestnik sporu; uczestnik układu;
4. forma czasownika;
5. umieszczone w internecie pod jednym adresem dane w postaci kompozycji tekstów, obrazów itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.

(1.2) umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś

(1.3) praw. jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie;

(1.4) gram. forma zdania zależna od wzajemnego stosunku podmiotu i orzeczenia;

(1.5) mat. w algebrze: jedna z dwóch zależności w równaniu lub nierówności rozdzielić znakiem równości lub nierówności

(1.6) uczestnik wojny, także sporu, kłótni, negocjacji, rozmów, umowy, małżeństwa, itp.

(1.7) analizowana, wyszczególniona cecha czegoś

(1.8) część sceny teatralnej, widoczna dla publiczności, ale umownie niewidoczna dla niektórych postaci przedstawienia; przen. ubocze

(1.9) inform. skrócenie od|strona internetowa.

(1.10) inform. jednostka logiczna pamięci komputerowych;

(1.11) zob. strony.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strona – jedna z dwóch powierzchni kartki
strona – numer porządkowy stronicy publikacji
strona – zbiór informacji wyświetlony na ekranie komputera za pomocą Internetu
strona – jednostka logiczna pamięci komputerowych
strona – jedna z dwóch powierzchni płyty gramofonowej
strona – osoba biorąca udział w postępowaniu sądowym lub administracyjnym
strona – kategoria gramatyczna
strona – pojęcie przestrzenno-geograficzne, jedna z czterech głównych stron świata
Strona – część wsi Putnowice Wielkie w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wojsławice
Strona – część wsi Uszew w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Gnojnik
Strona – część wsi Radkowice w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów
Strona – miejscowość we Włoszech

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na piętnastej stronie zaczyna się cykl ciekawych zdjęć.

(1.2) Jeśli nie ma chodnika, to należy iść lewą stroną drogi.

(1.3) Proces zakończył się, gdy strona pozwana zgodziła się wypłacić odszkodowanie.

(1.4) „Dom był kupiony przez ojca” to przykład zdania w stronie biernej.

(1.5) Jak widać, prawa strona jest tożsamościowo równa zeru.

(1.6) Za tymi drzewami znajduje się sztab strony przeciwnej.

(1.6) Strona ochrzczona ma prawo zawrzeć nowe małżeństwo ze stroną katolicką jeśli strona nieochrzczona zamieszkując najpierw w zgodzie bez obrazy Stwórcy, następnie odeszła bez uzasadnionej przyczyny.

(1.7) Z technicznej strony, ten projekt jest doskonały, ale niestety zbyt kosztowny.

(1.8) Aktor wygłosił długi monolog na stronie.

(1.9) Szczegółową ofertę można znaleźć na naszej firmowej stronie WWW.

(1.11) Jestem nowy w tych stronach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃na, AS: strõna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stronnik m., stronniczka ż., ustronie n., Stronie n., Ustronie n., stronienie n., stronniczość ż.

:: zdrobn. stroniczka ż.

:: zgrub. stronica ż.

czas. stronić ndk.

przym. stronniczy, postronny

przysł. stronniczo, postronnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stronica, kartka; skr. str., s.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strong – marka piwa
Strong – gmina w prowincji Ontario w Kanadzie
Strong – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Union
Strong – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Franklin
Strong (ang. Strong Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Chase
Strong (ang. Strong Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Franklin
Strong (ang. Strong Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman
Strong – album studyjny szwedzkiej wokalistki Anette Olzon
Strong – album niemieckiego piosenkarza Thomasa Andersa

Wikipedia

strongman

[czytaj: strongmen] zawodnik uprawiający rodzaj sportu siłowego polegającego na podnoszeniu lub przemieszczaniu przedmiotów o dużej masie; strongmen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zob. siłacz.

Wiktionary

Strongman ( Siłacz) – określenie zawodnika oraz dyscypliny sportu siłowego polegającej na podnoszeniu, podrzucaniu lub przemieszczaniu przedmiotów o dużej masie.

rzecz. Stronie n.

:: fż. stronianka ż.

przym. stroński

Wiktionary

stronianka

mieszkanka Stronia Śląskiego (miasta w Polsce)

stronicowanie

dzielić na strony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.3) zob. Stronie Wieś.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stronie – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
Stronie – część wsi Młynne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
Stronie – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Łukowica
Stronie – część wsi Grywałd w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w [[Krościenko nad Dunajcem (gmina)|gminie
Stronie – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Stryszów
Stronie – dawna gromada w powiecie limanowskim
Stronie – dawna gromada w powiecie wadowickim
Stronie – stacja kolejowa w Zakrzowie, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim
Stronie – zatoka na lewym brzegu Jeziora Czorsztyńskiego
Stronie Śląskie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃ɲɛ, AS: strõńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stronianin m., stronianka ż., strona ż.

przym. stroński

Wiktionary

tworzyć barierę między sobą a innymi osobami lub sprawami; alienować się, dystansować się, odgradzać się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

→ stronnik

SJP.pl

Patrz:

stronnik

stronniczość

→ stronniczy

SJP.pl

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieobiektywny, niesprawiedliwy, subiektywny, tendencyjny, uprzedzony

Wiktionary

stronnik

człowiek opowiadający się za kimś lub za czymś; zwolennik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek stający po czyjejś stronie, osobiście popierający jego sprawę

(1.2) zwolennik, popularyzator jakiejś idei

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strona ż., stronnictwo n., stronniczka fż.

czas. stronić ndk.

przym. stronniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poplecznik

Wiktionary

stronno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stronno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
Stronno – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
Stronno – przystanek kolejowy w Stronnie, w województwie kujawsko-pomorskim, w gminie Dobrcz

Wikipedia

stronność

rzadko:
1. przewaga funkcji prawej lub lewej strony ciała;
2. brak obiektywizmu, bezstronności; tendencyjność, stronniczość

SJP.pl

stronny

→ strona (głównie jako strona ciała, np. pomijanie stronne)

SJP.pl

stront

pierwiastek chemiczny o symbolu Sr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

Wiktionary

Stront (Sr, strontium) – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma stront?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔ̃nt, AS: strõnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stroncjanit m.

przym. strontowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Sr

Wiktionary

strontowy

→ stront

SJP.pl

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. bud. poziomy element konstrukcyjny budynku, najczęściej rozdzielający dwie kondygnacje;

(1.2) geol. górna powierzchnia ograniczająca warstwę skalną

(1.3) geol. górna powierzchnia jaskini

(1.4) stpol. trop

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: stropić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strop (budownictwo)
strop (lina) – pętla z liny; także: zawiesie
strop (geologia)
Strop (górnictwo)

SJP.pl

stropkowo

Stropkowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Zawidz. Ma status sołectwa. Leży nad Sierpienicą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

2 września 2011 w miejscowości miał wypadek motocyklowy Jarosław Wałęsa. Trafił do szpitala w stanie ciężkim.

Wikipedia

stropodach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. płaski dach, pozbawiony poddasza, na którym można urządzić taras

Wiktionary

Stroszki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Nekla.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

stroszowice

Stroszowice (niem. "Stroschwitz", 1936–1945 "Straßendorf")– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Lewin Brzeski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

stroszyć

zwykle o włosach, piórach, sierści:
1. czynić sterczącym, stojącym;
2. stroszyć się - wznosić się, sterczeć

SJP.pl

stroński

przymiotnik od: Stronie Śląskie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący, związany ze Stroniem, Stroniem Śląskim lub Stroniem Wsią

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bronisław Stroński – polski lekarz i wojskowy
Franciszek Stroński – polski bibliotekarz
Henryk Stroński – polski historyk
Stanisław Stroński – polski romanista, publicysta i polityk
Zdzisław Stroński – polski historyk, poseł na Sejm
Klucz stroński – historyczna nazwa dóbr ziemskich we wschodniej części ziemi kłodzkiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃j̃sʲci, AS: strõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stronie n., stronianin m., stronianka ż.

Wiktionary

strońsko

(1.2) przen. środ. mot. stary, pordzewiały samochód

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Strucel poldek poszedł na żyletki, już nawet z popychu nie odpalał – siara kompletna, autobusem musiał jeździć – pojazdem dla szarej masy życiowych errorów!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strucla ż., strucelka ż.

przym. struclowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) parch, sztrucel

Wiktionary

strucelka

zdrobnienie od: strucla

SJP.pl

strucla

podłużna, słodka bułka drożdżowa, nadziewana powidłami, makiem, owocami itp.; strucel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. podłużna słodka bułka drożdżowa, nadziewana masą makową lub powidłami;

Wiktionary

Nie mylić z: strudel.

Strucla – wyrób ciastkarski; rodzaj pieczywa cukierniczego nietrwałego, w postaci podłużnej słodkiej bułki drożdżowej z nadzieniem.

Strucle często wypiekane są z ciasta zwiniętego w rulon, jak rolada. Spotyka się je również w formie zaplecionej, podobnie do chałki w warkocz (co ma odwoływać się do Dzieciątka Jezus zawiniętego w pieluszki).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mama upiekła dziś struclę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrut͡sla, AS: strucla

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strucel m.

:: zdrobn. strucelka ż.

przym. struclowy

Wiktionary

struclowy

→ strucla

SJP.pl

Patrz:

strucla

strudel

bardzo cienkie, zwijane ciasto wypełnione jabłkami lub makiem, pieczone na maśle, podawane na ciepło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zjadłbym strudel z jabłkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrudɛl, AS: strudel

Wiktionary

Powiązane:

przym. strudlowy

Wiktionary

strudlowy

→ strudel

SJP.pl

Patrz:

strudel

strudzony

przymiotnik

(1.1) wyczerpany fizycznym wysiłkiem

(1.2) wyrażający zmęczenie fizyczne

(1.3) znużony długotrwałą lub monotonną sytuacją

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: dk. strudzić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Leżeli jak strudzeni żniwiarze, którzy zasłużyli na odpoczynek po bardzo znojnym dniu.

(1.1) Izraelici byli nad wszelką miarę strudzeni, ale Saul, jako że daleko było do zmierzchu, postanowił walczyć dalej.

(1.1) Ciężko, jak skazańcy posuwaliśmy się dalej do góry, gdyż byliśmy już strasznie strudzeni, aż łagodniejszym nieco upłazkiem dostaliśmy się pod ścianę turni szczytowej.

(1.2) Spoglądam na twarze gości w knajpie – posępne, spalone słońcem, brodate, strudzone.

(1.2) Gdy odpoczęły strudzone długotrwałą wędrówką nogi, Wojciuch i Kowalczyk ruszyli w dalszą drogę.

(1.3) Są prawdy, których nawet nie znają prorocy.
Ja, strudzony tęsknotą, odkrywam je w nocy.

(1.3) Były agent Secret Service, który nawet raz uratował życie prezydentowi, obecnie strudzony życiem, nieśmierdzący groszem (za to wódą i owszem) prywatny detektyw zdradzany przez żonę…

(1.3) Jeśli jesteś strudzony rutyną i szarością życia, wędrowcze, jest w Starym Mieście miejsce dla takich, jak Ty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trud mrz., strudzenie n., niestrudzoność ż.

czas. trudzić ndk., trudzić się ndk. strudzić dk., strudzić się dk., natrudzić dk., natrudzić się dk.

przym. niestrudzony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zmęczony, wyczerpany, zmordowany, spracowany, sfatygowany

(1.2) zmęczony

(1.3) znużony, zmęczony

Wiktionary

strug

narzędzie stolarskie drewniane (rzadziej metalowe); hebel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: struga

Wiktionary

Strug, hebel (z niem. "Höbel") – ręczne narzędzie do obróbki skrawaniem drewna i materiałów drewnopochodnych (płyty wiórowe, pilśniowe itp.). Stanowi go stalowe ostrze osadzone w korpusie z drewna, metalu lub innych tworzyw.

Strug znajduje wiele zastosowań – od najprostszych – czyli wyrównywania płaszczyzn lub krawędzi desek, przez bardziej zaawansowane – wykonywanie wrębów i wpustów do najbardziej skomplikowanych profili.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: struk, AS: struk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. struganie n., strugaczka ż., strugarka ż., strużka ż., wystruganie n., zastruganie n.

czas. strugać ndk., wystrugać dk., zastrugać dk.

przym. strugowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hebel; gw. Górny Śląsk hobel

Wiktionary

struga

1. ciecz płynąca, lejąca się wąskim pasmem
2. mała rzeczka, strumień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ciecz płynąca wąskim pasmem; płynąca, lejąca się woda, ciecz

(1.2) geogr. mała rzeczka

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) D. lp. od: strug

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: strugać

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

struga – ciek, „mała rzeka”
struga – pojęcie z zakresu mechaniki płynów
struga inaczej dżet w astronomii
Struga – miasto w Macedonii Północnej
Struha, Struga – wieś na Ukrainie, w rejonie nowouszyckim obwodu chmielnickiego
Struga – część miasta Marki
Struga – część miasta Szadek
Struga – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Stare Bogaczowice
Struga – część wsi Juncewo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski
Struga – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bytnica
Struga – część wsi Dąbrowa Miętkaw woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
Struga – część wsi Żarki w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Libiąż

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Struga cieczy spływała z góry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstruɡa, AS: struga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. strużka ż.

rzecz. strug mrz.

czas. strugać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) temperówka

Wiktionary

struganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|strugać.

Wiktionary

Struganie, gwarowo heblowanie - metoda obróbki skrawaniem polegająca na wiórowym usuwaniu materiału przez jednoostrzowe narzędzie wykonujące ruch prostoliniowy przerywany.

Wikipedia

Powiązane:

czas. strugać ndk.

rzecz. strug mrz.

Wiktionary

struganka

rzadko: wystrugany przedmiot

SJP.pl

strugarka

1. maszyna do obróbki płaszczyzn i powierzchni metalowych;
2. ręczne narzędzie do wygładzania powierzchni drewna; heblarka;
3. ręczne narzędzie do korowania i strugania powierzchni drewna; korownik, okrzesywaczka;
4. potocznie: narzędzie do ostrzenia ołówków i kredek; temperówka, ostrzałka, strugawka, podstrugiwaczka, zastrugaczka, ostrzynka, strugaczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) masz. obrabiarka do obróbki skrawaniem płaszczyzn,

Wiktionary

Strugarka – obrabiarka do obróbki skrawaniem płaszczyzn.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dłutownica to typ strugarki pionowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: struˈɡarka, AS: strugarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strug mrz.

(1.1) obrabiać drewno poprzez ścinanie podłużnych wiór

(1.2) wygładzać drewno

(1.3) wycinać, rzeźbić coś w drewnie ostrym narzędziem

(1.4) pot. udawać kogoś

nazwisko

SJP.pl

strukczaszy

dworzanin, obsługujący przy stole podczas uczty wyłącznie władcę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. adm. nadworny urzędnik książęcy lub królewski mający pieczę nad stołem podczas uczty;

(1.2) hist. w późniejszej Rzeczypospolitej tytularny urzędnik ziemski;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Że to jednak do uczty stała chęć nas bierze, bądź mi wielkim strukczaszym, młody bohaterze.

(1.2) W progu ukazała się poważna postać strukczaszego w paradnym stroju, kontusz na wyloty, żupan niebieski atłasowy, pas złocisty i buty kurdybanowe czerwone…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strukczaszyc mos., strukczaszyna ż., strukczaszanka ż., strukczaszostwo n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) trukczaszy, strukczy; stołowy, krajczy

Wiktionary

struktur

forma rzeczownika.

(1.1) D. lm. od: struktura

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstruktur, AS: struktur

Wiktionary

struktura

układ i wzajemne zależności poszczególnych elementów stanowiących pewną całość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

Wiktionary

Struktura ( structura „budowa, sposób budowania”):

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez cały rok policja usiłowała rozgryźć strukturę siatki przestępczej.

dotyczący strukturalizacji

SJP.pl

strukturalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. nauk. szt. interdyscyplinarny nurt filozoficzno-naukowy zajmujący się analizą struktury zjawisk, a nie ich genezą ani funkcją;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strukturalizm (architektura)
strukturalizm (filozofia)
strukturalizm (językoznawstwo)
strukturalizm (psychologia)
strukturalizm (socjologia)
strukturalizm (sztuka)
strukturalizm w badaniach literackich
strukturalizm – w dydaktyce, teoria doboru treści nauczania
Ferdinand de Saussure
Claude Lévi-Strauss (zapoczątkował strukturalizm w teorii kultury)
Michel Foucault

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój mąż, jako ideologiczny zwolennik strukturalizmu, pozwolił Kubusiowi rozkręcić blender na części.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. struktura ż., strukturalista m., strukturalistka ż., strukturalizacja ż., strukturyzacja ż., strukturalizowanie n.

czas. strukturalizować

przym. strukturalny, strukturowy, strukturalistyczny, strukturalizacyjny

przysł. strukturalnie, strukturalistycznie

Wiktionary

strukturalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

uwzględniający wzajemne relacje poszczególnych elementów; odnoszący się do budowy czegoś; wynikający ze struktury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący struktury

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Głównym motywem strukturalnym krzemianów są czworościany zbudowane z krzemu znajdującego się w środku i otoczonego czterema atomami tlenu umieszczonymi na wierzchołkach.

(1.1) Konsekwencją erozji jest zmniejszenie obiektu, zniknięcie wąskich gałęzi i małych obiektów, likwidacja szumu, rozszerzenie się „dziur” w niespójnym obszarze – przyjmują one kształt elementu strukturalnego.

(1.1) Strukturalne podobieństwa składu osobowego, form organizacyjnych czy faz rozwojowych nie muszą bynajmniej przesądzać o zbieżnościach pod innymi względami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. struktura ż., strukturalizacja ż., strukturalizm mrz.

czas. strukturalizować ndk.

przysł. strukturalnie

Wiktionary

strukturotwórczy

mający wpływ na powstawanie struktur

mieszkanka Strumienia (miasta w Polsce)

SJP.pl

strumienica

urządzenie do przenoszenia cieczy, gazu lub ciała sypkiego, niemające części ruchomych; dzieli się na ejektory i iniektory

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strumienno – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie
Strumienno – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik
Strumienno – dawna gromada w pow. krośnieńskim

Wikipedia

strumień

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. hydrol. mały naturalny ciek wodny;

(1.2) ciecz lejąca się wąskim pasmem

(1.3) przen. duża ilość poruszających się osób lub rzeczy

(1.4) inform. transmisja dostarczająca dane multimedialne przez Internet

Wiktionary

Strumień (strumyk) – mały naturalny ciek, zazwyczaj uchodzący do rzeki. Strumienie płyną w terenie o różnicowanej rzeźbie, w wąskim, płytkim korycie o niewielkim spadku i zlewni na ogół nieprzekraczającej 20 km². W Polsce są najczęściej spotykane na pogórzach i w najwyższych partiach pojezierzy. Strumienie okresowe mogą powstawać po silnych opadach deszczu, roztopach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak łania pragnie wody ze strumieni, moja dusza pragnie Ciebie, Boże!.

(1.2) Z pękniętej rynny tryska strumień deszczówki.

(1.2) Strumień gorący wpływa do wymiennika ciepła przy wysokiej temperaturze a opuszcza go przy niskiej.

(1.3) Ze wsi do miast napływał nieprzerwany strumień ludzi.

(1.4) Dane te pojawiają się w źródle danych i przyjmują postać strumienia danych.

Synonimy:

(1.1) strumyk

Wiktionary

strumycznik

strumycznik zwyczajny - gatunek owada z rzędu sieciarek

SJP.pl

strumyk

1. niewielki strumień; rzeczka;
2. mała strużka jakiejś cieczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od strumień

(1.2) mały strumień

(1.3) strużka cieczy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strumyk – strumień, dopływ Słupi
Strumyk – wieś w woj. dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Góra
Strumyk – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Kramsk
strumień, struga

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Między pagórkami wił się strumyk.

(1.3) Strumyki deszczu ściekały po szybie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrũmɨk, AS: strũmyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strumień m.

:: zdrobn. strumyczek m.

przym. strumieniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) strumyczek

(1.2) rzeczka, strużka, przest. ponik

Wiktionary

strumykowy

→ strumyk

SJP.pl

Patrz:

strumyk

struna

sprężysta nić odpowiednio naciągnięta, stanowiąca źródło dźwięku w instrumentach strunowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

(1.2) sport. elastyczna nić z jelit bydlęcych lub z tworzywa sztucznego, używana do wyrobu rakiet tenisowych

(1.3) bud. sprężający element konstrukcyjny

(1.4) zob. struna grzbietowa.

(1.5) zob. struna głosowa.

(1.6) zob. struna kosmiczna.

Wiktionary

Struna – źródło dźwięku (wibrator) w chordofonach (instrumentach strunowych). Struny mogą być wykonane z metalu, włókien naturalnych (m.in. jedwab), tworzywa sztucznego (przeważnie nylon), lub odpowiednio spreparowanych jelit zwierzęcych (instrumenty smyczkowe).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chórem ozwały się różowe czaple, błękitne żurawie i białe łabędzie na wodach, pawie i bengali w lasach, a do wtóru im rozlegały się dźwięki strun, nawiązanych na muszlę perłową, i słowa ludzkiej pieśni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrũna, AS: strũna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strunowiec mzw., podstrunnik mrz., strunowce lm nm.

przym. strunny, strunowy

przysł. strunowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) linka

Wiktionary

struniak

nowotwór łagodny umiejscowiony najczęściej w okolicy krzyżowo-ogonowej

SJP.pl

Wikipedia

strunka

zdrobnienie od: struna

SJP.pl

Struna – dawna leśniczówka na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, w gminie Strunojcie.

Wikipedia

strunnik

część instrumentu strunowego, służąca do zaczepiania strun; strunociąg

SJP.pl

Wikipedia

strunny

przymiotnik

(1.1) daw. wydobywający się ze strun

(1.2) daw. mający struny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. struna ż.

Wiktionary

strunobeton

w budownictwie: beton sprężony

SJP.pl

strunowce

najbogatszy typ zwierząt wtóroustych, obejmujący około 44 tys. gatunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chordata|Bateson|ref=tak., typ wtóroustych z królestwa zwierząt;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: strunowiec

Wiktionary

Strunowce (Chordata, od gr. i łac. "chorda" – struna) – zwierzęta dwubocznie symetryczne, wtórouste, które na jednym z etapów rozwoju osobniczego mają następujące sześć charakterystycznych cech budowy:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najbardziej bazalną grupą strunowców są osłonice (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. struna ż., strunowiec mzw.

Wiktionary

strunowiec

przedstawiciel najbogatszego typu zwierząt wtóroustych, u których w stadium zarodkowym lub przez całe życie występuje struna grzbietowa

SJP.pl

strunowy

przymiotnik

(1.1) przym. od struna

Wiktionary

Wymowa:

strupek

niewielki strup

SJP.pl

strupel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa, Czerniaków, Gniezno., zwykle środ. przestęp. dozorca, stróż

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A skoro się już dostatecznie ściemni, dostanę się […] do pustego sklepu, skąd dopiero, po nagromadzeniu potrzebnej nam ilości towaru, wyniesiemy takowy na tyły podwórza, będącego pod bezdośredniem nadzorem wzmiankowanego strupla.

(1.1) Stróża papirosem poczęstowałem […], i dulił cieć razem ze mną […]. Naraz słyszę giewałt i jakiściś raban w podwórzu, strupel chodu do środka, aż tu patrzę, a bramę ci zamykają […].

(1.1) […] stróż drzemał pod bramą […]. — Za widno, z powrotem możnaby się natknąć na strupla! — zdecydował.

Wiktionary

Powiązane:

przym. strupelski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw. Czerniaków, Warszawa cieć, dzwoniec

Wiktionary

strupiasty

w medycynie: mający postać strupa, pokryty strupami

SJP.pl

strupiały

taki, który strupiał (stał się trupem, zamarł, zmartwiał)

SJP.pl

strupice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strupice – część miasta Jelenia Góra
Strupice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
Strupice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów
Strupice – dawna gmina wiejska w woj. wrocławskim (dzisiejsze woj. dolnośląskie)

Wikipedia

strupiechów

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) taki, który należy do strusia

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od struś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstruɕi, AS: struśi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. struś m., strusica ż., strusina ż., strusię n., strusiątko n., Struś m./ż., strusiarnia ż., strusiowate nmos.

przym. strusiowaty

Wiktionary

strusiarnia

pomieszczenie dla strusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie dla strusi

Wiktionary

Powiązane:

przym. strusi

rzecz. struś mzw., strusina ż., strusica ż.

Wiktionary

strusica

samica strusia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. samica strusia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po wybiegu spacerowała strusica z młodym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strusiarnia ż., strusina ż., strusiątko n., strusię n., strusiowate nmos.

:: fm. struś m.

przym. strusi, strusiowaty

Wiktionary

strusina

mięso strusie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso ze strusia

(1.2) kulin. potrawa ze strusiny (1.1)

Wiktionary

Strusina – największa pod względem ludności dzielnica Tarnowa. Na koniec 2022 roku osiedle Strusina liczyło 12 959 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na całym świecie strusina uznawana jest za przysmak, a w Polsce nie chcą jeść. Pan Kocik osobiście degustował strusie mięso.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. struś m., strusica ż., strusiątko n., strusię n., strusiowate nmos., strusiarnia ż.

Struszewo (kaszub. "Strëszewò", niem. "Strussow") – wieś kaszubska w Polsce położona na Pojezierzu Bytowskim, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Borzytuchom. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

strut

kulisty twór w żołądku przeżuwaczy (np. kóz, krów), powstający z niestrawnych cząstek pokarmu oraz połkniętej w czasie linienia sierści; bezoar

SJP.pl

Strut – dziesiąty album studyjny amerykańskiego wokalisty Lenny’ego Kravitza, który został wydany 23 września 2014 roku pod szyldem wytwórni Roxie Records założonej przez samego artystę.

Wikipedia

strutiozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny nodozaurów; pleuropelt

SJP.pl

Wikipedia

struty

zaszkodzić czyjemuś zdrowiu

SJP.pl

struwać

potocznie: szkodzić czyjemuś zdrowiu przez podawanie niewłaściwego pokarmu

SJP.pl

struwit

minerał, uwodniony fosforan amonowo-magnezowy

SJP.pl

Struwit lub też guanit (fosforan magnezowo-amonowy) – mineralny, nieorganiczny związek chemiczny, opisany po raz pierwszy w 1845 roku.

Wikipedia

struwitowy

→ struwit

SJP.pl

Patrz:

strużka

mała struga, strumyk; strużyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała struga

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strużka – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bobrowice
Strużka – osada w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice
Strużka – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Koczała
Strużka – część wsi Iwanowice w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki
Strużka – struga, dopływ rzeki Błotnicy
Strużka – struga, dopływ potoku Sowinki
Strużka – struga, dopływ rzeki Gwdy (jez. Wierzchowo)
Strużka – struga, dopływ rzeki Małej Wierzycy
Strużka – strumień, dopływ rzeki Bukowiny
Strużka – strumień, dopływ strumienia Karwiny (Pogorzeliczki)
Szum (dawniej Strużka) – rzeka, dopływ rzeki Tanwi
Strużanka, Strużki, Strużnica, Strużyna, Strużyny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kula przebiła bramę na wylot, pozostawiając po sobie niewielką dziurę, przez którą do środka wpłynęła strużka słonecznego światła, oświetlając boczną burtę dostawczaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstruʃka, AS: struška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. struga ż., strug mrz.

przym. strugowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw. Śląsk Cieszyński szczurek

Wiktionary

strużki

wióry, strużyny

SJP.pl

strużka;
1. mała struga, strumyk;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) odpadki powstałe podczas obróbki metalu, drewna itp.; ostrużyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zwykle lm. strużyny, odpad, wiór powstający przy struganiu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strużyna - odpadki powstałe przy obróbce drewna, metalu itp. w postaci wiórów
Strużyna – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno
Strużyna – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
Strużyna – potok, dopływ Łużycy
Strużyna – kanał, dopływ Łączy w woj. lubuskim
Strużyna – potok, dopływ Odry
Strużyna – dawna gromada w pow. morąskim
Strużyna – nazwisko
Strużanka, Strużka, Strużki, Strużnica, Strużyny
Zastruże

Wikipedia

strużyny

wióry, strużki

SJP.pl

Strużyny ( "Flußvorwerk") – osada w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Bledzew. Wchodzi w skład sołectwa Goruńsko.

W latach 1975–1998 osada położona była w województwie gorzowskim.

Wikipedia

strużyński

nazwisko

SJP.pl

strwiąż

rzeka w dorzeczu Dniestru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka we wschodniej Polsce i na zachodniej Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: str̥fʲjɔ̃w̃ʃ, AS: str̦fʹi ̯õũ̯š

Wiktionary

strwolotka

ryba z rzędu okoniokształtnych zamieszkująca tropikalne rejony oceanów

SJP.pl

Strwolotka ("Dactylopterus volitans") – gatunek ryby z rodziny strwolotkowatych (Dactylopteridae).

Wikipedia

strych

przestrzeń nad najwyższym stropem lub sklepieniem, pod pokryciem dachowym, jako najwyższa kondygnacja budynku; poddasze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strych – przestrzeń pod więźbą dachową budynku, zazwyczaj o przeznaczeniu gospodarczym (schowek, suszarnia, pralnia itp.)
Strych – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Kaliska
Strych – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Maciejowice
Strych – dawna gromada

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na widok ojca uciekała po prostu do swego pokoiku na piętrze, położonego tuż obok strychu.

(1.1) Matka zabroniła dzieciom bawić się na strychu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨx, AS: stryχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. stryszek m.

jeden z najbardziej toksycznych alkaloidów o niezwykle gorzkim smaku, wykorzystywany jako trutka na szczury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. toksykol. silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

Wiktionary

Strychnina – organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący w nasionach kulczyby wroniego oka, posiadający silne właściwości toksyczne (LD50=16 mg/kg szczur, śmiertelne dawki doustne zarejestrowane dla dorosłych ludzi są rzędu 30–120 mg, choć znany jest przypadek przeżycia po spożyciu 3,75 g).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Badanie ujawniło symptomy zatrucia strychniną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨxʲˈɲĩna, AS: stryχʹńĩna

Wiktionary

Powiązane:

przym. strychninowy

Wiktionary

strychninowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze strychniną, dotyczący strychniny, zawierający strychninę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strychnina ż.

Wiktionary

strychowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|strychować.

Wiktionary

Strychowanie – ocieranie jednej o drugą wewnętrznych części kończyn przednich lub tylnych w ruchu u konia, mogące prowadzić do okaleczenia. Jest rezultatem niewłaściwego sposobu poruszania się konia. Aby uchronić wierzchowca przed strychowaniem, zakłada się mu ochraniacze (strychulce) lub bawełniane bandaże chroniące pęciny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. niestrychowanie n.

czas. strychować ndk.

Wiktionary

strychować

czasownik

ochraniacz zakładany na staw pęcinowy konia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ochraniacz zakładany na pęciny zwierzętom pociągowym i wierzchowym dla zapobieżenia kaleczeniu („strychowaniu”)

(1.2) deseczka do usuwania nadmiaru towarów sypkich, np. zboża, poprzez przesuwanie jej po krawędzi naczynia - miary

(1.3) deseczka lub naprężony sznurek do obcięcia nadmiaru materiału, przesuwany po krawędzi formy do wyrobu cegieł, oraz wygładzania powierzchni cegły w czasie jej formowania

(1.4) łow. krótko obcięty ogon wyżła niemieckiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨˈxulɛt͡s, AS: stryχulec

Wiktionary

strychówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. pędzel do smarowania chleba wodą przed włożeniem do pieca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨˈxufka, AS: stryχufka

Wiktionary

Powiązane:

czas. strychować ndk.

Wiktionary

stryczek

1. sznur z pętlą stosowany do wieszania skazańców;
2. potocznie: kara śmierci przez powieszenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. sznur zakończony pętlą zakładaną na szyję skazanym na śmierć przez powieszenie

(1.2) książk. przen. śmierć przez powieszenie

(1.3) daw. mors. na statku: odcinek liny zakończony z obu stron węzłami zawiązanymi w oka; także. odcinek łańcucha zakończony pierścieniami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kat założył mordercy stryczek na szyję.

(1.2) Za zdradę czeka was stryczek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɨt͡ʃɛk, AS: stryček

Wiktionary

(1.1) stryjeczny, stryjny

Wiktionary

stryczowice

Stryczowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Waśniów. Ma status sołectwa.

Wieś w województwie sandomierskim była własnością Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła (Sierotki) w latach 1576–1578. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

strydulacja

wydawanie dźwięków przez wiele zwierząt bezkręgowych podczas pocierania różnych części ciała

SJP.pl

Strydulacja ("stridulatio") – wydawanie dźwięków poprzez pocieranie różnych części ciała. Wiele zwierząt bezkręgowych, głównie owady, skorupiaki i pajęczaki, wykształciło wyspecjalizowane aparaty strydulacyjne – najczęściej znajdują się na skrzydłach i odnóżach.

Wikipedia

strydulacyjny

aparat strydulacyjny - narząd umożliwiający bezkręgowcom (głównie owadom i pajęczakom) wydawanie dźwięków poprzez pocieranie swoich części ciała

SJP.pl

stryfić

potocznie: przestraszyć się; zestrachać się

SJP.pl

stryj

brat ojca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) brat ojca;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stryj, stryjek – nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do brata ojca
Stryj – rzeka, prawy dopływ Dniestru
Stryj – miasto na Ukrainie, położone nad rzeką Stryj
Stryj – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Kłoczew
Stryj – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie łohojskim
Zbigniew Stryj – polski aktor filmowy i teatralny
Stryj – hromada miejska w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego
Stryj – stacja kolejowa w Stryju, w obwodzie lwowskim

(1.1) stpol. stryj

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stryj m., stryjek m., stryjenka ż., stryjna ż., stryjostwo m., stryk m.

przym. stryczny, stryjeczny, stryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stryj, stpol. stryk

Wiktionary

stryjecki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Ej, stryjek dziś taki surowy, kto to widział! — odrzekł Zdobcio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɨjɛk, AS: stryi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stryjec mos., stryj m., stryjaszek m., stryjcio m., stryjenka ż., stryjostwo n.

rzecz. stryj mos., stryjek mos., stryjostwo n., stryjaszek mos., stryjcio mos., stryjec mos.

przym. stryjowski, stryczny, stryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciotka, stryjna; gw. Górny Śląsk stryjno

Wiktionary

stryjewo

Stryjewo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Leży nad wschodnim brzegiem Jeziora Stryjewskiego.

