bossizm

system organizacyjny w partiach USA, oddający w ręce przywódców partyjnych sprawy wysuwania kandydatów w wyborach


SJP.pl


bostock

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. francuski słodki wypiek z plasterastrów czerstwego drożdżowego pszennego pieczywa (brioszka, chałka), nasączonego syropem pomarańczowym z dodatkiem migdałowego kremu i niekiedy owoców

Wiktionary

Bostock – wieś w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Cheshire, w dystrykcie (unitary authority) Cheshire West and Chester.

Wikipedia


boston

tkanina ubraniowa z wełny czesankowej o splocie skośnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) choreogr. muz. taniec towarzyski pochodzący ze Stanów Zjednoczonych, rodzaj powolnego walca; także muzyka do tego tańca;

 (1.2) karc. gra karciana popularna w XVIII wieku

 (1.3) pot. kynol. terier bostoński;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) włók. tkanina z wełny czesankowej o skośnym splocie

Wiktionary

Bo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasze babki tańczyły bostona na początku XX wieku.

 (1.2) Karciana gra w bostona została uwieczniona w powieści „Wojna i pokój”.

 (1.3) Później do hodowli bostonów dodano jeszcze domieszkę krwi buldogów francuskich.

 (2.1) Popołudniami panicz grywa w bostona z przyjaciółmi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boston mrz., bostończyk mos., bostonka ż.

 przym. bostonowy, bostoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) war. terier bostoński, pot. boston terier

Wiktionary


bostonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. jednostka osadnicza w USA, w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Diego;

Wiktionary

Bostonia – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Diego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bostonka ż.

Wiktionary


bostonka

1. mała dociskowa maszyna drukarska;
2. choroba wirusowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bostonu

 (1.2) poligr. rodzaj ręcznej maszyny drukarskiej do drukowania małych nakładów

 (1.3) odzież. rodzaj damskiej torebki w formie pękatego kuferla

 (1.4) pot. med. choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, objawiająca się wysypką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ani na jotę nie zmienił się jej wygląd rodowitej bostonki: rumiana twarz, gęste brwi, prosty nos i ciemne oczy.

 (1.2) Pod koniec lat dwudziestych wyposażenie drukarni stanowiły cztery maszyny pośpieszne, trzy pedałówki, bostonka, maszyna do perforowania, dwie maszyny do krajania papieru, kompletna maszyna do stereotypii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boston m., boston m., Bostonia ż.

:: fm. bostończyk m.

 przym. bostoński, bostonowy, podbostoński

 przysł. po bostońsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) torebka bostońska

 (1.4) choroba bostońska, choroba dłoni, stóp i jamy ustnej

Wiktionary


bostonowy

przymiotnik od: boston (walc lub tkanina)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) choreogr. muz. związany z bostonem, dotyczący bostonu

 (1.2) włók. wykonany z bostonu; dotyczący bostonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boston mrz., Boston mrz., bostończyk mos., bostonka ż.

 przym. bostoński

Wiktionary


bostończyk

mieszkaniec Bostonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bostonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To otworzyło mi oczy - zwykli bostończycy nie żyli wtedy wyborami. Oni żyli zakończonymi właśnie rozgrywkami pierwszej ligi baseballowej, w której ich drużyna, Red Sox, pierwszy raz od kilkudziesięciu lat zwyciężyła!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boston mrz., bostonka ż.

:: fż. bostonka ż.

 przym. bostoński, bostonowy

Wiktionary


bostoński

przymiotnik od: Boston


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bostonem, dotyczący Bostonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boston mrz., bostończyk mos., bostonka ż., boston mrz.

 przym. bostonowy

Wiktionary


bostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. boskość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I tedy Bog bostwo swe s nią raczył złączyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔstfɔ, AS: bostfo

Wiktionary


bosu

półkolisty przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń równowagi i mięśni


SJP.pl


bosutowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bosutowem, dotyczący Bosutowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bosutów m.

Wiktionary


boswelia

roślina lecznicza; kadzidłowiec


SJP.pl


bosy

bez obuwia; z nagimi stopami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o stopach, nogach: takie, które nie mają butów, skarpet, pończoch

 (1.2) o człowieku: taki, który ma nagie stopy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lepiej odpoczywam po pracy, gdy mam bose stopy.

 (1.2) Mama zawsze mi przypomina, żebym nie wychodził bosy na taras.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔsɨ, AS: bosy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bosość ż.

 przysł. boso

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) goły, nieobuty

 (1.2) bosonogi, nieobuty

Wiktionary


bosz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anett Bősz (1986-) – węgierska ekonomistka
  • Jewhenija Bosz (1879-1925) – rosyjska polityczka
  • Peter Bosz (1963-) – holenderski piłkarz
  • Wydawnictwo BoSz – polskie wydawnictwo

Wikipedia


boszczyk

nazwisko


SJP.pl


boszczynek

Boszczynek – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Skalbmierz. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Do 1954 roku siedziba gminy Boszczynek. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Boszczynek.

Wikipedia


boszkowo

Boszkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Włoszakowice.

Wieś przy trasie linii kolejowej Leszno-Wolsztyn z przystankiem kolejowym Boszkowo.

Wikipedia


boszniacki

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Boszniaków – muzułmanów mieszkających w Bośni i Hercegowinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten najwyższy zwierzchnik wszystkich Boszniaków, a więc wyłącznie wiernych religii islamskiej, którzy mieszkają w Bośni i Hercegowinie, a także i tych poza jej granicami, żąda, aby się zjednoczyli wokół swojej boszniackiej narodowości, religii i języka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔʃʲˈɲat͡sʲci, AS: bošʹńacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boszniak m., Boszniaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muzułmański

Wiktionary


boszniaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka narodu południowosłowiańskiego, zamieszkującego Bośnię i Hercegowinę, wyznania muzułmańskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bośnia ż.

:: fm. Boszniak mos.

 przym. boszniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Muzułmanka

Wiktionary


boszniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przedstawiciel narodu południowosłowiańskiego, zamieszkującego Bośnię i Hercegowinę, utożsamiany z wyznaniem muzułmańskim;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klub Boszniaków w Radzie Miasta Mostar, wraz z mostarskim muftim oraz ponad 40 organizacjami pozarządowymi, rozpoczął podpisywanie petycji, w której domaga się nowego podziału Mostaru na sześć gmin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʃʲɲak, AS: bošʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bośnia ż., Bośniak m., Bośniaczka ż., bośniacki mrz.

:: rzecz. fż. Boszniaczka

 przym. boszniacki, bośniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Muzułmanin

Wiktionary


bot

łódź morska lub rzeczna; bat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) inform. program wykonujący jakieś czynności za człowieka;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) obuw. damski lub dziecięcy but z wysoką cholewą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bot – gmina w Hiszpanii, w prowincji Tarragona
  • Bot (program)
    • Bot (IRC)
  • Bot – powieść Maksyma Kidruka
  • Bot (finanse) – forma finansowania i rozliczania projektów inwestycyjnych.
  • BOT (holding) – BOT Holding Bełchatów-Opole-Turów Górnictwo i Energetyka S.A.
  • Bot – (Built, Operate and Transfer) – forma finansowania i rozliczania projektów inwestycyjnych
  • Yves Bot – prawnik francuski
  • Bernard Bot – polityk holenderski
  • BOT Skra Bełchatów – męska drużyna siatkarska, uczestnicząca w rozgrywkach Polskiej Ligi Siatkówki
  • BOT GKS Bełchatów – polski klub piłkarski z siedzibą w Bełchatowie, grający obecnie w Ekstraklasie.
  • BOT Turów Zgorzelec – koszykarski klub sportowy grający w Polskiej Lidze Koszykówki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔt, AS: bot

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. robot m., robocik m.

 (2.1)

 rzecz. botek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) botek

Wiktionary


bot.

skrót od: botanika, botaniczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = botaniczny

Wiktionary


botaniczka

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o roślinach; roślinoznawczyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. specjalistka w zakresie botaniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zofia Paryska w ciągu swojego długiego i niezwykle pracowitego życia, jako botaniczka z wykształcenia, publikowała wiele prac z tej dziedziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔtãˈɲit͡ʃka, AS: botãńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botanika ż., botaniczność ż., botanizowanie n.

:: fm. botanik mos., botanista mos.

 czas. botanizować ndk.

 przym. botaniczny

 przysł. botanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) botanik

Wiktionary


botaniczny

1. dotyczący botaniki (np. nomenklatura botaniczna, prace botaniczne);
2. ogród botaniczny - ogród stworzony dla celów naukowo-dydaktycznych, w którym kolekcjonuje się przedstawicieli flor z różnych obszarów geograficznych i środowisk, zwykle udostępniany do zwiedzania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z botaniką, dotyczący botaniki

 (1.2) ogrod. o roślinach: występujący dziko, nie modyfikowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Orzechy są z botanicznego punktu widzenia owocami z suchą skorupą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔtãˈɲit͡ʃnɨ, AS: botãńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botanika ż., botanik m., botaniczka ż.

 przysł. botanicznie

Wiktionary


botanik

specjalista zajmujący się badaniem roślin; roślinoznawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie botaniki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. ogród botanicznyfakt.

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) kobieta botanik (1.1), botaniczka

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dawno nie byliśmy w botaniku, ale czas nadrobić zaległości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtãɲik, AS: botãńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botanika ż., botaniczność ż., botanizowanie n.

:: fm. przest. botanista mos.

:: fż. botaniczka ż.

 czas. botanizować ndk.

 przym. botaniczny

 przysł. botanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. botanista

 (3.1) pot. botaniczka

Wiktionary


botanika

gałąź biologii badająca rośliny; roślinoznawstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. biol. dział biologii, nauka o roślinach;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: botanik

Wiktionary

Botanika (gr. "botanē" = zieleń, owoc, roślina), roślinoznawstwo – dział biologii zajmujący się roślinami. Obejmuje całokształt wiedzy o świecie roślin i związanych z nimi zjawiskach. Szeroki zakres problematyki jest przyczyną wyodrębniania licznych, w różnym stopniu samodzielnych działów, wymagających stosowania swoistych metod i technik badawczych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Botanika to interesująca dziedzina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtãɲika, AS: botãńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botanik m., botaniczka ż., botanista m., botaniczność ż., botanizowanie n.

 czas. botanizować ndk.

 przym. botaniczny

 przysł. botanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roślinoznawstwo; skr. bot.

Wiktionary


botaniko

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: botanika

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtãɲikɔ, AS: botãńiko

Wiktionary


botek

ciepły but damski z wysoką cholewką; bot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. zwykle wysoki but dziecka lub kobiety

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Botki są częścią ukraińskiego stroju narodowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔtɛk, AS: botek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bot m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bot, kozak

Wiktionary


botew

nazwisko


SJP.pl

Botew ( връх Ботев) – szczyt w Bułgarii o wysokości 2376 metrów n.p.m., najwyższy szczyt Starej Płaniny, dawniej znany pod turecką nazwą "Jumrukczał" (bułg. Юмрукчал, Yumrukçal – „podobny do pięści”). Obecną nazwę nadano w 1950 ku czci narodowego poety Christo Botewa. Szczyt leży kilka kilometrów na północny wschód od Karłowa i bezpośrednio na północ od Doliny Róż (słynnej z produkcji olejku różanego).

Wikipedia


botfort

dawniej: but przeznaczony do konnej jazdy


SJP.pl


botforty

dawniej: but przeznaczony do konnej jazdy


SJP.pl

Botforty (z francuskiego "bottes fortes" – dosłownie mocne buty) – sięgające poza kolana skórzane buty używane na zachodzie Europy w XVI-XVIII wieku zarówno w wojsku (zwłaszcza przez rajtarów, dragonów, arkebuzerów i kirasjerów), jak i do ubioru cywilnego. Cechą typową była podwyższona z przodu cholewa, zapewniająca ochronę kolana jeźdźca. W Polsce, gdzie określano je jako „buty rajtarskie”, nosili je żołnierze autoramentu cudzoziemskiego oraz bogaci mieszczanie jako część stroju obcego pochodzenia.

Wikipedia


botki

ciepły but damski z wysoką cholewką; bot


SJP.pl


botlichyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Botlichami, dotyczący Botlichów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język botlichyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botlichowie lm m.

Wiktionary


botnet

sieć zainfekowanych urządzeń podłączonych do internetu, kontrolowanych zdalnie i używanych do przeprowadzania ataków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Botnet – sieć botów nadzorujących kanał IRC
  • Botnet – sieć komputerów-zombie służąca do różnych nadużyć

Wikipedia


botnia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. daw. kraina historyczna położona nad Zatoką Botnicką, niegdyś w całości pod panowaniem szwedzkim, obecnie podzielona między Szwecję i Finlandię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Botnia wielki kraj w prowincji szwedzkiej Nordlandii, leży po obu brzegach cieśnicy botnijskiej, i dzieli się na wschodnią i zachodnią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. botnicki, botnijski

Wiktionary


botnicki

związany z Zatoką Botnicką


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. związany z Zatoką Botnicką

 (1.2) geogr. hist. związany z Botnią (krainą historyczną, obecnie podzieloną między Szwecję i Finlandię)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botnia ż.

Wiktionary


botnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. pot. zob. Zatoka Botnicka.

Wiktionary


botoks

potocznie:
1. silnie trująca substancja, używana jako środek przeciwzmarszczkowy; jad kiełbasiany, toksyna botulinowa, botulinotoksyna, botulina;
2. zabieg kosmetyczny z użyciem jadu kiełbasianego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Botoks (film)
  • Botoks (serial telewizyjny)
  • Botoks – potoczna nazwa toksyny botulinowej stosowanej w medycynie estetycznej

Wikipedia


botoksiara

pogardliwie: kobieta stosująca botoks


SJP.pl


botoksować

1. wstrzykiwać botoks w jakąś część ciała w celu poprawy wyglądu;
2. botoksować się - wstrzykiwać sobie botoks w celu poprawy wyglądu; ostrzykiwać się


SJP.pl


botoksowy

→ botoks, → botox


SJP.pl

Patrz:

botoks, → botox

botokudzi

Indianie Ameryki Południowej; Aymoré


SJP.pl


botoszany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rumunii, w północnej części historycznej Mołdawii;

 (1.2) geogr. okręg w północno-wschodniej Rumunii;

Wiktionary

Botoszany ( "Botoșani", rumuńska wymowa //) – miasto w północnej części historycznej Mołdawii w Rumunii, siedziba władz okręgu Botoszany.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. botoszanin mos., botoszanka ż.

 przym. botoszański

Wiktionary


botoszański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Botoszanami, dotyczący Botoszan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botoszany nmos.

Wiktionary


botowo

Botowo ( Bottowen, 1938–1945 "Bottau") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

W Botowie znajduje się obelisk poświęcony poległym w czasie I wojny światowej mieszkańcom wsi.

Wikipedia


botowy

→ bot


SJP.pl

Patrz:

bot

botox

marka toksyny botulinowej (jadu kiełbasianego)


SJP.pl


botriokokoza

choroba bakteryjna koni i wielbłądów, rzadziej bydła i świń; botriomykoza, piasecznica


SJP.pl


botriomykoza

choroba bakteryjna koni i wielbłądów, rzadziej bydła i świń; piasecznica, botriokokoza


SJP.pl


botswana

państwo w Afryce ze stolicą w Gaborone; Republika Botswany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

Wiktionary

Bo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Botswanie mieszka i pracuje znaczna liczba cudzoziemców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãna, AS: botsfãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botswańczyk mos., Botswanka ż.

 przym. botswański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Botswany; hist. Beczuana

Wiktionary


botswanka

obywatelka Botswany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Botswany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãŋka, AS: botsfãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botswana ż.

:: fm. Botswańczyk mos.

 przym. botswański

Wiktionary


botswańczyk

obywatel Botswany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Botswany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: botsfãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botswana ż.

:: fż. Botswanka ż.

 przym. botswański

Wiktionary


botswański

związany z Botswaną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Botswana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Botswańska flaga jest niebieska, biała i czarna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãj̃sʲci, AS: botsfãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botswana ż., Botswańczyk mos., Botswanka ż.

Wiktionary


botticellowski

[czytaj: boticzelowski] przymiotnik dzierżawczy - należący do Botticellego lub z nim związany


SJP.pl


botulina

bakteryjna egzotoksyna, wytwarzana przez niektóre laseczki z rodzaju Clostridium; jad kiełbasiany, toksyna botulinowa, botulinotoksyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) laseczka jadu kiełbasianego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dermatologii kosmetycznej stosuje się botulinę do wygładzania zmarszczek mimicznych.

 (1.1) Iniekcje domięśniowe botuliną A lub B są jedną z metod farmakologicznego leczenia miejscowego i pozwalają na zmniejszenie spastyczności w wybranych grupach mięśniowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botulizm m.

 przym. botulinowy

Wiktionary


botulinotoksyna

bakteryjna egzotoksyna, wytwarzana przez niektóre laseczki z rodzaju Clostridium; jad kiełbasiany, toksyna botulinowa, botulina


SJP.pl


botulinowy

toksyna botulinowa - bakteryjna egzotoksyna, wytwarzana przez niektóre laseczki z rodzaju Clostridium; jad kiełbasiany, botulinotoksyna, botulina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący botuliny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botulizm m., botulina ż.

Wiktionary


botulizm

zatrucie jadem kiełbasianym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak się objawia botulizm?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtulʲism̥, AS: botulʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botulina ż.

 przym. botulinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choroba kiełbasiana, zatrucie jadem kiełbasianym

Wiktionary


botwin

zupa z młodych liści i naci buraków ćwikłowych; boćwina; botwinka; boćwinka


SJP.pl

Botwin (staroang. "Botwine" lub "Bothwin"; zm. 785 lub 786) – nortumbryjski opat klasztorów w Peterborough i Ripon oraz święty Kościoła katolickiego.

Wikipedia


botwina

zupa z młodych liści i naci buraków ćwikłowych; boćwina; botwinka; boćwinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) młode liście i korzenie buraka ćwikłowego

Wiktionary

Botwina, botwinka – młode liście i korzenie buraka ćwikłowego. W kuchni stosowane przede wszystkim do zup, a także sałatek i potraw duszonych.

Nazwą „botwinka” określa się również zupę, której jest głównym składnikiem. Botwina jest też dodawana do chłodników oraz barszczy. Jest także wykorzystywana do sałatek oraz potraw duszonych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. boćwina ż.

Wiktionary


botwinka

zupa z młodych liści i naci buraków ćwikłowych; botwina; boćwina; boćwinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa na bazie bulionu oraz młodych listków, łodyg i korzeni buraka ćwikłowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boćwina ż.

Wiktionary


botwinkowy

→ botwinka


SJP.pl

Patrz:

botwinka

boucher

[czytaj: buSZE] nazwisko


SJP.pl


bouchée

[czytaj: buSZE] pasztecik ze słodkim lub pikantnym nadzieniem


SJP.pl


bouclé

[czytaj: buKLE]
1. rodzaj tkaniny z przędzy pętelkowej; bukla;
2. o przędzy: mający węzełki, pętelki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włók. ozdobnie skręcona przędza z pętelkami lub węzełkami;

 (1.2) włók. teksturowana tkanina lub dzianina z bouclé (1.1) w całości albo tylko ze wstawkami

przymiotnik relacyjny

 (2.1) wykonany z bouclé (1.1)

Wiktionary

Bouclé (fr. "kręcony, kędzierzawy; pętelka")

Wikipedia


bougainville

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wyspa Bougainville’a – największa wyspa w archipelagu Wysp Salomona, stanowi część terytorium Papui-Nowej Gwinei
  • Bougainville – prowincja Papui-Nowej Gwinei
  • Bougainville – miejscowość we Francji, w regionie Pikardia
  • Rów Bougainville’a – rów oceaniczny, znajdujący się w dnie południowo-wschodniej części Oceanu Spokojnego, na południe od Wyspy Bougainville’a
  • Bougainville – przylądek w północno-wschodniej części Australii Zachodniej, nad Morzem Timor
  • Mount Bougainville – dawna nazwa Mont Kolafau, najwyższego szczytu wyspy Alofi
  • Louis Antoine de Bougainville (1729–1811) – francuski żeglarz
  • Awiza typu Bougainville – typ francuskich okrętów
  • (7649) Bougainville – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • bugenwilla

Wikipedia


bouillabaisse

[czytaj: bujaBES] prowansalska potrawa z ryb, homarów, krabów, gotowanych w wodzie z cebulą i korzeniami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

 (1.1) kulin. prowansalska zupa rybna (lub gulasz);

Wiktionary

Bo

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) prowansalska zupa rybna

Wiktionary


boula-boula

rzeczownik

 (1.1) kulin. zupa żółwiowa

Wiktionary


boulangeryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady siarkosoli;

Wiktionary

Bo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bulanżeryt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bulanżeryt

Wiktionary


boulder

[czytaj: bulder]
1. kilkumetrowy głaz do wspinania bez użycia asekuracji;
2. sztucznie wzniesiona ścianka do wspinania bez użycia asekuracji;
3. droga wspinaczkowa na głazie lub sztucznej ściance, którą pokonuje się bez asekuracji


SJP.pl

Boulder – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kolorado, położone u podnóża Gór Skalistych, około 50 km na północny zachód od Denver. Według spisu w 2020 roku liczyło 108,3 tys. mieszkańców i należy do rozszerzonego obszaru metropolitalnego Denver.

Boulder zostało uznane przez U.S. News & World Report za najlepsze miejsce do życia w Stanach Zjednoczonych, w latach 2021–2022.

Wikipedia


bouldering

[czytaj: boldering] wspinaczka bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych; buldering


SJP.pl

Bo

Wikipedia


boulderingowy

→ bouldering [czytaj: bulderingowy]


SJP.pl


boulderować

[czytaj: bolderować] wspinać się bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych


SJP.pl


boulderowiec

[czytaj: bolderowiec] osoba wspinająca się bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych; bulderowiec


SJP.pl


boules

[czytaj: bul] gra popularna we Włoszech i Francji, polegająca na umieszczeniu własnych kul jak najbliżej małej kulki; bocce


SJP.pl


boulez

[czytaj: buLE] nazwisko


SJP.pl


boulle

[czytaj: bul] styl w meblarstwie francuskim w XVII i XVIII w., charakteryzujący się masywnymi, prostymi kształtami i bogactwem dekoracji


SJP.pl


bounce

[czytaj: bauns] bauns;
1. imprezowa muzyka taneczna o żywym brzmieniu;
2. potocznie: impreza, zwłaszcza alkoholowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bounce – podgatunek hip-hopu
  • Bounce – album Bon Jovi
  • Bounce – singel Sarah Connor
  • Bounce – singel Calvina Harrisa

Wikipedia


bounty

[czytaj: bałnti] marka batonów kokosowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bounty – baton czekoladowy
  • HMS „Bounty” – brytyjski żaglowiec
  • Bounty (wyspy)

Wikipedia


bourbon

[czytaj: BURbon] amerykańska whiskey wyrabiana z kukurydzy z dodatkiem słodu żytniego i jęczmienia; burbon; burbone


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burbonowie (fr. de Bourbon, hiszp. de Borbón) – dynastia królów francuskich, hiszpańskich i sycylijskich, odgałęzienie Kapetyngów
  • Bourbon – dawna nazwa wyspy Reunion
  • burbon – gatunek alkoholu
  • bourbon – rodzaj ciastka popularny w Wielkiej Brytanii
  • Bourbon – singel polskiego rapera ReTo
  • Bourbon – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Marshall
  • Bourbon – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Crawford
  • Bourbon (ang. Bourbon Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Douglas
  • Bourbon (ang. Bourbon Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Marshall
  • Bourbon (ang. Bourbon Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Boone
  • Bourbon (ang. Bourbon Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Callaway
  • Bourbon (ang. Bourbon Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Knox

Wikipedia


bourdelle

[czytaj: burdel] nazwisko francuskie


SJP.pl


bourgeois

[czytaj: burŻŁA] burżua; burżuj:
1. przedstawiciel burżuazji; kapitalista;
2. potocznie: z niechęcią lub podziwem o bogatym człowieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. członek burżuazji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Léon Bourgeois – francuski prawnik i polityk
  • Louise Bourgeois – amerykańska rzeźbiarka
  • Steve Bourgeois – kanadyjski strongman
  • Geert Bourgeois – belgijski i flamandzki polityk
  • Célia Bourgeois – francuska biegaczka narciarska
  • Paulette Bourgeois – kanadyjska pisarka dla dzieci
  • Jeanne Bourgeois (Mistinguett) – francuska aktorka i piosenkarka
  • Élodie Bourgeois-Pin – francuska biegaczka narciarska
  • Pierre Étienne Bourgeois de Boynes – francuski urzędnik państwowy
  • (1543) Bourgeois – planetoida

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. burżua mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burżuj

Wiktionary


bourguignonne

[czytaj: burginion] francuski sos na bazie czerwonego wina, z dodatkiem cebuli lub szalotki, pietruszki, tymianku i liścia laurowego; sos burgundzki


SJP.pl


bournemouth

[czytaj: bornmyf] miasto w Anglii nad kanałem La Manche


SJP.pl

Zobacz też: Bournemouth – dawny dystrykt hrabstwa Dorset (Anglia).

Bournemouth (wym.) – miasto i civil parish w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Dorset, w dystrykcie (unitary authority) Bournemouth, Christchurch and Poole, położone nad kanałem La Manche. W 2021 roku miasto liczyło 196 455 mieszkańców.

Wikipedia


bournonit

stalowoszary minerał, siarczek ołowiu, miedzi i antymonu; burnonit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z gromady siarkosoli;

Wiktionary

Bournonit – minerał z gromady siarkosoli, rzadki, rozpowszechniony tylko w niektórych regionach ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego mineraloga J. L. de Bournona (1751-1825), który jako pierwszy zidentyfikował ten minerał.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) burnonit

Wiktionary


bourrée

[czytaj: buRE] starofrancuski taniec ludowy w szybkim tempie; muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub nijaki

 (1.1) choreogr. starofrancuski taniec ludowy;

 (1.2) muz. forma muzyczna oparta na tańcu bourrée (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bourrée – forma muzyczna
  • bourrée – taniec ludowy
  • Bourré

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Utwór ten jest muzyczną formą taneczną opartą na tańcu bourrée.

Wiktionary


bourvil

[czytaj: burWIL] francuski aktor filmowy


SJP.pl

Bourvil, właśc. André Robert Raimbourg (ur. 27 lipca 1917 w Prétot-Vicquemare, zm. 23 września 1970 w Paryżu) – francuski aktor i piosenkarz.

Wikipedia


bouszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim;

Wiktionary

Bouszów ( Бовшів) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim (d0 2020 roku w rejonie halickim), nad Gniłą Lipą.

W II Rzeczypospolitej w powiecie rohatyńskim województwa stanisławowskiego. W lutym 1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 14 Polaków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bouszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Bohuszów

Wiktionary


boutade

[czytaj: buTAD] z francuskiego: wybryk, kaprys, dowcip


SJP.pl


boutique

[czytaj: buTIK] mały sklep detaliczny, przeważnie z odzieżą oraz galanterią; butik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. niewielki sklep z galanterią, odzieżą i kosmetykami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłam tę bluzkę w boutique’u na Francuskiej.

 (1.1) Kosmetyków tej klasy nie kupisz w boutique’ach, nawet tych najlepszych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtʲik, AS: butʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklepik

Wiktionary


bowden

[czytaj: bołdn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bowden – miejscowość w Anglia, w hrabstwie Devon
  • Bowden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Dorset
  • Bowden – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Randolph

Wikipedia


bowenit

minerał, odmiana serpentynitu, stosowany jako kamień dekoracyjny


SJP.pl


bowie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bowie – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Cochise
  • Bowie – miasto w stanie Maryland, w hrabstwie Prince George’s
  • Bowie – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Montague
  • Bowie (ang. Bowie Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Chicot
  • Bowie (ang. Bowie Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Desha
  • hrabstwo Bowie (ang. Bowie County) – w stanie Teksas
  • David Bowie – muzyk i aktor
  • Lester Bowie – muzyk jazzowy
  • James (Jim) Bowie – amerykański żołnierz i pionier
  • Bowie (nóż) – odmiana noża zaprojektowana przez Jima Bowiego
  • Bowie w Warszawie – książka Doroty Masłowskiej

Wikipedia


bowiem

spójnik przyłączający zdania, w których wyrażamy przyczynę czegoś lub w których wyjaśniamy, uzasadniamy coś


SJP.pl

spójnik

 (1.1) książk. spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to najdłuższy etap, jechali bowiem z małą tylko przerwą przez godzin osiemnaście.

 (1.1) Nic nie odpowiedziałem marynarzowi, jeno spojrzałem na kapitana, czekając, co powie. Czułem bowiem, że marynarz spogląda na mnie podejrzliwie.

 (1.1) Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, bowiem ja, Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔvʲjɛ̃m, AS: bovʹi ̯ẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bo, dlatego że, gdyż, ponieważ, przest. albowiem, przest. jako że

Wiktionary


bowiemby

spójnik "bowiem" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


bowl

danie w misce ze składnikami ułożonymi estetycznie obok siebie


SJP.pl


bowling

[czytaj: bołling] gra w kręgle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. rodzaj kręgli

Wiktionary

Bowling (ang. "ten-pin bowling") – rodzaj gry w kręgle. Jest to najpopularniejsza odmiana gry w kręgle. Została stworzona w oparciu o kręgle klasyczne.

W odmianie tej występuje dziesięć pinów ustawionych w trójkąt. Gracz ma za zadanie strącić je w jak najmniejszej liczbie rzutów. Aby strącić je wszystkie w pierwszym rzucie należy uderzyć kulą między pierwszy a trzeci pin (kręgiel) – w przypadku graczy praworęcznych. Między pierwszy a drugi pin dla osób leworęcznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W naszym klubie istnieje sekcja bowlingu sportowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔwlʲĩŋk, AS: bou̯lʹĩŋk

Wiktionary


bowlingowy

→ bowling [czytaj: bołlingowy]


SJP.pl


bowski

nazwisko


SJP.pl


boxing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. rodzaj sztuki walki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔksʲĩŋk, AS: boksʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boks mrz.

Wiktionary


boxster

model samochodu marki Porsche


SJP.pl


boy

[czytaj: boj] chłopiec hotelowy; boj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. mężczyzna, chłopiec na posyłki, do drobnych posług, pracujący w hotelu lub na statku pasażerskim

Wiktionary

Boy – debiutancki album rockowej grupy U2. Wydany został 20 października 1980, przez wytwórnię Island Records. Producentem wydawnictwa był Steve Lillywhite. Płyta była nagrywana w Windmill Lane Studios w Dublinie.

W 2003 album został sklasyfikowany na 417. miejscu listy 500 albumów wszech czasów magazynu Rolling Stone.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. Boyowski, boyowski

 przysł. boyowsko

 rzecz. boyowskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garson, boj, chłopak

Wiktionary


boy-żeleński

[czytaj: boj-żeleński] Tadeusz Boy-Żeleński (1874-1941) - pisarz, poeta, tłumacz, krytyk literacki i teatralny


SJP.pl


boyd

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Boyd – klan szkocki
  • Kris Boyd – szkocki piłkarz
  • Arthur Boyd – australijski malarz
  • Peter Boyd – amerykański brydżysta
  • William Boyd – szkocki pisarz
  • Boyd – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Lac qui Parle
  • Boyd – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Carbon
  • Boyd – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Wise
  • Boyd – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Chippewa
  • Boyd (ang. Boyd Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Transylvania
  • Boyd (ang. Boyd Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Burleigh
  • hrabstwo Boyd (ang. Boyd County) – w stanie Kentucky

Wikipedia


boyfriend

[czytaj: bojfrend] z ang.: chłopak, partner dziewczyny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Boy Friend – film z 1971
  • Boyfriend – singel Alphabeat
  • Boyfriend – singel Big Time Rush
  • Boyfriend – singel Janitor Joe
  • Boyfriend – singel Justina Biebera
  • Boyfriend – singel Lou Bega
  • Boyfriend – singel Tegan and Sara
  • Boyfriend – singel Ariany Grande i Social House
  • Boyfriend – singel Mabel
  • Boyfriend – singel Seleny Gomez
  • Boyfriend – singel Dove Cameron
  • Boyfriend – album Boya George’a

Wikipedia


boyfriendy

[czytaj: bojfrend] z ang.: chłopak, partner dziewczyny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) luźne, opuszczone na biodra spodnie damskie z obniżonym krokiem, często z podwiniętymi nogawkami oraz przetarciami lub dziurami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma co ukrywać: boyfriendy skracają optycznie sylwetkę, dlatego najlepiej nosić je z modnymi w tym sezonie sandałkami na szpilce.

Wiktionary


boyista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. znawca twórczości i zwolennik postawy społecznej Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boyizm mrz., boyowskość ż.

:: fż. boyistka ż.

 przym. Boyowski, boyowski

 przysł. boyowsko

Wiktionary


boyizm

ogół cech charakterystycznych dla pisarstwa Tadeusza Boya-Żeleńskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. liter. doktryna zawarta w literaturze Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boyista mos., boyistka ż., boyowskość ż.

 przym. Boyowski, boyowski

 przysł. boyowsko

Wiktionary


boyle

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Boyle – klan szkocki
  • Boyle – nazwisko
  • Danny Boyle – angielski reżyser i producent filmowy
  • Edward Courtney Boyle (1883-1967) – angielski admirał
  • Emmet Boyle (1879-1926) – amerykański polityk, gubernator Nevady
  • George Frederick Boyle (1886-1948) – amerykański pianista i kompozytor
  • Joseph Boyle (1867-1923) – kanadyjski przedsiębiorca i żołnierz
  • Lara Flynn Boyle (ur. 1970) – amerykańska aktorka
  • Patrick O’Boyle – amerykański kardynał
  • Peter Boyle (1935-2006) – aktor amerykański
  • Raelene Boyle (1951) – australijska lekkoatletka, sprinterka
  • Robert Boyle – chemik i fizyk brytyjski

Wikipedia


boyowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Boya-Żeleńskiego lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liter. dotyczący życia i twórczości Tadeusza Boya-Żeleńskiego, charakterystyczny, typowy dla Boya-Żeleńskiego lub jego twórczości, taki jak u Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boy mos., boyista mos., boyizm mrz., boyowskość ż.

 przym. Boyowski

 przysł. boyowsko

Wiktionary


boyowsko

przysłówek

 (1.1) liter. właściwie dla Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boy mos., boyista mos., boyizm mrz., boyowskość ż.

 przym. boyowski, Boyowski

Wiktionary


boyowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co boyowskie; boyowski charakter czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boy mos., boyista mos., boyistka ż., boyizm mrz.

 przym. boyowski, Boyowski

 przysł. boyowsko

Wiktionary


boysband

[czytaj: bojsbend] grupa muzyczna, wokalna składająca się z kilku młodych, przystojnych mężczyzn, zwykle wyłonionych w drodze kastingu; boys band


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. grupa wokalna młodych mężczyzn lub nastolatków, wykonująca muzykę pop;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka czeskich boysbandów zyskało popularność na Słowacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔjzbɛ̃nt, AS: boi ̯zbẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boysbandowiec mos.

 przym. boysbandowy

Wiktionary


boysbandowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. członek boysbandu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boysband m.

 przym. boysbandowy

Wiktionary


boyzilian

[czytaj: bojz-ilian] depilowanie męskich miejsc intymnych; boyzylian, brozilian


SJP.pl


boyzylian

[czytaj: bojzylian] depilowanie męskich miejsc intymnych; boyzilian, brozilian


SJP.pl


boyé

[czytaj: boj] chłopiec hotelowy; boj


SJP.pl


bozia

krzyżyk, medalik lub obrazek z wizerunkiem Chrystusa lub Matki Boskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) infant. pot. Bóg

 (1.2) infant. pot. święty obrazek lub krzyżyk

Wiktionary

Bozia – wieś w Rumunii, w okręgu Vaslui, w gminie Fălciu. W 2011 roku liczyła 389 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bożek mos., bóg mos., Bóg mos., bogini ż., bożnica ż.

 przym. boży, boski

 przysł. bosko

Wiktionary


boznański

nazwisko


SJP.pl


bozon

cząstka elementarna posiadająca spin całkowity


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. cząstka elementarna o całkowitym spinie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naukowcy w CERN usilnie szukają dowodów na istnienie bozonu Higgsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔzɔ̃n, AS: bozõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bozonowy

Wiktionary


bozonowy

→ bozon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z bozonem, dotyczący bozonu

Wiktionary

Patrz:

bozon

Powiązane:

 rzecz. bozon mrz.

Wiktionary


bozowski

nazwisko


SJP.pl


bozzetto

[czytaj: bocceto] określenie szkicu stosowane w rzeźbie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. projekt, szkic rzeźbiarski, zwykle w małej skali lub z tanich materiałów;

Wiktionary

Bozzetto (również maquette) – trójwymiarowy szkic rzeźbiarski, powstający zazwyczaj na bazie projektu rysunkowego.

Bozzetto jest wykonywane w małej skali z wykorzystaniem miękkich i nietrwałych materiałów, takich jak glina, wosk czy gips. Często wiąże się z rozdzieleniem pracy samego artysty od pracy wykonawcy właściwej rzeźby, stąd nierzadko posiada większą wartość artystyczną od wynikowego dzieła. Jego rozwój przypadał na okres baroku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nierzadko bozzetta mają wielką wartość artystyczną.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maquette

Wiktionary


boć

wzmocniony spójnik: bo


SJP.pl

spójnik

 (1.1) przest. emfatyczne „bo”

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie baw się zapałkami, boć się poparzysz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boćko, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


boćki

potocznie: bocian


SJP.pl

Boćki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Boćki. Wieś położona jest nad rzeką Nurzec, 16 km od Bielska Podlaskiego.

Miasto prywatne posiadało prawo magdeburskie w 1509 roku, położone było w ziemi bielskiej województwa podlaskiego. Zdegradowane w 1934 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Boćki. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie białostockim.

Wikipedia


boćko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


boćkowski

przymiotnik od: Boćki


SJP.pl


boćwina

zupa z młodych liści i naci buraków ćwikłowych; botwina; botwinka; boćwinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Beta vulgaris|ref=tak., roślina warzywna

 (1.2) młode liście boćwiny (1.1)

 (1.3) zupa z boćwiny (1.2)

 (1.4) pogard. Litwin

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Boćwina na wędzonce łaskotała nozdrza; zaległo pochlipujące milczenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔt͡ɕˈfʲĩna, AS: boćfʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botwina ż., botwinka ż.

:: zdrobn. boćwinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burak liściowy, botwina

Wiktionary


boćwinka

zupa z młodych liści i naci buraków ćwikłowych; boćwina; botwina; botwinka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Boćwinka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Kruklanki
  • Boćwinka – część wsi Surminy, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Banie Mazurskie
  • Boćwinka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
  • Boćwinka – gromada
  • Boćwinka – zlikwidowana stacja kolejowa w Boćwince, w gminie Gołdap, w powiecie gołdapskim w województwie warmińsko-mazurskim

Wikipedia


bołdak

nazwisko


SJP.pl


bołgrad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego, położone na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh;

Wiktionary

Bołgrad (ukr. Болград, "Bołhrad") – miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego.

Bołgrad leży na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bołgradzki

Wiktionary


bołszowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Wiktionary

Bołszowce, do 2012 Bolszowce ( Більшівці, "Bilsziwci") – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim (do 2020 roku w rejonie halickim), siedziba hromady Bołszowce.

Obok wsi przebiega ukraińska droga krajowa N09. 1926 mieszkańców (2020), dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 2254.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bołszowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Bułszowce, Bohuszowce

Wiktionary


bołtryk

nazwisko


SJP.pl


bończa

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bończa – imię
  • Bończa – herb szlachecki
  • Kazimierz Konrad Błaszczyński, ps. „Bogdan Bończa” – pułkownik w Powstaniu Styczniowym, zmarł z ran po bitwie pod Górami (1863).
  • Zygmunt Karwacki, ps. „Stefan Bończa” – kapitan, ułan patrolu konnego Władysława Beliny-Prażmowskiego w Legionach Polskich, poległ w bitwie pod Kostiuchnówką (1916).
  • Kazimierz Załęski, ps. „Bończa” – generał brygady, dowódca partyzancki NSZ i AK. Wnuk Kazimierza Błaszczyńskiego ps. „Bogdan Bończa”.
  • Edward Sobeski, ps. „Bończa” – dowódca Batalionu „Bończa”.
  • Bończa – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn
  • Bończa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Warka
  • Bończa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słubice
  • Bończa – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz
  • Bończa – gromada
  • Batalion Bończa – batalion AK walczący w powstaniu warszawskim.

Wikipedia


bończak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Bończak (ur. 1945) – polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII kadencji
  • Bronisław Bończak (1898–1940) – oficer Wojska Polskiego w stopniu kapitana marynarki, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Ewa Bończak-Kucharczyk (ur. 1950) – polska działaczka samorządowa
  • Franciszek Bończak (1881–1967) – amerykański duchowny starokatolicki
  • Jerzy Bończak (ur. 1949) – polski aktor

Wikipedia


bończyk

rzadko: mieszkaniec Bonn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. mieszkaniec Bonn, osoba z Bonn

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Bończyk (ur. 1967) – polski aktor teatralny i filmowy, piosenkarz, autor tekstów piosenek, scenarzysta i reżyser
  • Norbert Bończyk (ur. 1837) – ksiądz, poeta śląski
  • Olga Bończyk (ur. 1968) – polska aktorka teatralna, filmowa i wokalistka
  • Bończyk – osiedle w Mysłowicach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 11 września. Jakże na czasie bicie w wielkie dzwony z powodu wizyty de Gaulle'a! Choćby na złość bończykom [= rządowi z Bonn – przyp. Wikisłow.].

 (1.1) Nagle nikt nie chce być bończykiem à la Kohl, lecz berlińczykiem à la Schröder, który dzięki kilku rozwodom postrzegany jest jako godny «bon vivant».

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bonn n.

:: fż. bonka ż.

 przym. boński

Wiktionary


boński

przymiotnik od: Bonn


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od Bonn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To utwór napisany przez bońskiego, zupełnie już głuchego, geniusza w Linzu, jesienią 1812 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃j̃sʲci, AS: bõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bończyk mos., Bonn n., bonka ż.

Wiktionary


boś

potocznie: spójnik "bo" połączony z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Cieszę się, boś zrozumiał ZDS.", "Cieszę się, boś nie jest głupi.")


SJP.pl


boś.

skrót

 (1.1) = bośniacki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Posterunek graniczny” (serb. / boś. / słow. / mac. / chorw., 15 l.)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡sʲci, AS: bośńacʹḱi

Wiktionary


bośnia

1. region historyczno-geograficzny w południowej Europie;
2. rzeka w Bośni i Hercegowinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. region w południowej Europie;

 (1.2) geogr. rzeka w środkowej Bośni i Hercegowinie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bośnia i Hercegowina – państwo federacyjne w południowej Europie
  • Bośnia – region historyczno-geograficzny w południowej Europie
  • Bośnia – rzeka w Bośni i Hercegowinie
  • Kanton bośniacko-podriński – jeden z kantonów Federacji Bośni i Hercegowiny
  • Kanton Centralna Bośnia – jeden z kantonów Federacji Bośni i Hercegowiny
  • Kanton Zachodnia Bośnia – jeden z kantonów Federacji Bośni i Hercegowiny, od 1998 roku noszący formalnie nazwę Kanton 10
  • Federacja Bośni i Hercegowiny – jedna z dwóch części składowych tworzących Bośnię i Hercegowinę
  • Młoda Bośnia – organizacja rewolucyjna z początku XX wieku
  • Zachodnia Bośnia – krótkotrwałe państwo powstałe z rozpadu Jugosławii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jugosławia się rozpadła, wojna w Bośni się skończyła, a problemu Kosowa jeszcze nie rozwiązano.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔɕɲa, AS: bośńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boszniaczka ż., Bośniak mos., Bośniaczka ż., bośniacki mrz., Boszniak mos.

 przym. bośniacki

Wiktionary


bośniacki

przymiotnik od: Bośnia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Bośnią lub Bośniakami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w BiH;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡sʲci, AS: bośńacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bośnia ż., Bośniaczka ż., Bośniak m., Boszniak mos.

Wiktionary


bośniacko-hercegowiński

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Bośnia i Hercegowina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡skɔ ˌxɛrt͡sɛɡɔˈvʲĩj̃sʲci, AS: bośńacko χercegovʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bośniacki i hercegowiński

Wiktionary


bośniackojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem bośniackim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bośniackim

 (1.3) spisany, stworzony w języku bośniackim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bośńackoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


bośniackość

→ bośniacki


SJP.pl

Patrz:

bośniacki

bośniaczka

bułka z białej mąki z dużą zawartością kminku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bośni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡ʃka, AS: bośńačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bośniacki m., Bośnia ż.

:: fm. Bośniak m.

 przym. bośniacki

Wiktionary


bośniak

1. mieszkaniec Bośni i Hercegowiny;
2. członek narodu mieszkającego w Bośni i Hercegowinie; muzułmanin bośniacki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

 (1.2) pot. bośniacki muzułmanin mieszkający w Bośni i Hercegowinie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔɕɲak, AS: bośńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bośniacki m., Bośnia ż.

:: fż. Bośniaczka ż.

 przym. bośniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Boszniak

Wiktionary


boźdór

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg. pozn. młody chłopak

Wiktionary


bożacin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bożacin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Rogowo
  • Bożacin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
  • Bożacin − przystanek kolejowy w Bożacinie, w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim

Wikipedia


bożanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Bożanka w innych znaczeniach tej nazwy.

Bożanka (kaszb. "Bòżanka", dawniej: niem. "Friedrichshuld") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Trzebielino.

Miejscowość jest siedzibą sołectwa "Bożanka", w którego skład wchodzą również Broczyna, Czarnkowo, Dretyniec, Grądki Dolne i Popielewo.

Wikipedia


bożanów

Bożanów (niem. "Eckersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Żarów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia


boże

wykrzyknik

 (1.1) pot. wyraża zdenerwowanie, zdziwienie lub przerażenie

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: Bóg

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Boże – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stromiec
  • Boże – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
  • Boże – gromada

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boże! Ależ on schudł!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bóg mos., bóg mos.

 przym. boży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Boże święty, Jezu, Jezus Maria, Matko Boska, Matko święta, mój Boże, o Boże, wielki Boże

Wiktionary


bożebor

dawne imię męskie


SJP.pl

Bożebor – staropolskie imię męskie złożone z członów "Boże-" ("Boga", ale pierwotnie "losu, doli, szczęścia") i "-bor" ("walka", "walczyć, zmagać się"). Być może oznaczało "tego, kto walczy pod opieką losu".

Wikipedia


bożec

dawniej: bożek, bóg


SJP.pl


bożeciech

dawne imię żeńskie


SJP.pl

Bożeciech, Bożciech – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Boż(e)-" („Bóg”, ale też „bogactwo, szczęście”) oraz "-ciech" („uciecha, pociecha”). Może ono oznaczać „tego, który cieszy się Bogiem”, ale też „bogactwem, szczęściem”.

Bożeciech imieniny obchodzi 21 września.

Wikipedia


bożeciecha

dawne imię żeńskie


SJP.pl

Bożeciecha – żeńska forma imienia Bożeciech. Znaczenie imienia: "ta, która jest pociechą boga".

Wikipedia


bożeczek

dawne zdrobnienie od: bożec (bożek, bóg)


SJP.pl


bożek

bóg, bóstwo, bożyszcze;
1. w religiach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie otaczane kultem;
2. osoba lub rzecz uwielbiana w sposób przesadny i bezkrytyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) w wierzeniach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie będące obiektem kultu

 (1.2) bezkrytycznie uwielbiany człowiek lub przedmiot

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • istot lub wizerunków przedstawiających idoli będących przedmiotem kultu religijnego
  • bóstwo niższego rzędu w politeizmie
  • określenia nowożytnego idola, celebryty
  • Bożek, dopływ Bohu
  • Arka Bożek – polski działacz na Śląsku Opolskim.
  • Artur Bożek – polski piłkarz
  • Edward Bożek – polski lekkoatleta, olimpijczyk
  • Henryk Bożek – polski piłkarz
  • Jacek Bożek – polski działacz na rzecz ochrony środowiska
  • Józef Bożek – konstruktor-mechanik i wynalazca pochodzący ze Śląska Cieszyńskiego.
  • Józef Bożek – polski lekarz, specjalista chirurgii dziecięcej i onkologii chirurgicznej.
  • Marek Bożek – proboszcz parafii św. Stanisława Kostki w St. Louis.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wierzeniach słowiańskich Pokuć to bożek domu, obejścia i własności rolniczej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɛk, AS: božek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bożość ż., bozia ż., bóg m., Bóg m., bóstwo n., bogini ż., boskość ż., bożyszcze n., Bozia ż.

 przym. boski, boży, pobożny, niezbożny

 przysł. bosko, pobożnie

 wykrz. przebóg

Wiktionary


bożena

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Bożena – żeńskie imię pochodzenia słowiańskiego, utworzone poprzez dodanie do rdzenia "boż-" (od „Bóg”) przyrostka zdrabniającego "-ana" lub "-ena". Imię to zanotowano w dawnych dokumentach w formach Bożana i Bożechna, natomiast forma Bożena była znana w języku czeskim, a w Polsce zaczęła się pojawiać regularnie dopiero w XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie znam żadnej Bożeny z IV c.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈʒɛ̃na, AS: božẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bożenna ż.

:: zdrobn. Bożenka ż.

 przym. bożenkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Bożenka

Wiktionary


bożenarodzeniowy

dawniej: bożonarodzeniowy - związany ze świętami Bożego Narodzenia


SJP.pl


bożenice

Bożenice (niem.: "Bosens") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Polanów.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie koszalińskim. W latach 1973–76 w gminie Lejkowo.

Wikipedia


bożeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bożeny lub z nią związany


SJP.pl


bożenka

zdrobnienie od: Bożena (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Bożena

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Bożenko, jaki jest program zajęć na dzisiaj?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈʒɛ̃ŋka, AS: božẽŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bożenkowo n., Bożena ż.

 przym. bożenkowski

Wiktionary


bożenkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko;

Wiktionary

Bożenkowo (za czasów II RP: "Borzenkowo") – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W elektrowni wodnej w Bożenkowie mają wolny etat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bożena ż., Bożenka ż., bożenkowianin mos., bożenkowianka ż.

 przym. bożenkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Borzenkowo

Wiktionary


bożenkowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bożenkowem, dotyczący Bożenkowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W bożenkowskiej elektrowni są dwa wolne etaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bożena ż., Bożenka ż., bożenkowianin mos., bożenkowianka ż., Bożenkowo n.

Wiktionary


bożenna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewczyna z drugiego piętra ma na imię Bożenna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bożena ż.

Wiktionary


bożeński

nazwisko


SJP.pl


bożkowice

Bożkowice ( Eckersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Olszyna. Bożkowice to niewielka wieś leżąca na północnym brzegu Kwisy, tworzącej w tym miejscu Jezioro Leśniańskie. Miejscowość znajduje się w zachodniej części Wzniesień Radoniowskich, na wysokości około 280–310 m n.p.m.

Wikipedia


bożnica

świątynia żydowska, miejsce skupiające społeczno-religijną aktywność Żydów, od średniowiecza także siedziba kahału; synagoga; bóżnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. synagoga

 (1.2) daw. świątynia (pogańska)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔʒʲˈɲit͡sa, AS: božʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bożość ż., bozia ż., bóg mos., Bóg mos., bogini ż.

 przym. boży, boski, bożnicowy, niezbożny

 przysł. bosko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bóźnica, bóżnica

Wiktionary


bożnicowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bożnicą, dotyczący bożnicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bogini ż., bożnica ż.

Wiktionary


bożniczka

zdrobnienie od: bożnica (synagoga); bóżniczka


SJP.pl


bożniczny

→ bożnica; bóżniczy, bożniczy


SJP.pl


bożniczy

→ bożnica; bóżniczy, bożniczny


SJP.pl


bożniewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bożniewice – wieś w woj. lubelskim, pow. lubartowskim, gm. Kock
  • Bożniewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. koszalińskim, gm. Bobolice
  • Bożniewice – przystanek kolejowy

Wikipedia


bożnik

1. osoba wierząca w Boga;
2. dawniej: deista


SJP.pl


bożnowice

Bożnowice ( "Berzdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ziębice.

Wikipedia


bożocielski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) stpol. związany z uroczystością Bożego Ciała, dotyczący uroczystości Bożego Ciała

Wiktionary


bożodajnia

półkrzew z rodziny bobowatych (motylkowatych)


SJP.pl

Bożodajnia ("Alhagi" Gagnebin) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych ("Fabaceae" Giseke). Obejmuje co najmniej 8 gatunków występujących naturalnie na obszarze od basenu Morza Śródziemnego aż po Nepal.

Wikipedia


bożodrzew

ozdobne drzewo parkowe z rodziny biegunecznikowatych; ailant; ajlant; chiwian; przetrwał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny biegunecznikowatych;

Wiktionary

Bożodrzew, ajlant ("Ailanthus" Desf.) – rodzaj roślin z rodziny biegunecznikowatych ("Simarubaceae"). Obejmuje 7 gatunków występujących w tropikalnej Azji i Australii. Bożodrzew gruczołowaty jest szeroko rozpowszechniony jako gatunek sadzony na terenach zieleni i wzdłuż dróg. W wielu obszarach gatunek inwazyjny, także w Polsce.

Wikipedia


bożogrobcy

zakon założony w średniowieczu w celu strzeżenia grobu Chrystusa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kanonicy Regularni Grobu Bożego – rzymskokatolicki zakon kanoników, osób duchownych, istniejący do XIX wieku
  • Zakon Rycerski Grobu Bożego w Jerozolimie – papieski zakon rycerski zrzeszający osoby świeckie i duchowne, posiadający osobowość prawną Państwa Watykańskiego
  • Bractwo Rycerskie Bożogrobców – organizacja rekonstruktorów historycznych zarejestrowana jako stowarzyszenie w 2019 roku, mająca na celu m.in. propagowanie wiedzy historycznej na temat Chorzowa i jego...
  • Ortodoksyjny Zakon Obrońców Bożego Grobu – bractwo prawosławne, którego zwierzchnikiem jest prawosławny patriarcha Jerozolimy
  • Straż grobowa – lokalnie stosowana nazwa honorowej formacji paramilitarnej pełniącej w kościele wartę przy symbolicznym Bożym Grobie w okresie Wielkanocy

Wikipedia


bożogrobiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego w Jerozolimie przez Gotfryda z Bouillon

 (1.2) rel. mnich z prawosławnego Zakonu Obrońców Bożego Grobu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy dawnym klasztorze bożogrobców otwarto jadłodajnię dla ubogich.

 (1.1) Mieszkałam przy ul. Bożogrobców przez dziesięć lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boży Grób mrz.

 przym. bożogrobski

 przysł. bożogrobsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miechowita

Wiktionary


bożogrobski

dotyczący zakonu założonego w średniowieczu w celu strzeżenia grobu Chrystusa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bożogrobcami, dotyczący bożogrobców

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do bożogrobców, będący ich własnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bożogrobiec mos., Boży Grób mrz.

 przysł. bożogrobsko

Wiktionary


bożogrobsko

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób właściwy dla bożogrobców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bożogrobiec mos., Boży Grób mrz.

 przym. bożogrobski

Wiktionary


bożonarodzeniowo

→ bożonarodzeniowy


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w sposób związany z Bożym Narodzeniem

Wiktionary

Patrz:

bożonarodzeniowy

Przykłady

 (1.1) Wszystko po to, aby zebrać pieniądze na przygotowanie paczek dla dzieci najuboższych oraz nastroić bożonarodzeniowo ludzi robiących przedświąteczne zakupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔʒɔ̃narɔd͡zɛ̃ˈɲɔvɔ, AS: božõnaroʒẽńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bożonarodzeniowy

Wiktionary


bożonarodzeniowy

związany ze świętami Bożego Narodzenia, odbywający się w czasie świąt Bożego Narodzenia; gwiazdkowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Bożym Narodzeniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W radio puszczają już kawałki bożonarodzeniowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔʒɔ̃narɔd͡zɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: božõnaroʒẽńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boże Narodzenie n.

 przysł. bożonarodzeniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwiazdkowy

Wiktionary


bożość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest boże; cecha tych, którzy są boży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bóg m., bożek m., bogini m., bożnica ż.

 przym. boży, boski

 przysł. bożo, bosko

Wiktionary


boży

przymiotnik od: bóg


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bogiem/Bogiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bluźnijże, hetmanie zaporoski, na Boga i Jego najwyższą opiekę się powołując, bo zaiste gniew tylko boży i prędsze karanie na siebie ściągniesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɨ, AS: božy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bozia ż., bożość ż., bóżnica ż., bóźnica ż., bożnica ż., bożyc m., Bóg m., bóg m., bogini ż., bóstwo n., bożek m.

 przym. boski, pobożny, zbożny, niezbożny

 przysł. bosko

 wykrz. przebóg, Boże

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boski

Wiktionary


bożyc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. Syn Boga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twego dziela Krzciciela, Bożycze, // Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɨt͡s, AS: božyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bogini ż., bóg mos., Bóg

 przym. boży, boski, pobożny, niezbożny

Wiktionary


bożydar

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bożydar (imię)
  • Bożydar – pseudonim poety Edmunda Bogdanowicza
  • Bożydar – herb szlachecki
  • Bożydar – osada w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Kluki
  • Bożydar – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy
  • Bożydar – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Zaniemyśl
  • Bożydar-Kałęczyn – jurydyka Warszawy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po nocach grał z Bożydarem w szachy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈʒɨdar, AS: božydar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bogdar mos.

Wiktionary


bożydarostwo

Bożydar z małżonką; Bożydarowie


SJP.pl


bożydarowie

imię męskie


SJP.pl


bożydarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bożydara lub z nim związany


SJP.pl


bożyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Bożyk – krakowski pianista i wokalista jazzowy
  • Maks Bożyk – polski aktor żydowskiego pochodzenia
  • Artur Bożyk – polski piłkarz

Wikipedia


bożykwiat

bożykwiat Meada - roślina ozdobna z rodziny pierwiosnkowatych


SJP.pl

Bożykwiat ("Primula" subgen. "Auriculastrum", sect. "Dodecatheon") – sekcja w obrębie rodzaju pierwiosnek "Primula", dawniej rodzaj "Dodecatheon" w obrębie rodziny pierwiosnkowatych. Grupa obejmuje 17 gatunków występujących w Ameryce Północnej (na północ od północnego Meksyku) oraz na Dalekim Wschodzie w Rosji. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, także w Polsce, głównie bożykwiat Meada.

Wikipedia


bożymir

imię męskie


SJP.pl


bożymirostwo

Bożymir z małżonką; Bożymirowie


SJP.pl


bożymirowie

imię męskie


SJP.pl


bożymirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bożymira lub z nim związany


SJP.pl


bożyszcze

idol; osoba bezgranicznie podziwiana i naśladowana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. bożek pogański i/lub jego bałwan, idol

 (1.2) hist. świątynia pogańska, chram

 (1.3) przen. idol, osoba uwielbiana

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W tamtej odległej epoce nasz rodak stał się bożyszczem paryżan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bóg mos., bożek mos./mzw., Bóg mos.

 wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bóstwo, duchowy ojciec, guru, idol, mistrz

Wiktionary


bożysław

imię żeńskie


SJP.pl


bożysława

imię żeńskie


SJP.pl


bożyć

rzadko: bożyć się - przysięgać na Boga, że coś jest prawdą; zarzekać się, zaklinać się


SJP.pl


bożątko

w mitologii słowiańskiej: dobrotliwy duszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mitsłow. demon opiekuńczy, służący ludziom u których mieszka;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bóg mos., Bóg mos., przebóstwienie n.

 przym. niezbożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bożę, ubożę, uboże

Wiktionary


bożę

baśniowa, fantastyczna istota; duszek; bożątko; bożek


SJP.pl


bożęcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bożęcin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Wilczyce
  • Bożęcin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg

Wikipedia


bp

skrót od: biskup [czytany jako cały wyraz]


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rel. biskup

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • B.P. – błogosławionej pamięci – skrót na żydowskich macewach, który jest odpowiednikiem Ś.P. – świętej pamięci
  • B.P. – () oznacza „przed teraźniejszością” – system liczenia lat
  • BP – (ang. ) – brytyjski koncern naftowy
  • BP – (ang. ) – ciśnienie tętnicze krwi
  • bp – (ang. ) – pz, czyli pary zasad, miara długości odcinków kwasów nukleinowych
  • bp – skrót słowa biskup
  • BP – skrót od
  • BP (lub BiP-i) – często stosowany przez skautów skrót na określenie Roberta Baden-Powella
  • BP – symbol wojskowy oznaczający brygadę piechoty
  • BP – skrót klubu piłkarskiego IF Brommapojkarna
  • Struktura BP – krater w Libii
  • Bank Pekao

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ks. bp Edmund Nowicki wyznaczył do tej pracy ks. Andrzeja Rurarza.

 (1.1) Eparchię łucką przekazano pod zarząd tymczasowy bpa brzeskiego Jozafata Bułhaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiskup, AS: bʹiskup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. biskup mos., biskupa ż.

Wiktionary


bp.

skrót od: błogosławionej pamięci


SJP.pl

skrót

 (1.1) = błogosławionej pamięci

Wiktionary


bpbm

skrót od: Biuro Projektów Budownictwa Miejskiego


SJP.pl


bph

skrót od: Bank Przemysłowo-Handlowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bank BPH
  • łagodny rozrost gruczołu krokowego

Wikipedia


bpnmsp

skrót od: bardzo przepraszam, nie mogłem się powstrzymać; PNMSP


SJP.pl


bpp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

 (1.1) = wojsk. eufem. biedna pierdolona (pieprzona) piechota; pejoratywne określenie na marne piesze wojsko o słabym morale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczęście widok 30 ton pancerza to było zbyt wiele dla BPP, która szybko odsunęła się, dając wolny przejazd mojemu czołgowi i reszcie kompanii (…)

 (1.1) Poza oryginalnym korpusem z Sachalina, do którego trafia się zapewne w drodze najwyższego wyróżnienia, na Izium popchnięto też Czernihowską Dywizję Powietrzno-Desantową. Raczej nie po to, by się gdzieś desantowała; ma uchodzić za zwykłą piechotę. BPP, jak pisał Andrzej Sapkowski (…)

Wiktionary


bps

skrót od: bit per second - bit na sekundę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bps – Bit na sekundę
  • BPS – Bank Polskiej Spółdzielczości
  • BPS – Brygada Pracy Socjalistycznej
  • BPS22 – muzeum sztuki w Belgii

Wikipedia


bpstwo

biskupstwo


SJP.pl

skrót

 (1.1) = biskupstwo

Wiktionary


bq

symbol bekerela, jednostki aktywności światła w układzie SI


SJP.pl


br

symbol bromu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • BR – kod ISO 3166 oznaczający Brazylię
  • BR – kod samochodowy państwa Brazylia
  • BR – tablice rejestracyjne rumuńskiego miasta Braiła
  • BR – tablice rejestracyjne włoskiej prowincji Brindisi
  • Bayerischer Rundfunk (BR) – bawarski nadawca radiowo-telewizyjny
  • Battle Royale (BR) – powieść, film i manga
  • Br – symbol chemiczny bromu
  • Br – symbol rubla białoruskiego (waluta Białorusi)
  • br – kod ISO 639 oznaczający język bretoński
  • br – element końca linii w:
    • HTML-u –
    • XHTML-u –

Wikipedia


br.

skrót od: bieżącego roku


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bieżącego roku

 (1.2) = brat (zakonny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszego lutego br. nastąpiła zmiana warunków ubiegania się o stypendium.

 (1.2) Do udziału zgłoszono br. Ludwika z prowincji katowickiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛʒɔ̃nˈt͡sɛɡɔ ˈrɔku, AS: bʹi ̯ežõncego roku

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) brat mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rb., r.b.

Wiktionary


brabancja

kraina historyczna w zachodniej Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna obejmująca część obecnej Belgii i Holandii, w średniowieczu tworzyła niezależne księstwo;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brabancja – dawna prowincja
  • Brabancja Flamandzka – prowincja w Regionie Flamandzkim
  • Brabancja Południowa – dawna nazwa prowincji Brabancja
  • Brabancja Walońska – prowincja w Regionie Walońskim
  • Brabancja Północna – prowincja
  • Brabancja – kraina historyczna w zachodniej Europie
  • Księstwo Brabancji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koronki z Brabancji wymienione zostały w „Panu Tadeuszu”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brabant mzw./mrz., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

 przym. brabancki

Wiktionary


brabancki

przymiotnik od: Brabancja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Brabancją, dotyczący Brabancji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brabant mzw./mrz., Brabancja ż., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

Wiktionary


brabanson

koń używany do prac w rolnictwie i do ciężkiego transportu; belg


SJP.pl


brabansona

koń używany do prac w rolnictwie i do ciężkiego transportu; belg


SJP.pl


brabant

1. belgijska rasa kur;
2. tuja brabant - gatunek drzewa z rodziny cyprysowatych; żywotnik zachodni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) hipol. jeźdz. koń rasy belgijskiej;

 (1.2) zootechn. rasa kur;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) ogrod. bot. odmiana tui

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brabant Island – wyspa
  • Brabant – niderlandzka, francuska i niemiecka nazwa dawnej prowincji Brabancja
  • Brabant flamand – francuska nazwa prowincji Brabancja Flamandzka
  • Brabant wallon – francuska nazwa prowincji Brabancja Walońska
  • Brabant-en-Argonne – gmina
  • Brabant-le-Roi – gmina
  • Brabant-sur-Meuse – gmina
  • Artur Brabant – niemiecki historyk
  • Frank Brabant – niemiecki przedsiębiorca
  • brabant – odmiana żywotnika
  • Brabant – koń rasy belgijskiej
  • Brabant – norweski statek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaprzągł dereszowatego brabanta i zaczął orać.

 (1.2) Chłopka sypnęła ziarek swoim brabantom i znowu schowała się w chałupie.