Wikipedia

stryjewski

nazwisko

SJP.pl

stryjeński

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tadeusz Stryjeński (1849–1943) – architekt
Karol Stryjeński (1887–1932) – architekt
Aleksander Stryjeński (1803–1875) – oficer
Jan Stryjeński (1922–1996) – architekt
Zygmunt Karol Stryjeński (1784–1843) – generał brygady
Jacek Stryjeński (1922–1961) – szwajcarski malarz i dekorator wnętrz
Władysław Stryjeński (1889–1956) – psychiatra i prawnik
Zofia Stryjeńska

Wikipedia

stryjkowo

Stryjkowo (niem. "Sternberg") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński.

stryjno

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stryjenka

Wiktionary

Stryjno – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wińsko.

Wikipedia

stryjny

przymiotnik

(1.1) stpol. stryjeczny

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: stryjna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stryjec mos., stryj m., stryjek m., stryjenka ż., stryjna ż., stryk m., stryjostwo m.

przym. stryjeczny, stryczny

Wiktionary

Synonimy:

przym. stryczny, stryjny

dawniej albo gwarowo: brat ojca; stryjek

SJP.pl

Stryków – miasto w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Stryków. Był miastem szlacheckim.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto liczyło 3478 mieszkańców przy gęstości zaludnienia na poziomie 426,7 osoby/km².

Stryków położony jest w historycznej ziemi łęczyckiej, na obszarze Wzniesień Łódzkich, nad rzeką Moszczenicą, na północny wschód od Łodzi. W obrębie miasta znajduje się zalew o powierzchni 9 ha.

Wikipedia

stryskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stryskować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. stryskować ndk.

Wiktionary

stryskować

czasownik

(1.1) stpol. narzekać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨˈskɔvat͡ɕ, AS: stryskovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stryskowanie n.

Wiktionary

stryszawa

wieś w Polsce

SJP.pl

Stryszawa – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w zachodniej części powiatu suskiego, siedziba gminy Stryszawa.

Wikipedia

stryszawski

przymiotnik od: Stryszawa

SJP.pl

stryszek

zdrobnienie od: strych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki strych

Wiktionary

Stryszek – niestandaryzowana kolonia wsi Brzoza w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, gminie Nowa Wieś Wielka.

W latach 1975–1998 Stryszek należał do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mógłbyś przynieść ze stryszku stary kuferek dziadka Janka?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strych mrz.

przym. strychowy

Wiktionary

stryszowski

przymiotnik od: Stryszowa, Stryszów

SJP.pl

stryszów

wieś w Polsce

SJP.pl

Stryszów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy Stryszów.

Miejscowość położona jest u stóp góry Chełm w paśmie Beskidu Makowskiego.

W miejscowości jest stacja kolejowa Stryszów.

Wikipedia

stryt

dawniej: sekwens w różnych kolorach w pokerze; strit

SJP.pl

strywializowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) Po otrzymaniu zlecenia dowódca oddziału kpt. Adam Borys „Pług”, cichociemny, wyznaczył do przeprowadzenia zamachu grupę żołnierzy z I plutonu, pod dowództwem st. strz. Jerzego Zborowskiego „Jeremiego”.

(1.2) Ponadto, jak na średni moździerz przystało, charakteryzuje się on wysoką szybkostrzelnością na poziomie 20 strz./min.

Wiktionary

strzaliński

nazwisko

SJP.pl

strzap

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. podlotek

Wiktionary

strzapocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kudłacz (człowiek)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kudłacz (zwierzę)

Wiktionary

strzaskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|strzaskać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. strzaskać dk.

Wiktionary

strzaskać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) z dużą siłą rozbić na kawałki

(1.2) doznać poważnej kontuzji kostnej części ciała

czasownik zwrotny dokonany strzaskać się (ndk. brak)

(2.1) rozbić się na kawałki w wyniku uderzenia

(2.2) pot. mocno opalić się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzaskanie n.

Wiktionary

strzał

1. moment, w którym z lufy broni palnej wylatuje pocisk; wypuszczenie strzały;
2. odgłos wystrzału;
3. wybuch ładunku w kopalni lub kamieniołomie zakładanego w celu odłupania kawałka skały;
4. uderzenie kierujące piłkę lub krążek w stronę bramki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. wystrzelenie strzały lub pocisku z broni

(1.2) sport. uderzenie, kopnięcie piłki

(1.3) pot. próba losowego zgadnięcia odpowiedzi

(1.4) pot. zapłodnienie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: strzała

1. znak wskazujący kierunek, mający postać schematycznie narysowanej strzały;
2. igła wskazująca na tarczy z podziałką odpowiednią wartość w urządzeniach pomiarowych;
3. zabawka składająca się z ostrza i plastikowych skrzydełek lub podobna, którą można rzucać do tarczy;
4. pasek białej sierści na czole konia;
5. jedna z dwóch kości goleni, łącząca się z piszczelą; kość strzałkowa;
6. bezkręgowiec morski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: strzała

(1.2) linia z grotem, symbol wskazujący kierunek albo miejsce

(1.3) metrol. wskazówka pokazująca wartość mierzonej wielkości fizycznej

(1.4) bot. nazwa systematyczna|Sagittaria|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych;

(1.5) anat. pot. kość strzałkowa;

(1.6) rzutka do gry w lotki

(1.7) pot. telekom. pojedynczy sygnał telefoniczny służący jako umowny znak

(1.8) pasek białej sierści na czole konia

(1.9) każda z dwóch bruzd w kopycie konia

(1.10) pot. tabliczka drogowskazu

(1.11) fiz. najwyższy punkt fali stojącej

(1.12) mat. w teorii kategorii: morfizm

(1.13) fiz. strzałka czasu: kierunek upływu czasu

(1.14) geom. strzałka łuku: odcinek stanowiący różnicę promienia koła prostopadłego do cięciwy ograniczającej odcinek koła oraz wysokości trójkąta wyznaczonego przez ramiona kąta środkowego i tę cięciwę;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strzałka – rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych; np. strzałka wodna
strzałka – jedna z kości goleni
strzałka – element kopyta koniowatych
strzałka (Sagitta) – rodzaj bezkręgowców morskich, np. strzałka bałtycka, strzałka mała
strzałka miłosna – struktura wapienna lub chitynowa, wytwarzana przez niektóre gatunki obupłciowych ślimaków
Strzałka – strumień, dopływ Słupi
Strzałka – potok, dopływ Studnicy
strzałka – w teorii kategorii inna nazwa morfizmu
strzałka – w geometrii wysokość odcinka koła
strzałka – najwyższy punkt fali stojącej
topologia strzałki (prosta Sorgenfreya) – topologia na \mathbb{R}
strzałka czasu

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Wstaję i ruszam w drogę zgodnie z adresem, który na szczęście zanotowałam, sporządzając dokładny szkic ze strzałkami.

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzałkowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Stupsk
Strzałkowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Łukta
Strzałkowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Strzałkowo
Strzałkowo – część miasta Goleniów, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów
Strzałkowo – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim
Strzałkowo – stacja kolejowa w Strzałkowie, w powiecie słupeckim, w województwie wielkopolskim
Strzałkowo – oboczna nazwa jeziora Strzałkowskiego w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wągrowiec
Strzałkowo – dawna gromada

Wikipedia

strzałkowski

przymiotnik od: Strzałkowa, Strzałkowo, Strzałków

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jerzy Strzałkowski (1911-1991) – polski wojskowy
Jerzy Strzałkowski (1926-2008) – polski dziennikarz
Krzysztof Strzałkowski – polski samorządowiec i urzędnik
Piotr Strzałkowski – polski informatyk i fizyk
Roman Strzałkowski – polski uczeń, ofiara Poznańskiego Czerwca
Stefan Strzałkowski – polski polityk, nauczyciel i samorządowiec
Wiesław Strzałkowski – polski prawnik, poeta, polityk i nauczyciel akademicki
Wojciech Strzałkowski – polski menedżer i przedsiębiorca
Zbigniew Strzałkowski (1929–1993) – polski tancerz, choreograf
Zbigniew Strzałkowski (1933-2017) – polski poeta i prozaik
Zbigniew Strzałkowski (1958–1991) – polski duchowny katolicki, franciszkanin
Strzałkowski – herb szlachecki, odmiana herbu Ostoja

Wikipedia

strzałkowy

→ strzałka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany ze strzałką, mający postać strzałki

(1.2) anat. biegnący od przodu ku tyłowi

(1.3) anat. związany ze strzałką (kością strzałkową)

Wiktionary

Patrz:

strzałka

Powiązane:

rzecz. strzałka ż., strzelanina ż., strzelec mos.

przym. strzelecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) sagitalny

Wiktionary

strzałokrzyżowiec

członek narodowego, węgierskiego ugrupowania z okresu II wojny światowej, opowiadającego się za współpracą z Niemcami

SJP.pl

strzałowaty

przypominający strzałę, podobny do strzały

SJP.pl

strzałowe

górnik pracujący w kopalni przy robotach strzałowych

SJP.pl

strzałowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzałowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Miłowidy
Stralsund (Strzałowo) – miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, siedziba powiatu Vorpommern-Rügen
Strzałowo – osada województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Piecki
Rezerwat przyrody Strzałowo – leśny rezerwat przyrody w województwie warmińsko-mazurskim, w granicach Mazurskiego Parku Krajobrazowego

Wikipedia

strzałowy

górnik pracujący w kopalni przy robotach strzałowych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze strzałem, dotyczący strzału

(1.2) związany ze strzałą, dotyczący strzały

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) górnik zajmujący się zakładaniem ładunków wybuchowych i ich detonacją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzelec mos., strzelanina ż., strzelanie n., strzałka ż., strzał m., strzała ż.

czas. strzelać

przym. strzelecki

Wiktionary

strzałówka

wieczernica strzałówka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

SJP.pl

strzebielewo

Strzebielewo (do 1945 Strebelow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dolice, 10,5 km na północny zachód od Dolic (siedziby gminy) i 9 km na południowy wschód od Stargardu (siedziby powiatu). We wsi znajduje się przystanek kolejowy Strzebielewo Pyrzyckie, skąd można dojechać do Poznania, Szczecina i Świnoujścia.

Wikipedia

strzebielinko

Strzebielinko (kaszb. "Strzebielinkò", niem. "Strzebielinken", "dawniej Strzebielino") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Gniewino przy trasie linii kolejowej Wejherowo-Choczewo-Lębork (obecnie zawieszonej). Wieś jest częścią składową sołectwa Gniewino.

Wikipedia

strzebielino

Strzebielino (nazwa oboczna: Strzebielino Morskie, kaszb. "Strzebielëno") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Łęczyce, w pradolinie Łeby, na wschodnim skraju Puszczy Wierzchucińskiej.

(1.1) pokrycie dachu wykonane ze słomy lub trzciny;

(1.2) przen. bujne, zmierzwione włosy

Wiktionary

Strzecha – pokrycie dachowe ze słomy lub trzciny wykonywane na dachach o dużym spadku. Obecnie przeżywa renesans w budownictwie regionalnym (zajazdy) jak i w budownictwie mieszkalnym.

Grubość strzechy na budynkach mieszkalnych to ok. 35 cm. Oryginalne dachy kryte strzechą można spotkać m.in. na Pogórzu Karpackim, Mazowszu, Polesiu, Kaszubach i w Zachodniopomorskiem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Strzechę wykonywano dawniej ze słomy żytniej.

(1.1) Moją rzeczą jest podtrzymywać ogień oraz utykać gęsto strzechę, by nie przemokła od deszczu, i mocno, by wiatr nie poniósł jej na drzewa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛxa, AS: sṭšeχa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strześniak m., strzeszak m., strzecharz m., strzecharstwo n.

Wiktionary

strzechacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. duży kapelusz góralski

Wiktionary

strzecharstwo

rzemiosło polegające na kryciu dachów strzechą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

rodzaj mchów z rodziny strzechwowatych

SJP.pl

strzeganowice

Strzeganowice (niem. "Paschwitz") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

strzegocice

Strzegocice – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Pilzno. Ma status sołectwa. Leży ok. 4 km od Pilzna.

W Strzegocicach-Bielowy znajduje się rektorat pw. Miłosierdzia Bożego i Matki Bożej Fatimskiej, który został ustanowiony 1 września 2022 roku.

Wikipedia

strzegom

miasto w województwie dolnośląskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. miasto w województwie dolnośląskim;

Wiktionary

Strzegom (łac. "Stregovia", niem. "Striegau", cz. "Střihom") – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzegom. Duży ośrodek kamieniarski – liczne kopalnie granitu strzegomskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto liczyło 15 086 mieszkańców (286. miejsce w kraju).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. strzegomianin m., strzegomianka ż.

przym. strzegomski

Wiktionary

strzegomianin

mieszkaniec Strzegomia

SJP.pl

strzegomianka

mieszkanka Strzegomia

SJP.pl

strzegomski

→ Strzegom

SJP.pl

Patrz:

Strzegom

strzegowo

1. wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim;
2. wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzegowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
Strzegowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Wolin

Wikipedia

strzegowski

przymiotnik od: Strzegowa, Strzegowo, Strzegów

SJP.pl

strzekęcino

Strzekęcino (potocznie Strzekęcin, dawniej: niem. "Streckenthin") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Świeszyno.

Wikipedia

strzel

drapieżny chrząszcz z rodziny biegaczy; bombardier

SJP.pl

(1.1) Miał Apollo serdecznego przyjaciela w młodym Hiakintosie, którego uczył strzelać z łuku i grać na cytrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛlat͡ɕ, AS: sṭšelać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Strzelce nmos., ostrzał m., postrzał m., postrzelenie n., strzał m., strzała ż., strzałka ż., strzałowy m., strzelec m., strzeliwo n., strzelnica ż., strzelectwo n., strzelanie n., strzelanina ż., wystrzał m., zastrzał m., strzelba ż., Strzelec mos., strzelenie n.

czas. strzelić, ostrzelać dk., postrzelić dk., rozstrzelać dk., ustrzelić dk., wystrzelić dk., zastrzelić dk.

przym. postrzelony, strzałowy, strzelecki, strzelniczy, wystrzałowy, strzelisty, strzelnicowy

Wiktionary

strzelba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długa śrutowa broń myśliwska;

(1.2) daw. jakakolwiek broń palna

(1.3) daw. ogół broni palnej

(1.4) daw. czynność strzelania

(1.5) daw. łow. polowanie

Wiktionary

Strzelba – rodzaj broni strzeleckiej przystosowanej do wystrzeliwania pocisków w formie: śrutu, loftek lub brenek. Najczęściej jest to broń gładkolufowa zaliczana do broni śrutowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Łatwo się było domyśleć, że Kali mówi nie o pentarkach, lecz o grubszej jakiejś zwierzynie; ukazawszy bowiem strzelbę Stasia przyłożył następnie palce do głowy na znak, że jest to zwierzyna rogata.

(1.1) Brat mój, Kazio, który korzystając z wakacji, całe dnie przesiadywał za domem, w stajniach, w lesie, ze strzelbą na koniu lub na łodzi, w tej chwili właśnie ujeżdżał pod wierzch na podwórzu folwarcznym młode konie ze stadniny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛlba, AS: sṭšelba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzelec m., strzelanie n., strzelanka ż., strzelanina ż., strzelenie n.

czas. strzelać

przym. strzelecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fuzja

Wiktionary

strzelbicki

nazwisko

SJP.pl

strzelbowy

→ strzelba

SJP.pl

Patrz:

strzelba

strzelce

osoba zajmująca się strzelaniem z broni palnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości w Polsce lub ich części;

(1.2) geogr. pot. Strzelce Krajeńskie

(1.3) geogr. pot. Strzelce Opolskie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzelce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Dobroszyce
Strzelce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Marcinowice
Strzelce – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
Strzelce – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Białopole
Strzelce – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Nałęczów
Strzelce – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Strzelce
Strzelce – część wsi Chochołów w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Żychlin
Strzelce – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
Strzelce – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Domaszowice
Strzelce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Oleśnica
Strzelce – przysiółek wsi Wilkasy w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko
Strzelce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Chodzież

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie byłam w Strzelcach chyba już z dziesięć lat.

(1.2) Lucyna pochodzi ze Strzelec.

(1.3) Zamieszkali gdzieś pod Strzelcami po powrocie Zbyszka z wojska.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzelczanin mos., strzelczanka ż., strzelec mos., Strzelec mos./mzw., strzelczyni ż., strzelczyk mos./mzw., strzelectwo n., strzelanina ż., strzelanie n., strzeleckość ż., strzelnica ż., Strzelcew mrz.

czas. strzelać ndk., strzelać się ndk., strzelić dk.

przym. strzelecki, strzelczy, strzelny

rodzaj z rzędu ryb okoniokształtnych

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strzelczyk indyjski – ryba
Strzelczyk – szczyt w Karkonoszach
Grzegorz Strzelczyk (ur. 1971) – polski duchowny
Jan Strzelczyk (1942–2007) – polski trener siatkarski
Jerzy Strzelczyk (ur. 1941) – polski historyk-mediewista
Joanna Strzelczyk (ur. 1961) – polska ekonomistka
Józef Strzelczyk (1901-1942) – polski komunista
Tomasz Strzelczyk – szef CBA
Władysław Strzelczyk (1921 – 1995) – rosyjski aktor polskiego pochodzenia

Wikipedia

strzelczyki

rodzaj z rzędu ryb okoniokształtnych

SJP.pl

Strzelczyki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w gminie Szamocin.

Nazwa miejscowości wywodzi się od nazwy wsi Strzelce. Według dokumentów historycznych miejscowość w XVIII wieku zapisywana była jako "Strzeleckie Olędry", "Strelitzer Holl.", "Strelitz Holländerei", w XIX wieku "Strzelce Ol.", "Strzeleckie Holendry", w pierwszej połowie XX wieku "Strzelcze", "Strelicz Hld.", "Strzelczyki", "Strelitz Hauland", od 1982 roku "Strzelczyki".

Wikipedia

strzelczykowate

rodzina małych ryb okoniokształtnych; strzelczyki, pryskaczowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Toxotidae|Bleeker|ref=tak., rodzina ryb z podrzędu okoniowców;

Wiktionary

Strzelczykowate, [], [] (Toxotidae) – rodzina małych ryb okoniokształtnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W estuariach występują ryby z rodziny strzelczykowatych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzelczyk mos./mzw.

Wiktionary

strzelczykowaty

o cechach strzelczykowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

strzelczyn

Strzelczyn – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Chojna.

W latach 1954–1971 wieś była siedzibą władz gromady Strzelczyn, po jej zniesieniu w gromadzie Swobnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

strzelczyni

kobieta umiejąca strzelać

SJP.pl

strzelec

osoba zajmująca się strzelaniem z broni palnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą

(1.2) wojsk. żołnierz wyspecjalizowany w strzelaniu

(1.3) sport. zawodnik specjalizujący się w strzelaniu z ręcznej broni palnej

(1.4) sport. zawodnik, który strzelił bramkę

(1.5) wojsk. hist. stopień wojskowy, odpowiednik szeregowego w Wojsku Polskim w okresie międzywojennym w pułkach strzelców konnych

(1.6) określenie członka niektórych paramilitarnych organizacji społecznych

(1.7) daw. myśliwy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strzelec – osoba, która strzela, członek organizacji:
- strzelec wyborowy,
- strzelec pokładowy,
- strzelec – myśliwy polujący przy pomocy broni palnej, a niekiedy także broni miotającej: łuku (łucznik), kuszy (kusznik), arbaletu.
- strzelec – żołnierz formacji strzelców
- strzelec – odpowiednik stopnia szeregowego, np. w Wojsku Polskim w okresie międzywojennym w pułkach strzelców konnych
- „Strzelec” – potoczna nazwa organizacji strzeleckich: Związku Strzeleckiego i Towarzystwa „Strzelec” – polskich organizacji paramilitarnych a współcześnie też Związku Strzeleckiego „Strzelec” OSW i Po...
- strzelec – Szaulis (lit. Šaulys – strzelec) – członek paramilitarnej organizacji litewskiej o nazwie Związek Strzelców Litewskich
strzelec – sportowiec, który specjalizuje się w strzelaniu z ręcznej broni palnej
strzelec – w grach piłkarskich (szczególnie piłka nożna, piłka ręczna itp.) – zawodnik, który strzelił bramkę
strzelec – w szachach – każda figura dalekosiężna: hetman, wieża, goniec.
Strzelec – gwiazdozbiór

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Zza pierścienia strzelców konnych wyłonił się oddział lekkiej jazdy prowadzony przez kilku ciężkozbrojnych z pysznymi pióropuszami na hełmach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛlɛt͡s, AS: sṭšelec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzelectwo n., strzelnica ż., strzelanina ż., strzelba ż., strzał m., strzała ż., strzałka ż., strzałeczka ż., Strzelec m., Strzelce nmos., Strzelin m., Strzelno n., postrzał m., zastrzał m., odstrzał m., wystrzał m., strzałowy m., strzeliwo n., strzelanka ż., strzelinianin m., strzelinianka ż., powystrzelanie n., postrzeleniec m., dostrzelenie n., strzelanko n.

:: fż. strzelczyni ż.

czas. strzelać ndk., strzelić dk., postrzelać ndk., postrzelić dk., odstrzelać ndk., odstrzelić dk., ostrzelać ndk., dostrzelić dk., ostrzeliwać ndk., wystrzelać ndk., wystrzelić dk., ustrzelić dk., wstrzelać ndk., wstrzeliwać ndk., wstrzelić dk., powystrzelać dk.

przym. strzelecki, strzelisty, strzelniczy, wystrzałowy, postrzałowy, postrzelony, strzałowy, strzałkowy, strzelnicowy

przysł. strzeliście, wystrzałowo

temsłow. -strzelny, -strzałowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) myśliwy

(1.3-4) zawodnik

Wiktionary

strzelecki

1. dotyczący strzelca, strzelectwa lub strzelania, np. broń strzelecka, zawody strzeleckie;
2. przymiotnik od: Strzelce Krajeńskie, Strzelce Opolskie, Strzelce Wielkie; strzelczański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do strzelectwa (sztuki strzelania, dyscypliny sportowej), związany ze strzelectwem

(1.2) odnoszący się do żołnierza wyspecjalizowanego w strzelaniu z broni palnej, związany z takim żołnierzem

(1.3) odnoszący się do zawodnika zdobywającego bramkę

(1.4) związany ze Strzelcami Opolskimi, dotyczący Strzelec Opolskich

(1.5) związany ze Strzelcami Krajeńskimi, dotyczący Strzelec Krajeńskich

(1.6) związany ze Strzelcami Wielkimi, dotyczący Strzelec Wielkich

(1.7) związany z miejscowością o nazwie Strzelce, dotyczący Strzelec

(1.8) związany ze Strzeleczkami, dotyczący Strzeleczek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Strzelecki (1952–2020) – polski aktor i reżyser
Andrzej Strzelecki (1920–2002) – polski lekarz weterynarii, uczestnik II wojny światowej na frontach zachodnich, malarz
Bolesław Strzelecki (1896-1941) – polski duchowny katolicki, błogosławiony Kościoła katolickiego, męczennik II wojny światowej
Edward Strzelecki (1917-1984) – polski dziennikarz i działacz sportowy
Feliks Strzelecki herbu Oksza (1823-1883) – polski fizyk, 1872-1874 pierwszy rektor Szkoły Politechnicznej we Lwowie
Henryk Strzelecki (1819-1901) – pionier leśnictwa polskiego
Henryk Strzelecki (1921-2014) – polski spółdzielca, żołnierz BCh, poseł na Sejm I kadencji
Henryk Strzelecki (1925-2012) – znany także jako Henri Strzelecki, polski i brytyjski przedsiębiorca, współtwórca brytyjskiej firmy odzieżowej Henri Lloyd
Jakub Strzelecki (ur. 1985) – polski aktor filmowy
Jan Strzelecki (1919–1988) – polski socjolog, socjalista, eseista i taternik
Jan Strzelecki herbu Oksza (zm. 1493) – polski biskup rzymskokatolicki
Jan Antoni Strzelecki (1918–2011) – polski urzędnik, uczestnik kampanii wrześniowej

strzelewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzelewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko
Strzelewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
Strzelewo – dawna gmina w pow. nowogardzkim
Strzelewo – dawna gromada w pow. nowogardzkim

Wikipedia

strzeleński

przymiotnik od: Strzelno; strzeliński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Strzelna, związany ze Strzelnem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Strzelno n., strzelnianin m., strzelnianka ż.

przym. strzeliński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) strzeliński

Wiktionary

strzelin

miasto w Polsce

SJP.pl

Strzelin (pol. hist. "Strzelno", Strehlen, Střelín) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzelin i powiatu strzelińskiego. Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

strzelinianin

mieszkaniec Strzelina

SJP.pl

strzelinianka

mieszkanka Strzelina

SJP.pl

strzelistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest strzeliste; cecha tych, którzy są strzeliści

Wiktionary

Powiązane:

przym. strzelisty

przysł. strzeliście

rzecz. strzelanie n.

Wiktionary

strzelisty

1. bardzo wysoki i smukły;
2. płomienny, wzniosły, patetyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) smukły i bardzo wysoki (tak jak strzała)

czasownik przechodni dokonany (ndk. strzelać)

(1.1) dokonany od|strzelać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Próbowała kluczyć niezdarnie. Żołnierz strzelił i Rachela zatrzymała się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛlʲit͡ɕ, AS: sṭšelʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Strzelce nmos., postrzał mrz., strzelanie n., strzelec mos., Strzelec mos., strzał m., strzałka ż., strzelnica ż., strzelanie n., strzelenie n., strzelanina ż.

czas. strzelać ndk., wystrzeliwać ndk.

przym. strzelecki, strzelnicowy

Wiktionary

strzeliński

1. przymiotnik od: Strzelin;
2. przymiotnik od: Strzelno; strzeleński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Strzelna, związany ze Strzelnem

(1.2) dotyczący Strzelina, związany ze Strzelinem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Strzelno n., strzelnianin m., strzelnianka ż., Strzelin m., strzelinianin m., strzelinianka ż.

(1.3) archit. wojsk. otwór strzelniczy w ścianie budowli obronnej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strzelnica – teren lub obiekt służący do ćwiczeń w strzelaniu
strzelnica – stanowisko strzeleckie w formie wąskiego okna, szczeliny w murach obronnych, wieżach i innych umocnieniach.
strzelnica – historyczna nazwa działobitni
Strzelnica – radziecki film animowany z 1979 roku w reżyserii Władimira Tarasowa.
Strzelnica – skała wspinaczkowa na Zwierzyńcu w Krakowie
Strzelnica (Kościerzyna)
Strzelnica – stanowisko archeologiczne w Zwoleniu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój tata wygrał misia na strzelnicy w wesołym miasteczku.

(1.2) Biatlonista był szybki, ale stracił przewagę na strzelnicy.

(1.2) Na strzelnicy na poligonie zdarzył się nieszczęśliwy wypadek.

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze strzelnicą, dotyczący strzelnicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzelanie n., strzelec mos., strzelnica ż., strzał mrz., Strzelec mos., strzelectwo n., postrzał mrz., postrzeleniec mos., strzała ż., strzałka ż., strzelanina ż.

czas. strzelać ndk., strzelić dk., wystrzelić dk., postrzelić dk.

przym. strzelniczy, strzelecki

Wiktionary

strzelniczy

przymiotnik

(1.1) służący do strzelania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzał mrz., strzałka ż., strzelanie n., strzelec mos., strzelnica ż., strzelanina ż.

czas. strzelać, wystrzeliwać

przym. strzelecki, strzelnicowy

Wiktionary

strzelno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Strzelno (niem. "Strelne", "Strolin") – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzelno. Leży 25 km na południe od Inowrocławia u zbiegu dróg krajowych DK15, DK25 i DK62. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego. Ośrodek przemysłowy, centrum handlowo-usługowe dla okolicy.

staropolski toast wznoszony przy odjeździe gości

SJP.pl

strzemiennego

staropolski toast wznoszony przy odjeździe gości

SJP.pl

strzemienny

przymiotnik od: strzemię (część rzędu końskiego)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze strzemieniem, dotyczący strzemienia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) przest. pot. ostatnia podawana seria alkoholu przed rozejściem się grupy pijących

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Potem była pożegnalna wódka z Odessy, strzemienny z Sacharowem, ostatnie informacje i pouczenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzemię n., strzemienne n., strzemiączko n.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) rozchodniak, rozchodniaczek; war. strzemienne

Wiktionary

strzemieszycki

→ Strzemieszyce Wielkie

SJP.pl

Patrz:

Strzemieszyce Wielkie

strzemionko

1. zdrobnienie od: strzemię;
2. część ucha środkowego; strzemiączko

SJP.pl

strzemiono

dawniej, dziś uznawane za niepoprawne: uchwyt wygięty w kształcie litery U, służący jako oparcie dla stopy; strzemię

SJP.pl

strzemiączko

1. jedna z trzech kosteczek słuchowych w jamie bębenkowej u ssaków
2. taśma u dołu spodni zakładana pod stopę
3. ręczne narzędzie ogrodnicze osadzone na długim trzonku służące m.in. do spulchniania gleby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pasek, taśma lub gumka u dołu spodni, zakładane pod stopę, zapobiegające podciąganiu się nogawki w górę

(1.2) anat. kosteczka słuchowa znajdująca się w uchu środkowym człowieka i ssaków;

(1.3) ogrod. narzędzie ogrodnicze w kształcie małego strzemienia osadzonego na długim trzonku, służące do spulchniania gleby i pielenia chwastów

Wiktionary

Strzemiączko ( stapes) – jedna z trzech (obok młoteczka i kowadełka) kosteczek słuchowych. Wraz z pozostałymi kosteczkami słuchowymi jest odpowiedzialne za przekazywanie drgań błony bębenkowej do ucha wewnętrznego. Strzemiączko jest najmniejszą kością ciała ludzkiego, mającą długość około 3 mm.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Gdy słyszymy dźwięk, układ kosteczek słuchowych – młoteczek, kowadełko i strzemiączko – przekazuje drgania z błony bębenkowej do ucha wewnętrznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɛ̃ˈmʲjɔ̃n͇t͡ʃkɔ, AS: sṭšẽmʹi ̯õṇčko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzemię n., strzemienny mzw.

przym. strzemiączkowy, strzemienny

Wiktionary

strzemię

część rzędu końskiego; metalowy kabłąk zawieszony na skórzanym pasie - puślisku, po jednym z obu stron siodła; ułatwia dosiadanie konia i jazdę wierzchem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hipol. parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

(1.2) uchwyt w kształcie litery U

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzemię (jeździectwo) – część rzędu końskiego
Strzemię (żelbet) – rodzaj zbrojenia stosowanego w żelbecie
Strzemię (herb szlachecki) – herb szlachecki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ, AS: sṭšẽmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

1. poruszyć czymś szybko w górę i w dół; zatrzepotać;
2. pozbyć się czegoś

SJP.pl

strzepowo

Strzepowo (do 1945 niem. "Strippow") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Będzino.

Wikipedia

strzepywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|strzepywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. strzepywać ndk.

rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary

strzeszaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od strzeszak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzeszak m.

Wiktionary

strzeszak

rzeczownik, rodzaj męski

Strzeszowice – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Trzebiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

strzeszyce

Strzeszyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Laskowa.

Wieś duchowna, własność klasztoru klarysek w Starym Sączu, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sądeckim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

strzeszyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzeszyn – część miasta Poznań
Strzeszyn – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz
Strzeszyn – część kolonii Bolesławowo w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno
Strzeszyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo
Strzeszyn – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Grzmiąca
Strzeszyn – dawna gromada

Wikipedia

strzeszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzeszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
Strzeszów – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój

Wikipedia

strzewik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trzewik

Wiktionary

strześniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od strześniak

Wiktionary

(1.1) strzeszak

Wiktionary

strzeżek

odmiana kraba

SJP.pl

strzeżenice

Strzeżenice (do 1945 Streitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Będzino, przy drodze powiatowej nr 3509Z z Mścic do Mielna.

Przy północnej zabudowie wsi płynie struga Strzeżenica. Na wschodnim krańcu miejscowości do Strzeżenicy uchodzi struga Strzeżka.

Wikipedia

strzeżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|strzec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: sṭšežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. strzec

Wiktionary

strzeżewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzeżewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski
Strzeżewo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

Wikipedia

strzeżony

mieć pod opieką, pilnować, dozorować, opiekować się kimś lub czymś

SJP.pl

strzeżymir

dawne imię męskie

SJP.pl

Strzeżymir – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Strzeży-" ("strzec") oraz członu "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Oznacza "ten, który strzeże pokoju".

Staropolskie zdrobnienia: Strzeż, Strzeżak, Strzeżek, Strzeżk, Strzeżka (masc.), Strzeżko, Strzeżuch, Strzeżych, Strzeżyk; Strzech, Strzestko, Strzesz, Strzeszak, Strzeszek, Strzeszk, Strzeszka (masc.), Strzeszko.

Wikipedia

strzeżysław

imię żeńskie

SJP.pl

Strzeżysław, Strzedzsław, Strzecsław, Strzecław, Strzesław – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Strzeży-" ("strzec") oraz członu "-sław" ("sława"). Oznacza "tego, który strzeże sławy".

Wikipedia

strzeżysława

imię żeńskie

SJP.pl

Strzeżysława, Strzesława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członu "Strzeży-" („strzec”) oraz członu "-sława" („sława”). Oznacza „tę, która strzeże sławy”. W źródłach poświadczone w XII wieku.

Wikipedia

strzeżywoj

imię męskie

SJP.pl

strzikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kłucie, ból

Wiktionary

strzoda

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. środa

Wiktionary

Strzoda – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 766 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 951 osoby. Nazwisko pochodzi od śląskiego wariantu "strzoda" słowa "środa" i jest najbardziej rozpowszechnione na Górnym Śląsku.

Wikipedia

strzybnica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. część miasta Tarnowskie Góry, w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim;

Wiktionary

Strzybnica (niem. "Friedrichshütte") – część miasta i dzielnica Tarnowskich Gór położona w północno-zachodniej części miasta. Dawniej osiedle, a także samodzielne miasto.

Wikipedia

(1.1) Wzięli ślub w strzybnickim kościele parafialnym.

Wiktionary

rzecz. strzybło n., Strzybnica ż., strzybniok mrz.

Wiktionary

strzybóg

bóg z mitologii słowiańskiej

SJP.pl

Strzybóg – w mitologii słowiańskiej bóg występujący w trzech źródłach wschodniosłowiańskich, którego kult mógł istnieć także w Polsce. Źródła nie informują o funkcjach boga, lecz współcześnie najczęściej interpretowany jako bóstwo wiatru, które rozdziela bogactwa"".