 (2.1) Ogrodnik wiedział, że walcowate brabanty nie brązowieją na zimę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brabancja ż., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

 przym. brabancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) belg

 (1.2) brabant zagrodowy

Wiktionary


brabantczyk

rasa małych psów belgijskich; gryfonik brabancki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brabancji

Wiktionary

Brabantczyk – rasa psów należąca do grupy psów do towarzystwa, zaklasyfikowana do sekcji małych psów belgijskich. Znajduje się w podsekcji brabantczyków. Typ dogowaty. Według FCI nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brabancja ż.

:: fż. Brabantka ż.

 przym. brabancki

Wiktionary


brabantka

mieszkanka Brabancji (krainy historycznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brabancji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brabancja ż.

:: fm. Brabantczyk mos.

 przym. brabancki

Wiktionary


bracero

[czytaj: braSEro] kontraktowy robotnik meksykański, pracujący zwykle w USA


SJP.pl


brach

poufale: brat, kamrat (najczęściej w wołaczu: brachu!)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. poufale o koledze

forma rzeczownika.

 (2.1) Ms. lm. od: ber

Wiktionary

Brach – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Żyronda.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 188 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 7 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Brach plasuje się na 989. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 331.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Elo, ziomuś! – Siemasz, brachu!

 (1.1) Mój brach to równy gość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brax, AS: braχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brachol mos., bracholek mos.

 wykrz. brachu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjaciel, kumpel, kompan, towarzysz, kolega; przest. kamrat; daw. kumoter

Wiktionary


brachaczek

nazwisko


SJP.pl


brachiacja

nadrzewny sposób poruszania się niektórych gatunków małp


SJP.pl

Brachiacja ( brachíōn ‘ramię’, ‘bark’) – sposób poruszania się w koronach drzew charakterystyczny dla niektórych gatunków małp. Polega na przemieszczaniu się z gałęzi na gałąź przy pomocy rąk i nóg w pozycji zwisu. Czynność tę ułatwia wahadłowe kołysanie ciałem. Do poruszania się tym sposobem przystosowane są jedynie te małpy, które mają silnie wykształcone kończyny górne i obręcz barkową, tj.: gibbony, orangutany, a także czepiaki i bonobo.

Wikipedia


brachiodontyzm

u większości ssaków: zęby o stosunkowo niskiej koronie


SJP.pl

Brachiodontyzm – w klasyfikacji uzębienia ssaków oznacza zęby o stosunkowo ograniczonym procesie wzrostu, niskiej i szerokiej koronie. Występuje u większości ssaków. Przeciwieństwem jest uzębienie hypsodontyczne.

Wikipedia


brachiopod

drobny morski bezkręgowiec; ramieniopław, ramienionóg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. morski bezkręgowiec, podobny z wyglądu do małży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odkrycie nowych skamieniałości brachiopodów wzbogaciło naszą wiedzę o prehistorii.

 (1.1) W muzeum jest unikatowy okaz brachiopoda.

 (1.1) Współczesne brachiopody żyją głównie na dużych głębokościach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈxʲjɔpɔt, AS: braχʹi ̯opot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ramienionóg

Wiktionary


brachiopody

drobny morski bezkręgowiec; ramieniopław, ramienionóg


SJP.pl


brachiozaur

dinozaur z grupy zauropodów, największe zwierzę żyjące kiedykolwiek na Ziemi (niemal 13 metrów wysokości i 80 ton wagi), roślinożerny gigant o ostrych zębach, długiej szyi, czworonożnym chodzie, potrzebujący ciągle jeść, aby zaopatrzyć ciało w energię (pochłaniał 300-400 kg roślin dziennie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Brachiosaurus|Riggs|ref=tak., rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju brachiozaurów (1.1)

Wiktionary

Brachiozaur ("Brachiosaurus") – rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów (Brachiosauridae), o „żyrafiej” szyi i sylwetce. Jeden z największych i najbardziej znanych roślinożernych dinozaurów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jak inne zauropody brachiozaury żywiły się roślinami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brachiosaurus mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brachiosaurus

Wiktionary


brachistochrona

krzywa, po której czas staczania się masy punktowej od punktu A do punktu B pod wpływem stałej siły ciężkości jest najkrótszy


SJP.pl

Brachistochrona, krzywa najkrótszego spadku (gr. βραχιστoς "brachistos" – „najkrótszy” + χρovoς "chronos" – „czas”) – krzywa, po której masa punktowa pod wpływem stałej siły (siły ciężkości) stacza się w możliwie najkrótszym czasie. Brachistochrona jest fragmentem cykloidy.

Wikipedia


brachman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) bramin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbraxmãn, AS: braχmãn

Wiktionary


brachmański

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Brachmański – polski polityk, dziennikarz, poseł na Sejm
  • Piotr Brachmański – polski żużlowiec
  • Zygmunt Brachmański – polski rzeźbiarz i medalier

Wikipedia


brachol

potocznie: brat; braciak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. brat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkam z bracholem i siorą.

 (1.1) Każdej zimy ligaliśmy się z bracholem na ligawie za domem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbraxɔl, AS: braχol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., bratek mos./mrz., braciszek mos., bratowa ż.

:: zdrobn. bracholek m.

Wiktionary


brachu

poufale: brat, kamrat (najczęściej w wołaczu: brachu!)


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. forma bardzo bezpośredniego zwrócenia się do kompana, towarzysza

forma rzeczownika.

 (2.1) lp. W. od brach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie będziemy sobie żałować, brachu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brach mos., brachol mos., bracholek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bracie

Wiktionary


brachycefal

człowiek odznaczający się krótkogłowością; krótkogłowiec


SJP.pl


brachycefalia

kształt głowy ludzkiej, widzianej z góry, zbliżony do okrągłego; typowy dla ludności środkowo-wschodniej części Europy; krótkogłowość, krótkogłowie, brachykefalia


SJP.pl

Brachycefalia (pochodzi od starogreckiego "βραχύς", „krótki” i "κεφαλή", „głowa”) – kształt czaszki krótszej niż przeciętna u danego gatunku. Jest postrzegana jako cecha pożądana pod względem estetycznym u niektórych udomowionych ras psów i kotów, zwłaszcza u mopsów i persów.

Wikipedia


brachycefaliczny

→ brachycefalia


SJP.pl

Patrz:

brachycefalia

brachycefalizacja

proces skracania się długości głowy ludzkiej i zmiany jej kształtu na zaokrąglony, ujawniająca się u schyłku paleolitu


SJP.pl


brachygrafia

książkowo: sztuka stosowania skrótów w piśmie i ich odczytywania


SJP.pl

Brachygrafia (gr. brachýs „krótki”, grapho „pisać”) – jedna z nauk pomocniczych historii, będąca działem paleografii. Zajmuje się badaniem i rozszyfrowywaniem skrótów. Szczególnie istotna dla historyków mediewistów (w średniowiecznej łacinie i grece bardzo często używano skrótów w piśmie). W szerszym znaczeniu brachygrafię można rozumieć jako naukę o skrótach, bądź zdolność do posługiwania się skrótami w piśmie.

Wikipedia


brachygraficzny

→ brachygrafia


SJP.pl

Patrz:

brachygrafia

brachykefalia

kształt głowy ludzkiej, widzianej z góry, zbliżony do okrągłego; typowy dla ludności środkowo-wschodniej części Europy; krótkogłowość, krótkogłowie, brachycefalia


SJP.pl


brachykolon

wiersz składający się wyłącznie z wyrazów jednosylabowych


SJP.pl


brachylogia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. figura retoryczna polegająca na zwięzłym wypowiadaniu się, stosowaniu elips oraz krótkich zdań;

Wiktionary

Brachylogia (gr. βραχυλογία "brakhylogía"), brewilokwencja ( breviloquentia) – figura retoryczna polegająca na zwięzłości wypowiedzi, krótkości, treściwości, lapidarności, zwartości wyrażenia.

Przykład brachylogii we fragmencie wiersza Jerzego Jurandota:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nadmierne stosowanie brachylogii doprowadzało do zaciemnienia sensu wypowiedzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbraxɨˈlɔɟja, AS: braχyloǵi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brewilokwencja, brevitas

Wiktionary


brachyrofus

rodzaj roślinożernego dinozaura ptasiomiednicznego z grupy iguanodonów; kamptozaur, kumnoria


SJP.pl


brachysynklina

Brachysynklina (Brachyfałd) ("geol.") – synklina, której szerokość w przybliżeniu odpowiada długości.

Krótki fałd wygięty w dwie strony w kierunkach prostopadłych do siebie, którego szerokość jest nieco mniejsza od długości. Warstwy skalne fałdu (brachysynkliny) nachylone są w kierunku środka niecki.

Wikipedia


brachyterapia

metoda leczenia nowotworów złośliwych, polegająca na umieszczeniu źródła promieniotwórczego (lub układu źródeł) bezpośrednio w guzie lub w jamie ciała w jego okolicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. technika leczenia w radioterapii;

Wiktionary

Brachyterapia, terapia kontaktowa, curieterapia – radioterapeutyczna technika leczenia polegająca na bezpośrednim napromienianiu zmian chorobowych, przez umieszczenie źródła promieniowania w guzie lub jego sąsiedztwie. Podstawowym zastosowaniem brachyterapii jest leczenie zmian nowotworowych, ale jest ona wykorzystywana także w terapii innych schorzeń (tocznia, bliznowca).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbraxɨtɛˈrapʲja, AS: braχyterapʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) terapia kontaktowa

Wiktionary


bracia

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (1.1) M. i W. lm. od: brat

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

 (2.1) stpol. bracia (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bracia – nazwa jednej z podstawowych relacji rodzinnych
  • bracia zakonni, bracia mnisi – grupa mężczyzn żyjących według wspólnej reguły religijnej
  • bracia (cz. bratříci) – samodzielne oddziały złożone z byłych bojowników husyckich działające w latach 1445–1467 na terenie dzisiejszej Słowacji, Moraw, północnej Austrii i południowej Polski.
  • Bracia – dramat Plauta z rodzaju komedii pomyłek
  • Bracia – dramat Terencjusza
  • Bracia – powieść Karola Bunscha
  • Bracia – powieść Da Chena
  • Bracia – grupa muzyczna braci Piotra i Wojciecha Cugowskich
  • Bracia (The Brothers) − film w reżyserii Jackiego Chana z 1987 roku
  • Bracia (The Brothers) − film w reżyserii Gary’ego Hardwicka z 2001 roku
  • Bracia (Broidit) − film w reżyserii Esa Illiego z 2003 roku
  • Bracia (Brødre) – film w reżyserii Susanne Bier z 2004 roku

Wikipedia


braciak

potocznie: brat; brachol


SJP.pl


bracianek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. brat stryjeczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕãnɛk, AS: braćãnek

Wiktionary


bracianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. bratanica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bracieniec m., braciszek m., brat m., braterstwo n., bratowa ż.

 przym. braterski

 czas. bratać się, zbratać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratanica, stpol. nieściora

Wiktionary


bracie

1. męski potomek w stosunku do innych dzieci tych samych rodziców;
2. przyjaciel, ktoś bliski ze względu na wspólne przeżycia, zainteresowania;
3. zakonnik;
4. członek bractwa, ugrupowania


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) forma bardzo bezpośredniego zwrócenia się do kompana, towarzysza

forma rzeczownika.

 (2.1) lp. Ms. i W. od brat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bracie, wyduś to z siebie! Tak trzeba!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos., bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mrz., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec mos., pobratymca mos., bratczyk mos., brataniec mos., bratrzyk mos., współbrat mos., braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos., brachol mos., braciak mos., bracki mos.

 czas. bratać ndk., zbratać dk.

 przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

 przysł. bratersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. brachu

Wiktionary


bracieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. brat

 (1.2) stpol. bratanek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: braćė̃ńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bracianka m./ż.

Wiktionary


braciszek

zdrobnienie od: brat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: brat

 (1.2) mały, niedorosły brat

 (1.3) pot. poufale o bracie zakonnym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Braciszek – amerykański film niemy z 1927 roku
  • Braciszek – radziecki film niemy z 1927 roku
  • Braciszek – polski film z 2007 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mikołaj z niecierpliwością czekał na swojego braciszka.

 (1.3) Ubodzy podziękowali braciszkowi, który ich obdarował talerzem zupy i pajdą chleba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕiʃɛk, AS: braćišek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bracianka m./ż., brat m., braciak m., bracki m., bratowa ż., bratek m., brachol m., bractwo n., bratanek m., bratanica ż., bratanka ż., braterstwo n., brać ż., bratniak m., rozbrat m., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., braciak m., bratanie n., zbratanie n.

 czas. bratać ndk., zbratać dk.

 przym. bracki, bratni, braterski, pobratymczy

 przysł. bratnio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) braciak, bracki, bratul, brateńko, braciś, bratuszek, braciszeńko, bratunio, bratek

Wiktionary


braciszewo

Zobacz też: Braciszewo (osada).

Braciszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno. We wsi dwór z przełomu XIX/XX w.

Wieś duchowna, własność kapituły katedralnej gnieźnieńskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


braciszku

zdrobnienie od: brat


SJP.pl


braciszów

Braciszów ( Vratišovy, Bratsch) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

Miejscowość położona jest w Górach Opawskich na pograniczu z Płaskowyżem Prudnicko-Głubczyckim.

Miejscowość znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu Rejon Mokre – Lewice. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia


brack

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad rzeką Angarą;

Wiktionary

Brack ( Братск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad rzeką Angarą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bracczanin mos., bracczanka ż.

 przym. bracki

Wiktionary


bracket

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. uchwyt do mocowania lampy błyskowej pozwalający na ustawienie lampy w innym położeniu i większej odległości w stosunku do osi obiektywu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brackety pomagają uniknąć problemu brzydkiego cienia przy zdjęciach pionowych robionych z lampą błyskową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bracketing m.

Wiktionary


bracketing

[czytaj: braketing] metoda fotograficzna polegająca na kilkukrotnym naświetlaniu tego samego obrazu ze zmianą parametrów ekspozycji, stosowana w celu uzyskania optymalnego naświetlenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. technika polegająca na fotografowaniu tego samego kadru z lekko zmienionymi parametrami ekspozycji – od niedoświetlenia do prześwietlenia, czasem także z różną ostrością lub balansem bieli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współczesne lustrzanki dysponują automatycznymi funkcjami bracketingu i potrafią wykonywać całe serie ekspozycji o czasach naświetlania dłuższych i krótszych od tego wyznaczonego automatycznie. (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bracket mrz.

Wiktionary


bracki

przestarzałe: dotyczący bractwa, związany z bractwem


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy i relacyjny

 (1.1) przest. związany z bractwem, dotyczący bractwa, należący do bractwa

 (1.2) daw. związany z bratem, dotyczący brata, należący do brata

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z Brackiem, dotyczący Bracka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrat͡sʲci, AS: bracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. brat m., braciszek mos., bratek mos./mrz.

 (2.1)

:: rzecz. Brack mrz.

Wiktionary


bractwo

1. krąg współtowarzyszy; kompania, towarzystwo, brać;
2. świecki związek wiernych, mający konkretne cele, np. bractwo pokutne;
3. dawniej: związek, organizacja, stowarzyszenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żart. grono znających się osób

 (1.2) rel. świeckie stowarzyszenie wiernych o konkretnych celach

 (1.3) daw. związek osób konkretnego zawodu lub zainteresowania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bractwo religijne
    • Bractwo Różańcowe
  • Bractwo (cerkiew)
  • Bractwo (partia)
  • Bractwo (powieść) (ang: The Brethren) – powieść Johna Grishama
  • Braterstwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Bractwo rycerskie z Niemiec przybyło na turniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos., braciszek mos., bratanek mos., braterstwo n., bratowa ż., bratanie n.

 czas. zbratać, bratać

 przym. braterski, bratni

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) towarzystwo

 (1.2-3) konfraternia

Wiktionary


braczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. wymieniający pieniądze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrat͡ʃaʃ, AS: bračaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brakarz

Wiktionary


braczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od brak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brak m.

Wiktionary


bracław

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh;

Wiktionary

Bracław (ukr. Брацлав, jid. בראָסלעוו, "broslew") – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh. Liczy ok. 5400 mieszkańców. Ośrodek przemysłu lniarskiego, spożywczego i materiałów budowlanych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bracławszczyzna ż.

 przym. bracławski

Wiktionary


bracławski

→ Bracław


SJP.pl

Patrz:

Bracław

brad

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brad − zespół rockowy
  • Brad − miasto
  • Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Filipeni
  • Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Negri
  • Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Berești-Bistrița

Wikipedia


bradbury

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lee Bradbury (ur. 1975) – piłkarz angielski
  • Malcolm Bradbury (1932-2000) – angielski powieściopisarz, scenarzysta filmowy
  • Ray Bradbury (1920-2012) – pisarz science fiction
  • Rosamund Bradbury (ur. 1988) – brytyjska wioślarka
  • Steven Bradbury (ur. 1973) – australijski łyżwiarz szybki
  • Bradbury – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles
  • Bradbury (ang. Bradbury Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Mille Lacs
  • Bradbury – miejscowość w hrabstwie Durham (Anglia)
  • Bradbury – miasto w stanie Australia Południowa

Wikipedia


bradecki

nazwisko


SJP.pl


brades

faktyczna stolica Montserratu (siedziba rządu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto, faktyczna stolica Montserratu, brytyjskiego terytorium zależnego położonego w archipelagu Małych Antyli;

Wiktionary

Brades również Brades Estate – faktyczna stolica Montserratu (oficjalnie stolicą jest zniszczone przez wybuch wulkanu Soufrière Hills miasto Plymouth).

Położone jest w północno-zachodniej części wyspy.

Wikipedia


bradford

[czytaj: bredford] miasto w Anglii


SJP.pl

Bradford – miasto ("city") w Wielkiej Brytanii, w Anglii, położone w hrabstwie ceremonialnym i metropolitalnym West Yorkshire, w dystrykcie metropolitalnym City of Bradford, około 26 km na zachód od Leeds. W 2021 roku miasto liczyło 546 976 mieszkańców.

W pobliżu funkcjonuje międzynarodowy port lotniczy Leeds/Bradford.

Wikipedia


bradfordzki

→ Bradford


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bradfordem, dotyczący Bradfordu (miasta w Wielkiej Brytanii)

Wiktionary

Patrz:

Bradford

Powiązane:

 rzecz. Bradford mrz.

Wiktionary


bradiaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; brodiaga, bradziaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl


bradiażyć

dawniej: wieść hulaszczy tryb życia; bradziażyć (się)


SJP.pl


bradley

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bradley – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Lafayette
  • Bradley – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Monterey
  • Bradley – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
  • Bradley – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Kankakee
  • Bradley – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Grady
  • Bradley – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Greenwood
  • Bradley – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Clark
  • Bradley – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Raleigh
  • Bradley – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Lincoln
  • Bradley (ang. Bradley Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Ouachita
  • Bradley (ang. Bradley Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Van Buren
  • Bradley (ang. Bradley Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Jackson

Wikipedia


bradykardia

spowolnienie skurczów serca poniżej 60 na minutę; rzadkoskurcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej pięćdziesięciu razy na minutę;

Wiktionary

Bradykardia ( bradycardia) – stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej 60 razy na minutę (według Konturka). Leczenia wymaga tylko bradykardia objawowa, tzn. powodująca np. omdlenia, utraty przytomności itp. Bradykardia może prowadzić do asystolii.

Wytrenowani sportowcy lub młode, zdrowe osoby mogą również mieć wolny spoczynkowy rytm serca, np. zawodowy kolarz Miguel Indurain, którego spoczynkowe tętno wynosiło 29 uderzeń na minutę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbradɨˈkardʲja, AS: bradykardʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzadkoskurcz

Wiktionary


bradykinezja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. spowolnienie ruchowe często towarzyszące chorobom układu nerwowego, objawiające się niezdolnością do wykonywania szybkich ruchów oraz opóźnioną inicjacją ruchu;

Wiktionary

Bradykinezja (gr. βραδυκινησία; z gr.: βραδυ = powolny + κίνηση = ruchy) to inaczej spowolnienie ruchowe, objawiające się ubóstwem ruchów oraz opóźnioną inicjacją ruchu.

Bradykinezja oznacza spowolnienie ruchów, akinezja – ich brak, zaś hipokinezja – zmniejszoną liczbę lub amplitudę ruchów. Często jednak w literaturze pojęcie bradykinezji obejmuje wszystkie wyżej wymienione sytuacje.

Wikipedia


bradykinina

hormon tkankowy wydzielany przy dużym wysiłku oraz przy nadmiernym wydzielaniu innych substancji organicznych zawierających proteazę - receptor bólowy uszkodzonych tkanek, powodujący także miejscowe podwyższenie ciśnienia krwi przez rozszerzenie naczyń krwionośnych


SJP.pl

Br

Wikipedia


bradytelia

powolne tempo ewolucji szczepów, np. małżów, ryb trzonopłetwych


SJP.pl


bradziaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; bradiaga, brodiaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl


bradziażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bradziażyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bradziażyć

Wiktionary


bradziażyć

dawniej: włóczyć się po lokalach, spelunkach, prowadzić hulaszcze życie; łajdaczyć się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. wiecznie włóczyć się po knajpach, spelunach, żyć hulaszczo

czasownik zwrotny niedokonany bradziażyć się

 (2.1) bradziażyć (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Facet pół życia stał pod budką z piwem, rozrabiał, bradziażył się. I nie wiadomo, czy w więzieniu by skończył, czy w rynsztoku […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈd͡ʑaʒɨt͡ɕ, AS: braʒ́ažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bradziażenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hulać

Wiktionary


brafiterski

związany z profesjonalnym dobieraniem biustonoszy; brafitterski


SJP.pl


brafitter

specjalista w zakresie doboru biustonoszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie doboru właściwego biustonosza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brafitting mrz.

:: fż. brafitterka ż.

Wiktionary


brafitterka

[czytaj: brafiterka] specjalistka w zakresie doboru biustonoszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w zakresie doboru właściwego biustonosza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wyobrażam sobie w roli brafitterki kobiety, która ma trudności z nawiązywaniem kontaktów, jest introwertyczna, bardzo nieśmiała – lub przeciwnie – agresywna i zawsze przekonana o swojej racji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brafitter mos., brafitting mrz.

 przym. brafitterski, brafittingowy

Wiktionary


brafitterski

→ brafitter [czytaj: brafiterski]; brafiterski


SJP.pl


brafitting

[czytaj: brafiting] profesjonalne dobieranie biustonoszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sztuka indywidualnego dobierania biustonosza

Wiktionary

Brafitting – metodologia i technika dobierania biustonoszy oraz artykułów bieliźnianych mających konstrukcję podobną do biustonosza, np. basque, uwzględniając warunki anatomiczne oraz osobiste preferencje i aktywność klientki lub klienta.

Historia i zapotrzebowanie na profesjonalny dobór.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na adeptkę brafittingu czeka wiele „pułapek”, a więc idealnie by było, gdyby na początku mogła pracować pod okiem doświadczonej brafitterki – to jednak na razie pozostaje w sferze marzeń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brafitterka ż., brafitter m.

 przym. brafittingowy, brafitterski

Wiktionary


braford

rasa bydła pochodząca z krzyżowania ras brahman i hereford


SJP.pl


braga

miasto w Portugalii


SJP.pl

Braga – miasto i gmina, stolica północno-zachodniego dystryktu Braga i historycznej krainy Minho. Dystrykt Braga liczyła 193 324 mieszkańców (w 2021 r.), stanowi siódmą co do wielkości gminę w Portugalii pod względem liczby ludności.

Braga jest miastem centralnym Wielkiej Aglomeracji Minho (port. "Grande Área Metropolitana do Minho"), która liczy ponad 800 tys. mieszkańców. W mieście znajduje się stacja kolejowa Braga[].

Wikipedia


braha

ciekły produkt uboczny powstający przy produkcji spirytusu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wywar pozostały po pędzeniu wódki, służący za pokarm dla trzody i bydła

Wiktionary

Braha ( Брага) – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim. W 2001 roku liczyła 175 mieszkańców.

Miejscowość leży na prawym brzegu Dniestru, naprzeciw twierdzy chocimskiej.

Wikipedia


brahe

[czytaj: BRA-e] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tycho Brahe – duński astronom
  • Per Brahe starszy
  • Per Brahe – gubernator Turku
  • Brahe – trzecia planeta układu Copernicus (55 Cancri)

Wikipedia


brahma

rasa dużych kur pochodzących z Indii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. mit. w hinduizmie najwyżej wyniesiona pobożna żywa istota, która wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trójcę;

Wiktionary

Nie mylić z: Brahmanem ani Braminem.

Brahma (dewanagari ब्रह्मा, பிரம்மா) – w hinduizmie wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trimurti. W każdym z niezliczonej ilości wszechświatów, stwarzanych przez Mahawisznu Brahma jest pierwszą, śmiertelną, żywą istotą, zrodzoną z formy "virat" – kwiatu lotosu wyrastającego z jeziora umiejscowionego w pępku Garbhodakaśaji Wisznu, stąd bierze się jego inne imię "Aja".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brahma jest najczęściej przedstawiany z czterema głowami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrama, AS: brama

Wiktionary


brahman

przestarzale: członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; braman, bramin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. filoz. (w filozofii indyjskiej i hinduizmie) transcendentny, wieczny aspekt Absolutu, bezosobowa najwyższa niedwoista istność, pierwotne źródło i ostateczny cel wszystkich istnień, nie będący obiektem kultu religijnego, lecz medytacji i wiedzy

Wiktionary

Brahman (sanskryt: ब्रह्मन्) – w hinduizmie fundamentalne, metafizyczne pojęcie oznaczające absolutną, ostateczną rzeczywistość. Jest to bezosobowa, wieczna i nieskończona zasada bytu, która stanowi źródło, podłoże i istotę wszystkiego, co istnieje. W systemie filozoficznym wedanty oraz w "Upaniszadach" Brahman stanowi centralny element, utożsamiany z jednią przekraczającą czas, przestrzeń i całą zjawiskowość świata.

Wikipedia


brahmana

święte pismo indyjskie z IX-VI wieku p.n.e., poświęcone nauczaniu braminów wykonywania rytuałów wedyjskich


SJP.pl


brahmanizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; bramanizm, braminizm


SJP.pl


brahmany

teksty napisane prozą, pierwsza warstwa Wed z komentarzami do mantr i opisami ceremonii ofiarnych


SJP.pl

Brahmany (dewanagari ब्राह्मण, trl. brāhmana) – obszerne komentarze prozą do Wed, przynależące do literatury śruti. Zawierają egzegezę rytuałów śrauta (ofiary wedyjskiej) oraz tekstów sanhit niezbędnych do wykonania tego rytuału.

Każda brahmana odnosi się do określonej sanhity (wedy) w konkretnej redakcji.

Wikipedia


brahmaputra

rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu;

Wiktionary

Brahmaputra – rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu. Jej długość wynosi 2840 km, a powierzchnia dorzecza 935 tys. km². Źródłowe potoki w lodowcach masywów górskich Himalajów i Transhimalajów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbraxmaˈputra, AS: braχmaputra

Wiktionary


brahmsowski

[czytaj: bramsowski] taki jak u Brahmsa, charakterystyczny dla utworów Brahmsa


SJP.pl


brahmsowy

[czytaj: bramsowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Brahmsa lub z nim związany


SJP.pl


braille

[czytaj: brejl, brajl] nazwisko, np. Louis Braille (1809-1852); Francuz, twórca alfabetu dla niewidomych


SJP.pl


brailski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Braiłą, dotyczący Braiły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braiła ż.

Wiktionary


brainrot

absurdalne treści lub zjawiska internetowe uznawane za ogłupiające


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. pejor. niskiej jakości, często absurdalne czy bezsensowne treści, popularne w mediach społecznościowych głównie pośród pokolenia Alfa

 (1.2) slang. pejor. ogół kultury internetowej pokolenia Alfa

 (1.3) slang. pejor. szkodliwe efekty, takie jak krótki zakres uwagi, wywołane przez nadmierne konsumowanie brainrotu (1.1)

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brainrot ewoluuje, a jego ostatnim przejawem jest italian brainrot.

 (1.2) Przechodziłam obok boiska, gdzie bawiły się dzieci. Cały czas mówiły brainrotem, dodając co jakiś czas „ja pididi”, określenie, które też jest teraz bardzo popularne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brainrotowy

 czas. brainrotować

Wiktionary


braiła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła (1.2), nad brzegiem Dunaju;

 (1.2) geogr. okręg we wschodniej Rumunii (Wołoszczyzna);

Wiktionary

Braiła ( "Brăila") – miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła, nad brzegiem Dunaju. Według danych z 2002 r. liczy 216 292 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. brailski

Wiktionary


brajan

pogardliwie: chłopiec, którego zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców; Brajan, Brajanek, brajanek, Pioter, pioter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Brajan ( Brian, "Bryan") – imię męskie pochodzenia celtyckiego, wywodzące się najprawdopodobniej od słów "bruaich" „wzgórze”, "brigh" „wysoki”; „szlachetnie urodzony” lub "bri" „silny”. Do Polski trafiło z języka angielskiego i zaczęło być nadawane częściej dopiero w latach 90. XX wieku. Popularne jest w krajach anglosaskich, gdzie funkcjonuje zarówno jako samodzielne imię, jak i jako forma zdrobniała od Bernarda i Barnaby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przypomniałeś Brajanowi o dentyście?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Brajanek mos.

Wiktionary


brajanek

pogardliwie: chłopiec, którego zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców; Brajan, brajan, Brajanek, Pioter, pioter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Brajan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjechała ciocia z Gdańska razem ze swoim pięcioletnim Brajankiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brajan mos.

Wiktionary


brajdak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. brat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brat, braciak, bratniak, braciszek, brachol

Wiktionary


brajka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. dawna potrawa na bazie rozgotowanych ziaren, pierwotnie prosa, później pszenicy, jęczmienia, orkiszu lub żyta z różnymi dodatkami

Wiktionary


brajl

alfabet dla niewidomych, odczytywany za pomocą dotyku


SJP.pl


brajlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posługiwanie się alfabetem Braille’a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brajlować

Wiktionary


brajlować

potocznie: używać alfabetu Braille'a


SJP.pl


brajlowski

→ brajl


SJP.pl

Patrz:

brajl

brajter

nazwisko


SJP.pl


brajtszwanc

skórka futerkowa z niedonoszonych lub przedwcześnie urodzonych jagniąt karakułów lub innych owiec tłustoogoniastych, używana do wyrobu cennych futer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) skóra na futro z jagnięcia karakuła urodzonego przedwcześnie lub niedonoszonego

 (1.2) brajtszwance → futro z brajtszwanców (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrajṭʃfãnt͡s, AS: brai ̯ṭšfãnc

Wiktionary


brajtszwance

cenne futro ze skór niedonoszonych lub przedwcześnie urodzonych jagniąt karakułów lub innych owiec tłustoogoniastych


SJP.pl


brajtszwancowy

dotyczący brajtszwanca


SJP.pl


brajłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, położone przy ujściu rzeki Rów do Bohu;

Wiktionary

Brajłów (hist. "Brahiłów"; Браїлів, "Brajiliw") – osiedle na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie żmeryńskim, w hromadzie Żmerynka, przy ujściu rzeki Riw do Bohu. W 2019 roku liczyło ok. 4,6 tys. mieszkańców.

Znajduje tu się stacja kolejowa Brajłów, położona na linii Odessa – Kijów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. brajłowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Brahiłów, Braiłów

Wiktionary


brak

produkt z usterkami, nieodpowiadający normie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fakt nieistnienia czegoś

 (1.2) defekt, wada, usterka

wyraz predykatywny

 (2.1) gw-pl|okolice Krasnojarska. trzeba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brak – polski zespół muzyczny
  • Brak – album muzyczny zespołu Brak
  • Brak – czeski film z 2002 roku, reż. Karel Spěváček
  • Brak (Mancanza) – włoski film z 2011 roku, reż. Stefano Odoardi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brak bezpośrednich dowodów na potwierdzenie tej tezy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brak, AS: brak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brakowanie n., braknięcie n., wybrakowanie n., wybrakowywanie n., wybrakówka ż., niebraknięcie n., niebrakowanie n.

:: zdrobn. braczek m.

 czas. braknąć, brakować ndk., wybrakować dk., wybrakowywać ndk.

 ims. wybrakowany

 przym. wybrakowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedostatek, posucha

Wiktionary


brakarka

specjalistka zajmująca się oceną surowca lub wyrobów


SJP.pl


brakarnia

pomieszczenie w fabryce, gdzie dokonuje się przeglądu surowca lub towaru; sortownia


SJP.pl


brakarski

przymiotnik od: brakarz


SJP.pl


brakarstwo

1. profesja brakarza
2. ocena stanu jakości surowców, towarów przed produkcją czy wysyłką, w celu wyeliminowania braków


SJP.pl


brakarz

pracownik kontroli technicznej w fabryce oceniający jakość gotowych wyrobów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) techn. pracownik oceniający jakość wyrobu lub surowca

 (1.2) stpol. wymieniający pieniądze

Wiktionary

Br

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrakaʃ, AS: brakaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brakowanie n.

:: fż. brakarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) braczarz

Wiktionary


braki

produkt z usterkami, nieodpowiadający normie


SJP.pl

Braki – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha.

W latach 1954–1959 wieś była siedzibą gromady Braki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


braknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|braknąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. braknąć

 rzecz. brak mrz.

Wiktionary


braknąć

być w zbyt małej ilości lub liczbie; brakować


SJP.pl

czasownik niewłaściwy nieprzechodni niedokonany lub dokonany

 (1.1) niedokonany od|zabraknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbraknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: braknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brakować ndk., wybrakować dk., zabraknąć dk.

 rzecz. braknięcie n., brak

 przym. wybrakowany

 ims. wybrakowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabraknąć

Wiktionary


brakoniecki

nazwisko


SJP.pl


brakorób

potocznie: człowiek wykonujący niedbale swoją pracę; knociarz, patałach, fuszer, partacz


SJP.pl


brakoróbczy

dotyczący brakoróbstwa, powodujący braki


SJP.pl


brakoróbstwo

produkowanie braków


SJP.pl


brakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|brakować.

Wiktionary

Brakowanie – w chowie zwierząt: planowe usuwanie ze stada osobników niepożądanych z punktu widzenia celów hodowlanych człowieka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej polega na ocenie jej przydatności do celów praktycznych, wydzieleniu dokumentacji nieprzydatnej i jej zniszczeniu w sposób właściwy dla danej technologii zapisu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrakɔˈvãɲɛ, AS: brakovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brak m., brakarz mos., brakarka ż.

 czas. brakować ndk., wybrakować dk.

Wiktionary


brakować

kontrolować jakość towarów lub wyrobów, odrzucając braki


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabraknąć, przest. zabrakować)

 (1.1) być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabrakować)

 (2.1) urz. kontrolować jakość towarów, wyrobów poprzez odrzucanie braków

 (2.2) stpol. wybierać, przebierać w czymś

 (2.3) stpol. pogardzać, odrzucać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brakuje mi moich ulubionych butów, które zostawiłem w domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈkɔvat͡ɕ, AS: brakovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2) rzecz. brak

 (1.1) czas. braknąć dk.; zabraknąć dk.

 (2.1) rzecz. brakowanie; czas. wybrakować dk.

Wiktionary


brakownia

pomieszczenie, w którym ocenia się jakość surowca lub towarów; sortownia; brakarnia


SJP.pl


brakowny

dawniej: mający braki, niewiele wart; brakowy, lichy, wybrakowany


SJP.pl


brakowy

dawniej:
1. mający braki, niewiele wart; brakowny, lichy, wybrakowany;
2. doskonały, wyśmienity


SJP.pl


brakteat

średniowieczna moneta wybita jednostronnie z cienkiej blaszki na miękkiej podkładce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) hist. numizm. cienka, jednostronnie bita w średniowieczu srebrna moneta denarowa w Europie XII-XV wieku ;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muzeum posiada dwa brakteaty bite w czasach Mieszka III Starego.

 (1.1) Inni zbieracze potwierdzili fakt posiadania brakteatu przez pana Pietrzaka od niepamiętnych wieków.

Wiktionary


brakujący

kontrolować jakość towarów lub wyrobów, odrzucając braki


SJP.pl


brakówka

gwarowo: owca przeznaczona na chów


SJP.pl


bralczyk

nazwisko


SJP.pl


braletka

miękki biustonosz bez fiszbin w postaci trójkątnego topu, wykonany zwykle z cienkich koronek


SJP.pl


bralin

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bralin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, siedziba gm. Bralin
  • Bralin – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gm. Bralin
  • Bralin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gm. Kalisz Pomorski
  • Bralin – gromada
  • Bralin – nieczynny przystanek kolejowy w Bralinie, w województwie wielkopolskim

Wikipedia


braliński

przymiotnik od: Bralin, wieś gminna w województwie wielkopolskim


SJP.pl


bralęcin

Bralęcin ( Brallentin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dolice, położona 6 km na północny wschód od Dolic (siedziby gminy) i 16 km na południowy wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


bram

część omasztowania, ożaglenia albo olinowania, znajdująca się bezpośrednio nad stengą masztu


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: brama

Wiktionary

Bram – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude. Przez miejscowość przepływa rzeka Fresquel.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2899 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 164 osoby/km² (wśród 1545 gmin Langwedocji-Roussillon Bram plasuje się na 136. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 442.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brãm, AS: brãm

Wiktionary


brama

1. zamknięcie otworu wejściowego lub wjazdowego do budynku, posesji itp.; sam ten otwór
2. przejście prowadzące w obręb twierdzy wraz z murowanym obudowaniem obronnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;

 (1.2) hist. wojsk. ufortyfikowany wjazd lub wejście do twierdzy lub miasta

 (1.3) archit. budowla wznoszona na cześć zwycięskiego wodza dla triumfalnego wjazdu wojsk

 (1.4) symboliczna budowla zaznaczająca wjazd do czegoś

 (1.5) archit. rel. charakterystyczna japońska budowla o symbolicznym, mistycznym znaczeniu;

 (1.6) geogr. kraina stanowiąca przejście między pasmami górskimi

 (1.7) książk. coś, co daje w przyszłości możliwość osiągnięcia tego, co lepsze i bardziej pożądane

 (1.8) stpol. ozdoba noszona przez kobiety na ręce lub nodze

 (1.9) icht. nazwa systematyczna|Brama brama|ref=tak., gatunek ryby z rodziny bramowatych;

 (1.10) rzem. ozdobna futrzana obramówka sukna

Wiktionary

Brama ("wrota") – główne wejście lub wjazd na teren zamknięty, otwór, najczęściej zamykany, umieszczony w określonej budowli (ogrodzeniu, murze, budynku) ujęty w obudowę konstrukcyjno-architektoniczną.

Ze względu na funkcję można rozróżnić następujące bramy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samochód-pułapka z półtonowym materiałem wybuchowym eksplodował przed bramą głównej siedziby władz koalicji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãma, AS: brãma

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-7)

 rzecz. bramkarz m., bramkarka ż.

:: zdrobn. bramka ż.

 przym. bramowy, bramny

 (1.9)

 rzecz. bramowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) łuk triumfalny

 (1.5) torii

 (1.10) bram, bramowanie

Wiktionary


braman

członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; brahman, bramin


SJP.pl

Braman – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Kay.

Wikipedia


bramanizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; brahmanizm, braminizm


SJP.pl


brambulec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. grub. grudka kału przylepiona do włosów przy odbycie

Wiktionary


brameczka

zdrobnienie od: bramka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. bramka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bramkarz mos., bramka ż.

Wiktionary


bramiasty

o przejściu, otworze: szeroki


SJP.pl


bramin

członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; braman, brahman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. kapłan hinduski, który posiada świętą wiedzę; najwyższy stan społeczny dawnych Indii

Wiktionary

Bramin (Dewanagari: ब्राह्मण trl. "brāhmaṇa") – w hinduizmie członek najwyższej warny: klasy kapłańskiej. Przynależność do warny bramińskiej, jak i pozostałych jest dziedziczna.

Według mitologii indyjskiej bramini powstali przy stworzeniu świata z ust "Puruszy".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyróżniane są cztery warny: kapłanów (bramini), wojowników (kszatrija), chłopów (wajśja), sług (śudra).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãmʲĩn, AS: brãmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bramiński

Wiktionary


braminizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; brahmanizm, bramanizm


SJP.pl

Br

Wikipedia


braminka

→ bramin


SJP.pl

Patrz:

bramin

bramiński

odnoszący się do bramina lub braminizmu


SJP.pl


bramka

1. przejście w ogrodzeniu; furtka;
2. urządzenie składające się z dwóch pionowych słupków połączonych poprzeczką, od tyłu zwykle ograniczone siatką, używane w sportowych grach zespołowych;
3. punkt zdobyty w grach zespołowych, które polegają na wbiciu piłki do bramki;
4. dawna ozdoba kobiecej głowy; czółko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: brama

 (1.2) sport. dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;

 (1.3) sport. punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)

 (1.4) techn. element realizujący funkcję logiczną;

 (1.5) sport. w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać

 (1.6) pot. przejście strzeżone przed osobami niepożądanymi

 (1.7) sport. w krykiecie trzy słupki wraz z leżącymi na nich poprzeczkami;

 (1.8) daw. kobiece przybranie głowy w kształcie opaski diademowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bramka – zdobienie ubiorów
  • bramka – w piłce nożnej
  • bramka (FET) – elektroda tranzystora unipolarnego
  • Bramka – skała w Dubiu na Wyżynie Olkuskiej
  • Bramka – skała w Ojcowskim Parku Narodowym
  • Bramka – szczyt w Rudawach Janowickich
  • Bramka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
  • Bramka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Kłoczew
  • Bramka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
  • Bramka – dawna gmina
  • Bramka – gromada
  • bramka GSM – urządzenie GSM

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zeszły z ganeczku i prędko przeszedłszy ogród wyszły przez bramkę w parkanie na ulicę.

 (1.2) Kilka minut później akcja przeniosła się pod bramkę biało-czerwonych.

 (1.6) Dwóch jego ludzi stało na bramce i uważnie obserwowało wchodzących.

 (1.8) (…) kolce, pierścienie, kanaki, bramki, manele, alszbanty i wszystko co do stroju, białogłowskiego zwłaszcza, należało, wychodziło spod jego rąk piękne, pieściwe i tchnieniem artyzmu uduchowione.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãmka, AS: brãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brama ż., bramkarz m., bramkarka ż., bramkowanie n.

:: zdrobn. brameczka ż.

 przym. bramkowy, podbramkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furtka

 (1.3) gol

 (1.4) bramka logiczna

 (1.8) czółko

Wiktionary


bramkarka

1. zawodniczka broniąca bramki w wielu sportach drużynowych, czasem posiadająca pewne przywileje w stosunku do pozostałych zawodników; golkiperka;
2. potocznie: kobieta pełniąca funkcję ochroniarza przy wejściu do lokalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: bramkarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bramkarka wpuściła tylko dwa gole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãmˈkarka, AS: brãmkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brama ż., bramka ż.

:: fm. bramkarz m.

 przym. bramkarski

Wiktionary


bramkarski

przymiotnik od: bramkarz


SJP.pl


bramkarz

1. zawodnik broniący bramki w wielu sportach drużynowych, czasem posiadający pewne przywileje w stosunku do pozostałych zawodników; golkiper;
2. potocznie: ochroniarz w klubie, dyskotece, stojący przy wejściu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

 (1.2) pot. ochroniarz stojący „na bramce” przy wejściu do lokalu

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W drużynie piłkarskiej jeden z jedenastu graczy jest bramkarzem.

 (1.2) Nie weszliśmy do klubu, bo bramkarz był bucem i nas nie wpuścił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãmkaʃ, AS: brãmkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brama ż., bramka ż., brameczka ż.

:: fż. bramkarka ż.

 przym. bramkarski, bramny, bramowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) golkiper

 (1.2) selekcjoner, wykidajło

Wiktionary


bramki

1. przejście w ogrodzeniu; furtka;
2. urządzenie składające się z dwóch pionowych słupków połączonych poprzeczką, od tyłu zwykle ograniczone siatką, używane w sportowych grach zespołowych;
3. punkt zdobyty w grach zespołowych, które polegają na wbiciu piłki do bramki;
4. dawna ozdoba kobiecej głowy; czółko


SJP.pl

Bramki – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Błonie. Ma status sołectwa. Leży ok. 35 km na zachód od centrum Warszawy, nad rzeką Korytnicą.

Wikipedia


bramkostrzelność

→ bramkostrzelny


SJP.pl

Patrz:

bramkostrzelny

bramkostrzelny

(w sporcie, m.in. w piłce nożnej, w hokeju) zdobywający wiele bramek


SJP.pl


bramkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bramkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bramka ż.

 czas. bramkować

Wiktionary


bramkowy

→ bramka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bramki

 (1.2) sport. zakończony zdobyciem bramki (gola), związany ze zdobywaniem bramek

Wiktionary

Patrz:

bramka

Powiązane:

 rzecz. bramka ż.

 przym. podbramkowy

Wiktionary


bramny

1. związany z bramą; bramowy;
2. dom bramny - typ budowli w niektórych zamkach


SJP.pl


bramo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: brama

Wiktionary


bramowanie

1. ozdoba w kształcie pasa czegoś, przymocowanego na brzegach części ubrania;
2. dawniej: lamówka, obszywka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bramować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bramować ndk.

Wiktionary


bramować

obszywać, lamować, stroić, ozdabiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) kraw. otaczać brzegi lamówką

 (1.2) śrpol. fałszywie oskarżać, szkalować datadef|1570|1610.

 (1.3) gw-pl|Biedrzychów. dokuczać, plotkować o kimś

czasownik zwrotny niedokonany bramować się

 (2.1) śrpol. przystrajać się datadef|1568.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãˈmɔvat͡ɕ, AS: brãmovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bramowanie n.

Wiktionary


bramownica

urządzenie dźwigowe używane zwykle poza zabudowaniami; suwnica bramowa


SJP.pl


bramowy

1. związany z bramą; bramny;
2. suwnica bramowa - urządzenie dźwigowe używane zwykle poza zabudowaniami; bramownica


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bramą, dotyczący bramy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bramkarz mos., brama ż.

Wiktionary


bramreja

czwarta, licząc od pokładu, reja przymocowana do masztu, służąca do mocowania górnej części żagla rejowego


SJP.pl

Bramreja - "żegl." czwarta, licząc od pokładu, reja przymocowana do bramstengi masztu, służąca do mocowania górnej części żagla rejowego. W zależności od masztu bramreja otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramreja, grotbramreja itd.

Wikipedia


bramsel

w żeglarstwie: prostokątny lub trapezowy żagiel podnoszony na bramrei; bramżagiel


SJP.pl

Bramsel lub bramżagiel – prostokątny żagiel rejowy podnoszony na bramrei. W zależności od tego, na którym maszcie jest podnoszony, otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramsel, grotbramsel itd.

Wikipedia


bramstenga

trzecia od pokładu część masztu żaglowca, umocowana do stengi, stanowiąca jej przedłużenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. drugie od pokładu przedłużenie masztu żaglowca;

Wiktionary

Bramstenga – druga, licząc od pokładu, część masztu żaglowca, umocowana do stengi i stanowiąca jej przedłużenie. Bramstengę łączy ze stengą specjalne mocowanie zwane salingiem. W zależności od masztu otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramstenga, grotbramstenga itd.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brãmˈstɛ̃ŋɡa, AS: brãmstẽŋga

Wiktionary


bramówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãˈmufka, AS: brãmufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


bramżagiel

w żeglarstwie: prostokątny lub trapezowy żagiel podnoszony na bramrei; bramsel


SJP.pl


bramżaglowy

związany z bramżaglem


SJP.pl


brana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. brama

 (1.2) fiz. (w teorii strun) punkty zamocowania strun;

forma czasownika.

 (2.1) ims. przym. bierny ż. od: brać

Wiktionary

Br

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrãna, AS: brãna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brona

Wiktionary


branchiozaur

czworonożne zwierzę kopalne z wymarłej grupy płazów pancernych


SJP.pl

Branchiosaurus (z gr. "skrzelowata jaszczurka") jest nazwą problematycznych skamieniałości płaza żyjącego w okresie od końca karbonu po początek permu (około 300 milionów lat temu). Najprawdopodobniej jest to nazwa rodzajowa zwierzęcia, które w rzeczywistości nigdy nie istniało.

Wikipedia


brand

[czytaj: brend] produkt wyróżniający się wśród podobnych, łatwo rozpoznawany przez konsumentów dzięki zastosowaniu odpowiedniej reklamy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brand – gmina w kraju związkowym Vorarlberg, w powiecie Bludenz
  • Brand-Laaben – gmina w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie St. Pölten-Land
  • Brand-Nagelberg – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Gmünd
  • Brand – dzielnica Zwickau
  • Brand – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Tirschenreuth
  • Brand – dawny obszar wolny administracyjnie w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Donau-Ries
  • Brand New – amerykańska grupa
  • Brand New Eyes – album
  • Brand Nubian – amerykańska grupa
  • Adolf Brand – niemiecki dziennikarz
  • Elton Brand – amerykański koszykarz
  • Franz Brand – niemiecki duchowny

Wikipedia


brandenburczyk

mieszkaniec Brandenburga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brandenburgii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ramach niemieckiej świadomości narodowej mieszkańcy NRD byli zorientowani na swój region ojczysty; tzn. identyfikowali się jako Saksończycy, Brandenburczycy, Pomorzanie, Turyńczycy, Ślązacy itd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburg mrz., brandenburka ż., brandenburczyk mos.

:: fż. Brandenburka ż.

 przym. brandenburski

Wiktionary


brandenburg

1. miasto w Niemczech; Brandenburg an der Havel;
2. miasto w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. skr. Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brandenburg – niemiecka nazwa wsi Brandenbourg (lb. Branebuerg) w gminie Tandel
  • Brandenburgia (niem. Brandenburg) – kraj związkowy
  • Brandenburg an der Havel – miasto w kraju związkowym Brandenburgia, dawniej: Brenna
  • Brandenburg – dawna nazwa osiedla Uszakowo w obwodzie królewieckim
  • Brandenburg – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Meade
  • Brandenburg (ang. Brandenburg Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland
  • Brandenburgia (niem. Brandenburg) – dawna prowincja Królestwa Prus
  • Brandenburg – dawna niemiecka jednostka wojskowa przeznaczona do zadań specjalnych
  • pancerniki typu Brandenburg – typ niemieckich pancerników z przełomu XIX i XX wieku
  • SMS Brandenburg – niemiecki pancernik typu Brandenburg
  • Friedrich Wilhelm von Brandenburg – pruski polityk
  • Hubertus Brandenburg – niemiecki biskup

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrãndɛ̃nburk, AS: brãndẽnburk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburczyk mos., Brandenburka ż., brandenburczyk mos., brandenburka ż.

 przym. brandenburski

Wiktionary


brandenburgia

kraj związkowy Niemiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Wiktionary

Brandenburgia ( Brandenburg, Bramborska) – jeden z 16 krajów związkowych Niemiec. Stolicą oraz największym miastem jest Poczdam. Obecny premier Brandenburgii to Dietmar Woidke (SPD).

Obszar Brandenburgii w latach 1949–1990 wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Została odtworzona jako kraj związkowy po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brandenburgia graniczy z Polską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brandenburczyk mos., Brandenburka ż., Brandenburg mrz., brandenburczyk mos., brandenburka ż.

 przym. brandenburski

Wiktionary


brandenburka

mieszkanka Brandenburga (miasta w Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brandenburga (miasta w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburg mrz., Brandenburka ż., Brandenburczyk mos.

:: fm. brandenburczyk mos.

 przym. brandenburski

Wiktionary


brandenburski

przymiotnik od: Brandenburg, Brandenburgia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Brandenburg

 (1.2) od Brandenburgia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Margrabiowie brandenburscy dla poskromienia buty polskiej zamordowali w niem skrytobójczo króla polskiego Przemysława, który od nich odzyskał Pomorze dla Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrãndɛ̃nˈbursʲci, AS: brãndẽnbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brandenburg, Brandenburgia, Brandenburczyk, Brandenburka, brandenburczyk, brandenburka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hist. braniborski

Wiktionary


brander

jednostka pływająca, załadowana materiałami wybuchowymi lub łatwopalnymi, używana do podpalania mostów i nieprzyjacielskich okrętów w czasie działań wojennych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mors. wojsk. jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi, którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar;

Wiktionary

Brander (z niem. "brand" – pożar) – jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi (np. drewno, smoła, żywica, oliwa itp.), którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano z wiatrem lub prądem w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brandery były skuteczne przeciw zakotwiczonym okrętom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãndɛr, AS: brãnder

Wiktionary


branding

1. w marketingu: technika kreowania marki i utrwalania u konsumentów jej pozytywnego odbioru;
2. środowiskowo: technika zdobienia ciała przez wypalanie wzorów na skórze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Budowanie świadomości marki
  • Personal branding
  • Employer Branding

Wikipedia


brandingowy

→ branding


SJP.pl

Patrz:

branding

brandmur

dawniej: ściana budynku wystająca ponad dach, ograniczająca rozprzestrzenianie się pożaru; ogniomur, ściana ogniowa


SJP.pl


brando

1. miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka;
2. nazwisko, np. Marlon Brando (1924-2004), sławny amerykański aktor


SJP.pl

Brando (kors. "Brandu") – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Górna Korsyka.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 1334 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km².

Wikipedia


brandon

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brandon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Saône-et-Loire
  • Brandon – miasto w Kanadzie, w prowincji Manitoba
  • Brandon – miasto w Australii, w stanie Queensland
  • Brandon – miasto i gmina w hrabstwie Suffolk, Anglia.
  • Brandon – miejscowość w hrabstwie Durham (Anglia)
  • Brandon – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire (Anglia)
  • Brandon – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)
  • Brandon – miejscowość w hrabstwie Warwickshire (Anglia)
  • Brandon – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Hillsborough
  • Brandon – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Kiowa
  • Brandon – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Buchanan
  • Brandon – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Douglas

Wikipedia


brandować

oznaczać określoną marką


SJP.pl


brandowy

→ brand [czytaj: brendowy]


SJP.pl


brandt

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfons Brandt (1868–1925) – polski skrzypek, koncertujący solista wirtuoz
  • Betsy Brandt (ur. 1973) – amerykańska aktorka
  • Bill Brandt (1904–1983) – fotograf brytyjski
  • Bogusław Brandt (1909–1983) – polski artysta grafik
  • Elmar Brandt (ur. 1971) – niemiecki artysta zajmujący się głównie imitacją głosów polityków
  • Franciszek Brandt (1777–1837) – polski lekarz
  • Franz Brandt (1893–1954) – niemiecki as myśliwski z czasów I wojny światowej z 10 potwierdzonymi zwycięstwami powietrznymi
  • George Brandt (ujednoznacznienie)
  • Heinz Brandt (1907–1944) – niemiecki oficer w randze pułkownika, zastępca generała Heusingera
  • Henryk Brandt, niem. Heinrich von Brandt (1789–1868) – pruski generał, oficer Legii Nadwiślańskiej, autor pamiętników i wielu prac wojskowych
  • Jan Alfons Brandt herbu Przysługa (1812–1846) – lekarz warszawski, ojciec malarza Józefa Brandta, kolega szkolny Fryderyka Chopina
  • Jan Apolinary Brandt (1860–1911) – ludoznawca, regionalista biłgorajski, działacz narodowy i niepodległościowy, publicysta

Wikipedia


brandwica

Brandwica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Pysznica. Położona na prawym brzegu Sanu.

Na terenie wsi utworzonodwa sołectwa: "Brandwica" i "Bąków".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia


brandy

[czytaj: brendy] napój alkoholowy otrzymywany przez destylację wina, zafermentowanej miazgi winogronowej lub przefermentowanego soku owocowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. napój alkoholowy powstały poprzez destylację wina;

Wiktionary

Brandy (pol. "wypalanka", "winiak") – napój alkoholowy (wytrawna wódka) destylowany z wina, głównie gronowego. Brandy może być destylowana również z wina owocowego, wówczas jednak powinna być odpowiednio oznaczona, np. "Cherry Brandy" – brandy wiśniowa itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) służba poustawiała składane krzesła płócienne, a dla starszych panów przygotowała syfony z wodą sodową i brandy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winiak, wypalanka

Wiktionary


brandys

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Brandys (1886 –1970) – ksiądz, powstaniec śląski, generał.
  • Kazimierz Brandys (1916–2000) – prozaik, eseista, scenarzysta.
  • Ludwik Brandys (1902–1988) – działacz plebiscytowy, urzędnik.
  • Marian Brandys (1912–1998) – prozaik, reportażysta.
  • Paweł Brandys (1869–1950) – ksiądz, poseł, senator.
  • Tadeusz Brandys (1936–2010) – prałat.
  • Brandys nad Łabą-Stará Boleslav – miasto w Czechach, w kraju środkowoczeskim.
  • Brandýs nad Orlicí – miasto w Czechach, w kraju pardubickim.
  • Brandys – herb szlachecki.

Wikipedia


brandzel

cienka, elastyczna skóra do okładania podeszwy wewnątrz obuwia i łącząca spód obuwia z jego wierzchem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. skórzane, wewnętrzne połączenie wierzchu buta z jego spodem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãnd͡zɛl, AS: brãnʒel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brandzlowy

 czas. branzlować

Wiktionary


brandzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. onanizowanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branzlowanie n.

 czas. branzlować, brandzlować się, brandzlować ndk., zbrandzlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. onanizowanie, masturbowanie

Wiktionary


brandzlować

brandzlować się:
1. masturbować się, onanizować się;
2. zbyt długo wykonywać jakąś czynność; cackać się


SJP.pl


brandzlowy

przymiotnik od: brandzel


SJP.pl


brandzlówka

wyrób ze skóry brandzlowej


SJP.pl


brangelina

[czytaj: brandżelina] potocznie: małżeństwo Brada Pitta i Angeliny Jolie, amerykańskich aktorów i celebrytów; Bradgelina


SJP.pl


brangus

amerykańska rasa bydła mięsnego pochodząca z krzyżowania ras angus i brahman


SJP.pl


braniborski

przymiotnik

 (1.1) hist. brandenburski

Wiktionary


branica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Branica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
  • Branica – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
  • Branica – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice
  • Branica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Radzanów
  • Branica – część wsi Mniszek w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wolanów
  • Branica – przysiółek wsi Suszec w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Suszec
  • Branica – gromada
  • Branica – wieś w obwodzie Chaskowo, gminie Charmanli
  • Branica Radzyńska, Branica Radzyńska-Kolonia, Branica Suchowolska

Wikipedia


branice

1. wieś w Polsce;
2. część Krakowa


SJP.pl

Branice ( Bránice, Branitz) – miasto w Polsce, położone w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim. Siedziba gminy Branice.

W Branicach znajduje się m.in. szpital psychiatryczny założony przez biskupa Józefa Natana.

Wikipedia


branicki

→ Branice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Branicami, dotyczący Branic

Wiktionary

Patrz:

Branice

Powiązane:

 rzecz. Branice nmos.

Wiktionary


branie

jedzenie przynęty znajdującej się na haczyku przy wędce przez rybę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|brać.

 (1.2) wędk. chwytanie przynęty przez rybę

 (1.3) żart. powodzenie w miłości

Wiktionary

Branie – w wędkarstwie: atak ryby na przynętę, dla wędkarza sygnał do zacięcia.

Ryba po wzięciu przynęty do paszczy albo akceptuje ją jako pokarm i usiłuje połknąć, albo usiłuje wypluć. Branie sygnalizowane jest wędkarzowi wzrokowo (drganie spławika) lub dotykowo (szarpnięcie). W przypadku spinningowania branie sygnalizuje zatrzymanie ruchu przynęty. Braniem pustym określa się atak ryby na przynętę nie zakończony zacięciem lub po nieudanej próbie zacięcia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawanie łapówek jest tak samo złe jak ich branie.

 (1.2) Tej nocy miałem pięć brań, więc do domu wróciłem z czterema leszczami i okoniem.

 (1.3) Małgośka ma już dość tego brania u facetów, nie dają jej spokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãɲɛ, AS: brãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. braniec mos., pobór mrz., pobory nmos., poborowy mos., zebranie n., pobieranie n., branka ż., pobranie n., zbieranie, zbieractwo n., biorca m.

 czas. brać ndk., pobierać ndk., pobrać dk., zbierać ndk., zebrać dk.

 przym. biorczy, zebraniowy, poborowy, zbieracki

 przysł. biernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabieranie

Wiktionary


braniec

mężczyzna wzięty do niewoli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. osoba wzięta do niewoli w trakcie działań wojennych; jeniec

 (1.2) hist. osoba wzięta przymusowo do wojska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãɲɛt͡s, AS: brãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branka ż., branie n., pobór m.

:: fż. branka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeniec

Wiktionary


braniecki

nazwisko


SJP.pl


braniewianin

mieszkaniec Braniewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Braniewa

 (1.2) osoba pochodząca z Braniewa, urodzona w Braniewie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braniewo n.

:: fż. braniewianka ż.

 przym. braniewski

Wiktionary


braniewianka

mieszkanka Braniewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Braniewa

 (1.2) kobieta pochodząca z Braniewa, urodzona w Braniewie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Braniewianki najlepsze w województwie. Pieniężnianki trzecie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braniewo n.

:: fm. braniewianin mos.

 przym. braniewski

Wiktionary


braniewo

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

}|

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W poniedziałek o godzinie 16, na placu przykoszarowym 9 Brygady Kawalerii Pancernej w Braniewie odbędzie się konkurs sprawnościowy dla młodych rowerzystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãˈɲɛvɔ, AS: brãńevo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. braniewianin mos., braniewianka ż.

 przym. braniewski

Wiktionary


braniewski

→ Braniewo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Braniewa, związany z Braniewem

Wiktionary

Patrz:

Braniewo

Wymowa:

IPA: brãˈɲɛfsʲci, AS: brãńefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braniewo n., braniewianin mos., braniewianka ż.

Wiktionary


branka

dawniej:
1. kobieta wzięta do niewoli;
2. przymusowy pobór do wojska;
3. w czasie okupacji hitlerowskiej: zmuszanie do wyjazdu na roboty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wywożenie na przymusowe roboty

 (1.2) hist. w okresie powstania styczniowego: przymusowy pobór do wojska rosyjskiego

 (1.3) hist. przymusowy pobór do wojska

 (1.4) kobieta wzięta do niewoli

Wiktionary

Branka – potoczna nazwa poboru do Carskiej Armii Rosyjskiej, zarządzonego w Królestwie Polskim 6 października 1862 z inicjatywy naczelnika rządu cywilnego Aleksandra Wielopolskiego, który nie chciał dopuścić do wybuchu powstania. Pobór miał objąć około 8 tysięcy rekrutów spośród osób podejrzewanych o działalność konspiracyjną, zamieszkałych w miastach, a zwłaszcza w Warszawie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrãnka, AS: brãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branie n., pobór m.

:: fm. braniec (1.4)

 czas. brać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Śląsk Cieszyński asynt, asyntyrunek

Wiktionary


brankard

kryty wagon pociągu towarowego, przeznaczony dla kierownika i obsługi pociągu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolej. kryty wagon przeznaczony dla obsługi pociągu;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pożegnałem MacCormicka i umieściłem się w brankardzie razem z obsługą pociągu.

 (1.1) Nie zwróciłbym na to uwagi, gdyby nie niemieccy kolejarze, którzy nic nie mówiąc zaczęli zeskakiwać z brankardu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brankardier m.

 przym. brankardowy

Wiktionary


brankardier

sanitariusz w wojsku Księstwa Warszawskiego


SJP.pl


brankardowy

przymiotnik od: brankard


SJP.pl


branle

[czytaj: brąl]
1. starofrancuski taniec ludowy w tempie umiarkowanym;
2. utwór muzyczny stylizowany na ten taniec


SJP.pl

Branle (fr. "branler", "kołysać się") – grupa dworskich tańców z XV i XVI w.

Wywodziły się z francuskiego "branlera", chociaż mogły być znane od XIV w. i pochodzić od jeszcze starszej carole. Miały wiele lokalnych odmian, z których liczne należały do typu tańców „za przodkującymi”. Charakterystyczną cechą branle były ruchy kołyszące oraz towarzyszenie śpiewu.

Wikipedia


branno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Branno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Branno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów

Wikipedia


branny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brunatny (o maści konia)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. koń maści brunatnej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Branny – polska aktorka
  • Przemysław Branny – czesko-polski aktor i pieśniarz
  • Brann

Wikipedia


bransoleta

duża, masywna bransoletka, ozdoba w kształcie małej obręczy noszona zwykle na nadgarstku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ozdoba, biżuteria noszona na nadgarstku lub ramieniu

 (1.2) metalowy pasek od zegarka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) jak one starannie czesały się, jakie nosiły szpilki, zausznice, pierścienie i bransolety (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bransoletka ż.

 przym. bransoletowy, bransoletkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manela

Wiktionary


bransoletka

1. ozdoba w kształcie małej obręczy;
2. potocznie: kajdanki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

Wiktionary

Bransoletka (fr. "bracelet"), staropol. manela – kolista ozdoba noszona na nadgarstku, będąca jednym z elementów biżuterii osobistej.

Bransoletki robione są ze skóry, tkanin, metalu, silikonu, a nawet szkła. Bransoletki mogą być ozdabiane elementami z drewna, kamienia lub muszlami. Bransoletki są również używane w celach terapeutycznych, czy też dla identyfikacji, np. "bransoletki antyalergiczne", "bransoletki identyfikacyjne" w szpitalach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona ma bransoletkę ze srebra.

 (1.1) Nie mogę nosić bransoletek, ponieważ moje nadgarstki są zbyt chude.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrãw̃zɔˈlɛtka, AS: brãũ̯zoletka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bransoleta ż.

Wiktionary


bransoletki

1. ozdoba w kształcie małej obręczy;
2. potocznie: kajdanki


SJP.pl


branson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Branson – chiński producent motocykli
  • Branson – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Las Animas
  • Branson – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Taney
  • Branson (ang. Branson Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Taney

Wikipedia


brant

dawniej: wytop złota lub srebra


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henry Brant – amerykański kompozytor
  • Jan Brant – kompozytor i teolof jezuicki
  • Brant (ang. Brant Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw
  • Brant (ang. Brant Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie
  • Brant – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie
  • Brant – miasto w Kanadzie, w prowincji Ontario
  • Brant
  • Brant II
  • Brand
  • Brandt

Wikipedia


branzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|branzlować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brandzlowanie n.

 czas. branzlować ndk., brandzlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brandzlować

Wiktionary


branzlować

slangowo: branzlować się - onanizować się; brandzlować się


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) zob. brandzlować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brandzel m., brandzlowanie n., branzlowanie n., wybrandzlowanie n.

 czas. brandzlować ndk., wybrandzlować dk., wybranzlować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brandzlować

Wiktionary


branża

gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

Wiktionary

Branża (z branche – gałąź, dziedzina) – najmniejsza jednostka klasyfikacji gospodarczej.