Wikipedia

strzybło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. gw-pl|Śląsk Cieszyński. srebro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzybniok mrz.

przym. strzybny

Wiktionary

strzyc

1. ciąć, obcinać, ścinać nożyczkami;
2. podcinać włosy nożyczkami lub maszynką

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) skracać włosy, brodę lub sierść

(1.2) obcinać futro zwierząt na wełnę

(1.3) przycinać rośliny, np. trawę, gałęzie

czasownik zwrotny niedokonany strzyc się

(2.1) poddawać się strzyżeniu

(2.2) skracać włosy samemu sobie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Barber na rynku strzyże do wieczora.

(1.2) Juhasi strzygą owce wczesną wiosną.

(2.1) Strzygę się raz na miesiąc u fryzjerki naprzeciwko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzyża ż., strzyżenie n., postrzyżyny nmos., strzyżak mzw., strzyżarka ż., strzyżyk m., ostrzyżenie n., strzyże n., postrzyganie n.

czas. postrzyc, ostrzyc dk., postrzygać ndk.

przym. strzyżykowy, postrzyżynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podstrzygać

Wiktionary

strzyga

1. według słowiańskich podań ludowych: dusza dziecka, urodzonego z zębami i wcześnie zmarłego, przybierająca różne postaci i strasząca ludzi;
2. w wierzeniach słowiańskich: wampirzyca żywiąca się ludzką krwią;
3. zjawa, widmo;
4. potocznie: o brzydkiej, mało interesującej kobiecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitsłow. upiór karmiący się ludzką krwią, przybierający m.in. postać dziecka lub ptaka;

Wiktionary

Wikipedia

strzykacz

1. strzykacz sarni - gatunek muchówki z rodziny gzowatych;
2. strzykacz gwiazdkowaty - gatunek grzyba niejadalnego;
3. osoba zajmująca się zakażaniem wszy w celu uzyskania preparatu do produkcji szczepionki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. osoba zajmująca się zakażaniem wszy;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) mykol. grzyb z rodziny gwiazdoszowatych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strzykacz – osoba zajmująca się zakażaniem wszy
strzykacz – rodzaj grzybów z rodziny gwiazdoszowatych
strzykacz sarni (Cephenemyia stimulator) – pasożytnicza muchówka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Strzykacze wprowadzali bakterie do jelita wszy z użyciem specjalnej kapilary.

Wiktionary

zgrubienie od: strzykawka

SJP.pl

strzykaweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

strzykawka

strzykocin

Strzykocin – osada sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Brojce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. Według danych gminy z 5 czerwca 2009 osada miała 173 mieszkańców.

Wikipedia

strzykowy

strzyż

1. ręczne lub mechaniczne zdejmowanie runa z owiec;
2. wełna uzyskana w wyniku strzyżenia owiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: strzyża

forma czasownika.

(3.1) rozk. 2 os. lp. zob. strzyc.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Strzyże zamieszkują suche i półsuche zarośla.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pręgostrzyżyk mzw., strzyżal mzw., strzyżoń mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyk mzw., strzyżyki lm nm.

Wiktionary

strzyża

1. ręczne lub mechaniczne zdejmowanie runa z owiec;
2. wełna uzyskana w wyniku strzyżenia owiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. strzyżenie owiec

(1.2) zootechn. nieobrobiona, świeżo ścięta wełna owiec

(1.3) zootechn. okres strzyżenia owiec

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzyża – struga w Gdańsku, dopływ Martwej Wisły.
Strzyża – dzielnica administracyjna Gdańska.
- Strzyża Dolna – obszar w Gdańsku w dzielnicy Wrzeszcz.
- Strzyża Górna – obszar w Gdańsku w dzielnicach Strzyża i Wrzeszcz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɨʒa, AS: sṭšyža

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzyżarka ż., strzyżenie n., wystrzyganie n., wystrzyżenie n.

czas. strzyc ndk., strzygnąć dk., wystrzyc dk., wystrzygać ndk.

przym. wystrzyżony

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) runo

Wiktionary

strzyżak

strzyżak sarni - gatunek muchówki z rodziny narzępikowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. zob. strzyżak sarni.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzyżenie n., wystrzyżenie n., strzyże n., Strzyżaków m., strzyga ż., strzygoń m.

czas. strzyc ndk., wystrzyc dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) strzyżak sarni, strzyżak jelenica; pot. jeleniówka, sarniak

Wiktionary

strzyżal

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. niewielki ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widziałam strzyżale w parku w Panamie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pręgostrzyżyk mzw., strzyż mzw., strzyżoń mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyk mzw., strzyżyki lm nm.

Wiktionary

strzyżarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. maszyna do strzyżenia wełny, futer

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɨˈʒarka, AS: sṭšyžarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzyża ż., strzyżenie n., wystrzyganie n., wystrzyżenie n.

czas. strzyc ndk., strzygnąć dk., wystrzyc dk., wystrzygać ndk.

przym. wystrzyżony

Wiktionary

strzyże

1. ręczne lub mechaniczne zdejmowanie runa z owiec;
2. wełna uzyskana w wyniku strzyżenia owiec

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzyże – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pokrzywnica
Strzyże – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
Strzyże – przysiółek wsi Czerniki w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
Budy-Strzyże, Pieńki-Strzyże

Wikipedia

strzyżenie

1. ciąć, obcinać, ścinać nożyczkami;
2. podcinać włosy nożyczkami lub maszynką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|strzyc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɨˈʒɛ̃ɲɛ, AS: sṭšyžẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. strzyc

rzecz. strzyża ż., strzyżak mzw., strzyżarka ż.

Wiktionary

strzyżewice

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzyżewice – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Strzyżewice
Strzyżewice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Kluki
Strzyżewice – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Święciechowa
Strzyżewice – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim
Strzyżewice – dawna gromada
Lotnisko Leszno-Strzyżewice

Wikipedia

strzyżewicki

przymiotnik od: Strzyżewice

SJP.pl

strzyżewko

Strzyżewko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Jaraczewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

strzyżewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzyżewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Zbąszyń
Strzyżewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
Strzyżewo – dawna gromada
Strzyżewo Kościelne
Strzyżewo Paczkowe
Strzyżewo Smykowe
Strzyżewo Wąskotorowe
Strzyżewo Witkowskie

Wikipedia

strzyżewski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotr Strzyżewski (1777-1854) – pułkownik
Tomasz Strzyżewski (ur. 1945) – publicysta
Włodzimierz Strzyżewski (1931-1901) – szermierz, dziennikarz
Wojciech Strzyżewski (ur. 1961) – historyk

Wikipedia

strzyżno

Strzyżno ( Streesen) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

Osada leży nad rzeką Małą Iną, 7 km na południe od Stargardu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

strzyżony

1. ciąć, obcinać, ścinać nożyczkami;
2. podcinać włosy nożyczkami lub maszynką

SJP.pl

strzyżowianin

mieszkaniec Strzyżowa

SJP.pl

strzyżowianka

mieszkanka Strzyżowa

SJP.pl

strzyżowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzyżowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Żyrzyn
Strzyżowice – wieś w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Psary
Strzyżowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
Strzyżowice – dawna gromada

Wikipedia

strzyżowiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Strzyżowiec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Wleń
Strzyżowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice

Wikipedia

strzyżowski

przymiotnik od: Strzyżów

SJP.pl

strzyżoń

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce Środkowej i Południowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widziałem strzyżonie w lesie w Nikaragui.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strzyż mzw., pręgostrzyżyk mzw., strzyżal mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyk mzw., strzyżyki lm nm.

Wiktionary

strzyżyczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: strzyż

rzecz. strzyż mzw., strzyżal mzw., strzyżoń mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyki lm nm.

czas. strzyc

Wiktionary

strzyżyki

ptak owadożerny, podobny do wróbla, żyjący w Ameryce Północnej i Eurazji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Troglodytidae|Swainson|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu wróblowych, obejmująca gatunki występujące w Ameryce i Eurazji;

Wiktionary

Strzyżyki (Troglodytidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad dziewięćdziesiąt gatunków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszystkie strzyżyki są owadożerne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pręgostrzyżyk mzw., strzyż mzw., strzyżal mzw., strzyżoń mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyk mzw.

Wiktionary

strzyżyno

Strzyżyno (kaszb. "Strzëżëno", Stresow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Damnica. Leży nad rzeką Łupawą przy linii kolejowej Gdańsk - Stargard Szczeciński, z przystankiem Strzyżyno Słupskie. Ma status sołectwa.

Wikipedia

strzyżów

rodzaj ptaków z rodziny strzyżyków

SJP.pl

Strzyżów – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, na Pogórzu Strzyżowskim, nad Wisłokiem, 30 km od Rzeszowa. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzyżów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. rzeszowskiego. Strzyżów stanowi część dawnej ziemi sandomierskiej historycznej Małopolski; przed rozbiorami miasto było położone w powiecie pilzneńskim w województwie sandomierskim. Miasto powiatowe w latach 1896–1932, 1954–1975 i od 1999.

Wikipedia

strządała

nazwisko

SJP.pl

strząsanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zrzucanie czegoś poprzez energiczne poruszanie

Wiktionary

Powiązane:

czas. otrząsnąć, otrząsać, strząsać ndk., strząsnąć dk.

Wiktionary

Strzęboszów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Ruda Maleniecka. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Zwiastowania NMP w Rudzie Malenieckiej.

Wikipedia

strzęp

oderwany fragment tkaniny lub papieru o poszarpanych brzegach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poszarpana resztka czegoś

(1.2) paproch

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: strzępić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak cię dorwę, to rozerwę na strzępy!

(1.2) Sprzątnij te strzępy z podłogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɛ̃mp, AS: sṭšẽmp

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. strzępek

czas. strzępić

strzępiak

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców

SJP.pl

strzępiakowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców

SJP.pl

Strzępiakowate ("Inocybaceae" Jülich) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców ("Agaricales").

Wikipedia

strzępiakowaty

o cechach strzępiakowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

strzępiarka

Strzępiarka – urządzenie do rozdrabniania odpadów powstałych w procesie demontażu pojazdów (głównie samochodów) wycofanych z eksploatacji.

przestarzale: strzępiasty

SJP.pl

strzępiel

ryba morska z rodziny strzępielowatych, żyjąca w wodach ciepłych i gorących

SJP.pl

strzępiele

ryba morska z rodziny strzępielowatych, żyjąca w wodach ciepłych i gorących

SJP.pl

strzępielowate

o cechach strzępielowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

strzępka

1. nitkowata, rozgałęziona komórka tworząca wraz z innymi wegetatywne ciało grzybów - grzybnię;
2. roślina lecznicza; skrzyp

SJP.pl

Strzępki (łac. "hyphae") – nitkowate elementy, z których zbudowana jest grzybnia (plecha), czyli ciało grzybów. Strzępki mają postać nitkowatych, prostych lub pogiętych rurek wypełnionych cytoplazmą, w której znajdują się struktury komórkowe. Mogą składać się z komórek jednojądrowych lub wielojądrowych zwanych komórczakami.

Wikipedia

strzęplica

rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych

SJP.pl

Strzęplica ("Koeleria" Pers.) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych. Obejmuje 54 gatunki. Przedstawiciele rodzaju występują na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy), stosunkowo rzadziej w strefie równikowej. Do flory Polski należą trzy gatunki: strzęplica nadobna "K. macrantha", strzęplica piramidalna "K. pyramidata" i strzęplica sina "K. glauca". Wyróżniana czasem jest też strzęplica polska "K. grandis", utożsamiana jednak ze strzęplicą piramidalną.

Wikipedia

strzępolistny

przymiotnik

(1.1) taki, który ma postrzępione liście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsṭʃɛ̃mpɔˈlʲistnɨ, AS: sṭšẽmpolʹistny

Wiktionary

strzęposkrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma postrzępione skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsṭʃɛ̃mpɔˈskʃɨdwɨ, AS: sṭšẽmposkšydu̯y

Wiktionary

strzępotek

rodzaj motyli dziennych z rodziny rusałkowatych

SJP.pl

strzępy

oderwany fragment tkaniny lub papieru o poszarpanych brzegach

SJP.pl

strój

ubranie; specjalny ubiór (zestaw garderoby) noszony w pewnych okolicznościach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) określony rodzaj ubioru

(1.2) muz. odpowiednie ustawienie gitary lub innego instrumentu muzycznego

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od stroić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

strój – odzież, ubranie
strój ludowy – ubiór charakterystyczny dla regionu geograficznego lub okresu w historii
strój liturgiczny – rodzaj odzieży stosowanej w czasie liturgii
strój muzyczny – termin oznaczający system dźwiękowy oparty na dźwięku a1
strój instrumentu – dźwięk lub zbiór dźwięków, na jakie są nastrojone elementy dźwiękotwórcze instrumentu muzycznego
strój bobrowy – wydzielina gruczołów skórnych bobra europejskiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie wypada pojawić się na studniówce w nieodpowiednim stroju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: struj, AS: strui ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strojniś m., strojnisia ż., stroiciel m., stroicielka ż., strojenie n., wystrojenie n., przystrajanie n., przystrojenie n., strojność ż., ustrój m., rozstrój m., nastrój m., nastrojowość ż., nastrajanie n., nastrojenie n., przestrajanie n., przestrojenie n., rozstrajanie n., rozstrojenie n., ustrajanie n., ustrojenie n.

:: zdrobn. stroik m., stroiczek m.

czas. stroić ndk., wystroić dk., przystrajać ndk., przystroić dk., nastrajać ndk., nastroić dk., przestrajać ndk., przestroić dk., rozstrajać ndk., rozstroić dk., ustrajać ndk., ustroić dk.

(1.1) gw. Górny Śląsk strom

Wiktionary

strómek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drzewko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stróm mrz.

Wiktionary

strózik

nazwisko

SJP.pl

stróż

1. ktoś, kto pilnuje czegoś; dozorca; strażnik; wartownik;
2. przenośnie: nieodstępny towarzysz, obrońca, opiekun

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pilnująca np. budynku

Wiktionary

Stróż – obraz olejny namalowany przez polskiego malarza Henryka Rodakowskiego w 1868 roku, znajdujący się w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: struʃ, AS: struš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stróża ż., stróżowa ż., stróżówka ż., stróżostwo n., stróżowanie n.

:: fż. stróżka ż.

przym. stróżowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. cieć

Wiktionary

stróża

w dawnej Polsce: obowiązek pilnowania grodu

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stróża – część miasta Rudnik nad Sanem
Stróża – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Mietków
Stróża – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Kraśnik
Stróża – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzki wschodnim, w gminie Andrespol
Stróża – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Rząśnia
Stróża – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Rząśnia
Stróża – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Dobra
Stróża – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim
Stróża – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
Stróża – osada leśna w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
Stróża – góra w Sudetach Środkowych, w Górach Bardzkich
Stróża – wzniesienie w Sudetach Środkowych, w Kotlinie Kłodzkiej, na Wzgórzach Rogówki

nazwisko

SJP.pl

stróżka

dawniej:
1. kobieta stróż;
2. żona dozorcy domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta-stróż

(1.1) Robotnice są zakodowane wyłącznie na pracę. Są wielozawodowcami. W zależności od aktualnej potrzeby zajmują się sprzątaniem, pielęgnowaniem larw, budową plasterastrów, stróżowaniem u wejścia, zbieraniem pokarmu etc.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stróżowa ż., stróż m., stróżka ż., stróżówka ż.

strąbiać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strąk mrz.

przym. strąkowy, strączkowy

Wiktionary

strączkowaty

przypominający kształtem strączek, podobny do strączka

SJP.pl

strączkowce

rząd roślin okrytonasiennych; bobowce, strąkowce

SJP.pl

strączkowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych; bobowiec, strąkowiec

SJP.pl

strączkowy

przymiotnik od: strączek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze strączkiem, dotyczący strączka

(1.2) bot. taki, który jest zaliczany do roślin strączkowych, czyli takich, które wytwarzają strąki

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Owoce roślin strączkowych, warzywa oraz orzechy i nasiona powinny mieć więcej miejsca na talerzu, podczas gdy mniej miejsca powinno być dla nabiału oraz ryżu i makaronu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strąk m., strączek m., strączyna ż., strączyniec m.

Wiktionary

strączyn

strączyn chiński - gatunek drzewa z rodziny bobowatych

SJP.pl

Strączyn ("Cladrastis" Raf.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych ("Fabaceae"). Obejmuje cztery gatunki. Jeden z nich – strączyn żółty "C. kentukea" – występuje we wschodniej części Ameryki Północnej, pozostałe w Chinach i Japonii. Są to drzewa rosnące w zimozielonych lasach górskich strefy umiarkowanej oraz w lasach mieszanych i liściastych zrzucających liście zimą.

Wikipedia

strączyniec

drzewo, krzew lub bylina z rodziny brezylkowatych; kasja; senes

SJP.pl

Strączyniec ("Cassia" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych ("Fabaceae") z podrodziny brezylkowych ("Caesalpinioideae"). Obejmuje 90 gatunków występujących w ciepłym klimacie. Gatunkiem typowym jest "Cassia fistula" L. – strączyniec cewiasty.

Wikipedia

strączyński

nazwisko

SJP.pl

strąd

gwarowo: brzeg morski, wybrzeże

SJP.pl

strąga

budynek gospodarczy przy bacówce, miejsce schronienia owiec w czasie niepogody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) góry. pomieszczenie ochronne dla owiec przy bacówce

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃mpat͡ʃ, AS: strõmpač

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) styczeń, luty, sieczeń

Wiktionary

strąt

substancja wydzielona z roztworu, praktycznie nierozpuszczalna; osad

SJP.pl

strążyski

przymiotnik

(1.1) góry. dotyczący strągi, związany ze strągą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strąga ż.

Wiktionary

strębski

nazwisko

SJP.pl

stręczyciel

1. osoba, która trudni się ułatwianiem nierządu; sutener;
2. dawniej: pośrednik przy kupnie lub najmowaniu czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek trudniący się ułatwianiem nierządu

(1.2) przest. hand. pośrednik przy kupnie lub najmie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stręczenie n., stręczycielka ż., stręczycielstwo n.

czas. stręczyć

przym. stręczycielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rajfur, sutener, ciałokupiec

Wiktionary

stręczycielka

1. kobieta, która trudni się ułatwianiem nierządu;
2. dawniej: pośredniczka przy kupnie lub najmowaniu czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta ułatwiająca nierząd

Wiktionary

Stręczycielka ( De koppelaarster) – obraz olej na desce pędzla holenderskiego malarza Gerrita van Honthorsta z 1625 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Policji udało się zatrzymać stręczycielkę ze śródmieścia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stręczycielstwo n., stręczenie n.

:: fm. stręczyciel m.

czas. stręczyć ndk.

przym. stręczycielski

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przestępstwo polegające na nakłanianiu kogoś do nierządu;

Wiktionary

Stręczycielstwo – nakłanianie innych osób do prostytucji, w wielu państwach uznane za działanie karalne w rozumieniu prawa karnego.

W Polsce stręczycielstwo jest przestępstwem, określonym w art. 204 § 1, a także § 3 Kodeksu karnego, zagrożonym karą do 3 lat pozbawienia wolności. Kara surowsza (od roku do 10 lat pozbawienia wolności) przewidziana jest w przypadku, kiedy osoba uprawiająca prostytucję jest małoletnia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. stręczyciel m., stręczycielka ż.

przym. stręczycielski

czas. stręczyć

Wiktionary

stręczyć

1. czerpać korzyści z prostytuowania się przez inną osobę;
2. dawniej: polecać, rekomendować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) praw. ułatwiać nierząd, namawiać do nierządu

(1.2) przest. polecać, rekomendować

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wiedz, że ledwie siadłeś w Kijowie na kibitkę, już te łajdaki, twoi przyjaciele, zaczęli (…) stręczyć kandydata na twoje miejsce!

(1.2) Radca stręczył nam kupno tej kamienicy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stręczenie n., stręczyciel mos., stręczycielka ż., stręczycielstwo n.

przym. stręczycielski

Wiktionary

stręk

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Fryderyk Stręk – polski inżynier mechanik
Paweł Stręk – polski lekarz
Wojciech Stręk – polski polityk

Wikipedia

strękowo

Strękowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nur.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie nurskim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia

stręp

w bartnictwie: drzewo bartne z odłamanym wierzchołkiem

SJP.pl

strętwa

gatunek słodkowodnej ryby promieniopłetwej, potocznie nazywany węgorzem elektrycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Electrophorus electricus|ref=tak., gatunek słodkowodnej ryby z rodzaju nazwa systematyczna|Electrophorus|ref=tak. o podłużnym kształcie i zdolności rażenia prądem elektrycznym;

(1.2) icht. ryba z gatunku strętwa (1.1)

Wiktionary

Strętwa ("Electrophorus electricus") – gatunek słodkowodnej ryby promieniopłetwej z rzędu Gymnotiformes, przedstawiciel rodzaju "Electrophorus", klasyfikowany w rodzinie Gymnotidae, a wcześniej wyodrębniany jako jedyny przedstawiciel rodziny strętwowatych (Electrophoridae). Potocznie nazywany jest węgorzem elektrycznym – nie jest spokrewniony z węgorzokształtnymi. Nazwa "węgorz" nawiązuje do węgorzowatego kształtu ciała ryby, a epitet gatunkowy "elektryczny" – do obecności narządów elektrycznych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. strętwowate nmos.

przym. strętwowaty

Wiktionary

Synonimy:

[czytaj: stju:art] nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stuartowie – dynastia władców Szkocji i Anglii
M3/M5 Stuart – amerykański czołg lekki z okresu II wojny światowej
Stuart – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Martin
Stuart – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Adair
Stuart – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Holt
Stuart – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Hughes
Stuart – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Patrick
Stuart (ang. Stuart Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Guthrie
Stuart (ang. Stuart Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Holt
Stewart

Wikipedia

stuartowie

szkocka dynastia

SJP.pl

Stewart lub Stuart – dynastia władców Szkocji od 1371 r., potem także Anglii od 1603 r.

Wikipedia

stuartowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Stuarta lub z nim związany

SJP.pl

stubarwny

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Polesiu na Ukrainie, lewy dopływ Horynia;

(1.2) geogr. rzeka na Ukrainie, prawobrzeżny dopływ dolnego Styru

Wiktionary

Stubła ( Стубла) – rzeka na Polesiu, lewy dopływ Horynia. Długość – 62 km. Powierzchnia zlewiska – 593 km².

Wikipedia

stuchowo

Wikipedia

stuczyński

nazwisko

SJP.pl

stud.

skrót od: studencki

SJP.pl

studbaza

środowiskowo:
1. studia;
2. ogół studentów

SJP.pl

studenciaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od studenciak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. studenciak m.

Wiktionary

studenciak

żartobliwie o studencie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. pot. żart. student (zwykle płci męskiej)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W zatęchło-ugodowy dom lojalnego urzędnika wpada wesoły studenciak uniwersytetu, niewątpliwie kawalarz, niewątpliwie świszczypała.

(1.1) A studenciaki to wykorzystują taksówkę na pocałunki. Ale to młode… niech im tam… wykorzystują dokumentnie nawet najkrótsze kursy, bo na krótkich tylko jeżdzą. Udajemy, że nie widzimy.

(1.1) Wykładowca traktuje ucznia bardziej jak kolegę niż kolejnego studenciaka, który zawraca mu głowę. Ten luz można było zauważyć także na egzaminach.

(1.1) — To był studenciak z inteligenckiego domu. Jest szansa, że założyli mu teczkę. Nawet jeśli wiele nie zebrali, to zawsze może pan znajdzie nazwiska lub adresy.

(1.1) W każdym dzienniku ta sama manifestacja i jakiś krzyczący studenciak.

Wiktionary

studencina

lekceważąco, z politowaniem o studencie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekspr. student

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) wyobraził sobie najśmieszniejszą scenę, jaka mogłaby się na przykład wydarzyć, gdyby ten żałosny studencina, nadęty dzieciak, brodaty kuternoga (…) błagał o litość.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. student mos.

(1.1) Mój brat Jacek jest studentem drugiego roku filologii klasycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstudɛ̃nt, AS: studẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. studia nmos., studiowanie n.

:: zdrobn. studencik m.

:: zgrub. studencina m.

:: fż. studentka ż.

czas. studiować, postudiować

przym. studencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. żak, daw. akademik

Wiktionary

studentat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. pot. seminarium duchowne

(1.2) rel. pot. część klasztoru, w której mieszkają alumni

(1.3) rel. pot. okres studiów seminaryjnych

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) klerykat

(1.2) klerykat

(1.1) eduk. kształcenie się na uczelni wyższej, zakończone dyplomem

(1.2) nauk. dyscyplina badań naukowych

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: studio

(2.2) M., B. i W. lm. od: studium

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

studia wyższe – proces zdobywania wiedzy, uczenie się na uczelni
Ośrodek Dokumentacji i Studiów Społecznych
Ośrodek Studiów Wschodnich
„Studia BAS”
„Studia Filozoficzne”
„Studia Litteraria Polono-Slavica”
„Studia Mathematica”
„Studia Socjologiczno-Polityczne”
„Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej”
„Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne”
„Toruńsko-Płockie Studia Dydaktyczne”
studium

Wikipedia

Przykłady

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pomieszczenie przeznaczone do nagrań dźwiękowych, audycji radiowych, telewizyjnych lub filmowych itp.

(1.2) pracownia artysty, np. malarza, fotografika itp.

(1.3) zakład prowadzący działalność usługową, najczęściej opartą na sztukach plastycznych lub poprawiającą wygląd ludzi, wnętrz itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pomieszczenie:
- pracownia artystyczna
- studio filmowe
- studio fotograficzne
- studio nagraniowe
- studio animacji
- studio radiowe
- studio telewizyjne
instytucja kulturalna:
- studio dźwiękowe
- studio muzyczne (wytwórnia)
- studio filmowe (wytwórnia)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zespół wszedł do studia na nagranie płyty.

(1.3) Ona prowadzi studio makijażu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstudʲjɔ, AS: studʹi ̯o

Wiktionary

IPA: ˌstudʲjɔˈvãɲɛ, AS: studʹi ̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. studium n., studia nmos., student mos., studentka ż.

czas. studiować ndk.

przym. studencki

Wiktionary

studiować

1. kształcić się na wyższej uczelni; być studentem;
2. gruntownie, dokładnie poznawać coś;
3. potocznie: zgłębiać, wczytywać się w coś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) eduk. uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach

(1.2) uważnie czytać, zgłębiać temat

(1.3) wpatrywać się uważnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po skończeniu liceum mam zamiar studiować prawo.

(1.2) Jestem śpiący, bo wczoraj do późna w nocy studiowałem podręcznik do anatomii.

(1.3) Przez dłuższą chwilę studiował wyraz jej twarzy, zastanawiając się, czy nie żartuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈdʲjɔvat͡ɕ, AS: studʹi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. studia nmos., studium n., student m., studencik m., studentka ż., studiowanie n.

przym. studencki

Wiktionary

studium

1. rozprawa naukowa na określony temat;
2. drobiazgowa analiza czegoś przedstawiona w książce lub filmie;
3. dzieło niemające charakteru wykończonej kompozycji, będące pracą przygotowawczą;
4. wydział wyższej uczelni; samodzielna szkoła wyższa lub policealna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. nazwa uczelni, jej wydziału, a także innej szkoły lub jednostki badawczej albo rodzaj pobieranej nauki

(1.2) kompozycja szachowa;

(1.3) dokument, opracowanie zagadnienia

(1.4) przest. książk. odczasownikowy od|studiować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nazwa uczelni, jej wydziału lub innej szkoły albo rodzaj pobieranej nauki
- Studium Biblicum Franciscanum
- Studium Teologii Prawosławnej
- Studium Theologicum Jerosolimitanum
instytucja badawcza:
- Krajowe Studium Polski Podziemnej
- Studium Polski Podziemnej
Studium generale – oficjalna nazwa średniowiecznych uniwersytetów
studium – dokument, opracowanie zagadnienia
- studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
- studium wykonalności
- studium przypadku (psychologia) (por. case study)

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Dziadek, jak zwykle krewki, dał się unieść fali elokwencji i szeroko komentował nikczemne poczynania cesarza–matkobójcy, na temat którego właśnie niedawno przeprowadził wnikliwe studia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstudʲjũm, AS: studʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. student mos., studentka ż., studiowanie n.

czas. studiować ndk.

przym. studencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) etiuda

(1.3) opracowanie, analiza, także. szkic (sztuka)

Wiktionary

studnia

1. otwór w ziemi z przyrządem do wydobywania wody;
2. zstępujący prąd powietrza powodujący chwilowe opadanie samolotu;
3. dawniej: miejsce otoczone wysokimi budynkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

(1.2) speleol. każdy pionowy podziemny korytarz lub sztolnia

(1.3) przen. miejsce otoczone wysokimi ścianami, np. domów albo skał

(1.4) lotn. zstępujący prąd powietrza

Wiktionary

Studnia – pionowe (czasami skośne) ujęcie wód podziemnych, sztuczny otwór wiercony lub kopany, sięgający do poziomu wodonośnego.

Dzięki obecności urządzeń technicznych takich jak obudowa, kołowrót, pompa, rurociąg itp. możliwy jest stały pobór wody ze studni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W małych drzwiach wybitych w bocznej ścianie domostwa ukazywała się czasem służba w barwie książęcej – i z wiadrami lub cebrami na powerkach biegła po wodę do studzien.

(1.1) Studnia na podwórzu była bardzo głęboka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstudʲɲa, AS: studʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. studzienka ż., studniczek mzw., studniarz mos., studniarstwo n., Studnica ż.

przym. studzienny, studniarski, studniowy

Wiktionary

studniarek

nazwisko

SJP.pl

studniarski

przymiotnik od: studniarz

SJP.pl

studnica

1. dawniej: studnia
2. przenośnie: źródło, zdrój

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Studnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Miłkowice
Studnica – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
Studnica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Jeziorany
Studnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Ińsko
Studnica – jezioro na Pojezierzu Drawskim, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, gminie Szczecinek
Studnica – jezioro na Równinie Drawskiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, gminie Drawsko Pomorskie
Studnica – jezioro na Równinie Gryfickiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, gminie Rymań
Studnica – jezioro na Równinie Wałeckiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, gminie Wierzchowo
Studnica – rzeka, dopływ Widawy
Studnica – rzeka, dopływ Wieprzy
Studnica – nieczynna stacja stargardzkiej kolei wąskotorowej w Studnicy, w województwie zachodniopomorskim
Nowa Studnica

Wikipedia

studnicki

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Gizbert-Studniccy – polska rodzina, z której wywodzili się prawnicy, akademicy, artyści i działacze społeczni
Bogumiła Studnicka (ur. 1949) − klawesynistka
Franciszek Studnicki (1914–1994) – prawnik
Janina Kozłowska-Studnicka (1890–1971) – archiwistka i działaczka kulturalna
Juliusz Studnicki (1906–1978) – malarz, rysownik, pedagog
Krystyna Łada-Studnicka (1907–1999) – malarka
Mieczysław Studnicki (1876–1929) – działacz społeczny i bankowiec
Paweł Studnicki (1946–2007) – fizyk i przedsiębiorca
Tomasz Studnicki (ur. 1948) – prawnik i prawoznawca
Wacław Studnicki (1874–1962) – historyk i archiwista
Władysław Studnicki (1867–1953) – polityk i publicysta
Gustaw Studnicki – pedagog

Wikipedia

studniczek

rodzaj skorupiaka z rzędu obunogów

SJP.pl

Studniczek, nifargus ("Niphargus") – rodzaj żyjących w wodach podziemnych skorupiaków z rzędu obunogów. Ciało przezroczyste lub śnieżnobiałe. Oczy zupełnie zanikły lub zachowały się szczątkowo. Czułki niezbyt długie, ostatnia para odnóży odwłokowych mocno wydłużona, rozgałęziona na dwie części i wygięta ku górze, płytka ogonowa częściowo rozszczepiona. Żyjące w Polsce gatunki mają ok. 1 cm długości ciała.

Wikipedia

studniowaty

przypominający budową studnię, wąski i otoczony wysokimi ścianami

SJP.pl

studniowy

trwający sto dni

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze studnią, dotyczący studni

(1.2) taki, który trwa sto dni

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. studnia ż.

(1.2)

:: rzecz. studniówka ż.

Wiktionary

studniówka

zabawa uczniów klasy maturalnej, organizowana na sto dni przed maturą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. bal, zabawa odbywająca się na ok. 100 dni przed egzaminem maturalnym

(1.2) żart. pierwsze 100 dni trwania czegoś, czyichś rządów itp.

Wiktionary

Studniówka – tradycyjny polski bal, który odbywa się w przybliżeniu sto dni przed rozpoczynającymi się w maju maturami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tradycyjnie na studniówce uczniowie i nauczyciele tańczą poloneza.

(1.2) Z okazji studniówki Tuska prezes kolejny raz bardzo ostro zaatakował rząd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈdʲɲufka, AS: studʹńufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. studniówkowicz m., studniówkowiczka ż.

przym. studniówkowy, studniowy

przysł. studniówkowo

Wiktionary

studniówkowicz

uczestnik studniówki

SJP.pl

studniówkowiczka

uczestniczka studniówki

SJP.pl

studniówkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze studniówką, dotyczący studniówki

Wiktionary

mający sto dwadzieścia lat, trwający sto dwadzieścia lat itp.; stodwudziestoletni

SJP.pl

studwudziestominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający sto dwadzieścia minut

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwugodzinny

Wiktionary

studwudziestoośmiobitowy

przymiotnik

(1.1) inform. taki, który zawiera sto dwadzieścia osiem bitów

nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Studzianki – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Zakrzówek
Studzianki – kolonia w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Bełchatów
Studzianki – część wsi Patoki w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa
Studzianki – przysiółek wsi Mierzyn w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Rozprza
Studzianki – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wolbórz
Studzianki – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Sadkowice
Studzianki – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Czerniewice
Studzianki – część wsi Chronów w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz
Studzianki – część wsi Stańkowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łososina Dolna
Studzianki – przysiółek wsi Podszkle w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
Studzianki – przysiółek wsi Orawka w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Jabłonka
Studzianki – część wsi Zadroże w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Trzyciąż

Wikipedia

studzienica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Studzienica – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Kiełczygłów
Studzienica – kolonia w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Głubczyce
Studzienica – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda.
Studzienica – zatopiona wieś (miasteczko) w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim
Studzienica – struga w woj. zachodniopomorskim, dopływ Drawy
Studzienica – struga, dopływ Tanwi
Studzienica – rzeka, dopływ Dniestru
Studzienice

Wikipedia

studzienice

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Studzienice – część wsi Holeszów w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hanna
Studzienice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Przytyk
Studzienice – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice
Studzienice – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Kaliska
Studzienice – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pszczyna
Studzienice – gmina wiejska w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim
Studzienice – dawna gromada w pow. bytowskim
Studzienice – nieczynny przystanek osobowy w Studzienicach, w powiecie bytowskim, w województwie pomorskim

Wikipedia

studzienicki

przymiotnik od: Studzienice

SJP.pl

studzieniec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Studzieniec – część miasta Mława
Studzieniec – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Kożuchów
Studzieniec – przysiółek wsi Dąbrowa w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
Studzieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słubice
Studzieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Sierpc
Studzieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska
Studzieniec – część wsi Przewrotne w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowski, w gminie Głogów Małopolski
Studzieniec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Pysznica
Studzieniec – część wsi Łazy w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jasienica
Studzieniec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Fałków
Studzieniec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Korsze
Studzieniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Chodzież

Wikipedia

studzienina

regionalnie: potrawa z wieprzowych nóg w galarecie

SJP.pl

studzienka

1. zdrobnienie od: studnia;
2. właz kanalizacyjny umożliwiający dostęp do kanału ściekowego;
3. studzienka ściekowa - wybetonowany zbiornik pod powierzchnią jezdni lub chodnika, odprowadzający wodę ze ścieków

SJP.pl

studzienkowy

→ studzienka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze studzienką, dotyczący studzienki

Wiktionary

Patrz:

studzienka

Powiązane:

rzecz. studzienka ż.

Wiktionary

studziennik

skrzydlik studziennik - gatunek mchu z rodziny skrzydlikowatych

SJP.pl

Studziennik – przysiółek wsi Polanka Wielka w Polsce, położony w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Polanka Wielka.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa bielskiego.

Wikipedia

studzienny

dotyczący studni

SJP.pl

studzień

Studzień – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Chodów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Nazwa miejscowości wywodzi się od nazwy pospolitej "studzień" występującej w języku wschodniosłowiańskim w znaczeniu galareta. Według dokumentów historycznych miejscowość w pierwszej połowie XIX wieku zapisywana była jako "Studzin", "Studzina", "Studzień", "Studzień holendry", od 1890 roku "Studzień".

Wikipedia

studzieński

nazwisko

SJP.pl

studzionka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Studzionka – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Krzeszyce
Studzionka – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pszczyna
Studzionka – dawna gromada w pow. pszczyńskim
Studzionka – dawna leśniczówka, była położona w obecnym, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim
Studzionka – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim

Wikipedia

studziński

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Studziński – rzymskokatolicki duchowny
Andrzej Studziński – polski entomolog
Andrzej Piotr Studziński – polski działacz polityczny, wydawca, dziennikarz
Bogumił Studziński – polski prawnik, działacz opozycji w PRL
Franciszek Studziński – polski oficer
Janusz Studziński – polski piłkarz
Karol Studziński – polski kompozytor i altowiolista
Leon Studziński – polski urzędnik
Mateusz Studziński – polski hokeista
Piotr Łukasz Studziński – polski kompozytor, organista i dyrygent
Wincenty Studziński – polski kompozytor i skrzypek
Władysław Studziński – polski urzędnik

Wikipedia

studząco

ostudzająco;
1. w sposób obniżający temperaturę czegoś; chłodząco, ochładzająco, schładzająco, oziębiająco;
2. w sposób zmniejszający intensywność czyjegoś zaangażowania uczuciowego w coś;
3. w sposób wpływający na zmniejszenie tempa rozwoju czegoś

SJP.pl

stueurowy

[czytaj: stu-ełrowy] mający wartość stu euro

SJP.pl

stuff

[czytaj: staf] potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, maryśka, marycha, staf

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stuff – miesięcznik
Stuff – serwis informacyjny
Stuff – film dokumentalny z 1993 roku
Stuff – powieść Josepha Connolly’ego
Stuff – powieść Jeremy’ego Stronga
Stuff – album Holly’ego McNarlanda
Stuff – amerykański zespół muzyczny
Christian Stuff – niemiecki piłkarz
Hezekiah Leroy Gordon „Stuff” Smith – amerykański skrzypek jazzowy
The Stuff

SJP.pl

Stuhr – gmina jednostkowa (niem. "Einheitsgemeinde") w północnych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Diepholz, w pobliżu Bremy. Liczy ok. 33,2 tys. mieszkańców.

Wikipedia

stujęzyczny

1. posługujący się stoma językami;
2. napisany w stu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się stoma językami

SJP.pl

stuk

odgłos stukania, uderzania twardymi przedmiotami; stukot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos powstający przy zderzeniu twardych przedmiotów

wykrzyknik onomatopeiczny

(2.1) dźwięk. wyraz naśladujący odgłos stukania

Wiktionary

Stuk ( Стук) – utwór autorstwa radzieckiego zespołu Kino, wydany na albumie "Zwiezda po imieni Sołnce". Został użyty w ścieżce dźwiękowej filmu "Córki mafii" z 2001 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stuk kół pociągu nie pozwalał mi zasnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuk, AS: stuk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stukot m., stukanie n., stuknięcie n.

czas. nastukać, stukać ndk., stuknąć dk.

Wymowa:

IPA: stuˈkãɲɛ, AS: stukãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. nastukać, stukać ndk.

przym. nastukany

rzecz. stuk mrz.

wykrz. stuk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) pukanie

(1.2) stukot

Wiktionary

stukanina

1. uciążliwe, głośne stukanie;
2. odgłos powstający przy stukaniu

SJP.pl

stukartkowy

składający się ze stu kartek

SJP.pl

stukas

bojowy samolot nurkujący marki Stukas, używany podczas drugiej wojny światowej; Sztukas

SJP.pl

stukać

1. lekko uderzać czymś w coś twardego, zwykle powodując powstanie charakterystycznego odgłosu;
2. wydawać odgłos powstający przy uderzaniu czymś w coś twardego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. stuknąć)

(1.1) powodować charakterystyczny dźwięk, uderzając w twardą powierzchnię

(1.2) wydawać odgłos będąc uderzanym lub obijając się o coś

(1.3) pot. uderzać kogoś lub coś

(1.4) pot. pisać na klawiaturze

(1.5) pot. niezbyt mocno uderzać autem

(1.6) wulg. odbywać stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany stukać się (dk. stuknąć się)

(2.1) uderzać częścią ciała w coś twardego

(2.2) uderzać o siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

czas. nastukać dk.

rzecz. stuk m., stukanie n.

wykrz. stuk

przym. nastukany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kołatać, pukać

(1.3) bić, grzmocić, uderzać, walić

(1.6) grzmocić, pieprzyć, pukać, posuwać, jebać, ruchać, walić

Wiktionary

stuki

odgłos stukania, uderzania twardymi przedmiotami; stukot

SJP.pl

Stuki ( Стукі; Стуки) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Żyrmuny.

W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie lidzkim, w gminie Żyrmuny.

Wikipedia

stukilogramowy

1. ważący 100 kilogramów;
2. przeznaczony na 100 kilogramów czegoś

SJP.pl

stukilometrowy

mający długość stu kilometrów, wynoszący sto kilometrów

SJP.pl

stukilowy

potocznie: stukilogramowy

(1.1) niemądry, nienormalny, niespełna rozumu, porąbany, rąbnięty, szurnięty, trzepnięty, walnięty, zwariowany

Wiktionary

stuknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. stukać)

SJP.pl

stul

forma czasownika.

(1.1) 2. os. lp., rozk. od stulić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stul pysk!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stul, AS: stul

Wiktionary

stulatek

mężczyzna stuletni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w wieku przynajmniej 100 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca przynajmniej 100 lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: stulatka

Wiktionary

Stulatek – osoba, która osiągnęła wiek 100 lat. Znacznie rzadziej zdarzają się przypadki superstulatków, czyli osób, które dożyły 110 lat. Szacuje się[], że do tego wieku dożywa 1 na 1000 stulatków. Najstarszym człowiekiem w historii, którego wiek został dostatecznie udokumentowany, była Jeanne Calment, w chwili śmierci mająca 122 lata i 164 dni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W uroczystych obchodach rocznicy bitwy nad Bzurą wzięło udział dwoje stulatków, żołnierz i sanitariuszka.

(2.1) Po babci został nam kredens – przepiękny stulatek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈlatɛk, AS: stulatek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stulecie n.

:: fż. stulatka ż.

przym. stuletni

Wiktionary

stulatka

kobieta albo samica zwierząt mająca sto lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sto lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sto lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: stulatek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W uroczystych obchodach rocznicy bitwy nad Bzurą wzięła udział stulatka, która była sanitariuszką.

(1.2) Po babci została nam szafa – przepiękna stulatka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈlatka, AS: stulatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stulecie n.

:: fm. stulatek m.

przym. stuletni

Wiktionary

stulatki

kobieta albo samica zwierząt mająca sto lat

SJP.pl

stulać

1. delikatnie zbliżać do siebie, powodując, że coś zamyka się lub zmniejsza; skulać, kurczyć;
2. stulać się - zamykać się; skulać się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) niedokonany od|stulić.

(1.2) gw-pl|Podhale. stoczyć, sturlać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. gw. Draganowa postulać)

(2.1) gw-pl|Zagórze. ściskać

(2.2) gw-pl|Draganowa. kłamać

(2.3) gw-pl|Podhale. kluczyć, unikać odpowiedzi, owijać w bawełnę

czasownik zwrotny dokonany stulać się

(3.1) gw-pl|Podhale. stoczyć się

(3.2) gw-pl|Podhale. zwijać się

Wiktionary

Przykłady

SJP.pl

Patrz:

stulejarz

pejoratywnie: życiowy nieudacznik, szczególnie w relacjach damsko-męskich; przegryw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) neol. pot. pogard. człowiek płci męskiej popadły w stan marazmu życiowego, ofiara losu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Życie stulejarza to pasmo ciągłych porażek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stulejka ż.

Wiktionary

stulejka

wrodzone zwężenie napletka członka męskiego; fimoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia;

Wiktionary

Stulejka (łac. "phimosis") – męskie schorzenie wrodzone lub nabyte polegające na zwężeniu ujścia napletka, które uniemożliwia (stulejka całkowita) lub utrudnia (stulejka częściowa) ściąganie napletka (we wzwodzie lub w stanie spoczynku penisa). Łacińska nazwa pochodzi od greckiego słowa φῑμός, czyli "kaganiec".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stuˈlɛjka, AS: stulei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stulejarz m.

Wiktionary

stuletni

mający sto lat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający sto lat

Wikipedia

stupaj

stopień wyrąbany w śniegu lub lodzie ułatwiający wspinaczkę

SJP.pl

stupaja

dawniej, pogardliwie: policjant, bezmyślny służbista; stupajka

SJP.pl

stupajka

dawniej, pogardliwie: policjant, bezmyślny służbista; stupaja

SJP.pl

stupak

nazwisko

SJP.pl

stupina

knot złożony ze skręconych nitek bawełnianych, wymoczony w wodzie z saletrą i mączką prochową, dawny rodzaj zapalnika

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stupina – wieś w Rumunii, w okręgu Aluta, w gminie Cârlogani
Stupina – wieś w Rumunii, w okręgu Konstanca, w gminie Crucea
Stupina – wieś w Rumunii, w okręgu Vrancea, w gminie Măicănești

Wikipedia

stupiętrowy

mający sto pięter

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki który ma sto pięter; wysoki na sto pięter

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na zachód od rzeki Sac, gdzie wilki grasowały pośród bagien, stoi stupiętrowy bank LaSalle, perła architektury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstupʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: stupʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

stupięćdziesięcioletni

przymiotnik

Stuposiany (w latach 1977–1981 Łukasiewicze) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska. Ma status sołectwa. Leży w pobliżu ujścia Wołosatego do Sanu przy drodze wojewódzkiej nr 896.

Wieś jest siedzibą sołectwa Stuposiany, w którego skład wchodzą również wsie: Procisne i Pszczeliny, Muczne i Tarnawa Niżna oraz opuszczone miejscowości Tarnawa Wyżna, Dydiowa, Łokieć, Dźwiniacz Górny, Bukowiec, Sokoliki, Beniowa i Sianki.

Wikipedia

stuprocentowy

stanowiący sto procent czegoś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający 100% czegoś

(1.2) taki, którego jest się pewny w 100%

(1.3) typowy, mający wszystkie cechy kogoś, czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Podczas akcji był stuprocentowym gliniarzem, a pijakiem stawał się dopiero po pracy, podczas gdy Teofil umiejętnie potrafił łączyć picie i obowiązki służbowe. Ale dziś jakoś nie połączył i teraz zaczynał odczuwać negatywne skutki niedopicia.

Wiktionary

stuprocentówka

potocznie: stuprocentowa okazja

SJP.pl

stupsk

wieś w Polsce

SJP.pl

Stupsk – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Stupsk.

Miejscowość jest siedzibą gminy Stupsk oraz rzymskokatolickiej parafii św. Wojciecha.

Stupsk leży około 11 km na południowy wschód od Mławy, przy trasie kolejowej linii nr 9 (Warszawa-Gdańsk). Przystanek kolejowy nazywa się Stupsk Mazowiecki.

Wikipedia

sturublówka

banknot o wartości stu rubli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) banknot o nominale 100 rubli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ja myślę, bez urazy jaśnie pana, że prędzej w pańskiej sadzawce zdybalibyśmy jesiotra aniżeli jedną sturublówkę w okolicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsturuˈblufka, AS: sturublufka

Wiktionary

1. mający sto stopni (w jakiejś skali);
2. mający sto stopni, etapów

SJP.pl

stustronicowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Wiktionary

Stuttgart ("MAF:", ; szwabski "Schduágórd") – miasto na prawach powiatu leżące nad rzeką Neckar w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Stuttgart oraz regionu Stuttgart. 31 grudnia 2022 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą 632 885, Stuttgart zajmował szóste miejsce w Niemczech pod względem liczby ludności[].

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pociąg jedzie dopiero ze Stuttgartu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stuttgartczyk mos., stuttgartka ż.

przym. stuttgarcki

Wiktionary

stuttgartczyk

[czytaj: sztutgartczyk] mieszkaniec Stuttgartu

SJP.pl

stuttgartka

[czytaj: sztutgartka] mieszkanka Stuttgartu (miasta w Niemczech)

SJP.pl

stutthof

[czytaj: sztuthof] hitlerowski obóz koncentracyjny

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stutthof – niemiecki obóz koncentracyjny
procesy załogi Stutthofu
Sztutowo – wieś gminna w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim
Stuthof

Wikipedia

stutysięcznik

statek o wyporności stu tysięcy ton

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) statek o wyporności sto tysięcy ton

Wiktionary

stutysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

mający wartość stu złotych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający wartość stu złotych

(1.1) kośc. szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Odprawiał nabożeństwo bez ornatu, w samej stule.

(1.1) Różny sposób noszenia stuły przez diakona i kapłana wskazuje na różny zakres obowiązków.

(1.1) Ojciec Mieczysław ma stułę z San Giovanni Rotondo.

Wiktionary

stułbia

gatunek jamochłonów

SJP.pl

stułbiopław

przedstawiciel jednej z gromad nalezących do parzydełkowców

SJP.pl

stułbiopławy

gromada zwierząt należących do parzydełkowców

SJP.pl

Wikipedia

stułka

rodzaj kapeluszowych grzybów z rodziny szczeciniakowatych

SJP.pl

stuświecowy

1. zawierający sto świec;
2. żarówka stuświecowa - żarówka mająca moc stu watów

SJP.pl

stużno

Stużno – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Opoczno.

Do 1954 roku istniała gmina Stużno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Doroty w Petrykozach.

Wikipedia

stwardnienie

1. zgrubiałe, twarde miejsce na czymś;
2. stwardnienie rozsiane - przewlekła choroba ośrodkowego układu nerwowego; sclerosis multiplex

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stwardnienia rozsianego (łac. sclerosis disseminata)
stwardnienia guzowatego (łac. sclerosis tuberosa)
stwardnienia zanikowego bocznego
stwardnienia koncentrycznego (łac. sclerosis concentrica)

Wikipedia

stwardnieć

czasownik

(1.1) dokonany od|twardnieć.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po dwunastu godzinach ślimak wkopał się pod powierzchnię piasku, stwardniał i stracił barwy. Wydawał się niczym więcej jak ciemnobrązowym otoczakiem.

Wiktionary

Powiązane:

czas. twardnieć

przysł. twardo

przym. twardy

rzecz. twardziel mzw./mos./mrz./ż.

Wiktionary

stwardnióny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stwardniały

Wiktionary

stwarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stwarzać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stworzenie n., stworzonko n., stworzątko n., stworzeńko n., stworek m., stwórca m., Stwórca m., stwórczyni ż., stworzyciel m., Stworzyciel m., stworzycielka ż., stwór mzw.

czas. stwarzać ndk., stworzyć dk.

przym. stwórczy

Wiktionary

stwarzać

1. powoływać kogoś lub coś do istnienia; kreować, tworzyć, robić;
2. powodować coś, np. stwarzać przychylną atmosferę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) powoływać do istnienia

(1.2) stawać się przyczyną czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pan Bóg uśmiechał się, stwarzając pingwina.

(1.2) Zbyt bliska odległość od stacji benzynowej i restauracji stwarzała zagrożenie.

Wiktionary

Powiązane:

czas. tworzyć, dk. stworzyć

rzecz. tworzywo n., twórca mos., twórczyni ż., stwórca mos., stwarzanie n., stwór mzw.

przym. wytwórczy

Wiktionary

stwierdzalny

dający się stwierdzić

SJP.pl

stwierdzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. stwierdzić)

(1.1) dochodzić do wniosku

(1.2) mówić z przekonaniem

Wiktionary

(1.1) Lando chciał zauważyć jego reakcję na to ostatnie stwierdzenie – ale wiecie, tak żeby się z tym nie zdradzić.

Wiktionary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osoba, postać

Wiktionary

stworek

zdrobnienie od: stwór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: stwór

(1.2) mała, nierzeczywista istota

Wiktionary

Wymowa:

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cóż w tym wszystkim zawinił synek, stworzonko maleńkie, kruszynka urocza.

(1.1) Nagle z krzaków wysunęło się małe, różowożółte stworzonko ze spiczastymi uszami i kusym, grajcarkowatym ogonkiem.

istota o dziwnym, niesamowitym wyglądzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) dziwna, często odrażająca istota

w religiach monoteistycznych: Bóg; Przedwieczny, Wszechdoskonały, Wszechwidzący, Wszechwiedzący, Wszechmogący

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego)

(1.2) rel. przydomek boga, któremu przypisuje się stworzenie wszechświata lub ludzi;

Wiktionary

Stwórca, Stworzyciel, Bóg Stwórca – istota (często Bóg), która zgodnie z wierzeniami powszechnymi w wielu religiach i mitologiach miała powołać świat i ludzi do istnienia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zgodnie z neoromantyczną tendencją artysta – człowiek wyróżniający się spośród tłumu, inny – w pozytywnym tego słowa znaczeniu, to świadomy swej godności i mocy stwórca.

(1.2) Czyż jest jakiś inny stwórca niż Allach, który zaopatruje was z nieba i z ziemi?

(1.2) Człowiek zależy od Stwórcy i podlega prawom, na których tenże Stwórca oparł ład stworzonego przez siebie świata (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stwórca m., stwór m., stworzenie n., stworzonko n., stworzątko n., stworzeńko n., stwarzanie m., stworek m., stworzyciel m., Stworzyciel m., stworzycielka ż.

:: fż. stwórczyni ż.

czas. tworzyć, stwarzać ndk., stworzyć dk.

przym. stwórczy, twórczy, wytwórczy

(1.1) liter. dynamiczny, zbudowany z krótkich, jednowierszowych replik dialog w dramacie;

styczka

1. w technice: część styku bezpośrednio przylegająca do innego elementu instalacji elektrycznej;
2. dawniej, rzadko: miejsce dotknięcia się połączenia; styk, styczność

SJP.pl

styczna

prosta styczna do krzywej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. linia prosta mająca punkt wspólny z krzywą lub powierzchnią, nieprzecinająca jej w tym punkcie;

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. od styczny

Wiktionary

Prosta styczna formula_1 do krzywej formula_2 w punkcie formula_3 to prosta, która jest granicznym położeniem siecznych formula_4 przechodzących przez punkty formula_3 i formula_6 gdy punkt formula_7 dąży (zbliża się) do punktu formula_3 po krzywej formula_2.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyrostki stawowe ustawione są w płaszczyźnie czołowej, na stycznej do obwodu koła, co znacznie ułatwia ruchy skrętne w tej części kręgosłupa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. styczność ż.

czas. stykać się ndk.

przym. styczny

przysł. stycznie

Wiktionary

stycznie

czas. zetknąć, wytykać, wytknąć, stykać, stykać się ndk., tykać ndk.

przym. stykowy, stycznikowy, stykówkowy

Wiktionary

stycznikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stycznikiem, dotyczący stycznika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zestyk mrz., stycznik m., styk mrz., stykówka ż.

czas. stykać, zetknąć

Wiktionary

styczniowy

→ styczeń

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący stycznia, dziejący się w styczniu

Wiktionary

Patrz:

Synonimy:

(1.1) kontakt

Wiktionary

styczny

stykający się z czymś w jednym punkcie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stykający się w jednym punkcie; taki, który przylega do czegoś

(1.2) zbiegający się w danym zagadnieniu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. styczna ż., styczność ż., styk mrz.

IPA: stɨˈɟijsʲci, AS: styǵii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Styks m.

przym. styksowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) styksowy

Wiktionary

stygimoloch

rodzaj dinozaura z rodziny pachycefalozaurów; stenotol

SJP.pl

Stygimoloch ("Stygimoloch spinifer") – dinozaur z rodziny pachycefalozaurów (Pachycephalosauridae); jego nazwa znaczy "ciernisty diabeł".

Żył w epoce późnej kredy (68-65 mln lat temu) na terenach Ameryki Północnej. Długość ciała do 3 m, wysokość ok. 1,7 m masa ok. 70 kg. Jego szczątki znaleziono w USA (stany Montana, Wyoming).

Wikipedia

stygmasterol

organiczny związek chemiczny z grupy steroli

SJP.pl

Stygmasterol, – organiczny związek chemiczny z grupy steroli. Występuje naturalnie w ziarnie soi. Jest wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym oraz przy syntezie hormonów.

Wikipedia

stygmat

1. znak, którym piętnowano w starożytności niewolników;
2. znamię, znak, piętno;
3. rana na ciele przypominająca rany z ukrzyżowanego ciała Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przen. piętno, znamię, oznaka

(1.2) rel. rana pojawiająca się na ciele mistyków chrześcijańskich przeżywających w ekstazie Mękę Pańską;

(1.3) szt. przedstawienie w sztuce rany w boku lub kończynie u świętych mistyków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stygmat – piętno, cecha charakterystyczna, naznaczenie; w starożytności znak wypalany na ciele niewolników lub przestępców
stygmaty – pojawiające się na ciele znaki (najczęściej rany), które świadczyć mają o znaku danym przez Boga (głównie w chrześcijaństwie, lecz także w islamie)
Stygmat czasów – jakieś zjawisko charakterystyczne dla danego okresu
Stygmat śmierci – szczególny wygląd lub zachowanie, wskazujące na zbliżający się kres życia.
Stygmat – nowela Cypriana Kamila Norwida
stygmatyzacja
Stygmaty – film

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Minione wydarzenia wyciskają piętno na osobowościach ludzi i narodów, zostają oni naznaczeni stygmatem czasu.

(1.2) Po śmierci świętego stygmaty w jego boku, na dłoniach i stopach przestały być widoczne.

(1.3) Witrażysta krwistą barwą wprawionego szkła zaznaczył stygmat w boku świętego Franciszka.

Wiktionary

kobieta, u której pojawiają się stygmaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta ze śladami ran Chrystusowych na ciele

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W sąsiedniej wsi mieszkała stygmatyczka mająca widzenia Pana Jezusa umęczonego i świętych.

(1.1) Zaświadczył, że niejednokrotnie widział, jak stygmatyczce otwierały się rany na dłoniach i stopach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stygmat mrz., stygmatyzacja ż., stygmatyzowanie n.

:: fm. stygmatyk mos.

czas. stygmatyzować ndk.

Wiktionary

stygmatyczny

→ stygmat, → stygmatyzm

SJP.pl

Patrz:

stygmat, → stygmatyzm

stygmatyk

osoba, u której pojawiają się stygmaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba ze śladami ran Chrystusowych na ciele

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przypuszcza się, że pierwszym stygmatykiem był Paweł Apostoł.

(1.1) W boku stygmatyka wciąż otwierała się rana, brocząc krwią.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stygmat mrz., stygmatyzacja ż., stygmatyzowanie n.

:: fż. stygmatyczka ż.

czas. stygmatyzować ndk.

Wiktionary

stygmatyzacja

1. publiczne potępianie jakiejś osoby lub grupy; piętnowanie;
2. w religii: pojawienie się u kogoś stygmatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publiczne potępianie danej osoby lub grupy

(1.2) proces nadawania, często negatywnych, określeń osobom, grupom lub kategoriom społecznym

Wiktionary

Zobacz też: stygmatyzacja w religii

Stygmatyzacja – negatywne identyfikowanie jakiejś osoby lub grupy osób i stereotypowe odrzucanie ich (dyskryminowanie) w kontaktach społecznych. Stygmatyzacja jest efektem posiadanie atrybutu dyskredytującego, który może być widoczny i rozpoznawalny od razu lub ukryty i widoczny dopiero po czasie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stygmatyzacja islamu w rezultacie zamachów terrorystycznych z 11 września 2001, 11 marca 2004, czy 7 lipca 2005 sprawia, że bycie muzułmaninem w Europie (czy szerzej – na Zachodzie) nie jest rzeczą łatwą.

Wiktionary

1. występowanie u kogoś stygmatów;
2. w optyce: właściwość układu soczewek polegająca na skupianiu się promieni światła wychodzących z jednego punktu (nieleżącego na głównej osi układu) również w jednym punkcie

SJP.pl

stygmatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stygmatyzować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. stygmatyzować ndk.

rzecz. stygmatyk mos., stygmat mrz., stygmatyczka ż.

Wiktionary

stygmatyzować

naznaczać, nadawać stygmaty

SJP.pl

styk

1. miejsce, w którym dotykają się linie, powierzchnie;
2. powiązanie różnych zjawisk, zazębianie się, pogranicze dziedzin;
3. połączenie elementów układu elektrycznego zapewniające przepływ prądu;
4. część urządzenia dobrze przewodząca prąd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. element obwodu, pozwalający włączać lub wyłączać przepływ prądu

(1.2) miejsce, w którym dotykają się dwie płaszczyzny, figury itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨk, AS: styk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. styczność ż., stykówka ż., stycznik mrz., zestyk mrz., stykanie n., tykanie n., tknięcie n.

czas. zetknąć, wytykać, wytknąć, stykać ndk., tykać ndk.

przym. stykowy, stycznikowy, stykówkowy, styczny

przysł. stycznie

Wiktionary

styka

przysuwać do siebie obiekty, aż do zetknięcia; przytykać; przykładać

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Styka (ur. 1890, zm. 1959) – polski malarz
Adam Styka (ur. 1940) – polski malarz, grafik, pedagog
Jan Styka (ur. 1858, zm. 1925) – polski malarz
Tadeusz Styka (ur. 1889, zm. 1954) – polski malarz

Wikipedia

stykać

przysuwać do siebie obiekty, aż do zetknięcia; przytykać; przykładać

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zetknąć)

(1.1) przysuwać do siebie obiekty, aż do zetknięcia

(1.2) powodować spotkanie, znajomość dwóch lub więcej osób

czasownik zwrotny niedokonany stykać się (dk. zetknąć się)

(2.1) przylegać do czegoś

(2.2) wchodzić z kimś lub z czymś w bezpośredni kontakt

(2.3) sąsiadować ze sobą, współwystępować z czymś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. styczność ż., styk mrz., zestyk mrz., stykówka ż., stycznik mrz., przetykacz mrz., tknięcie n., tykanie n., zetknięcie n., stykanie n., wytknięcie n., wytykanie n., przetknięcie n., przetkanie n., przetykanie n., natknięcie n., natykanie n., potykanie n., potknięcie n.

czas. tknąć dk., tykać ndk., zetknąć dk., wytknąć dk., wytykać ndk., przetknąć dk., przetkać dk., przetykać ndk., natknąć dk., natykać ndk., potykać ndk., potknąć się dk.

przym. stykowy, stycznikowy, stykówkowy, styczny

przysł. stycznie

Wiktionary

styknyć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wystarczyć

Wiktionary

styknąć

1. w gwarze śląskiej: starczyć, wystarczyć;
2. styknąć się - zetknąć się, spotkać się

SJP.pl

stykowski

nazwisko

SJP.pl

stykowy

→ styk

SJP.pl

(1.1) Charon przewoził przez Styks zmarłych.

Wiktionary

stykowa odbitka fotograficzna, uzyskiwana w konsekwencji położenia naświetlonej błony fotograficznej bezpośrenio na papier światłoczuły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fot. odbitka fotograficzna służąca do uzyskania wglądówek, wykonana przez naświetlenie papieru światłoczułego przez negatywy położone bezpośrednio na tym papierze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨˈkufka, AS: stykufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. styk m., stycznik m., stykanie n., tykanie n., tknięcie n., przetykacz mrz., zestyk mrz.

czas. zetknąć, wytykać, wytknąć, stykać, stykać się ndk., tykać ndk.

przym. stykowy, stycznikowy, stykówkowy

Wiktionary

styl

1. cechy charakteryzujące sztukę jakiejś epoki, jakiegoś twórcy lub regionu;
2. sposób bycia, ubierania się charakterystyczny dla jakiejś osoby;
3. w sporcie: wykonywanie odpowiednich ruchów charakterystycznych dla danej dyscypliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;

(1.2) sposób czyjegoś postępowania, zachowania

(1.3) zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.

(1.4) sport. ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej

(1.5) rodzaj starożytnego przyrządu do pisania, rylec

(1.6) inform. wygląd elementu strony HTML, nadawany za pomocą CSS

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

styl językowy
styl w kulturze
Styl – program telewizyjny
styl – stylisko, trzonek

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W utworze tym styl podniosły splata się ze stylem potocznym.

(1.2) Ona ma własny styl, ponieważ nie podoba jej się aktualna moda młodzieżowa.

(1.3) Ratusz został zbudowany w stylu gotyckim w XV wieku.

Wikipedia

stylben

węglowodór wielopierścieniowy stosowany jako scyntylator (substancja emitująca światło pod wpływem promieniowania jonizującego); stilben

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. substancja emitująca światło pod wpływem promieniowania jonizującego;

Wiktionary

(1.1) drewniany, podłużny uchwyt narzędzia

Wiktionary

Wikipedia

stylista

1. pisarz lub mówca oceniany z punktu widzenia wartości jego stylu;
2. osoba tworząca czyjś wizerunek poprzez dobór odpowiedniej fryzury, makijażu, ubioru itp.;
3. projektant modnych przedmiotów użytkowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pisarz, mówca oceniany ze względu na jego styl

(1.2) osoba tworząca czyjś wizerunek, doradzając odpowiedni strój, makijaż, fryzurę itp.

stylista

Przykłady

(1.1) Zapłaciła stylistce zdecydowanie za dużo kredytów i opuściła butik w nowej pelerynie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. styl mrz., stylista mos., stylizowanie n., stylówa ż.

przym. stylistyczny

Wiktionary

stylistyczny

w języku, literaturze, sztuce: wynikający ze stylu, związany ze stylem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stylistyką, dotyczący stylistyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W poezji nurt impresjonizmu był szczególnie istotny w okresie młodopolskim, stając się wtedy obowiązującą manierą stylistyczną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stylistyka ż., stylista m., stylistka ż., stylizacja ż., stylizowanie n., wystylizowanie n., stylówa ż., styl mrz.

osoba stylizująca coś

SJP.pl

stylizatorka

kobieta stylizująca coś; stylistka

SJP.pl

stylizatorski

→ stylizatorstwo

SJP.pl

Patrz:

stylizatorstwo

stylizacja, zwłaszcza przesadna, fałszywa lub niepotrzebna

SJP.pl

stylizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stylizować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. stylizować ndk.

rzecz. stylista mos., stylistka ż., styl m.

przym. stylistyczny

Wiktionary

stylizowany

1. upodabniać wypowiedź ustną lub tekst pisany do założonego stylu;
2. w plastyce: stosować ornamentykę w przedstawianiu postaci lub przedmiotów, zmieniając ich kształt i zdobnictwo;
3. stylizować się - naśladować kogoś w zachowaniu lub ubiorze

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający cechy pewnego stylu, przedstawiony lub sformułowany na wzór określonego stylu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Język postaci dramatu "Dzika kobieta" jest stylizowany na żargon środowiskowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɨlʲizɔˈvãnɨ, AS: stylʹizovãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stylizacja ż.

czas. stylizować ndk.

Wiktionary

stylizować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wystylizować)

(1.1) dokonywać stylizacji

(1.2) dokonywać stylistycznego opracowania tekstu

czasownik zwrotny niedokonany stylizować się (dk. wystylizować się)

(2.1) naśladować kogoś w zachowaniu lub w wyglądzie, ubiorze itd.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stylistyka ż., stylizacja ż., stylizowanie n., stylizator m., stylizatorka ż., styl m., stylista mos., stylówa ż.

przym. stylowy, stylizacyjny, stylizatorski, stylizowany, stylistyczny

utwór geologiczny o postaci niewielkich słupków, piramidek lub stożków, występujący na płaszczyźnie warstw wapieni i dolomitów; styliolit

SJP.pl

stylometria

metoda badania stylu pisarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) statystyczna analiza tekstu pod względem cech jego stylu w celu ustalenia jego autorstwa lub chronologii;

Wiktionary

Stylometria (gr. στῦλος „słup” i μέτρον „miara”) – metoda analizy dzieła sztuki dla ustalenia statystycznej charakterystyki stylu autora. Służy głównie rozstrzyganiu kwestii autorstwa dzieł anonimowych bądź chronologii przekazu. Założenia stylometrii przedstawił w roku 1890 Wincenty Lutosławski, w pracy „Principes de stylometrie”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za początek ery komputerowej w stylometrii uważa się zwykle badania atrybucyjne nad nowojorskimi pismami ulotnymi z czasów kampanii o ratyfikację konstytucji USA.