Według "Słownika języka polskiego" PWN jest to gałąź gospodarki (handlu lub produkcji), która obejmuje usługi lub produkowane towary jednego rodzaju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Firma ugruntowała swoją pozycję lidera w branży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãw̃ʒa, AS: brãũ̯ža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branżysta m., branżystka ż., branżowość ż.

 czas. przebranżowić

 przym. branżowy, wewnątrzbranżowy

 przysł. branżowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gałąź, sektor, specjalizacja, specjalność

Wiktionary


branżowiec

osoba pracująca w danej branży; specjalista w danej dziedzinie


SJP.pl


branżowość

→ branżowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest branżowe; cecha tych, którzy są branżowi

Wiktionary

Patrz:

branżowy

Powiązane:

 rzecz. branża ż., branżowiec m.

 przym. branżowy

 przysł. branżowo

Wiktionary


branżowy

przymiotnik od: branża


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący (danej) branży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branża ż., branżowiec m., branżowość ż.

Wiktionary


branżysta

specjalista z danej branży; branżowiec


SJP.pl


branżystka

→ branżysta


SJP.pl

Patrz:

branżysta

branżówka

potocznie: szkoła branżowa


SJP.pl


braque

[czytaj: brak] nazwisko francuskie, m.in. Georges Braque (1882-1963) - malarz, grafik i rzeźbiarz


SJP.pl


bras

w żeglarstwie: lina umocowana przy końcach rei, służąca do manewrowania żaglami w płaszczyźnie poziomej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. lina do obracania rei w płaszczyźnie poziomej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bras – dzielnica (section) gminy Libramont-Chevigny w Regionie Walońskim, w prowincji Luksemburg, w okręgu Neufchâteau
  • Bras – gmina
  • Bras-d’Asse – gmina
  • Bras de Brosne – rzeka, dopływ Canche
  • Bras-Panon – miasto na Reunionie
  • Bras-sur-Meuse – gmina
  • Bras d’Or Lake – powierzchnia wodna
  • Bruno le Bras – francuski kolarz
  • Jean-Claude Bras – francuski piłkarz
  • Bras – element olinowania ruchomego służący do regulacji ustawienia rei
  • Bras Basah – stacja metra w Singapurze
  • Quatre Bras

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bras, AS: bras

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brasować

 rzecz. brasowanie n.

Wiktionary


brasiliana

[czytaj: brazyliana] brazyliana;
1. system gry w piłce nożnej polegający na tym, że w linii obrony i w ataku gra po czterech zawodników, a w pomocy dwóch;
2. potocznie: popis szczególnych umiejętności podczas gry w piłkę nożną


SJP.pl

Brasiliana – system gry w piłkę nożną, w którym w linii obrony gra czterech zawodników, pomocy – dwóch, a ataku – czterech, czyli 4-2-4. Mimo iż narodził się na początku lat 50. w Paragwaju, najpełniejsze zastosowanie znalazł w wykonaniu reprezentacji Brazylii podczas mundialu 1958, na którym „Canarinhos” zdobyli tytuł mistrza świata.

Wikipedia


brasilianin

[czytaj: braz-ilianin] mieszkaniec Brasilii (stolicy Brazylii); Brasilijczyk


SJP.pl


brasilianka

[czytaj: braz-ilianka] mieszkanka Brasilii (stolicy Brazylii); Brasilijka


SJP.pl


brasiliański

przymiotnik od: Brasilia, stolica Brazylii


SJP.pl


brasilijczyk

[czytaj: braz-ilijczyk] mieszkaniec Brasilii (stolicy Brazylii); Brasilianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brasílii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu brasilijczyków lubi spędzać w tym parku niedzielne popołudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijt͡ʃɨk, AS: brasʹilʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., Brasília ż., Brazylia ż.

:: fż. brasilijka ż.

 przym. brasilijski

Wiktionary


brasilijka

[czytaj: braz-ilijka] mieszkanka Brasilii (stolicy Brazylii); Brasilianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brasílii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijka, AS: brasʹilʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylia ż., Brasília ż., Brazylijczyk mos., Brazylijka ż.

:: fm. brasilijczyk mos.

 przym. brasilijski

Wiktionary


brasilijski

→ Brasília [czytaj: braz-ilijski]


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Brasília

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijsʲci, AS: brasʹilʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brasilijka ż., Brazylijczyk mos., brasilijczyk mos., Brazylia ż.

Wiktionary


brasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żegl. obracanie rej w płaszczyźnie poziomej za pomocą brasów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bras m.

 czas. brasować ndk.

Wiktionary


brasować

w żeglarstwie obracać reje za pomocą brasów


SJP.pl


brasse

[czytaj: bras] sposób pływania na piersiach lub grzbiecie, bez wyrzucania rąk ponad powierzchnię wody


SJP.pl


brasserie

[czytaj: braseRI]
1. browar; piwiarnia;
2. połączenie dużej restauracji z kawiarnią


SJP.pl


braszowianin

mieszkaniec Braszowa (miasta w Rumunii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Braszowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braszów mrz.

:: fż. braszowianka ż.

 przym. braszowski

Wiktionary


braszowianka

mieszkanka Braszowa (miasta w Rumunii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Braszowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braszów mrz.

:: fm. braszowianin mos.

 przym. braszowski

Wiktionary


braszowice

Braszowice ( Baumgarten) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie, nad rzeką Braszówką.

Wikipedia


braszowski

przymiotnik od: Braszów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Braszowem, dotyczący Braszowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braszów mrz., braszowianin mos., braszowianka ż.

Wiktionary


braszpil

wciągarka do podnoszenia kotwic; bratszpil, winda kotwiczna


SJP.pl


braszów

miasto w Rumunii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

 (1.2) geogr. adm. okręg w środkowej Rumunii;

Wiktionary

Braszów ( Brașov IPA: [braˈʃov], 1951–1961: "(Orașul) Stalin", Brassó, Kronstadt, saski dialekt siedmiogrodzki "Krunen") – miasto w środkowej Rumunii, na Wyżynie Transylwańskiej, w okręgu Braszów (Siedmiogród), ok. 166 km od Bukaresztu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. braszowianin mos., braszowianka ż.

 przym. braszowski

Wiktionary


brasília

[czytaj: braZ-ILja] stolica Brazylii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Brazylii;

Wiktionary

Brasília (wym. []) – stolica Brazylii i siedziba rządu Dystryktu Federalnego. Miasto jest położone na Wyżynie Brazylijskiej, w środkowo-zachodniej części kraju. Szacuje się, że Brasilia jest trzecim najbardziej zaludnionym miastem w Brazylii.

Brasilia została zaprojektowana i wybudowana przez Lucio Costę, Oscara Niemeyera i Joaquima Cardozo w 1956 roku, w ramach planu przeniesienia stolicy Brazylii do bardziej centralnej lokalizacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Brasílii trwa karnawał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brasilijka ż., Brazylijczyk, brasilijczyk m.

Wiktionary


brasław

miasto na Białorusi


SJP.pl

Brasław ( Браслаў, "Brasłau"; Браслав, "Brasław") – miasto na Białorusi, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu brasławskiego. W 2010 roku liczyło ok. 9,5 tys. mieszkańców.

Brasław leży na Pojezierzu Brasławskim, nad jeziorem Drywiaty. Brasławska Grupa Jezior leży na obszarze Parku Narodowego „Jeziora Brasławskie”.

Wikipedia


brasławski

→ Brasław


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Brasławia, związany z Brasławiem

Wiktionary

Patrz:

Brasław

Przykłady

 (1.1) Rejon brasławski położony jest w białoruskiej części Pojezierza Brasławskiego (rozciągającego się na Litwę i Łotwę).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brasław m., Brasławszczyzna ż., brasławianin m., brasławianka ż.

Wiktionary


brat

1. męski potomek w stosunku do innych dzieci tych samych rodziców;
2. przyjaciel, ktoś bliski ze względu na wspólne przeżycia, zainteresowania;
3. zakonnik;
4. członek bractwa, ugrupowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;

 (1.2) rel. zakonnik, mnich

 (1.3) towarzysz broni, przyjaciel, brat ślubny

 (1.4) członek braci szlacheckiej

Wiktionary

Brat – nazwa relacji rodzinnej dla krewnego drugiego stopnia w linii bocznej o płci męskiej, należącego do rodzeństwa. Brat może mieć z probantem tych samych oboje rodziców (brat rodzony) bądź tylko jednego wspólnego (brat przyrodni). "Sensu stricto" tzw. brat przybrany (syn ojczyma lub macochy z ich poprzednich związków, będący pasierbem dla rodzonego ojca lub matki) nie jest krewnym ani powinowatym. Syn brata to bratanek, a córka brata to bratanica.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał dwoje rodzeństwa: brata i siostrę.

 (1.2) Nie wiedział, kim jest tajemniczy mnich, ten dziwny brat Jan.

 (1.3) Bądź mi od dziś bratem!

 (1.4) Braćmi zwano krewnych i wszelkich powinowatych, a że szlachta polska cała wywodziła swój ród z jednego pnia, bratem lub panem bratem nazywano każdego szlachcica.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brat, AS: brat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mrz., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec mos., pobratymca mos., bratczyk mos., brataniec mos., bratrzyk mos., współbrat mos.

:: zdrobn. braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos.

:: zgrub. brachol mos., braciak mos., bracki mos.

 czas. bratać ndk., zbratać dk.

 przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

 przysł. bratersko

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brachol, braciak, braciszek

 (1.2) frater

 (1.4) pan brat

Wiktionary


bratanek

syn brata; synowiec (dawniej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) syn brata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój najstarszy bratanek kończy jutro 18 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtãnɛk, AS: bratãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek m., braterstwo n., bractwo n.

:: fż. bratanica ż., przest. bratanka ż.

 przym. braterski, bratni

 czas. zbratać, bratać

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. synowiec

Wiktionary


bratanica

córka brata; bratanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka brata

Wiktionary

Bratanica ( Братаница) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Pazardżik, w gminie Pazardżik. W 2024 roku liczyła 1562 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za stołem ujrzałam moją bratanicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratãˈɲit͡sa, AS: bratãńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek mos., braterstwo n., bratanek m.

:: zdrobn. brataniczka

 przym. bratni, braterski

 czas. zbratać, bratać

 wykrz. bracie

Wiktionary


bratanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bratać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bratać ndk.

 rzecz. brat m., braciszek mos., bratek mos./mrz., bractwo n., braterstwo n.

 przym. bratni, braterski

Wiktionary


brataniec

przestarzałe: bratanek


SJP.pl


bratanka

córka brata; bratanica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. bratanica.

Wiktionary

Grusza 'Bratanka' – odmiana uprawna (kultywar) gruszy należąca do grupy grusz zachodnich. Odmiana powstała w Sadowniczo-Szkółkarskim Zakładzie Doświadczalnym w Albigowej, w Polsce, w roku 1987 jako siewka z wolnego zapylenia.

Wikipedia

Powiązane:

 wykrz. bracie

 rzecz. braciszek mos., brat mos., bratanek mos., bratek mos./mrz.

 czas. bratać

Wiktionary


bratać

1. łączyć, jednoczyć, zespalać;
2. bratać się - zawierać przyjaźń z kimś, nawiązywać zażyłe stosunki


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) łączyć, jednoczyć, zespalać

czasownik zwrotny niedokonany bratać się (dk. brak)

 (2.1) nawiązywać z kimś zażyłe, przyjacielskie stosunki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos., braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos., brachol mos., braciak mos., bracki mos., bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mos., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., bratanie n., pobratanie n., rozbratanie n., zbratanie n.

 czas. pobratać dk., rozbratać dk., zbratać dk.

 przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

 przysł. bratersko

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przyjaźnić się, kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; przest. fraternizować się; podn. spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary


bratczyk

nazwisko


SJP.pl


bratek

zdrobnienie od: brat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. ogrod. nazwa systematyczna|Viola wittrockiana|ref=tak., dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Viola tricolor|ref=tak., jednoroczna lub dwuletnia roślina polna o pięciopłatkowych, zwykle fioletowo-żółtych kwiatach

 (1.3) więz. krata w więziennym oknie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. zdrobn. od: brat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fiołek ogrodowy – Bratek ogrodowy, popularna roślina ozdobna.
  • Fiołek trójbarwny – Bratek polny.
  • Bratek (gramofon).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do nóg ściele nam bratków aksamit, / cudownymi upaja woniami, / eksploduje pąkowia salwami, / póki wargi tulimy do warg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbratɛk, AS: bratek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek m., braciak m., brachol m., bratul m., brateńko m., bracki m., braciś m., bratuszek m., braciszeńko m., bratunio m., bratowa ż., bratanica ż., bratanek m., bratanka ż., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., braterstwo n., bratanie n., zbratanie n., brać ż., rozbrat m., pobratanie n.

 czas. bratać ndk., zbratać dk., pobratać dk.

 przym. bracki, bratni, braterski, pobratymczy

 przysł. bratnio, bratersko

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratek ogrodowy, fiołek ogrodowy

 (1.2) bratek polny, fiołek trójbarwny, macoszka

 (2.1) braciszek, braciak, bratul, brateńko, braciś, bratuszek, braciszeńko, bratunio

 (1.3) firanki

Wiktionary


braterski

1. przyjacielski, serdeczny;
2. właściwy bratu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do brata, braci

 (1.2) przyjacielski, przyjazny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɛrsʲci, AS: bratersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. braterstwo n., brat m., braciszek m., bratowa ż., bratanek m., bratanica ż., bratek mos./mrz.

 czas. bratać się

 przym. bratni

 przysł. bratersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bratni

Wiktionary


bratersko

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób braterski, solidarnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlatego w  roku Gierek powitał w Polsce radzieckiego geneseka niezwykle "bratersko", a jak niektórzy wówczas twierdzili - wręcz czołobitnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɛrskɔ, AS: bratersko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. braterski, bratni

 rzecz. brat m., braterstwo n., bratek mos./mrz.

 czas. zbratać, bratać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po bratersku, przyjacielsko, przyjaźnie

Wiktionary


braterskość

→ braterski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest braterskie; cecha tych, którzy są braterscy

Wiktionary

Patrz:

braterski

Powiązane:

 przym. braterski

 przysł. bratersko

Wiktionary


braterstwo

1. więzy pokrewieństwa łączące synów jednych rodziców
2. uczucia braterskie, oparte na zaufaniu, szczerości; przyjaźń, solidarność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pokrewieństwo między synami jednych rodziców

 (1.2) braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie

rzeczownik, liczba mnoga

 (2.1) brat ze swoją żoną

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • stosunki między braćmi → brat
  • braterstwo – brat z żoną
  • Wolność, równość, braterstwo
  • Braterstwo i jedność
  • Braterstwo – organizacja z książki Rok 1984 George’a Orwella
  • Braterstwo – film z 1968 w reżyserii Martina Ritta
  • Braterstwo – film w reż. Nicolo Donato, Dania 2009
  • Braterstwo – amerykański serial
  • Braterstwo – album polskiej grupy muzycznej Hemp Gru z 2012 roku
  • Autostrada Braterstwo i Jedność
  • Międzynarodowe Braterstwo Adwentystów Dnia Siódmego
  • Krajowe Braterstwo Indian

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) „Wolność, równość, braterstwo” to motto rewolucji francuskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɛrstfɔ, AS: braterstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek mos., bractwo n., bratanek m., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., bratek mos./mrz.

 przym. braterski, bratni

 przysł. bratersko

Wiktionary


bratian

1. gmina w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Bratian – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Bratian, przy ujściu rzeki Wel do Drwęcy. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Pozostały tu ruiny średniowiecznego zamku krzyżackiego w Bratianie.

Wikipedia


bratiański

→ Bratian (gmina w Polsce)


SJP.pl


bratkartofle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. smażone ziemniaki

Wiktionary

Br

Wikipedia


bratkasta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. piekarnik

Wiktionary


bratkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bratkowice – wieś położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Świlcza
  • Bratkowice – dawna gromada
  • Bratkowice – wieś na Ukrainie w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego
  • Bratkowice – dawna gmina wiejska funkcjonująca w latach 1941–1944
  • Bratkowice – przystanek kolejowy

Wikipedia


bratkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Bratkowski – polski ekonomista
  • Andrzej Bratkowski – polski polityk, publicysta, poseł na Sejm, minister
  • Arkadiusz Bratkowski – polski polityk
  • Dariusz Bratkowski – polski piłkarz i trener piłkarski
  • Piotr Bratkowski – polski poeta, krytyk literacki i publicysta
  • Stefan Bratkowski – polski prawnik, dziennikarz, publicysta i pisarz
  • Stefan Janusz Bratkowski – polski dyplomata, urzędnik konsularny, oficer
  • Władysław Bratkowski – polski technolog włókiennictwa i konstruktor maszyn włókienniczych
  • Zeke Bratkowski (właśc. Edmund Raymond Bratkowski) – amerykański futbolista
  • Zygmunt Bratkowski – polski inżynier budowlany

Wikipedia


bratkowy

→ bratek


SJP.pl

Patrz:

bratek

bratku

zdrobnienie od: brat


SJP.pl


bratnal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. przest. zob. bretnal.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] W każde z makowych ziarneczek / Wbij mi takie trzy bratnale.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbratnal, AS: bratnal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bratnalik m.

Wiktionary


bratni

1. związany pokrewieństwem rodzinnym lub narodowym, np. bratnia dusza;
2. przyjacielski, serdeczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) braterski

 (1.2) związany pokrewieństwem, np. rodzinnym, narodowym, ideologicznym , duchowym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek mos., braterstwo n., bratowa ż., bratanek m., bratanica ż., bratek mos./mrz.

 przym. braterski

 przysł. bratersko

Wiktionary


bratny

nazwisko


SJP.pl


bratobójca

zabójca własnego brata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. zabójca brata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bóg jednak nie ukarał zbrodniarza. Dlaczego ulitował się nad bratobójcą?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bratobójstwo n.

:: fż. bratobójczyni ż.

 przym. bratobójczy

 przysł. bratobójczo

Wiktionary


bratobójczy

zabijający brata lub kogoś związanego pokrewieństwem, przyjaźnią, związkami plemiennymi lub przekonaniami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bratobójcy lub bratobójstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego samego archaicznego zasobu pojęciowego wywodzi się wciąż funkcjonujące w polszczyźnie określenie wojny domowej: "walka bratobójcza".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɔˈbujt͡ʃɨ, AS: bratobui ̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bratobójca m., bratobójczyni ż., bratobójstwo n.

 przysł. bratobójczo

Wiktionary


bratobójczyni

zabójczyni własnego brata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zabójczyni brata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bratobójstwo n.

:: fm. bratobójca mos.

 przym. bratobójczy

 przysł. bratobójczo

Wiktionary


bratobójstwo

zabójstwo brata albo osoby związanej pokrewieństwem, przyjaźnią itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z powodu twardego postępowania wobec pozostałych czeskich książąt, a może też w związku z bratobójstwem, otrzymał przydomek Okrutny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɔˈbujstfɔ, AS: bratobui ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bratobójca m., bratobójczyni ż.

 przym. bratobójczy

 przysł. bratobójczo

Wiktionary


bratostwo

brat z żoną


SJP.pl


bratoszewice

Bratoszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Stryków.

Bratoszewice uzyskały lokację miejską przed 1458 rokiem, zdegradowane w 1661 roku. Do 1954 roku istniała gmina Bratoszewice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą gminy Bratoszewice. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w ówczesnym województwie łódzkim.

Wikipedia


bratoszewski

nazwisko


SJP.pl


bratowa

żona brata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona brata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłam z bratową na zakupach, szukałyśmy prezentu dla mojego brata na czterdzieste urodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɔva, AS: bratova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek m., bratostwo n., braterstwo n., bractwo n., bratek mos./mrz.

 przym. braterski, bratni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieszcz. bratówka; daw. gw. Kraków bratowicha

Wiktionary


bratowicha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. gw-pl|Kraków. bratowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos., braterstwo n., bratowa ż.

:: zdrobn. braciszek

 przym. braterski

Wiktionary


bratowy

→ brat (dawniej); braterski


SJP.pl


bratrura

w gwarze lwowskiej: piekarnik


SJP.pl


bratruła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piekarnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hyjdla wciepła kołocz do bratruły.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratrura, blatrura, bratrula, bradruła, bradrura, rura, ruła

Wiktionary


bratszpil

wciągarka do podnoszenia kotwic; braszpil, winda kotwiczna


SJP.pl


bratucice

Bratucice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Rzezawa.

Wieś królewska w tenucie niepołomickiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą gromady Bratucice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Integralne części miejscowości: Bródek, Łazek, Mole, Podlesie, Radziejów.

Wikipedia


bratul

poufały zwrot kierowany zwykle do bliskiego kolegi; brat; bratek


SJP.pl


bratumiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bratumiły lub z nią związany


SJP.pl


bratumił

imię męskie


SJP.pl

Bratumił, Bratomił, Bratmił, (zniem.) Bretomił, Bretmił – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Bratu-" ("bratu", "członkowi wspólnoty rodowej", "człowiekowi bliskiemu") i "-mił" ("miły"). Znaczenie imienia: "miły swoim bliskim".

Żeńskie formy: Bratumiła, Bratomiła, Bratmiła.

Wikipedia


bratumiła

imię żeńskie


SJP.pl

Bratumiła, Bratomiła, Bratmiła – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Bratu-" ("bratu", "członkowi wspólnoty rodowej", "człowiekowi bliskiemu") i "-miła" ("miła"). Znaczenie imienia: "miła swoim bliskim". W źródłach polskich poświadczone w XIII wieku (1265 rok).

Wikipedia


bratumiłostwo

Bratumił z małżonką; Bratumiłowie


SJP.pl


bratumiłowie

imię męskie


SJP.pl


bratumiłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bratumiła lub z nim związany


SJP.pl


bratunio

pieszczotliwie: brat


SJP.pl


bratwa

bratwa barwierska: roślina użytkowa z rodziny motylkowatych, dostarczająca cennego barwnika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roślina z gatunku bratwa barwierska, nazwa systematyczna|Baptisia tinctoria|L.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baptysja

Wiktionary


bratysława

stolica Słowacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica i największe miasto Słowacji;

Wiktionary

Bratysława ( i Bratislava, wym. ; Pressburg; Pozsony; pol. dawniej "Pożoń", także "Preszburg") – stolica oraz największe miasto Słowacji pod względem liczby ludności (478 040 mieszkańców) i powierzchni (367,5 km²). Jest jedyną stolicą na świecie, która graniczy z dwoma państwami, tj. na południu z Węgrami, a na zachodzie z Austrią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bratysława jest jedyną stolicą na świecie, która graniczy z dwoma państwami, tj. na południu z Węgrami, a na zachodzie z Austrią.

 (1.1) Dzisiejsze terytorium Bratysławy powstało pierwotnie w wyniku łączenia osad, a następnie przyłączania miejscowości z pobliskiej okolicy.

 (1.1) Zwiedziłem Bratysławę podczas wycieczki po Słowacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨˈswava, AS: bratysu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bratysławianin mos., bratysławianka ż.

 przym. bratysławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Pożoń, Preszburg

Wiktionary


bratysławianin

mieszkaniec Bratysławy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bratysławy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨswaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bratysu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bratysława ż.

:: fż. bratysławianka ż.

 przym. bratysławski

Wiktionary


bratysławianka

mieszkanka Bratysławy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bratysławy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨswaˈvʲjãnka, AS: bratysu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bratysława ż.

:: fm. bratysławianin mos.

 przym. bratysławski

Wiktionary


bratysławski

przymiotnik od: Bratysława (stolica Słowacji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Bratysławy, związany z Bratysławą

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla Bratysławy lub bratysławian, mający cechy lub właściwości przypisywane Bratysławie lub bratysławianom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨˈswafsʲci, AS: bratysu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bratysława ż., bratysławianin mos., bratysławianka ż.

Wiktionary


braun

marka AGD i elektroniki osobistej oraz firma


SJP.pl


brauning

marka ręcznego pistoletu automatycznego i firma; Browning


SJP.pl


braunista

osoba identyfikująca się z działalnością lub ideologią Grzegorza Brauna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. neol. zwolennik Grzegorza Brauna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Symbolem braunistów stała się gaśnica.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. braunistka

Wiktionary


braunistka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. neol. zwolenniczka Grzegorza Brauna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. braunista mos.

Wiktionary


braunit

krzemian magnezu, czarny minerał o metalicznym połysku, stosowany jako najważniejsza ruda manganu, głównie do produkcji żelazomanganu; pirofanit


SJP.pl

Braunit – rzadki minerał z gromady krzemianów, tlenokrzemian manganu o wzorze #PATRZ (tlenek manganu(III)). Jego nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego badacza K. Brauna.

Wikipedia


braunmileryt

minerał odkryty przez Lorrina Thomasa Brownmillera (stąd nazwa), występujący głównie w Niemczech i w Izraelu


SJP.pl


braunschweig

[czytaj: brałnszwajg] miasto w Niemczech; Brunszwik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brunszwik – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Dolna Saksonia
  • Braunschweig – były powiat
  • Braunschweig – miejscowość w prowincji Mpumalanga
  • Braunschweig – miejscowość w prowincji Ostkap
  • Eintracht Brunszwik
  • Freistaat Braunschweig
  • Księstwo Brunszwiku

Wikipedia


braunsztyn

minerał, dwutlenek manganu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. dwutlenek manganu występujący w przyrodzie w postaci piroluzytu

Wiktionary

Braunsztyn – najważniejsza ruda manganu zawierająca głównie tlenek manganu(IV) (#PATRZ). Występuje razem z rudami żelaza (wytapia się je razem, otrzymując żelazomangan). Minerały: piroluzyt, polionit, psylomelan.

Główne złoża braunsztynu występują na Uralu, w Indiach i w południowej Afryce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrawn͇ʃtɨ̃n, AS: brau̯ṇštỹn

Wiktionary


brauny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Moszna,Chrząstowice (powiat opolski),Sowin (powiat nyski). brunatny

 (1.2) o umaszczeniu konia:

:: (1.2.1) gw-pl|Zarzecze (powiat cieszyński),Sowin (powiat nyski). kasztanowate

:: (1.2.2) gw-pl|Milice,Prężyna,Sowin (powiat nyski). gniade

:: (1.2.3) gw-pl|Rybnik. o ciężkim do określenia kolorze

Wiktionary


brauza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk,Marklowice,Odra,Żory,Jankowice Rybnickie,Ruda Śląska,Zabrze. prysznic, natrysk

 (1.2) gw-pl|Żory,Rybnik,Ruda Śląska,Paniówki,Lasowice Wielkie. oranżada

Wiktionary


brava

model samochodu marki Fiat


SJP.pl

Brava – wyspa należąca do Wysp Zielonego Przylądka. Jest najmniejszą zamieszkaną wyspą w archipelagu Wysp Podwietrznych. Pierwsze siedliska powstały w latach 40. XVI wieku, a liczba ludności wzrosła po erupcji Mount Fogo w 1680 na sąsiedniej wyspie Fogo. Długo głównym przemysłem pozostawało wielorybnictwo, a obecnie jest nim rolnictwo.

Wikipedia


bravissimo

okrzyk będący wyrazem zachwytu, największego uznania; nadzwyczajnie! genialnie! wybornie! wspaniale! doskonale! bajecznie! świetnie! pięknie! cudownie! kapitalnie! bosko!


SJP.pl


bravo

czasopismo zajmujące się popkulturą


SJP.pl

Bravo – dwutygodnik dla młodzieży, pochodzący z Niemiec, ukazujący się też w wielu innych krajach Europy. W Polsce pojawił się po raz pierwszy w 1991 roku i wydawany był przez Wydawnictwo Bauer. Redaktorem naczelnym polskiej wersji czasopisma był Michał Wiśnicki. Ostatni numer polskiego wydania "Bravo" ukazał się w grudniu 2017.

Wikipedia


brawa

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: brawo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brawa były w tym przypadku w pełni uzasadnione.

Wiktionary


brawada

dawniej:
1. brawura na pokaz;
2. zuchwałość, przechwałki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. brawura na pokaz, zadzierzyste przechwałki, efekciarskie zuchwalstwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawo n.

 wykrz. brawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efekciarstwo, szpan, szpanowanie, pokazówa, zuchowatość

Wiktionary


brawko

zdrobnienie od: brawo (oklaski)


SJP.pl


brawo

oklaski i okrzyki, wyrażające uznanie, podziw, zachwyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zwykle w lm. wyraz uznania; oklaski

wykrzyknik

 (2.1) … pokazujący entuzjastyczną aprobatę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Publiczność głośnymi brawami nagrodziła przebojową arię tenora.

 (2.1) — Ojechaliśmy ich 3:0! — Brawo, piona!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbravɔ, AS: bravo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawura ż., brawada ż.

 przym. brawurowy

 wykrz. bravissimo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oklaski, aplauz, owacje

 (2.1) wiwat, wspaniale, pięknie, świetnie

Wiktionary


brawowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|brawować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brawować ndk.

Wiktionary


brawować

popisywać się odwagą, wystawiać się niepotrzebnie na niebezpieczeństwo


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) śrpol. hałasować datadef|od XVII w..

 (1.2) przest. narażać się na niebezpieczeństwo, chełpić się odwagą, hasać, junakować

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) daw. lekceważyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kwiryn brawował, widocznie dla świadków, chcąc się okazać odważnym i pewnym siebie.

 (2.1) Zakochany (…) wziął sobie za punkt honoru, okazać, że kochał pannę tak mocno, iż dla niej nawet ospę gotów był brawować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈvɔvat͡ɕ, AS: bravovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawowanie n., brawura ż.

Wiktionary


brawura

postawa lekceważąca niebezpieczeństwo, odwaga na pokaz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) popisywanie się odwagą

Wiktionary

Brawura (ang. "Test Pilot") – amerykański film z 1938 roku w reżyserii Victora Fleminga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niemniej jednak wykazał się niezwykłą brawurą podczas odwrotu Brytyjczyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawurowość n., brawurowanie n., brawo n.

 czas. brawować, brawurować ndk.

 przym. brawurowy

 przysł. brawurowo

 wykrz. brawo

Wiktionary


brawurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) popisywanie się brawurą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawura ż., brawurowość ż.

 czas. brawurować ndk.

 przym. brawurowy

 przysł. brawurowo

Wiktionary


brawurowo

przysłówek

 (1.1) w sposób brawurowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Damian Winiarczyk początkowo jechał brawurowo, jednak gdy mało co nie wyleciał z trasy na wirażu, kończył wyścig ostrożniej i był szósty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbravuˈrɔvɔ, AS: bravurovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawura ż., brawurowanie n., brawurowość ż.

 przym. brawurowy

Wiktionary


brawurowość

→ brawurowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest brawurowe; cecha tych, którzy są brawurowi

Wiktionary

Patrz:

brawurowy

Powiązane:

 rzecz. brawura ż., brawurowanie n.

 czas. brawurować ndk.

 przym. brawurowy

 przysł. brawurowo

Wiktionary


brawurowy

związany z brawurą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) popisujący się odwagą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawurowanie n., brawo n., brawura ż., brawurowość ż.

 przysł. brawurowo

 wykrz. brawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryzykancki, zuchwały

Wiktionary


brawędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|brawędzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brawędzić

Wiktionary


brawędzić

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. żart. lekcew. marudzić, gadać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobrawędzić

 rzecz. brawędzenie n.

Wiktionary


braz.

skrót od: brazylijski


SJP.pl


brazauskas

nazwisko


SJP.pl


brazos

rzeka w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Br

Wikipedia


brazylia

państwo w Ameryce Południowej; Federacyjna Republika Brazylii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej;

 (1.2) rzad. geogr. Brasília, stolica Brazylii (1.1)

Wiktionary

Brazylia ( Brasil,), oficjalnie Federacyjna Republika Brazylii ( República Federativa do Brasil,) – państwo w Ameryce Południowej, położone we wschodniej części kontynentu, nad Oceanem Atlantyckim. Największe i najludniejsze państwo tego kontynentu, a jednocześnie jedno z największych i najludniejszych państw świata. Zajmuje obszar 8 515 767 km² (5. pod względem powierzchni na świecie), a zamieszkane jest przez 213 562 666 ludzi (szac. 2026, 7. na świecie). Stolicą kraju jest Brasília.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brazylia jest krajem południowoamerykańskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈzɨlʲja, AS: brazylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., brazyliana ż., brazylianit mrz., brasilijczyk mos., brasilijka ż.

 przym. brazylijski, brasilijski, daw. brazylski

Wiktionary

Synonimy:

nazwa oficjalna: Federacyjna Republika Brazylii

Wiktionary


brazyliana

1. system gry w piłce nożnej polegający na tym, że w linii obrony i w ataku gra po czterech zawodników, a w pomocy dwóch; brasiliana;
2. potocznie: popis szczególnych umiejętności podczas gry w piłkę nożną; brasiliana;
3. potocznie: depilacja okolic łonowych u kobiet;
4. potocznie: telenowela, której akcja koncentruje się wokół skomplikowanych wątków miłosnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warszawa. czarna kawa

 (1.2) kosmet. eufem. stan okolic łonowych po ich całkowitej depilacji

 (1.3) gra bazująca na piłce nożnej polegająca na tym, że paru graczy stoi w kółeczku, w którym to podają sobie piłkę tak, by ta nie dotknęła ziemifakt.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brazylijski

 rzecz. Brazylia, Brazylijka, Brazylijczyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fusy

Wiktionary


brazylianin

mieszkaniec Brazylii - miasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Porto Alegre. Brazylijczyk

Wiktionary


brazylianit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał pegmatytowy;

Wiktionary

Brazylianit – przezroczysty minerał pegmatytowy. Nazwa pochodzi od miejsca gdzie go odkryto w 1945 roku - w pobliżu miejscowości Conselheria Peua w Minas Gerais (Brazylia). Wyglądem przypomina chryzoberyl i żółte odmiany berylu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲjä̃ɲit, AS: brazylʹi ̯ä̃ńit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylia ż.

Wiktionary


brazylianka

mieszkanka Brazylii (stolicy Brazylii)


SJP.pl


brazyliany

1. system gry w piłce nożnej polegający na tym, że w linii obrony i w ataku gra po czterech zawodników, a w pomocy dwóch; brasiliana;
2. potocznie: popis szczególnych umiejętności podczas gry w piłkę nożną; brasiliana;
3. potocznie: depilacja okolic łonowych u kobiet;
4. potocznie: telenowela, której akcja koncentruje się wokół skomplikowanych wątków miłosnych


SJP.pl


brazylijczyk

obywatel Brazylii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Brazylii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polacy nie byli faworytami starcia z Brazylijczykami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijt͡ʃɨk, AS: brazylʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylia ż., Brasília ż., brasilijczyk mos., brasilijka ż., brazyliana ż.

:: fż. Brazylijka ż.

 przym. brazylijski, brasilijski

Wiktionary


brazylijka

obywatelka Brazylii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Brazylii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rumunkom nie udało się pokonać Brazylijek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijka, AS: brazylʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylia ż., brazyliana ż., brasilijczyk mos.

:: fm. Brazylijczyk mos.

 przym. brazylijski

Wiktionary


brazylijski

związany z państwem Brazylia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla Brazylii i Brazylijczyków, mający cechy lub właściwości przypisywane Brazylii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brazylijska flaga jest zielona, żółta i niebieska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijsʲci, AS: brazylʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylia ż., Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., brazyliana ż., brazylijskość ż.

 przysł. brazylijsko

Wiktionary


brazylijskość

→ brazylijski


SJP.pl

Patrz:

brazylijski

brazylit

minerał, dwutlenek cyrkonu, odkryty przez Josepha Baddeleya; badeleit, baddeleit


SJP.pl


brazzaville

[czytaj: brazaWIL] stolica Konga


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Konga;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brazzawilczyk mos., brazzawilka ż.

 przym. brazzawilski

Wiktionary


brazzawilczyk

[czytaj: brazawilczyk] mieszkaniec Brazzaville


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brazzaville

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilt͡ʃɨk, AS: bra•zavʹilčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazzaville n.

:: fż. brazzawilka ż.

 przym. brazzawilski

Wiktionary


brazzawilka

[czytaj: brazawilka] mieszkanka Brazzaville (stolicy Konga)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brazzaville

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilka, AS: bra•zavʹilka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazzaville n.

:: fm. brazzawilczyk mos.

 przym. brazzawilski

Wiktionary


brazzawilski

[czytaj: brazawilski] przymiotnik od: Brazzaville


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Brazzaville

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilsʲci, AS: bra•zavʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazzaville n., brazzawilczyk mos., brazzawilka ż.

Wiktionary


brać

1. ujmować, chwytać;
2. obejmować w posiadanie;
3. zabierać coś siłą


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wziąć)

 (1.1) chwytać coś ręką, unosić coś

 (1.2) pot. przekraczać, mijać coś

 (1.3) korzystać z czegoś

 (1.4) wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś

 (1.5) zobowiązywać się do czegoś

 (1.6) chwytać, łapać, zniewalać

 (1.7) rozumieć, przyjmować coś

 (1.8) weź, weźmy, weźcie używane jako zachęta do wykonania czynności

 (1.9) pot. wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym

 (1.10) kierować czymś/kimś, prowadzić coś, ustawiać coś

 (1.11) zażywać coś

 (1.12) kupić lub wynająć coś

 (1.13) posiąść kogoś w sensie seksualnym

 (1.14) uważać, postrzegać

 (1.15) pot. przyjmować korzyści majątkowe

 (1.16) daw. środ. polit. aresztować

czasownik zwrotny niedokonany brać się (dk. wziąć się)

 (2.1) rozpoczynać jakąś czynność

 (2.2) chwytać siebie wzajemnie

 (2.3) zmagać się z czymś

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) bractwo, grupa ludzi dobrze się znających

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wziąłem sobie z wystawy ulotki reklamowe, długopisy i foldery.

 (1.2) Kierowca wziął zakręt na pełnej szybkości.

 (1.3) Literat z upodobaniem brał do swoich dzieł cytaty z Sokratesa.

 (1.4) Biorę wszystkich na świadków, że jestem niewinny!

 (1.5) Przekupstwo celników biorę na siebie.

 (1.6) Nie brać jeńców!

 (1.7) Przy niej nie można zażartować, wszystko bierze dosłownie.

 (1.8) Weź, skończmy już z tym!

 (1.9) Weźcie zamknijcie drzwi!

 (1.10) Weźmy kurs z wiatrem.

 (1.11) Panie doktorze, jestem już zdrowy i nie biorę już leków.

 (1.12) Mimo niskiego standardu, zdecydowałem się brać to mieszkanie.

 (1.13) Chłopaki, mówię wam, brałem tę laskę dziś dwa razy.

 (1.14) Bierzesz mnie za kogoś, kim nie jestem.

 (2.1) Niechętnie brał się do roboty.

 (3.1) Rycerz został przyjęty do braci joannitów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brat͡ɕ, AS: brać

Wiktionary

Powiązane:

 (1) czas. brać się, dobierać / dobrać, nabierać / nabrać, pobierać / pobrać, wybierać / wybrać, zabierać / zabrać

 (3.1) rzecz. brat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) podejmować się

 (3.1) bractwo

Wiktionary


brałniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. osoba zażywająca heroinę

Wiktionary


brałza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. brauza.

Wiktionary


brańka

nazwisko


SJP.pl


brańsk

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Brańsk – miasto i gmina we wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie bielskim.

Brańsk jest siedziba władz wiejskiej gminy Brańsk, a także rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brãj̃sk, AS: brãĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brańszczanin m., brańszczanka ż.

 przym. brański

Wiktionary


brański

przymiotnik od: Brańsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Brańska, związany z Brańskiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãj̃sʲci, AS: brãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brańsk m., brańszczanin m., brańszczanka ż.

Wiktionary


brańszczanin

mieszkaniec Brańska (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brańska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãj̃ʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: brãĩ ̯ščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brańsk m.

:: fż. brańszczanka

 przym. brański

Wiktionary


brańszczanka

mieszkanka Brańska (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brańska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãj̃ʃˈt͡ʃãnka, AS: brãĩ ̯ščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brańsk m.

:: fm. brańszczanin m.

 przym. brański

Wiktionary


brańszczycki

→ Brańszczyk


SJP.pl


brańszczyk

wieś w Polsce


SJP.pl

Brańszczyk – wieś w Polsce położona nad rzeką Bug w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Brańszczyk. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brańszczyk.

Wikipedia


brb

skrót od: Be Right Back - zaraz wracam; ZW (zw)


SJP.pl


brczko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina w północnej Bośni i Hercegowinie;

Wiktionary

Brczko (bośn., chor. "Brčko", serb. "Брчко") – miasto w północnej Bośni i Hercegowinie, siedziba Dystryktu Brczko. Leży przy ujściu rzeki Brki do Sawy. W 2013 roku liczyło 39 893 mieszkańców, z czego większość stanowili Serbowie.

Stanowi ośrodek przemysłu (gorzelnie) i handlu w regionie sadowniczym (śliwy).

Wikipedia


brda

rzeka w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły;

Wiktionary

Brda (niem. "Brahe") – rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły, największy w jej dolnym biegu. Dolny fragment Brdy jest fragmentem drogi wodnej Wisła-Odra, międzynarodowej drogi wodnej E70 oraz Bydgoskiego Węzła Wodnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiliśmy działkę rekreacyjną położoną na skarpie nad pięknym rozlewiskiem Brdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brda, AS: brda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brdziański

Wiktionary


brdulak

nazwisko


SJP.pl


brdysanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reg. brykanie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brdysać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brykanie, skakanie, podskakiwanie

Wiktionary


brdysać

rzadko: skakać, brykać, dokazywać, zachowywać się niesfornie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) rzad. podskakiwać, zachowywać się niesfornie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brdysanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skakać, brykać, dokazywać

Wiktionary


brdyujście

dzielnica Bydgoszczy, w której Brda wpada do Wisły


SJP.pl

Brdyujście – osiedle w Bydgoszczy w rejonie ujścia rzeki Brdy do Wisły. Znajduje się tam tor regatowy oraz śluzy, jaz i elektrownia wodna, będące elementem Bydgoskiego Węzła Wodnego. W 1939 w Brdyujściu znajdował się port Oddziału Wydzielonego Rzeki Wisły (tzw. flotylli wiślanej).

Wikipedia


brdziański

przymiotnik od: Brda


SJP.pl


brdów

wieś w Polsce


SJP.pl

Br

Wikipedia


bre

skrót od: Bank Rozwoju Eksportu SA


SJP.pl


break

[czytaj: brejk] w boksie: komenda wypowiadana przez sędziego ringowego w sytuacji zbyt długiego przetrzymywania się przez zawodników w zwarciu, nakazująca im chwilowe zaprzestanie walki i odstąpienie o krok w tył


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) sport. komenda w boksie nakazująca przerwanie walki

rzeczownik

 (2.1) sport. w snookerze: liczba punktów zdobyta przy jednym podejściu do stołu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • breakdance – rodzaj tańca powstałego na przełomie lat 60. i 70. XX wieku
  • break snookerowy – liczba punktów zdobyta we fragmencie meczu snookera rozgrywanego nieprzerwanie przez jednego zawodnika (w czasie jednego podejścia do stołu)
  • break – słowo kluczowe w językach programowania, stosowane do oznaczenia instrukcji opuszczenia
  • Break – klawisz
  • break (brek) – nadwozie samochodowe
  • break (brek) – powóz konny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɛjk, AS: brei ̯k

Wiktionary


breakbeat

gatunek elektronicznej muzyki tanecznej, o tempie pośrednim między hip-hopem a house'em


SJP.pl

Breakbeat – gatunek elektronicznej muzyki tanecznej, w której mocno akcentowane są instrumenty perkusyjne, często przez sample, jak również bębny i wszelkiego rodzaju instrumenty tworzące rytmiczne uderzenia (tzw. beaty).

Wikipedia


breakbeatowy

→ breakbeat [czytaj: brejkbitowy]


SJP.pl


breakdance

[czytaj: brejkdens, brejkdans] niezwykle dynamiczny taniec wykorzystujący wiele elementów z gimnastyki sportowej, akrobatyki itp., popularny głównie wśród młodzieży; break dance


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) choreogr. jeden ze stylów ulicznego tańca z elementami akrobacji na rękach i ewolucji w parterze; część subkultury hip hopu;

Wiktionary

Breakdance, breakdancing (inne nazwy: break, breaking, bboying) – rodzaj specyficznego i unikatowego tańca z dużą liczbą elementów siłowo-sprawnościowych, oraz kroków wykonywanych „w parterze”, czyli rękami i nogami (a często całym ciałem) na ziemi. Osoba tańcząca breakdance to b-boy/"biboj" (mężczyzna) lub b-girl/"bigerl" (kobieta). Jest to skrót od słowa break-boy/breakdance-boy. Po raz pierwszy słowa "b-boy" użył DJ Kool Herc na jednej z międzyblokowych imprez (block party/street jam).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. breakdansowy, breakdance'owy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połamaniec

Wiktionary


breakdance'owy

→ breakdance [czytaj: brejkdensowy lub brejkdansowy]; breakdansowy


SJP.pl


breakdancer

[czytaj: brejkdenser lub brejkdanser] osoba tańcząca breakdance; b-boy


SJP.pl


breakdancerka

→ breakdancer [czytaj: brejkdenserka lub brejkdanserka]


SJP.pl


breakdansowy

→ breakdance [czytaj: brejkdansowy]; breakdance'owy


SJP.pl


breaking

[czytaj: brejking] niezwykle dynamiczny taniec wykorzystujący wiele elementów z gimnastyki sportowej, akrobatyki itp., popularny głównie wśród młodzieży; break dance, breakdance


SJP.pl


breakingowy

→ breaking [czytaj: brejkingowy]


SJP.pl


breakpoint

[czytaj: brejkpojnt] break point; w tenisie: sytuacja, gdy stronie broniącej brakuje jednej piłki do wygrania gema; też ta piłka


SJP.pl


breatharianizm

[czytaj: bretarianizm] rzekoma zdolność człowieka do życia bez pożywienia dzięki energii pobieranej z powietrza; bretarianizm, inedia


SJP.pl


brecha

potocznie:
1. ubaw, coś śmiesznego; heca, beka, polewka, zlewa, zlew, zwała;
2. łom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. łom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brechta ż., breszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk, Poznań brechsztanga

Wiktionary


brechacz

kłamca, oszczerca; człowiek mówiący brednie


SJP.pl


brechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. posp. mówienie dużo i bez sensu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brechać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bajtlowanie, gdakanie, klekotanie, nadawanie, nawijanie, paplanie, pytlowanie, terkotanie, trajkotanie, trajlowanie, trzepanie; kłapanie dziobem

Wiktionary


brechać

mówić dużo, a bez sensu; pleść


SJP.pl


brechnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. gw-pl|Bukowina, Krakowskie. kłamstwo, brednia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Bukowina bagatela

Wiktionary


brechsztanga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. łom

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. brecha

Wiktionary


brecht

potocznie: śmiech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. przest. śmiech

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brecht – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Antwerpia
  • Brecht – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Eifel Bitburg-Prüm
  • Bertolt Brecht – niemiecki pisarz
  • George Brecht – amerykański artysta sztuki
  • (12298) Brecht – planetoida

Wikipedia

Powiązane:

 czas. brechtać ndk.

Wiktionary


brechta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. pot. głupstwo, niedorzeczność, brednia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brecha ż., brechacz mos., brechtanie n.

 czas. brechtać ndk.

Wiktionary


brechtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|brechtać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛxˈtãɲɛ, AS: breχtãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brechtać

 rzecz. brechta ż.

Wiktionary


brechtać

potocznie:
1. mówić dużo, a bez sensu; pleść, brechać;
2. brechtać się - śmiać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) slang. śmiać się

czasownik zwrotny niedokonany brechtać się (dk. brak)

 (2.1) slang. śmiać się

 (2.2) gw-pl|Poznań. taplać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę jakoś brechtać na „Martwicy mózgu”… zbyt jest obleśna jak dla mnie…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛxtat͡ɕ, AS: breχtać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brecht mrz., brechtanie n., brechta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rechotać

Wiktionary


brechtowski

taki jak u Brechta, mający styl Brechta


SJP.pl


breda

miasto w Holandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Holandii;

Wiktionary

Breda – miasto w południowo-zachodniej Holandii, w prowincji Brabancja Północna, ok. 40 km na pd.-wsch. od Rotterdamu, w pobliżu granicy z Belgią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybraliśmy się z ciotką Luizą do Bredy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bredzki

Wiktionary


brednia

coś, co nie ma sensu lub odzwierciedlenia w rzeczywistości; niedorzeczność, bzdura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bezsens, bzdura

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam ochoty słuchać tych bredni!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛdʲɲa, AS: bredʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bredzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzdura, absurd, niedorzeczność, nonsens, farmazon, tere-fere, w lm. androny, banialuki, dyrdymały, koszałki opałki, trele-morele

Wiktionary


bredzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bredzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bredzić

Wiktionary


bredzić

1. mówić o rzeczach nie mających sensu lub odzwierciedlenia w rzeczywistości;
2. wypowiadać podczas snu lub wysokiej gorączki słowa, które najczęściej nie mają ze sobą żadnego związku; majaczyć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) mówić bez sensu we śnie lub w chorobie

 (1.2) mówić głupstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dziewczyna duby smalone bredzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛd͡ʑit͡ɕ, AS: breʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bredzenie n., brednia ż.

 przym. bredny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majaczyć; gw. Górny Śląsk bamoncić

Wiktionary


bredzki

przymiotnik od: Breda (miasto w Holandii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bredą, dotyczący Bredy, pochodzący z Bredy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Breda ż.

Wiktionary


brega

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina i królestwo w średniowiecznej Irlandii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brega – rodzaj muzyki brazylijskiej
  • Brega – kraina w średniowiecznej Irlandii
  • Marsa al-Burajka – miasto w Libii

Wikipedia


bregencja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;

Wiktionary

Zobacz też: Bregenz.

Bregencja (niem. "Bregenz") – miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Vorarlberg oraz siedziba powiatu Bregencja. Leży nad Jeziorem Bodeńskim, u ujścia Bregenzer Ach, u stóp góry Pfänder należącej do masywu Lasu Bregenckiego w Północnych Alpach Wapiennych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nadzór nad analizowanym obszarem sprawował ród hrabiów bregenckich (z siedzibą w Bregencji) spokrewniony z Karolem Wielkim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bregencki

Wiktionary


bregencki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bregencją, dotyczący Bregencji, pochodzący z Bregencji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadzór nad analizowanym obszarem sprawował ród hrabiów bregenckich (z siedzibą w Bregencji) spokrewniony z Karolem Wielkim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bregencja ż.

Wiktionary


bregeryt

minerał promieniotwórczy, tlenek uranu lub toru


SJP.pl


breguła

nazwisko


SJP.pl

Breguła – przysiółek wsi Grodzisko w Polsce położony w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

Wikipedia


brehm

[czytaj: brem] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brehm – niemiecka nazwa lieu-dit Maison Brehm
  • Alfred Brehm – niemiecki zoolog
  • Christian Ludwig Brehm – niemiecki ornitolog
  • (7054) Brehm – planetoida
  • Brem
  • Bremm
  • Maison Brehm

Wikipedia


breja

gęsta, półpłynna masa, często o nieprzyjemnym wyglądzie; bryja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. brudna, nieprzyjemnie wyglądająca ciecz

 (1.2) pot. nieapetyczne jedzenie w postaci papki

 (1.3) pot. błoto zmieszane z topiącym się śniegiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kranu, zamiast wody, wyleciała jakaś ohydna breja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛja, AS: brei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryja ż., bryjka ż.

:: zdrobn. brejka ż.

 przym. brejowaty, bryjowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bryja, żybura

Wiktionary


brejdak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg-pl|Lublin. brat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest mój brejdak Krzysiek.

Wiktionary


brejk

w snookerze: liczba punktów zdobytych przez zawodnika w danym podejściu; break


SJP.pl


brejnak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stanisław Brejnak – polski pilot
  • Zygmunt Brejnak – polski żołnierz

Wikipedia


brejneryt

węglanowy minerał złożony z izomorficznych domieszek metali (manganu, żelaza lub magnezu)


SJP.pl


brejo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: zob. breja.

Wiktionary


brejowaty

przypominający z wyglądu breję, nieprzyjemny, maziowaty; bryjowaty


SJP.pl


brejowie

nazwisko


SJP.pl


brek

1. odkryty, czterokołowy pojazd konny na resorach
2. budka przy wagonie towarowym przeznaczona dla hamującego pociąg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odkryty czterokołowy pojazd wielokonny z resorami i bocznymi ławkami;

 (1.2) kolej. budka umiejscowiona na krótszej ścianie wagonu towarowego przeznaczona dla człowieka hamującego pociąg

Wiktionary

Brek (również brake oraz break) – wóz popularny na przełomie XIX i XX wieku. Nie posiadał osłon z boku, miał za to stały, miękki dach, utrzymujący się na prętach jak baldachim.

Rozwiązanie konstrukcyjne naśladowało konny brek myśliwski (tzn. powóz, do którego pasażerowie wsiadali od tyłu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zza węgła wyjeżdża rzeczywiście czterokonny brek i powozy.

Wiktionary


brekcja

zlityfikowana skała złożona z ostrokrawędzistych ziaren, podobna do zlepieńca; druzgot; okruchowiec


SJP.pl

Brekcja ( breccia ‘przełom, wyłom’), in. druzgot, okruchowiec – zlityfikowana skała okruchowa składająca się z ostrokrawędzistych fragmentów innych skał i minerałów (bloków i gruzu) scementowanych ze sobą przy pomocy spoiwa krzemionkowego, wapiennego, żelazistego, ilastego lub innego.

Wikipedia


brekinia

gatunek jarzębu, drzewo z rodziny różowatych; brzęk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. brzęk, jarząb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posadzimy brekinie wzdłuż szosy do Kalisza.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bereka, brzęk, jarząb brekinia

Wiktionary


brekowy

związany z brekiem


SJP.pl


brel

nazwisko, m.in. Jaques Brel (1929-1978) - belgijski piosenkarz, kompozytor i poeta, aktor i reżyser filmowy


SJP.pl


brele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. okulary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryle

Wiktionary


breloczek

mały brelok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: brelok

 (1.2) mały wisiorek do spinania kluczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wyprodukowano kilkadziesiąt breloczków do kluczy z podobizną prezydenta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brelok m.

Wiktionary


brelok

ozdobny wisiorek z metalu lub na metalowym zaczepie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wisiorek, ozdoba na łańcuszku lub bransolecie

 (1.2) ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

Wiktionary

Brelok – często używana ozdoba doczepiana spinaczem lub łańcuszkiem do kluczy spiętych kółkiem lub karabińczykiem. Najczęściej wykonana z metalu, tworzywa sztucznego lub skóry.

Funkcja estetyczna wykorzystywana jest m.in. przez firmy, które często używają breloków jako gadżetów reklamowych. W takim przypadku brelok ozdobiony jest nazwą firmy, jej logo lub nawiązuje kształtem i kolorem do łatwo rozpoznawalnego produktu (np. felgi markowego samochodu czy butelki napoju) albo maskotki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nosił na łańcuszku brelok w kształcie owocu granatu wykonany z masy perłowej.

 (1.2) Z Meksyku przywiozłam ci brelok do kluczy w kształcie sombrera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. breloczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) breloczek

Wiktionary


brema

1. kraj związkowy w Niemczech; Bremen;
2. miasto nad Wezerą, stolica kraju związkowego o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

 (1.2) geogr. adm. kraj związkowy Niemiec, złożony z dwóch miast: Bremy (1.1) i Bremerhaven;

Wiktionary

Brema, Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema (niem. "Bremen", "Freie Hansestadt Bremen") – miasto (niem. "Stadtgemeinde") w północnych Niemczech, stolica najmniejszego kraju związkowego Brema, do którego należy również Bremerhaven. Leży nad rzeką Wezerą w odległości ok. 60 km od jej ujścia do Morza Północnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybraliśmy się z ciotką Helgą do Bremy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃ma, AS: brẽma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bremeńczyk mos., bremenka ż., Bremeńczyk mos., Bremenka ż.

 przym. bremeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ofic. Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema

Wiktionary


bremen

kraj związkowy w Niemczech; Brema


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bremen – miasto (pol. Brema)
  • Bremen – kraj związkowy (pol. Brema)
  • Bremen – dzielnica Geisy
  • Bremen – dzielnica Ense
  • Bremen – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Haralson
  • Bremen – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Marshall
  • Bremen – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Muhlenberg
  • Bremen – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Lincoln
  • Bremen – miasteczko w stanie Alabama, w hrabstwie Cullman
  • Bremen – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Fairfield
  • Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
  • Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Delaware

Wikipedia


bremenka

mieszkanka Bremy (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bremy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛ̃ˈmɛ̃nka, AS: brẽmẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brema ż.

:: fm. bremeńczyk m.

 przym. bremeński

Wiktionary


bremer

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bremer – polski herb szlachecki
  • Bremer (Gleison Bremer Silva Nascimento, ur. 1997) – brazylijski piłkarz
  • Bremer – rzeka w Australii, w południowej części stanu Australia Zachodnia

Wikipedia


bremerhaven

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Niemczech;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dar Młodzieży właśnie wpłynął do portu w Bremerhaven.

Wiktionary


bremeńczyk

mieszkaniec Bremy (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bremy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: brẽmẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brema ż.

:: fż. bremenka ż.

 przym. bremeński

Wiktionary


bremeński

przymiotnik od: Brema


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Bremy, związany z Bremą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bremeńczyk mos., Bremenka ż., Brema ż., bremenka ż., bremeńczyk mos.

Wiktionary


bremza

dawniej: hamulec w wagonie


SJP.pl


brenda

imię żeńskie


SJP.pl

Brenda – żeńskie imię, które jest odpowiednikiem męskiego imienia Brendan. Imię popularne w kulturze amerykańskiej i angielskiej.

Wikipedia


brendan

Zobacz też: Brendan (łódź).

Brendan, Brandon – imię męskie pochodzenia celtyckiego wywodzące się z walijskiego "breenhin", 'książę'.

Patronem tego imienia jest św. Brendan Żeglarz, VI-wieczny mnich i eremita irlandzki, który według legendy w poszukiwaniu odosobnienia wyruszył łodzią na ocean Atlantycki.

Wikipedia


breneka

amunicja myśliwska


SJP.pl

Breneka (Brenneke) – popularna nazwa ciężkich pocisków monolitycznych przystosowanych do wystrzeliwania z broni gładkolufowej zaprojektowanych w 1898. Nazwa wywodzi się od twórcy, niemieckiego konstruktora broni i amunicji Wilhelma Brenneke (1865–1951). Firma "Brenneke", zarządzana przez rodzinę wynalazcy, istnieje do dziś.

Wikipedia


breneński

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); brenniański, brenneński


SJP.pl


brenieński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Brennej, związany z Brenną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brenna ż., brennianin mos., brennianka ż.

Wiktionary


brenna

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, powiecie cieszyńskim;

 (1.2) geogr. miejscowość we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Como;

 (1.3) geogr. hist. prasłowiańska twierdza nad Hawelą w Brandenburgii;

Wiktionary

Brenna (dawniej "Brina, Brena") – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Brenna. Siedziba gminy Brenna, obejmującej również Górki Wielkie i Górki Małe.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie bielskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na zawodach w Brennej zdobyła drugie miejsce.

 (1.3) W 991 w wyprawie i oblężeniu Brenny przez cesarza Ottona brał udział Mieszko I, a w 992 cesarza wsparł swoimi wojami Bolesław Chrobry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃nːa, AS: brẽ•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brennianin mos., brennianka ż.

 przym. brenieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) hist. Branibór, Brennabor

Wiktionary


brenner

przełęcz na granicy Austrii i Włoch


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch;

Wiktionary

Brenner (wł. "Passo del Brennero", niem. "Brennerpass") – jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch, położona na wysokości 1374 m n.p.m. Oddziela Alpy Zillertalskie od Alp Sztubajskich w Alpach Centralnych.

Ze względu na stosunkowo małą wysokość n.p.m. przez Brenner prowadzi najdogodniejsza linia tranzytowa stanowiąca połączenie Niemiec przez Austrię z Włochami – austriacka autostrada A13 i włoska autostrada A22, obie będące częścią trasy europejskiej E45.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włoscy policjanci i karabinierzy starli się na przełęczy Brenner z 500 anarchistami manifestującymi przeciwko zamknięciu granicy przez Austrię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃nɛr, AS: brẽner

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brennerski

Wiktionary


brennerski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Brennerem, dotyczący Brenneru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brenner mrz.

Wiktionary


brenneński

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); breneński, brenniański


SJP.pl


brennianin

mieszkaniec Brennej (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brennej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brennianom udało się pokonać wiślan 3 do 0.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brenna ż.

:: fż. brennianka ż.

 przym. brenieński

Wiktionary


brennianka

mieszkanka Brennej (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brennej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brenna ż.

:: fm. brennianin mos.

 przym. brenieński

Wiktionary


brenniański

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); breneński, brenneński


SJP.pl


brenno

Brenno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Wijewo.

Wikipedia


brentano

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clemens Brentano (1778–1842) – niemiecki pisarz
  • Franz Brentano (1838–1917) – niemiecki psycholog, socjolog i filozof
  • Georg Josef von Brentano – żyjący w XVIII wieku niemiecki baron i dyplomata w służbie francuskiej i szwedzkiej
  • Georg Anton von Brentano (1746–1798) szwedzki dyplomata i francuski wojskowy
  • Heinrich von Brentano (1904–1964) – niemiecki polityk
  • Lujo Brentano (1844–1931) – niemiecki prawnik, filozof i ekonomista
  • (8054) Brentano (4581 P-L) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia


bresaola

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. tradycyjna włoska solona wołowina, która dojrzewa przez dwa, trzy miesiące suszona na powietrzu, aż stwardnieje i zmieni kolor na ciemnoczerwony, prawie fioletowy

Wiktionary


brescia

[czytaj: BRESZja] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina w północnych Włoszech, drugie pod względem wielkości miasto Lombardii; siedziba władz prowincji Brescia (1.2);

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w północnej części kraju, w Lombardii;

Wiktionary

Brescia [] – miasto i gmina miejska ("comune") w północnych Włoszech. Jest stolicą prowincji Brescia; drugie po Mediolanie pod względem populacji miasto Lombardii.

Zachowany tu monumentalny teren "Forum Romanum" oraz kompleks klasztorny "San Salvatore-Santa Giulia" zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i są częścią zespołu zabytków o nazwie „Longobardowie we Włoszech. Ośrodki władzy, 568–774 n.e.”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znakomitym poziomem rzemiosła, oryginalnością i ozdobnością form wyróżniał się ośrodek rusznikarski w Brescii. Świetne lufy do tej broni wytwarzano w warsztatach w miejscowości Gardone, w dolinie Trompia, opodal Brescii, prowadzonych przez rodzinę Cominazzo. Pistolety i strzelby pochodzące z Brescii odznaczały się niezwykłą delikatnością form, lufy o nadzwyczaj cienkich ściankach oprawiano w łoża z drewna orzechowego, rytowane w subtelne ornamenty o motywach wici, ptaków i zwierząt (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brescianin mos., brescianka ż.

 przym. bresciański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Bryksja

Wiktionary


brescianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brescii, osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemcy stowarzyszeni z jedną z fakcji studentów włoskich, tak zwanymi brescianami, przygotowali kandydata i 140 zbrojnych, mających niby to zapewnić porządek, w istocie jednak odpowiedni przebieg wyborów. Polacy i druga włoska fakcja, wincentyńska, musieli działać szczególnie przezornie i ostrożnie, by przeprzeć kandydata swojego i zjednać dlań głosy innych nacji.

 (1.1) Gdy tylko brescianin puszczał mnie do domu, wyruszałem w miasto w poszukiwaniu koniecznych składników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brescia ż.

:: fż. brescianka ż.

 przym. bresciański

Wiktionary


bresciański

→ Brescia [czytaj: breszJAŃski]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Brescią, dotyczący Brescii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Budował instrumenty wzorując się na modelach bresciańskich i kremońskich.

 (1.1) W pierwotnym Towarzystwie spotykamy dziewczęta pragnące poświęcić się Bogu pod opieką swych wychowawczyń, bogatych wdów z arystokracji bresciańskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brescia ż., brescianin mos., brescianka ż.

Wiktionary


bresler

nazwisko


SJP.pl


bresson

[czytaj: breSĄ] nazwisko, m.in. Robert Bresson (1907-1999) - francuski reżyser i scenarzysta filmowy


SJP.pl

Bresson – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Isère.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 753 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 271 osób/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Bresson plasuje się na 940. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1659.).

Wikipedia


brest

miasto we Francji, port wojenny z bazą okrętów atomowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we Francji, w regionie Bretania;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɛst, AS: brest

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bresteński

Wiktionary


bresteński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Brestem, dotyczący Brestu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brest mrz.

Wiktionary


bresza

wyłom w murze twierdzy wykonany przez oblegających


SJP.pl


breszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. łom

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Breszka – regionalnie określenie na łom
  • Michał Breszka – polski lekkoatleta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brecha

Wiktionary


breszyć

regionalnie: mówić głupoty, pleść bzdury; bredzić


SJP.pl


bretania

region we Francji nad Oceanem Atlantyckim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Wiktionary

Bretania ( Bretagne, Breizh, gal. "Bertaèyn") – kraina historyczna w północno-zachodniej Francji, położona na Półwyspie Bretońskim, nad Oceanem Atlantyckim. Obejmuje faliste i pagórkowate tereny Półwyspu Bretońskiego, z kulminacjami na wznoszących się w centrum wzgórzach d’Arrée (Toussaines, 384 m n.p.m.) i Noires (326 m n.p.m.). Wśród regionów francuskich wyróżnia się dużą odrębnością kulturową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bretania to francuski region, złożony z czterech departamentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛˈtãɲja, AS: bretãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bretończyk mos., Bretonka ż., breton mrz., bretoński mrz.

 przym. bretoński

Wiktionary


bretarianin

w indyjskiej sekcie tantrycznej: osoba nieprzyjmująca pokarmów, żyjąca dzięki energii pobieranej z powietrza


SJP.pl


bretarianizm

rzekoma zdolność człowieka do życia bez pożywienia dzięki energii pobieranej z powietrza; inedia, breatharianizm


SJP.pl


bretnal

długi gwóźdź żelazny z dużym łebkiem; gontal (rzadko)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. gwóźdź o płaskim i dużym łebku do przybijania papy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛtnal, AS: bretnal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bretnalówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratnal

Wiktionary


bretnalówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. mocna wódka, do której wrzucano kawałek żelaza, często gwóźdź, rzekomo dla nadania większej mocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɛtnaˈlufka, AS: bretnalufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bretnal

Wiktionary


breton

zwierzę należące do rasy koni zaprzęgowych, powstałej ze skrzyżowania kuców z Półwyspu Bretońskiego z końmi ras ciężkich i z norfolskimi kłusakami


SJP.pl


bretonka

mieszkanka Bretanii (regionu we Francji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bretanii

Wiktionary

Bretonka – obraz polskiej malarki Olgi Boznańskiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bretania ż., breton mzw.

:: fm. Bretończyk mos.

 przym. bretoński

Wiktionary


bretończyk

mieszkaniec Bretanii (regionu we Francji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bretanii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bretania ż., breton mzw., bretoński mrz.

:: fż. Bretonka ż.

 przym. bretoński

Wiktionary


bretoński

przymiotnik od: Bretania


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛˈtɔ̃j̃sʲci, AS: bretõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bretania ż., Bretończyk mos., Bretonka ż., bretońskość ż.

 przym. antybretoński, probretoński

Wiktionary


bretońskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem bretońskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bretońskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku bretońskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛˈtɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bretõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


breughel

[czytaj: bröchel, brechel albo brojgel] nazwisko, np. Piotr (albo Peter) Breughel (ok. 1528-69), malarz niderlandzki; Bruegel


SJP.pl


breughlowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Breughla (Bruegla) lub z nim związany; Brueglowski


SJP.pl


breve

1. dekret papieski odnośnie mniej istotnych spraw; brewe;
2. w muzyce: utwór krótszy od standardu danej formy, np. symfonia breve, sonata breve


SJP.pl


brevier

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający jedenastu punktom (4,1349 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛvʲjɛr, AS: brevʹi ̯er

Wiktionary


breviter

z łaciny: krótko, w skrócie


SJP.pl


brew

pasmo włosków nad oczodołem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. pasmo krótkich włosów nad oczodołem

Wiktionary

Brew ( supercilium) – łukowata wypukłość na kości czołowej nad oczodołem porastająca krótkimi włosami. Podstawową jej funkcją jest ochrona oka przed dostaniem się do niego potu i wody deszczowej (również krwi przy urazach głowy).

Włosy brwi różnią się budową histologiczną od tych porastających większą część ludzkiego ciała. Cecha wyróżniająca to część rdzenna. Upodabnia ona włosy ludzkich brwi i rzęs do sierści innych zwierząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nauczyciel podniósł brwi ze zdziwienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛf, AS: bref

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brwiowy

Wiktionary


brewczyński

nazwisko


SJP.pl


brewe

dekret papieski odnośnie mniej istotnych spraw


SJP.pl

Brewe (także breve, z breve – krótkie pismo) – urzędowe pismo papieskie dotyczące spraw mniejszej wagi. W odróżnieniu od bulli ma mniej uroczysty charakter, jest pisane zwykłą łaciną na cienkim pergaminie i opatrzone czerwoną woskową pieczęcią papieską, którą jest odciśnięty Pierścień Rybaka.

Wikipedia


breweria

1. kłótnia, awantura, burda; brewerie;
2. dawniej: zawadiactwo, junactwo, zadzierzystość; junakieria


SJP.pl


breweriant

osoba wyprawiająca brewerie; awanturnik


SJP.pl


brewerie

zachowanie zakłócające porządek, wywołujące zamieszanie; burda, kłótnia, awantura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

 (1.1) awantury

Wiktionary


brewiarz

zbiór modlitw ułożony na różne części dnia, roku lub święta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. codzienna liturgiczna modlitwa Kościoła, modlitwa Liturgią godzin;

 (1.2) liter. rel. księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedział, że gwardian wrócił, bo widział go rano na brewiarzu.

 (1.2) Zakonnica trzymała w brewiarzu obrazek prymicyjny swojego proboszcza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brewiarzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Liturgia godzin

 (1.2) Liturgia godzin

Wiktionary


brewiarzowy

→ brewiarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z brewiarzem, odnoszący się do brewiarza

Wiktionary

Patrz:

brewiarz

Przykłady

 (1.1) Na początku odmówimy hymn brewiarzowy ze strony 408.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brewiarz m.

Wiktionary


brewier

czcionka o wysokości 11 punktów


SJP.pl


brewilokwencja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krótkość i zwięzłość wypowiedzi przy zachowaniu treściwości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɛvʲilɔˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: brevʹilokfẽncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brachylogia, lakonizm

Wiktionary


brewis

znak diakrytyczny w kształcie łuku, umieszczany nad literą


SJP.pl

Brewis (znak krótkości; od łac. brevis: „krótki”) – znak diakrytyczny stosowany w alfabecie rumuńskim, tureckim, wietnamskim i innych. W cyrylicy występuje w rosyjskim Й, й oraz białoruskim Ў. W transkrypcji fonetycznej służy zwykle do oznaczania samogłosek słabych, tzw. krótkich (np. w łacinie).

Wikipedia


brewiński

nazwisko


SJP.pl


brewka

1. zdrobnienie od: brew;
2. jedno z dwu ciemnych, ukośnych pasm zmarszczonej kory, kryjących pod sobą zrośnięty sęk


SJP.pl

Brewka, brewki – wada drewna z grupy sęków zarośniętych. Są to symetryczne pasma ukośnych zmarszczeń kory, biegnące stycznie do okrągłej, owalnej lub trójkątnej blizny, zakrywającej zrośnięty sęk. Od kory pnia różnią się (najczęściej) ciemniejszym zabarwieniem.

Wikipedia


brexit

potocznie: wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej; brixit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. ekon. polit. wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej

Wiktionary

Brexit ( Brexit, od British – brytyjskie i exit – wyjście) – proces opuszczania przez Wielką Brytanię struktur Unii Europejskiej. Wielka Brytania opuściła Unię Europejską 31 stycznia 2020 o godz. 24:00 CET (o godzinie 23:00 czasu lokalnego – GMT). Do 21 marca 2019 zgodnie z traktatem lizbońskim terminem tym był 29 marca 2019, po czym, zgodnie z przyjętymi porozumieniami, do 10 kwietnia 2019 terminem był 12 kwietnia 2019, a do 28 października 2019 terminem był 31 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brexit jest realny, choć oznaczałby ogromne koszty dla UE oraz dla samych Brytyjczyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brexitowiec mos.

 przym. brexitowy

Wiktionary


brexitowiec

potocznie: zwolennik brexitu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Parlamentarzysta, chcąc dotrzeć do zaniepokojonych rozmiarem imigracji rodaków, paradoksalnie przysłużył się tylko brexitowcom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brexit m.

 przym. brexitowy

Wiktionary


brexitowy

→ brexit


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. związany z opuszczeniem Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Wiktionary

Patrz:

brexit

Przykłady

 (1.1) Na razie do poniedziałku May ma czas, żeby przedstawić parlamentowi poprawioną wersję umowy brexitowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brexit m., brexitowiec m.

Wiktionary


breza

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Breza – polskie nazwisko
  • Breza – herb szlachecki
  • Breza – gmina w Bośni i Hercegowinie
  • Breza – wieś w Bośni i Hercegowinie w gminie Breza
  • Breza – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w gminie Klana
  • Breza – wieś w Czarnogórze
  • Breza – wieś w Serbii
  • Breza – wieś w Słowenii
  • Breza – wieś w Chorwacji
  • Breza – wieś w Chorwacji

Wikipedia


brezencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od brezent

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brezent m.

 przym. brezentowy

Wiktionary


brezent

gruba tkanina nieprzemakalna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandekaandek, plecaków itp.;

Wiktionary

Brezent – gruba, mocna, wykonana z włókien naturalnych (np. bawełnianych, lnianych) tkanina impregnowana, używana do wyrobu nieprzemakalnej odzieży, namiotów, plandek, pokrowców i plecaków. Charakteryzuje się nieprzemakalnością i dużą wytrzymałością. W celu polepszenia właściwości, przy jej produkcji stosuje się impregnacje wodoodporną, ognioodporną i przeciwgnilną oraz dodatki włókien syntetycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na parking wjechała wojskowa ciężarówka kryta brezentem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛzɛ̃nt, AS: brezẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. brezencik mrz.

 przym. brezentowy

Wiktionary


brezentowy

przymiotnik od: brezent


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany, zrobiony z brezentu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urządzenia do akrobacji zostaną przykryte folią lub plandekami brezentowymi, tak, jak nakazuje instrukcja producenta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brezent m., brezencik m.

Wiktionary


brezno

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowej Słowacji

Wiktionary

Brezno (1927–1948 "Brezno nad Hronom"), niem. "Briesen", węg. "Breznóbánya") – miasto powiatowe w środkowej Słowacji, w kraju bańskobystrzyckim, w historycznym regionie Horehronie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. breźnianin, breźnianka

 przym. breźniański

Wiktionary


brezylia

przestarzale:
1. drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; cezalpinia, brezylka;
2. drewno lub kora brezylki - drzewa


SJP.pl


brezyliowate

podrodzina roślin obejmująca drzewa i pnące krzewy strefy tropikalnej i subtropikalnej; brezylkowate


SJP.pl


brezyliowaty

o cechach brezyliowatych (podrodzina roślin)


SJP.pl


brezylka

drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; cezalpinia, brezylia


SJP.pl

Br

Wikipedia


brezylkowate

podrodzina roślin obejmująca drzewa i pnące krzewy strefy tropikalnej i subtropikalnej; brezyliowate


SJP.pl


brezylkowaty

o cechach brezylkowatych (podrodzina roślin)


SJP.pl


breń

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Breń – wieś w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Olesno
  • Breń – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra
  • Breń – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik
  • Breń – rzeka, dopływ Wisły
  • Breń – kanał, dopływ Wisłoki
  • Breń – struga, dopływ Starej Regi
  • Breń – jezioro na Pojezierzu Dobiegniewskim, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

Wikipedia


breżniew

nazwisko, np. Leonid Breżniew (1906-1982), działacz komunistyczny, sekretarz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leonid Breżniew
  • Breżniew... ujrzałem śmierć na scenie

Wikipedia


breżniewizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. hist. system polityczny panujący w ZSRR gdy u władzy był Leonid Breżniew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. breżniewizacja ż.

Wiktionary


breżniewowski

taki jak u Breżniewa, charakterystyczny dla Breżniewa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z postacią radzieckiego przywódcy Leonida Breżniewa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Breżniew mos.

 przym. Breżniewowski

Wiktionary


brian

[czytaj: brajan] obce imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stopniowo władzę Briana uznały niemal wszystkie plemięemiona iryjskie, a nawet szereg osiedli skandynawskich.

Wiktionary


briand

[czytaj: briJĄ lub brian] nazwisko


SJP.pl


briard

owczarek francuski briard – rasa psów pasterskich i zaganiających


SJP.pl


briańsk

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego;

Wiktionary

Briańsk (ros. Брянск) – miasto obwodowe w zachodniej części Rosji, nad Desną, w pobliżu granicy z Białorusią i Ukrainą. Leży na obszarze historycznej Siewierszczyzny.

Ważny węzeł kolejowy, ośrodek przemysłowy, naukowy (4 szkoły wyższe) i kulturalny (2 muzea). Według spisu powszechnego z 2010 roku miasto liczyło 415 721, a okręg miejski 435 245 mieszkańców. W 2015 roku było to odpowiednio 407 256 i 426 255 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie wojny Zygmunta III z Moskwą płk Aleksander Lisowski na czele ok. tysiąca żołnierzy wkroczył na Siewierszczyznę i obległ Briańsk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. briańszczanin m., briańszczanka ż., Briańszczyzna ż.

 przym. briański

Wiktionary


briański

→ Briańsk


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Briańskiem, dotyczący Briańska

Wiktionary

Patrz:

Briańsk

Powiązane:

 rzecz. Briańsk m., briańszczanin mos., briańszczanka ż.

Wiktionary


briańszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Briańska; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Briańsk mrz.

:: fż. briańszczanka ż.

 przym. briański

Wiktionary


briańszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Briańska; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Briańsk ż.

:: fm. briańszczanin mos.

 przym. briański

Wiktionary


bric-à-brac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. zbiór przedmiotów o charakterze antykwarycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Doroczny i tradycyjny jarmark na szynki rozpoczął się wczoraj na bulwarze Richard-Lenoir, trwa z wielkiem ożywieniem i zakończy się pojutrze wieczór; obok niego odbywa się też jarmark tzw. bric-à-brac'ów (…).

Wiktionary


bricolage

[czytaj: brikoLAŻ] majsterkowanie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bricolage (album) – płyta Amona Tobina.
  • Bricolage (religioznawstwo) – hipoteza naukowa z zakresu teorii religii.
  • Bricolage (cms) – system zarządzania treścią.
  • Bricolage – technika w sztuce.

Wikipedia


brics

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. ekon. grupa współpracujących krajów rozwijających się: Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;

Wiktionary

BRICS (ang. "Brazil, Russia, India, China, South Africa") – organizacja międzyrządowa składająca się z dziesięciu państw członkowskich: Brazylii, Rosji, Indii, Chin, Republiki Południowej Afryki, Egiptu, Etiopii, Indonezji, Iranu i Zjednoczonych Emiratów Arabskich, a od szczytu w Kazaniu w 2024 r. także z trzynastu państw partnerskich. Państwa BRICS zamieszkuje ok. 45% ludności świata, a ich łączny PKB według parytetu siły nabywczej stanowi ok. 40% światowego PKB, przewyższając udział G7.

Wikipedia


brideoreksja

[czytaj: brajdoreksja] obsesyjne odchudzanie się panny młodej przed ślubem


SJP.pl


bridge

[czytaj: bridż] muzyka: drugi temat chorusu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. środkowa część utworu jazzowego łącząca dwie skrajne części o podobnym charakterze

 (1.2) karc. brydż

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bridge (most) – urządzenie sieciowe
  • łącznik (ang. bridge) – element formy muzycznej
  • Adobe Bridge – oprogramowanie do zarządzania multimediami
  • bridge – oprogramowanie w systemie Linux służące do emulacji mostu sieciowego
  • brydż – gra karciana
  • Bridge – japońskie studio animacji
  • Bridge – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent
  • USS „Bridge” – dwa okręty US Navy
  • bridge piercing – rodzaj piercingu zlokalizowanego na twarzy
  • Frank Bridge – brytyjski kompozytor
  • Mark Bridge – australijski piłkarz
  • Wayne Bridge – angielski piłkarz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brʲit͡ʃ, AS: brʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydżysta mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łącznik, middle part

Wiktionary


bridges

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beau Bridges – amerykański aktor
  • Chloe Bridges – amerykańska aktorka
  • Elisa Bridges – amerykańska aktorka i modelka
  • Jeff Bridges – amerykański aktor i producent filmowy
  • Kevin Bridges – szkocki komik
  • Lloyd Bridges – amerykański aktor
  • Robert Bridges – angielski poeta
  • Thomas Bridges – angielski misjonarz i językoznawca
  • (4029) Bridges – planetoida
  • Bridges – album Adama Bałdycha i Helge Lien Trio
  • Bridges– album Josha Grobana
  • Bridges – singel Aliki

Wikipedia


bridgestone

[czytaj: bridżstołn] marka opon i firma


SJP.pl

Br

Wikipedia


bridgetown

[czytaj: bridżtałn] stolica Barbadosu


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Barbadosu;

Wiktionary

Bridgetown – stolica, główne miasto i największy port Barbadosu, nad Atlantykiem. Jedyny port wywozowy Barbadosu; leży na południowo-zachodnim krańcu wyspy, na wybrzeżu zatoki Charlisle.

Miasto zostało założone w 1628 r. przez Anglików i nosiło niegdyś nazwę "Miasto Świętego Michała" (Town of Saint Michael). W 1854 r. epidemia cholery pochłonęła około 20 tys. ofiar.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas rejsu po Karaibach zwiedziłem Bridgetown.

Wiktionary


bridż

czteroosobowa gra w karty 52-kartową talią, gdzie gracze parami rozgrywają partie złożone z licytacji i rozgrywki; brydż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) karc. gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś grywaliśmy w bridża w zimowe wieczory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bridżowiec mos., bridżysta mos., bridżystka ż.

 przym. bridżowy

Wiktionary


bridżista

osoba grająca w brydża; bridżysta, brydżysta


SJP.pl


bridżistka

→ bridżista; bridżystka, brydżystka


SJP.pl


bridżorama

urządzenie pokazujące kibicom mistrzostw brydżowych układ kart zawodników; brydżorama


SJP.pl


bridżowiec

rzadko: amator brydża; brydżowiec, brydżysta, bridżysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) karc. osoba grająca w bridża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twój dziadek, zapalony bridżowiec, jeździł nawet na turnieje bridżowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bridż mrz., bridżysta mos., bridżystka ż.

 przym. bridżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bridżysta

Wiktionary


bridżowy

związany z bridżem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) karc. dotyczący bridża, związany z bridżem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawodnicy z turnieju bridżowego zjedzą u nas obiad.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos., bridżysta mos., bridżystka ż.

Wiktionary


bridżyk

zdrobnienie od: bridż


SJP.pl


bridżysta

osoba grająca w brydża; brydżysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) karc. osoba grająca w brydża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku bridżystów już usiadło przy stolikach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos.

:: fż. bridżystka ż.

 przym. bridżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bridżowiec

Wiktionary


bridżystka

kobieta grająca w brydża; brydżystka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) karc. kobieta grająca w bridża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolejny raz polskie bridżystki zdobyły medale na mistrzostwach świata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos.

:: fm. bridżysta mos.

 przym. bridżowy

Wiktionary


brie

[czytaj: bri] miękki ser otrzymywany z mleka krowiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kulin. francuski ser pleśniowy wytwarzany z krowiego mleka, o delikatnej woni pleśńeśni oraz dymu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brie – gmina w regionie Bretania
  • Brie – gmina w regionie Midi-Pireneje
  • Brie – gmina w regionie Pikardia, w departamencie Aisne
  • Brie – gmina w regionie Pikardia, w departamencie Somma
  • Brie – gmina w regionie Poitou-Charentes, w departamencie Charente
  • Brie – gmina w regionie Poitou-Charentes, w departamencie Deux-Sèvres
  • Brie-Comte-Robert – gmina w regionie Ile-de-France
  • Brie Bella – amerykańska wrestlerka
  • Brie Larson – amerykańska aktorka
  • Alison Brie – amerykańska aktorka
  • Brie – region historyczny we Francji
  • brie – rodzaj sera

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wolę brie od camemberta.

Wiktionary


brief

[czytaj: brif] dokument zawierający założenia twórcze oraz najważniejsze dane dotyczące kampanii reklamowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) market. dokument zawierający zestaw założeń i istotnych informacji od klienta, stanowiący podstawę do tworzenia kampanii lub kreacji reklamowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brief – dokument dotyczący zamawianej kampanii reklamowej
  • Brief – miesięcznik o tematyce marketingowej i reklamowej
  • Brief – czytnik kanałów (rozszerzenie Mozilli Firefoxa)

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zbriefować dk.

 rzecz. briefing mrz.

Wiktionary


briefing

[czytaj: brifing] krótka konferencja prasowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odprawa dla dziennikarzy, rodzaj konferencji prasowej, zwykle na jeden temat

 (1.2) lotn. odprawa dla pilotów przed odlotem

Wiktionary

Briefing (wym. "brifing", również "briefing prasowy") – krótka konferencja prasowa, zwykle poświęcona jednemu problemowi lub sytuacji. Jest to narzędzie wykorzystywane w public relations. W szczególności korzystają z niej politycy. Może ono przybierać formę szybkiej prezentacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz po briefingu poczęstowano dziennikarzy kanapkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrʲifʲĩŋk, AS: brʹifʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brief mrz.

 czas. zbriefować

Wiktionary


briefować

[czytaj: brifować] przekazywać najistotniejsze informacje na dany temat


SJP.pl


brifkastla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynka pocztowa

Wiktionary


briftasza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. portfel

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. teczka na akta

Wiktionary


briftreger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. listonosz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) briftryger, briftriger

Wiktionary


briggs

[czytaj: brigz] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Briggs – jednostka osadnicza w USA, w stanie Oklahoma
  • Briggs Barry (ur. 1934) – żużlowiec nowozelandzki
  • Briggs Benjamin (1835–1872) – żeglarz amerykański
  • Briggs Henry (1561–1630) – matematyk angielski
  • Briggs Paul (ur. 1975) – bokser australijski
  • Briggs Shannon (ur. 1971) – bokser amerykański
  • Briggs Alfred (zm. 1925), Briggs Edward i Briggs John – założyciele Przędzalni w Markach
  • The Briggs – zespół punkrockowy z USA

Wikipedia


brighton

[czytaj: brajton] miasto w Anglii


SJP.pl

Brighton – miasto w południowej Anglii, w hrabstwie ceremonialnym East Sussex, w dystrykcie (unitary authority) Brighton and Hove, położone nad kanałem La Manche. Tworzy zwarty organizm miejski z sąsiednim Hove; łączna liczba mieszkańców obu miast wynosi 229 700 (2011). Zespół miejski, obejmujący także sąsiednie miasta Shoreham-by-Sea, Worthing i Littlehampton, liczy 474 485 mieszkańców (2011).

Wikipedia


brigida

imię żeńskie


SJP.pl


brigitte

[czytaj: briżit] obce imię żeńskie


SJP.pl


briks

typ gaźnika w silniku spalinowym


SJP.pl


brillante

[czytaj: briJĄT] określenie wykonawcze: błyskotliwie


SJP.pl


brindisi

[czytaj: brindiz-i] toast, pieśń biesiadna śpiewana w operach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto portowe i gmina we Włoszech, w Apulii, położone na Półwyspie Salentyńskim;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Apulii;

Wiktionary

([], Brundisium, Βρεντέσιον, mesapijskie "Brention") – miasto portowe i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, w prowincji Brindisi.

Nazwa miasta prawdopodobnie pochodzi od mesapijskiego słowa "brention", co znaczy „głowa jelenia” i zdaje się odnosić do naturalnego kształtu portu miasta, przypominającego głowę tego zwierzęcia. Od starożytnej nazwy miasta pochodzi określenie brązu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozwój takich ośrodków handlowych, jak Neapol, Gaeta, Amalfi, czy nawet Bari lub Brindisi, wiązał się z ich położeniem w miejscu przecinania się trzech wielkich kręgów ekonomicznych obszaru śródziemnomorskiego: bizantyjskiego, arabskiego i zachodnioeuropejskiego.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Brundyzjum

Wiktionary


brinkmanship

[czytaj: BRInkmanszyp] z angielskiego: balansowanie na krawędzi (wojny); w okresie zimnej wojny: stan, w którym niewielki incydent mógł doprowadzić do wybuchu konfliktu zbrojnego


SJP.pl


brio

określenie wykonawcze: żwawo, błyskotliwie, z werwą; brioso


SJP.pl

BRIO – słoweński kanał telewizyjny należący do przedsiębiorstwa Pro Plus. Został uruchomiony w 2013 roku.

Wikipedia


brioche

[czytaj: brjosz] francuskie ciastko drożdżowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zob. brioszka.

Wiktionary

Brioche, brioszka – francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce. Maślany "brioche" ma cechy charakterystyczne dla ciast. Istnieją liczne odmiany "brioche" ze względu na formę czy dodane składniki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsze wzmianki o brioche pojawiły się już w XV wieku, a na przestrzeni stuleci stawała się ona coraz bardziej bogata w masło i jajka, coraz bardziej popularna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brioszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brioszka

Wiktionary


briofag

zwierzę żywiące się mchem


SJP.pl


briofil

organizm żyjący w środowisku tworzonym przez skupiska mchów; organizm mcholubny


SJP.pl


briofilum

roślina z rodziny gruboszowatych o kwiatach zebranych w baldachogrona; żyworódka; płodnolist


SJP.pl


briolog

botanik zajmujący się mszakami


SJP.pl


briologia

dział botaniki zajmujący się mszakami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. dział botaniki, nauka o mszakach

Wiktionary

Briologia (gr. "bryon" – mech, "logos" – nauka) – nauka o mszakach (czyli o glewikach, wątrobowcach i mchach), jeden z działów botaniki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. briolog

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót briol.

Wiktionary


briologiczny

→ briologia


SJP.pl

Patrz:

briologia

brioso

[czytaj: briozo] określenie wykonawcze: z werwą, z życiem; brio


SJP.pl


brioszka

śniadaniowe ciasto drożdżowe z charakterystycznym czopem na wierzchu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cuk. francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier, złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. brioche ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brioche

Wiktionary


brioszkowy

→ brioszka


SJP.pl

Patrz:

brioszka

brisbane

Br

Wikipedia


bristol

brystol;
1. biały wielowarstwowy karton wysokiej jakości, odporny na ścieranie;
2. potocznie: każdy karton do rysowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodniej Anglii;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrʲistɔl, AS: brʹistol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bristol mrz., brystol mrz.

 przym. bristolski

Wiktionary


bristolczyk

mieszkaniec Bristolu (miasta w Anglii)


SJP.pl


bristolka

mieszkanka Bristolu (miasta w Anglii)


SJP.pl


bristolski

przymiotnik od: Bristol


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bristolem, dotyczący Bristolu (miasta w Anglii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bristol mrz.

Wiktionary


britannia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) srebrzysty stop metali zawierający 92% cyny, 6% antymonu i 2% miedzi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Britannia (Brytania) – nazwa stosowana przez Rzymian w odniesieniu do dwóch największych Wysp Brytyjskich:
    • Britannia Hibernia – historyczna, nadana przez Rzymian, nazwa Irlandii (wyspy)
    • Britannia Maior – historyczna, nadana przez Rzymian, nazwa Wielkiej Brytanii (wyspy)
  • Britannia – personifikacja narodowa Wielkiej Brytanii
    • Britannia – motyw zdobniczo-propagandowy umieszczany na rewersach niektórych monet brytyjskich
  • Britannia – seria brytyjskich monet bulionowych
  • Britannia – stop metali zawierający 92% cyny, 6% antymonu i 2% miedzi
  • Britannia – epos John Ogilviego
  • Bristol Britannia – brytyjski samolot pasażerski
  • HMY Britannia – dawny jacht królowej Elżbiety II
  • Britannia Beuthen – pierwsza nazwa śląskiego klubu piłkarskiego Beuthener SuSV
  • FC Britannia XI – gibraltarski klub piłkarski

Wikipedia


britney

[czytaj Brytnej] obce imię żeńskie


SJP.pl


britpop

nurt muzyczny z Wielkiej Brytanii z lat 90.; brit pop


SJP.pl


britpopowy

→ britpop


SJP.pl

Patrz:

britpop

britten

[czytaj: britn] nazwisko


SJP.pl


briusow

nazwisko


SJP.pl


brixit

potocznie: wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej; brexit


SJP.pl


brizol

smażona polędwica wołowa lub końska; bryzol


SJP.pl


brnenka

mieszkanka Brna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brno n.

:: fm. brneńczyk mos.

 przym. brneński

Wiktionary


brneńczyk

mieszkaniec Brna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brno n.

:: fż. brnenka ż.

 przym. brneński

Wiktionary


brneński

przymiotnik od: Brno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Brna, związany z Brnem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na cześć skutecznej obrony w 1653 roku w każdym brneńskim kościele wisi obraz Matki Bożej […]

 (1.1) Brno jest pełne lokalnych patriotów, którzy dumni są z tego, że potrafią mówić brneńską hantyrką (dialektem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrnɛ̃j̃sʲci, AS: brnẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brno n., brneńczyk mos., brnenka ż.

Wiktionary


brnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|brnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brnąć

Wiktionary


brno

miasto w Czechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Czechach;

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 2889;

Wiktionary

Brno (, Brünn, Bruna, dawna nazwa polska "Berno") – miasto statutarne na Morawach w Czechach, położone w południowo-wschodniej części kraju u zbiegu rzek Svratki i Svitavy. Największe miasto Moraw, stolica kraju południowomorawskiego. Z populacją wynoszącą ponad 400 tys., Brno zajmowało w 2024 roku drugie miejsce pod względem liczby ludności wśród czeskich miast, ustępując jedynie stołecznej Pradze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brno jest pełne lokalnych patriotów, którzy dumni są z tego, że potrafią mówić brneńską hantyrką (dialektem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brnɔ, AS: brno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brneńczyk mos., brnenka ż.

 przym. brneński

Wiktionary


brnąć

posuwać się z trudem, często po grząskim, błotnistym terenie; wchodzić w coś coraz głębiej


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabrnąć)

 (1.1) z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

 (1.2) być w niekorzystnej sytuacji, z której ciężko znaleźć wyjście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciężarówka mozolnie brnęła przez zaspy śnieżne.

 (1.1) A my brniemy i brniemy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: brnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brnięcie n., wybrnięcie n., przebrnięcie n., zabrnięcie n.

 czas. wybrnąć dk., przebrnąć dk., zabrnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brodzić

Wiktionary


bro

rzeczownik

 (1.1) slang. piwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bro – franko-prowansalska nazwa gminy Broc
  • Bro – miejscowość
    • Bro – stacja kolejowa w Bro
  • B.R.O – polski raper
  • Bro – duński solista
  • Nicolas Bro – duński aktor
  • (10128) Bro – planetoida
  • Big Bro
  • Braux
  • Breau
  • Breaux
  • Broe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idziesz z nami na bro?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ, AS: bro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bronek, bronks

Wiktionary


broadcastingowy

→ broadcasting [czytaj: brołdkastingowy]


SJP.pl


broadway

[czytaj: brodłej] ulica w Nowym Jorku, na której znajduje się wiele prestiżowych teatrów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Broadway – ulica w Nowym Jorku biegnąca wzdłuż dzielnicy Manhattan
  • Broadway – zespół teatrów na Manhattanie zgrupowany wokół ulicy Broadway
  • Broadway – procesor produkcji IBM użyty w konsoli Wii
  • Teatr Broadway – praski teatr
  • Broadway – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Lee
  • Broadway – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Warren
  • Broadway – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Rockingham
  • Broadway – miejscowość w hrabstwie Somerset (Anglia)
  • Broadway – miejscowość w hrabstwie Worcestershire (Anglia)
  • Broadway – stacja metra w Nowym Jorku na Astoria Line
  • Broadway – stacja metra w Nowym Jorku na Crosstown Line

Wikipedia


broadwayowski

[czytaj: brodłejowski] dotyczący Broadwayu, ulicy w Nowym Jorku, przy której mieszczą się główne teatry komercyjne


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Broadwayu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teatr broadwayowski musi mieć minimum 500 miejsc siedzących na widowni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Broadway m.

Wiktionary


brobdingnag

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) liter. fantastyczna kraina olbrzymów, gdzie wszystko jest ogromne z Podróży Guliwera Jonathana Swifta

Wiktionary


broca

[czytaj: broKA] nazwisko


SJP.pl


broch

potocznie:
1. żeński organ płciowy; pipa, picza, kuciapa;
2. w wyrażeniu: nie twoja brocha - to cię nie dotyczy, nie twój interes


SJP.pl

Broch ( broch) – typ kamiennych budowli o kształcie masywnej wieży, wznoszonych w epoce żelaza i datowanych na pierwsze wieki n.e. Wszystkie budowle tego typu znajdują się na terenie Szkocji, w większości na Wyspach Szetlandzkich.

Brochy usytuowane są zwykle na płaskim terenie w pobliżu wybrzeża morskiego, budowane były z lokalnego kamienia bez użycia zaprawy. Były budynkami obronnymi, nie jest jednak jasne, czy były zamieszkiwane, czy też używane były tylko w momentach zagrożenia.

Wikipedia


brocha

potocznie:
1. żeński organ płciowy; pipa, picza, kuciapa;
2. w wyrażeniu: nie twoja brocha - to cię nie dotyczy, nie twój interes


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. sprawa, interes

 (1.2) pot. żeński narząd płciowy, pochwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) broszka

 (1.2) cipa, broszka, picza, piczka

Wiktionary


brochantyt

minerał, zasadowy siarczan miedzi


SJP.pl

Brochantyt – minerał z gromady siarczanów. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego geologa i mineraloga André Brochanta de Villiers (1772-1840).

Wikipedia


brochaus

niemieckie wydawnictwo


SJP.pl


brochocki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Tomasz Brochocki − polski szlachcic, urzędnik staropolski
  • Rościsław Brochocki − polski malarz
  • Walery Brochocki − polski malarz

Wikipedia


brochowski

przymiotnik od: Brochów


SJP.pl


brochwicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Brochwicz-Lewiński (1902–1990) – oficer Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, mianowany przez prezydenta RP na uchodźstwie generałem brygady
  • Anna Raduchowska-Brochwicz (ur. 1963) – polska urzędniczka, ambasador RP w RPA (2012–2017), żona Wojciecha Brochwicza
  • Bronisław Brochwicz-Rogoyski (1861–1921) – polski architekt, przedstawiciel historyzmu
  • Janusz Brochwicz-Lewiński (1920–2017) – oficer Armii Krajowej, generał WP
  • Stanisław Brochwicz (1910–1941) – polski dziennikarz i pisarz, korespondent prasowy
  • Władysław Brochwicz (1901–1958) – polski aktor teatralny i filmowy
  • Wojciech Brochwicz (ur. 1960) – polski prawnik, pułkownik Straży Granicznej
  • Brochwicz (herb szlachecki) – polski herb szlachecki
  • Brochwicz III – polski herb szlachecki

Wikipedia


brochów

rodzaj obronnej wieży kamiennej, występującej na wybrzeżach zachodniej i północnej Szkocji, wznoszonej w epoce żelaza


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brochów – osiedle we Wrocławiu
  • Brochów – wieś w województwie mazowieckim w powiecie sochaczewskim, w gminie Brochów
  • Brochów – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim
  • Brochów – wąskotorowy przystanek kolejowy w Brochowie-Kolonii, w gminie Brochów, w powiecie sochaczewskim, w województwie mazowieckim
  • Brochów-Kolonia, Brochówka, Wrocław Brochów, Park Brochowski

Wikipedia


brockhaus

[czytaj: brokhałs] nazwisko


SJP.pl

Bibliographisches Institut & F.A. Brockhaus AG – grupa wydawnicza, która w niemieckim obszarze językowym jest powszechnie znana szczególnie z wydawnictw słowników i encyklopedii oraz leksykonów.

Wikipedia


brocki

→ Brok; broczański, brokowski


SJP.pl


broczanin

mieszkaniec Broku (miasta w Polsce); Brokowianin


SJP.pl


broczanka

mieszkanka Broku (miasta w Polsce); Brokowianka


SJP.pl


broczański

→ Brok; brocki, brokowski


SJP.pl


broczyno

Broczyno ( Brotzen) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek.

Wikipedia


broczyć

1. o krwi: ciec, wypływać (np. krew broczy z rany);
2. wydzielać krew (np. rana broczy krwią); krwawić


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) tracić krew, krwawić

 (1.2) (o krwi) ciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inni porównywają te dni do apokryfów, wsuniętych potajemnie między rozdziały wielkiej księgi roku, do palimpsestów, skrycie włączonych pomiędzy jej stronice, albo do tych białych nie zadrukowanych kartek, na których oczy, naczytane do syta i pełne treści, broczyć mogą obrazami i gubić kolory na tych pustych stronicach, coraz bladziej i bladziej, ażeby wypocząć na ich nicości, zanim wciągnięte zostaną w labirynty nowych przygód i rozdziałów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybroczyna ż., broczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwawić

Wiktionary


broda

1. wystająca część twarzy poniżej ust;
2. zarost poniżej ust, na podbródku i na szczękach;
3. u zwierząt:
a) pęk długiej sierści pod pyskiem;
b) pęk wystających piór na podgardlu lub na piersi (u ptaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. przednia część żuchwy człowieka

 (1.2) zarost na brodzie (1.1);

 (1.3) pszcz. grono pszczół skupionych przed wlotem do ula, wyglądem przypominające brodę (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • broda – dolna część twarzy
  • broda – rodzaj zarostu
  • Broda – film polski z 1974 roku
  • Broda – herb szlachecki
  • „Broda 53” – jeden z oddziałów Armii Krajowej
  • broda – określenie nieregularnej części drewna, powstałej przy ścince drzew lub podczas przerzynki na czole dłużycy lub kłody
  • Aleksander Broda (1899-1939) – żołnierz, kawaler Orderu Virtuti Militari
  • Aleksander Broda (ur. 1957) – historyk sztuki
  • Ania Broda (ur. 1973) – wokalistka, cymbalistka, kompozytorka, autorka tekstów
  • Bogdan Broda (1939-2012) – przedsiębiorca i mistrz Polski w zapasach
  • Czesław Broda (1885-1940) – ksiądz
  • Joszko Broda (ur. 1972) – muzyk i kompozytor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Andrzej przyszedł dziś do pracy z plasterastrem na brodzie.

 (1.2) W starożytnym Egipcie brody noszone były tylko przez najwyższych rangą mieszkańców. Faraonowie nosili fałszywe brody z drewna lub metalu, doczepiane do podbródka, co było symbolem władzy najwyższej.

 (1.3) W gorące wieczory pszczoły wylegają z gniazda tworząc na mostku charakterystyczne brody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔda, AS: broda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodacz m.

:: zdrobn. bródka ż.

 przym. brodaty

 czas. brodacieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podbródek

Wiktionary


brodacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|brodacieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔdaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: brodacẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brodacieć

Wiktionary


brodacieć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. porastać brodą, zarostem na twarzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈdat͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: brodaćėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broda ż., bródka ż., podbródek m., brodacenie n., zbrodacenie n., brodacz m., brodawka ż.

 czas. zbrodacieć dk.

 przym. brodaty

Wiktionary


brodacki

nazwisko


SJP.pl


brodacz

człowiek mający brodę, brodaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna, który nosi brodę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) kynol. pies rasy sznaucer miniaturowy, dawniej nazywany brodaczem monachijskim

 (2.2) ornit. nazwa systematyczna|Capitonidae|ref=tak., ptak z rodziny brodaczy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia przymknęła powieki i wywołała przed oczami duszy wizję brodacza, który trzyma ją w ramionach, pytając aksamitnie: „Dlaczego? Dlaczego?!”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdat͡ʃ, AS: brodač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broda ż., bródka ż.

:: fż. brodaczka ż.

 przym. brodaty

 czas. brodacieć

Wiktionary


brodaczka

krzaczkowaty porost występujący głównie na drzewach


SJP.pl


brodaczkowaty

oplątwa brodaczkowata - roślina bezkorzeniowa, o zwisających łodygach i drobnych niepozornych kwiatach, używana w tapicerstwie lub hodowana jako roślina ozdobna


SJP.pl


brodacznik

przylepek brodacznik - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


brodaczyk

ryba z rodziny wielocierniowatych, hodowana w akwariach


SJP.pl

Brodaczyk ("Monocirrhus polyacanthus") – gatunek tropikalnej, słodkowodnej ryby z rodziny Polycentridae. Jedyny przedstawiciel rodzaju "Monocirrhus". Bywa hodowany w akwariach.

Wikipedia


brodal

rodzaj ptaków z rodziny tukanowatych


SJP.pl


brodatość

cecha osoby lub zwierzęcia mającego brodę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest brodate; cecha tych, którzy są brodaci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brodaty

 przysł. brodato

Wiktionary


brodaty

mający zarost na dolnej części twarzy, u zwierząt: posiadający pęk sierści lub piór pod pyskiem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający zarost na dolnej części twarzy

 (1.2) u zwierząt: mający pęk sierści lub piór pod pyskiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie wierzę w zaprzaństwo templariuszy, oddawanie przez nich czci diabłu pod postacią brodatego kozła, Bafometa, i rytualne plucie na krzyż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈdatɨ, AS: brodaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broda ż., bródka ż., brodacz m., brodatość ż.

 czas. brodacieć

Wiktionary


brodawczaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od brodawczak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodawczak m.

Wiktionary


brodawczak

1. niezłośliwy nowotwór nabłonkowy;
2. rasa gołębia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) med. nowotwór łagodny wywodzący się z nabłonka, tworzący brodawkowate i bulwiaste struktury

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brodawczak splotu naczyniówkowego
  • brodawczak odwrócony jam nosa i zatok przynosowych
  • brodawczaki krtani
  • wirus brodawczaka ludzkiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powszechnie wiadomo, że brodawczaki mają zwykle etiologię wirusową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈdaft͡ʃak, AS: brodafčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodawka ż., brodaweczka ż., brodawkowatość ż.

:: zdrobn. brodawczaczek m.

 przym. brodawkowy, brodawkowaty

Wiktionary


brodawka

1. narośl na skórze;
2. zgrubienie na roślinach lub owocach;
3. sutek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze

 (1.2) med. większa, chorobowa wypukłość na skórze

Wiktionary

Brodawka (łac. "verruca") – grudkowa zmiana skórna, potocznie nazywana także kurzajką, znajdująca się na szerokiej podstawie, często o nierównej, hiperkeratotycznej powierzchni wywołana zakażeniem wirusem HPV (ang. "human papilloma virus"). Są zwykle niebolesne, a otaczająca brodawki skóra nie ulega stanowi zapalnemu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brodawczak m., brodawnik m., brodawczyca ż.

 przym. brodawkowy, brodawkowaty

 czas. brodacieć

Wiktionary


brodawkonos

rodzaj nietoperzy z rodziny brodawkonosowatych


SJP.pl

Brodawkonos ("Rhinopoma") – rodzaj ssaków z rodziny brodawkonosowatych (Rhinopomatidae).

Wikipedia


brodawkowany

brodawnica brodawkowana - gatunek owada z rodziny szarańczowatych


SJP.pl


brodawkowaty

1. wyglądający jak brodawka; pokryty brodawkami;
2. brzoza brodawkowata - gatunek brzozy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wyglądający jak brodawka, przypominający brodawkę, mający kształt brodawki

 (1.2) pokryty brodawkami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodawka ż., brodawczak mzw./mrz.

 przym. brodawkowy

Wiktionary


brodawkować

o roślinach: pokrywać się brodawkami na skutek infekcji


SJP.pl


brodawkowiec

1. brodawkowiec czysty - gatunek mchu;
2. rodzaj węży z rzędu łuskonośnych


SJP.pl


brodawkowy

przymiotnik od: brodawka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z brodawką, dotyczący brodawki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodawka ż., brodawczak mzw./mrz.

 przym. brodawkowaty

Wiktionary


brodawnica

brodawnica brodawkowana - gatunek owada z rodziny szarańczowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brodawnica (Bryodema) – rodzaj owadów
  • brodawnica (Verrucaria) – rodzaj grzybów

Wikipedia


brodawnik

roślina zielna z rodziny astrowatych (złożonych), o liściach zebranych w przyziemną rozetę, żółtych kwiatach i owocach zaopatrzonych w puch, występująca w Eurazji; dmuchawiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Leontodon|L.|ref=tak., roślina z rodziny astrowatych;

Wiktionary

Brodawnik ("Leontodon" L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Do rodzaju należy 41 gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i na pozostałym obszarze Europy. Na początku XXI wieku dowiedziono braku bliskiego pokrewieństwa między dwoma podrodzajami tu zaliczanymi i wyodrębniono jeden z nich jako rodzaj "Scorzoneroides". W Polsce rośnie pięć gatunków z tego rodzaju w tradycyjnym, szerokim ujęciu lub trzy w wąskim ujęciu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z obu stron każdéj drogi, szérokim pasem bielały bujne rumianki i wyższe od nich kwiaty marchewnika, słały się po drzewach fioletowe rohule, żółtymi gwiazdkami świéciły brodawniki i kurza ślepota, liliowe skabiozy polne wyléwały ze swoich stulistnych koron miodowe wonie, chwiały się całe lasy delikatnéj mietlicy, kosmate kwiaty babki stały na swoich wysokich łodygach, rumianością zawadiacką postawą stwierdzając, nadaną im nazwę kozaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodawka ż.

Wiktionary


brodawski

nazwisko


SJP.pl


brodecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Brodecki (1949–2010) – polski lekarz, łyżwiarz figurowy i polityk
  • Antoni Brodecki (1888–1948) – polski działacz chłopski i wojskowy
  • Baltazar Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Jan Kazimierz Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Kazimierz Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Piotr Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

Wikipedia


brodek

mech z rodziny płoniwowatych, którego dwa gatunki objęte są w Polsce ochroną


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brodek – rodzaj mchów Tortula Hedw.
  • Brodek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
  • Brodek – część wsi Olszowa w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia
  • Brodek – przysiółek wsi Mechnica w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś
  • Brodek – część wsi Oksa w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Oksa
  • Brodek – część wsi Bejsce w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Bejsce
  • Brodek – część dzielnicy Rój w Żorach
  • Brodek – struga, dopływ Brynicy
  • Brodek – struga, dopływ Iłżanki
  • Brodek – struga, dopływ Jaworki
  • Brodek – struga, dopływ Moskawy
  • Brodek – potok, dopływ Sanu

Wikipedia


broderia

rzeczy zdobione haftami


SJP.pl


broderie

rzeczy zdobione haftami


SJP.pl


brodiaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; bradiaga, bradziaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl


brodka

nazwisko


SJP.pl

Brodka, właśc. Monika Maria Brodka (ur. 7 lutego 1988 w Żywcu) – polska piosenkarka alternatywna, kompozytorka, autorka tekstów i gitarzystka. Członkini Akademii Fonograficznej ZPAV.

W 2004 zwyciężyła w finale trzeciej edycji programu telewizyjnego "Idol", po czym wydała debiutancki album studyjny pt. "Album", który uzyskał status złotej płyty w Polsce, sprzedając się w nakładzie 35 tys. egzemplarzy. Na koncie ma pięć albumów studyjnych oraz dziewięć Fryderyków.

Wikipedia


brodnia

narzędzie do połowu ryb; brodnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ryb. brodnik

Wiktionary

Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Brodnia – wieś sołecka w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Pęczniew. Leży na wschodnim brzegu zbiornika Jeziorsko.

Wieś królewska w starostwie sieradzkim w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) na widłach i szczeblastych żerdziach kołysały się za wiatrem wystawione na sprzedaż przez gdańskich Niemców sieci rybackie na rybę morską, jeziorną i rzeczną, więcierze i włoki, podrywki i saki, drygawice, skrzydlaki, wiraszki, suwaty, kłomie, żaki, brodnie, sieci z matnią, kątówki, i bez matni, wierzchówki, wszelkiego rodzaju wędy i osęki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdʲɲa, AS: brodʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brodnik

Wiktionary


brodnica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. wieś na Białorusi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Brodnica (; Strasburg in Westpreußen, "Strasburg an der Drewenz") – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu brodnickiego i gminy wiejskiej Brodnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔdʲˈɲit͡sa, AS: brodʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodniczanin m., brodniczanka ż.

 przym. brodnicki, podbrodnicki

Wiktionary


brodnicki

przymiotnik od: Brodnica


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Brodnicy, związany z Brodnicą

 (1.2) dotyczący Brodna, związany z Brodnem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔdʲˈɲit͡sʲci, AS: brodʹńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodniczanka ż., brodniczanin mos., Brodnica ż., Brodno n.

Wiktionary


brodniczanin

mieszkaniec Brodnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brodnicy

 (1.2) osoba pochodząca z Brodnicy, urodzona w Brodnicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brodnica ż.

:: fż. brodniczanka ż.

 przym. brodnicki

Wiktionary


brodniczanka

mieszkanka Brodnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brodnicy

 (1.2) kobieta pochodząca z Brodnicy, urodzona w Brodnicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W najbliższy wtorek wszystkie brodniczanki zapraszamy na bezpłatną mammografię.

 (1.2) Ciotka Emilia z urodzenia jest brodniczanką, ale od lat mieszka w Toruniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brodnica ż.

:: fm. brodniczanin mos.

 przym. brodnicki

Wiktionary


brodnik

narzędzie do połowu ryb; brodnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ryb. narzędzie połowowe do połowów w płytkiej wodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieli mocne brodniki, a tymi znowu wygarniali piskorze (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdʲɲik, AS: brodʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brodnia

Wiktionary


brodno

Brodno (niem. "Breitenau") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska.

Wikipedia


brodofiasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. żart. brodacz

Wiktionary


brodowicz

nazwisko


SJP.pl

Brodowicz - polskie nazwisko. Na początku lat 90. nosiło je ponad 900 osób.

Wikipedia


brodowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brodowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Świercze
  • Brodowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów
  • Brodowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Iłowo-Osada
  • Brodowo – przysiółek wsi Giże w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
  • Brodowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
  • Brodowo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
  • Brodowo-Bąboły, Brodowo-Kuce, Brodowo-Wity

Wikipedia


brodowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brodowski – miasto w Brazylii, w stanie São Paulo
  • Aleksander Brodowski (1794–1865) – polski działacz gospodarczy i polityczny, ziemianin, oficer
  • Aleksander Brodowski (1856–1899) – polski inżynier kolejowy, pracujący w Brazylii
  • Antoni Brodowski (1784–1832) – polski malarz-portrecista, przedstawiciel klasycyzmu
  • Feliks Brodowski (1864–1934) – polski pisarz, krytyk literacki, publicysta i nowelista
  • Józef Brodowski (ok. 1780–1853) – polski malarz
  • Józef Brodowski (1828–1900) – polski malarz
  • Karsten Brodowski (ur. 1985) – niemiecki wioślarz
  • Paweł Brodowski (ur. 1947) – polski muzyk i dziennikarz muzyczny,
  • Piotr Brodowski (ur. 1989) – polski szachista
  • Tadeusz Brodowski (1821–1848) – polski malarz
  • Włodzimierz Brodowski (1823–1903) – polski lekarz, specjalista anatomii patologicznej, profesor zwyczajny

Wikipedia


brodski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Brodski – rosyjski skrzypek
  • Boris Brodski – radziecki scenarzysta
  • Iosif Brodski – rosyjski poeta i eseista
  • Isaak Brodski – rosyjski malarz
  • Wadim Brodski – ukraiński skrzypek

Wikipedia


brodwino

dzielnica mieszkaniowa Sopotu


SJP.pl

Brodwino (kaszb. "Brodwino") – północno-zachodnie osiedle Sopotu, otoczone z trzech stron Trójmiejskim Parkiem Krajobrazowym, od wschodu graniczy z Kamiennym Potokiem. Nazwa pochodzi od słowa „brodzić”, czyli przechodzić przez rzekę brodem w miejscu płycizny, i odwołuje się do płynącego tu Kamiennego Potoku.

Wikipedia


brody

1. wystająca część twarzy poniżej ust;
2. zarost poniżej ust, na podbródku i na szczękach;
3. u zwierząt:
a) pęk długiej sierści pod pyskiem;
b) pęk wystających piór na podgardlu lub na piersi (u ptaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce

 (1.2) geogr. toponim, nazwa dwóch miejscowości na Ukrainie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brody – miasto w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody
  • Brody – część miasta Opole
  • Brody – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola
  • Brody – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Sulechów
  • Brody – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
  • Brody – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska
  • Brody – część wsi Węgrzce Wielkie w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
  • Brody – część wsi Pomiechówek w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie. Pomiechówek
  • Brody – część wsi Sobienki w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck
  • Brody – część wsi Rudowo w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
  • Brody – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Płońsk
  • Brody – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdɨ, AS: brody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bród m., brodowianin m., brodowianka ż.

 przym. brodowy, brodowski, brodzki

Wiktionary


brodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|brodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: broʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bród m., brodzik m., brodzące nmos.

 czas. brodzić ndk.

Wiktionary


brodziak

nazwisko


SJP.pl


brodzianin

mieszkaniec Brodów (miasta w Polsce)


SJP.pl


brodzianka

mieszkanka Brodów (miasta w Polsce)


SJP.pl


brodziec

ptak wędrowny z rodziny bekasowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z rodziny bekasowatych rodzaju nazwa systematyczna|Tringa|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brodziec – wieś na Ukrainie
  • Brodziec – struga, dopływ Mołstowy
  • Brodziec – struga, dopływ Pulwy
  • brodźce (ptaki)
  • brodziec ciemnorzytny
  • brodziec piskliwy
  • brodziec żółtonogi
  • brodziec piegowaty
  • brodziec śniady
  • brodziec pławny
  • brodziec plamisty
  • brodziec samotny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑɛt͡s, AS: broʒ́ec

Wiktionary


brodziecki

→ Brójce; brójecki


SJP.pl


brodzik

1. płytki basen dla dzieci;
2. płytki basenik pod prysznicem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naczynie pod prysznicem (płytka wanna) zbierające wodę z natrysku

 (1.2) sport. płytki basen, przeznaczony dla dzieci

Wiktionary

Brodzik – płytki basen dla dzieci. Termin ten określa również niewielki zbiornik z wodą stanowiący element kabiny prysznicowej, służący do zbierania wody z natrysku, a także zagłębienie do obmycia nóg przed wejściem na basen.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On jest zajęty zakładaniem brodzika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑik, AS: broʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bród m., brodzenie n., brodzące nmos.

 czas. brodzić ndk.

Wiktionary


brodzikowy

→ brodzik


SJP.pl

Patrz:

brodzik

brodziszów

Brodziszów ( Dittmannsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie.

W latach 1945–1946 wieś należała i była siedzibą gminy Brodziszów, po jej likwidacji w gminie Zwrócona, po reformie administracyjnej w latach 1954-1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brodziszów, po jej zniesieniu w gromadzie Zwrócona. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia


brodzisław

imię męskie


SJP.pl

Brodzisław, Brocsław, Barcsław, Barcław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Brodzi-" ("brodzić") i "-sław" ("sława, chwała"). Być może znaczyło "ten, kto pławi się w chwale".

Brodzisław imieniny obchodzi: 25 stycznia, 30 maja i 1 sierpnia.

Wikipedia


brodzisława

imię żeńskie


SJP.pl


brodzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brodzisławy lub z nią związany


SJP.pl


brodzisławostwo

Brodzisław z małżonką; Brodzisławowie


SJP.pl


brodzisławowie

imię męskie


SJP.pl


brodzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brodzisława lub z nim związany


SJP.pl


brodziuszka

brodziuszka wiechowata - gatunek rośliny z rodziny akantowatych


SJP.pl


brodzić

chodzić po czymś podmokłym, rzadziej sypkim


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) chodzić po czymś grząskim

 (1.2) chodzić w płytkiej wodzie

 (1.3) przen. książk. chodzić nurzając nogi w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myśliwi brodzili po bagnach.

 (1.2) Mały Jacuś zdjął buty i brodził po kałużach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑit͡ɕ, AS: broʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bród m., brodzik m., brodzenie n., brodzące nmos.

Wiktionary


brodziński

nazwisko


SJP.pl


brodzki

przymiotnik od: Brody (jedna z wielu wsi w Polsce)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Brodów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Most Brodzki (Weistritz Brücke)
  • Gazeta Brodzka
  • Zalew Brodzki
  • Synagoga Brodzka w Odessie
  • Powiat brodzki
  • Rejon brodzki
  • Tama Brodzka
    • Tama Brodzka (stacja kolejowa)
  • Bródzki
  • Alina Brodzka-Wald
  • Ewa Brodzka
  • Henryk Brodzki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brody lm.

Wiktionary


brodzące

rząd obejmujący ponad sto gatunków przeważnie dużych ptaków wodno-błotnych, o wysokich nogach, dostosowanych do swobodnego brodzenia po bagnach i płytkich wodach, oraz o długim dziobie ułatwiającym wyszukiwanie pożywienia (wyłącznie zwierzęcego) z podłoża; należą do niego między innymi: bociany, czaple, ibisy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Ciconiiformes|Bonaparte|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, obejmuje gatunki wodno-błotne, w większości wędrowne;

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy czynny od brodzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część gatunków brodzących gnieździ się w koloniach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodzenie n., brodzik mrz., bród mrz.

 czas. brodzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocianowce, bocianowe

Wiktionary


brodzący

o cechach brodzących (rząd ptaków)


SJP.pl


brodźcowaty

biegus brodźcowaty - gatunek ptaka z rodziny bekasowatych


SJP.pl


brodźczyk

rodzaj ptaków z rodziny bekasowatych


SJP.pl


brogowy

przymiotnik od: bróg


SJP.pl


brogsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) buty z charakterystycznymi ażurowymi perforacjami i zwykle także rozetowym zdobieniem na nosku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brogsy pełne mają ząbkowania wzdłuż tych krawędzi, które ozdobione są dziurkowaniem, wybity na nosku wzór, zwany medalionem, a nosek jest nakładany i ma kształt skrzydełek.

 (1.1) Brogsy w wersji spectator wykonane są ze skóry w dwóch kolorach, zwykle białym i czarnym lub brązowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ćwierćbrogsy nmos., półbrogsy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) golfy, szkoty

Wiktionary


broholmer

rasa psów z grupy molosów; mastif duński


SJP.pl

Broholmer – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa, wyhodowana w średniowiecznej Danii. Psy tej rasy wykorzystywano do polowań i stróżowania. Wymarła w pierwszej połowie XX wieku, następnie została zrekonstruowana przez hodowców. Obecnie jej przedstawiciele pełnią funkcję psów do towarzystwa, stróżujących i obronnych.

Wikipedia


broić

psocić, płatać figle, bawić się, przeszkadzając; dawniej: czynić coś złego


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbroić)

 (1.1) niedokonany od|zbroić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔjit͡ɕ, AS: broi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brojenie n.

Wiktionary


brojce

wieś w Polsce


SJP.pl

Brojce ( Broitz) – wieś gminna w Polsce położona w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie gryfickim, w gminie Brojce.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brojce. 2 września 2013 r. wieś miała 1287 mieszkańców.

Brojce leżą na Równinie Gryfickiej, we wschodniej części Pobrzeża Szczecińskiego.

Wikipedia


brojecki

→ Brojce


SJP.pl

Patrz:

Brojce

brojek

nazwisko


SJP.pl


brojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|broić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. broić

Wiktionary


brojler

intensywnie tuczona kura, kaczka, gęś (także indyk lub królik), przeznaczona na ubój


SJP.pl

Brojlery – młody, bardzo intensywnie tuczony (w zamknięciu) drób, przeznaczony na ubój.

Określenie to stosuje się dla drobiu (kurczęta, kaczki, indyki, gęsi) oraz królików. Brojlery osiągają szybki przyrost masy w krótkim czasie, dzięki czemu są stosunkowo tanie w produkcji i hodowane na skalę przemysłową.

Wikipedia


brojlernia

zakład zajmujący się hodowlą brojlerów


SJP.pl

Br

Wikipedia


brojlerowy

→ brojler


SJP.pl

Patrz:

brojler

brok

drobny śrut myśliwski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brok – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brok.

Uzyskał lokację miejską w 1501 roku, zdegradowany w 1870 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1922 roku. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie ostrołęckim, obwodzie ostrołęckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔk, AS: brok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broczanin m., broczanka ż.

 przym. brocki, broczański

Wiktionary


brokacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od brokat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie brokat, lecz tylko mały brokacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brokat m.

Wiktionary


brokat

1. świecące, drobne płatki służące do ozdoby;
2. jedwabna tkanina przetykana złotą nitką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) połyskliwe drobinki używane m.in. do zdobienia przedmiotów oraz do produkcji kosmetyków upiększających;

 (1.2) włók. kraw. jedwabna tkanina z wypukłym, wzorem, przetykana złotą lub srebrną nicią;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brokat (tkanina)
  • brokat (ozdoba)
  • Brokat – polski serial obyczajowy platformy Netflix z 2022 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔkat, AS: brokat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brokatowy

 rzecz. brokacik mrz.

Wiktionary


brokatela

gruba tkanina jedwabna lub przetykana jedwabiem, z wypukłym wzorem z nici srebrnych lub złotych; brokat


SJP.pl

Brokatela, brukatela (fr. "brocatelle", wł. "brocatello") – gruba, półjedwabna, wzorzysta tkanina dekoracyjna, wielowątkowa i dwuosnowowa.

Tło brokatelli tkano zazwyczaj splotem rządkowym, a wzór atłasowym. Wzór posiadał charakterystyczny lekki relief, który otrzymywano przez zastosowanie grubego lnianego wątku podstawowego oraz przez odpowiednie naciągnięcie osnów i wątków.

Wikipedia


brokatowo

→ brokatowy


SJP.pl

Patrz:

brokatowy

brokatowy

związany z brokatem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) włók. kraw. zrobiony z brokatu (tkaniny)

 (1.2) zawierający brokat, pokryty brokatem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brokat mrz.

Wiktionary


broker

osoba zajmująca się pośrednictwem w transakcjach handlowych lub finansowych; pośrednik, agent, makler


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) finans. osoba zajmująca się pośrednictwem w transakcjach towarowych, pieniężnych, frachtowych lub ubezpieczeniowych

Wiktionary

Broker – wieloznaczne pojęcie używane na rynku finansowym i kapitałowym w kilku kontekstach znaczeniowych. W najbardziej generalnym ujęciu brokerem jest podmiot (osoba prawna, osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) świadczący określone usługi (z reguły pośrednictwa) działający na cudzy rachunek (w przeciwieństwie do np. dealera, czyli podmiotu działającego na własny rachunek).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔkɛr, AS: broker

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. brokerka ż.

 przym. brokerski

Wiktionary


brokerka

1. kobieta zajmująca się pośrednictwem w transakcjach handlowych lub finansowych; pośredniczka, agentka;
2. pośrednictwo handlowe lub finansowe, zajęcie brokera


SJP.pl


brokerski

→ broker


SJP.pl

Patrz:

broker

brokerstwo

zajęcie brokera


SJP.pl


brokowianin

mieszkaniec Broku (miasta w Polsce); Broczanin


SJP.pl


brokowianka

mieszkanka Broku (miasta w Polsce); Broczanka


SJP.pl


brokowski

→ Brok; broczański, brocki


SJP.pl


brokuł

jednoroczna roślina warzywna z rodziny krzyżowych (kapustowatych), mająca liczne zielone kwiatostany (tzw. róże), spożywane wraz z pędem i liśćmi; brokuł włoski, kapusta szparagowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub pot. męskozwierzęcy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Brassica oleracea|var=italica|L.|ref=tak., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

 (1.2) spoż. kulin. jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)

Wiktionary

Brokuł, kapusta szparagowa ("Brassica oleracea" var. "italica" Plenck) – odmiana kapusty warzywnej. Jest rośliną jednoroczną należącą do rodziny kapustowatych, []. Był powszechnie uprawiany w starożytnej Grecji i Rzymie, pod nazwą cyma. Znany jest wyłącznie z uprawy, nie występuje na stanowiskach naturalnych. Nazwa wywodzi się z włoskiego broccolo, zaś łaciński odpowiednik brachium oznacza gałąź, ramię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na obiad zjemy brokuły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔkuw, AS: brokuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brokułowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kapusta szparagowa

Wiktionary


brokułek

zdrobnienie od: brokuł


SJP.pl


brokułowy

→ brokuł


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do brokułu

 (1.2) kulin. zrobiony z brokułu, zawierający brokuły

Wiktionary

Patrz:

brokuł

Przykłady

 (1.2) Zjesz trochę zupy brokułowej?

 (1.2) Tortellini w sosie brokułowym jest bardzo smaczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔkuˈwɔvɨ, AS: brokuu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brokuł m., brokułek m.

Wiktionary


brokuły

potrawa z jadalnych kwiatostanów i łodyg brokułu


SJP.pl


brol

nazwisko


SJP.pl


brolly

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) turyst. namiot lub osłona przeciwdeszczowa o konstrukcji parasola

Wiktionary


brom

pierwiastek chemiczny o symbolu Br


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

 (1.2) farm. pot. bromek potasu, środek uspokajający hamujący libido

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma brom?

 (1.2) Mówi się o tym, że brom pod postacią bromku potasu wykorzystywany był w wojsku. Miał on za zadanie stłumić napięcie seksualne u żołnierzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃m, AS: brõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bromek m., bromian m., bromowanie n.

 czas. bromować ndk.

 przym. bromowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Br

Wiktionary


bromal

oleista, bezbarwna ciecz; związek organiczny uzyskiwany w reakcji bromu z alkoholem


SJP.pl


bromance

[czytaj: bromans] bardzo bliska, nieseksualna relacja między mężczyznami; bromans


SJP.pl

Bromance – bliska, emocjonalna, nieseksualna relacja pomiędzy dwoma lub więcej mężczyznami, głębsza i bardziej intymna niż "friendship" (przyjaźń). Rosnąca popularność tego konceptu na początku XXI wieku postrzegana jest jako odzwierciedlenie zachodzących w społeczeństwie zmian, przede wszystkim zwiększonej otwartości na kwestie tożsamości płciowej i seksualności.