Wiktionary

Powiązane:

przym. stylometryczny

1. pałeczka do obsługi urządzeń elektronicznych z ekranem dotykowym; rysik;
2. rylec do pisania na tabliczkach powleczonych woskiem, używany w starożytnym Rzymie; styl

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stylus (rysik) – narzędzie przypominające ołówek, służące do wskazywania na ekranie (np. do rysowania).
Stylus – program umożliwiający zmianę wyglądu stron internetowych.
stylus (l. mn. styli) – w anatomii określenie różnych krótkich wyrostków, np.:
- stylus – część prącia kosarzy
- stylus – paramera wojsiłek
- stylus – element genitaliów piewików
- stylus – ogonek niektórych mszyc
- stylus – część narządów gębowych pcheł (stylus dorsalis i s. ventralis)
- stylus – część męskiego narządu kopulacyjnego pierwogonków
- stylus analis – gonostylus
- stylus antennalis – szczecinka na czułkach muchówek
- stylus coxalis – wyrostek na biodrach

Wikipedia

stylówa

potocznie: wizerunek, wygląd zewnętrzny danej osoby; image, wizaż, outfit, stylówka, look

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. stylizacja, zestawienie elementów ubioru, dodatków, fryzury, makijażu itp.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widziałeś Michaśkę? Niezłą ma stylówę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stylizacja ż., stylista m., stylistka ż.

czas. stylizować ndk.

przym. stylistyczny

Wiktionary

stylówka

potocznie: wizerunek, wygląd zewnętrzny danej osoby; image, wizaż, outfit, stylówa, look

SJP.pl

stymulacja

1. zachęcanie do jakiejś aktywności; bodziec, podnieta, pobudka;
2. w biologii: pobudzanie organizmu (np. jego narządów, tkanek) przez bodźce, np. chemiczne, fizyczne; stymulowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pobudzanie do aktywności, rozwoju

(1.2) biol. wywoływanie stanu pobudzenia w organizmie przez bodziec zewnętrzny

Wiktionary

przymiotnik od: stymulacja

SJP.pl

stymulant

w medycynie: środek farmakologiczny przywracający pacjentowi chęć działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bodziec wzmagający procesy życiowe, zob. stymulator.

(1.2) książk. bodziec, zob. stimulus.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kortyzol jest stymulantem i nie pozwoli ci zasnąć. Gdy w końcu ci się to uda, po przebudzeniu jego stężenie będzie o wiele niższe, niż powinno, a ty przez resztę dnia będziesz się czuła zmęczona.

(1.1) (…) marihuana w małych ilościach, podobnie jak w niewielkich ilościach spożywany alkohol, jest tylko stymulantem.

(1.2) Wynika to stąd, że sektor usług rynkowych w Polsce po roku 1989 był głównym stymulantem wzrostu gospodarczego (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stymulator m., stymulacja ż., stymulowanie n.

czas. stymulować ndk.

przym. stymulacyjny

Wymowa:

IPA: ˌstɨ̃mulɔˈvãɲɛ, AS: stỹmulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. stymulować

rzecz. stymulator mrz., stymulant m., stymulacja ż.

Wiktionary

stymulować

1. wzmagać procesy życiowe organizmu poprzez bodziec, impuls; pobudzać, podniecać;
2. książkowo: pobudzać do jakiegoś działania, do wzmożonej aktywności; zachęcać

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) pobudzać do działania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɨ̃muˈlɔvat͡ɕ, AS: stỹmulovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stymulacja ż., stymulowanie n., stymulator mrz., stymulant m.

ryba z rodziny stynkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Osmerus eperlanus|ref=tak., mała ryba o dużych łuskach;

Wiktionary

Stynka ("Osmerus eperlanus") – anadromiczna ryba z rodziny stynkowatych (Osmeridae).

o cechach stynkowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

stypa

1. uczta pogrzebowa;
2. u ludów pierwotnych: uczta obrzędowa ku czci zmarłego;
3. w gwarze miejskiej: zabawna historia, heca;
4. w gwarze studenckiej: stypendium socjalne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. gastr. poczęstunek organizowany po pogrzebie;

Wiktionary

(1.1) pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

(1.2) nauka, studia lub badania naukowe finansowane przez daną instytucję

(1.3) kośc. ofiara za odprawienie mszy

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Stypendium – jednostronne świadczenie pieniężne ze strony osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przyznane za osiągnięcie określonego wyniku w danej dziedzinie nauki lub sztuki albo w celu umożliwienia kontynuowania nauki, prowadzenia badań naukowych lub prac w dziedzinie sztuki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeśli planowaćanujesz nowe projekty ekologiczne, możesz ubiegać się o stypendium.

(1.2) Najwięcej praktycznych umiejętności zdobyłam będąc na stypendium w Australii.

(1.3) Za przyjęte stypendium mszalne kapłan winien odprawić mszę zgodnie z intencją ofiarodawcy.

Wiktionary

osoba otrzymująca stypendium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która otrzymuje stypendium, jest na stypendium

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tym akademiku mieszkają stypendyści z Afryki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stypendium n.

:: fż. stypendystka ż.

przym. stypendialny

Wiktionary

stypendystka

kobieta otrzymująca stypendium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna, kobieta, która otrzymuje stypendium, jest na stypendium

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na naszym roku są trzy stypendystki z Ukrainy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stypendium n.

:: fm. stypendysta m.

przym. stypendialny

Wiktionary

stypizować

ujednolicić, sprowadzić do jednego typu

SJP.pl

stypka

nazwisko

SJP.pl

stypulacja

dawniej:
1. umowa, zobowiązanie oparte na kontrakcie;
2. warunek kontraktu, umowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. polit. praw. umowa, ugoda lub inne zobowiązanie

Wiktionary

Wikipedia

IPA: ˌstɨpulɔˈvãɲɛ, AS: stypulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. stypulować

rzecz. stypulacja ż.

Wiktionary

stypulować

zastrzegać warunki w umowie, stawiać jako warunek

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) rzad. praw. wymagać, określać, przewidywać, zastrzegać, postulować, nakazywać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obowiązujący w Kalifornii wariant tego aktu normatywnego stypulował, że każda osoba wystawiająca czerwoną flagę, sztandar lub odznakę (lub flagę, sztandar, odznakę bądź też jakiekolwiek inne urządzenie dowolnego koloru) w jakimkolwiek miejscu publicznym bądź miejscu spotkań, podczas dowolnego zgromadzenia publicznego albo też na jakimkolwiek budynku, jako znak, symbol lub emblemat sprzeciwu wobec zorganizowanej formy rządu, zachętę lub stymulację działań anarchistycznych albo pomoc wywrotowej propagandzie, popełnia zbrodnię.

(1.1) Postępowanie karne toczyło się dalej w oparciu o ordynans St. Paul dotyczący przestępstw motywowanych uprzedzeniami, który stypulował, iż zakazane jest umieszczanie tak na terenie publicznym, jak i prywatnym symboli, przedmiotów, graffiti itp. (w szczególności płonącego krucyfiksu oraz nazistowskiej swastyki), odnośnie do których osoba dopuszczająca się wspomnianego czynu wiedziała lub miała racjonalne powody wiedzieć, że wzbudzają one gniew, wzburzenie albo uczucie resentymentu w innych osobach z powodu rasy, koloru skóry, wyznawanego credo, religii lub płci.

(1.1) Wszak nawet traktaty europejskie, choć względom mniemanego wiecznego pokoju poświęciły ciało Polski, i choć bez nas o nas stanowiły – nie poświęciły nigdy jéj ducha, lecz stypulowały Jego narodowe tchnienie we wszystkich trzech częściach i żądały dla nas odpowiednich temu duchowi instytucyi.

(1.1) Przejawia się w popieraniu preferencji, które dana osoba miałaby w sytuacji hipotetycznej, dokładnie tak, jak to stypuluje warunkowa refleksja.

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie i Białorusi; prawy dopływ Prypeci;

Wiktionary

Styr ( Стир "Styr", ros. i Стыр "Styr") – rzeka na Ukrainie i Białorusi; prawy dopływ Prypeci.

Długość rzeki – 483 km, powierzchnia zlewiska – 13,100 km².

Źródła w pobliżu Brodów w obwodzie lwowskim; przepływa przez obwody rówieński i wołyński; na Białorusi w rejonie brzeskim wpada do Prypeci.

Wikipedia

styrak

drzewo lub krzew występujące w klimacie zwrotnikowym i podzwrotnikowym w wielu gatunkach, żywica niektórych jest wykorzystywana w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym

SJP.pl

Wikipedia

styrakowate

rodzina drzew i krzewów z rzędu wrzosowców; styrakowcowate, styraksowate

SJP.pl

Wikipedia

styrakowaty

o cechach styrakowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

styrakowcowate

o cechach styrakowcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

styrakowcowaty

o cechach styrakowcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

styrakowiec

drzewo lub krzew z rodziny styrakowatych; styraks

SJP.pl

Wikipedia

styrakozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z infrarzędu ceratopsów

SJP.pl

Styrakozaur ("Styracosaurus") – rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy ceratopsów żyjącego w późnej kredzie, w kampanie i mastrychcie (około 83,5–65,5 mln lat temu) na obszarze Ameryki Północnej. Jego skamieniałości były znajdywane w kanadyjskiej prowincji Alberta. Miał od czterech do sześciu rogów wyrastających z chroniącej szyję kryzy, mniejsze rogi na policzkach oraz jeden róg nosowy, dochodzący do 60 cm długości i 15 cm szerokości. Funkcja rogów i kryzy była przedmiotem wieloletnich debat.

Wikipedia

styraks

drzewo lub krzew z rodziny styrakowatych; styrakowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żywica pozyskiwana z drzew z rodzaju styrak (nazwa systematyczna|Styrax|L.|ref=tak.)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. styrak m., stiraks m.

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. włożyć, wcisnąć

Wiktionary

styren

związek aromatyczny z alkenowym łańcuchem bocznym, używany do produkcji polistyrenu i kauczuku syntetycznego; winylobenzen

SJP.pl

Styren ("winylobenzen") – organiczny związek chemiczny, węglowodór aromatyczny z alkenowym łańcuchem bocznym. Jest związkiem wyjściowym do produkcji polistyrenu.

Wikipedia

styria

kraj związkowy w Austrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;

(1.2) geogr. adm. kraj związkowy w południowej Austrii ze stolicą w Grazu;

Wiktionary

Styria ( Steiermark, Štajerska) – kraina historyczna w środkowej Europie. Obecnie większość Styrii należy do Austrii (zob. Styria (Austria)), a południowa część, zwana też Styrią Dolną – do Słowenii (zob. Styria (Słowenia)).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Styryjczyk mos., Styryjka ż.

przym. styryjski

Wiktionary

styrnadel

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. trznadel

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw. Górny Śląsk sternal, sternadel

Wiktionary

styroboks

styropianowe opakowanie do przewożenia rozmaitych towarów; styroboks

SJP.pl

styrobox

styropianowe opakowanie do przewożenia rozmaitych towarów; styroboks

SJP.pl

styrodur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

styropor

styryjczyk

mieszkaniec Styrii (kraju związkowego w Austrii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Styrii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨˈrɨjt͡ʃɨk, AS: styryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Styria ż.

:: fż. Styryjka ż.

przym. styryjski

Wiktionary

styryjka

mieszkanka Styrii (kraju związkowego w Austrii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Styrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Styria ż.

:: fm. Styryjczyk mos.

przym. styryjski

Wiktionary

styryjski

przymiotnik od: Styria

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Styrią, dotyczący Styrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Styria ż., Styryjczyk mos., Styryjka ż.

Wiktionary

styrzyniec

Styrzyniec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Biała Podlaska.

Wieś jest sołectwem w gminie Biała Podlaska. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 453 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Białej Podlaskiej.

Wikipedia

stysiak

nazwisko

SJP.pl

styś

nazwisko

SJP.pl

stóg

duży stos siana lub słomy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. duży stos siana, rzadziej słomy lub zboża, układany zazwyczaj wokół ustawionego pionowo drąga w kształt stożka lub kopuły;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Kopiec (informatyka), kopiec (lub sterta) – struktura danych w informatyce
stóg (rolnictwo) – pojęcie z zakresu rolnictwa
Stóg (Góry Czywczyńskie), Stoh – szczyt w Górach Czywczyńskich
Stoh (Mała Fatra), Stoh – szczyt w Małej Fatrze
Stóg (Góry Izerskie) – urzędowa nazwa szczytu w Górach Izerskich, który potocznie zwany jest Stóg Izerski
Stóg (Góry Bystrzyckie) – szczyt

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spędziła jednak przy stogu z godzinę czasu, tak że konie podjadły nieźle, a i ona sama pożywiła się siemieniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuk, AS: stuk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stogi nmos.

:: zdrobn. stożek m.

przym. stożkowy, stożkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stożyna, gw. Górny Śląsk siabel

Wiktionary

stój

1. o istotach żywych: być na nogach
2. o urządzeniach: nie chodzić, nie wykonywać czynności
3. nie poruszać się
4. znajdować się, trwać
5. starczać, nie brakować

SJP.pl

stójka

1. stojący kołnierzyk;
2. część kołnierza w koszuli męskiej;
3. stanie bez ruchu stosowane jako kara;
4. pozycja gimnastyczna polegająca na staniu na rękach, na głowie itp.; stanie w miejscu na rowerze bez podpierania się;
5. pozycja przyjmowana przez psy myśliwskie; wystawianie zwierzyny;
6. dawniej: straż, warta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. stojący kołnierzyk

(1.2) kraw. dolna część kołnierzyka koszuli męskiej przylegająca do szyi

(1.3) kara wielogodzinnego stania bez ruchu w obozach i łagrach

(1.4) sport. w gimnastyce: stanie na rękach, na głowie, na barkach itp.

(1.5) sport. w zapasach: pozycja, w której zawodnik dotyka maty tylko stopami

(1.6) łow. zatrzymanie się w bezruchu psa myśliwskiego przed zwietrzoną zwierzyną

(1.7) łow. nagłe zatrzymanie się zwierzyny podczas ucieczki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stójka (kolarstwo)
stójka (kynologia)
stójka (ubiór)
Stójka – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Czemierniki
Stójka – kolonia w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Trzcianne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstujka, AS: stui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stanie n., postój m., stójkowy m.

czas. stać

przym. stójkowy

Wiktionary

stójkowicz

w sztukach walki: zawodnik specjalizujący się w walce na stojąco

SJP.pl

stójkowiczka

w sztukach walki: zawodniczka specjalizująca się w walce na stojąco

SJP.pl

stójkowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Stójkowem, dotyczący Stójkowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stójków m.

Wiktionary

stójkowy

w zaborze rosyjskim: szeregowy policjant; posterunkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. policjant w stopniu szeregowca w Rosji i w zaborze rosyjskim

Wiktionary

Patrz:

stójka

Przykłady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stopa ż., stopka ż., stopień m., stopniowanie n., stopaż mrz.

IPA: ˈstuva, AS: stuva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. seta ż., stówka ż., stóweczka ż.

przym. setny

licz. sto

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) setka, stówka

Wiktionary

stóweczka

zdrobnienie od: stówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: stówa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. seta ż., stówa ż., stówka ż.

przym. setny

licz. sto

Wiktionary

stówka

pot. 100 złotych (także o innych walutach); stówa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: stówa

(1.2) żart. o stówie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wisicie mi jeszcze dwie stówki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. seta ż., setka ż., stówa ż., stóweczka ż.

przym. setny

licz. sto

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) stóweczka

Wiktionary

stół

1. mebel zbudowany z blatu i nóg;
2. rodzaj spożywanych posiłków, np. jarski stół, szwedzki stół, wykwintny stół;
3. urządzenie techniczne składające się z często ruchomego blatu, wyposażone w aparaturę techniczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mebl. mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

(1.2) posiłek z wielu dań wyłożonych na stole (1.1) lub sposób odżywiania się

(1.3) karc. wyraz używany w sformułowaniach brydżowych dotyczących partii lub rozdania, albo zagrywki z wyłożonych kart

(1.4) urządzenie techniczne o różnych zastosowaniach, w formie blatu stojącego na kilku nogach, będące osobnym stanowiskiem pracy

(1.5) specjalny blat stojący na nogach, służący do prowadzenia przy nim konkretnej gry sprawnościowej

Wiktionary

Stół – mebel z poziomą powierzchnią podtrzymywaną przez podstawę, zazwyczaj z czterema nogami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gości zaskoczył bogato zastawiony stół.

(1.2) Rano w hotelowej restauracji do dyspozycji gości jest stół śniadaniowy z daniami do wyboru.

(1.4) Czy zająłem miejsce przy właściwym stole montażowym?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuw, AS: stuu̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stołowy mrz., stolnica ż., stołówka ż., stolikowiec mos., stolarz mos., stołek mrz., stolec mrz., stolica ż.

:: zdrobn. stolik mrz., stoliczek mrz.

:: zgrub. stolisko n.

czas. stołować, stać, ścielić, stołować się ndk.

przym. stołowy, stolikowy, stołówkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biurko, ława, konsolka

(1.2) bufet

(1.4) pulpit, konsola

Wiktionary

stąd

zaimek przysłówkowy zastępujący wyrazy lub wyrażenia oznaczające m.in. określenia miejsca, przyczynę, powód, źródło czegoś

SJP.pl

zaimek

(1.1) wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz

(1.2) metrol. dawna miara objętości równa ok. 200 litrom;

Wiktionary

Stągiew – dawna jednostka objętości, stosowana w XIX wieku (po 1819 roku). Stągiew odpowiadała 50 garncom nowopolskim, czyli ok. 200 litrom.

Wikipedia

stąpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Stąporków – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie koneckim, siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Stąporków. Miejscowość leży nad rzeką Czarną Konecką i jej dopływem Młynówką.

Miejscowość otrzymała prawa miejskie w 1967 roku. W latach 1969–1972 miejscowość była siedzibą władz gromady Stąporków, ale nie należała do niej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego. Według danych z 2021 roku Stąporków liczył 5,274 mieszkańców.

Wikipedia

stębark

wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim

SJP.pl

Stębark (tuż po wojnie Sztymbark, Tannenberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Grunwald.

W Stębarku znajduje się Muzeum Bitwy pod Grunwaldem. We wsi znajduje się przystanek autobusowy PKS, ośrodek zdrowia, apteka, poczta, dom wycieczkowy, schronisko PTSM, sklep, kościół.

Wikipedia

stębarski

→ Stębark (wieś w Polsce)

SJP.pl

stębnowanie

ozdobny ścieg tworzący pojedynczą linię na wierzchu tkaniny; stebnowanie, stębnówka

Synonimy:

(1.1) zaduch, odór

Wiktionary

stęchnięty

taki, który stęchł; stęchły

SJP.pl

stęchnąć

1. zepsuć się pod wpływem wilgoci, przejść zapachem wilgoci, pleśni
2. potocznie, o obrzęku: zmniejszyć się

SJP.pl

stęchłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest stęchłe

Wiktionary

Powiązane:

przym. stęchły

przysł. stęchłie

Wiktionary

stęchły

taki, który stęchł

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o zapachu pleśńeśni, długo niewietrzonych pomieszczeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powietrze w izbie było stęchłe, przesycone smrodem niemytych ciał, nad piecem wisiały potwornie brudne onuce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stęchlizna ż., stęchłość ż.

czas. tęchnąć ndk., stęchnąć dk.

przym. zatęchły

Wiktionary

stęk

głośne, krótkie westchnienie wydawane z bólu lub przy wysiłku fizycznym; stęknięcie

SJP.pl

stękacz

potocznie: osoba uskarżająca się na coś; narzekacz, maruda

SJP.pl

stękać

1. wydawać głośne westchnienia;
2. uskarżać się na coś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. stęknąć)

(1.1) wydawać ciężkie westchnienia

(1.2) mówić zacinająć się

(1.3) uskarżać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Leży ciało, barzo stęka, / Duszyca się barzo lęka, / Bog się z liczby upomina, / Dyjabeł na grzechy wspomina

(1.1) — Oj, doloż ty nasza! — mówił Taradaj — drugiemu się wszystko wiedzie, jak po maśle, a tu człek calusieńkie życie męczył się, biedował, pocił, stękał i na starość nawet nic nie uciułał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛ̃ŋkat͡ɕ, AS: stẽŋkać

Wiktionary

głośne, krótkie westchnienie wydawane z bólu lub przy wysiłku fizycznym; stęk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odgłos stękania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Angua usiadła i zapatrzyła się w wodę, słuchając głuchych uderzeń łopaty i czasem stęknięcia, kiedy Marchewa trafiał w korzeń.

Wiktionary

Powiązane:

czas. stękać

rzecz. stękała mos.

Wiktionary

stęp

najpowolniejszy chód konia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. część ciała łącząca stopę z golenią;

(1.2) jeźdz. czterotaktowy, najwolniejszy chód konia, osła i muła;

(1.3) zool. czterotaktowy wzór chodu zwierzęcia czworonożnego;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: stępić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

stęp – najwolniejszy chód konia (oraz osła i muła)
stęp – część ciała u kręgowców, łącząca stopę z golenią

stępiać

1. sprawiać, że coś przestaje być ostre, staje się tępe;
2. stępiać się - (o przedmiotach) przestawać być ostrym, stawać się tępym

SJP.pl

stępiały

1. potocznie: nieostry
2. o zmysłach: osłabiony

SJP.pl

stępica

w łowiectwie: potrzask na zwierzynę; wnyki, szczęki, żelazko

SJP.pl

stępienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stępić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: stẽmpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. tępić (się) ndk., stępić (się) dk.

rzecz. tępienie ndk.

przysł. tępo, tępawo

przym. tępy, tępawy

Wiktionary

stępień

1. sprawić, że coś przestanie być ostre, stanie się tępe;
2. stępić się - (o przedmiotach) przestać być ostrym, stać się tępym

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stępień – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gm. Braniewo
Stępień – przystanek kolejowy w Stępniu, w województwie warmińsko-mazurskim
Stępień – polska nazwa chrząszczy z rodzaju Cychrus
Stępień – polskie nazwisko

Wikipedia

stępin

Stępin (niem. "Stampen") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Długołęka.

Wikipedia

stępiony

1. sprawić, że coś przestanie być ostre, stanie się tępe;
2. stępić się - (o przedmiotach) przestać być ostrym, stać się tępym

SJP.pl

przymiotnik

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do stępki mocowane są wręgi (żebra) związane dennikami, które tuż przy stępce mają otwory – szpigaty (myszki) pozwalające spłynąć wodzie do najniżej położonej części kadłuba, czyli zęzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛ̃mpka, AS: stẽmpka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadstępka ż., stępa ż., stępnik m.

przym. stępkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kil

Wiktionary

stępkowski

nazwisko

SJP.pl

Stępkowski (forma żeńska: Stępkowska; liczba mnoga: Stępkowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 2142 osoby Wówczas najwięcej, 353, Stępkowskich mieszkało w województwie warszawskim. Ród herbowy noszący herb Suchekomnaty.

Wikipedia

stępkowy

przymiotnik relacyjny

Przykłady

(1.1) Jadąc stępo, zaobserwowałem, że klacz lekko utyka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stęp mrz.

przysł. stępa, stępem

Wiktionary

stępocin

Stępocin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Nekla.

(1.1) Dowiedziałem się od lekarza, że mam zbyt wysokie stężenie glukozy we krwi.

Stężyca

potocznie: zgnieść, zdusić, stłumić

SJP.pl

stłoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zniszczyć jakąś kruchą rzecz, rozbijając ją na kawałki

(1.2) doznać stłuczenia – drobnego urazu wskutek uderzenia o coś

(1.3) zbić kogoś

czasownik zwrotny stłuc się

(2.1) rozpaść się na kawałki z powodu uderzenia

(2.2) pot. zbić jeden drugiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jacek stłukł babci wazon piłką.

(1.2) Jacek stłukł sobie kolano podczas gry w piłkę.

(1.3) Jacek stłukł kolegę na długiej przerwie.

(1.1) odczasownikowy od|stłuc.

Wiktionary

Stłuczenie, kontuzja (łac. "contusio") – jest to zamknięte uszkodzenie wewnętrznej struktury tkanki powstałe w wyniku urazu mechanicznego polegające na zgnieceniu komórek, rozerwaniu włókien substancji międzykomórkowej, uszkodzeniu naczyń i nerwów. Stłuczona tkanka jest niezdolna do pełnienia swojej funkcji. Objawy zależą od funkcji uszkodzonej tkanki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stwuˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: stu̯učẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. stłuc, tłuc

rzecz. tłuczenie n., tłuczeń mrz., stłuczka ż.

Wiktionary

stłuczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół szklanych pozostałości po stłuczonych przedmiotach, recyklingowy surowiec szklarski

(1.2) pot. niegroźny wypadek, zazwyczaj samochodowy

(1.3) techn. pęknięnte, stłuczone naczynie, zwykle w procesie produkcji szkła użytkowego

(1.4) zootechn. pęknięnte, stłuczone jajko w procesie produkcji jaj spożywczych lub piskląt do chowu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stłuczka – odpady szklane wykorzystywane w procesie recyklingu
Stłuczka – potoczne określenie drobnej kolizji drogowej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stłuczkę szklaną można przetopić w hucie i ponownie wykorzystać.

(1.2) Po tej stłuczce nigdy już nie wsiadła na motor.

(1.3) Pięć stłuczek na zmianę to górna dopuszczalna ilość.

(1.4) Odpowiednia zawartość wapnia i fosforu w karmie dla kur zmniejsza ilość stłuczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstwut͡ʃka, AS: stu̯učka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tłuczeń m., tłuczka ż., tłuk m., tłuczek m., stłuczenie n., tłuczenie n., potłuczenie n., wytłuczenie n., utłuczenie n., tłukliwość ż.

czas. stłuc dk., tłuc ndk., potłuc dk., wytłuc dk., utłuc dk.

przym. tłukący, nietłukący, tłuczniowy, tłuczkowy, tłukliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tłuczka

stłuszczać

natłuszczać;
1. nasycać tłuszczem;
2. stłuszczać się - nasycać się tłuszczem

SJP.pl

stłuszczenie

nasycić tłuszczem

SJP.pl

Wikipedia

stłuszczony

mocno obrośnięty tłuszczem, np. stłuszczona wątroba

SJP.pl

stłuścieć

stać się tłustym lub tłustszym; potłuścieć, otłuścieć

SJP.pl

stłuścić

nasycić tłuszczem

SJP.pl

su

dawna drobna moneta francuska mająca wartość 1/20 franka; sou

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) monet. dawna drobna moneta francuska o wartości 1/20 franka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Su to skrót od Suchoj – nazwa radzieckich i rosyjskich samolotów konstrukcji Pawła Suchoja
su to skrót od superuser – konto użytkownika z nieograniczonymi uprawnieniami
su to skrót od ang. subsitute user (podmień użytkownika) – polecenie w systemach Unix i Linux pozwalające na zmianę aktywnego użytkownika bez wylogowania się
su (sou) – drobna moneta francuska równa 1/20 franka
.su – krajowa domena najwyższego poziomu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Su – trzynasty znak japońskich sylabariuszy hiragana (す) i katakana (ス)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suahili n., suahilijskość ż.

przysł. suahilijsko

Wiktionary

suahilista

filolog języka suahili

SJP.pl

suahilistka

filolożka języka suahili

SJP.pl

suahilistyka

filologia języka suahili

SJP.pl

suanpan

rodzaj liczydła chińskiego

SJP.pl

Suanpan (chin.trad.: 算盘, chin. upr.: 算盤, pinyin: "suànpán") – chińska odmiana europejskiego abaku. Każdy z drutów w suanpanie dzieli się na dwie części: jedną z pięcioma kulkami i drugą z dwoma każdym o "wartości" pięciu kulek z pierwszej części drutu. Na suanpanie można szybko wykonywać: mnożenie, dzielenie, dodawanie, odejmowanie, pierwiastkowanie kwadratowe i sześcienne. Wynalezione najpóźniej w XII wieku.

Wikipedia

suazi

[czytaj: słaz-i] język urzędowy Eswatini i RPA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. polit. dawna nazwa państwa Eswatini;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gospodarka Suazi niemal całkowicie zależy od rolnictwa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Suazyjka ż., Suazyjczyk m.

suazyjski

przymiotnik od: Suazi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Suazi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsu^waˈzɨjsʲci, AS: su^u̯azyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Suazi n., Suazyjczyk m., Suazyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. ngwanejski

Wiktionary

sub

1. środowiskowo: subskrypcja kanału w serwisie internetowym;
2. subwoofer

(1.1) mot. samochód marki Subaru

Wiktionary

Subaru (jap. スバル) – japońska marka samochodów osobowych produkowanych przez przedsiębiorstwo Subaru Corporation (do 2017 roku noszące nazwę Fuji Heavy Industries), założona 15 lipca 1953 roku. Nazwa "Subaru" oznacza w języku japońskim Plejady, które zostały umieszczone w logo firmy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kierowcy subaru udało się ujść z życiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Subaru mzw.

Wiktionary

subatomowy

mniejszy od atomu, będący częścią atomu

SJP.pl

subcepcja

nieświadome odbieranie bardzo słabych bodźców, wpływających na zachowanie się człowieka

SJP.pl

Subcepcja (ang. "subception") – zjawisko polegające na odbieraniu bodźców ze świata zewnętrznego, jednak eksponowanych zbyt krótko lub zbyt słabych, aby mogły zostać świadomie zarejestrowane. Subcepcja, zwana także „postrzeganiem nieświadomym”, ma wpływ na nasze zachowanie, chociaż nie zdajemy sobie z tego sprawy. W związku z tym bywa wykorzystywana jako metoda psychomanipulacji, np. w reklamie.

Wikipedia

subdepresja

zaburzenie psychiczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. zaburzenie o objawach podobnych depresji, ale o mniejszym natężeniu

Wiktionary

subdepresyjny

→ subdepresja

SJP.pl

Patrz:

SJP.pl

Patrz:

subdominanta

subdukcja

zjawisko nasuwania się na siebie płyt litosfery (oceanicznej pod kontynentalną) często powodujące trzęsienia Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. proces polegający na wciąganiu lub wpychaniu jednej płyty litosferycznej pod drugą

Wiktionary

Subdukcja – w teorii tektoniki płyt proces polegający na wciąganiu lub wpychaniu jednej płyty litosferycznej pod drugą (oceaniczną lub kontynentalną). Strefy subdukcji są jednym z rodzajów granic zbieżnych (konwergentnych, kolizyjnych) płyt litosfery. Na ogół zagłębia się (czyli ulega subdukcji) płyta oceaniczna, lecz w kilku przypadkach obserwuje się też subdukcję płyty kontynentalnej (np. pod Himalajami).

Wikipedia

subdziedzina

węższa, wyspecjalizowana część większej dziedziny; poddziedzina

SJP.pl

subekumena

obszar powierzchni ziemi zamieszkiwany przez ludzi jedynie przez jakiś czas; paraekumena

SJP.pl

roślina lub zwierzę mające główny ośrodek występowania w określonej strefie geograficznej albo okolicy, lecz przekraczające nieco swymi zasięgami ten obszar

SJP.pl

Subendemit – gatunek organizmu, który występuje głównie w określonej strefie geograficznej lub okolicy, jednak przekracza nieco swym zasięgiem ten teren i w mniejszej ilości osobników lub na niewielkiej liczbie stanowisk można go spotkać w bliskich okolicach swojego głównego obszaru występowania.

Wikipedia

suberozja

erozja występująca pod powierzchnią ziemi

SJP.pl

suberyna

substancja pełniąca funkcję podobną do wosków, występująca w ścianach komórkowych korka, egzodermy i w tzw. ścianach skorkowaciałych

SJP.pl

Suberyna – hydrofobowa substancja złożona przede wszystkim z długołańcuchowych kwasów tłuszczowych oraz ich estrów z alkoholami alifatycznymi. W porównaniu do kutyny zawiera kwasy o dłuższych łańcuchach węglowych (od 16 do 30 atomów węgla), a dodatkowo różne kwasy nienasycone i dikarboksylowe.

Wikipedia

subfundusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. sprzedawca w sklepie

(1.2) filoz. osoba poznająca i działająca, przeciwstawiona światu zewnętrznemu będącemu przedmiotem poznania

(1.3) stpol. osoba

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rzad. jęz. zob. podmiot.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) stary subiekt istotnie był jakiś niewyraźny i swemu pryncypałowi nie patrzył w oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsubʲjɛkt, AS: subʹi ̯ekt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ekspedient, sprzedawca

(1.2) podmiot

1. wyrażanie wyłącznie swojego punktu widzenia, kierowanie się osobistymi przekonaniami, upodobaniami; stronniczość, jednostronność, tendencyjność;
2. kierunek filozoficzny zakładający, że przedmiot poznania istnieje zależnie od umysłu poznającego; idealizm subiektywny

SJP.pl

Wikipedia

subiektywizować

1. oceniać lub przedstawiać coś subiektywnie;
2. subiektywizować się - zaczynać być postrzeganym subiektywnie

SJP.pl

subiektywnie

przysłówek

(1.1) w sposób subiektywny, nieobiektywnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. subiektywność ż.

subiektywny

wyrażający wyłącznie swój punkt widzenia, kierujący się osobistymi przekonaniami, upodobaniami; indywidualny, stronniczy, jednostronny, tendencyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stronniczy, odznaczający się subiektywizmem

(1.2) psych. filoz. zależny od podmiotu poznającego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Procesy orientacji mogą być rozpatrywane w wymiarze zjawisk zarówno obiektywnych, jak i subiektywnych (psychicznych).

Wiktionary

subindeks giełdowy - indeks giełdowy obliczany dla spółek należących do określonego sektora gospodarki

SJP.pl

subintabulat

Powiązane:

przym. karabinowy

Wiktionary

subkarabinek

rodzaj skróconego karabinka (najczęściej automatycznego) zasilanego amunicją pośrednią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) długa broń palna wyposażona w krótką, krótszą niż karabinek lufę;

1. masyw lądu wielkich rozmiarów, mniejszy jednak niż kontynent, np. Grenlandia, Australia (bez wysp przybrzeżnych);
2. rozległa, wyodrębniająca się część kontynentu, np. Półwysep Indyjski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;

Wiktionary

Subkontynent, podkontynent – zwarta, duża powierzchnia lądowa, stanowiąca część kontynentu. Kryterium pozwalającym wyróżniać subkontynent jest jego pewna odmienność w stosunku do całości kontynentu. Odmienność tę określają czynniki przyrodnicze, m.in. budowa geologiczna, obecność barier naturalnych (góry, morza), oraz geopolityczne i społeczno-ekonomiczne, np. odmienność religijna, kulturowa czy gospodarcza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt, AS: supkõntỹnẽnt

Wiktionary

Powiązane:

przym. subkontynentalny

subkultura

1. normy zwyczajowe przyjęte w jakiejś grupie, odmienne od przyjętych przez ogół społeczeństwa; podkultura;
2. grupa społeczna o normach zwyczajowych odmiennych od przyjętych przez ogół społeczeństwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

(1.2) socjol. grupa osób przyjmująca zasady, normy i wzorce subkultury (1.1)

sublicencja

sublimacja

1. przejście substancji ze stanu stałego bezpośrednio w stan gazowy
2. uszlachetnienie, uwznioślenie czegoś
3. jeden z obronnych mechanizmów osobowości polegający na przesunięciu popędu na inny, zastępczy obiekt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. zmiana stanu skupienia ze stałego na gazowy, z pominięciem fazy ciekłej;

(1.2) psych. jeden z mechanizmów obronnych polegający na przesunięciu celu niemożliwego do zaspokojenia popędu na inny obiekt

(1.3) książk. zmiana charakteru na szlachetniejszy lub wznioślejszy, mniej brutalny

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Suchy lód w temperaturze pokojowej ulega sublimacji

(1.3) Teatralizacja zachowań i sublimacja obyczajów tłumiły agresję i wojowniczość oraz kanalizowały namiętność, czyli pozwalały zapanować nad najbardziej dokuczliwymi czynnikami zakłócającymi porządek i ład społeczny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sublimowanie n., sublimat mrz., sublimator mrz., resublimacja ż.

przym. sublimacyjny

Wikipedia

sublimit

limit ustalony na podzbiór czegoś co łącznie podlega limitowi wyższego rzędu

SJP.pl

sublimowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sublimować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sublimacja ż., sublimat m.

czas. sublimować ndk.