Wikipedia


bromans

bardzo bliska, nieseksualna relacja między mężczyznami; bromance


SJP.pl


bromansowy

→ bromans


SJP.pl

Patrz:

bromans

bromargiryt

minerał, bromek srebra


SJP.pl


bromatolog

specjalista zajmujący się żywnością (jej produkcją, przechowywaniem, przetwórstwem i obrotem)


SJP.pl


bromatologia

dziedzina nauki zajmująca się żywnością: produkcją, przechowywaniem, przetwórstwem i obrotem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się badaniem żywności;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostępnych jest także kilka czasopism zajmujących się bromatologią, chociaż czasami nazywają siebie pismami o "żywieniu", "dietetyce" i nie zawsze używają słowa "bromatologia" w swoich artykułach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃matɔˈlɔɟja, AS: brõmatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bromatolog m.

 przym. bromatologiczny

Wiktionary


bromatologiczny

→ bromatologia


SJP.pl

Patrz:

bromatologia

bromawy

kwas bromawy - jeden z tlenowych kwasów bromu; kwas bromowy(III), hydroksydooksydobrom


SJP.pl


bromber

regionalnie: jeżyna


SJP.pl


bromboszcz

nazwisko


SJP.pl


brombrać

potocznie: odbywać stosunek płciowy; bzykać, dmuchać, rżnąć, ciupciać


SJP.pl


bromek

sól kwasu bromowodorowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek bromu jednowartościowego, sól kwasu bromowodorowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Problem szkodliwości dla zdrowia resztkowych pozostałości bromku metylu w produktach dezynsekowanych musi być rozpatrywany w dwu aspektach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brom m., bromian m., bromin m., bromowanie n., debromowanie n.

 czas. bromować ndk., debromować ndk.

 przym. bromowy, bromianowy, bromkowy

 temsłow. bromo-

Wiktionary


bromelia

rodzaj roślin z rodziny ananasowatych, do którego zalicza się około pięćdziesięciu gatunków, występuje w Ameryce Południowej i Środkowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) Bromelia - rodzaj roślin z bromeliowatych o długich sztywnych liściach ustawionych w rozety

Wiktionary

Bromelia ("Bromelia" L.) – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny bromeliowatych ("Bromeliaceae"), występujących w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej. Do tego rodzaju zaliczanych jest około 60 gatunków roślin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈmɛlʲja, AS: brõmelʹi ̯a

Wiktionary


bromelina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. kombinacja różnych enzymów z grupy proteaz wspomagających trawienie białek;

Wiktionary

Bromelina, bromelaina – mieszanina enzymów proteolitycznych wytwarzana przez rośliny naz rodzaju bromeliowatych. Ananasy zawierają co najmniej pięć enzymów znanych pod wspólną nazwą bromeliny, dwa główne enzymy określane są jako bromeliny A i B. Wytwarzanie przez rośliny enzymów proteolitycznych jest strategią obronną przed larwami owadów, dla których są one toksyczne.

Wikipedia


bromeliowate

rodzina roślin jednoliściennych licząca około 2000 gatunków, głównie z wilgotnych lasów Ameryki Południowej i Północnej; ananasowate, zapylcowate


SJP.pl

Bromeliowate, ananasowate, zapylcowate ("Bromeliaceae" Juss.) – rodzina roślin jednoliściennych. Należy tu około 1,7 tys. gatunków skupionych w 55–57 rodzajów. Niemal wszystkie, z jednym tylko wyjątkiem ("Pitcairnia feliciana" – endemit wyżyny Futa Dżalon w Gwinei w zachodniej Afryce), występują w Ameryce Południowej i Północnej, głównie w strefie tropikalnej. Najdalej na północy bromeliowate sięgają do Wirginii i Teksasu, najdalej na południu rosną w środkowej Argentynie i Chile.

Wikipedia


bromeliowaty

o cechach bromeliowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


bromiak

ciało kopalne, w skład którego wchodzi brom


SJP.pl


bromian

sól kwasu bromowego


SJP.pl


bromiany

sól kwasu bromowego


SJP.pl


bromin

sól kwasu bromowego, w której brom ma wartościowość III


SJP.pl


bromirski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Bromirski – polski urzędnik
  • Jerzy Bromirski – polski inżynier
  • Józef Bromirski – polski działacz niepodległościowy
  • Wiktor Bromirski – polski urzędnik

Wikipedia


bromki

sól kwasu bromowodorowego


SJP.pl

Bromki – grupa nieorganicznych związków chemicznych, soli kwasu bromowodorowego (HBr). Brom w bromkach jest zawsze jednowartościowy (występuje w postaci anionu bromkowego), np. bromek sodu, bromek potasu, bromek magnezu, bromek żelaza(III) czy bromek srebra.

Wikipedia


bromkowy

→ bromek


SJP.pl

Patrz:

bromek

bromlit

minerał będący izomorficzną mieszaniną węglanu baru i węglanu wapnia, krystalizujący w układzie trójskośnym; alstonit


SJP.pl


bromoaceton

ciekły związek organiczny, stosowany jako bojowy środek trujący podczas I wojny światowej; martonit


SJP.pl

Bromoaceton – organiczny związek chemiczny, stosowany jako drażniący bojowy środek trujący z grupy lakrymatorów.

Jest cieczą o temperaturze wrzenia (z rozkładem) 409 K (136 °C). Jest mało trwały chemicznie. Polimeryzuje podczas przechowywania. Otrzymywany jest przez bromowanie acetonu.

Wikipedia


bromobenzen

bromek fenylu, bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu


SJP.pl

Bromobenzen (bromek fenylu) – organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna benzenu. Ciecz o dużej gęstości, prawie nierozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w etanolu, eterze i większości rozpuszczalników organicznych. Bromobenzen stosowany jest jako rozpuszczalnik oraz w syntezach organicznych. Otrzymywany przez bromowanie benzenu w obecności żelaza. Posiada przyjemny charakterystyczny zapach.

Wikipedia


bromocyjan

Bromocyjan – nieorganiczny związek chemiczny z grupy pseudohalogenów. Stosowany w czasie I wojny światowej jako bojowy środek trujący. Współcześnie używa się go jako odczynnik do sekwencjonowania peptydów poprzez selektywne zrywanie wiązań peptydowych powstałych z udziałem grup karboksylowych (koniec C) metioniny.

Wikipedia


bromoetan

związek chemiczny, pochodna etanu zawierająca w cząsteczce atom bromu


SJP.pl


bromoform

bezbarwna ciecz o zapachu podobnym do chloroformu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna metanu, bezbarwna ciecz o nieprzyjemnym zapachu;

Wiktionary

Bromoform ("tribromometan"), CHBr3 – organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, bromowa pochodna metanu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bromoformowy

Wiktionary


bromolej

technika fotograficzna


SJP.pl

Bromolej, metoda bromolejowa – jedna ze szlachetnych technik fotograficznych, pozwalająca na uzyskanie obrazów o charakterze malarskim poprzez zastąpienie obrazu srebrowego w wywołanej odbitce fotograficznej farbą olejną lub specjalnym tuszem. Należy do grupy procesów pigmentowych i wykorzystuje zjawisko garbowania koloidów (w tym przypadku żelatyny) pod wpływem związków chromu.

Wikipedia


bromolejowy

→ bromolej


SJP.pl

Patrz:

bromolej

bromosrebrowy

papier bromosrebrowy - papier fotograficzny o dużej czułości, pokryty emulsją zawierającą bromek srebra, przeznaczony do wykonywania odbitek powiększonych; papier bromowy


SJP.pl


bromowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. reakcja chemiczna, w której brom przyłącza się do cząsteczki związku chemicznego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reakcje bromowania benzenu i cykloheksadienu wymagają różnych warunków, aby mogły zajść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brom mrz., bromek mrz.

 czas. bromować ndk.

Wiktionary


bromowodorek

związek bromu i wodoru, np. bromowodorek dekstrometorfanu - związek chemiczny używany jako środek hamujący kaszel


SJP.pl


bromowodorowy

związany z bromowodorem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bromowodorem, dotyczący bromowodoru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bromowodór mrz.

Wiktionary


bromowodór

1. nieorganiczny związek chemiczny, toksyczny gaz dobrze rozpuszczalny w wodzie;
2. zwyczajowa nazwa kwasu bromowodorowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. bezbarwny gaz, silnie dymiący na powietrzu,

Wiktionary

Bromowodór – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie bromu i wodoru, bezbarwny gaz, mocno dymiący w powietrzu. Jest analogiem chlorowodoru. Ma właściwości redukujące.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W temperaturze 530°C bromowodór rozkłada się na pierwiastki składowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃mɔˈvɔdur, AS: brõmovodur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bromowodorowy

Wiktionary


bromowy

przymiotnik od: brom


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. dotyczący bromu, zawierający brom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brom m., bromek mrz.

Wiktionary


bromski

nazwisko


SJP.pl


bromural

nazwa handlowa leku uspokajającego i nasennego, zawierającego bromizowal


SJP.pl


brona

1. narzędzie do spulchniania gleby;
2. drewniana krata zamykająca wejście przez bramę w murze obronnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

 (1.2) hist. archit. żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych;

 (1.3) stpol. brama

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brona – konstrukcja budowlana
  • brona – narzędzie rolnicze
  • Brona – wzniesienie w Polsce, w Górach Bardzkich w Sudetach Środkowych
  • Brona – przełęcz w Beskidzie Żywieckim
  • Grzegorz Brona (ur. 1980) – doktor fizyki, od 2018 dyrektor Polskiej Agencji Kosmicznej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był w szopie, gdzie z Wężem opatrywał pług, sochę i brony, motyki a inne proste ówczesne gospodarskie narzędzia…

 (1.2) Podniosły się żelazne brony we wrotach, opadł most zwodzony i garść zakonników stanowiąca załogę, wystąpiła na spotkanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃na, AS: brõna

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. bronować, pobronować

Wiktionary


bronchicum

[czytaj: bronchikum] nazwa handlowa leku ziołowego stosowanego przy kaszlu i chorobach dróg oddechowych, zawierającego wyciąg z ziela tymianku


SJP.pl


bronchit

zapalenie błony śluzowej oskrzeli; nieżyt oskrzeli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. zapalenie błony śluzowej oskrzeli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Donald nigdy już się z bronchitu nie wyleczył.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bronchitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapalenie oskrzeli

Wiktionary


bronchitowy

dotyczący bronchitu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. odnoszący się do bronchitu, związany z bronchitem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Donald dostał ataku kaszlu bronchitowego i musiał przerwać konferencję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bronchit mrz.

Wiktionary


bronchografia

rentgenologiczna metoda badania oskrzeli po wprowadzeniu środka kontrastującego


SJP.pl


bronchopneumonia

odoskrzelowe zapalenie płuc


SJP.pl


bronchoskop

wziernik służący do wewnętrznego badania ścian tchawicy i oskrzeli


SJP.pl


bronchoskopia

metoda badania wewnętrznych ścian tchawicy i oskrzeli za pomocą bronchoskopu


SJP.pl

Br

Wikipedia


bronchoskopowy

→ bronchoskop, → bronchoskopia


SJP.pl

Patrz:

bronchoskop, → bronchoskopia

bronchotomia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg operacyjny polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃nxɔˈtɔ̃mʲja, AS: brõnχotõmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tracheotomia

Wiktionary


bronco

[czytaj: bronko] w zachodnich stanach USA: nie całkiem lub w ogóle nieujeżdżony koń


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronco – singapurski transporter opancerzony
  • Ford Bronco – samochód sportowo-użytkowy produkowany przez Ford Motor Company w latach 1966–1996
  • Rockwell OV-10 Bronco – amerykański lekki samolot szturmowo-rozpoznawczy
  • Bronco – amerykański serial z lat 1958–1962

Wikipedia


broneczek

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie); Bronek


SJP.pl


broneczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Broneczka i zaczęła u nas pracować pod koniec marca ubiegłego roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bronisława ż.

Wiktionary


bronek

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. środ. polit. broń palna

Wiktionary


bronia

zdrobnienie od: Bronisława (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Bronia i śpiewała jak słowik.

 (1.1) Na grobie ciotki Broni świeciły się już trzy znicze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bronisława ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bronka, Broneczka, Bronisława

Wiktionary


broniarek

nazwisko


SJP.pl


broniarz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarogniew Broniarz – polski nauczyciel akademicki, inżynier chemik
  • Sławomir Broniarz – polski pedagog i działacz związkowy
  • Lubomira Broniarz-Press – polska chemiczka

Wikipedia


bronica

zgrubienie od: brona


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronica – wieś w rejonie drohobyckim, w obwodzie lwowskim
  • Bronica – wieś w rejonie mohylowskim, w obwodzie winnickim, nad Dniestrem
  • Bronica – wieś w rejonie kamieńskim, w obwodzie wołyńskim

Wikipedia


bronicki

nazwisko


SJP.pl


broniek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Bronisław, Bronisz (imiona męskie)


SJP.pl


bronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prowadzenie obrony, odpieranie ataku

 (1.2) osłanianie lub chronienie kogoś lub czegoś

 (1.3) wypełnianie roli obrońcy przed sądem lub innym podobnym organem

 (1.4) niepozwalanie na coś

 (1.5) zdawanie egzaminu lub występowanie przed komisją w celu uzyskania jakiegoś tytułu np. magistra, doktora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gmina tutaj tworzy państwo w państwie, rozstrzyga prawie wszystkie interesy samodzielnie, bez udziału państwa, któremu pozostawione jest, i to nie zawsze, wymierzanie sprawiedliwości oraz bronienie granic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: brõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obrońca mos., obrończyni ż., obrona ż.

 czas. bronić ndk., obronić dk.

 przym. obrończy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) osłanianie, chronienie

 (1.3) adwokatowanie

 (1.4) zabranianie

Wiktionary


broniewicz

nazwisko


SJP.pl


broniewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Broniewski – polski inżynier architekt
  • Bohdan Broniewski, herbu Tarnawa – przemysłowiec, działacz gospodarczy
  • Hieronim Broniewski, herbu Leliwa – deputat na Trybunał Główny Koronny, poseł województwa kaliskiego na sejmy
  • Kajetan Broniewski – polski wioślarz i działacz sportowy
  • Karol Broniewski
    • Karol Broniewski – polski dyrygent chóralny, pedagog muzyczny, kompozytor i działacz ruchu śpiewaczego
    • Karol Broniewski – podpułkownik ludowego Wojska Polskiego, uczestnik II wojny światowej
  • Łukasz Broniewski – polski urzędnik państwowy
  • Mikołaj Firlej Broniewski (Broniowski), herbu Lewart – kasztelan chełmski, podkomorzy czernihowski
  • Marcin Broniewski (ok. 1564–1624), herbu Leliwa – działacz reformacji, poseł na sejm
  • Marcin Broniewski (podróżnik), herbu Tarnawa – podróżnik, historyk, kartograf, dyplomata, kronikarz, pamiętnikarz
  • Samuel Firlej Broniewski, herbu Lewart – kasztelan chełmski, podkomorzy czernihowski

Wikipedia


bronikowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronikowo – osada w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Zbąszynek
  • Bronikowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Młynary
  • Bronikowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
  • Bronikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Mirosławiec
  • Bronikowo – gromada

Wikipedia


bronikowski

nazwisko


SJP.pl


bronimir

dawne imię męskie


SJP.pl

Bronimir – imię męskie, złożone z członów "Broni-" ("bronić, strzec") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Zapisy takiego imienia nie przechowały się w dokumentach staropolskich, jednak o jego istnieniu może świadczyć przechowanie się w nazwach miejscowych – takich jak Bromierz, Bromierzyk – formy Bromir, która mogła stanowić jego formę skróconą.

Wikipedia


bronioznawca

specjalista w zakresie nauki o broni


SJP.pl


bronioznawczy

związany ze znajomością broni


SJP.pl


bronioznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o broni


SJP.pl


bronioznawstwo

nauka, wiedza o broni


SJP.pl

Br

Wikipedia


bronisz

1. odpierać napaść;
2. osłaniać, chronić coś;
3. wstawiać się za kimś, być czyimś obrońcą;
4. zabraniać, nie pozwalać;
5. bronić się:
a) odpierać atak na własną osobę;
b) być własnym obrońcą;
c) chronić się, zapobiegać czemuś


SJP.pl


broniszewice

Broniszewice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Czermin, nad Prosną.

Wieś składa się z trzech odrębnych założeń urbanistycznych: zespołu folwarcznego Marianin na południu, założenia pałacowego w centralnej części oraz zespołu folwarcznego w przysiółku Polskie na północnym wschodzie.

Wikipedia


broniszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Broniszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
  • Broniszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Tykocin
  • Broniszewo – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Młynary
  • Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz
  • Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
  • Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września

Wikipedia


broniszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Michał Broniszewski – polski kierowca wyścigowy
  • Mieczysław Broniszewski – polski piłkarz i trener piłkarski

Wikipedia


broniszostwo

Bronisz z małżonką; Broniszowie


SJP.pl


broniszowie

imię męskie


SJP.pl


broniszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisza lub z nim związany


SJP.pl


bronisław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Bronisława

Wiktionary

, Bronsław, Barnisław, (zniem.) Brunisław, Brosław – męskie imię pochodzenia słowiańskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wujek nosił imię Bronisław i sumiaste wąsy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈɲiswaf, AS: brõńisu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bronisławów m.

:: zdrobn. Bronek m., Bronuś m.

:: fż. Bronisława ż.

Wiktionary


bronisława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Bronisław

Wiktionary

– staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Broni-" („bronić, strzec”) i "-sława" („sława”). Być może znaczyło „ta, która broni sławy”. W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku.

Bronisława imieniny obchodzi 1 września, na pamiątkę bł. Bronisławy.

Męskie odpowiedniki: Bronisław, Bronsław, Barnisław, Brunisław

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zatrzymaliśmy się u ciotki Bronisławy w Pleszewie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃ɲiˈswava, AS: brõńisu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bronisław mos.

:: zdrobn. Bronia ż., Bronka ż., Broneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bronia, Bronka, Broneczka

Wiktionary


bronisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisławy lub z nią związany


SJP.pl


bronisławostwo

Bronisław z małżonką; Bronisławowie


SJP.pl


bronisławowie

imię męskie


SJP.pl


bronisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisława lub z nim związany


SJP.pl


broniwoj

imię męskie


SJP.pl

Broniwoj – męskie imię słowiańskie, nienotowane we wczesnych źródłach polskich, złożone jednak z członów występujących w autentycznych staropolskich imionach, tj.: Broni- ("bronić, strzec") oraz -woj ("wojownik, wojna"). Imieniny: 22 czerwca.

W 1994 roku imię Broniwoj nosiła 1 osoba w Polsce.

Wikipedia


bronić

1. odpierać napaść;
2. osłaniać, chronić coś;
3. wstawiać się za kimś, być czyimś obrońcą;
4. zabraniać, nie pozwalać;
5. bronić się:
a) odpierać atak na własną osobę;
b) być własnym obrońcą;
c) chronić się, zapobiegać czemuś


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) odpierać atak

 (1.2) stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą

czasownik zwrotny niedokonany bronić się

 (2.1) chronić siebie przed atakiem, odpierać atak na siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zginął jak przystało na żołnierza, broniąc z orężem w dłoni stolicy Niemiec – Berlina.

 (1.2) Górski replikował, bronił swej słuszności sprawnie i mądrze, ale zarazem atakował, obrażał i poniżał osobę przeciwnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃ɲit͡ɕ, AS: brõńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obrona ż., obrońca m., obrończyni ż., bronienie n.

 przym. obronny, obrończy

Wiktionary


bronk

nazwisko


SJP.pl

Bronk ("Broncke, Broncki, Bronnecke, Bruniken, Brunnecke") – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia


bronka

zdrobnienie od: Bronisława (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

Wiktionary

Bronka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk. Leży na lewym brzegu Bronki.

Wieś duchowna, własność probostwa brańskiego, położona była w 1575 roku w powiecie brańskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Bronka i przyjechałam z Cieszyna.

 (1.1) Szkoda, że ciotki Bronki nie ma już między nami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bronisława ż., Bronek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bronia, Broneczka, Bronisława

Wiktionary


bronkobus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. autobus wyborczy wykorzystywany w kampaniach polskiego polityka Bronisława Komorowskiego

Wiktionary


bronkowie

nazwisko


SJP.pl


bronkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronka lub z nim związany


SJP.pl


bronks

potocznie: kufel piwa; browar


SJP.pl


bronny

dawniej: zabroniony


SJP.pl


bronowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bronować.

Wiktionary

Bronowanie – zabieg uprawowy (uprawka) wykonywany broną w celu płytkiego spulchnienia roli, pokruszenia brył i skorupy glebowej, zniszczenia chwastów, przerwania parowania wody, wyrównania powierzchni pola oraz przykrycia materiału siewnego roślin.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niebronowanie n., brona ż.

 czas. bronować ndk.

Wiktionary


bronować

płytko spulchniać glebę, kruszyć bryły i wyrównywać powierzchnię na polu uprawnym za pomocą brony


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) roln. spulchniać ziemię za pomocą brony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rolnik bronował ziemię.

 (1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: brõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brona ż., bronka ż., bronowanie n., bronowisko n.

Wiktionary


bronowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Lublina;
3. dzielnica Krakowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. północno-zachodnia dzielnica Krakowa, dawniej podkrakowska wieś;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronowice – Dzielnica VI Krakowa, jednostka pomocnicza gminy
  • Bronowice – obszar Krakowa
  • Bronowice Małe – część Krakowa w granicach Dzielnicy VI Bronowice
  • Bronowice Wielkie – część Krakowa w granicach Dzielnicy IV Prądnik Biały
  • Bronowice – dzielnica Lublina
  • Bronowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Puławy
  • Bronowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie
  • Bronowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Trzebiel
  • Bronowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
  • Bronowice – gromada w powiecie brzezińskim
  • Bronowice – gromada w powiecie puławskim
  • Bronowice – zlikwidowany przystanek kolejowy w Bronowicach

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bronowiczanin m., bronowiczanka ż.

 przym. bronowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. Bronx

Wiktionary


bronowicki

przymiotnik od: Bronowice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bronowicami, dotyczący Bronowic

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Bronowicki – polski piłkarz
  • Henryk Bronowicki – polski pilot, instruktor lotniczy
  • Mateusz Bronowicki – polski szachista
  • Piotr Bronowicki – polski piłkarz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bronowice nmos.

Wiktionary


bronowicz

nazwisko


SJP.pl


bronowisko

teren bronowany


SJP.pl


bronowo

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna
  • Bronowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Stegna
  • Bronowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
  • Bronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
  • Bronowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
  • Bronowo – gromada
  • Bronowo Kmiece, Bronowo-Zalesie

Wikipedia


bronowski

1. → Bronowice; bronowicki;
2. → Bronów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Wikipedia

Patrz:

Bronowice; bronowicki;
2. → Bronów

bronowy

→ brona


SJP.pl

Patrz:

brona

bronson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronson – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Levy
  • Bronson – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Woodbury
  • Bronson – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Bourbon
  • Bronson – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Branch
  • Bronson (ang. Bronson Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Branch
  • Bronson (ang. Bronson Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Huron
  • Charles Bronson (1921–2003) – aktor amerykański
  • Bronson – włoski zespół muzyczny grający melodyjny hardcore

Wikipedia


brontoterium

wymarły ssak z rzędu nieparzystokopytnych


SJP.pl

Brontoterium ("Brontotherium") – wymarły ssak z rzędu nieparzystokopytnych, żyjący w późnym eocenie.

Brontoteria występował w Ameryce Północnej.

Skamieniałości "Embolotherium" wskazują, że miały kostne wyrostki na nosie. Nie były to jednak prawdziwe rogi, ponieważ te są utworzone z keratyny. Róg brontoteriów był kostny, pokryty skórą.

Wikipedia


brontozaur

rodzaj dużego zauropoda z podrodziny apatozaurów


SJP.pl

Brontozaur ("Brontosaurus") – duży zauropod żyjący około 150 mln lat temu w późnej jurze na terenach Ameryki Północnej. Został odkryty i opisany w 1879 przez Othniela C. Marsha. Niegdyś uważano „brontozaura” za synonim „apatozaura”, w 2015 wykazano jednak istotne różnice między tymi rodzajami. Było to jedno z największych zwierząt lądowych, jakie kiedykolwiek żyło na ziemi. Osiągał średnio około 20 m długości i mniej więcej 23 t wagi. Nazwa brontozaur oznacza z gr. „grzmiący jaszczur”.

Wikipedia


brontë

[czytaj: BRONti] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charlotte Brontë – autorka Dziwnych losów Jane Eyre, Vilette, Shirley, Profesor
  • Emily Brontë – autorka Wichrowych Wzgórz
  • Anne Brontë – autorka Agnes Grey
  • Branwell Brontë – malarz angielski, brat Charlotte, Emily i Anne
  • Rodzina Brontë – rodzina literacka związana z miastem Haworth w Yorkshire w Anglii

Wikipedia


bronuś

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie)


SJP.pl


bronx

jeden z pięciu okręgów Nowego Jorku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. okręg (potocznie określany „dzielnicą”) Nowego Jorku w USA, obejmujący północną część aglomeracji;

 (1.2) geogr. adm. hrabstwo w stanie Nowy Jork w USA

 (1.3) geogr. hydron. rzeka w USA przepływająca przez południowo-wschodni Nowy Jork

 (1.4) geogr. gmina w USA, w hrabstwie Sublette County, w stanie Wyoming

 (1.5) geogr. żart. krakowska dzielnica Bronowice

Wiktionary

Bronx – jeden z pięciu okręgów ("boroughs") Nowego Jorku oraz hrabstwo ("county") w stanie Nowy Jork. Bronx położony jest w północnej części miasta, głównie na stałym lądzie, choć obejmuje swoim zasięgiem także parę mniejszych wysp.

Wikipedia


brony

1. narzędzie do spulchniania gleby;
2. drewniana krata zamykająca wejście przez bramę w murze obronnym


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: brona

Wiktionary

Brony – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Krzyżanów. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Siemieniczki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃nɨ, AS: brõny

Wiktionary


bronzer

kosmetyk do ściemniania skóry; brązer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. kosmetyk nadający cerze efekt delikatnej opalenizny, zwykle zastępujący róż

Wiktionary

Bronzer (również brązer) – kosmetyk nadający cerze efekt delikatnej opalenizny. Można nim modelować kształt twarzy. Bronzer najczęściej jest nakładany na czoło, brodę i policzki. Może zastępować róż. Jego odcień powinien być dopasowany do karnacji. W zależności od karnacji, bronzery można podzielić na te do cery: ciepłej, chłodnej, neutralnej. Odpowiedni odcień bronzera można dobrać na podstawie analizy kolorystycznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bronzer stosowany na całą twarz powinien być matowy lub ewentualnie satynowy (dla cery bez niedoskonałości).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃w̃zɛr, AS: brõũ̯zer

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosmetyk brązujący

Wiktionary


bronzyt

minerał z grupy piroksenów


SJP.pl

Bronzyt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów. Należy do grupy minerałów bardzo pospolitych i szeroko rozpowszechnionych.

Nazwa pochodzi od charakterystycznej barwy tego minerału.

Wikipedia


bronów

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Góra
  • Bronów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Dobromierz
  • Bronów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Żarnów
  • Bronów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
  • Bronów – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Czechowice-Dziedzice
  • Bronów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
  • Bronów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew
  • Bronów – gromada w powiecie opoczyńskim
  • Bronów – gromada w powiecie pleszewskim
  • Bronów – stacja kolejowa w Bronowie, w województwie wielkopolskim

Wikipedia


brook

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brook – miasto w stanie Indiana (USA)
  • Brook – miejscowość w hrabstwie Kent (Anglia)
  • Brook (New Forest) – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia)
  • Brook – miejscowość w hrabstwie Surrey (Anglia)
  • Brook (Test Valley) – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia)
  • Brook – miejscowość na wyspie Wight (Anglia)
  • Brook – postać anime

Wikipedia


brookit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. zob. brukit.

Wiktionary

Brookit (Brukit) – bardzo rzadki minerał z gromady tlenków, będący dwutlenkiem tytanu.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego mineraloga i krystalografa Henry’ego Jamesa Brooke’a (1771-1857).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrucit, AS: bruḱit

Wiktionary


brooklińczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brooklynu

 (1.2) osoba pochodząca z Brooklynu, urodzona na Brooklynie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ubrania brooklińczyka przywodzą na myśl kostiumy bohaterek kreskówek albo ubranka dla lalek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brooklyn mrz.

 przym. brookliński

Wiktionary


brookliński

→ Brooklyn [czytaj: brukliński]; brooklyński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Brooklynu, związany z Brooklynem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla Brooklynu, mający cechy lub właściwości przypisywane Brooklynowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślisz, że jesteś bezpieczny w swoim nowym, tajnym domu, w cieniu ukochanego mostu brooklińskiego?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brooklyn mrz., brooklińczyk mos.

Wiktionary


brooklyn

[czytaj: bruklyn] dzielnica Nowego Jorku położona w zachodniej części Long Island, dawniej oddzielne miasto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. dzielnica Nowego Jorku;

Wiktionary

Brooklyn – jeden z pięciu okręgów ("boroughs") Nowego Jorku oraz jednocześnie hrabstwo w stanie Nowy Jork, o nazwie "Kings County". W 2019 roku liczył ok. 2 559 903 mieszkańców, co daje największą populację ze wszystkich okręgów Nowego Jorku.

Wcześniej Brooklyn był oddzielnym miastem (do 1898 r.), rozwinął się z małej osady położonej nad East River, którą założyli Holendrzy, nazywając ją „Breuckelen” (od miasta w Holandii o nazwie Breukelen).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nowojorski Brooklyn stanowi duże skupisko Polonii.

 (1.1) Na fladze Brooklynu widnieje bogini sprawiedliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruklʲĩn, AS: bruklʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brooklińczyk mos.

 przym. brookliński

Wiktionary


brooklyński

→ Brooklyn [czytaj: brukliński]; brookliński


SJP.pl


brooks

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brooks – miejscowość w prowincji Alberta
  • Brooks – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Fayette
  • Brooks – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Bullitt
  • Brooks – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Waldo
  • Brooks – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Red Lake
  • Brooks – jednostka osadnicza w stanie Oregon, w hrabstwie Marion
  • Brooks (ang. Brooks Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Waldo
  • Brooks (ang. Brooks Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Newaygo
  • hrabstwo Brooks (ang. Brooks County) – w stanie Georgia
  • hrabstwo Brooks (ang. Brooks County) – w stanie Teksas
  • Mel Brooks – aktor i reżyser amerykański
  • Brooks – holenderski DJ i producent muzyczny

Wikipedia


brosimum

rodzaj drzewa z rodziny morwowatych


SJP.pl

Brosimum, mlekowiec ("Brosimum" Swartz) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych ("Moraceae"). Obejmuje 15 gatunków. Są to zimozielone drzewa z sokiem mlecznym rosnące w tropikach obu kontynentów amerykańskich – od Meksyku i Kuby na północy po Boliwię, Paragwaj i południową Brazylię. Jako rośliny introdukowane przedstawiciele tego gatunku rosną także na Florydzie i w Wietnamie. Występują one głównie w wilgotnych lasach równikowych.

Wikipedia


brosma

ryba z rodziny dorszowatych


SJP.pl

Brosma ("Brosme brosme") – gatunek morskiej ryby z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Brosme.

Wikipedia


brosza

1. duża, ciężka broszka;
2. element rzeźbiony na przecięciu żeber sklepień gotyckich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spora, okazała broszka

 (1.2) archit. rzeźbiony element znajdujący się na przecięciu żeber sklepienia gotyckiego

Wiktionary

Brosza, broszka – rodzaj biżuterii, ozdoba, współcześnie noszona niemal wyłącznie przez kobiety. Umocowana od dołu szpilka służy przyczepianiu broszki do ubrań oraz sczepianiu poszczególnych części ubrania. Broszki mają różne kształty: od prostych, owalnych do fantastycznie powyginanych. Także wielkości tych ozdób są zróżnicowane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obraziła się, gdy jej mąż powiedział, że jej brosza jest tylko agrafką z kamykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔʃa, AS: broša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broszka ż.

Wiktionary


broszeczka

mała broszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: broszka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈʃɛt͡ʃka, AS: brošečka

Wiktionary


broszka

ozdoba stroju kobiecego z umocowaną od spodu spinką, przypinana do sukni, szala itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element biżuterii; ozdoba przypinana do stroju kobiecego przy pomocy zapinki;

 (1.2) pot. sprawa, interes

 (1.3) pot. żeński narząd płciowy, pochwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔʃka, AS: broška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brosza ż.

:: zgrub. brocha ż.

 przym. broszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brocha

 (1.3) brocha, pochwa

Wiktionary


broszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Broszkiewicz (1922–1993) – polski prozaik, dramatopisarz, eseista i publicysta oraz autor fantastyki naukowej.
  • Jerzy Broszkiewicz (1925–2018) – polski uczestnik konspracji niepodległościowej w czasie II wojny światowej, podpułkownik WP w stanie spoczynku działacz kombatancki
  • Mariusz Broszkiewicz (ur. 1959) – polski artysta fotograf.
  • Stanisław Broszkiewicz (1926–1984) – polski pisarz, prozaik, dziennikarz i publicysta

Wikipedia


broszkowice

Broszkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Oświęcim.

Wikipedia


broszkowy

→ broszka


SJP.pl

Patrz:

broszka

broszków

Broszków – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Kotuń. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Antoniego w Kotuniu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


broszniów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w rejonie rożniatowskim obwodu iwanofrankowskiego;

Wiktionary

Broszniów (ukr. Брошнів) – wieś na Ukrainie, do lipca 2020 r. w rejonie rożniatowskim, obecnie w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. broszniowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Brożniów, Proszniów

Wiktionary


broszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włók. technika wykonywania ornamentu na tkaninach polegająca na wprowadzeniu dodatkowego wątku deseniowego (zwykle z drogich nici) przebiegającego częściowo ponad zasadniczą tkaniną i tworzącego na niej jakby haft

Wiktionary

Powiązane:

 czas. broszować ndk.

Wiktionary


broszura

1. niewielka publikacja o treści informacyjnej, adresowana do szerokiej publiczności,
2. książka w miękkiej nietrwałej oprawie lub nieoprawiona,
3. artykuł lub rozprawka propagandowa wydana jako samodzielny druk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

 (1.2) artykuł lub niewielka rozprawa wydana jako samodzielny druk

 (1.3) niewielka publikacja o treści informacyjnej

Wiktionary

Broszura (franc. "brochure" od "broche" – brosza, z wł. "brocca" dzban) – wydawnictwo zwarte, wyrób poligraficzny o małej objętości, maksymalnie 3 arkusze drukarskie (do 48 stron, dawniej od 4 do 64 stron) o treści informacyjnej, biznesowej lub propagandowej, adresowany do szerokiej publiczności. Jest to rodzaj druku łączonego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) na półkach umieszczonych we wnęce muru leżały stosy książek. Wybrał kilkanaście broszur i podał Murkowi.

 (1.2) Na dowód tego przytaczam niektóre ustępy z moich broszur i artykułów.

 (1.3) Podatnicy mieli do dyspozycji również broszury informacyjne i prezentacje multimedialne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈʃura, AS: brošura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broszurowanie n., zbroszurowanie n.

:: zdrobn. broszurka ż.

 czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

 przym. broszurowy, broszurkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) folder, ulotka

Wiktionary


broszurka

zdrobnienie od: broszura


SJP.pl


broszurkowy

związany z broszurką


SJP.pl


broszurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zszywanie, bindowanie lub łączenie w inny sposób kartek w celu wykonania broszury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbroszurowanie n., broszura ż., broszurka ż.

 czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

 przym. broszurowy, broszurkowy

Wiktionary


broszurowy

związany z broszurą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z broszurą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broszura ż., broszurka ż., broszurowanie n.

 czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

 przym. broszurkowy

Wiktionary


brotbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik na chleb

Wiktionary


brotfas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. naczynie na chleb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔtfas, AS: brotfas

Wiktionary


brotzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wodzionka

Wiktionary


browalia

rodzaj roślin z rodziny psiankowatych


SJP.pl

Browalia ("Browallia" L.) – rodzaj z roślin z rodziny psiankowatych. Obejmuje 24 gatunki. Występują one naturalnie od Arizony w Stanach Zjednoczonych na południe, poprzez Amerykę Środkową i Antyle po środkową część Ameryki Południowej. Rozprzestrzenione obecne są poza tym na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej. Nazwa pochodzi od nazwiska szwedzkiego botanika Johannesa Browalliusa (1707–1755). Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Wikipedia


browar

zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa; piwowarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) pot. piwo (butelka, puszka itp.)

Wiktionary

Browar – zakład produkcyjny, w którym wytwarzane jest piwo, czyli napój powstały ze słodu, wody i chmielu poddany fermentacji alkoholowej przy użyciu drożdży.

Pierwsze browary organizowano ok. 1000 roku w klasztorach. Najstarszym działającym browarem jest Weihenstephan w bawarskim Freising, funkcjonujący od 1040. W miarę sekularyzacji od XIX wieku powstawały browary o charakterze przemysłowym, z samodzielnymi zabudowaniami fabrycznymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uważam, że najlepsze piwo powstaje w browarach na Śląsku.

 (2.1) Wypiłem trzy browary i zrobiło mi się niedobrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔvar, AS: brovar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. browarnictwo n., browarnik m.

 przym. browarniczy, browarny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) browiec

Wiktionary


browarczyk

nazwisko


SJP.pl


browarek

zdrobnienie od: browar (zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. piwo

Wiktionary

Browarek – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka dorzecza Pilicy, Białka.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. browarniczy

Wiktionary


browaring

żartobliwie: spędzanie czasu na piciu piwa


SJP.pl


browarnia

potocznie:
1. zakład produkujący piwo;
2. lokal serwujący produkowane na miejscu piwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozlewnia piwa

Wiktionary


browarniany

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarniane), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarniany); browarniczy, browarny, piwowarski


SJP.pl


browarnictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją piwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) produkcja piwa na skalę przemysłową

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. browar mzw./mrz.

Wiktionary


browarniczka

→ browarnik


SJP.pl

Patrz:

browarnik

browarniczy

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarnicze), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarniczy); browarniany, browarny, piwowarski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący browarnictwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔvarʲˈɲit͡ʃɨ, AS: brovarʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. browar m., browarek m., browarnictwo n., browarnik m.

 przym. browarniany, browarny, browarowy

Wiktionary


browarnik

osoba pracująca w browarnictwie (piwowarstwie, przemyśle spożywczym zajmującym się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek); piwowar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) właściciel lub zarządca browaru

Wiktionary

Browarnik – właściciel lub osoba zarządzająca browarem. Słowo to zostało utworzone od rzeczownika browar z dodatkiem formantu -nik. Powstały wyraz może oznaczać również osobę działającą w przemyśle browarniczym, pracującą w browarze. W odróżnieniu od piwowara, który bezpośrednio zajmuje się warzeniem piwa, browarnik nie jest określeniem zawodu lub funkcji, lecz osoby związanej z przemysłem browarniczym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. browar mzw./mrz.

Wiktionary


browarny

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarne), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarny); browarniany, browarniczy, piwowarski


SJP.pl


browarowy

→ browar


SJP.pl

Patrz:

browar

browarski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Browarami, dotyczący Browarów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Browary mrz.

Wiktionary


browary

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Ukrainie, siedziba rejonu browarskiego, w obwodzie kijowskim

Wiktionary

Browary ( Бровари; wcześniej także Броварі "Browari") – miasto na północnej Ukrainie; stolica rejonu browarskiego w obwodzie kijowskim.

Jest drugim pod względem powierzchni miastem w aglomeracji kijowskiej.

W mieście rozwinął się przemysł metalurgii nieżelaznej, drzewny oraz dziewiarski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔˈva.rɘ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. browarski

Wiktionary


browarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. piwowar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔvaʃ, AS: brovaš

Wiktionary


browiec

potocznie: piwo; browar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. piwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idziesz na browca?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔvʲjɛt͡s, AS: brovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piwo, pot. browar, slang. bro

Wiktionary


brown

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Clay
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Monroe
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Champaign
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hancock
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hendricks
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Montgomery
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Morgan
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Ripley
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Washington
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Linn
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Manistee
  • Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas

Wikipedia


brownie

[czytaj: brałni] ciemnobrązowe ciasto z gorzkiej czekolady, mąki, jajek i cukru, często także z bakaliami i orzechami


SJP.pl

Brownie ("wym." brauni) – ciasto czekoladowe typowe dla kuchni amerykańskiej. Nazwa pochodzi od charakterystycznego, ciemnobrązowego koloru wypieku (z brown = brązowy).

Ciasto przygotowuje się z gorzkiej czekolady, jajek, cukru, masła i niewielkiej ilości mąki. []

Wikipedia


browning

[czytaj: brauning] marka ręcznego pistoletu automatycznego i firma; Brauning


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewielki, płaski, poręczny pistolet szybkostrzelny, w okresie międzywojennym popularny jako broń „kieszonkowa”

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Browning Arms Company – amerykańska wytwórnia uzbrojenia
  • nazwa pistoletów samopowtarzalnych, m.in. Browning HP
  • nazwa karabinów maszynowych, m.in. amerykańskich Browning M1917, Browning M1919, polskich Browning wz. 1928, ckm wz. 30 (Browning)
  • potocznie przestarzałe: pistolet
  • John Moses Browning – amerykański konstruktor broni
  • Elizabeth Barrett Browning – poetka angielska
  • Robert Browning – angielski poeta i dramatopisarz
  • Christopher Browning – amerykański historyk
  • Browning – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Schuyler
  • Browning – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Sullivan
  • Browning – miejscowość w stanie Montana, w hrabstwie Glacier
  • Browning – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Taylor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siedział ukosem, by nie naciskać tylnej kieszeni, którą rozpychał browning.

 (1.1) Na biurku, prawie niewidoczny poza żółtym kręgiem lampy, leżał mały, czarny browning.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brauning; gw. Warszawa bronek

Wiktionary


browser

[czytaj: brałzer] program komputerowy służący do przeglądania stron internetowych; przeglądarka internetowa


SJP.pl


broz-tito

Josip Broz-Tito (1892-1980) - polityk jugosłowiański


SJP.pl


brozda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. bruzda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔzda, AS: brozda

Wiktionary


brozilian

[czytaj: broz-ilian] depilowanie męskich miejsc intymnych; boyzylian, boyzilian


SJP.pl


brołtzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wodzionka; zupa z chleba zalanego wrzącą wodą z dodatkiem czosnku i tłuszczu, np. smalcu

Wiktionary


broń

1. narzędzie walki; oręż;
2. formacja wojskowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

 (1.2) środek lub sposób walki

 (1.3) formacja wojskowa

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od bronić

Wiktionary

Broń – ogół środków technicznych przeznaczonych do zamierzonego rażenia celu, tj. obezwładniania lub zabijania ludzi i zwierząt, niszczenia obiektów materialnych itp.

W szerszym znaczeniu do broni zalicza się także jej nierażące odpowiedniki – broń ćwiczebną (do nauki obsługi) i sportową (do rywalizacji sportowej) oraz ogół środków służących do obrony przed rażeniem – broń ochronną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta broń ma dużą siłę rażenia.

 (1.2) Najlepsza broń to nagłe natarcie.

 (1.3) Dywizja czołgów to najskuteczniejsza broń.

 (2.1) Piesku, broń pana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ɲ, AS: brõń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzbrojenie, oręż, rynsztunek

Wiktionary


brończyn

Brończyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brończyn, po jej zniesieniu w gromadzie Borysławice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego; wcześniej, od 1938 r. do 31 maja 1975, z przerwą na okupację niemiecką, do województwa poznańskiego i powiatu kaliskiego.

Wikipedia


broński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Broński − polski oficer
  • Włodzimierz Broński − ksiądz katolicki
  • Wojciech Skalmowski − polski orientalista, literaturoznawca, eseista, pisarz, publicysta, krytyk literacki
  • Zdzisław Broński − polski żołnierz podziemia

Wikipedia


broś

nazwisko


SJP.pl


brożec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brożec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Strzelin
  • Brożec – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Walce
  • Brożec – zbiorowa gmina wiejska w powiecie prudnickim, rejencji opolskiej
  • Brożec – gromada w powiecie krapkowickim
  • Brożec – gromada w powiecie strzelińskim

Wikipedia


brożek

niewielka sieć używana do łowienia ptaków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brożek – pojazd konny
  • Brożek – herb szlachecki
  • Brożek – polana w Gorcach
  • Brożek (841 m) – szczyt w masywie Lubania w Paśmie Lubania w Gorcach
  • Brożek – wieś w województwie lubuskim
  • Anna Brożek (ur. 1980) – polska filozof
  • Bartosz Brożek (ur. 1977) – polski filozof i prawnik
  • Jan Brożek (Joannes Broscius) (1585–1652) – polski matematyk i astronom, rektor Akademii Krakowskiej
  • Franciszek Brożek (1890–1940) – polski oficer, członek i współzałożyciel Towarzystwa Sportowego Wisła Kraków
  • Ludwik Brożek (1907–1976) – bibliotekarz, bibliograf, kustosz Muzeum w Cieszynie, publicysta.
  • Mieczysław Brożek (1911–2000) – polski filolog klasyczny
  • Paweł Brożek (ur. 1983) – polski piłkarz, napastnik, reprezentant Polski

Wikipedia


broży

imię męskie


SJP.pl


brożyna

drąg zatknięty w brogu, stanowiący jego ośrodek


SJP.pl

Brożyna (niem. "Karlsberg", 570 m n.p.m.) – góra w środkowej części Gór Ołowianych, kończąca niewielki grzbiecik odchodzący na południe od Ołowianej, w paśmie Gór Kaczawskich.

Zbudowana jest z zieleńców i łupków zieleńcowych oraz łupków kwarcowo-skaleniowych, amfibolitów, fyllitów i fyllitów grafitowych.

Wikipedia


brożyński

nazwisko


SJP.pl


brożówka

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce


SJP.pl

Brożówka ( Gansenstein) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Kruklanki. Leży nad jeziorem Brożówka,

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


brr

brrr;
1. wykrzyknik wyrażający uczucie wstrętu lub obrzydzenia;
2. wykrzyknik wyrażający uczucie zimna; drr, drrr


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. dźwięk wydawany, podczas trzęsienia się (np. z zimna lub ze strachu)

 (1.2) dźwięk. odgłos wyrażający odrazę, wstręt względem czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest zimno. Pucio się trzęsie: brr!

Wiktionary


brrr

brr;
1. wykrzyknik wyrażający uczucie wstrętu lub obrzydzenia;
2. wykrzyknik wyrażający uczucie zimna; drr, drrr


SJP.pl


brt

[czytaj: be-er-TE] (skrót od: Brutto Register Tonage) tona rejestrowa brutto - oznaczenie pojemności statku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • BRT (niem. Bruttoregistertonne) – tona rejestrowa brutto
  • BRT (ang. bus rapid transit) – szybka komunikacja autobusowa
  • BRT – obecnie Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie

Wikipedia


bruce

[czytaj: bru:s]
1. obce imię męskie;
2. obce nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bruce – szkockie nazwisko i nazwa klanu.
  • Bruce – szczyt położony w górach Hamersley
  • Bruce – półwysep w prowincji Ontario, Kanada
  • Bruce – jednostka administracyjna kanadyjskiej prowincji Ontario
  • Bruce – fikcyjny rekin z filmu Szczęki
  • Elektrownia jądrowa Bruce – kanadyjska elektrownia jądrowa
  • Bruce – singel polskiego piosenkarza i rapera White’a 2115 oraz Flexxy i Kuqe
  • Bruce – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rusk
  • Bruce – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brookings
  • Bruce – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Calhoun
  • Bruce (ang. Bruce Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie LaSalle
  • Bruce (ang. Bruce Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Benton

Wikipedia


brucela

bakteria wywołująca brucelozę


SJP.pl


bruceloza

przewlekła, zakaźna, bakteryjna choroba zwierząt głównie hodowlanych mogąca przenosić się na ludzi (zoonoza); gorączka maltańska; choroba Banga; gorączka falująca; gorączka kozia; gorączka skalna; gorączka gibraltarska; gorączka Rio-grande


SJP.pl

Bruceloza (łac. "Brucellosis" lub "Abortus epizooticus") – przewlekła i zakaźna bakteryjna choroba różnych gatunków zwierząt domowych i dzikich, jak również człowieka. Choroba ta u człowieka znana jest również pod nazwami: gorączka maltańska, choroba Banga, gorączka falująca, gorączka kozia, gorączka skalna, gorączka gibraltarska, gorączka Rio Grande.

Wikipedia


brucelozowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z brucelozą, dotyczący brucelozy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruceloza ż., brucela ż.

Wiktionary


bruchnal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bruchnalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ternowycia

Wiktionary


brucki

nazwisko


SJP.pl


bruckner

[czytaj: brükner] nazwisko, np. Aleksander Brückner (1856 - 1939), polski filolog i historyk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anton Bruckner (1824-1896) – austriacki kompozytor, przedstawiciel romantyzmu
  • Aleksander Brückner (1856-1939) – polski profesor, filolog i slawista, historyk literatury i kultury polskiej
  • Agnes Bruckner (1985) – amerykańska aktorka
  • Amy Bruckner (1991) – amerykańska aktorka
  • Karel Brückner (1939) – czeski trener piłkarski
  • Christine Brückner (1921-1996) – pisarka niemiecka
  • Eduard Brückner (1862-1927) – niemiecki geograf i klimatolog
  • Roland Brückner (1955) – niemiecki gimnastyk
  • Wilhelm Brückner (1884-1954) – niemiecki wojskowy, pułkownik, adiutant Adolfa Hitlera
  • Ferdinand Bruckner (1891-1958) – austriacko-niemiecki pisarz
  • Bruckner (1871-1942) – amerykański polityk
  • Karl Bruckner (1906-1986) – austriacki pisarz

Wikipedia


bruclik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. męska kamizelka w stroju góralskim

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U górali śląskich zwyczajowo pan młody zdejmował swój czerwony kawalerski bruclik i zakładał czarny, jaki nosili starsi gospodarze.

Wiktionary


brucski

przymiotnik

 (1.1) stpol. brukselski, z Brukseli

Wiktionary


brucyna

alkaloid z grupy strychniny, zawierający w cząsteczce ugrupowanie benzopirolu; substancja krystaliczna, rozpuszczalna w rozpuszczalnikach organicznych


SJP.pl

Brucyna – alkaloid indolowy występujący w nasionach kulczyby, pochodna strychniny. Substancja krystaliczna, o temperaturze topnienia 178 °C. Jest rozpuszczalna w rozpuszczalnikach organicznych.

Wykazuje silnie toksyczne działanie na organizm. Działa 50-krotnie słabiej niż strychnina. Ze względu na bardzo gorzki smak stosowana jest jako wskaźnik goryczy.

Wikipedia


brucyt

minerał, wodorotlenek magnezu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z gromady wodorotlenków magnezu, wykorzystywany m.in. do otrzymywania magnezu i produkcji materiałów ogniotrwałych;

Wiktionary

Brucyt – rzadki minerał z gromady wodorotlenków Mg(OH)2.

Nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiego mineraloga Archibalda Bruce’a, który po raz pierwszy opisał ten minerał (1777–1818).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przyrodzie wodorotlenek magnezu występuje w postaci minerału brucytu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brucytowy

Wiktionary


bruczkowski

nazwisko


SJP.pl


brud

zanieczyszczenie, brak czystości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

 (1.2) przen. wina, grzech lub wyrządzone zło

Wiktionary

Zobacz też: "Brud" – brytyjski film fabularny z 2013 roku.

Brud – ogólne określenie wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń osiadłych na jakiejkolwiek powierzchni.

Brud gromadzący się na ciele człowieka zwykle jest mieszaniną sadzy, krzemionki (SiO2), soli mineralnych oraz substancji pylistych. Cząstki te zlepione są pozostałościami potu (głównie tłuszczami i białkami).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tych szafkach jest tyle brudu, że aż mnie mdli.

 (1.2) Nie ma co wyciągać starych brudów na wierzch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brut, AS: brut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brudas m., brudzenie n., zabrudzenie n., brudownik m.

 przym. brudny

 przysł. brudno

 czas. brudzić ndk., pobrudzić dk., zabrudzać ndk., zabrudzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieczystość, zanieczyszczenie, pot. wulg. gnój, syf

Wiktionary


brudas

potocznie: człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny; flejtuch, fleja, niechluj, niechluja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pot. osoba niedbająca o higienę; czasem też przedmiot będący w niechlujnym stanie

 (1.2) pogard. osoba o ciemnej karnacji

 (1.3) pogard. slang. osoba należąca do subkultury metalowej lub punkowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umyj się w końcu, brudasie.

 (1.2) Ostatnio na straganach jest coraz więcej brudasów z podrabianymi towarami.

 (1.3) Co weekend w parku spotykają się jakieś brudasy i chleją jabole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrudas, AS: brudas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brud m., brudownik m., brudzenie n., zabrudzenie n.

:: zdrobn. brudasek m.

:: fż. brudaska ż.

 czas. ubrudzić dk., brudzić ndk.

 przym. brudny, brudnawy

 przysł. brudno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flejtuch, fleja, niechluj, kocmołuch, abnegat, syfiarz; reg. pozn. szuszwol

 (1.2) czarnuch

Wiktionary


brudasek

ekspresywnie: brudas - człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pieszcz. o brudnym dziecku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈdasɛk, AS: brudasek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brudas m., brudaska ż., brud m., brudzenie n., zabrudzenie n.

 przym. brudny

 przysł. brudno

 czas. ubrudzić

Wiktionary


brudaska

potocznie: kobieta brudna, zaniedbana, nieporządna; flejtucha, fleja, niechluja, syfiara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. kobieta o ciemnej karnacji

Wiktionary


brudek

zdrobnienie od: brud


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: brud

Wiktionary


bruderszaft

[czytaj: BRUderszaft] ceremoniał ustanawiający wzajemne mówienie sobie po imieniu i przejście "na ty"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zwyczaj poprzedzający zwracanie się do kogoś po imieniu, polegający na wspólnym wypiciu przez dwie osoby kieliszka alkoholu i pocałunku w policzek;

Wiktionary

Bruderszaft, inaczej brudzio (z niem. "Bruderschaft" – braterstwo) – ceremoniał poprzedzający przejście jego uczestników "na ty" (po imieniu), rezygnując ze zwrotów grzecznościowych "Pan", "Pani". Odbywa się on często przy wspólnym wypiciu kieliszka alkoholu. Czasem dodawany jest do tego pocałunek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bruˈdɛrʃaft, AS: bruderšaft

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudzio

Wiktionary


brudnawy

lekko brudny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) nieco brudny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brudny

 przysł. brudnawo, brudno

 rzecz. brudas mos./mzw.

Wiktionary


brudnica

motyl nocny średniej wielkości, białawy lub brunatny, którego gąsienice żywią się liśćmi drzew i krzewów, wyrządzając znaczne szkody


SJP.pl


brudnice

motyl nocny średniej wielkości, białawy lub brunatny, którego gąsienice żywią się liśćmi drzew i krzewów, wyrządzając znaczne szkody


SJP.pl

Brudnice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. Istnieje tu stara elektrownia wodna oraz tama.

Wikipedia


brudnicki

nazwisko


SJP.pl


brudnicowate

podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych; brudnice


SJP.pl

Brudnicowate, brudnice (Lymantriinae) – podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych. Obejmuje około 2500 gatunków. Kosmopolityczna. Samice miewają zredukowane skrzydła, a niekiedy także odnóża. Samce dobrze latają, często także w dzień. Na ciałach gąsienic występują brodawki i różnej budowy szczecinki. Liczne gatunki notowane jako szkodniki drzew i krzewów.

Wikipedia


brudnicowaty

o cechach brudnicowatych (podrodzina motyli)


SJP.pl


brudniej

stopień wyższy od przysłówka: brudno


SJP.pl


brudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brudny


SJP.pl


brudno

przysłówek sposobu

 (1.1) będąc pozbawionym czystości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brudno – wieś w woj. lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew
  • Brudno – jezioro w woj. lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Wola Uhruska
  • Brudno – wzniesienie w woj. zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Sławoborze, na Wysoczyźnie Łobeskiej
  • Brudnowo, Brudzień
  • Bródno – osiedle mieszkaniowe w Warszawie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy byłeś kiedyś w Kutnie na dworcu w nocy? Jest tak brudno i brzydko, że pękają oczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabrudzenie n., brudzenie n., brudasek mzw., brud mrz., brudas mos., brudaska ż.

 czas. brudzić, ubrudzić

 przym. brudny, brudnawy

 temsłow. brudno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieczysto

Wiktionary


brudnobiały

biały o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru białego z odcieniem szarym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płatki wewnątrz są przeważnie żółtawe lub brudnobiałe, a z wierzchu szarofioletowe.

Wiktionary


brudnoczerwony

czerwony o brunatnym odcieniu; brunatnoczerwony


SJP.pl


brudnofioletowy

fioletowy o brudnym odcieniu


SJP.pl


brudnoniebieski

niebieski o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu


SJP.pl


brudnopis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tekst roboczy

 (1.2) zeszyt do zapisywania notatek, tekstów roboczych;

Wiktionary

Brudnopis, brulion – rodzaj notesu służący do zapisywania notatek „na brudno”, czyli w sposób nieoficjalny; również tekst napisany „na brudno”.

Notatki takie są przeznaczone tylko dla piszącego, więc nie są one zbyt rozbudowane. Często charakteryzują się prostym stylem. Niekiedy brudnopis jest stosowany do zapisywania tekstów przed ich przepisaniem „na czysto”. Bywa czasem zbiorem prostych rysunków i szkiców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piszę tak nieczytelnie w swoim brudnopisie, że jedynie ja jestem w stanie siebie odczytać.

 (1.2) Nauczyciel dyktował notatkę, a uczniowie pilnie przepisywali jego słowa do swoich brudnopisów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brudˈnɔpʲis, AS: brudnopʹis

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brudnopisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkic, konspekt, brulion

 (1.2) notatnik, brulion

Wiktionary


brudnopisowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z brudnopisem, dotyczący brudnopisu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brudnopis m.

Wiktionary


brudnopopielaty

popielaty o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu


SJP.pl


brudnoróżowoczerwony

różowoczerwony o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu


SJP.pl


brudnoróżowy

różowy o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) różowy o brunatnym odcieniu

Wiktionary


brudnoszary

szary o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu; buroszary


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru szarego z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Angina Plauta-Vincenta to choroba bakteryjna dotykająca głównie mężczyzn. Charakteryzuje ją brudnoszary nalot na migdałku (zwykle zaatakowany jest tylko jeden).

Wiktionary


brudnota

bylina z rodziny toinowatych, o pięcioramiennych kwiatach wydzielających zapach padliny; zamszyca, stapelia


SJP.pl


brudnozielony

zielony o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru zielonego z brunatnym lub szarym odcieniem

Wiktionary


brudność

→ brudny


SJP.pl

Patrz:

brudny

brudnożółty

żółty o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru żółtego o odcieniu „przybrudzonym” kolorem szarym lub brunatnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Retz patrzył z szalupy na nadbudówkę śródokręcia, z której zaczęły wydobywać się chmury brudnożółtego dymu.

Wiktionary


brudny

1. pełen brudu, pokryty brudem, nieczysty;
2. odznaczający się bledszym odcieniem jakiejś barwy;
3. taki, który działa nieetycznie, nieuczciwie


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

 (1.2) pot. naganny, niezgodny z normami etycznymi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Brudny (1863-1940) – polski poeta
  • Stanisław Brudny (ur. 1930) – polski aktor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pracy na polu jego buty były tak brudne, że postanowił je zdjąć przed wejściem do domu.

 (1.2) Marek zawsze miał tendencję do angażowania się w brudne interesy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrudnɨ, AS: brudny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brud m., brudas m., brudasek m., brudownik m., brudzenie n., zabrudzenie n.

 czas. brudzić ndk., ubrudzić dk., zabrudzić dk., wybrudzić dk., nabrudzić dk.

 przysł. brudno

 przym. brudnawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabrudzony, zanieczyszczony; gw. Górny Śląsk zmazany; pot. uświniony, pot. zasyfiony; wulg. upierdolony, wulg. ujebany

 (1.2) grzeszny, nieuczciwy, niemoralny, nieprzyzwoity

Wiktionary


brudownik

pomieszczenie na składanie brudnej bielizny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) magazyn na brudną pościel, bieliznę itp., zwykle w szpitalu

 (1.2) pomieszczenie, w którym odbywa się mycie i przechowywanie kaczek i basenów szpitalnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈdɔvʲɲik, AS: brudovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabrudzić, ubrudzić

 rzecz. brud mrz., brudas mos., brudzenie n.

 przym. brudny

Wiktionary


brudy

1. śmiecie, nieczystości;
2. zabrudzona bielizna, ubranie;
3. nieuczciwe postępowanie; nieuczciwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. brudne ubrania, brudna bielizna

 (1.2) śmiecie, odpadki, nieczystości, odchody

 (1.3) przen. niemoralność, nieuczciwe postępowanie, zło

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: brud

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odłóż te spodnie do brudów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrudɨ, AS: brudy

Wiktionary


brudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|brudzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabrudzenie n., brud mrz., brudasek mzw., brudownik mrz., brudas mos.

 czas. ubrudzić, brudzić ndk., zabrudzić dk., nabrudzić dk., pobrudzić dk., przybrudzić dk., wybrudzić dk.

 przym. brudny

 przysł. brudno

Wiktionary


brudzew

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brudzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Brudzew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów
  • Brudzew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Brudzew
  • Brudzew – gromada w powiecie kaliskim
  • Brudzew – gromada w powiecie tureckim
  • Brudzew – gmina wiejska
  • Brudzew – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. łódzkim i poznańskim
  • Brudzewo
  • Brudzyń

Wikipedia


brudzewczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brudzewka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku brudzewczan poparło pomysł sołtysa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brudzewek mrz.

:: fż. brudzewczanka ż.

 przym. brudzewecki

Wiktionary


brudzewczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brudzewka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dyskotece Oskar poznał jedną miłą brudzewczankę o niebieskich oczach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brudzewek mrz.

:: fm. brudzewczanin mos.

 przym. brudzewecki

Wiktionary


brudzewecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Brudzewka, związany z Brudzewkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na brudzeweckim przystanku rozegrał się dramat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brudzewek mrz., brudzewczanin mos., brudzewczanka ż.

Wiktionary


brudzewek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz;

Wiktionary

Brudzewek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W piątek 13 maja w Brudzewku będzie bezpłatne badanie wzroku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brudzewczanin mos., brudzewczanka ż.

 przym. brudzewecki

Wiktionary


brudzewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brudzewa

 (1.2) osoba pochodząca z Brudzewa, urodzona w Brudzewie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez wątpienia najsłynniejszym brudzewianinem jest Wojciech z Brudzewa.

 (1.2) Zygmunt, rodowity brudzewianin, mieszka teraz gdzieś pod Kętrzynem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brudzew m.

:: fż. brudzewianka ż.

 przym. brudzewski

Wiktionary


brudzewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brudzewa

 (1.2) kobieta pochodząca ze Brudzewa, urodzona w Brudzewie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dorota, rodowita brudzewianka, mieszka teraz gdzieś pod Bartoszycach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brudzew m.

:: fm. brudzewianin m.

 przym. brudzewski

Wiktionary


brudzewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brudzewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Szczaniec
  • Brudzewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck
  • Brudzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo
  • Brudzewo – gromada

Wikipedia


brudzewski

→ Brudzew


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Brudzewa, związany z Brudzewem

Wiktionary

Patrz:

Brudzew

Powiązane:

 rzecz. Brudzew m., brudzewianin m., brudzewianka ż.

Wiktionary


brudzeński

→ Brudzeń Duży (wieś w Polsce)


SJP.pl


brudziec

brudziec sosnowy, brudziec zwyczajny - gatunki pluskwiaków z rodziny brudźcowatych


SJP.pl


brudzio

potoczne, żartobliwe zdrobnienie od: bruderszaft


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. żart. bruderszaft

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wieczorku zapoznawczym było tak miło, że wypiłam brudzia z połową turnusu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrud͡ʑɔ, AS: bruʒ́o

Wiktionary


brudzić

zanieczyszczać, śmiecić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pobrudzić, ubrudzić)

 (1.1) czynić brudnym, pokrywać brudem

czasownik zwrotny niedokonany brudzić się (dk. pobrudzić się, ubrudzić się)

 (2.1) pokrywać samego siebie brudem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brud m., brudas mos., brudaska ż., zabrudzenie n., brudzenie n.

 czas. pobrudzić dk., ubrudzić dk., wybrudzić dk., nabrudzić dk.

 przym. brudny

 przysł. brudno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plamić, zanieczyszczać, walać, paskudzić, daw. brukać, daw. kalać, pot. tytłać, pot. babrać, ślabrać, ciorać

Wiktionary


brudziński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Brudziński (ur. 1959) – polski sędzia sportowy
  • Joachim Brudziński (ur. 1968) – polski polityk
  • Józef Brudziński (1874–1917) – polski lekarz
  • Tadeusz Brudziński (1902–1960) – polski inżynier
  • Wiesław Brudziński (1920–1996) – polski dziennikarz i satyryk
  • Zygmunt Brudziński (1905–1959) – uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i III powstania śląskiego
    • objaw Brudzińskiego

Wikipedia


brudzowice

Brudzowice – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim w powiecie będzińskim, w gminie Siewierz.

Wikipedia


brudzyński

nazwisko


SJP.pl


brudźcowate

o cechach brudźcowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl

Brudźcowate (Rhyparochromidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i nadrodziny Lygaeoidea. Obejmuje około 1850 opisanych gatunków. Rozprzestrzeniona jest kosmopolitycznie. Większość to fitofagi wysysające nasiona roślin, ale spotyka się też w tej rodzinie hematofagię kręgowców oraz okazjonalne drapieżnictwo na stawonogach.

Wikipedia


brudźcowaty

o cechach brudźcowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl


bruegel

[czytaj: bröchel, brechel albo brojgel] nazwisko, np. Piotr (albo Peter) Bruegel (ok. 1528-69), malarz niderlandzki; Breughel


SJP.pl

Bruegel – Bruegel – to niezależny, europejski, ekonomiczny "think tank" z siedzibą w Brukseli, którego działalność skupia się głównie na badaniach z zakresu polityki gospodarczej i ekonomii. Bruegel funkcjonuje w oparciu o zarządzanie i finansowanie z państw członkowskich Unii Europejskiej, międzynarodowych korporacji oraz innych instytucji.

Wikipedia


brueglowski

[czytaj: brechlowski, brochlowski, brojglowski] przymiotnik dzierżawczy - należący do Bruegla (Breughla) lub z nim związany; Breughlowski


SJP.pl


brugia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Wiktionary

Brugia (nld. "Brugge", wym. []; fr. "Bruges" []; niem. "Brügge") – miasto w północno-zachodniej Belgii, w Regionie Flamandzkim, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia oraz okręgu Brugia. Powierzchnia miasta wynosi 140,99 km², a liczba mieszkańców 1 stycznia 2024 r. wynosiła 119 869. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem w prowincji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłam w Brugii srebrny naszyjnik dla Latiki.