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. geogr. związany z sublitoralem, dotyczący sublitoralu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sublitoral m.

Wiktionary

sublokacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. poddzierżawa, podnajem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsublɔˈkat͡sʲja, AS: sublokacʹi ̯a

Wiktionary

sublokator

osoba wynajmująca część mieszkania od głównego lokatora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący sublokatora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sublokator mos.

Wiktionary

sublokatorstwo

bycie sublokatorem

SJP.pl

submarka

marka zależna od marki głównej; podmarka

SJP.pl

submedianta

Submedianta (łac. sub 'przed', 'pod', ang. sub 'pod'; wł. mediante z łac. medians, -ntis 'dzielący na połowy'; ang. submediant) – zwana inaczej mediantą dolną lub mediantą VI stopnia; w skali durowej lub molowej (systemu dur-moll) nazwa VI stopnia gamy.

Submedianta stanowi połowę odległości między toniką i jej dolną kwintą (stąd przedrostek 'sub' – pod).

Wikipedia

submikron

cząstka o średnicy od 5*10^-7 do 2*10^-5 cm, mogąca być obserwowana za pomocą ultramikroskopu

SJP.pl

submikroskopowy

dostrzegalny pod mikroskopem; mikroskopijny

SJP.pl

submisja

dawniej:
1. poddanie się przedstawionym warunkom, oficjalna akceptacja narzuconych zasad;
2. uniżoność, pokora, uległość

SJP.pl

submisyjny

→ submisja

SJP.pl

Patrz:

submisja

subniwalny

rzecz. subordynowanie n., subordynacjonizm m.

czas. subordynować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) posłuszeństwo, karność, uległość, przest. sforność, powolność

Wiktionary

subordynacjonizm

teoria teologiczna rozpowszechniona w II i III wieku, według której Logos, utożsamiany z Jezusem, podporządkowany Bogu, i Duch Świętych, podporządkowany Bogu oraz Logosowi, są boskimi siłami, za pomocą których Bóg kieruje światem; teorię subordynacjonizmu odrzucono ostatecznie na Soborze Nicejskim I

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. hist. pogląd teologiczny, według którego Syn Boży i Duch Święty są podporządkowani Bogu Ojcu;

Wiktionary

Danijel Subotić – szwajcarski piłkarz
Igor Subotić – serbski siatkarz
Neven Subotić – serbski piłkarz

Wikipedia

subotnik

w Związku Radzieckim: dobrowolna praca społeczna wykonywana w dzień przedświąteczny, zazwyczaj w sobotę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czyn społeczny w Rosji i krajach postradzieckich, organizowany zwykle w soboty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) rel. hist. członek jednego z odłamów prawosławia powstałego w XVI w.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na Ukrainie mamy taką tradycję subotników… w soboty zbieraliśmy się i sprzątaliśmy nasze otoczenie, bo lubimy, jak jest czysto wokół nas.

rzecz. subregion mrz., subregionalność ż.

przysł. subregionalnie

Wiktionary

subretka

1. aktorka grywająca w komediach, farsach, rolę sprytnej pokojówki;
2. dawniej: pokojówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. teatr. rola sprytnej pokojówki będącej sprężyną intryg

(1.2) przest. teatr. aktorka grająca takie role

(1.3) przest. pokojówka

Wiktionary

Subretka (fr. "soubrette") – typ postaci występujący w operetce lub w operze komicznej, przedstawiający sprytną pokojówkę, służącą, posługującą się intrygami. Postać ta wywodzi się z komedii "dell’arte".

Występuje m.in. w operetce Johanna Straussa "Zemsta nietoperza" (Adela). W "Don Giovannim" Mozarta tytułowy bohater próbuje także uwieść subretkę, jednak sama jej postać nie pojawia się na scenie (sporadycznie, w niektórych przedstawieniach, jest to epizodyczna rola niema).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: subˈrɛtka, AS: subretka

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) pokojówka

Wiktionary

subrogacja

surogacja;
1. nabycie praw wierzyciela przez osobę, która zapłaciła cudzy dług;
2. zasada mówiąca, iż do majątku odrębnego należy nie tylko to, co się w nim w chwili powstania znajdowało, lecz również to wszystko, co zostało nabyte później

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. przejęcie praw wierzyciela przez tego, kto spłaca jego długi;

(1.2) zasada, wedle której w skład majątku odrębnego wchodzi oprócz tego, co się w nim znajdowało w chwili jego powstania, także to, co później weszło w jego skład

Wiktionary

Nie mylić z: surogacja.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|subskrybować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. subskrybować

rzecz. subskrypcja ż.

Wiktionary

subskrybować

1. urzędowo: zobowiązać się, zobowiązywać się do kupna czegoś, np. akcji, publikacji;
2. w informatyce: skorzystać, korzystać z subskrypcji - usługi pozwalającej na regularne otrzymywanie określonych informacji

SJP.pl

czasownik

(1.1) urz. zobowiązywać się do kupna czegoś, np. akcji, publikacji

1. jednorodna materia o charakterystycznych właściwościach fizycznych i chemicznymi;
2. istota czegoś, zbiór najważniejszych cech określających coś jednoznacznie;
3. w filozofii: samoistny byt będący podmiotem przemian i nośnikiem atrybutów;
4. w prawie: nieruchomość wraz z strukturą, przeznaczeniem i walorami użytkowymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

(1.2) filoz. byt samoistny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

substancja w naukach przyrodniczych, technicznych (w tym ochronie i inżynierii środowiska) oraz medycznych, oznacza ogólnie to, co substancja w fizyce – materię o niezerowej masie spoczynkowej, czyli ...
- substancja niebezpieczna (w ochronie i inżynierii środowiska)
- substancja zapachowa (nauki przyrodnicze, nauki techniczne; zobacz też: odorant),
- substancja w anatomii (histologii):
  - substancja biała,
  - substancja szara,
- substancja w chemii – jednorodna chemicznie substancja fizyczna:
  - substancja endogenna,
  - substancja egzogenna,
  - substancja czynna,
  - substancja psychoaktywna,
substancja w filozofii – niejednoznaczne, lecz podstawowe pojęcie metafizyki i ontologii,

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tych substancji nie wolno ze sobą mieszać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: supˈstãnt͡sʲja, AS: supstãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. substancjalność ż.

(1.1) jęz. przejście jakiejś części mowy do kategorii rzeczowników, użycie innej części mowy w funkcji rzeczownikowej

(1.2) jęz. przekształcenie przymiotnika, liczebnika, zaimka dzierżawczego w rzeczownik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zdanie „Na chodniku stał ślepy” jest przykładem substantywizacji przymiotnika „ślepy”.

(1.2) Przykładami substantywizacji są wyrazy: leniwiec (od „leniwy”), czwartek (od „czwarty”).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsupstãntɨvʲiˈzat͡sʲja, AS: supstãntyvʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) substantywacja, urzeczownikowienie

(1.2) substantywacja

Wiktionary

substantywizować

substantywizować się - przekształcać (przekształcić) się w rzeczownik; rzeczownikować się, substantywować się

SJP.pl

substantywny

1. w językoznawstwie: odnoszący się do rzeczownika, o funkcji rzeczownikowej, odrzeczownikowy;
2. barwnik substantywny - barwnik przylegający do podłoża samoistnie, przede wszystkim dzięki adsorpcji, bez pomocy zaprawy; barwnik bezpośredni

SJP.pl

substantywować

dawniej:
1. przekształcać w rzeczownik;
2. substantywować się - przekształcać się w rzeczownik; rzeczownikować się, substantywizować się

SJP.pl

substraktywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co substraktywne

Wiktionary

Powiązane:

przym. substraktywny

Wiktionary

substrat

1. podstawa, podkład;
2. jedna z substancji wyjściowych reakcji chemicznych;
3. język ludności pierwotnej, na który nawarstwia się język ludności napływowej; podłoże językowe

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

substrat (chemia)
substrat (filozofia)
substrat językowy

Wikipedia

substratowy

dotyczący substratu

SJP.pl

substyk

nazwisko

SJP.pl

substytucja

1. reakcja chemiczna polegająca na podstawieniu atomu jednego pierwiastka w miejsce atomu innego pierwiastka w związku organicznym;
2. zastąpienie czegoś czymś, podstawienie;
3. w prawie: przeniesienie pełnomocnictwa na inną osobę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zastąpienie jednych rzeczy, pojęć, usług itp. innymi

(1.2) wzajemna zastępowalność dóbr o podobnych właściwościach

(1.3) przeniesienie pełnomocnictwa na inną osobę

(1.4) psych. jeden z mechanizmów obronnych, polegający na zastępowaniu nieosiągalnych celów celami łatwiejszymi;

(1.5) chem. reakcja chemiczna polegająca na wymianie jednego lub kilku atomów w cząsteczce związku chemicznego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

substytucja (biochemia)
substytucja (chemia)
substytucja (ekonomia)
substytucja (prawo)
substytucja (psychologia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsupstɨˈtut͡sʲja, AS: supstytucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. substytucyjny

rzecz. substytut

czas. substytuować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Na trzeciorzędne odcinki posyła się trzeciorzędne oddziały, wyposażone w zdezelowane samochody, rakietnice jako substytut radiostacji i butelki z benzyną w zastępstwie granatników.

(1.1) Obecnie metadon najczęściej wykorzystywany jest jako substytut heroiny podczas leczenia odwykowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. substytucja ż., substytuowanie n.

czas. substytuować ndk.

przym. substytucyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zamiennik, namiastka, surogat

(1.1) praw. przyporządkowanie stanu faktycznego pod ogólną normę prawną;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

subsumpcja (matematyka) – algorytm eliminacji redundantnych klauzul w rezolucji,
subsumpcja (prawo) – inaczej kwalifikacja prawna.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) kwalifikacja prawna

Wiktionary

subsumpcyjny

→ subsumpcja

SJP.pl

Patrz:

subsumpcja

subsydialność

zasada, według której każdy szczebel władzy powinien realizować tylko te zadania, które nie mogą być skutecznie zrealizowane przez szczebel niższy; zasada subsydialności, pomocniczość (zasada pomocniczości), subsydiarność (zasada subsydiarności)

SJP.pl

subsydialny

posiłkowy, pomocniczy, dodatkowy; subsydiarny

SJP.pl

subsydiarnie

→ subsydiarny

SJP.pl

Patrz:

subsydiarny

subsydiarność

zasada, według której każdy szczebel władzy powinien realizować tylko te zadania, które nie mogą być skutecznie zrealizowane przez szczebel niższy; zasada subsydiarności, pomocniczość (zasada pomocniczości), subsydialność (zasada subsydialności)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zasada, według której decyzje powinny być podejmowane na najniższym możliwym szczeblu, a na wyższym tylko wtedy, gdy takie ich podjęcie da o wiele lepsze rezultaty;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsupsɨˈdʲjarnɔɕt͡ɕ, AS: supsydʹi ̯arność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. subsydialność ż., subsydium n.

Przykłady

(1.1) Za oknami ostatnia w tym roku biała noc przechodziła subtelnie, acz zauważalnie w szary świt zwykłego dnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: supˈtɛlʲɲɛ, AS: suptelʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. subtelny

1. → subtelny;
2. drobny szczegół; niuans

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co subtelne

(1.2) niewielka, drobna różnica

(1.3) subtelny szczegół, drobiazg

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Subtelność – kategoria w estetyce
Subtelność – francuski dramat obyczajowy w reżyserii i według scenariusza Christiana Vincenta

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiedziałam, że Imperator jest zdolny do strasznych rzeczy, ale spodziewałam się po nim choć odrobiny subtelności.

Wiktionary

1. odznaczający się taktownym sposobem bycia, umiejętnością nieurażania ludzi; wrażliwy, czuły, tkliwy;
2. świadczący o takich cechach;
3. odznaczający się delikatnością budowy lub kształtów; kruchy, delikatny;
4. o niewielkiej intensywności lub nasileniu; słaby, nieznaczny, łagodny;
5. dostrzegający niuanse, wychwytujący nieznaczne różnice; wrażliwy, wyczulony, wnikliwy;
6. wyrażony w oględnej i często wymyślnej formie, wyrafinowany;
7. o jakiejś sprawie lub sytuacji: wymagający delikatności, dyskrecji i taktu; drażliwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odznaczający się delikatnością (o człowieku)

(1.2) taktowny

(1.3) o delikatnym kształcie

(1.4) o niewielkim natężeniu, nieznaczny

(1.5) wnikliwy, biorący pod uwagę szczegóły

Wiktionary

Przykłady

(1.5) Geofizycy i geologowie wymyślili jeszcze bardziej subtelną metodę datowania skał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: supˈtɛlnɨ, AS: suptelny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. subtelnie

rzecz. subtelność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) delikatny

(1.2) delikatny, wyszukany

(1.3) filigranowy, delikatny

(1.4) łagodny, delikatny, nieznaczny

(1.5) wnikliwy, wyszukany, wyrafinowany

Wiktionary

subtraktor

układ liczący w arytmometrze komputera cyfrowego służący do obliczania różnicy dwóch liczb

SJP.pl

Wikipedia

subtropik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

[czytaj: sabłej] rzadko: podziemny środek komunikacji miejskiej; kolej podziemna, metro

SJP.pl

Wikipedia

subwencja

bezzwrotna pomoc finansowa udzielana instytucji, organizacji, przedsiębiorstwu (rzadziej osobie) w celu poparcia określonej działalności; dotacja, subsydium, dofinansowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomoc finansowa, dotacja, stypendium

Wiktionary

Subwencja ( subventio „zapomoga”) – nieodpłatna i bezzwrotna pomoc finansowa udzielana najczęściej przez państwo określonym podmiotom (np. partiom politycznym, jednostkom samorządu terytorialnego, prywatnym przedsiębiorstwom, organizacjom społecznym i osobom fizycznym) dla wsparcia ich działalności.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój program otrzymał subwencję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: subˈvɛ̃nt͡sʲja, AS: subvẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

czas. subwencjonować

przym. subwencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) techn. głośnik służący do odtwarzania dźwięków o bardzo małych częstotliwościach;

rzecz. subwulkan mrz., wulkan mrz., wulkanizm mrz.

przym. wulkaniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hipabisalny

Wiktionary

succotash

SJP.pl

suchanianka

mieszkanka Suchania (miasta w Polsce)

SJP.pl

suchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. spowiedź

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suchatelnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spowiydź

Wiktionary

suchanino

dzielnica Gdańska

SJP.pl

Suchanino (dawniej: "Zochanino", "Zochanike", "Suchanke", "Zianke", "Zichanke", "Cyganki", "Cygańska Góra", Cëgónczi lub też "Cëganczi", niem. "Zigankenberg") – część miasta Gdańska, a także jego mieszkaniowa i administracyjna dzielnica, położona na zachód od Śródmieścia.

Wikipedia

suchanówko

Suchanówko – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Suchań. Jest położona na wschód od Suchania (siedziby gminy) i na południowy wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

suchar

1. kromka wysuszonego pieczywa, nadającego się do przechowywania przez dłuższy czas, zalecana przy dolegliwościach żołądkowych;
2. potocznie: osoba bardzo chuda; chuderlak;
3. potocznie: sucha gałąź, uschnięte drzewo; suszka;
4. w slangu młodzieżowym: nieudany dowcip, kiepski żart

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. specjalnie wysuszony kawałek pieczywa, przygotowany do dłuższego przechowywania

(1.2) slang. nieśmieszny żart

(1.3) środ. przestępcze chleb

(1.4) hydrol. jezioro polihumusowe lub dystroficzne, zwykle pozbawione dopływów i odpływów;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. żart. o kimś wyjątkowo szczupłym, chudym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

suchar – typ jeziora
suchar – pieczywo
suchar – potoczne określenie nieśmiesznego żartu, dowcipu
Marian Suchar – polski specjalista w dziedzinie mechaniki teoretycznej i stosowanej
Suchary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Weź na ten biwak paczkę sucharów.

(2.1) Przyjęli na moje miejsce takiego suchara, nie wiem, czym on żyje.

(1.4) W książce znajdziemy bowiem również rozdziały poświęcone łąkom, rzekom, kanałom i jeziorom, wśród których szczególne miejsce zajmują suchary, czyli bezodpływowe jeziora dystroficzne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsuxar, AS: suχar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. susza ż., suchotnik m., suchotnica ż., susz m., suszka ż., suchość ż., suszenie n., wysuszenie n., podsuszanie n., zasuszanie n., zasuszenie n., podsuszenie n., suszak m., suszarka ż.

:: zdrobn. sucharek m.

czas. suszyć ndk., wysuszyć dk., podsuszać ndk., podsuszyć dk., zasuszać ndk., zasuszyć dk.

przym. suchy, suszarkowy, suchotniczy, suszony

przysł. sucho

Wiktionary

sucharek

zdrobnienie od: suchar

SJP.pl

sucharowy

→ suchar

SJP.pl

Patrz:

suchar

sucharski

nazwisko

SJP.pl

suchary

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

suchary – rodzaj pieczywa
suchary – jeziora występujące na Suwalszczyźnie
Suchary – kompleks jezior w Wigierskim Parku Narodowym
Suchary – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
Suchary – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wilczyn
Suchary – dawny wąskotorowy przystanek kolejowy w Sucharach, w gminie Nakło nad Notecią, w powiecie nakielskim
Suchary – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim
Suchary – agromiasteczko w obwodzie mohylewskim, w rejonie mohylewskim
Suchary – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Lubań
Suchar

Wikipedia

sucharzewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sucharzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Dąbrowa
Sucharzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Brodnica
Sucharzewo – przystanek kolejowy

Wikipedia

suchatelnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. konfesjonał

Wiktionary

Przykłady

przymiotnik od: Suchań

SJP.pl

suchcice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suchcice – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
Suchcice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Czerwin
Suchcice – dawna gromada w powiecie bełchatowskim
Suchcice – dawna gromada w powiecie ostrołęckim

Wikipedia

suchcicki

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander Suchcicki – polski aktor teatralny i filmowy
Kazimierz Suchcicki – ksiądz katolicki, ofiara zbrodni katyńskiej
Zygmunt Suchcicki – polski lekkoatleta

Wikipedia

suche

SJP.pl

forma przymiotnika.

(1.1) nmos. plural|suchy.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suche – część miasta Szczyrk
Suche – część wsi Obidza w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
Suche – wieś w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Poronin
Suche – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Płoniawy-Bramura
Suche – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Krasnosielc
Suche – część wsi Laliki w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Milówka
Suche – część wsi Szare w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Milówka
Suche – szczyt w Beskidzie Śląskim
Suche – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie janowskim
Suche – wieś na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, w rejonie połtawskim
Bacze Suche, Dakowy Suche, Glinki Suche, Góry Suche, Góry Suche (województwo łódzkie), Rytele Suche, Sokolniki Suche, Suche Lipie, Suche Łany

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsuxɛ, AS: suχe

Wiktionary

suchecki

nazwisko

SJP.pl

Suchecki (forma żeńska: Suchecka; liczba mnoga: Sucheccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 5357 osób.

Wikipedia

suchedni

1. w Kościele katolickim: powtarzający się co kwartał trzydniowy okres służący odnowie duchowej wiernych poprzez obchody liturgiczne; suche dni;
2. dawniej: zapłata kwartalna za coś

SJP.pl

suchedniowianin

mieszkaniec Suchedniowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Suchedniowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Suchedniowianie uczestniczyli w miejskim festynie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Suchedniów mrz.

:: fż. suchedniowianka ż.

przym. suchedniowski

Wiktionary

suchedniowianka

mieszkanka Suchedniowa (miasta w Polsce)

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z Suchymi dniami, dotyczący Suchych dni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeśli jesteśmy przy tradycyjnych postach, osobiście od pewnego czasu praktykuję m.in. posty suchedniowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suche dni nmos.

Wiktionary

suchedniów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Suchedniów – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie skarżyskim, położone na Płaskowyżu Suchedniowskim. Jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Suchedniów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego.

Na terenie miasta znajduje się podstrefa Specjalnej Strefy Ekonomicznej Starachowice, obejmująca obszar 6,7 ha i zagospodarowana w 100%.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazywam się Karol i jestem mieszkańcem Suchedniowa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suchedniowianin mos., suchedniowianka ż.

przym. suchedniowski

Wiktionary

suchekomnaty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

sucho

przysłówek

(1.1) bez wilgoci

(1.2) przen. w sposób pozbawiony emocji, oschle

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na grządce było tak sucho, że wszystkie cebulki tulipanów po prostu uschły.

(1.2) – Zostawiam cię i biorę Kubusia ze sobą – powiedziała sucho.

Wiktionary

Powiązane:

przym. suchy

rzecz. suchar mos./mrz., suchość ż., suchoty lm.

czas. suszyć, wysuszyć, zasuszyć, podsuszyć, przysuszyć

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) beznamiętnie, oschle

Wiktionary

suchobieżny

o urządzeniach: niemający kontaktu z wodą

SJP.pl

suchocin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suchocin – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Łuków
Suchocin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Jabłonna

Wikipedia

suchocki

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Elżbieta Suchocka-Roguska (ur. 1948) – ekonomistka
Grażyna Suchocka (ur. 1954) – aktorka
Hanna Suchocka (ur. 1946) – ambasador RP
Jerzy Suchocki (1953–2026) – keyboardzista
Tadeusz Suchocki (1927–2015) – kompozytor

Wikipedia

suchodolski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Suchodolski – chorąży lubelski (1654-1656), starosta horodelski (1648-1651)
Antoni Suchodolski:
- Antoni Suchodolski – wojewoda grodzieński w 1794 roku, kasztelan merecki w 1793 roku, kasztelan smoleński (1790-1793)
- Antoni Suchodolski (zm. 1788) – sędzia grodzki lubelski przed 1776, regent grodzki lubelski (1765-1769), burgrabia lubelski (1758-1760)
Bogdan Suchodolski – polski filozof, historyk nauki i kultury, pedagog, poseł na Sejm
Bolesław Suchodolski – polski rolnik i polityk, poseł na Sejm
Edmund Suchodolski – polski inżynier budownictwa, muzyk, kapelmistrz i samorządowiec, przewodniczący sejmiku podlaskiego (2001–2002)
Franciszek Suchodolski:
- Franciszek Suchodolski (XVII wiek) – miecznik mielnicki
- Franciszek Suchodolski (1782–1860) – skrzypek amator
- Franciszek Suchodolski (1814–1895) – generał austro–węgierski
Grzegorz Suchodolski – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy siedlecki od 2020

Wikipedia

suchodrzew

roślina z rodziny przewiertniowatych; wiciokrzew; lonicera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. zdrewniały podrodzaj wiciokrzewu, w odróżnieniu od formy pnącej, do której odnosi się ogólna nazwa rodzaju wiciokrzew;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Polsce dziko rosną dwa gatunki suchodrzewów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈxɔḍʒɛf, AS: suχoḍžef

Wiktionary

suchodół

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suchodół – dzielnica Krosna
Suchodół – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody
Suchodół – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn
Suchodół – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Brudzeń Duży
Suchodół – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Przysucha
Suchodół – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
Suchodół – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Grębków
Suchodół (Суходіл) – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie rożniatowskim
Suchodół (Суходіл) – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tłumackim
Suchodół – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim
Suchodół – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim
Suchodół (rzeka) – ciek wodny koło Sidorowa

Wikipedia

suchodębski

przymiotnik od: Suchy Dąb (wieś w Polsce)

SJP.pl

suchogrzybek

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

SJP.pl

suchoklates

żartobliwie: szczupła osoba, o drobnej budowie ciała i małej muskulaturze, zwłaszcza w odniesieniu do klatki piersiowej; chudzielec, chudzina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba z chudą klatką piersiową

Wiktionary

suchokwiat

roślina zielna z rodziny astrowatych (złożonych), rzadziej z szarłatowatych (amarantowatych), o suchych kwiatach, utrzymujących się długo po ścięciu, uprawiana na rabatach, głównie do wyrobu suchych bukietów, dekoracji, wieńców itp.; nieśmiertelnik, suchlin

SJP.pl

Wikipedia

sucholaski

→ Suchy Las (wieś w Polsce); sucholeski

SJP.pl

Sucholaski (niem. "Sucholasken") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Wydminy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Robert Suchomski – polski hokeista
Sławomir Suchomski – polski piłkarz i trener

Wikipedia

suchona

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na północy europejskiej części Rosji na wschód od jeziora Ładoga, tworzy Dwinę po połączeniu się z Jugiem;

Wiktionary

Suchona (ros. Сухона) – rzeka na północy europejskiej części Rosji na wschód od Jeziora Ładoga uważana za górny bieg Dwiny, którą tworzy po połączeniu z rzeką Jug.

Nazwa tej rzeki, podobnie jak rzeki Iżmy, pochodzi od nieznanego ludu, który zamieszkiwał północną Rosję i Syberię zanim pojawiły się tam ludy słowiańskie i ugrofińskie. Charakterystyczne dla pozostałej po nim najstarszej warstwy nazewniczej, dotyczącej rzek, są nazwy zakończone na "-na", "-ma", "-ga", "-enga" i "-ksa".

Wikipedia

suchonos

duży, azjatycki ptak wodny z rodziny kaczkowatych; gęś łabędzionosa, gęś garbonosa

SJP.pl

suchora

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suchora (Suhora) – polana na szczycie Suchory w Gorcach
Suchora (Suhora) – szczyt w Gorcach

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

suchorzewski

nazwisko

SJP.pl

suchorzów

Suchorzów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie tarnobrzeskim, w gminie Baranów Sandomierski. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Miejscowa ludność wyznania katolickiego przynależy do Parafii Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Baranowie Sandomierskim.

Wikipedia

suchota

potocznie:
1. suchość;
2. długotrwały zastój lub brak czegoś; posucha;
3. to, że coś jest zbyt suche albo gdzieś jest zbyt sucho

SJP.pl

suchotnica

kobieta chora na suchoty; gruźliczka

SJP.pl

suchotniczka

1. kobieta wychudzona, zabiedzona;
2. kobieta chora na gruźlicę

SJP.pl

suchotniczy

przymiotnik relacyjny

Wymowa:

IPA: suˈxɔtʲɲik, AS: suχotʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suchoty lm., suchar m., suchość ż., schnięcie n.

:: fż. suchotnica ż., suchotniczka ż.

czas. suszyć, wysuszyć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gruźlica, przest. tuberkuloza, reg. śl. tubera

Wiktionary

suchowiak

nazwisko

SJP.pl

suchowice

Suchowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Borów.

Wikipedia

suchowiej

gorący i suchy wiatr wiejący na stepach i obszarach pustynnych Ukrainy, Rosji i Kazachstanu

SJP.pl

Suchowiej – gorący i suchy wiatr południowy, południowo-wschodni lub wschodni; wiejący latem w europejskiej części Rosji, na stepach Ukrainy i w Kazachstanie; jego prędkość dochodzi do 20 m/s. Suchowiej powoduje wzrost temperatury do 35–40 °C i spadek wilgotności względnej do 10–15%.

Wikipedia

suchowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suchowo – osada w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
Suchowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Kalisz Pomorski
Suchowo – wąskotorowy przystanek osobowy znajdujący się we wsi Rakowe Pole w gminie Nowy Dwór Gdański
Suchowo – wieś w Bułgarii

SJP.pl

Suchoń (niem. Dürre-Berg)(964 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Krowiarek, leżący w gminie Bystrzyca Kłodzka.

Wikipedia

suchościeralny

mogący być wytartym na sucho

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ścieralny na sucho, mogący być wytartym bez użycia płynów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuxɔɕt͡ɕɛˈralnɨ, AS: suχośćeralny

Wiktionary

suchość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.5) przen. pot. pozbawiony emocji

(1.6) o dźwięku: muz. przypominający w brzmieniu trzask, łamanie czegoś twardego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suchy – potok, dopływ Mokrego Potoku
Suchy – potok, dopływ Wisły, płynący na terenie Ustronia
Suchy – potok, dopływ Zakopianki
Suchy – szczyt w Beskidzie Małym
Suchy – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Jura-Nord vaudois
Irene Suchy – austriacka publicystka
Viktor Suchy – austriacki pisarz
Suchy Bór
Suchy Dąb
Suchy Dwór
Suchy Grunt
Suchy Las

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pranie było suche po kilku godzinach.

Powiązane:

czas. suć ndk.

rzecz. sucie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. kopiec

Wiktionary

suciej

stopień wyższy od przysłówka: suto

SJP.pl

sucre

[czytaj: sukre] jednostka monetarna Ekwadoru obowiązująca do 9 września 2000 roku, równa 100 centavos

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Boliwii;

Wiktionary

Wikipedia

(1.1) W Turcji występują trzy najpopularniejsze odmiany sucuka, różniące się kształtem i rodzajem użytych przypraw.

Wiktionary

sucumin

Sucumin – wieś kociewska na Pojezierzu Starogardzkim w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Starogard Gdański przy drodze krajowej nr 22.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

sucz

suka, psica; pejoratywnie:
1. kobieta, dziewczyna;
2. kobieta zmieniająca często partnerów seksualnych;
3. kobieta bezwzględna i złośliwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekspr. wulg. kobieta rozwiązła

(1.2) ekspr. wulg. kobieta złośliwa

(1.3) ekspr. pot. zool. samica psa

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Ta kobieta to zimna sucz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sut͡ʃ, AS: suč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) suka

(1.3) psica, suczka, sunia

Wiktionary

suczawa

1. miasto w Rumunii;
2. rzeka w Rumunii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii, stolica okręgu Suczawa;

(1.2) geogr. rzeka w północno-wschodniej Rumunii, w górnym odcinku graniczna z Ukrainą, prawy dopływ Seretu;

(1.3) geogr. adm. okręg w północnej Rumunii;

Wiktionary

Suczawa ( "Suceava", "Сучава", ‏שאָץ‎ "Szoc") – miasto w historycznej Mołdawii w Rumunii, stolica okręgu Suczawa oraz Bukowiny rumuńskiej. W 2021 roku w Suczawie mieszkało 84 322 osoby.

W mieście rozwinął się przemysł drzewny, celulozowo-papierniczy, spożywczy, włókienniczy oraz metalowy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. suczawianin mos., suczawianka ż.

przym. suczawski

Wiktionary

suczawica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w Rumunii, na Bukowinie;

Wiktionary

Suczawica ( Sucevița) – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Suczawica. W 2011 roku liczyła 1471 mieszkańców.

Jest położona w północnej części Mołdawii, na Bukowinie, przy drodze łączącej Kimpulung i Radowce.

W Suczawicy znajduje się obronny monastyr z malowaną cerkwią pod wezwaniem Zmartwychwstania z końca XVI w., ostatnią ze słynnych malowanych cerkwi Bukowiny (fundacja hospodarów mołdawskich z rodu Mohyłów).

Wikipedia

Powiązane:

przym. suczawicki

Wiktionary

suczawicki

przymiotnik relacyjny

zdrobnienie od: suka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: suka

(1.2) pot. samica psa

(1.3) ładna kobieta

(1.4) wulg. pejor. kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aza się oszczeniła i mamy teraz trzy małe pieski i cztery małe suczki.

(1.2) Pojechaliśmy do weterynarza z naszą suczką, bo coś popiskuje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suczysko n., suczynka ż., suka ż., sunia ż.

przym. suczy, sukowaty

przysł. suczo

Wiktionary

suczo

przysłówek

(1.1) na sposób suczy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suczka ż., suczynka ż., suczysko n., suka ż.

przym. suczy, sukowaty

Wiktionary

suczou

miasto we wschodnich Chinach; Suzhou

SJP.pl

suczy

charakterystyczny dla suki (samicy psa), należący do suki, np. sucza głowa

skrót

(1.1) = sudecki

Wiktionary

suda

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji przeduralskiej, dopływ Wołgi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suda – zatoka, gmina i miejscowość na Krecie
Księga Suda – encyklopedia z czasów Bizancjum
Suda (rzeka) – rzeka w Rosji przeduralskiej, dopływ Wołgi
Suda – gaun wikas samiti w Nepalu w strefie Mahakali
Kenji Suda (ur. 1966) – japoński skoczek narciarski
Takahiro Suda (ur. 1981) – japoński wioślarz
Ludwik Suda (1883-1947) – polski nauczyciel i polityk
Marian Suda (1900-) – polski oficer Wojska Polskiego

Wikipedia

sudacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sudakiem, dotyczący Sudaku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sudańczyk m., Sudanka ż., sudan m.

przym. sudański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Republika Sudanu

Wiktionary

sudanka

gatunek trawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Sudanu

(1.2) obywatelka Sudanu Południowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nigdy przedtem ani też nigdy potem nie widziałem kobiet tak pięknych jak Sudanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈdãnka, AS: sudãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sudan mrz.

:: fm. Sudańczyk mos.

przym. sudański

Wiktionary

sudańczyk

obywatel Sudanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Sudanu

(1.2) obywatel Sudanu Południowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W każdym razie nie był tak dziki jak inni Sudańczycy z dangalowego plemięemienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈdãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: sudãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sudan mrz.

:: fż. Sudanka ż.

przym. sudański

Wiktionary

sudański

związany z Sudanem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

rzecz. Niemiec sudecki

przym. sudecko-niemiecki, sudetoniemiecki, sudecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sudermanią, dotyczący Sudermanii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sudermania ż.

Wiktionary

sudety

góry w Polsce, Czechach oraz w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. łódź, czółno

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbliż do lądu! Posłuchaj, jak śpiewamy cudnie! / Nikt tu jeszcze na czarnym nie przemknął się sudnie (…)

Wiktionary

sudocrem

[czytaj: sudokrem] marka kremów do pielęgnacji skóry firmy Teva

SJP.pl

sudoku

popularna liczbowa gra logiczna, wywodząca się z Japonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;

Wiktionary

Sudoku (jap. 数独 sūdoku; od "sūji wa dokushin ni kagiru", czyli "cyfry muszą być pojedyncze") – łamigłówka, której celem jest wypełnienie diagramu 9 × 9 w taki sposób, aby w każdym wierszu, w każdej kolumnie i w każdym z dziewięciu pogrubionych kwadratów 3 × 3 (zwanych „blokami” lub „podkwadratami”) znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Michał zajął pierwsze miejsce w ogólnopolskich zawodach w sudoku.

Wiktionary

kultura sudowska - kultura archeologiczna epoki żelaza

SJP.pl

sudoł

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sudoł – wieś w województwie lubuskim
Sudoł – potok, dopływ Białej
Sudół, Sudoł – potok, dopływ Prądnika
Sudół Dominikański – potok, dopływ Prądnika
Sara Sudoł – polska piosenkarka
Jan Sudoł – poseł II RP
Adam Sudoł – ujednoznacznienie
Franciszek Sudoł (1892–1940) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego
Grzegorz Sudoł (ur. 1978) – lekkoatleta, reprezentant Polski
Iwona Sudoł-Szopińska – polska lekarka, profesor nauk medycznych
Jerzy Sudoł – polski trener lekkiej atletyki, były wiceprezes Polskiego Związku Lekkiej Atletyki
Stanisław Sudoł – ujednoznacznienie

Wikipedia

sudzin

Sudzin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Żytno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wieś Sudzin jest najbardziej oddaloną wsią ze wszystkich wsi wchodzących w skład gminy Żytno (zarówno w linii prostej na mapie jak i ze względu na połączenia drogowe). Jeżeli chodzi o najkrótsze połączenia drogowe (chodzi o drogi o nawierzchni asfaltowej) wieś Sudzin od Żytna dzieli 18 km.

Wikipedia

sudzinek

Sudzinek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Żytno.

Wieś położona jest bardzo blisko drogi łączącej drogę wojewódzka nr 785 w Maluszynie z drogą wojewódzka nr 742 w Kluczewsku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

sue

Sue (jap. 須恵町 Sue-machi) – miasto w Japonii, na wyspie Kiusiu, w prefekturze Fukuoka. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 28 628 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wyniosła 1755,2 os./km².

Wikipedia

suehiro

składany wachlarz japoński, ogi, sensu

SJP.pl

sueski

przymiotnik od: Suez (miasto w Egipcie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Suezem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Suez mrz., suezyjczyk mos., suezyjka ż.

Wiktionary

suez

1. miasto w Egipcie;
2. prowincja gubernatorska w Egipcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Egipcie;

Wiktionary

Suez ( ‏السويس‎, "As-Suways"; egip. arab. "Is-Suwēs"; Κλῦσμα) – miasto portowe w północno-wschodnim Egipcie, stolica muhafazy Suez. Położone jest na południowym krańcu Przesmyku Sueskiego, nad Zatoką Sueską, a w jego pobliżu znajduje się wejście do Kanału Sueskiego. Miasto zostało kompletnie zniszczone po wojnie Izraelsko-arabskiej w 1967 roku, przebudowano je po ponownym otwarciu kanału, w 1975 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsu^wɛs, AS: su^u̯es

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suezyjczyk mos., suezyjka ż.

przym. sueski

Wiktionary

suezyjczyk

mieszkaniec Suezu (miasta w Egipcie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Suezu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Suez mrz.

:: fż. suezyjka ż.

przym. sueski

Wiktionary

suezyjka

mieszkanka Suezu (miasta w Egipcie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Suezu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Suez mrz.

:: fm. suezyjczyk mos.

przym. sueski

Wiktionary

sufata

rodzaj sieci rybackiej, rozpiętej na dwóch połączonych drągach, używanej do odłowu ryb ze stawów; szufata

SJP.pl

Sufata – narzędzie rybackie wykonane z sieciowej tkaniny rozpiętej między trzonkami, służące do odłowu ryb ze stawów.

Wikipedia

sufczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sufczyn – wieś w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Dębno
Sufczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Kołbiel
Sufczyn – dawna gromada w powiecie brzeskim
Sufczyn – dawna gromada w powiecie otwockim
Sufczyn – kolejowa stacja towarowa w Gadce, w gminie Kołbiel, w powiecie otwockim, w województwie mazowieckim
Sufczyna

Wikipedia

sufeta

jeden z dwóch najwyższych urzędników starożytnej Kartaginy

SJP.pl

suffolk

[czytaj: safek] angielska rasa owcy domowej

SJP.pl

Suffolk – hrabstwo administracyjne (niemetropolitalne), ceremonialne i historyczne we wschodniej Anglii, w regionie East of England, położone nad Morzem Północnym, na obszarze krainy geograficzno-historycznej zwanej Anglią Wschodnią ("East Anglia").

Wikipedia

sufi

zwolennik, propagator sufizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca sufizmu, mistyk muzułmański

Wiktionary

(1.1) To nie sufit, lecz tylko mały suficik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sufit m.

przym. sufitowy

Wiktionary

suficki

→ sufi, → sufita, → sufizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z sufizmem

Wiktionary

Patrz:

sufi, → sufita, → sufizm

Przykłady

(1.1) W każdy piątek, około godziny 11:00, w starym meczecie w Duisi zbiera się kobiece bractwo sufickie należące do wirdu Kunta-Hadżi Kisszijewa.

Wiktionary

Wymowa:

SJP.pl

sufiksalny

utworzony za pomocą sufiksu; będący sufiksem; przyrostkowy

SJP.pl

sufiksoid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. niesamodzielna, powtarzalna cząstka słowotwórcza o obcej etymologii i charakterze leksykalno-gramatycznym, występująca w formacjach złożonych (jednostronnie motywowanych) bezpośrednio po rdzeniu lub po podstawie słowotwórczej, która pełni funkcję środka derywacyjnego, a w parafrazie analitycznej zastępowana jest przez odrębny, niezwiązany z nią formalnie leksem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za sufiksoidy uznaję afiksoidy, które zajmują pozycję po podstawie słowotwórczej (czasem również afiksoidalnej), por. -biont ‘organizm’ w słowie oksybiont [...].

(1.1) Sufiksoidy występują w formacjach słowotwórczych po rdzeniu, por. człony typu: -burger [...], np. góralburger; -gate [...], np. drogówkagate [...].

(1.1) Terminy prefiksoid i sufiksoid wprowadzają jednak strefę przejściową pomiędzy derywacją prostą a kompozycją, strefę, w której nowe struktury mogą być – w skrajnych przypadkach – tworzone bez tematów słowotwórczych, tylko z samych -oidów [...].

Wiktionary

sufiksowy

przymiotnik od: sufiks

SJP.pl

sufit

powierzchnia ograniczająca pomieszczenie od góry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. górna ściana pomieszczenia

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Co dla ciebie jest sufitem, dla mnie jest podłogą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsufʲit, AS: sufʹit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sufitówka ż., podsufitka ż., suficiarz m.

:: zdrobn. suficik m.

przym. sufitowy

Wiktionary

rzecz. sufit m., suficik m., sufitówka ż.

Wiktionary

sufizm

kierunek mistyczno-ascetyczny w islamie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. muzułmański mistycyzm;

Wiktionary

Sufizm ( ‏تصوف‎ "taṣawwuf") – zbiorcze określenie rozmaitych nurtów mistycznych w islamie. Jest on próbą osiągnięcia jedności z boskim Absolutem. W najpowszechniejszej formie polega na regularnych modlitwach, recytacji formuł religijnych i boskich imion, grupowych śpiewach (qawwali), studiowaniu świętych pism islamu, a przede wszystkim na wyparciu się własnego ego. Jednymi z najznaczniejszych sufich byli Rabia Al-Basri, Dżunajd, Al-Halladż, Al-Ghazali, Ibn ʾArabi i Rumi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezspornie podstawą sufizmu jest właściwie odczytywany, kontemplowany i interpretowany Koran. Z niego sufi czerpią przede wszystkim inspirację dla wyznawanej przez siebie filozofii szacunku dla człowieka […], poszanowania dla innych religii […], pokoju […] oraz nieposzlakowanego postępowania […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsufʲism̥, AS: sufʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. suficki

rzecz. sufi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mistycyzm

Wiktionary

suflaki

rzadko: popularna potrawa grecka w postaci szaszłyka wieprzowego, drobiowego lub baraniego; souvlaki, suvlaki

SJP.pl

sufler

osoba odpowiadająca za koordynację i zgodność z planem przebiegu przedstawienia, w szczególności podpowiadająca aktorowi zza kurtyny lub ze specjalnego miejsca na scenie w sytuacji, gdy aktor zapomni tekstu podczas inscenizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza;

Wiktionary

Sufler – w teatrze lub operze osoba podpowiadająca aktorowi lub śpiewakowi pierwsze słowa tekstu na kilka sekund przed ich wypowiedzeniem. Obecnie sufler znajduje się za kulisami, niewidoczny dla widzów; dawniej miał swoje miejsce w tzw. budce suflera, często usytuowanej na proscenium, przykryty przed publicznością ozdobną muszlą. Suflerzy zazwyczaj nie wychodzą na scenę. Często też suflerzy zasiadali na górnej części sceny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsuflɛr, AS: sufler

Wiktionary

Powiązane:

czas. suflerować ndk., suflować ndk.

przym. suflerski

Wiktionary

suflerka

→ sufler

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zawód suflera

rodzaj deseru przyrządzanego z białek ubitych na pianę i roztartych owoców lub warzyw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. lekka pieczona potrawa przyrządzana na bazie żółtek utartych z cukrem lub masłem oraz piany ubitej z białek, podawana na gorąco;

Wiktionary

Suflet – rodzaj lekkiego, podawanego na gorąco wypieku, przyrządzanego na bazie utartych z cukrem lub masłem żółtek jaj oraz piany ubitej z białek. Dodatkowe składniki masy na suflet to np. bułka tarta, orzechy, migdały, przeciery owocowe albo warzywne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po wyjęciu z piekarnika suflet szybko opada, należy go więc zapiekać tuż przed podaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsuflɛt, AS: suflet

→ sufozja

SJP.pl

Patrz:

sufozja

sufragalny

przymiotnik

(1.1) związany z sufraganią, odnoszący się do sufraganii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sufragan mos., sufragania ż.

Wiktionary

sufragan

w Kościele katolickim: biskup pomocniczy, podległy biskupowi diecezji lub metropolicie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. biskup diecezji sufragalnej;

(1.2) daw. pot. biskup pomocniczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dodatkowych informacji dostarczyła odkryta niedawno inskrypcja poświadczająca, że kościół był poświęcony przez Jarosława sufragana działającego w imieniu biskupa krakowskiego Zbigniewa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sufragania ż.

przym. sufragalny

Wiktionary

sufragania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. diecezja należąca do metropolii, lecz niebędąca jej stolicą;

Wiktionary

Sufragania – w Kościele katolickim diecezja, która należy do prowincji (metropolii), ale nie jest jej stolicą. Sufraganiami zazwyczaj są zwykłe diecezje, jednak zdarzają się też archidiecezje. Na czele sufraganii stoi biskup sufragan.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. sufragan mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) emancypantka, sufrażetka

Wiktionary

sufrażyzm

ruch działający na przełomie XIX i XX w. w Wielkiej Brytanii i USA, walczący o prawa wyborcze dla kobiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. pol. ruch aktywistyczny, walczący o prawa wyborcze dla kobiet (głównie w krajach anglosaskich);

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. antysufrażyzm mrz., sufrażystka ż.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sugerować.

Wiktionary

Wymowa:

Synonimy:

(1.1) książk. kazać sądzić, podsuwać myśl, proponować, skłaniać ku, wskazywać

(1.2) naprowadzać, poddawać, podpowiadać, pot. podrzucać, podsuwać, radzić, suponować

(1.3) czynić aluzje, dawać do zrozumienia

Wiktionary

sugestia

1. wpływanie na czyjeś postępowanie, poglądy;
2. podsumowanie jakichś opinii;
3. potocznie: propozycja, namowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przekonywanie kogoś;

Wiktionary

Sugestia – rodzaj bezpośredniego przekazu, poprzez który dana osoba wywiera wpływ na decyzje, przekonania, myśli, opinie i zachowanie innej osoby lub grupy osób, nie odwołując się do racjonalnej argumentacji i nie stosując przymusu.

Sugestia psychologiczna to proces, w którym idea (myśl) jest indukowana lub przyjęta przez drugiego człowieka, bez argumentów czy polecenia lub przymusu. W komunikacji interpersonalnej to sekwencyjny proces, w którym jedna myśl lub wyobrażenie prowadzi do drugiego.

Wikipedia

(1.1) dobitnie, jasno, wyraziście

Wiktionary

sugestywniej

stopień wyższy od przysłówka: sugestywnie

SJP.pl

sugestywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sugestywny

SJP.pl

sugestywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sugestywne; cecha tych, którzy są sugestywni

Wiktionary

Powiązane:

przym. sugestywny

przysł. sugestywnie

Wiktionary

sugestywny

silnie działający na myśli i wyobraźnię; wyrazisty, ekspresywny, ekspresyjny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wywierający silny wpływ na czyjeś myśli i wyobraźnię, narzucający komuś sposób myślenia; bardzo przekonujący

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Afisz musi być przejrzysty, zawierać zatem tylko sugestywne hasła, a nie wywody czy uzasadnienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuɡɛˈstɨvnɨ, AS: sugestyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sugestywność ż., sugestia ż.

przysł. sugestywnie

Wiktionary

sugilit

minerał z gromady krzemianów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. jubil. rzadki minerał z gromady krzemianów, przyjmujący barwy w odcieniach różu i fioletu, wykorzystywany w jubilerstwie;

Wiktionary

Sugilit – minerał z gromady krzemianów; krzemian pierścieniowy. Należy do grupy minerałów wyjątkowo rzadkich, słabo znanych.

Nazwa pochodzi od odkrywcy minerału – japońskiego petrografa Ken-ichi Sugiego (1901–1948).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Iwona miała na sobie przepiękny naszyjnik z sugilitów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈɟilʲit, AS: suǵilʹit

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krzemian pierścieniowy

Wiktionary

sugoj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim; prawy dopływ Kołymy;

Wiktionary

Sugoj, "Buksunda" (ros. Сугой) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim; prawy dopływ Kołymy. Długość 347 km, powierzchnia dorzecza 26 100 km².

Źródła w Górach Kołymskich, opływa od wschodu i północy Góry Omsukczańskie, płynie w głębokiej dolinie, dzieląc się na ramiona. W dorzeczu występują złoża węgla kamiennego.

Wikipedia

suhak

gatunek antylopy występujący w Azji, sumak;

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Saiga|Gray|ref=tak., rodzaj ssaków kopytnych z rodziny wołowatych;

(1.2) zool. kopytny z rodzaju suhaków (1.1)

(1.3) kulin. mięso suhaka (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W plejstocenie suhaki zamieszkiwały Amerykę Północną.

suicydologia

interdyscyplinarna nauka badająca zjawisko samobójstwa w różnych społeczeństwach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. interdyscyplinarna nauka zajmująca się problematyką samobójstw i szeroko pojętą autodestruktywnością;

Wiktionary

Suicydologia – interdyscyplinarna nauka zajmująca się samobójstwami, próbami samobójczymi oraz szeroko pojętą autodestruktywnością.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsu^jit͡sɨdɔˈlɔɟja, AS: su^i ̯icydoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suicydolog mos., suicydolożka ż.

przym. suicydologiczny, suicydalny

Wiktionary

suicydologiczny

→ suicydologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) psych. związany z suicydologią, dotyczący suicydologii

Wiktionary

Patrz:

suicydologia

Wymowa:

IPA: ˌsu^jit͡sɨdɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: su^i ̯icydoloǵičny

utwór muzyczny złożony z kilku kontrastujących ze sobą części o charakterze tanecznym, biesiadnym; partita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;

Wiktionary

Suita [z fr. następstwo, kolejność] – cykliczny utwór instrumentalny złożony z kilku samodzielnych części o charakterze tanecznym.

Sujka – polska muzyczka, właśc. Iwona Król
Krzysztof Sujka – polski kolarz szosowy
Piotr Sujka – polski basista rockowego zespołu IRA
Sójka

Wikipedia

sujkowski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni Sujkowski – polski geograf, polityk
Bogusław Sujkowski – leśnik, oficer Wojska Polskiego i autor powieści historycznych
Zbigniew Leliwa-Sujkowski – polski aktor teatralny i filmowy
Ziemowid Sujkowski – polski fizyk jądrowy

Wikipedia

suk

bazar, handlowa dzielnica muzułmańska; czarszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. bazar w krajach Bliskiego Wschodu lub handlowa dzielnica muzułmańska, często pod dachem;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: suka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Cyril Suk – czeski tenisista
Josef Suk – czeski kompozytor
Grigorij Suk – as lotnictwa rosyjskiego
František Janda-Suk – czeski lekkoatleta
Suk Ahras – miasto w Algierii
Suk Ahras – prowincja w Algierii
Suk al-Gharb – miejscowość w Libanie
Haumat as-Suk – miasto w Tunezji
Churajbat as-Suk – miasto w Jordanii
Suk asz-Szujuch – miasto w Iraku
suk – arabskie targowisko
suk – choroba

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Suk to najważniejsze miejsce w każdym arabskim mieście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suk, AS: suk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarszy

Wiktionary

suka

1. samica psa;
2. obraźliwie o kobiecie;
3. potocznie o samochodzie policyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego

(1.2) przen. wulg. pejor. kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

(1.3) przen. wulg. obraź. pejor. kobieta zimna, złośliwa lub niewdzięczna

(1.4) przen. wulg. mężczyzna uległy seksualnie innemu mężczyźnie

(1.5) etn. muz. staropolski smyczkowy instrument muzyczny, z grupy chordofonów ludowych, przypominający skrzypce;

(1.6) etn. odzież. duży kołnierz opadający na plecy w sukmanie będącej elementem męskiego stroju Krakowiaków wschodnich

(1.7) przen. slang. samochód policyjny, szczególnie przeznaczony do przewozu więźniów

(1.8) przen. środ. kolej. lokomotywa spalinowa serii SU45 lub SU46

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

samica psa domowego, a także innych zwierząt z rodziny psowatych
pejoratywna nazwa milicyjnej i policyjnej wersji samochodu Nysa i innych radiowozów
suka – instrument muzyczny
duży kołnierz opadający na plecy w sukmanie będącej elementem męskiego stroju krakowiaków wschodnich
żargonowa nazwa lokomotyw spalinowych SU45 i SU46
sukka (hebr. Suka) - szałas budowany z okazji święta Sukkot

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza suka i pies sąsiada mają szczenięta.

(1.3) Co za suka!

(1.4) Dobra suka z niego, nikt tak nie ciągnie lachy jak on!

(1.7) Gliny właśnie zwinęły Józka do suki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsuka, AS: suka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sucz ż.

:: zdrobn. suczka ż., sunia ż.

:: zgrub. suczysko n.

przym. suczy, sukowaty

przysł. suczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wulg. dziwka, kurwa, kurwiszcze, kurwiszon, lafirynda, lampucera, latawica, ruchawica, wywłoka, zdzira; slang. lambadziara

(1.3) sucz, suczysko, wredola, ropela

(1.7) kabaryna

Wiktionary

sukarno

Sukarno, także "Bung Karno" (ur. 6 czerwca 1901 w Surabai, zm. 21 czerwca 1970 w Dżakarcie) – pierwszy prezydent niepodległej Indonezji.

Wikipedia

sukcedować

1. w prawie: dziedziczyć (odziedziczyć), otrzymywać (otrzymać) w spadku;
2. dawniej: następować (nastąpić) po kimś lub po czymś

SJP.pl

sukces

1. pomyślny wynik jakiegoś przedsięwzięcia, osiągnięcie zamierzonego celu
2. zdobycie sławy, majątku, wysokiej pozycji itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) korzystny wynik

(1.2) osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sukces – działanie na najwyższym poziomie możliwości jednostki
Sukces – film radziecki z 1985 roku
Sukces – film polski z 2003 roku
Sukces – serial telewizyjny z 1995 roku
Sukces – serial telewizyjny z 2000 roku
Sukces – polski miesięcznik
Sukces – album Czesława Niemena

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Operacja usunięcia wyrostka robaczkowego zakończyła się sukcesem.

(1.1) ekol. uporządkowany, stopniowy proces kierunkowych zmian biocenozy, powodujących przeobrażenie się prostych ekosystemów w bardziej złożone

(1.2) praw. spadek po kimś; dzieła lub dobra kulturowe pozostałe po przodkach

(1.3) dziedziczenie praw do tronu

(1.4) przejęcie po kimś wysokiego stanowiska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sukcesja – następstwo prawne
sukcesja tronu
sukcesja apostolska
sukcesja ekologiczna:
- sukcesja wtórna
- sukcesja pierwotna
Sukcesja – centrum handlowo-rozrywkowe w Łodzi
Sukcesja – serial stacji HBO

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Co do księstwa Dwóch Mostów, to drogą sukcesji przypadło ono – jak już wspomnieliśmy – Gustawowi Samuelowi Leopoldowi z palatyńskiego rodu Wittelsbachów.

Wiktionary

Powiązane:

przym. sukcesyjny

rzecz. sukcesywność ż.

Wiktionary

sukcesor

1. dziedzic, spadkobierca;
2. potomek, następca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przejmująca stanowisko po kimś

(1.2) osoba dziedzicząca tron

(1.3) osoba dziedzicząca majątek

(1.4) osoba rozwijająca ideę poprzednika

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) następca

(1.2) następca (tronu)

(1.3) spadkobierca

Wiktionary

sukcesorka

1. spadkobierczyni
2. następczyni, zwłaszcza następczyni tronu

SJP.pl

sukcesorski

→ sukcesor

dokonywanie czegoś etapami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sukcesywne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sukcesja ż.

przym. sukcesywny

przysł. sukcesywnie

Wiktionary

sukcesywny

następujący kolejno, jeden po drugim lub fazami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który dokonuje się etapami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wraz ze swym bliskim krewniakiem, dobrze znanym żółto kwitnącym rozchodnikiem ostrym, rozchodnik biały stanowi początkowe stadium w sukcesywnym rozwoju roślinności, którego ogniwem końcowym musiał być tu niegdyś, dziś już nie istniejący, las dębowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sukcesywność ż.

przysł. sukcesywnie

Wiktionary

sukcynit

kopalna żywica drzew iglastych z trzeciorzędu; bursztyn, jantar

SJP.pl

Wikipedia

sukiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Świcy

Wiktionary

sukienka

lekki strój kobiecy, okrywający tułów i część nóg oraz ręce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: suknia

(1.2) kraw. kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

(1.3) mała suknia dla dziewczynki

(1.4) pot. strój duchownego przypominający suknię

(1.5) szt. drogocenna nakładka z drogocennych kruszców i kamieni zakładana na ikonę

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Przy nim dziewczę, w zielonej sukience jak ruta

(1.4) Na dziedziniec seminarium wylegli faceci w sukienkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈcɛ̃nka, AS: suḱẽnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sukienczyna ż., sukno n., suknia ż., sukiennik ż., sukiennice nmos., sukienkowy m.

:: zdrobn. sukieneczka ż.

przym. sukienkowy, sukniowy, sukienny

Wiktionary

Synonimy:

:: zdrobn. sukieneczka

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) klecha

Wiktionary

sukiennica

dawniej:
1. sklep, skład z suknem;
2. fabryka sukna

SJP.pl

sukiennice

średniowieczny budynek handlowy, mieszczący kramy, składy i kantory kupców handlujących suknem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. archit. dawny miejski budynek z podcieniami, gdzie handlowano m.in. suknem;

Wiktionary

Sukiennice – handlowy budynek, w którym znajdowały się kramy (lub składy) najczęściej z suknem (stąd nazwa). Zazwyczaj umieszczano je na środku rynku w europejskich miastach, które leżały na szlakach handlowych. Często budowano je tuż obok lub w ramach budynku ratusza. Wznoszono je od średniowiecza do XVII wieku, do XVIII na Białorusi. Również później budowano obiekty wzorowane na sukiennicach, między innymi w Przystajni (około 1914 roku) i Radymnie (około 1918 roku).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W podcieniach miejskich sukiennic sprzedawane są pamiątki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sukiennik m., Sukiennik ż./mos., Sukiennicki mos., Sukiennicka ż.

przym. sukienny

Wiktionary

sukiennictwo

zawód sukiennika; wyrób sukna; handel suknem

SJP.pl

Sukiennictwo – gałąź rzemiosła zajmująca się przerobem wełny, wyrobem tkanin wełnianych; również gałąź handlu obejmująca obrót suknem. Osoba wykonująca zawód to sukiennik. Obiektem, w którym sprzedawano sukna, były sukiennice.

Wikipedia

sukienniczka

→ sukiennik

SJP.pl

Patrz:

sukiennik

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kulin. japońskie danie jednogarnkowe z wołowiny, grzybów, kapusty pekińskiej, pora, tofu, sos sojowego, dashi i mirin;

Wiktionary

Sukiyaki (jap. 鋤焼 sukiyaki; częściej すき焼き) – rodzaj popularnej, japońskiej potrawy jednogarnkowej typu "nabe-mono".

Wikipedia

sukka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. prowizoryczna budowla stawiana na żydowskie święto Sukkot, Święto Szałasów

(1.2) rel. stała altanka lub drewniany ganek przy bożnicy, służący do obchodów święta Sukkot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsukːa, AS: su•ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sukkot

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kuczka

(1.2) kuczka

Wiktionary

sukkot

żydowskie święto dziękczynienia za zebrane plony zbóż i owoców, w późniejszych czasach upamiętniające wyjście Izraelitów z Egiptu i wędrówkę po pustyni; Sukot; Kuczki; Święto Namiotów; Święto Szałasów

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sukkot – święto żydowskie
Sukkot – pierwsze obozowisko Izraelitów w czasie exodusu
Sukkot – miasto biblijne należące do pokolenia Gada

Wikipedia

sukkub

zły demon przybierający postać pięknej, uwodzicielskiej kobiety, nawiedzający mężczyzn we śnie; sukub; sukkubus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mit. rodzaj mitycznego demona pod postacią pięknej kobiety kuszącego erotycznie mężczyzn we śnie;

Wiktionary

Sukkub (śrdw.- succubus, od łac. succuba „nałożnica”, od succubare „leżeć pod”) – w demonologii sukkubami nazywa się demony przybierające postać niezwykle pięknych kobiet (często obdarzonych również atrybutami charakterystycznymi dla demonów, np. rogami albo kopytami), nawiedzające mężczyzn we śnie i kuszące ich współżyciem seksualnym (zespół „demona nocy”).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) sukub, sukkubus

Wiktionary

sukkubus

zły demon objawiający się pod postacią pięknej, uwodzicielskiej kobiety, nawiedzający mężczyzn podczas snu; sukkub; sukub

SJP.pl

sukman

długie męskie okrycie wierzchnie, noszone dawniej przez chłopów; sukman

SJP.pl

sukmana

długie męskie okrycie wierzchnie, noszone dawniej przez chłopów; sukman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. długie męskie okrycie wierzchnie z sukna lub wełny, dołem rozszerzane, dawniej powszechnie noszone przez chłopów;

Wiktionary

wierzchni strój kobiecy, jednoczęściowy, okrywający tułów i nogi, często także ręce; zwłaszcza strój uroczysty, bogaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

(1.2) łow. sierść zwierzyny płowej i dzika lub upierzenie ptaków

(1.3) daw. ubiór, strój wierzchni męski albo kobiecy, ubranie

Wiktionary

Suknia (sukienka) – wierzchni jednoczęściowy strój, okrywający tułów z ramionami oraz część nóg, często także ręce. Dawniej określenie obejmowało także ubiór męski, współcześnie tylko kobiecy.

Wikipedia

Przykłady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suknia ż., sukienka ż., sukiennice nmos., sukiennik mos.

przym. sukienny, sukienniczy

Wiktionary

sukot

żydowskie święto dziękczynienia za zebrane plony zbóż i owoców, w późniejszych czasach upamiętniające wyjście Izraelitów z Egiptu i wędrówkę po pustyni; Sukkot; Kuczki; Święto Namiotów; Święto Szałasów

SJP.pl

sukowaty

potocznie: niemiły, wredny, złośliwy; jędzowaty

SJP.pl

sukralfat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek o działaniu ochronnym na śluzówkę żołądka i jelit, jak również przeciwdziałający hiperfosfatemii w mocznicy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeszcze możemy zaordynować choremu sukralfat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈkralfat, AS: sukralfat

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazwa handlowa: Venter

Wiktionary

sukraloza

pochodna sacharozy, stosowana jako bezkaloryczny słodzik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. spoż. substancja słodząca, słodsza 600 razy od zwykłego cukru, pochodna sacharozy o zerowej kaloryczności;

Wiktionary

Sukraloza, E955 – organiczny związek chemiczny, pochodna sacharozy, w której trzy grupy hydroksylowe zostały podstawione atomami chloru. Jest stosowana jako słodzik niedostarczający do organizmu kalorii, gdyż nie jest metabolizowany. Na rynku spożywczym dystrybuowana pod nazwą handlową "Splenda", przy czym produkt ten zawiera 1,1% sukralozy oraz maltodekstrynę i glukozę jako wypełniacze.

Sulborowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Fałków. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

sulechowianin

mieszkaniec Sulechowa

SJP.pl

sulechowianka

mieszkanka Sulechowa

SJP.pl

sulechowski

przymiotnik od: Sulechowo, Sulechów

SJP.pl

sulechów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

(1.2) geogr. wieś w Polsce;

(1.3) geogr. adm. gmina w Polsce;

Wiktionary

Sulechów (dawniej oraz tuż po II wojnie światowej "Cylichów"; niem. "Züllichau") – miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sulechów. Wchodzi w skład Lubuskiego Trójmiasta. 31 grudnia 2025 w mieście zamieszkiwały 15 203 osoby.

Wikipedia

sulechówko

Sulechówko ( Klein Soltikow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Malechowo.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie koszalińskim.

Inne miejscowości z prefiksem Sulech: Sulechowo, Sulechów, Sulechówek

Wikipedia

sulecki

nazwisko

SJP.pl

sulej

nazwisko

SJP.pl

Sulej – nazwisko rodzime dla Podlasia, z pogranicza Lubelszczyzny i Mazowsza a szczególnie ziemi łukowskiej wywodzące się najprawdopodobniej od nazwy miejscowości Suleje. Zostało pierwszy raz odnotowane w Łukowie w 1193 r. Przyjmuje się, że w innych rejonach Polski pochodzi od imion złożonych typu Sulisław, Sulimir.

Wikipedia

sulejat

dawny ciepły but pilśniowy lub podbity futrem

SJP.pl

sulejaty

dawny ciepły but pilśniowy lub podbity futrem

SJP.pl

sulejewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sulejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Lipno
Sulejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Brodnica
Sulejewo-Folwark (dawniej Sulejewo) – osada w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Brodnica

Wikipedia

sulejman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

Andrzej Sulewski - artysta uliczny, „Gdański Pirat”
Jan Sulewski - żużlowiec
Mikołaj Sulewski - generał brygady Wojska Polskiego

Wikipedia

sulfadiazyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. związek chemiczny stosowany przy leczeniu zapalenia płuc i czerwonki

Wiktionary

Sulfadiazyna ( sulfadiazinum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, sulfonamid o działaniu bakteriostatycznym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Wietnamie faszerują ryby sulfadiazyną.

Wiktionary

sulfadimetoksyna

chemoterapeutyk o działaniu bakteriostatycznym

SJP.pl

Sulfadimetoksyna ( sulfadimetoxinum) – organiczny związek chemiczny, lek z grupy sulfonamidów, amid kwasu sulfanilowego i 2,6-dimetoksypirymidyny. [].

sulfanilamid

organiczny związek chemiczny, najprostszy sulfonamid, używany jako środek bakteriostatyczny

sulfochlorek

chlorek kwasu sulfonowego stosowany w syntezie organicznej

SJP.pl

sulfon

związek chemiczny z grupy sulfonów (związków siarko-organicznych, zawierających grupę -SO2-)

SJP.pl

sulfonamid

syntetyczny środek leczniczy, działający bakteriostatycznie i bakteriobójczo stosowany w chorobach infekcyjnych doustnie lub zewnętrznie; sulfamid

SJP.pl

sulfonamidy

syntetyczny środek leczniczy, działający bakteriostatycznie i bakteriobójczo stosowany w chorobach infekcyjnych doustnie lub zewnętrznie; sulfamid

SJP.pl

Sulfonamidy (sulfamidy) – grupa organicznych związków chemicznych będących amidami kwasów organosulfonowych. Wzór ogólny: R1SO2NR2R3 (gdzie R1 – dowolna grupa organiczna; R2, R3 – H lub grupa organiczna).

Wikipedia

sulfony

związek chemiczny z grupy sulfonów (związków siarko-organicznych, zawierających grupę -SO2-)

SJP.pl

Sulfony – grupa związków siarkoorganicznych o ogólnym wzorze R–SO2–R', gdzie R, R' to grupy alkilowe lub arylowe. Substancje chemicznie obojętne, bez zapachu, dobrze krystalizujące i odporne na środki redukujące.

Otrzymywane są zazwyczaj poprzez utlenianie odpowiednich tioeterów lub sulfotlenków, np.:

Wikipedia

sulfotlenek

związek organiczny występujący m.in. w czosnku, rzodkiewce i roślinach z rodziny kapustowatych

SJP.pl

sulfuracja

1. w chemii: dodanie siarki lub łączenie z siarką;
2. pokrywanie roślin cienkim nalotem siarki w celu ochrony przed chorobami grzybowymi

SJP.pl

sulgostów

Sulgostów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Klwów. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka "Suligostów", położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego.

Wikipedia

sulibor

imię męskie

SJP.pl

Sulibor – staropolskie imię męskie, złożone z dwóch członów: "Suli-" ("obiecywać" albo "lepszy, możniejszy") i "-bor" ("walczyć, zmagać się"). Może oznaczać "obiecujący walkę" albo "ten, który lepiej walczy".

Sulibor imieniny obchodzi 3 października i 17 listopada.