 (1.1) Zwiedzimy Brugię z miejscowym przewodnikiem, który mówi po polsku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brugijczyk mos., brugijka ż.

 przym. brugijski

Wiktionary


brugijczyk

mieszkaniec Brugii (miasta w Belgii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brugii; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) R. Mols uważa, że J. Toussaert był zbyt oszczędny, gdy chodzi o wyliczenie łyków wina, które przeciętny brugijczyk XV wieku mógł skonsumować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brugia ż.

:: fż. brugijka ż.

 przym. brugijski

Wiktionary


brugijka

mieszkanka Brugii (miasta w Belgii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brugii; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brugia ż.

:: fm. brugijczyk mos.

 przym. brugijski

Wiktionary


brugijski

przymiotnik od: Brugia (miasto w Belgii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Brugią, dotyczący Brugii, pochodzący z Brugii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brugijka ż., brugijczyk mos., Brugia ż.

Wiktionary


bruhatkajozaur

jeden z największych dinozaurów


SJP.pl

Bruhatkajozaur ("Bruhathkayosaurus") – wątpliwy rodzaj dinozaura żyjącego w późnej kredzie na terenach subkontynentu indyjskiego. Zawiera jeden gatunek - "B. matleyi". Najpewniej był to teropod, przy czym do tego rodzaju przypisywane były również kości zauropoda, uznawane za należące do jednego z największych znanych dinozaurów. Wszystkie znane skamieniałości uległy zniszczeniu.

Wikipedia


bruityzm

kierunek w muzyce XX wieku, charakteryzujący się dużą dynamiką i wykorzystaniem dźwięków o charakterystyce hałasu, zwłaszcza o nieokreślonej wysokości


SJP.pl

Br

Wikipedia


bruk

nawierzchnia drogowa z kamienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

 (1.2) geol. kamienista pokrywa skorupy ziemskiej wytworzona w warstwach o składzie mieszanym na skutek wypłukania drobniejszych składników osadu

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Latarnia przewróciła się i rozbiła się o bruk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruk, AS: bruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brukowiec mrz., brukarz mos., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., zabrukowanie n.

 czas. brukować ndk., wybrukować dk., zabrukować dk.

 przym. brukowy, brukarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kocie łby

Wiktionary


brukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. przynoszenie ujmy komuś lub czemuś

 (1.2) przest. czynienie brudnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbrukanie n.

 czas. brukać ndk., zbrukać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hańbienie, kalanie, plamienie

 (1.2) brudzenie, plamienie

Wiktionary


brukarski

przymiotnik od: brukarz


SJP.pl


brukarstwo

zawód brukarza (pokrywanie, wykładanie brukiem)


SJP.pl


brukarz

robotnik wykładający brukiem nawierzchnię drogi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzemieślnik, robotnik, który zajmuje się układaniem bruku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruk m., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., brukarka ż.

 czas. brukować ndk., wybrukować dk.

 przym. brukarski, brukowy

Wiktionary


brukać

1. nieetycznym postepowaniem przynosić ujmę czemuś nieskazitelnemu; plamić, kalać, zniesławiać;
2. czynić brudnym, brudzić, plamić


SJP.pl


brukiew

1. dwuletnia roślina pastewna z rodziny krzyżowych; karpiel;
2. korzeń rośliny o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roślina jadalna lub pastewna z gatunku nazwa systematyczna|Brassica napus|var=rapifera|L.|ref=tak.;

 (1.2) kulin. jadalny korzeń brukwi (1.1)

Wiktionary

Brukiew, karpiel, kwaki (nazwa regionalna na Podbeskidziu) ("Brassica napus" L. var. "napobrassica") – odmiana kapusty rzepak, roślina należąca do rodziny kapustowatych (krzyżowych). Nie rośnie dziko, występuje tylko w uprawie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babcia uprawiała brukiew.

 (1.2) Wrzuć te brukwie do garnka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrucɛf, AS: bruḱef

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brukwiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwaki, kraków|karpiel.

Wiktionary


brukit

minerał, odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. bardzo rzadki minerał z gromady tlenków;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrucit, AS: bruḱit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brookit

Wiktionary


brukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) układanie bruku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrukɔˈvãɲɛ, AS: brukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruk m., brukarstwo n., brukarz mos.

 czas. brukować ndk.

 przym. brukowy, brukarski

Wiktionary


brukować

czasownik

 (1.1) układać bruk

 (1.2) gw-pl|Warmia, Mazury. potrzebować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzniesiono także drugi szpital i teatr miejski, założono oświetlenie elektryczne ulic, brukowano jezdnie i chodniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈkɔvat͡ɕ, AS: brukovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruk m., brukarz m., brukowanie n.

 czas. wybrukować

 przym. brukarski, brukowy

Wiktionary


brukowiec

bulwarówka, szmatławiec, tabloid, piśmidło; pogardliwie:
1. gazeta podająca głównie wiadomości mało ważne, sensacyjne i nie zawsze prawdziwe; gazecidło;
2. czasopismo bezwartościowe, na niskim poziomie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pejor. publ. gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze

 (1.2) kamień przeznaczony na bruk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W brukowcu ukazały się zdjęcia premiera podejrzanego na urlopie przez paparazzich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruk mrz.

 przym. brukowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tabloid, piśmidło, szmatławiec, bulwarówka, popołudniówka

Wiktionary


brukowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest brukowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brukowy

 przysł. brukowo

Wiktionary


brukowy

przymiotnik od: bruk


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z brukiem, dotyczący bruku

 (1.2) pot. mający charakter pospolity

 (1.3) pot. odznaczający się wulgarnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marjusz wszedł do sali dolnej, zabrał beczułkę z prochem i korzystając z dymu i ciemnej mgły, zapełniającej wnętrze barykady, dotarł do brukowej nory, w którą zatkniętą była pochodnia.

 (1.2) Szczegół z życia rudego Miguela wskazał prasie brukowej drogę do wyjaśnienia drażniącej zagadki.

 (1.3) Nie przystoi na trybunie parlamentarnej używanie brukowego słownictwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruk mrz., brukowiec mrz., brukarz mos., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., zabrukowanie n., brukowość ż.

 czas. brukować ndk., wybrukować dk., zabrukować dk.

 przym. brukarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tandetny

 (1.3) nieparlamentarny, podwórkowy, uliczny

Wiktionary


brukoza

zbyt wiele miejsc pokrytych kostką brukową w przestrzeni publicznej; kostkoza


SJP.pl


bruksela

stolica Belgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Belgii;

 (1.2) przen. polit. władze Unii Europejskiej

Wiktionary

Bruksela ( Bruxelles, Ville de Bruxelles; Brussel, Stad Brussel; Brüssel, Stadt Brüssel) – stolica Belgii, miasto i gmina położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne. Aglomeracja brukselska (w sensie geograficznym) prócz obszaru dwujęzycznego Regionu Stołecznego Brukseli, w skład którego wchodzi Okręg Stołeczny Brukseli, obejmuje także pewną liczbę gmin flamandzkich. Siedziba administracyjna Regionu Flamandzkiego. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem regionu stołecznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bruksela jest siedzibą wielu instytucji europejskich.

 (1.1) Niech Bruksela nie robi tego, co lepiej może zrobić Rzym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛla, AS: bruksela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brukselczyk mos., brukselka ż., brukselizm mrz.

 przym. brukselski, podbrukselski

Wiktionary


brukselczyk

mieszkaniec Brukseli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brukseli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛlt͡ʃɨk, AS: brukselčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruksela ż., brukselka ż., brukselizm mrz.

:: fż. brukselka ż.

 przym. brukselski

Wiktionary


brukselizm

pejoratywnie: wyraz lub zwrot zaczerpnięty z dokumentów Unii Europejskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. naleciałość językowa rodem z dokumentów biurokracji brukselskiej; napuszony styl wypowiedzi, pełen zagmatwanych zwrotów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej wypowiedzi upstrzone są brukselizmami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruksela ż., brukselka ż., brukselczyk m.

 przym. brukselski

Wiktionary


brukselka

dwuletnia roślina warzywna z rodziny krzyżowych; kapusta brukselska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. kulin. odmiana kapusty warzywnej;

 (1.2) mieszkanka Brukseli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brukselka z punktu widzenia historycznego jest względnie młoda, roślinę zaczęto hodować w pobliżu Brukseli „dopiero” w 1821 (tysiąc osiemset dwudziestym pierwszym) roku.

 (1.2) Przebywając w Belgii poznał pewną sympatyczną brukselkę, która zaprosiła go i oprowadziła po stolicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛlka, AS: brukselka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruksela ż.

:: fm. brukselczyk mos.

 przym. brukselski, brukselkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapusta brukselska

Wiktionary


brukselkowy

→ brukselka


SJP.pl

Patrz:

brukselka

brukselski

przymiotnik od: Bruksela (stolica Belgii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Brukseli, dotyczący Brukseli, pochodzący z Brukseli

 (1.2) przen. związany z ośrodkiem decyzyjnym Unii Europejskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W założonym tu piśmie "Równość" ogłoszono w 1879 r. pierwszy program socjalistów polskich, opracowywany jeszcze w Warszawie, a z konspiracyjnych względów nazwany "brukselskim".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛlsʲci, AS: brukselsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruksela ż., brukselczyk mos., brukselka ż., brukselizm mrz.

Wiktionary


bruksizm

mimowolne zgrzytanie zębami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. stomat. mimowolne zaciskanie zębów,

Wiktionary

Bruksizm (z gr. βρυγμός, zgrzytać zębami) – jest to powtarzalne zaciskanie lub zgrzytanie zębami oraz napinanie lub wysuwanie żuchwy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrucɕism̥, AS: bruḱśism̦

Wiktionary


brukwiaczek

chowacz brukwiaczek - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


brukwianka

gęsta, pożywna zupa z brukwi


SJP.pl


brukwiowy

związany z brukwią


SJP.pl


brulion

1. tekst pisany na brudno; brudnopis;
2. gruby zeszyt, zazwyczaj z twardą okładką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zeszyt do robienia notatek, zwykle gruby, w sztywnej okładce

 (1.2) pierwotny szkic, tekst napisany na brudno, często z poprawkami i skreśleniami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brulion – rodzaj notesu lub zeszytu
  • „brulion” – czasopismo literackie i kulturalne
  • Brulion Bebe B. – powieść Małgorzaty Musierowicz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrulʲjɔ̃n, AS: brulʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brulionowy

 rzecz. brulionik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeszyt

 (1.2) brudnopis, daw. raptularz

Wiktionary


brulionik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od brulion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brulion m.

Wiktionary


brulionowość

→ brulionowy


SJP.pl

Patrz:

brulionowy

brulionowy

związany z brulionem


SJP.pl


bruliński

nazwisko


SJP.pl


brum

zakłócenie telekomunikacyjne przejawiające się jako charakterystyczne buczenie w radioodbiornikach i telewizorach podłączonych do sieci elektrycznej; przydźwięk


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. …naśladujący odgłos pracy silnika samochodu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) telekom. zakłócenie objawiające się charakterystycznym buczeniem odbiorników podłączonych do sieci

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brum – brytyjski serial telewizyjny dla dzieci z 1991 roku
  • Brum – miesięcznik muzyczny o tematyce rockowej wydawany w Polsce w latach 90
  • Brum – audycja muzyczna, prowadzona kiedyś na antenie Programu III Polskiego Radia
  • Przydźwięk (brum) – zakłócenie w obwodach wzmacniaczy akustycznych
  • Baltasar Brum (1883–1933) – urugwajski polityk
  • Daniel, właśc. David Brum (ur. 1954) − amerykański biskup prawosławny
  • Tony de Brum (1945–2017) – marszalski polityk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Motorówka zrobiła "brum, brum".

Wiktionary


brumacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. strategia przetrwania zimna u niektórych gadów polegająca na dużym obniżeniu tempa metabolizmu bez zapadania w sen

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brumowanie n.

 czas. brumować ndk.

 przym. brumacyjny

Wiktionary


brumacyjny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z brumacją, dotyczący brumacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brumacja ż., brumowanie n.

 czas. brumować ndk.

Wiktionary


brumaire

[czytaj: brüMER] drugi miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa drugiego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Brumaire (z fr. "brume" = 'gęsta mgła') – drugi miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, drugi miesiąc jesienny. Zaczynał się 22, 23 lub 24 października i trwał do 20, 21 lub 22 listopada.

Po brumaire następował miesiąc frimaire.

Wikipedia


brumby

[czytaj: brambi] koń gorącokrwisty wolno żyjący w australijskich rezerwatach


SJP.pl

Zobacz też: Brumby (Anglia) – miejscowość w Lincolnshire (Anglia).

Brumby lub Brumbee – zdziczałe konie australijskie, które pochodzą od wielu ras i typów koni oraz kuców, sprowadzonych na ten kontynent z wielu stron świata. Zwierzęta te człowiek uwalniał lub same uciekały do buszu.

Wikipedia


brun

nazwisko


SJP.pl


brunat

1. kolor lub barwnik o barwie brunatnej;
2. dawniej: materiał w brunatnym kolorze


SJP.pl


brunatek

powszelatek brunatek - gatunek motyla z rodziny powszelatkowatych


SJP.pl


brunatnawo

przysłówek sposobu

 (1.1) z użyciem barwy zbliżonej do brunatnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąsiedzi pomalowali płot na brunatnawo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n., zbrunatnienie n.

 czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatnawy, brunatny

Wiktionary


brunatnawy

zbliżony do brunatnego, nie do końca brunatny, prawie brunatny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) w kolorze podobnym do brunatnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał na sobie za duży brunatnawy sweter.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n., zbrunatnienie n.

 czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny

 przysł. brunatnawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brązowawy

Wiktionary


brunatnica

przedstawiciel jednego z typów glonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. wielokomórkowy glon morski o brunatnej plechaesze, tworzący gromadę protistów roślinopodobnych

 (1.2) ent. nazwa systematyczna|Pheosia|Hübner|ref=tak., rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych

 (1.3) wada drewna jako niejednolite zabarwienie bielastej części drewna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brunatnica – wada drewna z grupy zabarwień
  • brunatnica (Pheosia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych
  • brunatnica – glon z gromady brunatnic (Phaeophyta)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. brunatny

Wiktionary


brunatnice

przedstawiciel jednego z typów glonów


SJP.pl

Brunatnice ("Phaeophyta") – gromada protistów roślinopodobnych, zaliczanych do glonów.

Wikipedia


brunatnie

przysłówek sposobu

 (1.1) rzad. z użyciem barwy brunatnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n.

 czas. brunatnieć ndk., brunatnić ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny

 przysł. brunatno

Wiktionary


brunatniej

stopień wyższy od przysłówków: brunatnie, brunatno


SJP.pl


brunatniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: brunatny


SJP.pl


brunatnienie

1. zabarwiać na kolor brunatny;
2. brunatnić się - odcinać się brunatną plamą od tła; być brunatnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geol. proces tworzenia się gleb brunatnych

 (1.2) przybieranie barwy brunatnej

 (1.3) zabarwianie czegoś na brunatno

 (1.4) odróżnianie się brunatną barwą od tła

 (1.5) polit. hist. przyjmowanie elementów ideologii faszystowskiej

Wiktionary

Br

Wikipedia

Powiązane:

 czas. brunatnić ndk., brunatnić się ndk., brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny, brunatnawy

 przysł. brunatnawo, brunatnie, brunatno

Wiktionary


brunatnieć

1. nabierać koloru brunatnego;
2. odróżniać się od tła brunatnym kolorem; brunatnić się;
3. przenośnie: nabierać cech powiązanych z neonazizmem, skrajną prawicą itp.


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbrunatnieć)

 (1.1) przybierać barwę brunatną

 (1.2) odróżniać się brunatną barwą od tła

 (1.3) polit. hist. przyjmować elementy ideologii faszystowskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n.

 czas. brunatnić, zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny, brunatnawy

 przysł. brunatnawo, brunatnie, brunatno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brunatnić się

Wiktionary


brunatnić

1. zabarwiać na kolor brunatny;
2. brunatnić się - odcinać się brunatną plamą od tła; być brunatnym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) zabarwiać na brunatno

czasownik zwrotny niedokonany brunatnić się (dk. brak)

 (2.1) odróżniać się brunatną barwą od tła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n.

 czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny

 przysł. brunatnie, brunatno

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) brunatnieć

Wiktionary


brunatno

przysłówek sposobu

 (1.1) z użyciem barwy brunatnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lesie zrobiło się brunatno i ponuro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n.

 czas. brunatnieć ndk., brunatnić ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny

 przysł. brunatnie

Wiktionary


brunatno-biały

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma dwa kolory: brunatny i biały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy brunatno-biała para niedzwiedzi jest w ogóle możliwa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: brũnatno‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary


brunatno-czarny

w części czarny, w części brunatny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) brunatny i czarny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brunatno-czarne kompozycje kwiatowe są rzadko spotykane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: brũnatno‿čarny

Wiktionary


brunatno-oliwkowy

złożony z dwóch kolorów: brunatnego i oliwkowego


SJP.pl


brunatno-żółto-rdzawy

złożony z trzech kolorów: brunatnego, żółtego i rdzawego


SJP.pl


brunatnobiały

biały o brunatnym odcieniu


SJP.pl


brunatnobrązowy

brązowy o brunatnym odcieniu


SJP.pl


brunatnoceglasty

ceglasty o brunatnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ceglasty z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Budowlańcy zostawili mnóstwo brunatnoceglastych smug na elewacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔt͡sɛɡˈlastɨ, AS: brũnatnoceglasty

Wiktionary


brunatnoczarny

czarny o odcieniu brunatnym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. mający kolor czarny o odcieniu brunatnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brunatnoczarne opary eliksiru wydobywały się z flakonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈt͡ʃarnɨ, AS: brũnatnočarny

Wiktionary


brunatnoczerwony

czerwony o brunatnym odcieniu; brudnoczerwony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) czerwony z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była łatwo rozpoznawalna po tej brunatnoczerwonej spince, z którą się nie rozstawała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: brũnatnočervõny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. czerwonobrunatny

Wiktionary


brunatnofioletowy

fioletowy o odcieniu brunatnym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru fioletowego o odcieniu brunatnym

Wiktionary


brunatnogłowy

starzyk brunatnogłowy - amerykański ptak z rzędu wróblowych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma brunatną głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈɡwɔvɨ, AS: brũnatnogu̯ovy

Wiktionary


brunatnokasztanowy

kasztanowy o brunatnym odcieniu


SJP.pl


brunatnopióry

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma brunatne pióra, pierze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈpʲjurɨ, AS: brũnatnopʹi ̯ury

Wiktionary


brunatnopopielaty

brunatny o szarym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) popielaty z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę zdrapać tego brunatnopopielatego osadu ze szklanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: brũnatnopopʹi ̯elaty

Wiktionary


brunatnordzawy

rdzawy o odcieniu brunatnym


SJP.pl


brunatnorudy

rudy o odcieniu brunatnym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rudy z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U starszych osobników można spotkać brunatnorude plamaamy na podgardlu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈrudɨ, AS: brũnatnorudy

Wiktionary


brunatnoskrzydły

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma brunatne skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈskʃɨdwɨ, AS: brũnatnoskšydu̯y

Wiktionary


brunatnoszarawy

nieco szary o brunatnym odcieniu


SJP.pl


brunatnoszary

szary o odcieniu brunatnym; brązowoszary, bury


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szary z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po deszczu jego brunatnoszare futerko trzeba było zawsze dobrze wyczesać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈʃarɨ, AS: brũnatnošary

Wiktionary


brunatnowiśniowy

wiśniowy o brunatnym odcieniu


SJP.pl


brunatnozielony

zielony o odcieniu brunatnym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zielony z brunatnym odcieniem

Wiktionary


brunatność

→ brunatny


SJP.pl

Patrz:

brunatny

brunatnożółtozielony

żółtozielony o brunatnym odcieniu


SJP.pl


brunatnożółty

żółty o odcieniu brunatnym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żółty z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzydzą ich brunatnożółte, wysokobiałkowe robaki, a ze smakiem zjadają spleśniałe sery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈʒuwtɨ, AS: brũnatnožuu̯ty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izabelowy

Wiktionary


brunatny

mający rdzawy, rudawy kolor


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor ciemnobrązowy

 (1.2) przen. nazistowski, narodowosocjalistyczny, hitlerowski, faszystowski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem, gdy już był na pierwszym piętrze, otoczyło go kilku ludzi w brunatnych opończach, któremi zasłaniali kaftany w czarne i białe pasy.

 (1.2) Po opanowaniu Czechosłowacji dyplomacja brunatna rozwinęła ożywioną działalność na szerokim froncie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnatnɨ, AS: brũnatny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatność ż., brunatnienie n., brunatnica ż.

 czas. brunatnić ndk., brunatnieć ndk.

 przym. brunatnawy

 przysł. brunatno, brunatnawo, brunatnie

Wiktionary


brunawy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Gostomia (powiat prudnicki). brązowy

Wiktionary


brunch

[czytaj: brancz] posiłek spożywany między śniadaniem a obiadem, zwykle o posiłku podawanym gościom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. posiłek będący połączeniem śniadania i obiadu, jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem, pierwotnie w niedzielę;

Wiktionary

Brunch ( breakfast + lunch) – posiłek jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem (w godzinach od 10 do 11:30), w czasie którego spożywa się produkty zarówno typowo śniadaniowe, jak i właściwe obiadom. Wywodzi się z tradycji anglosaskiej, ma wiele cech wspólnych z drugim śniadaniem, znanym w kuchni polskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Goszcząc u Jadzi w Stanach, czasem zamawialiśmy typowy brunch w pobliskiej restauracji nad zatoką.

 (1.1) Czym różni się drugie śniadanie od brunchu?

Wiktionary


brunchowy

→ brunch [czytaj: branczowy]


SJP.pl


brunecik

zdrobnienie od: brunet; szczupły brunet


SJP.pl


brunei

państwo w Azji ze stolicą w Bandar Seri Begawan; Państwo Brunei Darussalam


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Brunei ( Brunei, Brunei Darussalam), oficjalnie Państwo Brunei Darussalam (malajski Negara Brunei Darussalam) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brunei jest niewielkim państwem w północnej części wyspy Borneo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛji, AS: brũnei ̯i

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunejczyk mos., Brunejka ż.

 przym. brunejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Państwo Brunei Darussalam, Sułtanat Brunei

Wiktionary


brunejczyk

obywatel Brunei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Brunei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛjt͡ʃɨk, AS: brũnei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunei n.

:: fż. Brunejka ż.

 przym. brunejski

Wiktionary


brunejka

obywatelka Brunei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Brunei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛjka, AS: brũnei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunei n.

:: fm. Brunejczyk mos.

 przym. brunejski

Wiktionary


brunejski

związany z Brunei


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Brunei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛjsʲci, AS: brũnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunejka ż., Brunejczyk mos., Brunei n.

Wiktionary


brunelleschi

nazwisko, m.in.: Filippo Brunelleschi (1377-1446), architekt renesansu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filippo Brunelleschi
  • Umberto Brunelleschi
  • (6055) Brunelleschi

Wikipedia


brunello

czerwone wino toskańskie


SJP.pl

Brunello – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Varese.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 953 osoby, 953 os./km².

Wikipedia


brunera

brunera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunnera


SJP.pl

Br

Wikipedia


brunet

mężczyzna o czarnych włosach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek o włosach czarnego koloru

Wiktionary

Brunet – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Górnej Prowansji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z tych ludzi był Anglikiem, drugi Francuzem; obydwaj szczupli, wysokiego wzrostu, jeden brunet, jako południowiec z Prowansji, ​drugi rudy jak prawdziwy gentleman z Lancashire.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrũnɛt, AS: brũnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruneteczka ż.

:: zdrobn. brunecik m.

:: fż. brunetka ż., bruneta ż.

Wiktionary


bruneta

żart. brunetka (kobieta)


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D., B. lp. od: brunet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunet mos., brunetka ż.

Wiktionary


bruneteczka

zdrobnienie od: brunetka


SJP.pl


brunetka

1. kobieta o czarnych włosach; czarnowłosa;
2. żartobliwie: pchła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta o włosach czarnego koloru

 (1.2) daw. środ. polit. walizka w ciemnym kolorze służąca do transportu materiałów agitacyjnych (bibuły)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkałem się wczoraj ze śliczną brunetką.

 (1.1) Jednego dnia Kunegunda, przechadzając się wpodle zamku po małym lasku, który nazywano parkiem, ujrzała w gęstwinie doktora (…), jak dawał lekcję eksperymentalnej fizyki pokojówce jej matki, fertycznej brunetce, bardzo ładnej i niesrogiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛtka, AS: brũnetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruneta ż., brunecik m.

:: fm. brunet m.

:: zdrobn. bruneteczka ż.

Wiktionary


brunhilda

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brunhilda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego
  • Brunhilda – królowa Austrazji
  • Brunhilda – jedna z Walkirii (mitologia nordycka)
  • Brunhilda – rodzaj ptaków z rodziny astryldowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ducha Brunhildy widuje się w zamkowej wieży.

Wiktionary


brunner

brunnera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunera


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brunner – jezioro na Wyspie Południowej w Nowej Zelandii
  • Alois Brunner – niemiecki zbrodniarz wojenny
  • Hermann Brunner – fikcyjna postać
  • Jerzy Brunner – polski lekarz, bakteriolog
  • Jerzy Brunner – polski sportowiec, lekkoatleta
  • Manfred Brunner – austriacki narciarz alpejski
  • Stephanie Brunner – austriacka narciarka alpejska

Wikipedia


brunnera

brunnera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunera


SJP.pl


brunny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Kozakowice Górne,Poborszów,Wronin (powiat kędzierzyńsko-kozielski),Smolarnia (powiat krapkowicki),Opole,Chrząstowice (powiat opolski),Nakło (powiat opolski),Dzierżysławice. brunatny

 (1.2) hipol. gw-pl|Chrząstowice (powiat opolski),Stare Budkowice,Dzierżysławice. gniady

 (1.3) hipol. gw-pl|Łomna Górna,Pszczyna,Bytom,Żędowice. o ciężkim do określenia kolorze

 (1.4) gw-pl|Mechnica,Dzierżysławice. o człowieku: opalony na śniado

Wiktionary


bruno

Giordano Bruno (1548-1600), włoski filozof, dominikanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bruno – imię męskie
  • Bruno – miejscowość we Włoszech
  • Bruno – poemat Tomasza Olizarowskiego
  • Bruno – komediodramat produkcji USA, 2000
  • Brüno – amerykański film z 2009 r.
  • Bruno Giordano – XVI-wieczny filozof
  • Bruno – brazylijski piłkarz
  • Bruno (Bruno Fernandes das Dores de Souza, ur. 1984) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji bramkarza
  • Bruno (Bruno I Wielki z Kolonii, ur. ok. 925, zm. 965) – kanclerz królestwa państwa wschodniofrankijskiego, arcybiskup Kolonii, święty Kościoła katolickiego
  • Bruno (zm. 1029) – kanclerz, biskup Augsburga
  • Bruno (Bruno z Würzburga, Bruno Karyncki, ur. ok. 1005; zm. 1045) – kanclerz Włoch i biskup Würzburga, święty katolicki
  • Bruno (Bruno Vettorazzo vel Claudio Vettorazzo, 1936-1994) – włoski duchowny prawosławny, biskup diecezji Akwilei i północnych Włoch Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bruno pojechał z Jasiem na narty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrũnɔ, AS: brũno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Brunonik mos., Brunio mos., Brunik mos., Brunonek mos.

Wiktionary


brunon

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witek z Brunonem uzbierali 3087 złotych.

 (1.1) W parafii św. Brunona z Kwerfurtu rozpoczynają się rekolekcje wielkopostne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrũnɔ̃n, AS: brũnõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruno m.

:: zdrobn. Brunonek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Brunonek

Wiktionary


brunonek

zdrobnienie od: Brunon (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Brunon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brunonku, pomóż dziadziowi wnieść sprawunki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunon mos., Bruno mos.

Wiktionary


brunonostwo

Brunon z małżonką; Brunonowie


SJP.pl


brunonowie

imię męskie


SJP.pl


brunonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brunona lub z nim związany


SJP.pl


brunost

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) mlecz. spoż. rodzaj norweskiego sera produkowanego z serwatki mleka krowiego i koziego, o słodkim smaku z nutą karmelu;

Wiktionary

Brunost, brązowy ser norweski – rodzaj norweskiego sera, który jest produkowany z serwatki mleka krowiego i koziego.

Brunost powstaje z serwatki, do której dodaje się mleko i następnie śmietanę, po czym mieszaninę gotuje się przez kilka godzin do odparowania wody, dzięki czemu laktoza krystalizuje się, a mieszanka gęstnieje i zamienia się w karmel, który nadaje charakterystyczny kolor, zapach i smak. Tak przygotowany produkt wlewa się do form i chłodzi. Sprzedawany jest w kostkach.

Wikipedia


brunszwicki

przymiotnik od: Brunszwik, miasto w Niemczech


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Brunszwikiem, dotyczący Brunszwiku

Wiktionary

Brunszwicki ("Brunświcki", "Braunschweigk") – polski herb szlachecki z indygenatu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brunszwik m., brunszwiczanin mos., brunszwiczanka ż.

Wiktionary


brunszwiczanin

mieszkaniec Brunszwika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brunszwiku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunszwik mrz.

:: fż. brunszwiczanka ż.

 przym. brunszwicki

Wiktionary


brunszwiczanka

mieszkanka Brunszwika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brunszwiku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunszwik mrz.

:: fm. brunszwiczanin mos.

 przym. brunszwicki

Wiktionary


brunszwik

1. miasto w Niemczech; Braunschweig;
2. niemiecka kraina historyczna;
3. Nowy Brunszwik - prowincja w Kanadzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brunszwiczanin mos., brunszwiczanka ż.

 przym. brunszwicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Brunświk

Wiktionary


bruntalski

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Bruntal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruntal m.

Wiktionary


bruny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Rybnik,Opole,Bogacica,Przechód,Sowin (powiat nyski),Stara Jamka. brunatny

 (1.2) gw-pl|Wronin (powiat kędzierzyńsko-kozielski),Januszkowice (powiat krapkowicki),Narok,Stare Siołkowice,Przechód,Stara Jamka. o umaszczeniu konia: gniade

 (1.3) gw-pl|Przechód,Dzierżysławice. o człowieku: opalony na śniado

 (1.4) gw-pl|Stara Jamka. o potrawie: przypieczony

Wiktionary

Bruny (niem. "Brune")– wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.

Wikipedia


brus

1. kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi metalowych; toczydło, osełka
2. grube drewno budulcowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. toczydło, kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brus – grodzica
  • brus – osełka
  • Brus – osiedle w Łodzi
  • Brus – wieś w województwie świętokrzyskim
  • Brus – dawna gmina
  • Brus – miejscowość
  • Brus – gmina
  • Brus – władca Gotów
  • Brüs

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brus, AS: brus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruśnik m., obrus m., brusiarz mos.

 czas. bruszyć, pobruszyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toczak

Wiktionary


bruscamente

[czytaj: bruskamente] określenie wykonawcze: szorstko


SJP.pl


bruschetta

[czytaj: brusketta] włoska grzanka posmarowana oliwą i roztartym czosnkiem, podawana z kozim serem lub sałatką pomidorową i świeżymi ziołami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. włoska przekąska w postaci grzanki posmarowanej oliwą i roztartym czosnkiem; często podawana z kozim serem lub sałatką pomidorową i świeżymi ziołami;

Wiktionary

Bruschetta [bruskétta] – rodzaj przekąski (wł. "antipasto") typowej dla Włoch.

Jest to grzanka z pieczywa posmarowanego oliwą i roztartym czosnkiem. Istnieje wiele jej odmian; najczęściej podawana jest z mieszaniną świeżo pokrojonych pomidorów i bazylii, również jako dodatek do niektórych zup.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Smak bruschetty możesz dowolnie modyfikować dodatkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brusˈkɛtːa, AS: bruske•ta

Wiktionary


brusek

mały brus


SJP.pl

Brusek (zwany również Brunek, czes. "Brousek") – szczyt o wysokości 1115,9 m n.p.m., w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bialskich w Sudetach Wschodnich.

Wikipedia


brushing

[czytaj: braszing] zabieg kosmetyczny polegający na powierzchniowym oczyszczaniu skóry twarzy


SJP.pl


brusianin

mieszkaniec Brus (miasta w Polsce)


SJP.pl


brusianka

mieszkanka Brus (miasta w Polsce)


SJP.pl


brusiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. techn., także. gw-pl|Wojnowice, Rybnik, Strzebiń, Roszków (powiat raciborski). osoba zajmująca ostrzeniem narzędzi przy użyciu brusa; szlifierz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brus mrz., brusełka ż., bruśnik mos., bruszenie n.

:: zdrobn. brusek mrz., brusik mrz.

 czas. brusić ndk., brusiować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bruśnik, szlifierz, ostrzyciel, wecownik, toczownik, gładzielniczy

Wiktionary


brusić

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) ostrzyć brusem

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ostrzyć

 (1.3) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokuczać, drażnić

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. brus mrz.

:: czas. nabrusić dk.

Wiktionary


bruski

→ Brusy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bruski – wieś na Białorusi
  • Dekanat bruski – jeden z 30 dekanatów w rzymskokatolickiej diecezji pelplińskiej
  • Alojzy Bruski
  • Dawid Bruski (1897–1980) – działacz społeczny, senator w II RP
  • Ireneusz Bruski (ur. 1961) – prezbiter archidiecezji warmińskiej
  • Jan Jacek Bruski (ur. 1969) – polski historyk
  • Józef Ludwik Bruski (1908–1974) – polski lekarz, gawędziarz kaszubski
  • Józef Bruski (1909–1986) – polski polityk i nauczyciel
  • Rafał Bruski (ur. 1962) – polski polityk, prezydent Bydgoszczy

Wikipedia

Patrz:

Brusy

brusno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brusno – wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim
  • Brusno – wieś na Słowacji
  • Brusno – uzdrowisko na Słowacji
  • Nowe Brusno
  • Stare Brusno

Wikipedia


brusonecja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Broussonetia|L’Hér. ex Vent.|ref=tak., rodzaj roślin drzewiastych z rodziny morwowatych rosnących w Azji; jeden z gatunków tych roślin (brusonecja chińska, nazwa systematyczna|Broussonetia papyrifera|ref=tak.) stanowi surowiec do wyrobu papieru;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju brusonecja (1.1)

Wiktionary

Brusonecja, papierówka ("Broussonetia" L'Hér. ex Vent.) – rodzaj krzewów i drzew liściastych z rodziny morwowatych ("Moraceae"). Obejmuje 4 gatunki (w szerszym ujęciu dominującym w końcu XX wieku i na początku XXI – 7–8 gatunków). Rośliny te występują we wschodniej i południowo-wschodniej Azji – od północno-wschodnich Indii poprzez Półwysep Indochiński, Chiny kontynentalne i Tajwan po Japonię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadalne owoce ma również (…) dwupienna brusonecja chińska (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) papierówka

Wiktionary


bruspłat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. napierśnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruspwat, AS: bruspu̯at

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bruzblach

Wiktionary


brustasza

mała, górna kieszonka w marynarce na ozdobną chusteczkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zewnętrzna kieszonka w górnej części marynarki;

Wiktionary

Brustasza ( Brusttasche, od "Brust" „pierś” i "Tasche" „kieszonka”) – mała kieszonka zewnętrzna w marynarce.

Używana do noszenia poszetki. Często mylnie wkładany jest do niej bukiecik kwiatów, który powinien znajdować się w butonierce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan poprawił tylko jedwabną poszetkę w brustaszy, lekko wygładził marynarkę i był gotów do wyjścia.

Wiktionary


brustlaja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świder

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk borek, borer, brustlajsta, świyder

Wiktionary


brustlajsta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świder

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk borek, borer, brustlaja, świyder

Wiktionary


brusy

1. kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi metalowych; toczydło, osełka
2. grube drewno budulcowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brusy (dodatkowa nazwa w języku Brusë, Bruß, dawniej "Bruski") – miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brusy. Brusy są położone w Borach Tucholskich na południowych Kaszubach.

W latach 1975–1998 miejscowość należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zeszłym roku byłem na festiwalu kaszubskim w Brusach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrusɨ, AS: brusy

Wiktionary


bruszanin

mieszkaniec Brus (miasta w Polsce)


SJP.pl


bruszanka

mieszkanka Brus (miasta w Polsce)


SJP.pl


bruszczewo

Bruszczewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel.

Wikipedia


bruszewo

Bruszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły. Leży nad rzeczką Śliną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia NMP w Sokołach.

Wikipedia


bruszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balbina Bruszewska (ur. 1982) – polska reżyserka, scenarzystka i fotografka
  • Mieczysław Bruszewski (1923–2021) – polski wojskowy, żołnierz Armii Krajowej
  • Wojciech Bruszewski (1947–2009) – polski reżyser, operator filmowy i artysta multimedialny

Wikipedia


brusznica

roślina z rodziny wrzosowatych; jagoda tej rośliny; borówka brusznica, borówka wiecznozielona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zob. borówka brusznica.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A tam się czerwieniły wrzosiste pagórki, strojne w brusznice jakby w koralów paciorki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruʃʲˈɲit͡sa, AS: brušʹńica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borówka czerwona, borówka brusznica, borówka, bruśnica, borówka jesienna, barszczownik

Wiktionary


brusznicowy

przymiotnik od: brusznica


SJP.pl


bruszyt

minerał, uwodniony wodorofosforan wapnia


SJP.pl


bruszyć

czasownik

 (1.1) daw. mielić, trzeć obracając brusem (w żarnach lub kole do ostrzenia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruʃɨt͡ɕ, AS: brušyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brus m., bruśnik m., obrus m.

 czas. pobruszyć

Wiktionary


brut

[czytaj: brit] o szampanie: bardzo wytrawny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o szampanie lub winie musującym: bardzo wytrawny

Wiktionary

Br

Wikipedia


brutal

człowiek brutalny, nadużywający swojej siły lub przewagi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. człowiek brutalny, agresywny, grubiański, nadużywający swojej przewagi nad słabszymi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brutal – album Black Uhuru
  • Brutal – marka kosmetyków

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To delikatna dziewczyna, a wyszła za mąż za takiego brutala.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrutal, AS: brutal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutalizacja ż., brutalność ż., brutalizm m., brutalizowanie n., zbrutalizowanie n.

:: fż. brutalka ż.

 czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

 przym. brutalny

 przysł. brutalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grubianin

Wiktionary


brutalista

osoba postępująca jak brutal, traktująca kogoś brutalnie


SJP.pl


brutalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest brutalistyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutalizm m., brutalność ż.

 przym. brutalistyczny, brutalny

 przysł. brutalistycznie, brutalnie

Wiktionary


brutalistyczny

→ brutalizm


SJP.pl

Patrz:

brutalizm

brutalizacja

nadawanie lub nabieranie cech brutalności


SJP.pl


brutalizm

1. skłonność do brutalizowania; brutalność;
2. oznaka brutalności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. jeden z nurtów architektury późnego modernizmu;

 (1.2) książk. brutalność

 (1.3) książk. przejaw brutalności

Wiktionary

Brutalizm – nurt architektury późnego modernizmu powstały w końcu lat 40. XX wieku.

Przełomowym obiektem była szkoła w Hunstanton w Anglii zbudowana przez Petera i Alison Smithson w 1949. Miała ona wyeksponowaną stalową konstrukcję, nieotynkowane ceglane mury, odsłonięte belki stropowe i przewody instalacyjne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brutalizacja ż., brutalność ż., brutal mos., brutalka ż., brutalizowanie n., zbrutalizowanie n., brutalistyczność ż., neobrutalizm m., brutalista m., brutalistka ż.

 czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

 przym. brutalny, brutalski, brutalistyczny

 przysł. brutalnie, brutalsko, brutalistycznie

Wiktionary


brutalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie czegoś brutalnym

 (1.2) przest. postępowanie w brutalny sposób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutalizacja ż., brutalizm m., brutalność ż., brutal mos., brutalka ż.

 czas. brutalizować ndk.

 przym. brutalny, brutalski

 przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brutalizacja, barbaryzowanie

Wiktionary


brutalizować

czynić coś brutalnym


SJP.pl


brutalka

→ brutal


SJP.pl

Patrz:

brutal

brutalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób brutalny, pełen przemocy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwyrodnialec brutalnie pobił bezbronnego człowieka, który w wyniku odniesionych obrażeń spędził w szpitalu kilka miesięcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈtalʲɲɛ, AS: brutalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutal mos., brutalka ż., brutalność ż., brutalizm m., brutalizacja ż., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

 czas. brutalizować ndk.

 przym. brutalny, brutalski

 przysł. brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. brutalsko

Wiktionary


brutalniej

stopień wyższy od przysłówka: brutalnie


SJP.pl


brutalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brutalny


SJP.pl


brutalność

brutalne postępowanie; skłonność do brutalnego zachowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brutalność policji i jej przemoc, która w nieproporcjonalnie dużym stopniu jest wymierzona w osoby czarne i inne mniejszości, ma swoje korzenie w amerykańskim kapitalizmie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈtalnɔɕt͡ɕ, AS: brutalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutal mos., brutalka ż., brutalizm mrz., brutalskość ż., brutalizacja ż., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

 czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

 przym. brutalny, brutalski

 przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brutalizm

Wiktionary


brutalny

bezwzględny, grubiański;
1. zachowujący się bezwzględnie, grubiańsko;
2. będący oznaką bezwzględności, grubiaństwa


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) działający za pomocą siły, agresywny

 (1.2) bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych

 (1.3) pokazujący brutalność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brutalny faul został przeoczony przez sędziego.

 (1.2) Taka jest brutalna prawda.

 (1.3) To był brutalny film.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈtalnɨ, AS: brutalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutalność ż., brutalizacja ż., brutal mos., brutalka ż., brutalizm mrz., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

 czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

 przym. brutalski

 przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) brutalski

Wiktionary


brutka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warmia. narzeczona, panna młoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fm. brutkan

Wiktionary


brutkan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Warmia,Mazury,Ostródzkie. narzeczony, pan młody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutkaństwo n.

:: fż. brutka ż.

 czas. brutkanić się

 przym. brutny

Wiktionary


brutto

ciężar danego towaru łącznie z opakowaniem


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) bez potrąceń

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) środ. kolej. pociąg towarowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • płaca brutto – płaca całkowita, bez odliczenia podatku, składek, potrąceń, itp.
  • wartość brutto – wartość towaru (usługi) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług
  • masa brutto – całkowita masa towaru wraz z opakowaniem, zobacz też: tara
  • pojemność brutto – miara pojemności statków
  • Brutto – białoruska grupa punk-rockowa
  • netto

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cena liczona brutto.

 (2.1) Spalinówka z ciężkim bruttem przejechała właśnie przez Bydgoszcz Główną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrutːɔ, AS: bru•to

Wiktionary


brutus

1. Marcus Iunius Brutus; (ok. 85-42 p.n.e.), polityk rzymski;
2. Lucius Iunius Brutus; (VI/V w. p.n.e.), wg tradycji rzymskiej przywódca powstania przeciw Tarkwiniuszowi Pysznemu;


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. toponim, nazwa wsi w województwie łódzkim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marek Juniusz Brutus – polityk, dowódca wojskowy, mówca i pisarz rzymski; w 44 r. p.n.e. jeden z zabójców Cezara
  • Lucjusz Juniusz Brutus – pierwszy konsul rzymski, w 510 r. p.n.e. wypędził ostatniego króla Tarkwiniusza Pysznego
  • Decymus Juniusz Brutus – adiutant Cezara
  • Brutus – pseudonim artystyczny używany przez Qemala Stafę
  • Brutus – wieś w woj. łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Kiełczygłów
  • Brutus – miasto w USA, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga
  • Brutus – jednostka osadnicza w USA, w stanie Michigan, w hrabstwie Emmet
  • Akcja Brutus – polski dramat sensacyjny z 1971 w reżyserii Jerzego Passendorfera
  • Brutus – postać mitologiczna
  • Brutus – popiersie autorstwa Michała Anioła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I ty, Brutusie, przeciw mnie?

 (2.1) Ilu mieszkańców ma Brutus?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Brutusowy

Wiktionary


bruzblach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. napierśnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruzblax, AS: bruzblaχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bruspłat

Wiktionary


bruzda

1. rowek wykonany w ziemi narzędziem rolniczym;
2. podłużne zagłębienie na jakiejś powierzchni;
3. głęboka zmarszczka na twarzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

 (1.2) anat. podłużne zagłębienie na powierzchni organu

 (1.3) kosmet. głęboka zmarszczka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bruzda – rowek pozostający po wyoraniu i odłożeniu skiby podczas orki
  • Bruzda – książka zawierająca myśli i zapiski św. Josemarii Escrivy, założyciela Opus Dei.
  • bruzda – szerokie, płytkie wgłębienie wzdłuż głowni broni siecznej
  • bruzdy – wgłębienia na wewnętrznej powierzchni bruzdowanej lufy broni palnej lub pneumatycznej, nadające ruch obrotowy przechodzącemu przez lufę pociskowi w celu stabilizacji jego lotu

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bruzda środkowa (…) oddziela płat czołowy półkul mózgowych od płata ciemieniowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bruzdka ż.

 przym. bruzdowy

 czas. bruzdować

Wiktionary


bruzdka

zdrobnienie od: bruzda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. zdrobn. od bruzda (rów wykonany pługiem)

 (1.2) kosmet. zdrobn. od bruzda (zagłębienie na powierzchni)

 (1.3) anat. zdrobn. od bruzda (zmarszczka na twarzy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy należytym przygotowaniu roli pod buraki dobre wyniki daje siew redlicami o płaskim spodzie (…) w tym wypadku ciężka redlica ugniata dno bruzdki, a wysypujące się nasienie zostaje wgniecione w dno bruzdki.

 (1.2) Rządca czerwieniał powoli, aż gdy nasiąknął krwią do bruzdek koło nosa, zakwitł prawie fioletowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruzdowanie n., bruzdkowanie n., bruzda ż.

 czas. bruzdować

Wiktionary


bruzdkowanie

pierwszy etap rozwoju zarodkowego; podział komórki jajowej na coraz mniejsze komórki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ciąg bruzdek na powierzchni czegoś

 (1.2) biol. proces polegający na podziale zapłodnionej komórki jajowej człowieka lub zwierząt na szereg komórek potomnych

Wiktionary

Br

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdownica ż.

 czas. bruzdkować ndk.

 przym. bruzdowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żłobkowanie

Wiktionary


bruzdkowiec

bruzdkowiec zachodni - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


bruzdkowy

przymiotnik od: bruzdka


SJP.pl


bruzdnica

glon, najczęściej jednokomórkowy, zaliczany do królestwa protistów; dinofit


SJP.pl


bruzdnice

glon, najczęściej jednokomórkowy, zaliczany do królestwa protistów; dinofit


SJP.pl

Br

Wikipedia


bruzdniczek

1. rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych;
2. rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bruzdniczek (Clitopilus) – rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych
  • bruzdniczek (Leptacinus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych

Wikipedia


bruzdobrzuch

morski mięczak denny


SJP.pl


bruzdobrzuchy

podgromada mięczaków z gromady bezpłytkowców; bruzdonogi


SJP.pl

Br

Wikipedia


bruzdodzioby

kormoran bruzdodzioby - gatunek ptaka z rodziny kormoranów


SJP.pl


bruzdogłowiec

tasiemiec pasożytujący w jelicie cienkim ssaków rybożernych


SJP.pl


bruzdonogi

podgromada mięczaków z gromady bezpłytkowców; bruzdobrzuchy


SJP.pl


bruzdowanie

układ bruzd na powierzchni czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) układ bruzd na powierzchni czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdownica ż.

 czas. bruzdować ndk., bruzdkować ndk.

 przym. bruzdowaty

Wiktionary


bruzdowaty

w kształcie bruzdy


SJP.pl


bruzdować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbruzdować)

 (1.1) bud. wykonywać bruzdę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdowanie n.

Wiktionary


bruzdownica

bruzdownica pędówka - niewielka błonkówka z rodziny pilarzowatych, szkodnik róż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bruzdownica jest przydatna przy wykonywaniu instalacji elektrycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbruzdɔvʲˈɲit͡sa, AS: bruzdovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruzda ż., bruzdkowanie n., bruzdowanie n.

Wiktionary


bruzdownik

narzędzie do tworzenia bruzd


SJP.pl


bruzdowy

związany z bruzdą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) roln. związany z rowem podłużnym wykonanym w ziemi pługiem lub innym rolniczym narzędziem (zagłębienie między skibami, rów między zagonami)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotyka się u nas możliwości rozprowadzenia wody po polu systemem bruzdowym z potoków lub zbiorników wody wyżej położonych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruzda ż.

Wiktionary


bruździak

młot jednostronny o długim i wąskim ostrzu do wycinania (wykuwania) bruzd


SJP.pl


bruździć

1. robić bruzdy;
2. przeszkadzać komuś, psuć szyki, wchodzić w drogę


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przeszkadzać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystko byłoby dobrze, ale szef zaczął nam bruździć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brużdżenie

 czas. nabruździć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeszkadzać, robić przeszkody, rzucać kłody pod nogi, zakłócać

Wiktionary


brużdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przeszkadzanie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bruździć, nabruździć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeszkadzanie, zakłócanie, szkodzenie

Wiktionary


brużewicz

nazwisko


SJP.pl


brwi

ochronny element owłosienia u ssaków, przeważnie człowieka


SJP.pl


brwice

Brwice (niem. "Blankenfelde") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Chojna. Zamieszkuje ją 210 osób.

We wsi znajduje się XIII-wieczny, zabytkowy kościół parafialny pod wezwaniem św. Antoniego (Kl.V.-0/101/56 z dnia 27 lipca 1956). Budowla prostego kształtu otoczona zabytkowym, kamiennym murem.

Wikipedia


brwinowianin

mieszkaniec Brwinowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


brwinowianka

mieszkanka Brwinowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


brwinowski

przymiotnik od: Brwinów


SJP.pl


brwinów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brwinów () – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brwinów, 25 km od centrum Warszawy. Miasto wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej.

Według danych zebranych przez przedstawicieli Głównego Urzędu Statystycznego z 31 grudnia 2019 r. miasto liczyło 13 698 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojciech i Józefa zawarli małżeństwo dnia 3. czerwca 1838 r. w parafii Brwinów pod Warszawą, gdzie mieszkali rodzice panny młodej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrvʲĩnuf, AS: brvʹĩnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brwinowski

Wiktionary


brwiowy

związany z brwią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący brwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brew ż.

Wiktionary


bryan

[czytaj: brajan] obce imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości w krajach anglojęzycznych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bryan, Brian, Brajan – imię męskie
  • Bryan – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Williams
  • Bryan – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Brazos
  • Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Boone
  • Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Greene
  • Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Izard
  • Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jackson
  • Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Stone
  • Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas
  • Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Thurston
  • Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Surry
  • Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Griggs

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do mojej szkoły chodzi: dwóch Brajanów, Bryan i Brian.

Wiktionary


bryant

[czytaj: brajant] nazwisko, m.in. William Cullen Bryant (1794-1878) - amerykański pisarz; Kobe Bryant (1978-2020) - amerykański koszykarz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bryant – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Saline
  • Bryant – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Fulton
  • Bryant – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Jay
  • Bryant – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hamlin
  • Bryant – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Snohomish
  • Bryant (ang. Bryant Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Saline
  • Bryant (ang. Bryant Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Graham
  • Bryant (ang. Bryant Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Fillmore
  • Bryant (ang. Bryant Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Logan
  • Bryant (ang. Bryant Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Edmunds
  • Bryant (ang. Bryant Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Faulk
  • Bryant (ang. Bryant Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Roberts

Wikipedia


brych

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewa Brych-Pająk (1975–), polska lekkoatletka
  • Felix Brych (1975–), niemiecki sędzia piłkarski
  • Janusz Brych (1929–2011), polski polityk, dyplomata, poseł na Sejm PRL
  • Stanisław Brych (1887–1933), polski major piechoty Wojska Polskiego

Wikipedia


brycz

nazwisko


SJP.pl


bryczany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnej Mołdawii;

Wiktionary

Bryczany ( Briceni) – miasto w północnej Mołdawii; stolica rejonu Bryczany; liczy 9 tysięcy mieszkańców. Ośrodek przemysłu spożywczego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bryczański

Wiktionary


bryczański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bryczanami, dotyczący Bryczan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bryczany nmos.

Wiktionary


bryczek

lekki, odkryty powóz konny


SJP.pl


bryczesy

spodnie do konnej jazdy, do kolan bufiaste, poniżej obcisłe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) jeźdz. wygodne, nie krępujące ruchów spodnie służące do jazdy konnej;

Wiktionary

Bryczesy – specjalne spodnie do jazdy konnej zapewniające swobodę ruchów, nieposiadające ciasnych szwów po wewnętrznej stronie nogawek (tam, gdzie nogi przylegają do siodła lub konia). Chronią przed obtarciami, pozwalają na wygodny i prawidłowy dosiad. Mogą być obcisłe i dokładnie opinać nogi jeźdźca (zwane wtedy rajtuzami, z niem. „Reithose”), lub bufiaste w części udowej, jak na przykład bryczesy kawaleryjskie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chodzę w bryczesach i długich butach, bo na razie innych nie mamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈt͡ʃɛsɨ, AS: bryčesy

Wiktionary


bryczka

lekki, odkryty powóz konny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lekki powóz konny bez zadaszenia, z miękkim siedzeniem z tyłu i miejscem dla woźnicy z przodu;

 (1.2) pot. mot. pieszcz. samochód, najczęściej nowoczesny, godny podziwu

Wiktionary

Bryczka – czterokołowy pojazd zaprzęgowy, lekki, odkryty, resorowany, od XVIII wieku często używany w Polsce, na wsi, w celach gospodarczych i komunikacyjnych. W Europie Zachodniej bryczka była pojazdem podróżnym.

Aktualnie bryczki używa się głównie w celach turystycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Magda i Rafał zajechali do ślubu bryczką.

 (1.2) Marcin kupił niezłą bryczkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨt͡ʃka, AS: bryčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bryczuszka ż.

:: zgrub. bryka ż.

 przym. bryczkowy

 czas. brykać

Wiktionary


bryczkowy

przymiotnik od: bryczka


SJP.pl


bryczuszka

zdrobnienie od: bryczka


SJP.pl


bryda

nazwisko


SJP.pl


brydak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Brydak − polski prawnik, żołnierz podziemia, działacz społeczny
  • Ewa Dróbecka-Brydak − polska okulistka
  • Jędrzej Brydak − polski litograf, rysownik i malarz
  • Lidia Brydak − polska mikrobiolog i wirusolog

Wikipedia


brydż

współczesna gra karciana rozgrywana 52 kartami pomiędzy dwiema parami graczy, polegająca na zdobyciu maksymalnej ilości punktów, dzieląca się na dwie odmiany: brydż towarzyski i sportowy; bridż (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znam zasady gry w brydża, ale jeszcze nie umiem licytować.

 (1.1) Wypalimy po cygarze przy brydżu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨt͡ʃ, AS: bryč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

:: zdrobn. brydżyk mrz.

 przym. brydżowy

Wiktionary


brydżomania

nadmierne zainteresowanie brydżem


SJP.pl


brydżorama

urządzenie pokazujące kibicom mistrzostw brydżowych układ kart zawodników; bridżorama


SJP.pl


brydżowiec

rzadko: amator brydża; bridżowiec, brydżysta, bridżysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) karc. osoba grająca w brydża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw., brydżysta mos., brydżystka ż.

 przym. brydżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brydżysta

Wiktionary


brydżowy

przymiotnik od: brydż


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) karc. dotyczący brydża, związany z brydżem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władze zatwierdziły nowy statut organizacji brydżowej istniejącej od 1919 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw., brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

Wiktionary


brydżyk

zdrobnienie od: brydż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. pieszcz. o brydżu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A może strzelimy partyjkę brydżyka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydż mzw., brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

 przym. brydżowy

Wiktionary


brydżysta

osoba grająca w brydża; bridżysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) karc. mężczyzna grający w brydża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polscy brydżyści zdobywają medale na mistrzostwach Europy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydż mzw., brydżyk mrz., bridge m.

:: fż. brydżystka ż.

 przym. brydżowy

 przysł. brydżowo

Wiktionary


brydżystka

kobieta grająca w brydża; bridżystka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) karc. kobieta grająca w brydża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolejny raz polskie brydżystki zdobywają medal na mistrzostwach Europy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw.

:: fm. brydżysta mos.

 przym. brydżowy

Wiktionary


bryfok

prostokątny żagiel podnoszony na przednim maszcie przy silnych wiatrach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. czworokątny żagiel przedniego masztu

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na fokmaszcie brakowało bryfoka.

Wiktionary


bryftreger

dawniej: listonosz; bryftrygier, pocztylion, listowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. listonosz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) listonosz

Wiktionary


bryftrygier

dawniej: listonosz; bryftreger, pocztylion, listowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. listonosz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) listonosz

Wiktionary


bryg

w żeglarstwie: żaglowiec dwumasztowy z ożaglowaniem rejowym i dodatkowym żaglem gaflowym na tylnym maszcie, używany dawniej jako statek handlowy i pomocniczy okręt wojenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mors. żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do pachołka cumował bryg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨk, AS: bryk

Wiktionary


bryg.

skrót od:
1. brygada;
2. brygadier


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = wojsk. brygada, brygady

 (1.2) = brygadier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rektorem akademii został gen. bryg. Juliusz Abrahamowicz.

 (1.2) Bryg. Marcin Dulas po ponad 20 latach służby w komendzie Państwowej Straży Pożarnej w Tomaszowie Mazowieckim rozstał się z jednostką i awansował na stanowisko zastępcy komendanta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brygada ż.

 skr. nadbryg.

Wiktionary


brygada

1. związek taktyczny kilku pułków lub batalionów
2. zorganizowana grupa ludzi wykonująca jakąś pracę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji

 (1.2) wojsk. samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów

 (1.3) zorganizowany zespół ludzi wykonujący określoną pracę albo zadanie

Wiktionary

Brygada – pojęcie używane w siłach zbrojnych państw odnoszące się do:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na początku wojny każdej brygadzie podlegała bateria artyleryjska.

 (1.3) W lesie brygada pracowników leśnych zajmowała się wyrębem drzew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brygadier m., brygadzista m., brygadzistka ż.

 przym. brygadowy, brygadierski

 skr. bryg.

Wiktionary


brygadier

brygadzista, kierownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) dawny stopień wojskowy; także. oficer mający ten stopień

 (1.2) piąty stopień oficerski w Państwowej Straży Pożarnej

Wiktionary

Brygadier

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie I wojny światowej Józef Piłsudski miał stopień brygadiera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈɡadʲjɛr, AS: brygadʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brygada ż., brygadzista mos., brygadzistka ż.

 przym. brygadierski

Wiktionary


brygadierka

kobieta kierująca brygadą; brygadzistka


SJP.pl


brygadierski

→ brygadier


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z brygadierem, dotyczący brygadiera

Wiktionary

Patrz:

brygadier

Powiązane:

 rzecz. brygadier mos., brygada ż., brygadzista mos., brygadzistka ż.

Wiktionary


brygadowy

związany z brygadą


SJP.pl


brygadzista

kierownik brygady, grupy ludzi wykonującej jakąś pracę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kierownik brygady robotników

Wiktionary

Brygadzista – kierownik brygady roboczej, osoba odpowiedzialna za nadzorowanie pracy wykonywanej przez brygadę robotników. Brygadziści są zatrudniani m.in. w firmach produkcyjnych i budowlanych. Pracę wykonują na obszarze zakładu pracy oraz w terenie.

W zakresie obowiązków brygadzisty leżą następujące zadania:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brygada ż.

:: fż. brygadzistka ż.

 przym. brygadierski

Wiktionary


brygadzistka

→ brygadzista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kierowniczka brygady robotników

Wiktionary

Patrz:

brygadzista

Powiązane:

 rzecz. brygada ż.

:: fm. brygadzista m.

 przym. brygadierski

Wiktionary


brygadzistowski

→ brygadzista


SJP.pl

Patrz:

brygadzista

brygant

w wielkiej rewolucji francuskiej: członek oddziałów ochotniczych, niszczących posiadłości magnackie; rozbójnik


SJP.pl


brygantka

→ brygant; rozbójniczka


SJP.pl


brygantyna

1. żaglowiec dwumasztowy, z mieszanym ożaglowaniem;
2. rodzaj zbroi w postaci skórzanej lub jedwabnej kurtki z naszytymi płytkami metalowymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj pancerza używanego w okresie od XII do XV wieku; (czasem brygandyna)

 (1.2) wojsk. klasa okrętów żaglowych, używanych w służbie czynnej od XVI do XIX wieku;

 (1.3) żegl. typ ożaglowania, posiadający dwa maszty, niosący na przednim maszcie ożaglowanie rejowe, a na tylnym ożaglowanie skośne

 (1.4) żegl. statek żaglowy z dwoma masztami: przednim z ożaglowaniem rejowym, a tylnym gaflowym;

Wiktionary

Brygantyna inaczej szkunerbryg – historyczna klasa okrętów żaglowych, używanych w służbie czynnej od XVI do XIX w. Początkowo brygantyna posiadała zarówno żagle, jak i wiosła. Ze względu na szybkość i zwrotność była ulubionym okrętem piratów śródziemnomorskich, a nazwę swą zawdzięczała włoskiemu słowu „brigantino” (zbójecki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brygantyny były używane w Europie i Azji.

 (1.2) Po brygu brygantyna była najbardziej popularnym okrętem używanym przez korsarzy na Karaibach.

 (1.3) Można powiedzieć, że brygantyna jest połączeniem brygu (tylko ożaglowanie rejowe) ze szkunerem (tylko ożaglowanie skośne).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɨɡãnˈtɨ̃na, AS: brygãntỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) szkunerbryg

Wiktionary


brygantyzm

dawniej: rozbójnictwo, zbójectwo


SJP.pl


brygida

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj imieniny obchodzą: Apolinary, Archelaus, Benicjusz, Brygida, Sydonia i Teonilla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈɟida, AS: bryǵida

Wiktionary


brygidka

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego "Zakon Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy";
2. środowiskowo: postać literacka charakteryzująca się przesadną nijakością i szarością na wzór bohaterki powieści "Dzienniki Bridget Jones"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia św. Brygidy

Wiktionary


brygidki

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego "Zakon Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy";
2. środowiskowo: postać literacka charakteryzująca się przesadną nijakością i szarością na wzór bohaterki powieści "Dzienniki Bridget Jones"


SJP.pl

Brygidki, Zakon Świętej Brygidy, Zakon Najświętszego Zbawiciela (łac. "Ordo Sanctissimi Salvatoris Sanctae Brigittae", skrót O.SS.S), zakon początkowo kontemplacyjny, następnie apostolsko-kontemplacyjny, założony w Vadstenie w Szwecji przez św. Brygidę w 1350 r.

Wikipedia


brygidziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brygidy lub z nią związany


SJP.pl


brygoła

nazwisko


SJP.pl


bryja

1. gęsta, półpłynna masa, często o nieprzyjemnym wyglądzie; breja;
2. dawniej: zupa z rozgotowanej mąki, kaszy czy roślin strączkowych, z dodatkiem słoniny, jarzyn lub mięsa;
3. zupa obozowa, więzienna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. breja.

 (1.2) środ. więzienna lub obozowa zupa

Wiktionary

Bryja – rzadka kasza lub zacierka, potrawa charakterystyczna dla starożytnych Germanów, Celtów i Słowian sporządzana na bazie rozgotowanego ziarna lub kaszy, która stanowiła ich podstawowy rodzaj pożywienia, a także nazwa tradycyjnej śląskiej potrawy przyrządzanej na Boże Narodzenie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɨja, AS: bryi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. breja ż.

Wiktionary


bryjowaty

przypominający z wyglądu bryję, nieprzyjemny, maziowaty; brejowaty


SJP.pl


bryjów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Nowy Sącz. Stary Sączfakt.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lezę do Bryjowa na baciarkę.

Wiktionary


bryk

pomoc naukowa, zawierająca streszczenia lektur, gotowe wypracowania, materiał z lekcji z różnych przedmiotów itp., używana przez uczniów nielegalnie


SJP.pl

wykrzyknik w użyciu rzeczownikowym

 (1.1) pot. skok, wyskok, zmiana miejsca

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

 (2.1) pot. zwinnie, szybko zmienić miejsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) pot. streszczenie treści, lista rozwiązań, słowniczek wydrukowany jako broszura, zazwyczaj o obniżonej jakości druku lub oprawy

 (3.2) lekcew. powierzchowny skrót utworu

forma rzeczownika.

 (4.1) D. lm. od: bryka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Bryk (1820–1881), polski, lekarz chirurg, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Edward Bryk (1923–1991), polski lekarz okulista, profesor Akademii Medycznej w Krakowie, pisarz i malarz
  • Jan Bryk (1899–1940), polski prehistoryk i archeolog, burmistrz Kamionki Strumiłowej, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Iwan Bryk (1879–1947), ukraiński filolog, sławista, pedagog, działacz społeczny, prezes Proświty
  • Mateusz Bryk (1989–), polski hokeista, reprezentant Polski
  • Ryszard Bryk (1931–2020), polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII kadencji
  • Zenon Bryk (1940–), generał dywizji Wojska Polskiego
  • bryk – ściąga
  • Brik

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɨk, AS: bryk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brykać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) daw. ezelbryk

Wiktionary


bryka

1. dawny powóz konny, najczęściej kryty, bez resorów;
2. potocznie o samochodzie dobrej marki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża bryczka

 (1.2) pot. mot. samochód

 (1.3) przest. resorowany wóz konny;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: bryk

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: brykać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mój stary jest bardzo wyluzowany i zawsze zostawia mi swą brykę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨka, AS: bryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryczka ż.

 czas. brykać

Wiktionary


brykalski

nazwisko


SJP.pl


brykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) o zwierzętach: podskakiwanie w czasie biegu

 (1.2) o dzieciach: dokazywanie

 (1.3) pot. uciekanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryknięcie n.

 czas. brykać ndk., bryknąć dk.