Wikipedia

suliborostwo

Sulibor z żoną; Suliborowie

SJP.pl

suliborowie

imię męskie

SJP.pl

suliborowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sulibora lub z nim związany

SJP.pl

sulica

1. lekka włócznia będąca wyposażeniem lekkiej jazdy polskiej, używana do XVI wieku;
2. broń myśliwska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kopia (broń)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sulica – odmiana lekkiej włóczni
Sulica – szczyt w Karkonoszach
Sulica – wieś w Bułgarii

Wikipedia

sulice

1. lekka włócznia będąca wyposażeniem lekkiej jazdy polskiej, używana do XVI wieku;
2. broń myśliwska

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sulice – wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Węgorzyno
Sulice – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Srebrenica
Sulice – miejscowość i gmina w Czechach, w kraju środkowoczeskim, w powiecie Praga-Wschód

Wikipedia

sulichna

imię żeńskie

SJP.pl

sulichniny

mieszkanka Sulikowa (wsi w Polsce)

SJP.pl

sulikowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sulikowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Świerzno
Sulikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice
Sulików

Wikipedia

sulikowski

→ Sulikowo, → Sulików

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Sulikowski – polski prawnik
Konstanty Sulikowski – polski aktor
Marian Sulikowski – polski architekt i wykładowca akademicki
Mieczysław Sulikowski – polski otolaryngolog
Stanisław Sulikowski – polski biegacz

sulina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. środkowe ramię ujściowe Dunaju

Wiktionary

Wikipedia

sulinowo

Sulinowo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin.

Wieś klucza żnińskiego arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, położona była w XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 244 mieszkańców. Jest piętnastą co do wielkości miejscowością gminy Żnin.

Wikipedia

sulirad

imię męskie

SJP.pl

Sulirad – staropolskie imię męskie, złożone z dwóch członów: "Suli-" ("obiecywać" albo "lepszy, możniejszy") i "-rad" ("radosny, zadowolony"). Znaczenie imienia: "obiecujący radość".

Sulirad imieniny obchodzi 30 maja i 23 sierpnia.

Wikipedia

suliradostwo

Sulirad z żoną; Suliradowie

SJP.pl

suliradowie

imię męskie

SJP.pl

suliradowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sulirada lub z nim związany

SJP.pl

suliradzice

Suliradzice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Krośnice.

Wikipedia

sulistrowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sulistrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Sobótka
Sulistrowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Chlewiska

Wikipedia

sulisz

nazwisko

SJP.pl

suliszewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suliszewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
Suliszewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez

Wikipedia

suliszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suliszewo – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
Suliszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
Suliszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
Suliszewo – opuszczona osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska
Suliszewo – dawna gmina wiejska w pow. choszczeńskim
Suliszewo – dawna gromada w pow. choszczeńskim

Wikipedia

suliszka

wieś w Polsce

SJP.pl

imię żeńskie

SJP.pl

Sulisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z dwóch członów: "Suli-" („obiecywać” albo „lepszy, możniejszy”) i "-sława". Może oznaczać „ta, która cieszy się lepszą sławą od innych”. W źródłach polskich poświadczone jako Sulisława (1228) i zdrobnienie Sulichna (1136).

Wikipedia

sulisławice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sulisławice – część miasta Kalisz
Sulisławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
Sulisławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
Sulisławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
Sulisławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
Sulisławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
Sulisławice – dawna gromada w powiecie miechowskim
Sulisławice – dawna gromada w powiecie sandomierskim
Sulisławice – dawna wieś królewska w obecnym woj. lubelskim, wzmiankowana w 1383 roku
Sulisław

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sulki – pojazd konny
Sulki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Wierzbno
Sulki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Miastkowo

Wikipedia

sulkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander Sulkiewicz (1867–1916), działacz socjalistyczny, żołnierz Legionów Polskich
Konstanty Sulkiewicz (ok. 1888–1940), prawnik, oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Leon Sulkiewicz (1897–1960), pułkownik artylerii Wojska Polskiego
Matwiej Sulejman Sulkiewicz (1865–1920), premier rządu Republiki Krymskiej

Wikipedia

sulkowo

Sulkowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Świercze. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

sulkowski

nazwisko

SJP.pl

sulky

[czytaj: salki] dwukołowy, jednokonny wózek wyścigowy; sulki

SJP.pl

sulla

Sulla, właśc. Lucjusz Korneliusz Sulla Felix ( Lucius Cornelius Sulla Felix; ur. 138 p.n.e., zm. 78 p.n.e. w Puteoli) – rzymski polityk i wojskowy. Dwukrotny konsul (88 oraz 80 p.n.e.). W latach 82–79 p.n.e. dyktator Republiki Rzymskiej.

Wikipedia

sulmice

Sulmice – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Skierbieszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Skierbieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 283 mieszkańców.

Wikipedia

sulmicki

nazwisko

SJP.pl

sulmierzyce

1. miasto w województwie wielkopolskim;
2. wieś w województwie łódzkim

SJP.pl

Sulmierzyce (niem. "Sulmirschütz") – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim. Miasto stanowi gminę miejską.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa kaliskiego.

Były miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego, należały do starostwa odolanowskiego, pod koniec XVI wieku leżały w powiecie kaliskim województwa kaliskiego.

Wikipedia

sulmierzycki

przymiotnik od: Sulmierzyce

SJP.pl

sulmierzyczanin

mieszkaniec Sulmierzyc (miasta w Polsce)

SJP.pl

sulmierzyczanka

mieszkanka Sulmierzyc (miasta w Polsce)

SJP.pl

sulmin

Sulmin (niem. "Richthof", kaszub. Sulmino) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo. Leży na turystycznym Szlaku Kartuskim. Ma status sołectwa.

Wieś posiada połączenie autobusowe z Kartuzami przez Żukowo. W miejscowości znajduje się Klub Sportowy Sulmin oraz jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej. Na 2016 planowano rewaloryzację zabytkowego parku podworskiego.

Sulnowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Świecie. Usytuowana jest w północnej części gminy Świecie. Utworzona została uchwałą nr 94/91 Rady Miejskiej w Świeciu z 14 stycznia 1991 r. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 702 mieszkańców. Jest trzecią co do wielkości miejscowością gminy Świecie.

Wikipedia

sulowski

nazwisko

SJP.pl

sulphur

[czytaj: sulfur] z łaciny: siarka (pierwiastek chemiczny)

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sulphur – miasto w stanie Luizjana, w parafii Calcasieu
Sulphur – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Murray
Sulphur (ang. Sulphur Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Miller
Sulphur (ang. Sulphur Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Montgomery
Sulphur – brytyjski film w reżyserii Dereka Jarmana z 1973 r.

Wikipedia

sulpicjusz

imię męskie

SJP.pl

Sulpicjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, pierwotnie nazwisko. Jego etymologia jest niejasna, można przypuszczać, że etruska.

Wikipedia

sulu

1. filipiński archipelag;
2. morze w południowo-zachodnich Filipinach;
3. filipińska prowincja;
4. lud austronezyjski

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sulu – rodzaj spódnicy noszonej na Fidżi
Archipelag Sulu, Filipiny
Morze Sulu, w południowo-zachodnich Filipinach
Sulu, filipińska prowincja
Sułtanat Sulu, Filipiny
Sulu (Suluk, Tausug) – lud austronezyjski
Hikaru Sulu, postać w serialu Star Trek
Sulu – wieś w prowincji Tartu, w gminie Kambja
Sulu – wieś w prowincji Rapla, w gminie Märjamaa

Wikipedia

sulówka

dawna strzelba myśliwska

SJP.pl

sulęcin

miasto w Polsce

SJP.pl

Sulęcin ( Zielenzig) – miasto powiatowe w województwie lubuskim, siedziba powiatu sulęcińskiego i gminy miejsko-wiejskiej Sulęcin.

Według danych GUS z 31 grudnia 2021 r. miasto miało 9864 mieszkańców.

Wikipedia

sulęcinek

Sulęcinek (dawn. niem. "Warberg") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Krzykosy. Wieś zamieszkana przez 1534 mieszkańców (stan na styczeń 2010 r.)

wieś w Polsce

SJP.pl

Sulęczyno (kaszub. Sëlëczëno; niem. "Sullenschin lub Sullenczin", daw. "Suleczyno") – duża kaszubska wieś letniskowa w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sulęczyno. Leży na Pojezierzu Kaszubskim, nad rzeką Słupią, przy trasie drogi wojewódzkiej nr 228.

Wikipedia

sulęczyński

→ Sulęczyno

SJP.pl

Patrz:

Sulęczyno

sum

1. drapieżna ryba o nagim ciele, płaskiej głowie z dużym otworem gębowym i charakterystycznymi wąsami;
2. waluta Uzbekistanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

(1.2) monet. uzbecka jednostka monetarna;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: suma

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sum – ryba z rodziny sumowatych (Siluridae), najczęściej: sum europejski (= sum pospolity)
sum – jednostka monetarna Uzbekistanu
Sum – uniksowy program do obliczania sum kontrolnych plików
Sum – wiersz Jana Brzechwy
SUM – sowieckie działo samobieżne
SUM – Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
PZL.46 Sum – prototyp polskiego lekkiego bombowca i samolotu rozpoznawczego
suma
sumik

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tata w kółko opowiada, jak dwadzieścia lat temu złowił dwumetrowego suma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũm, AS: sũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sumik m.

przym. sumowy, sumiasty, sumokształtny

Wiktionary

suma

1. wynik dodawania;
2. zbiór pewnej liczby rzeczy, zjawisk; ogół;
3. jakaś ilość pieniędzy; kwota;
4. w Kościele katolickim: główna, uroczysta msza, odbywająca się w niedziele i święta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. wynik dodawania

(1.2) pewna ilość pieniędzy

(1.3) zbiór pewnej liczby rzeczy, zjawisk, wrażeń

(1.4) kośc. w liturgii katolickiej: główna uroczysta msza odprawiana w dni świąteczne

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: sum

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

wynik dodawania
suma szeregu
znak sumy (Σ)
całka oznaczona – uogólnienie sumy
suma zbiorów
suma wektorów
suma (algebra liniowa)
summa – dzieło obejmujące całokształt pewnej dziedziny wiedzy
w katolicyzmie: uroczysta msza odprawiana w niedziele i święta
suma – sztuczny język stworzony przez Barnetta Russella
suma kontrolna
suma prosta

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Suma 2 i 3 to 5.

(1.2) W efekcie zbiórki zgromadzono sumę stu tysięcy złotych.

(1.4) Po sumie organista zaintonował „Boże, coś Polskę”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsũma, AS: sũma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podsumowanie n., podsumowywanie n., posumowanie n., resumowanie n., subsumowanie n., sumariusz mrz., sumator mrz., sumowalność ż., sumowanie n., zasumowanie n., zesumowanie n., zesumowywanie n., zsumowanie n., zsumowywanie n.

:: zdrobn. sumka ż.

czas. podsumować dk., podsumowywać ndk., posumować dk., resumować ndk., subsumować ndk., sumować ndk., zasumować dk., zesumować dk., zesumowywać ndk., zsumować dk., zsumowywać ndk.

przym. sumacyjny, sumaryczny, sumowalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kwota

(1.4) gw. Poznań wielka msza

Wiktionary

sumacja

rodzaj puenty, charakterystyczny dla literatury barokowej

SJP.pl

Sumacja – rodzaj puenty, charakterystyczny dla literatury barokowej. Polega na zebraniu wszystkich najważniejszych elementów wiersza, by poprzez pomysłowe ich połączenie wywołać nowy, zaskakujący efekt. Występuje jako nagromadzenie na końcu utworu wyrazów, które pojawiły się wcześniej w wierszu. Przykładem sumacji jest wiersz Daniela Naborowskiego "Na oczy królewny angielskiej, która była za Fryderykiem, falcgrafem reńskim, obranym królem czeskim".

Wikipedia

sumacyjny

→ sumacja

SJP.pl

Patrz:

sumacja

sumak

1. gatunek antylopy z azjatyckich stepów; suhak;
2. drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych rosnące w strefie podzwrotnikowej i umiarkowanej;
3. garbnik z liści sumaka garbarskiego;
4. rodzaj dywanu bez puszystej okrywy, wyrabiany przede wszystkim na Kaukazie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rhus|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków;

(1.2) kulin. przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Krzewy sumaka syryjskiego dorastają do 3 m i nie mają specjalnych wymagań glebowych, jednak bardzo źle znoszą niskie temperatury i najlepiej czują się w klimacie śródziemnomorskim…

(1.2) Sumak to kwaskowata przyprawa o pięknym kolorze, popularna w kuchni arabskiej (zwłaszcza libańskiej) i tureckiej.

Wiktionary

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. suma ż., sumka ż., sumator m., sumowanie n., zsumowanie n., sumaryczność ż.

czas. sumować ndk., zsumować dk.

przysł. sumarycznie

Wiktionary

sumator

układ liczący w maszynie cyfrowej

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sumator – maszyna biurowa
sumator – układ logiczny

Wikipedia

sumatra

wyspa w Azji Południowo-Wschodniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

rzecz. Sumatra ż.

przym. sumatryjski

Wiktionary

sumer

część Mezopotamii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. hist. starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. etn. mieszkaniec Sumeru (1.1)

Wiktionary

Sumer ("Szumer", "Sumeria"; sum. 𒌦 𒊕 𒈪 𒂵 "Ki-en-gir", hebr. שִׁנְעָר "Szinear" – por. Rdz 10:10) – starożytna kraina leżąca w południowej części Mezopotamii (dzisiaj południowy Irak). Zamieszkiwali ją Sumerowie, którzy stworzyli wysoko rozwiniętą cywilizację uznawaną za kolebkę kultur Bliskiego Wschodu i Europy. Wybudowali na terenie Mezopotamii szereg miast, z których największe to: Eridu, Ur, Lagasz, Umma, Uruk, Kisz, Sippar.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Elam sąsiadował z Sumerem.

(2.1) Przy próbach ustalenia czasu pojawienia się Sumerów nad Tygrysem i Eufratem dochodzi do rozbieżności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsũmɛr, AS: sũmer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sumeryjczyk mos., Sumeryjka ż., sumeryjski mrz.

przym. sumeryjski, sumerski

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) Sumeryjczyk

Wiktionary

Wikipedia

sumerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków

Wiktionary

Powiązane:

Wiktionary

sumeryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język sumeryjski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sumeryjczyk mos., Sumeryjka ż., Sumer mrz.

świadomość odpowiedzialności moralnej za swoje czyny; zdolność oceny własnego postępowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ci, których dręczy głód, mogą liczyć tylko na tych, których z tego powodu dręczy sumienie.

(1.1) Pod hasłem „precz z absolutyzmem” domagano się wolności zgromadzeń, sumienia i wyznania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: sũmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sumienność ż.

rzecz. sumienie n.

nazwa kilku gatunków ryb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od sum

(1.2) icht. sum z gatunku o niewielkich rozmiarach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) bud. poziomy element konstrukcyjny ściany sumikowo-łątkowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sumik – ryba z rodziny sumikowatych
sumik szklisty (Kryptopterus bicirrhis) – ryba z rodziny sumowatych
sumik – element szkieletu ściany w konstrukcji sumikowo-łątkowej

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. sum m., sumiątko n.

przym. sumiasty

Wiktionary

sumikowate

o cechach sumikowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

Sumikowate (Ictaluridae) – rodzina słodkowodnych ryb sumokształtnych (Siluriformes). Większe gatunki są poławiane gospodarczo jako ryby konsumpcyjne, a mniejsze hodowane w akwariach.

Wikipedia

sumikowaty

o cechach sumikowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

sumin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sumin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Osiek
Sumin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Kikół
Sumin – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tarnawatka
Sumin – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
Sumin – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
Sumin – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Starogard Gdański
Sumin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Biskupiec
Sumin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
Sumin – jezioro na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim
Sumin – dawna gromada w pow. lipnowskim
Nowy Sumin, Stary Sumin

Wikipedia

sumita

zawodnik sumo; sumoka, sumotori

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec uprawiający sumo

Wiktionary

Sumita (jap. 住田町 Sumita-chō) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Iwate. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 5 045 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wyniosła 15,1 os./km².

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. sumo n., sumotori m.

Wiktionary

sumitka

zawodniczka sumo; sumoczka

SJP.pl

sumitować

dawniej: sumitować się - tłumaczyć się, usprawiedliwiać się

SJP.pl

sumiątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. młody, niedorosły sum

(1.2) pot. iron. zdrobn. od sumienie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Według moich obserwacji na rzece Siti, jednym z dopływów rzeki Mołogi sumiątka trzymają się tutaj przez pierwszy okres na bystrzynach, za kamieniami, w towarzystwie ślizów, piskorzy i głowaczy, którymi po miesiącu lub dwóch zaczynają się żywić.

(1.2) Zastanawiam się, gdzie podziewa się tak wrażliwe sumiątko farmaceutów, kiedy bez oporów polecają biednym na oko emerytom cudowne preparaty na serce.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. sum m., sumik m.

przym. sumiasty

(1.2)

rzecz. sumienie n., sumienność ż.

przym. sumienny

przysł. sumiennie

Wiktionary

sumiński

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Edmund Leszczyc-Sumiński (1922-1999) – polski oszczepnik
Michał Sumiński (1915-2011) – polski leśnik, zoolog, dziennikarz
Michał Hieronim Leszczyc-Sumiński (1820-1898) – polski botanik
Tadeusz Sumiński (1924-2009) – polski fotografik
Zygmunt Wincenty Sumiński (1845-1885) – sekretarz wydziału skarbu Rządu Narodowego

Wikipedia

sumka

zdrobniale: suma (pewna ilość)

SJP.pl

Powiązane:

przym. sumnienny

Wiktionary

sumo

rodzaj zapasów japońskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. rodzaj zapasów, japoński sport narodowy;

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: suma

Wiktionary

sumokształtny

o cechach sumokształtnych (rząd ryb)

SJP.pl

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sumować.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsũmɔˈvãɲɛ, AS: sũmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. sumować

rzecz. podsumowanie n., suma ż.

podrząd ryb promieniopłetwych z rzędu karpiokształtnych; Siluroidei

SJP.pl

sumowiec

przedstawiciel podrzędu ryb promieniopłetwych z rzędu karpiokształtnych

SJP.pl

sumowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sumowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno
Sumowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Sejny
Sumowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Jeleniewo
Sumowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Dubeninki
Sumowo – jezioro na Pojezierzu Wschodniosuwalskim, w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Sejny;
Sumowo – jezioro na Pojezierzu Wschodniosuwalskim, w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Jeleniewo;
Sumowo Bakałarzewskie – jezioro na Pojezierzu Suwalskim, w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo;
Sumowo – dawna gromada w pow. brodnickim

Wikipedia

sumowy

→ sum

SJP.pl

Patrz:

sum

sumpt

dawniej: nakład pieniężny, koszt, wydatek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wydatek, koszt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũmpt, AS: sũmpt

Wiktionary

sumsiod

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Ukrainie;

Wiktionary

Sumy (ukr. Суми) – miasto w północno-wschodniej części Ukrainy nad rzeką Pseł, przy granicy z Rosją, stolica obwodu sumskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 1877 r. dotarła do Sum kolej. Położone na pograniczu guberni rosyjskich i ukraińskich miasto miało duże znaczenie handlowe (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sumszczyzna ż.

przym. sumski

Wiktionary

sumówko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sumówko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Osiek
Sumówko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno

Wikipedia

sun

[czytaj: san] dziennik brytyjski; The Sun

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sun – wieś w USA, w stanie Luizjana
sun – jednostka miary
Sun Kwon – postać z serialu Lost („Zagubieni”)
Sun Microsystems – nieistniejąca już firma informatyczna
Sun Records – firma fonograficzna
The Sun – brytyjski dziennik
Sun – studyjna płyta amerykańskiej wokalistki Cat Power

Wikipedia

suna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suna – osiedle typu miejskiego w obwodzie kirowskim, ośrodek administracyjny rejonu suńskiego
Suna – rzeka w północno-zachodniej w Republice Karelii
Suna – stacja kolejowa w miejscowości Suna, w rejonie kondopożskim, w Karelii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsũna, AS: sũna

Wiktionary

sund

cieśnina Morza Bałtyckiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. cieśnina łącząca Morze Bałtyckie z Morzem Północnym przez cieśniny Kattegat i Skagerrak, oddzielająca duńską Zelandię od szwedzkiej Skanii;

Wiktionary

Sund (duń. "Øresund" [ˈøːɐsɔnˀ], szw. "Öresund" [œrəˈsɵnːd]) – cieśnina na Morzu Bałtyckim, należąca do Cieśnin Duńskich, oddzielająca Zelandię (Dania) na zachodzie od Skanii (Szwecja) na wschodzie. Łączy Morze Bałtyckie z cieśniną Kattegat i dalej przez Skagerrak z Morzem Północnym.

Wikipedia

Przykłady

lud zamieszkujący południowo-zachodnią część Jawy

SJP.pl

Sundajczycy ( urang Sunda) – indonezyjska grupa etniczna zamieszkująca południowo-zachodnią część Jawy. Posługują się językiem sundajskim z rodziny austronezyjskiej. Są blisko spokrewnieni z Jawajczykami. Pod względem liczebności stanowią drugą grupę etniczną Indonezji po Jawajczykach. Tworzą znaczną część inteligencji Jawy. Od XV wieku wyznają islam w odmianie sunnickiej.

Wikipedia

sundajczyk

członek ludu lud zamieszkującego południowo-zachodnią część Jawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel narodu zamieszkującego zachodnią część wyspy Jawy;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sundajski mrz.

:: fż. Sundajka ż.

przym. sundajski

Wiktionary

sundajka

członkini ludu zamieszkującego południowo-zachodnią część Jawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka narodu zamieszkującego zachodnią część wyspy Jawy;

Wiktionary

Sundajka ("Sundasciurus") – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórczaków (Nannosciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. sundajski mrz.

:: fm. Sundajczyk mos.

przym. sundajski

Wiktionary

sundajski

1. → Sunda;
2. nosacz sundajski - gatunek ssaka naczelnego z rodziny makakowatych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sundajczykami, dotyczący Sundajczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Przykłady

(1.1) Szacuje się, że zbudowany na przełomie XX i XXI wieku Most Sundzki, łączący do tej pory Kopenhagę z Malmö, osiągnie swoją maksymalną przepustowość za kilkanaście lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsũnt͡sʲci, AS: sũncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sund m.

Wiktionary

sung

nazwisko; dynastia chińska panująca w latach 960-1279

SJP.pl

sungari

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Mandżurii w Chinach, prawobrzeżny i zarazem największy dopływ Amuru;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. sungaryjski

Wiktionary

sungaryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sungari, dotyczący Sungari

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sungari ż.

Wiktionary

suni

1. pieszczotliwie: suka (samica psa);
2. młodzieżowo: zgrabna, atrakcyjna dziewczyna; laska, cizia, lasencja, dupencja, lachon

SJP.pl

forma rzeczownika.

(1.1) D. lp. od: sunia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Suni – walońska nazwa miejscowości Sugny
Suni-Zanakia – wieś
Suni – gmina
Annikki Suni – fińska tłumaczka
Tuomo Suni – fiński wiolonista
suni – zwierzę z rodziny krętorogich, Neotragus moschatus

Wikipedia

sunia

1. pieszczotliwie: suka (samica psa);
2. młodzieżowo: zgrabna, atrakcyjna dziewczyna; laska, cizia, lasencja, dupencja, lachon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. suka

Wiktionary

Sunia lub Całun – jezioro w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Świątki.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. suka ż.

:: zdrobn. suczka ż.

:: zgrub. suczysko n.

przym. suczy, sukowaty

Wiktionary

sunięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sunąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. sunąć, zasuwać

rzecz. osuwisko n., suwnica ż., suw mrz.

Wiktionary

sunna

w islamie: zbiór opowieści dotyczących wypowiedzi i sposobu postępowania Mahometa, stanowiący uzupełnienie Koranu; Sunna

SJP.pl

Sunna ( ‏السُنَّة‎ "as-sunnah" „droga, ścieżka”) – w islamie sunnickim jest to zbiór opowieści z życia Mahometa, jego opinie dotyczące wiary oraz prowadzenia życia. W innych odłamach, np. w szyizmie, do podstawowej sunny dodane zostały opowieści związane z jego następcami, uznawanymi przez dany odłam islamu. Ze względu na niechronologiczną strukturę Koranu oraz zasadę unieważnienia (zawartą w Koranie w wersie 2:106) znajomość sunny jest wymogiem niezbędnym do znajomości prawa islamu.

Wikipedia

sunnici

członek odłamu wyznawców islamu uznającego Sunnę za równorzędne z Koranem źródło objawienia

SJP.pl

sunnicki

→ sunnita

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z sunnitami lub sunnizmem

Wiktionary

Patrz:

:: fż. sunnitka ż.

przym. sunnicki

Wiktionary

sunnitka

→ sunnita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznawczyni sunnickiego odłamu islamu - sunnizmu

Wiktionary

Patrz:

sunnita

Powiązane:

rzecz. sunnizm mrz., Sunna ż.

:: fm. sunnita mos.

przym. sunnicki

Wiktionary

sunnizm

odłam islamu wierny ortodoksyjnej tradycji Sunny

SJP.pl

Sunnizm ( ‏أهل السنة‎) – jeden z trzech głównych odłamów islamu (pozostałe to szyizm i charydżyzm) wierny ortodoksyjnej tradycji Sunny, uznający wszystkich kalifów do 1258 r. za prawowitych następców Mahometa. Stanowią oni 80–90% wszystkich muzułmanów. Sami siebie określają jako „ludzie tradycji i wspólnoty” (arab. أهل السنة والجماعة "Ahl al-Sunna wa’l-Dżama’ah").

Wikipedia

sunny

w islamie: zbiór opowieści dotyczących wypowiedzi i sposobu postępowania Mahometa, stanowiący uzupełnienie Koranu; Sunna

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stephen Sunday, ps. Sunny – nigeryjski piłkarz
Sunny – musical (muzyka: Jerome Kern, libretto: Oscar Hammerstein II i Otto Harbach)
Sunny – amerykański film z 1930, adaptacja musicalu
Sunny – amerykański film z 1941, adaptacja musicalu
Sunny – indyjski z 1984
Sunny – manga
Sunny – album Neila Sedaki
Sunny – album Towy Teia
Sunny – piosenka Morrisseya
Sunny – piosenka japońskiego zespołu Yorushika

przym. posuwisty

przysł. posuwiście

Wiktionary

sunża

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka zachodniej Rosji, na terenie Osetii Północnej, Inguszetii i Czeczenii, prawy dopływ rzeki Terek;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sunża – rzeka w Rosji
Sunża (do 2016 Ordżonikidzewskaja) – miejscowość w Rosji, w Inguszetii
Sunża – wieś w Rosji, w Kraju Stawropolskim
Sunża – wieś w Rosji, w Osetii Północnej

Wikipedia

Powiązane:

przym. sunżeński

Wiktionary

sunżeński

przymiotnik

(1.1) związany z Sunżą (rzeką na Przedkaukaziu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sunża ż.

Wiktionary

suomenlapinkoira

rasa psa; fiński lapphund

SJP.pl

suomi

język należący do grupy ugro-fińskiej; urzędowy język w Finlandii

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Fińskie słowo Suomi znaczy Finlandia i język fiński
Pistolet maszynowy Suomi – fińska broń produkowana w latach 1931–1945
(1656) Suomi – planetoida

Wikipedia

suowacyjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) reg. śl. geogr. polit. Słowacja

Wiktionary

sup

SUP;
1. deska do utrzymywania się na wodzie i poruszania się przy pomocy wiosła;
2. sport wodny wykorzystujący taką deskę

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Michal Sup – czeski hokeista
sup – mat. supremum, kres górny
sup – sport wodny
SUP
Supp

Wikipedia

sup.

skrót od: supremum (w matematyce: górna granica, kres zbioru liczb)

SJP.pl

supcio

super, ekstra, hiper; potocznie:
1. w użyciu przymiotnikowym: wspaniały, fantastyczny, znakomity, świetny;
2. w użyciu przysłówkowym: wspaniale, fantastycznie, znakomicie, świetnie

SJP.pl

super

ekstra, hiper;
1. w użyciu przymiotnikowym: wspaniały, fantastyczny, znakomity, świetny;
2. w użyciu przysłówkowym: wspaniale, fantastycznie, znakomicie, świetnie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. wspaniały, świetny, doskonały

przysłówek

(2.1) pot. wspaniale, świetnie, doskonale

wykrzyknik

(3.1) pot. entuzjastyczna zgoda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Super – indyjski film z 2005 roku
Super – amerykański film z 2010 roku
Super (1, 2, 3) – singiel włoskiego DJ-a Gigiego D’Agostino

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsupɛr, AS: super

Wiktionary

Powiązane:

przysł. superowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1, 2.1) pot. w dechę

Wiktionary

superagentka

→ superagent

SJP.pl

Patrz:

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. nadwyżka towaru lub pieniędzy stwierdzona na podstawie porównania stanu faktycznego i stanu wynikającego z ewidencji

(1.2) ekon. nadwyżka pieniędzy w stosunku do bilansu zysków i strat, jaki był przewidywany

(1.3) daw. nadmierna liczba lub ilość czegokolwiek lub kogokolwiek

Wiktionary

Superata – jest to określenie związane z praktyką handlową. Oznacza sytuację, kiedy utarg w kasie w danym przedsiębiorstwie jest wyższy, niż wynikałoby to z sumy wartości sprzedanych towarów czy usług. Jest to sytuacja niepożądana przede wszystkim dlatego, że ilość towarów ulega zmniejszeniu bez zarejestrowanej sprzedaży i może to powodować problemy z właściwą ich ewidencją. Kiedy pojawią się rozbieżności, należy wykonać remanent.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) I – paradoksalnie – lepiej mieć manko niż superatę. Pierwsze można zwrócić z własnych pieniędzy, ale drugie oznacza, że albo oszukuje się klientów, albo – nie daj Boże – wprowadza do sklepu i sprzedaje własny towar.

(1.2) Tylko Czechy miały lekką superatę w budżecie, tzn. odrobinę większe wpływy niż wydatki.

→ superautomat

SJP.pl

superheros;
1. fikcyjna postać obdarzona ponadprzeciętnymi, często nadludzkimi mocami, walcząca ze złem;
2. przenośnie: osoba bardzo odważna, dokonująca niezwykłych czynów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. film. pozytywny bohater literacki, filmowy lub komiksowy posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsupɛrbɔˈxatɛr, AS: superboχater

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. superbohaterka ż.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Już zjawiali się imperialni zbiegowie, którzy przejrzeli na oczy po zniszczeniu superbroni, teraz już na szczęście nieistniejącej.

Wiktionary

superbryka

potocznie: świetny samochód; superauto

SJP.pl

supercharge

czasownik

przestarzałe: superekslibris, ekslibris umieszczony (wytłoczony) na zewnętrznej stronie oprawy

Przykłady

(1.1) W języku węgierskim liczby od 11 do 19 i od 21 do 29 tworzone są z wykorzystaniem sufiksu superesywnego.

Wiktionary

superfood

[czytaj: superFUD] nieprzetworzony pokarm pochodzenia naturalnego, bogaty w składniki odżywcze; superjedzenie, superżywność

SJP.pl

(1.1) Niektóre badania wskazują, że supergromady mogą być zorganizowane w regularną siatkę ośmiościanów, połączonych wierzchołkami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gromada ż.

Wiktionary

supergrupa

1. w biologii: umowna kategoria systematyczna, określająca najważniejsze linie rozwojowe eukariontów;
2. w muzyce: zespół złożony ze sławnych instrumentalistów i wokalistów; superzespół

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

superintendent – duchowny protestancki sprawujący władzę nadzorczą w stosunku do pastorów określonego obszaru
intendent naczelny
naczelnik komory celnej
Superintendent (policja) – ranga w policji w krajach anglosaskich
Superintendent (straż pożarna) – ranga w pożarnictwie w krajach anglosaskich
Superintendent (więziennictwo) – ranga w służbie więziennej w krajach anglosaskich, Indiach i Pakistanie
Superintendent (edukacja) – przełożony uczelni lub jej administrator w krajach anglosaskich
Superintendent (United States Air Force) – ranga w Siłach Powietrznych USA
Superintendent (służba zdrowia) – dyrektor, koordynator lub planista w szpitalach lub klinikach krajów anglosaskich

Wikipedia

superior

przełożony w zakonie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

superior – odpowiednik przeora w zakonie jezuitów
Superior – proponowany stan
Superior – miejscowość w stanie Arizona, w hrabstwie Pinal
Superior – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Boulder
Superior – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Dickinson
Superior – miejscowość w stanie Montana, w hrabstwie Mineral
Superior – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Nuckolls
Superior – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Douglas
Superior – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Douglas
Superior – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Douglas
Superior – miejscowość w stanie Wyoming, w hrabstwie Sweetwater
Superior (ang. Superior Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Dickinson

nieprzetworzony pokarm pochodzenia naturalnego, bogaty w składniki odżywcze; superfood, superżywność

superkomórka

superkontynent

ląd, w skład którego wchodzi więcej niż jeden współczesny kontynent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. masa lądu składająca się z więcej niż jednego współczesnego kontynentu;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsupɛrkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt, AS: superkõntỹnẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kontynent mrz.

Wiktionary

superkontynentalny

związany z lądem będącym połączeniem wszystkich kontynentów

SJP.pl

superksiężyc

Księżyc w pełni znajdujący się w najbliżej odległości od Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. astr. księżyc w pełni, obserwowany w syzygijnym perygeum;

Wiktionary

Superksiężyc – potoczna i astrologiczna nazwa Księżyca w pełni, znajdującego w syzygijnym perygeum swojej orbity. Księżyc osiąga wówczas najmniejszą odległość od Ziemi. Według danych NASA w tym położeniu Księżyc dla obserwatorów jest do 14% większy i świeci do 30% jaśniej niż w apogeum. Opinie o możliwości wywoływania przez Księżyc w tym położeniu szczególnie niszczycielskich zjawisk, jak fale oceaniczne, trzęsienia ziemi, wybuchy wulkanów, nie mają potwierdzenia w badaniach zjawisk przyrody.

Wikipedia

superkwas

Superkwas – kwas (lub mieszanina kwasów) o wyjątkowo dużej mocy. Najczęściej przyjmuje się, że superkwas to układ kwasowy, który posiada w danych warunkach większą kwasowość niż 100% kwasu siarkowego lub w przypadku kwasów Lewisa – od pentafluorku antymonu (#PATRZ). Termin dotyczy zazwyczaj układów niewodnych, a do porównywania mocy superkwasów stosuje się funkcję kwasowości Hammetta "H"0.

Wikipedia

superlativus

superlatiwus; superlatyw; w językoznawstwie:
1. stopień najwyższy przymiotnika albo przysłówka;
2. przymiotnik albo przysłówek w stopniu najwyższym

SJP.pl

superlatiwus

superlativus; superlatyw; w językoznawstwie:
1. stopień najwyższy przymiotnika albo przysłówka;
2. przymiotnik albo przysłówek w stopniu najwyższym

SJP.pl

superlekki

potocznie: bardzo lekki

SJP.pl