Wiktionary


brykać

potocznie:
1. podskakiwać w biegu;
2. uciekać; pryskać, wiać, spadać;
3. o dziecku: bawić się, biegając i skacząc; hasać;
4. udawać się gdzieś;
5. przeciwstawiać się komuś; podskakiwać, buntować się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. bryknąć)

 (1.1) pot. biegać żwawo, podskakując

 (1.2) pot. uciekać skądś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryk mrz., bryczka ż., bryczuszka ż., bryka ż., brykanie n.

 czas. bryknąć dk.

 wykrz. bryk

Wiktionary


brykcjusz

imię męskie


SJP.pl

Brykcjusz – imię męskie. Zlatynizowana forma "Bricius" jednego z celtyckich imion.

Wikipedia


brykczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Brykczyński – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego, poseł na sejm 1818
  • Antoni Brykczyński (ps. Gwiażdzic, 1843–1913) – duchowny, historyk sztuki, bibliograf
  • Józef Brykczyński (ur. 1797 w Ossie, zm. kwiecień 1823 w Paryżu) – syn Antoniego, poeta, tłumacz i felietonista
  • Stanisław Brykczyński (ur. 5 grudnia 1841, zm. 2 stycznia 1912) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji V, VI, VII, VIII i IX kadencji (1885–1912), właściciel dóbr Pacyków (z Dębnikiem), prezes Galicyjskie...
  • Stefan Brykczyński (ur. w 1847 w Ossie, zm. 27 maja 1934 w Krakowie) – literat, technolog, powstaniec styczniowy, Sybirak, działacz oświatowy i narodowy

Wikipedia


brykieciarka

urządzenie do wyrobu brykietów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prasa do wyrobu brykietów

Wiktionary

Brykieciarka (prasa brykietowa) – maszyna technologiczna, służąca do produkcji brykietów (tzw. brykietowania).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛ̇ˈt͡ɕarka, AS: bryḱėćarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brykiet mrz., brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

 czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

 przym. brykietowy

Wiktionary


brykieciarnia

wytwórnia brykietów; brykietownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. brykietownia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛ̇ˈt͡ɕarʲɲa, AS: bryḱėćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brykiet m., brykieciarka ż., brykietownia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

 czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

 przym. brykietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brykietownia

Wiktionary


brykiecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od brykiet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brykiet m.

Wiktionary


brykiel

stalowa lub fiszbinowa listewka w gorsecie; brykla


SJP.pl


brykiet

materiał opałowy wykonany jako mieszanka różnych palnych składników (np.: trocin, torfu, miału, węgla drzewnego, słomy, itp.), czasami z dodatkiem lepiszcza, sprasowanych pod bardzo dużym ciśnieniem, w kształcie odłamków o przekroju kołowym lub prostokątnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bryła sprasowanego materiału sypkiego z dodatkiem lepiszcza palnego;

 (1.2) dowolna substancja lub materiał sprasowane w kostkę

Wiktionary

Brykiet, brykiety – materiał opałowy w postaci brył sprasowanego drobnoziarnistego paliwa stałego i opcjonalnie lepiszcza. Do produkcji brykietów wykorzystuje się trociny, torf, miał węgla kamiennego lub drzewnego, słomę, odpady produkcji rolnej itp. Rodzajem brykietów są też pellety.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɨcɛt, AS: bryḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykieciarka ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

:: zdrobn. brykiecik mrz.

 czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

 przym. brykietowy, brykietujący

Wiktionary


brykietowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) formowanie brykietów

Wiktionary

Brykietowanie − formowanie sypkich, luźnych, drobnoziarnistych substancji, jak np. rud czy miału węglowego, w zwięzłe bryły o kształcie najczęściej prostopadłościanu lub kuli, nazywanych brykietami.

W czasie ich formowania, które odbywa się w wysokiej temperaturze i ciśnieniu w prasach nazywanych brykieciarkami, dodaje się zazwyczaj palnego lepiszcza, którym przeważnie jest smoła. W przypadku brykietowania drewna (trocin) dodawanie substancji spajających najczęściej nie jest konieczne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brykiet m., brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykieciarka ż., zbrykietowanie n.

 czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

 przym. brykietowy

Wiktionary


brykietownia

wytwórnia brykietów; brykieciarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wytwórnia brykietów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛˈtɔvʲɲa, AS: bryḱetovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brykiet mrz., brykieciarka ż., brykieciarnia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

 czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

 przym. brykietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brykieciarnia

Wiktionary


brykietowy

związany z brykietem


SJP.pl


brykla

stalowa lub fiszbinowa listewka w gorsecie; brykiel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) (w gorsetach) fiszbinowa lub stalowa listewka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨkla, AS: brykla

Wiktionary


bryknięcie

potocznie:
1. podskoczyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bryknąć się;
4. bryknąć się - spędzić jakiś czas, jadąc lub idąc


SJP.pl


bryknąć

potocznie:
1. podskoczyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bryknąć się;
4. bryknąć się - spędzić jakiś czas, jadąc lub idąc


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brykać)

 (1.1) pot. pobiec żwawo, podskakując

 (1.2) pot. uciec skądś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brykać

 rzecz. brykanie n.

Wiktionary


brykowy

→ bryk


SJP.pl

Patrz:

bryk

bryl

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bryl – polskie nazwisko.
  • Andrzej Bryl (1957–2020) – polski doktor nauk społecznych, międzynarodowy ekspert w dziedzinie;
  • Damian Bryl (ur. 1969) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor nauk teologicznych, biskup pomocniczy poznański w latach 2013–2021;
  • Janka Bryl (1917–2006) – białoruski pisarz, tłumacz, wojskowy;
  • Michał Bryl (ur. 1994) – polski siatkarz plażowy pochodzący z Łasku.

Wikipedia


brylancik

zdrobnienie od: brylant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od brylant

 (1.2) mały brylant

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Heliodoxa|Gould|ref=tak., niewielki ptak z podrodziny paziaków, występujący w Ameryce Centralnej i Południowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie jest brylant, tylko mały brylancik.

 (2.1) Spotykane w Kostaryce brylanciki budują gniazda z włókien roślinnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brylant mrz., brylantyna ż.

 czas. brylantować ndk., wybrylantować dk.

 przym. brylantowy

 przysł. brylantowo

Wiktionary


brylant

1. oszlifowany diament;
2. rodzaj szlifu kamieni szlachetnych;
3. stopień czcionki równy trzem punktom typograficznym (1,128 mm)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. oszlifowany diament;

 (1.2) przen. ktoś lub coś bardzo wartościowego, cennego

 (1.3) druk. typogr. w systemie miar typograficznych Didota stopień pisma odpowiadający trzem punktom (1,1277 mm)

Wiktionary

Brylant – fachowa nazwa diamentu o szlifie brylantowym.

W terminologii jubilerskiej brylant to diament formy okrągłej z pełnym szlifem brylantowym. Wszystkie pozostałe rodzaje szlifu należy określać, używając ich dokładnych nazw (CIBJO, 1991 r.).

W handlu, w języku potocznym jednak mianem brylantów określa się zwykle wszystkie oszlifowane diamenty, a nie tylko diamenty o szlifie brylantowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłem narzeczonej pierścionek z brylantem.

 (1.2) W znanym klubie sportowym grają tylko prawdziwe brylanty.

 (1.3) Brylant jest za mały, lepiej napiszmy to petitem, albo nawet większym pismem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨlãnt, AS: brylãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. brylancik m.

 czas. brylantować ndk., wybrylantować dk.

 przym. brylantowy

 przysł. brylantowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klejnot, as, śmietanka

Wiktionary


brylantowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest brylantowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brylantowy

 przysł. brylantowo

Wiktionary


brylantowy

przymiotnik od: brylant


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z brylantem, zawierający brylant, taki jak brylant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzymał ją pod szyją sznur zaczepiony o agrafy brylantowe, którymi cała delia była naszyta […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brylancik mzw./mrz., brylant mrz., brylantowość ż., brylantyna ż.

Wiktionary


brylantyna

kosmetyk nabłyszczający i usztywniający włosy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kosmet. środek kosmetyczny do nabłyszczania włosów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brylant m., brylancik m., brylantynowanie n.

 czas. brylantynować ndk.

 przym. brylantynowy, brylantowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomada

Wiktionary


brylantynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kosmet. nabłyszczanie włosów brylantyną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brylantyna ż.

 czas. brylantynować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomadowanie

Wiktionary


brylantynować

smarować (włosy) brylantyną


SJP.pl


brylasty

zbity w bryłę, składający się z brył; bryłowaty


SJP.pl


bryle

1. przestrzenna figura geometryczna;
2. nieforemny kawał czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poznań., łódź., gw-pl|Górny Śląsk. okulary

 (1.2) pot. żart. okulary z grubymi szkłami

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) C. i Ms. lp. od: bryła

Wiktionary

Zobacz też: Bryle (rejon miadzielski).

Bryle (kaszb. "Brëłë") – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Koczała. Osadę stanowi pojedyncza zagroda położona pośród lasu, na południowy wschód od Bielska.

Osada wchodzi w skład solectwa "Bielsko"

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Zastosowane detale wykończeń oraz użyte naturalne materiały, jak cegła czy drewno, dodają uroku prostej bryle domu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okulary, patrzałki, brele, pingle

Wiktionary


brylewski

nazwisko


SJP.pl


bryliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Bryliński (1844-1912) – kupiec, uczestnik powstania styczniowego
  • Artur Bryliński (ur. 1965) – polski przedsiębiorca, skazany na 25 lat za zabójstwo
  • Paweł Bryliński (1814-1890) – wielkopolski rzeźbiarz ludowy
  • Robert Bryliński (ur. 1991) – polski lekkoatleta

Wikipedia


brylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|brylować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brylować ndk.

Wiktionary


brylować

wyróżniać się czymś w otoczeniu, być w jakiejś dziedzinie szczególnie dobrym; błyszczeć, popisywać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wyróżniać się czymś i być przedmiotem powszechnego podziwu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tyrmand potrzebował kibiców, potrzebował tłumu, w którym mógłby brylować, uważa Sierpiński.

 (1.1) Przystupa przełożyła go na talerz i podała, potem polecono jej bawić dzieci w kącie salonu, by Hyra, umościwszy się na kanapie, mogła brylować, a mąż uwijać przy wódce i kieliszkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brylowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszczeć, popisywać się

Wiktionary


brylowski

nazwisko


SJP.pl


brylski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Brylska (ur. 1941) – polska aktorka filmowa;
  • Edward Brylski (1841–1913) – polski inżynier w samorządzie powiatowym;
  • Ryszard Brylski (ur. 1950) – polski reżyser filmowy.

Wikipedia


brymucha

bimber, samogon


SJP.pl


bryna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. denaturat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryniol mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryndka, brynol, denaturka, dykta, dynks, jagodzianka, jagodzianka na kościach, likier na kościach, błękit Paryża

Wiktionary


brynczeć

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. zob. bręczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brynkot

 czas. brynkot

Wiktionary


bryndal

nazwisko


SJP.pl


bryndza

1. ser z mleka owczego (czasem z domieszką mleka krowiego) o ostrym smaku;
2. potocznie: bieda, nędza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. miękki, podpuszczkowy ser wyrabiany z owczego mleka;

 (1.2) pot. przen. bieda, nędza

 (1.3) reg. kulin. twarożek przyprawiony cebulą

Wiktionary

Bryndza – miękki podpuszczkowy ser produkowany z owczego mleka w Polsce,

Słowacji, Rumunii, Austrii, Czechach, Rosji i Ukrainie.

Otrzymany z owczego mleka bundz kruszy się i pozostawia w cieple przez około 2 tygodnie (do dojrzenia pod wpływem enzymów wydzielanych przez pleśń "Oidium lactis"). Jest to tradycyjny sposób otrzymywania bryndzy. Obecnie w zakładach mleczarskich produkowane są także odmiany bryndzy z mieszanek mleka krowiego i owczego, z dodatkami smakowymi itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam dziś na drugie śniadanie bułkę z bryndzą i rzodkiewkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨ̃nd͡za, AS: brỹnʒa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bryndzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bieda

Wiktionary


bryndzarski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bryndzarstwa

Wiktionary


bryndzarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wyrabiająca bryndzę

Wiktionary


bryndzowy

→ bryndza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający bryndzę

Wiktionary

Patrz:

bryndza

brynek

Br

Wikipedia


bryniarski

nazwisko


SJP.pl


brynica

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. nazwa kilku rzek w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brynica – część miasta i sołectwo miasta Miasteczko Śląskie
  • Brynica – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Jeżów
  • Brynica – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
  • Brynica – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
  • Brynica – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Łubniany
  • Brynica – przysiółek wsi Kolonia Łomnicka w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Olesno
  • Brynica – część wsi Pińczyce w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
  • Brynica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Piekoszów
  • Brynica – gromada
  • Brynica – prawy dopływ Czarnej Przemszy
  • Brynica – lewy dopływ Drwęcy
  • Brynica – lewy dopływ Budkowiczanki

Wikipedia


brynkot

rzeczownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. maruda, zrzęda

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brynczeć

Wiktionary


brynowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Brynowa, związany z Brynowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wrześniu zakończono prace na brynowskiej pętli tramwajowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brynów mrz., brynowianin mos., brynowianka ż.

Wiktionary


brynów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. dzielnica Katowic;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy tym tramwajem dojadę do Brynowa?

 (1.1) Kościół św. Michała Archanioła na Brynowie przeniesiono z Syryni w roku 1938.

 (1.1) W wyborach komunalnych 1919 roku listy polskie zdobyły w Brynowie 7 z 9 mandatów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brynowianin mos., brynowianka ż.

 przym. brynowski

Wiktionary


bryonia

roślina zielna z dyniowatych, częsta w parkach, stosowana w ziołolecznictwie; przestęp


SJP.pl


brystol

bristol;
1. biały wielowarstwowy karton wysokiej jakości, odporny na ścieranie;
2. potocznie: każdy karton do rysowania


SJP.pl

Brystol (lub bristol) – rodzaj papieru. Gruby (ponad 0,006 cala, tj. 0,15 mm), sztywny (o gramaturze 150-300 g/m²) karton kreślarski lub rysunkowy, sprzedawany w arkuszach (klasyczny format 22,5"×28,5", tj. 571,5×723,9 mm, bliski tradycyjnemu anglosaskiemu formatowi "elephant" – 23"×28"). Najczęściej biały, wytwarzany także w wersjach kolorowych.

Wikipedia


brystolowy

→ brystol


SJP.pl

Patrz:

brystol

bryt

pas tkaniny lub płótna żeglarskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. pas płótna wykorzystywany przy szyciu żagli;

 (1.2) pas lub klin materiału na spódnicę

Wiktionary

Bryt – pas płótna, z którego po zespoleniu powstają żagle. Mogą one, czyli bryty, przebiegać równolegle względem dolnego liku żagla albo układać się prostopadle w stosunku do jego tylnego liku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɨt, AS: bryt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. poła

Wiktionary


bryt.

skrót od: brytyjski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = brytyjski

Wiktionary


brytan

silny, duży pies


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. wielki i silny pies podwórzowy

 (1.2) daw. łow. pies myśliwski używany przy polowaniu na dziki, wilki

 (1.3) daw. kynol. rasa psa wyhodowanego w Wielkiej Brytanii jako krzyżówka innych ras, wykorzystywana do walki z dzikimi zwierzętami (prawdop. mastiff)

 (1.4) daw. kynol. osobnik rasy brytan (1.3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to wielki, smoliście czarny pies, brytan, noszący na karku najeżoną kolcami obrożę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. bryś mzw., zgrub. brytanisko n.

Wiktionary


brytania

nazwa jednej z prowincji rzymskich istniejącej I-V w. n.e.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. srebrnobiały stop cyny, antymonu i miedzi, a także często cynku i bizmutu, używany do wyrobu naczyń kuchennych

Wiktionary

Nie mylić z: regionem Bretania we Francji.

Brytania ( Britannia) – nazwa stosowana przez Rzymian w odniesieniu do Wysp Brytyjskich; także nazwa prowincji rzymskiej istniejącej w latach 43–410, obejmującej w szczytowym okresie dzisiejszą Anglię, Walię i południową część Szkocji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brytania ż.

Wiktionary


brytański

przymiotnik

 (1.1) stpol. brytyjski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtãj̃sʲci, AS: brytãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


brytfanka

płaskie naczynie do pieczenia; mała brytfanna


SJP.pl


brytfanna

płaskie naczynie do pieczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. płaskie naczynie do wypieków i pieczeni, czasem o owalnym kształcie, zwykle z przykrywką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na patelni smażyła się młoda papuga, a na brytfannie piekł się zajączek, naszpikowany słoniną.

 (1.1) Pan kucharz kaczkę starannie / Piekł, jak należy, w brytfannie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨtˈfãnːa, AS: brytfã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. brytfanka ż.

Wiktionary


brytka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. przedstawicielka ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brytania ż.

:: fm. Bryt mos.

 przym. brytyjski

Wiktionary


brytol

pogardliwie: Brytyjczyk; Brytol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pogard. Brytyjczyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brytania ż., Brytyjczyk m., Brytyjka ż., brytyjskość ż.

:: fż. brytolka ż.

 przym. brytyjski, brytolski, probrytyjski, antybrytyjski

Wiktionary


brytolka

pogardliwie: Brytyjka; Brytolka


SJP.pl


brytowie

lud celtycki zamieszkujący w starożytności Brytanię


SJP.pl

Brytowie (łac. "Brittones", bryt. "Pritani" lub "Priteni") – lud celtycki zamieszkujący Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów.

Wikipedia


brytoński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Brytami, dotyczący Brytów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bryt mos., Brytania ż., Brytyjczyk mos., Brytyjka ż.

 przym. brytyjski

Wiktionary


brytyjczyk

kot brytyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Wielkiej Brytanii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Unia Europejska w końcu zaakceptowała fakt, że Brytyjczycy nie zrezygnują ze swoich tradycyjnych jednostek miar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjt͡ʃɨk, AS: brytyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brytania ż.

:: fż. Brytyjka ż.

 przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekcew. brytol

Wiktionary


brytyjka

1. chustka koloru czarnego i khaki;
2. potocznie: dwudziestowieczne protestanckie tłumaczenie Biblii na język polski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Wielkiej Brytanii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 67-letnia Brytyjka miała szczęście w nieszczęściu. Lecąc do USA dostała zawału serca – to przykre. Na pokładzie samolotu było jednak… 15 kardiochirurgów – to szczęśliwy traf. Oczywiście, uratowali jej życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjka, AS: brytyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brytol mzw./mos., Brytania ż., Brytyjczyk m.

 przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary


brytyjski

przymiotnik od: Wielka Brytania, Brytania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

 (1.2) odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brytyjski poseł przekazał szachowi życzenia od królowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjsʲci, AS: brytyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brytol mzw./mos., Brytka ż., Brytyjczyk m., Brytyjka ż., Brytania ż., Bryt mos.

 przym. brytoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stpol. brytański

Wiktionary


brytyjskość

→ brytyjski


SJP.pl

Patrz:

brytyjski

bryza

okresowy wiatr lokalny zmieniający kierunek dwa razy na dobę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. lekki wiatr wiejący między lądem a morzem;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Korzystając z leciutkiej bryzy żaglówka sunęła dalej na zachód unoszona prądem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨza, AS: bryza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bryzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiatr

Wiktionary


bryzeida

mit. gr. wg "Illiady" branka Achillesa, córka kapłana zabitego przez herosa


SJP.pl


bryzejda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. ukochana branka Achillesa, córka Bryzesa

Wiktionary

Bryzejda (także Hippodameja, Hippodamia, Βρισηίς "Brisēís", Ἱπποδάμεια "Ippodámeia", łac. "Briseis", "Hippodameia", "Hippodamia") – córka kapłana Bryzesa i branka Achillesa w mitologii greckiej, postać w "Iliadzie" Homera.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Hippodameja, Hippodamia

Wiktionary


bryzek

nazwisko


SJP.pl


bryzg

1. potocznie: rozpryskujące się krople wody lub cząstki błota; rozprysk, rozbryzg;
2. bryzg chromosferyczny - cienki, jasny strumień materii wyrzucany z dolnych warstw chromosfery słonecznej na wysokość do 10 tysięcy kilometrów; flokuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rozchlapujący się strumień cieczy, błota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbryzg m., bryzganie n., rozbryzganie n., rozbryzgiwanie n.

 czas. bryzgać ndk., rozbryzgać dk., rozbryzgiwać ndk.

 przym. rozbryzgowy

Wiktionary


bryzganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gwałtowne wylatywanie kropel lub strumieni płynu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryznięcie n., bryzg m.

 czas. bryzgać ndk., bryznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tryskanie, pryskanie

Wiktionary


bryzgać

1. rozpryskiwać się w postaci kropel, bryzgów;
2. rozpraszać, rozrzucać coś, zwłaszcza wodę lub błoto, w postaci kropel, bryzgów


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. bryznąć, bryzgnąć)

 (1.1) tryskać w postaci kropli lub strumieni cieczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryzganie n., bryzg mrz.

Wiktionary


bryzgowia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bryzgowijski

Wiktionary


bryzgowijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bryzgowią, dotyczący Bryzgowii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bryzgowia ż.

Wiktionary


bryzgun

błonkówka z rodziny bryzgunowatych, szkodnik brzóz


SJP.pl


bryzgunowate

rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych, szkodniki drzew i krzewów


SJP.pl

Br

Wikipedia


bryzgunowaty

o cechach bryzgunowatych


SJP.pl


bryznąć

bryzgnąć;
1. rozprysnąć się w postaci kropel, bryzgów;
2. rozproszyć, rozrzucić coś, zwłaszcza wodę lub błoto, w postaci kropel, bryzgów


SJP.pl


bryzol

smażona polędwica wołowa lub końska; brizol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. spoż. rodzaj smażonej bitki, najczęściej z polędwicy wołowej lub wieprzowej, lekko oprószonej mąką;

Wiktionary

Bryzol (fr. "brésolles" zraziki) – polędwica wołowa, wieprzowa lub końska, pokrojona w poprzek, ubita, specjalnie przyprawiona i usmażona.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Wyobraźcie sobie, że ambasador był zachwycony – perorował Roszko. – Zjedliśmy wyborną zupę ziemniaczaną, potem był bryzol z pieczarkami, kompot, kilka butelek wina, szarlotka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryzolik mrz.

Wiktionary


bryzolik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bryzol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryzol m.

Wiktionary


bryzowy

przymiotnik od: bryza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bryzą, dotyczący bryzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryza ż.

Wiktionary


bryła

1. przestrzenna figura geometryczna;
2. nieforemny kawał czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

 (1.2) większa zwarta masa jakiejś substancji

 (1.3) trójwymiarowy kształt jako cecha pewnego obiektu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bryła geometryczna – figura przestrzenna
    • bryła niewypukła
    • bryła obrotowa
    • bryła platońska
    • bryła wypukła
  • bryła brzegowa – element w grafice 3D
  • bryła sztywna – pojęcie z zakresu mechaniki klasycznej
  • osoby o nazwisku Bryła:
    • Antoni Bryła – polski prawnik, działacz ruchu ludowego, żołnierz podziemia, podpułkownik
    • Jadwiga Bryła – polska biochemik
    • Jerzy Bryła – polski ksiądz, protonotariusz apostolski
    • Jolanta Bryła – polska politolog

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bryła to trójwymiarowy odpowiednik figury geometrycznej.

 (1.2) Na równinach abisalnych znajdują się złoża konkrecji polimetalicznych – brył zbudowanych ze związków manganu, niklu, żelaza, kobaltu, miedzi z domieszkami innych metali, będące obiektem zainteresowania ze strony ludzi pod kątem ich gospodarczego wykorzystania.

 (1.2) Od zbocza oderwała się wielka kamienna bryła i pomknęła w dół.

 (1.3) Jaką nowatorską bryłę ma ten budynek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨwa, AS: bryu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbrylacz m., zbrylanie n., zbrylenie n.

:: zdrobn. bryłka ż., bryłeczka ż.

 czas. zbrylać ndk., zbrylić dk.

 przym. bryłowy, bryłowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryła geometryczna

Wiktionary


bryłka

mała bryła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: bryła

 (1.2) mała bryła

Wiktionary

Bryłka – polskie nazwisko. Na początku 2023 roku w Polsce nosiły je 1 378 osoby.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɨwka, AS: bryu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryła ż., bryłeczka ż., zbrylenie n., zbrylanie n., bryłowatość ż.

 czas. zbrylać ndk., zbrylić dk.

 przym. bryłowy, bryłowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryłeczka ż.

 (1.2) grudka

Wiktionary


bryłkowatość

→ bryłkowaty


SJP.pl

Patrz:

bryłkowaty

bryłkowaty

w kształcie bryłki; składający się z bryłek


SJP.pl


bryłonosek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Corynorhinus|H. Allen|ref=tak., rodzaj nietoperzy z podrodziny mroczków;

 (1.2) zool. nietoperz z rodzaju bryłonosków (1.1)

Wiktionary

Bryłonosek ("Corynorhinus") – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żadne bryłonoski nie występują w Europie.

Wiktionary


bryłowatość

→ bryłowaty


SJP.pl

Patrz:

bryłowaty

bryłowaty

przypominający z wyglądu bryłę; zbity w bryłę, składający się z brył


SJP.pl


bryłowy

związany z bryłą, dotyczący bryły


SJP.pl


bryński

nazwisko


SJP.pl


bryś

nazwisko


SJP.pl


bryż

dawniej: różnokolorowa, haftowana ozdoba stroju; garnirowanie; szamerunek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. śrpol. kryza

 (1.2) śrpol. haft, kolorowe obszycie ubrania

 (1.3) śrpol. wypustka drzewa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨʃ, AS: bryš

Wiktionary


bryżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bryżować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bryżować ndk.

Wiktionary


bryżować

czasownik

 (1.1) stpol. ozdabiać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈʒɔvat͡ɕ, AS: bryžovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryżowanie n.

Wiktionary


brzana

ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, występująca w rzekach europejskich, azjatyckich i afrykańskich; barbatka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

 (1.2) gw-pl|Warszawa. dziewczyna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzana pospolita – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych
  • Brzana – wieś w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Bobowa
    • Brzana Dolna – dawna wieś
    • Brzana Górna – dawna wieś
  • Stanislaus Brzana – duchowny katolicki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brzana bywa hodowana w akwariach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒãna, AS: bžãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzana pospolita

Wiktionary


brzanka

1. roślina z rodziny traw; tymotka
2. niewielka ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa zwyczajowa wielu słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), charakteryzujących się dużą ruchliwością, stadnym trybem życia oraz obecnością wąsików u większości przedstawicieli;

 (1.2) icht. nazwa systematyczna|Barbus|Cuvier & Cloquet|ref=tak., rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych;

 (1.3) icht. nazwa systematyczna|Desmopuntius|Kottelat|ref=tak., rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych

 (1.4) icht. nazwa systematyczna|Pethia|Pethiyagoda, Meegaskumbura & Maduwage|ref=tak., rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych;

 (1.5) icht. nazwa systematyczna|Puntigrus|Kottelat|ref=tak., rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych;

 (1.6) icht. nazwa systematyczna|Puntius|Hamilton|ref=tak., rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych;

 (1.7) icht. nazwa systematyczna|Sahyadria|Raghavan, Philip, Ali & Dahanukar|ref=tak., rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych

 (1.8) bot. nazwa systematyczna|Phleum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych

Wiktionary

Brzanka – nazwa zwyczajowa ryby karpiokształtnej z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), występującej w górnych odcinkach karpackich dopływów Wisły oraz w Wiśle. Ze względu na brak znaczenia gospodarczego, niewielką liczebność oraz zajmowane siedliska, jest jednym z najsłabiej poznanych gatunków polskiej ichtiofauny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brzana ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. brzana

 (1.8) tymotka

Wiktionary


brzanowy

→ brzana


SJP.pl

Patrz:

brzana

brzany

wytworzony z beru (rośliny zbożowej uprawianej głównie na Dalekim Wschodzie)


SJP.pl


brzask

światło na niebie przed wschodem słońca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pora dnia, kiedy kończy się noc i niebo stopniowo się rozjaśnia

 (1.2) światło widoczne na niebie przed wschodem słońca

 (1.3) książk. blask rzucany przez określone źródło światła

 (1.4) książk. przen. początek jakiegoś zjawiska lub procesu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzask (wierzenia)
  • Brzask – pismo będące organem Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej w okresie międzywojennym
  • Brzask – pismo wydawane w konspiracji przez AK w Warszawie
  • Brzask – organ prasowy Komunistycznej Partii Polski
  • Brzask – film z 1939 roku
  • Brzask – film z 1988 roku
  • Brzask – album Skubasa wydany przez Kayax w 2014 roku
  • Brzask – pseudonim Józefa Małczuka, żołnierza AK i antykomunistycznego podziemia niepodległościowego.
  • Brzask – przystanek kolejowy w Gminie Bliżyn, to także miejsce zbiorowej mogiły, gdzie dokonano egzekucji obywateli polskich w czasie II wojny Światowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jezus natomiast udał się na Górę Oliwną, ale o brzasku zjawił się znów w świątyni.

 (1.1) Ale z nastaniem brzasku dnia następnego Bóg zesłał robaczka, aby uszkodził krzew, tak iż usechł.

 (1.1) Wyciągnął Mojżesz rękę nad morze, które o brzasku dnia wróciło na swoje miejsce.

 (1.3) Złotawe przesłony okien i obicia ścian rozsiewały wdzięczne brzaski, w których podkomorzyna jawiła się piękną jak nigdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒask, AS: bžask

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedświt, zaranie

 (1.2) poet. jutrzenka, zorza

 (1.3) odblask, odbłysk

 (1.4) początek, zaranie, świt

Wiktionary


brzdąc

potocznie: małe dziecko; berbeć, bobas, maluch, bąk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pieszcz. pot. małe dziecko

Wiktionary

Brzdąc ( The Kid) – pełnometrażowy, czarno-biały, niemy komediodramat z 1921 wyreżyserowany przez Charliego Chaplina. Film opowiada o przyjaźni trampa z pozostającym pod jego opieką młodym sierotą.

Chaplin w 1971 poprawił montaż filmu i dodał do niego muzykę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W piaskownicy siedział mały brzdąc.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berbeć, dzieciak, malec, maluch, skrzat; gw. Śląsk Cieszyński pyrtek

Wiktionary


brzdąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydawanie dźwięków za pomocą strunowych instrumentów muzycznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzdąknięcie n.

 czas. brzdąkać ndk., brzdąknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brząkanie, brzękanie

Wiktionary


brzdąkać

brzdękać, brzękać, brząkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale


SJP.pl


brzdąknięcie

brzdęknąć, brzęknąć, brząknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem


SJP.pl


brzdąknąć

brzdęknąć, brzęknąć, brząknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem


SJP.pl


brzdęk

dźwięk wywołany brzdąkaniem


SJP.pl


brzdękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydawanie krótkich dźwięków przy użyciu instrumentów muzycznych, najczęściej strunowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzdęknięcie n., brzdęk m.

 czas. brzdękać ndk., brzdęknąć dk.

Wiktionary


brzdękać

brzdąkać, brzękać, brząkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale


SJP.pl


brzdęknięcie

brzdąknąć, brząknąć, brzęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem


SJP.pl


brzdęknąć

brzdąknąć, brząknąć, brzęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem


SJP.pl


brzechać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Drohiczyn,Tykocin,Ciechanowiec. szczekać

 (1.2) gw-pl|Ciechanowiec. kłamać

 (1.3) gw-pl|Mościska. krzyczeć

 (1.4) gw-pl|Mościska. kaszleć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛxat͡ɕ, AS: bžeχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzechanie n.

Wiktionary


brzechun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. szczekacz; kundel

Wiktionary


brzechwa

tylna część pocisku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lotn. tylna część bomby lotniczej lub samolotu, stabilizująca lot;

 (1.2) książk. środkowa, drewniana część strzały; promień; Gloger.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brzechwa, statecznik – stabilizator lotu pocisku
  • Adam Brzechwa-Ajdukiewicz (1894–1954) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
  • Andrzej Brzechwa (zm. 1593) – benedyktyn, opat klasztoru w Tyńcu
  • Antoni Brzechwa (ur. ok. 1765) – major w powstaniu kościuszkowskim
  • Jan Brzechwa (1898–1966) – poeta, autor wielu znanych bajek i wierszy dla dzieci
  • Krystyna Brzechwa (ur. 1928) – polska malarka i poetka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Obaczcie, już nie tylko żeleźce, ale i brzechwa całkiem mu się schowała pod łopatką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛxfa, AS: bžeχfa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) statecznik

Wiktionary


brzeczka

wodny roztwór składników wyekstrahowanych ze słodu piwowarskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roztwór wodny składników wyodrębnionych z roślin, poddawany dalszej przeróbce technicznej

Wiktionary

Brzeczka (w miodosytnictwie zwana też syta) – półprodukt stosowany przy produkcji piwa lub miodu pitnego.

Wikipedia


brzecław

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto nad rzeką Dyją w kraju południowomorawskim w Czechach;

Wiktionary

Brzecław (czes. "Břeclav", niem. "Lundenburg") – miasto w Czechach, w kraju południowomorawskim, siedziba powiatu Brzecław. Leży 50 km na południowy wschód od Brna, w pobliżu granicy z Austrią i Słowacją, nad rzeką Dyją. Jego powierzchnia wynosi 77,19 km² i liczy około 25000 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. brzecławski

Wiktionary


brzecławski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Brzecławiem, dotyczący Brzecławia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brzecław mrz.

Wiktionary


brzeg

1. granica między lądem a wodą;
2. wszelki pas nadgraniczny, krańcowy;
3. krawędź ścian przedmiotów; * forma dopełniacza l.poj. "brzega" możliwa tylko w wyrażeniach:
a) pierwszy z brzega - jakikolwiek, pierwszy z kolei;
b) nie wiadomo, kto z brzega - nie wiadomo, kto pierwszy umrze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

 (1.2) krańcowa linia czegoś

 (1.3) mat. zbiór punktów figury geometrycznej, takich, że w każdym otoczeniu każdego z nich znajdują się zarówno punkty tej figury, jak i punkty nie należące do niej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brzeg – linia zetknięcia się lądu z wodą (morzem, jeziorem, rzeką)
  • Brzeg – miasto w woj. opolskim
  • Brzeg – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
  • Brzeg – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca
  • Brzeg – część wsi Łapczyca w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Brzeg – część wsi Żegocina w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Żegocina
  • Brzeg – część wsi Borzęcin w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Borzęcin
  • Brzeg – część wsi Wołowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
  • Brzeg – część wsi Przeginia w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
  • Brzeg – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
  • Brzeg – część wsi Stara Wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Brzeg – część wsi Borzęta w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wyspie widać bitewne przygotowania. Nad brzegiem pojawiają się łucznicy i procarze. W dalszych szeregach miotacze oszczepów i ciężkozbrojni.

 (1.1) Łódź dobiła do brzegu jeziora.

 (1.2) Siedział na brzegu fotela.

 (1.3) Brzegiem koła jest okrąg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛk, AS: bžek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybrzeże n., obrzeże n., nabrzeże n., brzegówka ż., brzegowiec mrz., brzeżyca ż., brzegowanie n., brzegownica ż., Brzeg mrz., Brzesko n., Brzegi mrz.

:: zdrobn. brzeżek mrz.

 czas. brzegować ndk., obrzeżyć dk.

 przym. brzegowy, brzeżny, przybrzeżny, nabrzeżny, nadbrzeżny

 przysł. brzegowo, brzeżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wybrzeże, linia brzegowa

 (1.2) krawędź, kant, rant, koniuszek, brzeżek, obrzeże, skraj, kraniec

Wiktionary


brzegarka

frezarka stolarska służąca do wygładzania brzegów ściśniętych w pakiety arkuszy forniru przed ich spojeniem


SJP.pl


brzegi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku polskich wsi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzegi – część miasta Andrychów
  • Brzegi – część miasta Ustroń
  • Brzegi – część wsi Wawrzeńczyce w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
  • Brzegi – część wsi Lusina w pow. krakowskim, w gminie Mogilany
  • Brzegi – część wsi Gołuchowice w pow. krakowskim, w gminie Skawina
  • Brzegi – część wsi Radziszów w pow. krakowskim, w gminie Skawina
  • Brzegi – część wsi Bębło w pow. krakowskim, w gminie Wielka Wieś
  • Brzegi – część wsi Dobra w powiecie limanowskim, w gminie Dobra
  • Brzegi – część wsi Zalesie w pow. limanowskim, w gminie Kamienica
  • Brzegi – część wsi Zasadne w pow. limanowskim, w gminie Kamienica
  • Brzegi – przysiółek wsi Kasina Wielka w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
  • Brzegi – przysiółek wsi Kasinka Mała w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lidzia odwiedziła swoją babcię w Brzegach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m., Brzeg m., brzegowe n.

 przym. brzegowy, przybrzeżny

Wiktionary


brzegoskłon

brzegoskłon faszynowy - umocnienie z faszyny, stosowane przy budowlach ziemnych narażonych na zalanie wodą


SJP.pl


brzegosłon

Br

Wikipedia


brzegowce

duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; manat, lamantyna


SJP.pl

Brzegowce, syreny, nozdrzaki (Sirenia) – rząd dużych ssaków łożyskowych z nadrzędu afroterów (Afrotheria) prowadzących wyłącznie wodny tryb życia. Brzegowce zajmują szczególne miejsce w ekosystemie, ponieważ są jedynymi roślinożernymi ssakami wodnymi. Podobnie jak słoniowate, góralkowce i rurkozębne wywodzą się od ssaków prakopytnych. Nie jest znana przyczyna zajęcia przez nie środowiska odmiennego niż u większości innych ssaków.

Wikipedia


brzegowe

→ brzeg; brzeżny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. opłata za składowanie drzewa na brzegu rzek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Flisacy zapłacili już brzegowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m., Brzeg m., Brzegi nmos.

 przym. brzegowy

Wiktionary


brzegowianin

Brzeżanin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego


SJP.pl


brzegowianka

Brzeżanka;
1. mieszkanka Brzegu;
2. mieszkanka Brzegu Dolnego


SJP.pl


brzegowiec

duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; manat, lamantyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Calidris virgata|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych występujący na kontynencie amerykańskim;

Wiktionary

Brzegowiec ("Calidris virgata") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʒɛˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: bžegovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m.

 przym. przybrzeżny

Wiktionary


brzegownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) narzędzie do ucinania lub wyrównywania brzegów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przybrzeżny

 rzecz. brzeg mrz.

Wiktionary


brzegowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest brzegowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brzegowy

 przysł. brzegowo

Wiktionary


brzegowy

→ brzeg; brzeżny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od brzeg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewolucja oceanu zachodzi powoli. Towarzyszą jej stopniowe zmiany zarysów linii brzegowej, objętości basenów oceanicznych, składu wody morskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m., brzegowe n., Brzegi nmos., brzegowość ż.

 przym. nadbrzeżny, przybrzeżny

Wiktionary


brzegówka

gatunek jaskółki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Riparia riparia|ref=tak., jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzegówka – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae).
  • Brzegówka – rodzaj niedużych ślimaków morskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʒɛˈɡufka, AS: bžegufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg mrz.

 przym. przybrzeżny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskółka brzegówka

Wiktionary


brzemienna

kobieta w ciąży; ciężarna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kobieta w ciąży

Wiktionary

Br

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brzemię n.

 przym. brzemienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciężarna

Wiktionary


brzemienniej

stopień wyższy od przysłówka: brzemiennie


SJP.pl


brzemienniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brzemienny; zwykle w wyrażeniu: coś jest brzemienniejsze w skutki (w skutkach) - coś jest bardziej znamienne, obfite w konsekwencje


SJP.pl


brzemienność

okres noszenia płodu w łonie matki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. ciąża

 (1.2) przen. znaczenie, waga, ważność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: bžẽmʹi ̯ẽ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brzemienny

 rzecz. brzemię n.

Wiktionary


brzemienny

1. o kobiecie: będąca w ciąży; ciężarny;
2. taki, jaki ma ciężarna kobieta, np. brzemienny brzuch;
3. ważący na czymś, co nastąpi w przyszłości;
4. obciążony, naładowany czymś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) (tylko ż.) książk. o kobiecie: ciężarna

 (1.2) książk. obfitujący w skutki lub możliwości, ważący na przyszłych wydarzeniach

 (1.3) poet. obciążony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikogo nie nęciła perspektywa ożenku z brzemienną panną.

 (1.2) Była to decyzja brzemienna w konsekwencje.

 (1.3) Bo każda chmura inna: na przykład jesienna / Pełźnie jak żółw leniwa, ulewą brzemienna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: bžẽmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzemienna ż., brzemię n., brzemienność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciężarny

Wiktionary


brzemionko

zdrobnienie od: brzemię


SJP.pl


brzemię

ciężar, kłopot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś, co jest trudne do zniesienia

 (1.2) daw. ciężar dźwigany na plecyecach lub oburącz przed sobą

 (1.3) stpol. zob. wrzemię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃mʲjɛ, AS: bžẽmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzemienna ż., brzemienność ż.

 przym. brzemienny

 przysł. brzemiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balast, ciężar, garb, jarzmo, kamień u szyi, kula u nogi, krzyż

 (1.2) ciężar

Wiktionary


brzerzasty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. (o krowie) z białym grzbietem i brzuchem

Wiktionary


brzeski

przymiotnik od:
1. Brzeg, Brzesko, Brześć, Brześć nad Bugiem;
2. Brzeg Dolny; dolnobrzeski;
3. Brzeszcze; brzeszczański;
4. Brześć Kujawski; brzeskokujawski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Brzegu, związany z Brzegiem

 (1.2) odnoszący się do Brzeska, związany z Brzeskiem

 (1.3) odnoszący się do Brześcia, związany z Brześciem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Brzeski z Nieborowa – podstarości piński
  • – polski ziemianin i parlamentarzysta w Prusach
  • Łukasz Brzeski – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Tadeusz Brzeski – polski ekonomista, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego
  • Brzescy herbu Bończa
  • Brzeski – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
  • Brzeski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Klwów
  • traktat brzeski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiat brzeski obejmuje historyczne części zarówno Dolnego jak i Górnego Śląska.

 (1.2) W brzeskim herbie widnieje biały gryf na czerwonym tle.

 (1.3) W lutym 1918 r., na wiadomość o pokoju brzeskim, w którym Austria odstępowała Ukrainie ziemię chełmską, w Krakowie odbyły się kilkudniowe spontaniczne demonstracje antyniemieckie i antyaustriackie.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. brzeg m., brzeżanin m., brzeżanka ż., brzegowianin m., brzegowianka ż.

 przym. przybrzeżny

 (1.2)

 rzecz. brzeg m., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

 przym. przybrzeżny

 (1.3)

 rzecz. Brześć m., brześcianin m., brześcianka ż.

Wiktionary


brzesko

przymiotnik od:
1. Brzeg, Brzesko, Brześć, Brześć nad Bugiem;
2. Brzeg Dolny; dolnobrzeski;
3. Brzeszcze; brzeszczański;
4. Brześć Kujawski; brzeskokujawski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brzesko – miasto w Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu brzeskiego i gminy miejsko-wiejskiej Brzesko. Jest położone na Podgórzu Wiśnickim, nad rzeką Uszwicą.

Brzesko uzyskało lokację miejską w 1289 roku, zdegradowane w 1317 roku, ponowne nadanie praw miejskich około 1385 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chochlik drukarski wkradł się do wczorajszej informacji dotyczącej wizyty w Brzesku eurodeputowanego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛskɔ, AS: bžesko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

 przym. brzeski, przybrzeżny

Wiktionary


brzeskokujawski

→ Brześć Kujawski; brzeski


SJP.pl


brzeszczanin

1. mieszkaniec Brzeszcz;
2. mieszkaniec Brzeska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brzeska

Wiktionary


brzeszczanka

1. mieszkanka Brzeszcz;
2. mieszkanka Brzeska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Brzeska

Wiktionary


brzeszczański

przymiotnik od: Brzeszcze; brzeski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Brzeszcz, związany z Brzeszczami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brzeszcze nmos., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

Wiktionary


brzeszcze

ostrze kosy i innych narzędzi tnących


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Wiktionary

Brzeszcze – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, nad rzeką Wisłą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzeszcze.

Brzeszcze zostały założone prawdopodobnie przez osadników flamandzkich w XV wieku. Rozwój Brzeszcz jest w dużej mierze związany z kopalnią, która odgrywa kluczową rolę w lokalnej gospodarce i miała wpływ na rozwój demograficzny w I połowie XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od Brzeszcz prowadzi serpentynowa droga (liczne stawy) przez Rajsko do Oświęcimia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛʃt͡ʃɛ, AS: bžešče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

 przym. brzeszczański

Wiktionary


brzeszczot

1. ostrze broni białej typu siecznego; głownia, klinga;
2. część tnąca piły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. ostrze narzędzia tnącego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wymieniłem brzeszczot w pilarkach, bo był stępiony.

Wiktionary


brzeszczotek

rodzaj ryb z rodziny brzeszczotkowatych


SJP.pl


brzeszczotkowate

rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych; nożowce, śledziówki


SJP.pl

Brzeszczotkowate, brzeszczotowate, nożowce, śledziówki (Notopteridae) – rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych. Większość gatunków jest poławiana jako ryby konsumpcyjne, niektóre są hodowane w akwariach. W zapisie kopalnym znane są co najmniej z późnej kredy (cenoman).

Wikipedia


brzeszczyński

nazwisko


SJP.pl


brzetysław

1. Brzetysław I (ok. 1012-1055), z dynastii Przemyślidów, książę czeski od 1035;
2. Brzetysław II (?-1100), z dynastii Przemyślidów, książę czeski od 1092


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzetysław – słowiańskie imię męskie popularne w Czechach
  • Brzetysław I (1002–1055) – książę Czech od 1035 z dynastii Przemyślidów, znany z najazdu na Polskę
  • Brzetysław II (ok. 1060–1100) – książę Czech z dynastii Przemyślidów
  • Brzetysław (zm. po 1130) – książę czeski, syn Brzetysława II
  • Brzetysław (zm. przed 1201) – książę ołomuniecki od 1189 r. do śmierci

Wikipedia


brzeziański

przymiotnik od: Brzezie (nazwa wielu wsi w Polsce)


SJP.pl


brzezicki

nazwisko


SJP.pl


brzezie

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzezie – część miasta Opole
  • Brzezie – część miasta Racibórz
  • Brzezie – część miasta Wodzisław
  • Brzezie – część wsi Brunów w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski
  • Brzezie – wieś w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
  • Brzezie Karkonoskie – dzielnica miasteczka Karpacz w pow. karkonoskim, w gminie Karpacz
  • Brzezie – wieś w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
  • Brzezie – część wsi Kalsk w pow. zielonogórskim, w gminie Sulechów
  • Brzezie – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
  • Brzezie – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Szczerców
  • Brzezie – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
  • Brzezie – osada wsi Paskrzyn w pow. piotrkowskim, w gminie Ręczno

Wikipedia


brzeziecki

nazwisko


SJP.pl


brzezień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. marzec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛʑɛ̇̃ɲ, AS: bžeźė̃ń

Wiktionary


brzezieński

przymiotnik od: Brzeźno; brzeziński


SJP.pl


brzezina

1. las brzozowy;
2. drewno, cięte gałęzie brzozowe;
3. rzadko o brzozie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lasek brzozowy

 (1.2) gałęzie brzozowe o zielonych listkach, często używane jako dekoracja

 (1.3) drewno brzozy

 (1.4) zob. brzoza.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Łukasz Brzezina – muzyk
  • Maria Strycharska-Brzezina – polonistka, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
  • Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
  • Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
  • Brzezina – część wsi Korzeszynek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
  • Brzezina – część wsi Kozia Góra w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
  • Brzezina – część wsi Terebiń w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
  • Brzezina – część wsi Kulików w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sułów
  • Brzezina – część wsi Czarnożyły w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły
  • Brzezina – część wsi Książniczki w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
  • Brzezina – część wsi Prądnik Korzkiewski w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Wielka Wieś

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koźlarz rośnie przeważnie w brzezinach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛˈʑĩna, AS: bžeźĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoza ż., brzózka ż., Brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos.

:: zdrobn. brzezinka ż.

 przym. brzozowy, brzezinowy

Wiktionary


brzezinecki

przymiotnik od: Brzezinka; brzeziński (lokalnie)


SJP.pl


brzeziniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od brzeziniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeziniak m.

Wiktionary


brzeziniak

lasek brzozowy; brzeźniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. las lub zagajnik brzozowy

Wiktionary

Brzeziniak – część wsi Bajdy w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

W roku 1973 jako kolonia Brzeziniak należał do powiatu morąskiego, gmina i poczta Zalewo.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzezinka ż., Brzezinka ż., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów m.

:: zdrobn. brzeziniaczek m.

 przym. brzozowy, brzezinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzeźniak, brzezina, brzezinka

Wiktionary


brzezinianin

mieszkaniec Brzezin


SJP.pl


brzezinianka

mieszkanka Brzezin


SJP.pl


brzezinka

mały lasek brzozowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzezinka – część miasta Gliwice
  • Brzezinka – część miasta Mysłowice
  • Brzezinka – część miasta Oświęcim
  • Brzezinka – część miasta Ryki
  • Brzezinka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica
  • Brzezinka – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bobrowice
  • Brzezinka – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Zwierzyn
  • Brzezinka – część wsi Bartochów w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
  • Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
  • Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim
  • Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Andrychów
  • Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Brzeźnica

Wikipedia


brzezinowy

związany z brzeziną


SJP.pl


brzeziny

1. las brzozowy;
2. drewno, cięte gałęzie brzozowe;
3. rzadko o brzozie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brzeziny – miasto w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim. Położone jest 20 km na wschód od Łodzi, w pobliżu Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich, w dolinie rzeki Mrożycy. Były miastem szlacheckim. Obecnie są siedzibą gminy Brzeziny oraz powiatu brzezińskiego. Według danych GUS z 31 grudnia 2023 r. miasto zamieszkiwało 11 949 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według legendy na terenie obecnych Brzezin w czasach wczesnopiastowskich istniał gród o nazwie Krakówek. (z Wikipedii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛˈʑĩnɨ, AS: bžeźĩny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brzeziński

 rzecz. brzezinianin, brzezinianka

Wiktionary


brzeziński

1. przymiotnik od: Brzeziny;
2. przymiotnik od: Brzeźno; brzezieński;
3. lokalnie: przymiotnik od: Brzezinka; brzezinecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Brzeziński (ur. 1953) – polski naukowiec
  • Andrzej Brzeziński (ujednoznacznienie)
  • Błażej Brzeziński (ur. 1987) – polski lekkoatleta
  • Bogdan Brzeziński (1911–1980) – polski pisarz i satyryk
  • Bogdan Brzeziński (?) − polski historyk ruchu robotniczego
  • Bogumił Brzeziński (ujednoznacznienie)
  • Bronisław Brzeziński (zm. ok. 1865) – ostatni przedstawiciel Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym
  • Eugeniusz Brzeziński (1939–2008) – polski inżynier i polityk
  • Franciszek Brzeziński (1867–1944) – polski kompozytor
  • Jan Brzeziński (1850–1913) – polski lekarz, literat
  • Jan Dunin-Brzeziński (1883–1940) – podporucznik cesarskiej i królewskiej Armii, podpułkownik kawalerii WP
  • Jerzy Brzeziński (ujednoznacznienie)

Wikipedia


brzezno

Brzezno (pol. hist. "Brzeźno") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Kaźmierz.

Wikipedia


brzezowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Brzezowski (1879–1964) – polski dowódca wojskowy
  • Michał Brzezowski (1920–1940) – sierżant pilot Wojska Polskiego
  • Wojciech Brzezowski (ur. 1945) – specjalista z zakresu architektury baroku i konserwacji zabytków

Wikipedia


brzezówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzezówka – wieś w woj. małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Szczucin
  • Brzezówka – część wsi Wola Zabierzowska, w woj. małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Niepołomice
  • Brzezówka – część wsi Miechów-Kolonia, w woj. mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Kazanów
  • Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Tarnowiec
  • Brzezówka – przysiółek wsi Domatków, w woj. podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Kolbuszowa
  • Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce
  • Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Hyżne
  • Brzezówka – wieś w woj. śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Hażlach
  • Brzezówka – potok, dopływ Raby (Jeziora Dobczyckiego)
  • Brzezówka – potok, dopływ Wisłoki
  • Brzezówka – potok, dopływ Nilu

Wikipedia


brześcianin

mieszkaniec Brześcia, Brześcia Kujawskiego, Brześcia nad Bugiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Brześcia

 (1.2) mieszkaniec Brześcia Kujawskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1-2) Władze odmówiły brześcianom zmiany nazwy ulicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brześć m.

:: fż. brześcianka ż.

 przym. brzeski

Wiktionary


brześcianka

1. mieszkanka Brześcia;
2. mieszkanka Brześcia Kujawskiego;
3. mieszkanka Brześcia nad Bugiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka lub zawodniczka Brześcia

 (1.2) mieszkanka Brześcia Kujawskiego

Wiktionary

Brześcianka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do św. Jana Teologa w Augustowie, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łubinie Kościelnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O ostatecznym zwycięstwie koszykarek z Mińska zadecydowała zła kondycja brześcianek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brześć m.

:: fm. brześcianin m.

 przym. brzeski

Wiktionary


brześkiewicz

nazwisko


SJP.pl


brześć

brześć zaczyna - archaiczne określenie pory przed wschodem słońca, rozwidnienie, świtanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Brześciu urodziła się polska aktorka Nina Andrycz.

 (1.1-2) Wyprowadziła się z Brześcia i nie zostawiła numeru telefonu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brześcianin m., brześcianka ż., Brzeszczyzna ż.

 przym. brzeski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Brześć Litewski, Brześć nad Bugiem

Wiktionary


brzeźce

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzeźce – wieś w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Stężyca
  • Brzeźce – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Białobrzegi
  • Brzeźce – wieś w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa
  • Brzeźce – wieś w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pszczyna
  • Brzeźce – gromada
  • Kolonia Brzeźce

Wikipedia


brzeźniak

1. zagajnik z młodych brzóz; brzezina;
2. dłuto kamieniarskie do obróbki miękkich gatunków kamienia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzeźniak – szczyt w Karkonoszach
  • Brzeźniak – struga, dopływ Śląskiej Ochli
  • Brzeźniak – przysiółek kolonii Maziarnia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
  • Brzeźniak – część wsi Gromiec w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Libiąż
  • Brzeźniak – część wsi Gwizdały w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Łochów
  • Brzeźniak – część wsi Szewna w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim w gminie Bodzechów
  • Brzeźniak – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina
  • Brzeźniak – część wsi Borek w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Przemęt
  • Brzeźniak – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Węgorzyno
  • Brzeźniak – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa

Wikipedia


brzeźnica

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzeźnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo
  • Brzeźnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie
  • Brzeźnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Brzeźnica
  • Brzeźnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
  • Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Brzeźnica – część wsi Mędrzechów w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Mędrzechów
  • Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Radłów
  • Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Brzeźnica
  • Brzeźnica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
  • Brzeźnica – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
  • Brzeźnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica
  • Brzeźnica – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Brzeźnicy znajdują się ruiny pałacu z 1645 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛʑˈɲit͡sa, AS: bžeźńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeźniczanin m.

 przym. brzeźnicki

Wiktionary


brzeźnicki

→ Brzeźnica, → Nowa Brzeźnica


SJP.pl

Brzeźnicki ("Brzeznicki") – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

Patrz:

Brzeźnica, → Nowa Brzeźnica

brzeźniczanin

mieszkaniec Brzeźnicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


brzeźniczanka

mieszkanka Brzeźnicy


SJP.pl


brzeźnio

wieś w Polsce


SJP.pl

Brzeźnio – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Brzeźnio. Położona w środkowym obniżeniu Wysoczyzny Złoczewskiej. Liczba ludności wynosi 742 (2011 r.)

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brzeźnio. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


brzeźniowski

→ Brzeźnio


SJP.pl

Patrz:

Brzeźnio

brzeźno

1. dzielnica Gdańska;
2. nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzeźno – dzielnica miasta Gdańsk
  • Brzeźno – część miasta Wieluń
  • Brzeźno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
  • Brzeźno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Koneck
  • Brzeźno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
  • Brzeźno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Pruszcz
  • Brzeźno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Lubicz
  • Brzeźno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice
  • Brzeźno – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dorohusk
  • Brzeźno – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
  • Brzeźno – przysiółek wsi Nowe Gorzycko w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Pszczew
  • Brzeźno – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Sulęcin

Wikipedia


brzeżanin

Brzegowianin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego


SJP.pl


brzeżanka

Brzegowianka;
1. mieszkanka Brzegu;
2. mieszkanka Brzegu Dolnego


SJP.pl

Brzeżanka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Strzyżów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


brzeżany

miasto na Ukrainie


SJP.pl

Brzeżany ( Бережани, "Bereżany") – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie tarnopolskim, nad Złotą Lipą, siedziba administracyjna hromady Brzeżany. W 2020 roku liczyło ok. 17,4 tys. mieszkańców.

Wikipedia


brzeżański

przymiotnik od: Brzeżany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Brzeżanami, dotyczący Brzeżan

Wiktionary

Brzeżański – polski herb szlachecki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brzeżany nmos.

Wiktionary


brzeżdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. brzask

Wiktionary


brzeżek

zdrobnienie od: brzeg


SJP.pl


brzeżeński

→ Brzeżno


SJP.pl

Patrz:

Brzeżno

brzeżno

wieś w Polsce


SJP.pl

Brzeżno (niem. "Briesen"; do 26 września 1993 "Brzeźno") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Brzeżno. Jest siedzibą tejże gminy (do końca 1993 "gmina Brzeźno").

Wikipedia


brzeżny

→ brzeg; brzegowy


SJP.pl


brzeżyca

bardzo rzadka roślina z rodziny babkowatych, rosnąca w jeziorach i stawach


SJP.pl

Brzeżyca ("Littorella") – rodzaj roślin z rodziny babkowatych. Obejmuje trzy gatunki. Brzeżyca jednokwiatowa ("L. uniflora") występuje w Europie, w tym także w Polsce, "L. americana" rośnie w strefie umiarkowanej Ameryki Północnej, a "L. australis" w takiej samej strefie Ameryki Południowej. Wszystkie gatunki są roślinami wodnymi, rosnącymi w jeziorach zwykle o wodzie kwaśnej. Rosną na dnie piaszczystym lub żwirowym, sięgając 4 m głębokości, ale kwitną tylko wówczas, gdy są wynurzone.

Wikipedia


brzidok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brzydal

Wiktionary


brzmienie

charakterystyka dźwiękowa stylu muzycznego, głosu lub instrumentu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

 (1.2) określona postać słowna, określona treść lub myśl zawarta w tekście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoja gitara ma rzeczywiście fajne brzmienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: bžmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzmiącość ż., brzmieniowość ż., współbrzmienie n.

 czas. rozbrzmieć, brzmieć ndk.

 przym. brzmieniowy

 przysł. brzmieniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwięk, odgłos, ton

Wiktionary


brzmieniowo

przysłówek

 (1.1) w sposób brzmieniowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzmienie n.

 przym. brzmieniowy

Wiktionary


brzmieniowy

przymiotnik od: brzmienie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący brzmieniem, polegający na brzmieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muzyka europejska posługuje się w oktawie 12 samoistnymi jakościami brzmieniowymi, które stanowią jej materiał dźwiękowy, czyli strój muzyczny.

 (1.1) Dźwięki różniące się od siebie o oktawę mają pomimo różnicy wysokości te samą jakość brzmieniową.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brzmieć ndk.

 rzecz. brzmienie n.

 przysł. brzmieniowo

Wiktionary


brzmieć

1. być słyszanym; rozlegać się;
2. wydawać dźwięk (zwykle o instrumentach muzycznych);
3. zawierać określoną treść;
4. mieć określoną wymowę, wydźwięk


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk

 (1.2) książk. zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

 (1.3) książk. zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk

 (1.4) daw. puchnąć, pęcznieć, nabrzmiewać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzieś w oddali brzmi strumień. Słyszę jego szum!

 (1.2) Ten Steinway brzmi niesamowicie! Nie dziwię się, dlaczego wszyscy lubią na nich grać.

 (1.3) Dziwnie brzmiały w jego ustach słowa przeprosin. Ta jego korna, pełna uniżoności postawa nie pasowała do jego osobowości.

 (1.3) Przepraszam, jak brzmiało pytanie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: bžmʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabrzmieć, rozbrzmieć, wybrzmieć, przebrzmieć, nabrzmieć, współbrzmieć

 rzecz. brzmienie n.

 przym. brzmieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwięczeć

Wiktionary


brzmik

podrodzaj dużych, krępych pszczół


SJP.pl


brzmiący

zwykle o głosie: dźwięczny


SJP.pl


brzoska

→ Brzozie (wieś w Polsce)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maciej Brzoska – aktor teatralny, telewizyjny i filmowy
  • Sławomir Brzoska – polski artysta współczesny, performer, podróżnik
  • Wojciech Brzoska – polski poeta
  • Zbigniew Brzoska – polski naukowiec, żołnierz AK
  • Rafał Brzoska - polski przedsiębiorca, założyciel firmy InPost

Wikipedia


brzoski

→ Brzozie (wieś w Polsce)


SJP.pl


brzoskiew

odmiana kapusty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. Brassica rapa L. subsp. campestris (L.) A. R. Clapham, podgatunek kapusty właściwej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapusta polna, kapusta właściwa polna

Wiktionary


brzoskowski

nazwisko


SJP.pl


brzoskwinia

1. drzewo owocowe z rodziny różowatych, o liściach lancetowatych, kwiatach różowych rozwijających się przed ulistnieniem i o omszonych, żółtych z czerwonym rumieńcem owocach, pochodzące z Chin; brzoskwinia zwyczajna;
2. owoc tego drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Persica|Mill.|ref=tak., drzewo z rodziny różowatych;

 (1.2) spoż. owoc brzoskwini (1.1)

Wiktionary

Brzoskwinia ("Persica") – takson w zależności od ujęcia systematycznego definiowany jako rodzaj, podrodzaj lub sekcja, przy czym we współczesnych klasyfikacjach z reguły w tej ostatniej randze w ramach podrodzaju migdałowiec "Amygdalus" i rodzaju śliwa "Prunus". Obejmuje 6–7 gatunków, z tym brzoskwinię zwyczajną ("Prunus persica") – drzewo owocowe o istotnym znaczeniu ekonomicznym, szeroko rozprzestrzenione w uprawie (uprawiane także w Polsce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owoce brzoskwini zawierają wiele mikroelementów.

 (1.2) Dzień zaczęłam od jogurtu z brzoskwinią, gruszką i ziarnami dyni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɔsˈkfʲĩɲa, AS: bžoskfʹĩńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brzoskwinia ż., brzoskwiniarnia ż., Brzoskwinka ż.

:: zdrobn. brzoskwinka ż.

 przym. brzoskwiniowy

 przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk aprikółza, gw. Poznań aprykoza

Wiktionary


brzoskwiniaczek

skośnik brzoskwiniaczek - motyl z rodziny skośnikowatych


SJP.pl


brzoskwiniarnia

szklarnia, w której uprawia się brzoskwinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogrod. szklarnia z uprawą brzoskwiń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed wejściem do brzoskwiniarni stoją beczki z nawozem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinka ż., Brzoskwinka ż., brzoskwiniowiec mrz.

 przym. brzoskwiniowy

 przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary


brzoskwiniolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający liście przypominające liście brzoskwini

Wiktionary


brzoskwiniowo

przysłówek

 (1.1) w kolorze brzoskwiniowym, w odcieniu pomarańczowego z dodatkiem kremu

 (1.2) pachnąc jak brzoskwinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokój pomalowałam na brzoskwiniowo.

 (1.2) Babka pachniała jakoś tak brzoskwiniowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinianin mos., brzoskwinianka ż., Brzoskwinka ż., brzoskwiniarnia ż., brzoskwinka ż.

 przym. brzoskwiniowy, brzoskwiniański

Wiktionary


brzoskwiniowy

związany z brzoskwinią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. dotyczący brzoskwiń (drzew i owoców)

 (1.2) kulin. przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przypominający owoc brzoskwini mający powierzchnię lub kolor owocu brzoskwini, delikatny jak brzoskwinia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒɔskfʲĩˈɲɔvɨ, AS: bžoskfʹĩńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoskwiniarnia ż., Brzoskwinka ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinia ż., brzoskwinka ż.

 przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary


brzoskwiniówka

1. nalewka na brzoskwiniach;
2. destylat z wina brzoskwiniowego


SJP.pl


brzoskwinka

zdrobnienie od: brzoskwinia; brzoskwińka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od brzoskwinia

 (1.2) eufem. żeński organ płciowy

Wiktionary

Brzoskwinka ("Sanka") – potok, lewobrzeżny dopływ Sanki o długości 8,29 km i powierzchni zlewni 19,88 km².

Potok wypływa ze źródła Brzoskwinki w centrum wsi Brzoskwinia w Dolinie Brzoskwinki w powiecie krakowskim. Przepływa przez miejscowości: Brzoskwinia, Morawica i Cholerzyn. Jego dopływem jest Aleksandrówka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzysiu, Tomku, weźcie sobie po brzoskwince!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwiniarnia ż., Brzoskwinka ż.

 przym. brzoskwiniowy

 przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary


brzoskwińka

zdrobnienie od: brzoskwinia (lepiej: brzoskwinka)


SJP.pl


brzost

drzewo liściaste, gatunek wiązu; wiąz górski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Ulmus glabra|ref=tak., gatunek drzewa należący do rodziny wiązowatych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiąz górski

Wiktionary


brzostecki

→ Brzostek


SJP.pl

Patrz:

Brzostek

brzostek

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Polsce;

Wiktionary

Brzostek – miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzostek.

Miejscowość leży nad rzeką Wisłoką. W mieście znajduje się przedszkole, szkoła podstawowa, jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, a także kilka niewielkich zakładów przemysłowych – stanowi ono centrum usługowo-handlowe dla okolicznych wsi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɔstɛk, AS: bžostek

Wiktionary


brzostkowianin

mieszkaniec Brzostku (miasta w Polsce)


SJP.pl


brzostkowianka

mieszkanka Brzostku (miasta w Polsce)


SJP.pl


brzostowicz

nazwisko


SJP.pl


brzostowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzostowo – część miasta Szczecinek
  • Brzostowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
  • Brzostowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Jedwabne
  • Brzostowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Miasteczko Krajeńskie
  • Brzostowo – przysiółek wsi Jedlice w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Lipiany
  • Brzostowo – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie solecznickim, w gminie Turgiele
  • Brzostowo – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie solecznickim, w gminie Turgiele

Wikipedia


brzostowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Brzostowski (1722–1790) – kasztelan połocki, konfederat barski
  • Aleksander Brzostowski (1743–1820) – ostatni kasztelan mazowiecki
  • Cyprian Brzostowski (?–1688) – sekretarz królewski, wojewoda trocki
  • Edward Brzostowski (1935–2020) – polski polityk, przedsiębiorca i działacz sportowy
  • Edwin Brzostowski (1924–1997) – grudziądzki działacz kulturalny
  • Emmanuel Brzostowski (?–1689) – pisarz wielki litewski w 1685 roku
  • Henryk Brzostowski (1912–1976) – polski agrotechnik
  • Jan Władysław Brzostowski (1646–1710) – pisarz litewski, później referendarz litewski
  • Józef Brzostowski (ujednoznacznienie)
  • Karol Brzostowski (1796–1854) – polski reformator społeczny, właściciel ziemski, twórca Rzeczypospolitej Sztabińskiej
  • Konstanty Brzostowski (ujednoznacznienie)
  • Ksawery Brzostowski (XVIII w.) – starosta dowgowsk

Wikipedia


brzostowy

związany z brzostem


SJP.pl

Brzostowy – nieoficjalna część wsi Byczki w Polsce w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Godzianów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Nazwa z nadanym identyfikatorem SIMC występuje w zestawieniach archiwalnych TERYT z 1999 roku.

Wikipedia


brzoza

krzew lub drzewo z rodziny brzozowatych, o charakterystycznej białej lub szarej korze, występujące w wielu gatunkach głównie w strefie klimatu umiarkowanego i zimnego półkuli północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Betula|L.|ref=tak., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;

 (1.2) techn. drewno brzozowe

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponad 43 hektary niemal 50-letnich brzóz, topoli, olch i sosen może pójść pod topór.

 (1.2) Konstanty, dotrzymując słowa, przywiózł furę drewna. I to jakiego, brzoza, sosna, świerk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɔza, AS: bžoza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzezina ż., brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów mrz.

:: zdrobn. brzózka ż.

 przym. brzozowy, brzezinowy, brzózkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. brzezia

Wiktionary


brzozie

krzew lub drzewo z rodziny brzozowatych, o charakterystycznej białej lub szarej korze, występujące w wielu gatunkach głównie w strefie klimatu umiarkowanego i zimnego półkuli północnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzozie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Brzozie
  • Brzozie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
  • Brzozie – część wsi Skrzętla-Rojówka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łososina Dolna
  • Brzozie – przysiółek wsi Wólka Krowicka w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
  • Brzozie – gmina
  • Brzozie – gromada
  • Brzozie Lubawskie
  • Brzoza, Brzozogaj, Brzozowo, Brzozów, Brzozówka, Brzozowy Kąt

Wikipedia


brzozowa

przymiotnik od: brzoza


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzozowa – część wsi Przysypka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
  • Brzozowa – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
  • Brzozowa – osada w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ułęż
  • Brzozowa – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Krzeszyce
  • Brzozowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
  • Brzozowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Kadzidło
  • Brzozowa – przysiółek wsi Steblów w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek
  • Brzozowa – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Jaświły
  • Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Tarłów
  • Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Połaniec
  • Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin
  • Brzozowa – gromada w powiecie opatowskim

Wikipedia


brzozowate

rodzina drzew i krzewów dwuliściennych o kwiatostanach w postaci kotek


SJP.pl

Br

Wikipedia


brzozowaty

o cechach brzozowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


brzozowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: brzozowy

Wiktionary


brzozowianin

mieszkaniec Brzozowa


SJP.pl


brzozowianka

mieszkanka Brzozowej lub Brzozowa


SJP.pl

Br

Wikipedia


brzozowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Brzozowicz – dziennikarz
  • Wojciech Brzozowicz – aktor

Wikipedia


brzozowiec

1. krępak brzozowiec - motyl z rodziny miernikowcowatych;
2. ogłodek brzozowiec - chrząszcz z rodziny kornikowatych;
3. pazik brzozowiec - motyl z rodziny modraszkowatych;
4. płast brzozowiec - błonkówka z rodziny pilarzowatych;
5. przeziernik brzozowiec - motyl z rodziny przeziernikowatych;
6. tutkarz brzozowiec - wielożerny chrząszcz z rodziny tutkarzowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzozowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
  • Brzozowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Deszczno
  • Brzozowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Brzozowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Lututów
  • Brzozowiec – część wsi Kępie w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
  • Brzozowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
  • Brzozowiec – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
  • Brzozowiec – przysiółek wsi Czaszyn w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zagórz
  • Brzozowiec – część wsi Galów w woj. świętokrzyskim w pow. buskim w gminie Busko-Zdrój
  • Brzozowiec – część wsi Murzynowo Leśne w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy
  • Brzozowiec – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Iwieniec

Wikipedia


brzozowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzozowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Brzozowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie
  • Brzozowo – część wsi Urszulin w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
  • Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
  • Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Kolno
  • Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka
  • Brzozowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
  • Brzozowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo
  • Brzozowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
  • Brzozowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Przybiernów
  • Brzozowo – dawna gromada
  • Brzozowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Turkowo.

Wikipedia


brzozowski

przymiotnik od: Brzozów, Brzozowa


SJP.pl

Brzozowski (forma żeńska: Brzozowska; liczba mnoga: Brzozowscy) – nazwisko polskie.

Wikipedia


brzozowy

przymiotnik od: brzoza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z brzóz

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części brzozy

 (1.3) będący częścią brzozy

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Palce powykręcane przez reumatyzm przypominały sękate brzozowe patyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɔˈzɔvɨ, AS: bžozovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów mrz.

 przym. brzezinowy

Wiktionary


brzozów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce w województwie podkarpackim;

 (1.2) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce

Wiktionary

Zobacz też: Brzozów w innych znaczeniach tej nazwy.

Brzozów – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, siedziba gminy Brzozów. Miasto jest położone centralnie na Pogórzu Dynowskim, nad rzeką Stobnicą. Przez Brzozów przebiega droga wojewódzka nr 886 z Domaradza w kierunku Sanoka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gracjan i pochodzę z Brzozowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɔzuf, AS: bžozuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzozowianin m., brzozowianka ż., brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzeziniak mrz.

 przym. brzozowski, brzozowy

Wiktionary


brzozówka

motyl z rodziny sówek; sówka brzozówka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzozówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
  • Brzozówka – kolonia wsi Rossosz w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
  • Brzozówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Szastarka
  • Brzozówka – przysiółek wsi Brzozowa w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Krzeszyce
  • Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
  • Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Cielądz
  • Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
  • Brzozówka – część wsi Sieciechowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice
  • Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki
  • Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
  • Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra
  • Brzozówka – część wsi Osada w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin

Wikipedia


brzuch

część tułowia człowieka i wyższych zwierząt, ograniczona kośćmi miednicy i przeponą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. dolna część tułowia;

 (1.2) pot. brzuch (1.1), ale przy otyłości

 (1.3) pot. brzuch (1.1), ale podczas ciąży

Wiktionary

Brzuch

Brzuch ( abdomen) – w anatomii człowieka dolna część tułowia pomiędzy klatką piersiową a miednicą. W osłoniętym mięśniami brzuchu znajduje się jama brzuszna (cavitas abdominalis).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nieodpowiednie odżywianie wywołuje bóle brzucha.

 (1.2) Dzięki odpowiednim ćwiczeniom pozbyłem się brzucha w cztery tygodnie.

 (1.3) Podobno żona Adama chodzi z brzuchem już od trzech miesięcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒux, AS: bžuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuchacz mos., brzuchal mos., brzusiec mrz., wybrzuszanie n., wybrzuszenie n.

:: zdrobn. brzuszek mrz., brzusio mrz.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

 czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

 przym. brzuszny, brzuchaty, brzuszasty

 przysł. brzusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. brzuszek, brzusio; zgrub. brzuszysko; daw. żywot; pot. bęben; posp. bebech, brzucho, kałdun; kraków|bandzioch.; warszawa|maciek.; gw. Górny Śląsk kalfas; gw. Mazowsze bełk

 (1.2) żart. mięsień piwny; żart. gw. Górny Śląsk bas, kastel

Wiktionary


brzuchacz

człowiek o dużym brzuchu; brzuchal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mężczyzna z dużym brzuchem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch mrz., brzusio mrz.

 przym. brzuchaty

Wiktionary


brzuchal

potocznie:
1. duży brzuch; brzuszysko, brzuszydło, kałdun, bęben;
2. mężczyzna z dużym brzuchem; brzuchacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mężczyzna z dużym brzuchem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. wielki brzuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pobliżu skał leżało dwóch brzuchali, opalając olbrzymie swe powierzchnie.

 (2.1) Jej brzuchal zwisał znad dżinsów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzusio mrz., brzuszek mrz., brzuszysko n., brzucho n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) brzuszysko

Wiktionary


brzuchatka

1. gięta, zdobiona komoda barokowa;
2. potocznie: ciężarna kobieta


SJP.pl


brzuchaty

1. mający duży brzuch
2. przenośnie: pękaty, baniasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. mający duży brzuch

 (1.2) przen. mający wyraźnie wypukły kształt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płomyk lizał szczapki, strzelał przez krążki fajerek, osmalał brzuchaty czajnik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch m., brzuszek m., brzusio m., brzucho n., brzuszysko n., brzuchacz m., wybrzuszenie n., wybrzuszanie n.

 czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

 przym. brzuszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baniasty, baryłkowaty, beczkowaty, beczułkowaty, bombiasty, pękaty

Wiktionary


brzucho

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, bebech, wancioch, wancioł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posp. brzuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale masz brzucho!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuxɔ, AS: bžuχo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch m., brzusio mrz., brzuchal m.

 przym. brzuszny, brzuchaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzuchal

Wiktionary


brzuchol

zgrubienie od: brzuch; bebzon, kałdun, bęben, bojler


SJP.pl


brzuchomowca

dawniej: brzuchomówca


SJP.pl


brzuchomowstwo

dawniej: umiejętność mówienia bez otwierania ust; brzuchomówstwo


SJP.pl


brzuchomówca

człowiek, który opanował brzuchomówstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzuchomówca – zawód
  • Brzuchomówca (Dummy) – film z 2002 roku
  • Brzuchomówca (Triloquist) – film z 2008 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brzuchomówcy bardzo często używają rekwizytów, takich jak lalki, z którymi udają rozmowę.

 (1.1) Z zapisów historycznych wynika, że pierwsi brzuchomówcy pojawili się około 2000 lat p.n.e. w Egipcie. Byli kapłanami, którzy strzegli sekretów tej sztuki przed plebsem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃ˈmuft͡sa, AS: bžuχõmufca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuchomówstwo n.

:: fż. brzuchomówczyni ż.

 przym. brzuchomówczy

Wiktionary


brzuchomówczy

→ brzuchomówca


SJP.pl

Patrz:

brzuchomówca

brzuchomówczyni

kobieta, która opanowała brzuchomówstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. fż. od: brzuchomówca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃mufˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: bžuχõmufčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuchomówstwo n.

:: fm. brzuchomówca m.

 przym. brzuchomówczy

Wiktionary


brzuchomówstwo

umiejętność mówienia bez otwierania ust


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W starożytności tą sztuką parali się (…) kapłani greccy, którzy głosili boskie wyroki. Stali oni nieruchomo podczas wieszczenia, a słuchającym zdawało się, iż słyszą głos wydobywający się z głębi trzewi. Ponieważ ich usta pozostawały nieruchome, a wierni ulegali złudzeniu, że słyszą głos z ich brzucha, oglądane zjawisko przyjęli nazywać brzuchomówstwem, który to termin przetrwał do naszych czasów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ, AS: bžuχõmufstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuchomówca m., brzuchomówczyni ż.

 przym. brzuchomówczy

Wiktionary


brzuchonogi

wolno pełzający mięczak o ciele pokrytym śluzem; ślimak


SJP.pl


brzuchonóg

wolno pełzający mięczak o ciele pokrytym śluzem; ślimak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. przedstawiciel gromady mięczaków, poruszający się za pomocą dużej, umięśnionej stopy znajdującej się na brzusznej stronie ciała

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślimak

Wiktionary


brzuchopłetwy

mający płetwy usadowione na brzuchu, z tyłu za piersiowymi


SJP.pl


brzuchorzęska

mikroskopijne wodne zwierzę bezkręgowe o cechach budowy zbliżonych do wirków i obleńców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. mikroskopijne zwierzę bezkręgowe, wolno żyjące w środowisku wodnym, posiadające rzęski jedynie w części brzusznej tułowia

Wiktionary


brzuchorzęski

typ mikroskopijnych wodnych zwierząt bezkręgowych, obejmująca około 700 gatunków


SJP.pl

Brzuchorzęski (Gastrotricha) – typ mikroskopijnych wodnych zwierząt bezkręgowych, dawniej klasyfikowanych jako gromada obleńców. Obejmuje około 800 gatunków trójwarstwowych, acelomatycznych zwierząt o długości od 80 μm do 3 mm.

Wikipedia


brzusiec

wybrzuszenie jakiegoś przedmiotu, narzędzia, naczynia itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. skupienie włókien mięśniowych, część kurczliwa mięśnia;

 (1.2) szt. wypukła część naczynia

Wiktionary

Brzusiec, głowa ( venter, caput) – skupienie włókien mięśniowych, stanowiące część kurczliwą mięśnia szkieletowego. Brzusiec zwykle połączony jest z kośćcem za pomocą jednego lub kilku ścięgien. Mięsień może mieć jeden brzusiec (głowę) lub więcej, np. mięsień dwugłowy ramienia ("biceps") składa się z dwóch, mięsień trójgłowy ramienia ("triceps") z trzech, a mięsień czworogłowy uda ("quadriceps") z czterech brzuśców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile brzuśców ma mięsień zginacz długi palców stóp?

 (1.2) Znaleziona waza zawierała wyryte na brzuścu sceny kamasutry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuɕɛt͡s, AS: bžuśec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch mrz., brzusio n., brzuszek mrz., brzuchal mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głowa mięśnia

Wiktionary


brzusio

zdrobniale, pieszczotliwie o brzuchu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: brzuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tymonku, nie jedz już śliwek, bo cię będzie brzusio bolał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzuszek mrz., wybrzuszenie n., brzuchacz mos., wybrzuszanie n.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

 czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

 przym. brzuszny, brzuchaty, brzuszasty

 przysł. brzusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzuszek

Wiktionary


brzuski

przymiotnik od: Brzuze, miasto gminne w województwie kujawsko-pomorskim


SJP.pl


brzuskowola

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim


SJP.pl

Brzuskowola – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Borowie.

Wieś szlachecka Wola Brzeska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


brzuskowolski

→ Brzuskowola


SJP.pl

Patrz:

Brzuskowola

brzuszek

zdrobnienie od: brzuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: brzuch

 (1.2) łódź. surowy boczek (element mięsny)

 (1.3) niewielkie uwypuklenie czegoś

 (1.4) sport. zob. brzuszki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod jego koszulą wyraźnie rysował się brzuszek piwny.

 (1.2) Taki chudziutki brzuszek kupiłam, będzie dużo skwarków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuʃɛk, AS: bžušek

Wiktionary

Powiązane:

 zob. brzuch.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzusio

Wiktionary


brzuszki

zdrobnienie od: brzuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) sport. ćwiczenie fizyczne mięśni brzucha polegające na podnoszeniu tułowia, leżąc na wznak

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) M., B., i W. plural|brzuszek.

Wiktionary

Br

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po rozciąganiu, pompkach i brzuszkach uzupełniam swoją codzienną gimnastykę pedałowaniem przez pół godziny na rowerze stacjonarnym.

Wiktionary


brzuszkowanie

leżenie niemowlaka na brzuszku


SJP.pl


brzuszkowe

1. → brzuszek;
2. sesja brzuszkowa - sesja fotograficzna z udziałem kobiety w zaawansowanej ciąży


SJP.pl


brzuszkowy

1. → brzuszek;
2. sesja brzuszkowa - sesja fotograficzna z udziałem kobiety w zaawansowanej ciąży


SJP.pl


brzusznie

przysłówek

 (1.1) po stronie brzusznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Błona bębenkowa u garbatkowatych zwrócona jest brzusznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzusio n., brzuszek mrz., brzuszenie n., brzuszność ż., brzuszyna ż., brzuszynka ż., brzuszysko n.

 czas. brzuszyć się ndk.

 przym. brzuszny

Wiktionary


brzuszny

związany z brzuchem, dotyczący brzucha


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z brzuchem, dotyczący brzucha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuʃnɨ, AS: bžušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch m.

:: zdrobn. brzuszek m.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

 przym. brzuchaty

 przysł. brzusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. abdominalny

Wiktionary


brzuszydło

zgrubienie od: brzuch; brzuszysko


SJP.pl


brzuszyna

zdrobniale lub lekceważąco o brzuchu


SJP.pl


brzuszysko

zgrubienie od: brzuch; brzuszydło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. brzuch, zwłaszcza pokaźny i wystający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek ma brzuszysko jak u faceta po pięćdziesiątce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒuˈʃɨskɔ, AS: bžušysko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch m., brzusio mrz., brzuchal mos./mrz.

 przym. brzuszny, brzuchaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bebech, bęben, brzuszydło, kałdun, maciek, reg. pozn. korbol

Wiktionary


brzuze

wieś w Polsce


SJP.pl

Brzuze – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Brzuze.

Wikipedia


brzuś

zdrobnienie od: brzuch; brzuszek, brzusio


SJP.pl


brzuścowy

będący wypukłą częścią czegoś


SJP.pl


brzydactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) brzydka osoba lub rzecz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieciekawe, kościste brzydactwo przemieniło się w całkiem atrakcyjne i ponętne dziewczę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brzydki

 rzecz. brzydula ż., brzydal mos., brzydota ż.

 przysł. brzydko

Wiktionary


brzydal

potocznie: człowiek nieładny, nieurodziwy; brzydul, paskuda, pokraka, szkarada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek brzydki

 (1.2) osoba robiąca brzydkie rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrz na tego brzydala pod płotem! Ależ mu uszy sterczą.

 (1.2) Ty brzydalu! Przestań grzebać w nosie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydota ż., brzydactwo n.

:: fż. brzydula ż.

 czas. brzydnąć ndk.

 przym. brzydki

 przysł. brzydko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. brzidok

Wiktionary


brzydalek

→ brzydal; brzydula


SJP.pl


brzydalka

→ brzydal; brzydula


SJP.pl


brzydkawy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) raczej niezbyt ładny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydkość ż., brzydota ż.

 przym. brzydki

 przysł. brzydkawo, brzydko

Wiktionary


brzydki

1. taki, który się nie podoba; nieładny;
2. niezgodny z normami, zasadami; nieprzyzwoity;
3. naganny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

 (1.2) moralnie naganny, niezgodny z przyjętymi normami

 (1.3) meteorol. o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy dopiero zauważył, że nie była taka brzydka, jakby się zdawało na pierwszy rzut oka.

 (1.2) W szkolnej toalecie pojawił się wczoraj brzydki napis na „H”.

 (1.3) Dziś pogoda była bardzo brzydka – cały dzień padało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɨtʲci, AS: bžytʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydota ż., brzydal mos., brzydula ż., brzydactwo n., brzydnięcie n., brzydzenie n., obrzydzenie n., obrzydzanie n., obrzydlistwo n., zbrzydnięcie n., wybrzydzanie n., brzydkość ż.

 czas. brzydnąć ndk., brzydzić ndk., zbrzydnąć dk., obrzydzić dk., obrzydzać ndk., wybrzydzać ndk.

 przym. obrzydliwy, brzydkawy

 przysł. brzydko, obrzydliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieładny, nieestetyczny; gw. Górny Śląsk rzadny

 (1.2) nieładny, niegodziwy, nieprzyzwoity, nieetyczny

 (1.3) niepogodny, nieładny, pochmurny, deszczowy, ponury, dżdżysty

Wiktionary


brzydko

przysłówek sposobu

 (1.1) w brzydki sposób

 (1.2) niegrzecznie, niekulturalnie

 (1.3) w sposób wulgaryzujący sferę ludzkiej płciowości

 (1.4) pochmurnie, deszczowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Elżbieta zawsze przychodzi tak brzydko ubrana.

 (1.2) Musisz przyznać, że Rafał brzydko się zachował, nie puszczając ich przodem.

 (1.3) Proszę pani, Janek znowu brzydko pokazuje.

 (1.3) Jakiś szczeniak wciąż brzydko bazgrze na murze od strony parkingu.

 (1.4) Było brzydko i siedzieliśmy cały czas w domu wczasowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydota ż., brzydal mos., brzydula ż., brzydactwo n., brzydnięcie n., brzydzenie n., obrzydzenie n., obrzydzanie n., obrzydlistwo n., zbrzydnięcie n., wybrzydzanie n., brzydkość ż.

 czas. brzydnąć ndk., brzydzić ndk., zbrzydnąć dk., obrzydzić dk., obrzydzać ndk., wybrzydzać ndk.

 przym. brzydki, obrzydliwy, brzydkawy

 przysł. obrzydliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strasznie

 (1.2) nieładnie, niegrzecznie, nieparlamentarnie

 (1.3) nieprzyzwoicie, sprośnie

 (1.4) pochmurnie, dżdżysto

Wiktionary


brzydkooki

mający brzydkie oczy


SJP.pl


brzydkość

dawniej: brzydota;
1. cecha kogoś lub czegoś wywołującego negatywne wrażenia estetyczne;
2. potocznie: osoba lub rzecz brzydka; brzydactwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest brzydke; cecha tych, którzy są brzydcy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brzydki, brzydkawy

 przysł. brzydko

Wiktionary


brzydliwy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) śrpol. obrzydliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɨˈdlʲivɨ, AS: bžydlʹivy

Wiktionary


brzydota

1. cecha kogoś lub czegoś wywołującego negatywne wrażenia estetyczne;
2. potocznie: osoba lub rzecz brzydka; brzydactwo;
3. cecha czegoś wywołującego nieprzyjemne uczucia; szpetota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

 (1.2) pot. osoba lub rzecz brzydka, brzydactwo

Wiktionary

Br

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʒɨˈdɔta, AS: bžydota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydactwo n., brzydal m., brzydula ż.

 przym. brzydki, brzydkawy

 przysł. brzydko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpetność, szpetota, niezgrabność, nieurodziwość, szkarada, szkaradność

 (1.2) reg. śl. gid, reg. śl. gizd

Wiktionary


brzydowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzydowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki
  • Brzydowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki
  • Brzydowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda
  • Brzydowo – gromada w powiecie morąskim
  • Brzydowo – gromada w powiecie ostródzkim

Wikipedia


brzydszy

stopień wyższy od przymiotnika: brzydki


SJP.pl


brzydul

rzadko, potocznie: człowiek nieładny, nieurodziwy; brzydal, paskuda, pokraka, szkarada


SJP.pl


brzydula

potocznie: kobieta brzydka, nieatrakcyjna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obraź. brzydka kobieta

Wiktionary

Brzydula (hiszp. "Yo soy Betty, la fea") – kolumbijska telenowela o charakterze tragikomicznym wyreżyserowana przez Mario Ribero na podstawie scenariusza autorstwa Fernando Gaitána. Tytułową rolę zagrała Ana Maria Orozco.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Daremne są próby tej niespełna wówczas dziesięcioletniej brzyduli, zwanej Lizią, zwrócenia na siebie uwagi matki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydota ż., brzydactwo n.

:: fm. brzydal

 przym. brzydki

 przysł. brzydko

Wiktionary


brzydulka

zdrobnienie od: brzydula


SJP.pl


brzydziej

stopień wyższy od przysłówka: brzydko


SJP.pl


brzydzić

1. budzić w kimś wstręt, niechęć do czegoś
2. brzydzić się - odczuwać wstręt do kogoś lub do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) powodować obrzydzenie

czasownik zwrotny niedokonany brzydzić się (dk. brak)

 (2.1) odczuwać wstręt do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polityka zawsze brzydziła prostych ludzi.

 (2.1) Dobry człowiek brzydzi się wszelkim występkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydzenie n.

 czas. obrzydzać ndk., obrzydzić dk.

 przym. brzydki

 przysł. brzydko

Wiktionary


brzyków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzyków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
  • Brzyków – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa
  • Brzyków – gromada

Wikipedia


brzyska

→ Brzyska


SJP.pl

Zobacz też: Brzyska w innych znaczeniach tej nazwy.

Brzyska (dawn. "Brzyski") – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Brzyska; siedziba gminy Brzyska. Ma status sołectwa.

Wieś opactwa benedyktynów tynieckich w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

Patrz:

Brzyska

brzyski

→ Brzyska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Igor Brzyski – polski piłkarz
  • Tomasz Brzyski (ur. 1982) – polski piłkarz

Wikipedia

Patrz:

Brzyska

brzyskorzystewecki

→ Brzyskorzystewko


SJP.pl

Patrz:

Brzyskorzystewko

brzyskorzystewko

osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim


SJP.pl

Brzyskorzystewko – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin. Leży w odległości 5,5 km na północ od Żnina, po zachodniej stronie drogi krajowej nr 5, na krawędzi rynny jezior żnińskich. Jest to duże osiedle mieszkaniowe pracowników Pałuckiej Hodowli Roślin.

Wikipedia


brzyszów

Brzyszów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Mstów.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brzyszów, po jej zniesieniu w gromadzie Mstów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


brzytewka

zdrobnienie od: brzytwa


SJP.pl


brzytwa

1. ostre narzędzie, zwykle składane, służące do golenia;
2. przenośnie: człowiek surowy, stanowczy, wymagający;
3. przenośnie: człowiek o ogromnej wiedzy, znający odpowiedź na każde pytanie; chodząca encyklopedia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ostry nóż do usuwania zarostu;

 (1.2) pot. przen. człowiek bardzo wymagający wobec innych, surowy

 (1.3) pot. przen. człowiek posiadający ogromną wiedzę z jakiejś dziedziny

 (1.4) daw. gwara. więz. karta do gry

Wiktionary

Brzytwa – narzędzie używane kiedyś powszechnie (obecnie sporadycznie) do golenia. W kształcie przypomina ostrze noża, osadzone przegubowo w drewnianej lub plastikowej rączce. Ostrze wykonane było najczęściej ze stali wysokowęglowej, rzadziej ze stali nierdzewnej. Rączki mogą być ozdobne, wykonywane z rzadkich i drogich materiałów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam goli się brzytwą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɨtfa, AS: bžytfa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) piła

Wiktionary


brzytwodzioby

przedstawiciel podrodziny ptaków z rodziny mewowatych, blisko spokrewniony z mewami i rybitwami


SJP.pl

Brzytwodzioby (Rynchopinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny mewowatych (Laridae).

Wikipedia


brzytwodziób

przedstawiciel podrodziny ptaków z rodziny mewowatych, blisko spokrewniony z mewami i rybitwami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Rynchops|ref=tak.;

Wiktionary


brzyzek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Podhale, Górny Śląsk. niski brzeg

 (1.2) gw-pl|Podhale. pagórek, wszelka wyniosłość gruntu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ano kie tak, to nie ma redy, to me jus jedz, ino zeby mi zaś nie było żol długo umierać, to se na brzyzku siednij, ozewrzyj kute, a jo skocem do tobie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. brzeżek

 (1.2) pagórek, górka, gwara. brzeżek

Wiktionary


brzyć

w łowiectwie: wabić ptaki sypanym ziarnem


SJP.pl


brzósecki

od: Brzóski Brzezińskie (wieś)


SJP.pl


brzóska

nazwisko


SJP.pl


brzóski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzóski Brzezińskie – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Wysokie Mazowieckie,
  • Brzóski Stare – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Wysokie Mazowieckie,
  • Brzóski-Falki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Wysokie Mazowieckie,
  • Brzóski-Gromki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Wysokie Mazowieckie,
  • Brzóski-Markowizna – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Wysokie Mazowieckie,
  • Brzóski-Tatary – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Wysokie Mazowieckie,

Wikipedia


brzózecki

→ Brzózka


SJP.pl

Patrz:

Brzózka

brzózka

mała brzoza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: brzoza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brzoza
  • Brzózka – część miasta Blachownia
  • Brzózka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
  • Brzózka – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie
  • Brzózka – część wsi Zalew w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
  • Brzózka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Stoczek
  • Brzózka – część wsi Rybotycze w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Fredropol
  • Brzózka – część wsi Tyrawa Wołoska w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Tyrawa Wołoska
  • Brzózka – część wsi Rozpucie w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Tyrawa Wołoska
  • Bartłomiej Brzózka – polski architekt
  • Bogumił Brzózka – polski samorządowiec
  • Radosław Brzózka – polski dziennikarz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒuska, AS: bžuska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoza ż., brzezina ż., brzezinka ż., Brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów m.

 przym. brzozowy, brzezinowy

Wiktionary


brzączowice

Brzączowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Dobczyce, nad Zbiornikiem Dobczyckim.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


brząkadło

potocznie: przedmiot metalowy wydający przerywany dźwięk przy potrącaniu; brzękadło


SJP.pl


brząkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydawanie dźwięków podczas potrącania szkła albo metalu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brząkać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzękanie

Wiktionary


brząkać

brzękać, brzdękać, brzdąkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale


SJP.pl


brząkała

brzękać, brzdękać, brzdąkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale


SJP.pl


brząknąć

brzęknąć, brzdąknąć, brzdęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie: zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale


SJP.pl


brzęczak

brzęczak porzeczkowy - pospolity w Polsce niewielki owad z rzędu błonkówek, którego larwy żerują na liściach porzeczki i agrestu


SJP.pl


brzęczek

urządzenie sygnalizacyjne wytwarzające dźwięk; brzęczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. brzęczyk (urządzenie)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. dowolny ptak z jednego z rodzajów: nazwa systematyczna|Chaetocercus|G.R. Gray|ref=tak. (1855), nazwa systematyczna|Eulidia|Mulsant|ref=tak. (1877), nazwa systematyczna|Microstilbon|Todd|ref=tak. (1913);

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: brzęczka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzęczek – osada w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Liniewo
  • Brzęczek – potok górski w Polsce w województwie dolnośląskim w Sudetach Środkowych
  • Brzęczek – rezerwat przyrody w woj. pomorskim
  • Brzęczek kolumbijski – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrów
  • Brygida Brzęczek (ur. 1961) – polska lekkoatletka
  • Edward Brzęczek (1939–2018) – polski inżynier i działacz państwowy
  • Jerzy Brzęczek (ur. 1971) – polski piłkarz i trener piłkarski
  • Józef Brzęczek – polski bokser
  • Nicola Brzęczek (ur. 2002) – polska piłkarka
  • Brzęczak

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɛk, AS: bžẽṇček

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brzęczeć

 rzecz. brzęczyk mrz.

Wiktionary


brzęczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) powtarzające się brzęki; chaotyczny zbiór różnych dźwięków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słychać było jedynie brzęczenie much.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bžẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brzęczeć, zabrzęczeć, pobrzękiwać, brzdąkać

 rzecz. brzęczyk m., brzęk

Wiktionary


brzęczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) o metalowych lub szklanych przedmiotach: wydawać brzęk

 (1.2) o owadach: wydawać brzęk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Talary brzęczały w sakiewce.

 (1.2) Wśród kwiatów wesoło brzęczą pszczoły.

 (1.2) Grały jej tedy do snu derkacze i przepiórki, migotały gwiazdy, gdy powiew poruszył gałęzie, brzęczały chrząszcze na dębowych liściach – i usnęła wreszcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɛt͡ɕ, AS: bžẽṇčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzęczek, brzęczenie, brzęczyk, brzęk, brzękadełko, brzękadło, brzękanie, brzękliwość, pobrzęk, pobrzękiwanie, zabrzęknięcie

 czas. brzękać, brzęknąć, pobrzękać, pobrzękiwać, rozbrzęczeć się, wybrzękiwać, zabrzęczeć, zabrzękać

 przym. brzęczykowy, brzękliwy

 przysł. brzękliwie

Wiktionary


brzęczka

ptak z rodziny pokrzewkowatych, zamieszkuje nad brzegami wód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Locustella luscinioides|Savi|ref=tak. (1824), drobny ptak z rzędu wróblowatych o niepozornym upierzeniu;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: brzęczek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brzęczka (ptak) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny świerszczaków
  • Brzęczka (jaskinia) – jaskinia na wzgórzu Świniuszka w pobliżu wsi Rodaki na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃka, AS: bžẽṇčka

Wiktionary


brzęczkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogusław Brzęczkowski – polski i francuski architekt
  • Stanisław Brzęczkowski – polski artysta grafik, typograf, pedagog

Wikipedia


brzęczny

przymiotnik

 (1.1) stpol. dźwięczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: bžẽṇčny

Wiktionary


brzęczyk

urządzenie wytwarzające dźwięk ciągły dla celów sygnalizacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie)

Wiktionary

Brzęczyk (lub z ang. "buzzer", ew. "buzer", "beeper", buczek) – sterowany elektrycznie sygnalizator akustyczny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɨk, AS: bžẽṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzęczek m., brzęczenie n.

 czas. brzęczeć ndk.

 przym. brzęczykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzęczek

Wiktionary


brzęczykowaty

przypominający dźwiękiem brzęczyk


SJP.pl


brzęczykowy

przymiotnik od: brzęczyk


SJP.pl


brzęczący

→ brzęczeć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wydający charakterystyczny dźwięk

Wiktionary

Patrz:

brzęczeć

brzęk

1. dźwięk wywołany przez uderzenie lub potrącenie przedmiotu
2. gatunek jarzębu, drzewo z rodziny różowatych; brekinia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przytłumiony, wibrujący dźwięk

 (1.2) syst. dendr. nazwa systematyczna|Sorbus torminalis|L.|ref=tak., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;

 (1.3) dendr. drzewo z gatunku brzęków (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyrafinowani bibliofile wsłuchują się w szelest kartek, skrzypienie oprawy, brzęk okuć.

 (1.3) Zaparkował obok uschniętego brzęku na skraju lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃ŋk, AS: bžẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzękadło n., brzękanie n., brzękliwość ż., brzęknięcie n.

:: zdrobn. brzękadełko n.

 czas. brzęczeć ndk., brzękać ndk., brzęknąć dk.

 przym. brzękliwy

 przysł. brzękliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzękanie, brzęknięcie, pobrzęk

 (1.2) bereka, brekinia, jarząb brekinia

Wiktionary


brzękadełko

zdrobnienie od: brzękadło; brząkadełko


SJP.pl


brzękadło

potocznie: przedmiot metalowy wydający przerywany dźwięk przy potrącaniu; brząkadło


SJP.pl


brzękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wytwarzanie przez kogoś dźwięków przez potrącanie przedmiotów szklanych lub metalowych

 (1.2) wydawanie charakterystycznych dźwięków przez przedmioty szklane lub metalowe

 (1.3) nieudolne albo niedbałe granie na instrumencie strunowym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzęk m., brzęknięcie n., brzękadło n., brzękadełko n., brzękawka ż., brzękliwość ż., brzękacz m.

 czas. brzęczeć, brzękać ndk., brzęknąć dk.

 przym. brzękliwy

 przysł. brzękliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) brzdąkanie

Wiktionary


brzękać

brząkać, brzdąkać, brzdękać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale


SJP.pl


brzękliwość

→ brzękliwy


SJP.pl

Patrz:

brzękliwy

brzęknąć

brząknąć, brzdąknąć, brzdęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie: zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brzękać)

 (1.1) wydać krótki, metaliczny dźwięk

 (1.2) pot. zagrać niedbale na instrumencie strunowym

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. obrzęknąć, zbrzęknąć)

 (2.1) powiększać swoją objętość wskutek gromadzenia płynu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na podłogę spadł talerz i brzęknął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzęknięcie n., obrzęk mrz., brzęk mrz., brzękanie n.

 czas. brzęczeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. brząknąć, zabrzęczeć

 (1.2) zarzępolić

 (2.1) nabrzmiewać, obrzmiewać, puchnąć

Wiktionary


brâtianu

[czytaj: breTIAnu] nazwisko


SJP.pl


bréal

[czytaj: breAL] nazwisko


SJP.pl


bród

płytkie miejsce rzeki, jeziora lub stawu możliwe do przejścia lub przejechania na drugi brzeg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: broda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bród – płytszy odcinek koryta rzecznego
  • Bród – część wsi Huta Żelechowska w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
  • Bród – część wsi Kotfin w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów
  • Bród – część wsi Rozwady w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów
  • Bród – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
  • Bród – przysiółek wsi Secemin w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin
  • Bród – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
  • Bród – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gm. Chociwel
  • Bród – struga, dopływ Białej Okszy
  • Bród – struga, dopływ Czarnej
  • Bród – rzeka, dopływ Sanicy
  • Bród – struga, dopływ Wieprza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie było mostu przez rzekę, więc musieli poszukać brodu.

 (1.1) Tak we trzech idąc, o słońca zachodzie / Nad brzegiem rzeki u brodu stanęli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brut, AS: brut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brody nmos., brodzenie n.

:: zdrobn. brodzik m.

 czas. brodzić ndk.

Wiktionary


bródka

1. mała broda
2. rodzaj zarostu pokrywającego małą część podbródka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: broda

 (1.2) mizerna lub krótka broda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Bródka – polski fizyk
  • Franciszek Bródka (1906-1957) – polski piłkarz i trener piłkarski
  • Zbigniew Bródka (ur. 1984) – polski łyżwiarz szybki
  • bródka (łac. mentum) – element aparatu gębowego stawonogów wchodzący w skład wargi dolnej (labium)
  • bródka (łac. protuberantia mentalis) – struktura kostna u człowieka
  • bródka – rodzaj zarostu
  • Brodka (nazwisko)
  • Brodki
  • Bródki
  • Brodek

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrutka, AS: brutka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broda ż., brodacz m.

 czas. brodacieć

 przym. brodaty

Wiktionary


bródkowy

1. → bródka;
2. kosaciec bródkowy - gatunek byliny z rodziny kosaćcowatych; kosaciec niemiecki;
3. guzowatość bródkowa - struktura kostna człowieka w miejscu połączenia trzonów żuchwy


SJP.pl


bródno

dzielnica Warszawy


SJP.pl

Br

Wikipedia


bródnowski

przymiotnik od: Bródno; bródzieński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Bródna, związany z Bródnem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bródno n.

 przym. bródzieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. bródzieński

Wiktionary


bródzieński

przymiotnik od: Bródno; bródnowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. dotyczący Bródna, związany z Bródnem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bródno n.

 przym. bródnowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bródnowski

Wiktionary


bróg

ruchomy daszek na czterech słupach wbitych w ziemię, służący jako osłona dla przechowywanego siana, zboża; stóg siana, zboża ochraniany przez taki daszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. roln. zootechn. zadaszenie na słomę lub zboże na czterech słupach;

 (1.2) roln. stóg nakryty dachem

 (1.3) daw. bezładne nagromadzenie czegoś

Wiktionary

Bróg – ruchomy dach przesuwany na (najczęściej) czterech wkopanych w ziemię słupkach (zwanych brożynami), osłaniający składowane pod nim siano, słomę lub zboże przed opadami atmosferycznymi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brożyna mos., geogr. Brożyna

:: zdrobn. brożek

 czas. brogować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brożyna, siennica

 (1.3) sterta, stos, kupa

Wiktionary


brójce

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brójce – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Trzciel
  • Brójce – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Brójce
  • Brójce – gmina w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim
  • Brójce – dawna gmina wiejska istniejąca w woj. poznańskim, zielonogórskim i gorzowskim (dzisiejsze woj. lubuskie)
  • Brójce – gromada w powiecie łódzkim
  • Brójce – gromada w powiecie międzyrzeckim

Wikipedia


brójczanin

mieszkaniec Brójc (wsi w Polsce)


SJP.pl


brójczanka

mieszkanka Brójc (wsi w Polsce)


SJP.pl


brójecki

→ Brójce; brodziecki


SJP.pl


brózda

nazwisko


SJP.pl


brółtbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik na chleb

Wiktionary


brückner

[czytaj: brükner] nazwisko, np. Aleksander Brückner (1856 - 1939), polski filolog i historyk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Brückner – polski profesor, filolog i slawista, historyk literatury i kultury polskiej
  • Christine Brückner − niemiecka pisarka
  • Eduard Brückner – niemiecki geograf i klimatolog
  • Karel Brückner – czeski piłkarz i trener
  • Roland Brückner – niemiecki gimnastyk
  • Wilhelm Brückner – niemiecki pułkownik, adiutant Adolfa Hitlera
  • Bruckner

Wikipedia


brühl

[czytaj: bryl] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brühl – gmina katastralna miasta Weitra, w Dolnej Austrii, w powiecie Gmünd
  • Brühl – dzielnica miasta Esslingen am Neckar w Badenii-Wirtembergii
  • Brühl – dzielnica Fryburga Bryzgowijskiego w Badenii-Wirtembergii
  • Brühl – dzielnica miasta Simmern/Hunsrück w Nadrenii-Palatynacie
  • Brühl – miasto w Nadrenii Północnej-Westfalii, w powiecie Rhein-Erft
  • Brühl – gmina w Badenii-Wirtembergii, w powiecie Rhein-Neckar
  • Brühl – były urząd
  • Brühl – stacja kolejowa w Brühl, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia
  • Alojzy Fryderyk Brühl – syn hrabiego Henryka von Brühla
  • Carlrichard Brühl – niemiecki historyk
  • Daniel Brühl – niemiecki aktor
  • Friedrich-August von Brühl – oficer Wehrmachtu

Wikipedia


brühlowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brühla lub z nim związany


SJP.pl


brąchać

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. mówić niewyraźnie, bełkotać; opowiadać głupstwa, mówić bez sensu; narzekać, marudzić

 (1.2) pot. stawiać opór, sprzeciwiać się, rzucać się, sapać się

 (2.2) pot., głównie młodz. odchodzić bez uprzedzenia i pożegnania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden taki [współwięzień], wielkie chłopisko […] mądrzył się najbardziej. Oddziałowy zrobił go starszym celi i duma rozpierała frajera straszliwie […]. Brąchał coś, że nie będę tutaj bandyckich zwyczajów wprowadzał, bo wszyscy chcą mieć spokój, i że klawisz go wyznaczył do tego, żeby trzymał porządek i dyscyplinę.

 (1.1) Tatulo zabrał głos i nic mu to nie przydało godności, ponieważ oni do niego odwróceni tyłami głów; mógł się w ogóle nie odzywać. Ale kto go zna, ten wie, że będzie tak brąchał do skutku, aż się doczeka uwagi i pochlebienia.

 (1.1) Ile razy tak było, że brąchał oczywiście swoje pod nosem, marudził „Jeeeezu”, no ale przychodził.

 (1.2) Chciał zabrać kobiecie pieniądze, które uciułała na samochód, a ta, zamiast mu je oddać, zaczęła brąchać. No to wsadził jej kilkanaście razy kosę, aż umarła.

 (2.1) Jakoś dostałam się do chałupy. Jerzy coś tam się brąchał, ale na szczęście byłam zbyt zmęczona, by zwracać na to uwagę. Poranek, o dziwo, nie był najgorszy. Mój mąż wspaniałomyślnie podał mi szklankę z alkaprimem, co uznałam za akt wybaczenia i troski.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bełkotać, mamrotać; bredzić, pleść bzdury, fanzolić; narzekać, marudzić, gderać, zrzędzić, biadolić, stękać

 (1.2) stawiać się, rzucać się, pyskować, podskakiwać, ciskać się, sapać się

Wiktionary


brąchnowo

Brąchnowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Łubianka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 551 mieszkańców. Jest czwartą co do wielkości miejscowością gminy Łubianka.

Wikipedia


brądzowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Nidzica. brązowy

Wiktionary


brągoszewski

nazwisko


SJP.pl


brąksowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Ostródzkie. brązowy

Wiktionary


brąswałd

Br

Wikipedia


brąszewice

wieś w Polsce


SJP.pl

Brąszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Brąszewice.

Wieś królewska (tenuta) w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


brąszewicki

→ Brąszewice (wieś w Polsce)


SJP.pl


brąz

1. stop miedzi z innymi metalami (z wyjątkiem cynku i niklu);
2. kolor brązowy;
3. przedmiot wykonany z brązu;
4. brązowy medal za trzecie miejsce w zawodach;
5. pigment metaliczny do wyrobu farb i emalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hutn. stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;

 (1.2) przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)

 (1.3) kolor brązowy – kolor brązu (1.1)

 (1.4) epoka brązu;

 (1.5) sport. brązowy medal

 (1.6) opalenizna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brąz – barwa brązowa
  • brąz – stop miedzi
  • epoka brązu
  • brązowanie – uszlachetnianie druku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W muzeum zgromadzono popiersia z brązu portretujące znanych Polaków.

 (1.2) Postanowiłem zorganizować wystawę własnoręcznie wykonanych brązów.

 (1.3) W salonie biel ścian kontrastuje z ciepłym brązem.

 (1.4) Te cenne znaleziska datuje się na wczesny brąz.

 (1.5) To już piąty brąz w jego karierze sportowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃w̃s, AS: brõũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brązowienie n., brązownictwo n., brązownik m., brązik mrz., brązowanie n., brązosz mzw., zbrązowienie n., brązowniczka ż.

 czas. brązować ndk., brązowić ndk., brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

 przym. brązowawy, brązowniczy, brązowy

 przysł. brązowo

 temsłow. brązowo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spiż

Wiktionary


brązal

stop miedzi i aluminium; brąz aluminiowy


SJP.pl

Brązal, brąz aluminiowy – stop brązu z kilkuprocentowym dodatkiem aluminium (4–11%) oraz niewielką domieszką niklu, manganu i żelaza. Jest odporny na działania wysokiej temperatury i wody morskiej. Stosowany do wyrobu śrub okrętowych, zaworów, aparatury chemicznej.

Wikipedia


brązer

kosmetyk do ściemniania skóry; bronzer


SJP.pl


brązik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od brąz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz m.

Wiktionary


brązka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. pas jednego koloru w tkaninie księżackiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prążka ż., brynga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. księstwo łowickie brynga

Wiktionary


brązosz

gatunek ryby z rodziny brązoszowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Oxynotus centrina|Linnaeus|ref=tak., gatunek ryb z rodziny brązoszowatych;

 (1.2) icht. ryba z gatunku brązoszy (1.1)

Wiktionary

Brązosz ("Oxynotus centrina") – gatunek ryby z rodziny brązoszowatych (Oxynotidae), wcześniej zaliczany był do koleniowatych (Squalidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brązosze są gatunkiem jajożyworodnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz.

Wiktionary


brązowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) met. pokrywanie powierzchni czegoś warstwą brązu

 (1.2) książk. przen. ocenianie kogoś lub czegoś w bezkrytyczny sposób, z nadmiernym uwypukleniem zasług lub zalet

Wiktionary

Br

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brąz m., brązownictwo n., brązownik m., brązowienie n., brązowniczka ż.

 czas. brązować ndk., brązowić ndk.

 przym. brązowy, brązowawy, brązowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brązowienie, apoteozowanie, idealizowanie, gloryfikowanie

Wiktionary


brązowawożółty

żółty o brązowawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żółty o brązowawym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodaj więcej brązowego pigmentu, bo na razie wychodzi ci odcień brązowawożółty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvavɔˈʒuwtɨ, AS: brõũ̯zovavožuu̯ty

Wiktionary


brązowawy

zbliżony do brązowego, nie do końca brązowy, prawie brązowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy ziarna nabierają charakterystycznego brązowawego koloru i specyficznego dla kawy smaku i aromatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ, AS: brõũ̯zovavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz m., brązowienie n., odbrązawianie n., odbrązowienie n., brązowanie n.

 czas. brązowić ndk., odbrązawiać ndk., odbrązowić dk.

 przym. brązowy

 przysł. brązowawo, brązowo

 temsłow. brązowo-

Wiktionary


brązowianka

boczanka brązowianka - gatunek motyla z rodziny wachlarzykowatych


SJP.pl


brązowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nabieranie barwy brązowej, stawanie się brązowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ulegające brązowieniu jabłka, wydawały dziwną woń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz., zbrązowienie n., brązowanie n.

 czas. brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

 przym. brązowy, brązowawy

 przysł. brązowo

Wiktionary


brązowieć

zmieniać kolor na brązowy


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbrązowieć)

 (1.1) nabierać barwy brązowej

 (1.2) odróżniać się brązową barwą od tła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jabłka na paterze w spiżarni zaczęły już brązowieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz., zbrązowienie n., brązowienie n., brązownictwo n.

 czas. zbrązowieć dk.

 przym. brązowy

 przysł. brązowo

 temsłow. brązowo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brązowić się

Wiktionary


brązowiutki

zdrobnienie od: brązowy


SJP.pl


brązownia

zakład, w którym wykonuje się odlewy z brązu


SJP.pl


brązownictwo

wykonywanie przedmiotów z brązu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. dział rzemiosła zajmujący się wykonywaniem odlewów z brązu, zwłaszcza pomników oraz pokrywaniem przedmiotów brązem (brązowanie);

 (1.2) przedstawianie czegoś z bezkrytycznym uwielbieniem

Wiktionary

Br

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz., brązownik mos., brązowanie n.

 przym. brązowy

 przysł. brązowo

 czas. brązowić ndk., brązowieć ndk.

Wiktionary


brązowniczka

1. rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych;
2. rzemieślniczka wykonująca przedmioty z brązu;
3. pejoratywnie: kobieta ukazująca kogoś lub coś w sposób wyłącznie pozytywny, pomijając wady


SJP.pl


brązownik

1. rzemieślnik wykonujący przedmioty z brązu;
2. przenośnie: krytyk literacki idealizujący opisywaną postać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący przedmioty z brązu lub zajmujący się brązowaniem

 (1.2) przen. krytyk literacki lub biograf idealizujący omawiane osoby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brązownictwo n., brąz mrz., brązowanie n., brązowniczka ż.

 przym. brązowy

Wiktionary


brązowo

przysłówek sposobu

 (1.1) z użyciem brązowej barwy, z obecnością brązu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadzia z Tadkiem urządzili werandę na brązowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz., brązowienie n., zbrązowienie n., brązownictwo n.

 czas. brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

 przym. brązowy, brązowawy

 temsłow. brązowo-

Wiktionary


brązowo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązowy odcień barwy określonej przez drugi człon złożenia

 (1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązową barwę jednej lub wielu części wielobarwnej całości

 (1.3) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązową barwę tego, co nazywa drugi, rzeczownikowy człon złożenia

 (1.4) pierwszy człon rzeczowników złożonych wskazujący na brązowy kolor tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) brązowoczerwony • brązowoszary • brązowozłoty • brązowożółty

 (1.2) brązowo-biały • brązowo-czarno-żółty • brązowo-czarny • brązowo-zielony

 (1.3) brązowodzioby • brązowogłowy • brązowooki • brązowopióry

 (1.4) brązowoszarość • brązowożółtość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz., brązy lm nm.

 czas. brązowić ndk., brązowić się ndk., brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

 przym. brązowy, brązowawy

 przysł. brązowo

Wiktionary


brązowo-biały

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma dwa kolory: brązowy i biały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brązowo-białe umeblowanie jest w pewnych kręgach trendy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: brõũ̯zovo‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary


brązowo-czarno-żółty

złożony z trzech kolorów: brązowego, czarnego i żółtego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający trzy kolory: brązowy, czarny i żółty

Wiktionary


brązowo-czarny

w części brązowy, w części czarny; czarno-brązowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) brązowy i czarny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak się spiekł w piekarniku, że zamiast bursztynowej skórki miał brązowo-czarną skorupę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: brõũ̯zovo‿čarny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. czarnobrązowy

Wiktionary


brązowo-rdzawy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma dwa kolory: brązowy i rdzawy

Wiktionary


brązowo-zielony

w części brązowy, w części zielony; zielono-brązowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający dwa kolory: brązowy i zielony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te wiszące kokosy pod liśćmi palm tworzyły na tle nieba brązowo-zieloną mozaikę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: brõũ̯zovo‿źelõny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zielono-brązowy

Wiktionary


brązowo-żółty

brązowy i żółty


SJP.pl


brązowobrzuchy

ziarnojadek brązowobrzuchy - gatunek ptaka z rodziny tanagrowatych


SJP.pl


brązowoczarny

czarny o odcieniu brązowym


SJP.pl


brązowoczekoladowy

ciemnobrązowy; czekoladowy


SJP.pl


brązowoczerwony

czerwony o brązowym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor czerwony o odcieniu brązowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pióra podgardla są brązowoczerwone.

Wiktionary


brązowodzioby

tukan brązowodzioby, nogal brązowodzioby - gatunki ptaków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma brązowy dziób

Wiktionary


brązowofioletowo

przysłówek sposobu

 (1.1) z użyciem brązowofioletowej barwy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brązowofioletowy

Wiktionary


brązowofioletowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) fioletowy o brązowym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pióra na barkówkach bażanciaków przechodzą w barwę brązowofioletową.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. brązowofioletowo

Wiktionary


brązowogrzbiety

1. gołąb brązowogrzbiety, wodnik brązowogrzbiety, kulik brązowogrzbiety - gatunki ptaków;
2. mikrusek brązowogrzbiety - gatunek ssaka naczelnego


SJP.pl


brązowogłowy

łowiec brązowogłowy, wireonek brązowogłowy, leśniak brązowogłowy - gatunki ptaków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma brązową głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈɡwɔvɨ, AS: brõũ̯zovogu̯ovy

Wiktionary


brązowokasztanowaty

mający kolor brązowego kasztana; rudawobrązowy


SJP.pl


brązowoogonowy

skalniak brązowoogonowy - gatunek kangura


SJP.pl


brązowooki

mający oczy koloru brązowego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający brązowe oczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Amerykańska terapeutka podzieliła klasę na dwie grupy - niebieskookich i brązowookich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈːci, AS: brõũ̯zov•oḱi

Wiktionary


brązowooliwkowy

oliwkowy o odcieniu brązowym


SJP.pl


brązowopióry

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma brązowe pióra, pierze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈpʲjurɨ, AS: brõũ̯zovopʹi ̯ury

Wiktionary


brązowopomarańczowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor pomarańczowy o odcieniu brązowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sierść na grzbiecie bandika miała kolor brązowopomarańczowy.

Wiktionary


brązowopopielaty

popielaty o brązowym odcieniu


SJP.pl


brązowopłowy

płowy o odcieniu brązowym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) płowy o brązowym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brązowopłowej plamaamie sawanny nie było końca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈpwɔvɨ, AS: brõũ̯zovopu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płowobrązowy

Wiktionary


brązoworudy

rudy o brązowym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rudy o brązowym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tej nocy znów widziałem tę brązoworudą lisicę przy Maciejowym kurniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈrudɨ, AS: brõũ̯zovorudy

Wiktionary


brązoworóżowy

różowy o brązowym odcieniu


SJP.pl


brązowosiny

siny o brązowym odcieniu


SJP.pl


brązowoskrzydły

1. mający brązowe skrzydła;
2. piona brązowoskrzydła - gatunek ptaka z rodziny papugowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma brązowe skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈskʃɨdwɨ, AS: brõũ̯zovoskšydu̯y

Wiktionary


brązowoszary

szary o odcieniu brązowym; bury, brunatnoszary


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szary o brązowym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czym oni palą w piecu, że ten dym z komina jest tak intensywnie brązowoszary?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈʃarɨ, AS: brõũ̯zovošary

Wiktionary


brązowowłosy

mający brązowe włosy


SJP.pl


brązowozielony

zielony o odcieniu brązowym


SJP.pl


brązowozłocisty

złocisty o brązowym odcieniu; brązowozłoty


SJP.pl


brązowozłoty

złoty o brązowym odcieniu; brązowozłocisty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor złoty o odcieniu brązowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciekawe, jak Zbyszek uzyskał tę brązowozłotą barwę mieszanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈzwɔtɨ, AS: brõũ̯zovozu̯oty

Wiktionary


brązowość

→ brązowy


SJP.pl

Patrz:

brązowy

brązowożółto

przysłówek sposobu

 (1.1) z użyciem brązowożółtej barwy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brązowożółty

Wiktionary


brązowożółty

żółty o odcieniu brązowym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) żółty o brązowym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrzynka była pełna brązowożółtych bananów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈʒuwtɨ, AS: brõũ̯zovožuu̯ty

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. brązowożółto

Wiktionary


brązowy

1. wykonany z brązu;
2. o kolorze brązu; brunatny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z brązu, zrobiony z brązu

 (1.2) mający kolor brązu;

 (1.3) o sportowcach: ten, który zdobył brązowy (1.1) medal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hol zdobią oryginalne brązowe posążki zwierząt.

 (1.2) Do tego garnituru będą pasować eleganckie brązowe buty.

 (1.3) Przeprowadziłem wywiad z tegorocznym brązowym medalistą Mistrzostw Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: brõũ̯zovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brązowienie n., zbrązowienie n., brąz mrz., brązal mrz., brązownictwo n., brązownik mos., brązowanie n., brązownia ż.

 przym. brązowawy, brązowniczy

 przysł. brązowo

 czas. brązować, brązowić, brązowić się, brązowieć, zbrązowieć

 temsłow. brązowo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spiżowy

Wiktionary


brązyt

kamień półszlachetny


SJP.pl


brązówka

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych


SJP.pl

Brązówka ("Anas rubripes") – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Północną. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


bręborowicz

nazwisko


SJP.pl


bręczeć

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. marudzić, zrzędzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bręcz mi tu, próbuję się skupić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bręczenie, bręk, brękot

Wiktionary


brętowo

dzielnica Gdańska


SJP.pl

Brętowo ( Brentowò lub też "Brãtowò", Brentau) – dzielnica Gdańska położona w zachodniej części miasta, na skraju Lasów Oliwskich, nad potokiem Strzyża.

Dzielnica ma głównie charakter mieszkaniowy. Na jego terenie znajduje się również Sanktuarium Matki Bożej Brzemiennej w Gdańsku Matemblewie.

Wikipedia


bsa

skrót od: Business Software Alliance - organizacja zrzeszająca komercyjnych producentów oprogramowania komputerowego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • BSA – akronim z ang. Bovine Serum Albumin, surowicza albumina wołowa
  • Bitstream Access
  • Brazilian Space Agency
  • Business Software Alliance
  • Birmingham Small Arms Company – angielski producent broni i motocykli

Wikipedia


bsd

1. (skrót od: Berkeley Software Distribution) jedna z licencji zgodnych z zasadami Wolnego Oprogramowania;
2. odmiana systemu operacyjnego Unix wywodząca się ze stworzonych na Uniwersytecie Kalifornijskim Berkeley


SJP.pl


bse

[czytaj: be-es-E] (skrót od: Bovine Spongiform Encephalopathy) choroba zakaźna wywoływana przez priony, występująca przede wszystkim u krów; encefalopatia gąbczasta bydła, choroba szalonych krów, (potocznie) choroba wściekłych krów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Samobadanie piersi (ang. Breast self-examination) – element procesu zapobiegania i wczesnego wykrywania raka piersi
  • Gąbczasta encefalopatia bydła (ang. Bovine Spongiform Encephalopathy) – choroba bydła, tzw. „choroba szalonych krów”
  • Medium-scale Broading Satellite for Experimental purposes – japoński satelita telekomunikacyjny
  • Bombay Stock Exchange – Giełda Papierów Wartościowych w Mumbaju
  • Giełda Papierów Wartościowych w Baku (ang. Baku Stock Exchange)
  • Giełda Papierów Wartościowych w Budapeszcie (ang. Budapest Stock Exchange)

Wikipedia


bsk

skrót od: Bank Śląski SA (w Katowicach)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oznaczenie IATA portu lotniczego Biskira
  • Kluby piłkarskie:
    • BSK Beograd – poprzednia nazwa OFK Beograd
    • BSK Borča
  • Oddziały i pododdziały Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie:
    • 1 Brygada Strzelców Karpackich (1 BSK)
      • 1 Batalion Strzelców Karpackich (1 bsk)
      • 2 Batalion Strzelców Karpackich (2 bsk)
      • 3 Batalion Strzelców Karpackich (3 bsk)
    • 2 Brygada Strzelców Karpackich (2 BSK)
      • 4 Batalion Strzelców Karpackich (4 bsk)
      • 5 Batalion Strzelców Karpackich (5 bsk)

Wikipedia


bsm.

skrót od: bosman; bosm.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. mar. bosman

Wiktionary

Powiązane:

 skr. bsmt

Wiktionary


bsmt

skrót

 (1.1) = wojsk. bosmanmat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku wśród nowych inżynierów najlepszy okazał się bsmt pchor. Robert Anchimowicz, absolwent wydziału Mechaniczno-Elektrycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. bsm.

Wiktionary


bsp

skrót od:
1. Brygada Strzelców Polskich;
2. Brygada Strzelców Podhalańskich;
3. Bank Staropolski SA w Poznaniu;
4. Bułgarska Partia Socjalistyczna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bezzałogowy statek powietrzny (bezzałogowy system powietrzny, dron)
  • Binary Space Partitioning (algorytm)
  • Billing and Settlement Plan (sposób dystrybucji)
  • Business Server Pages (aplikacje webowe)
  • bromosulfoftaleina

Wikipedia


bt

skrótowiec

 (1.1) = Biblia Tysiąclecia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • BT – seria czołgów
  • BT-1 – amerykański bombowiec nurkujący
  • Bhutan (kod ISO 3166-1: BT) – państwo azjatyckie
  • Brian Transeau (pseudonim: BT) – muzyk
  • British Telecom – operator telekomunikacyjny
  • Bluetooth – standard komunikacji bezprzewodowej
  • BitTorrent – protokół peer-to-peer służący wymianie plików
  • drzewo binarne (ang. binary tree) – struktura danych w postaci drzewa
  • Biblia Tysiąclecia – polski przekład Biblii
  • Bacillus thuringiensis – bakteria produkująca środki owadobójcze, której geny używane są w GMO
    • Kukurydza Bt – transgeniczna kukurydza z genami Bacillus thuringiensis

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawo Pana doskonałe – krzepi ducha (…). (Ps 19,8 BT)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiblʲja ˌtɨɕɔ̃nt͡sˈlɛt͡ɕa, AS: bʹiblʹi ̯a tyśõncleća

Wiktionary


bta

skrót od: Bułgarska Telegrafna Agencij - Bułgarska Agencja Telegraficzna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bezpośredni test antyglobulinowy
  • BTA-6
  • BTA, właśc. BTA Insurance Company S.E. – łotewska firma ubezpieczeniowa

Wikipedia


bte

skrótowiec

 (1.1) = Baku-Tbilisi-Erzurum (gazociąg na Kaukazie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ‿tɛ‿ˈː, AS: be‿t•‿e

Wiktionary


btl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Below the line – strategia marketingowa.
  • Białostocki Teatr Lalek
  • Kod grupy kolarskiej Bouygues Télécom

Wikipedia


btmot

[czytaj: be-te-MOT] skrót od: Biuro Turystyki Motorowej


SJP.pl


btw

skrót od angielskiego zwrotu: by the way - swoją drogą, przy okazji, nawiasem mówiąc; btw, ATSD


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • BTW – Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie
  • BTW – Bydgoski Tramwaj Wodny
  • BTW (Mamy tylko siebie) – singel zespołu Strachy na Lachy z albumu pt. Strachy na Lachy

Wikipedia


bu

wyraz mający naśladować płacz lub buczenie; buu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …naśladujący niski monotonny dźwięk, np. płacz lub buczenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bu – tradycyjna japońska jednostka miary
  • Bu – starożytny chiński środek płatniczy
  • Bû
  • BU – Biblioteka Uniwersytecka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bu, AS: bu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buu

Wiktionary


bub

zgrubienie od: bubek (potocznie o osobie zarozumiałej, niepoważnej; laluś; pyszałek)


SJP.pl

Bub ( Буб) – wieś (sieło) w Rosji, w Kraju Permskim, w rejonie siwińskim. W 2010 liczyła 987 mieszkańców.

Wikipedia


bubak

nazwisko


SJP.pl


bubek

potocznie o osobie zarozumiałej, niepoważnej; laluś, pyszałek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. pogard. niepoważny mężczyzna o wygórowanej opinii na swój temat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) karc. walet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To skończony bubek, myśli, że świat kręci się wyłącznie wokół niego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbubɛk, AS: bubek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bubkowatość ż.

 przym. bubkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarozumialec, pyszałek, ważniak, megaloman, pępek świata

 (2.1) walet; pot. jopek, wacek; posp. dupek

Wiktionary


bubel

towar wybrakowany, bez wartości, zepsuty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. towar złej jakości, posiadający wady

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leszek Bubel – polski polityk
  • Robert Bubel – polski malarz
  • Potocznie: coś zepsutego, byle jakiego
  • Bubel-Granna
  • Bubel-Łukowiska
  • Stary Bubel
  • Bubel Stary (gromada)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bublowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badziewie, barachło, chłam, dziadostwo, fajans, niedoróbka, fuszerka, tandeta

Wiktionary


buber

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Margarete Buber-Neumann (1901–1989)
  • Martin Buber (1878–1965)
  • Paula Buber (1877–1958)
  • Salomon Buber (1827–1906)
  • (16355) Buber

Wikipedia


bubka

potocznie o osobie zarozumiałej, niepoważnej; laluś, pyszałek


SJP.pl


bubkowaty

mający cechy bubka


SJP.pl


bublewicz

nazwisko


SJP.pl


bubliczek

obwarzanek


SJP.pl


bubloróbstwo

produkcja bubli


SJP.pl


bublowacieć

stawać się bublowatym


SJP.pl


bublowaty

mający cechy bubla


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kiepskiej jakości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bubel mrz.

Wiktionary


bublownia

potocznie:
1. sklep z odzieżą używaną; ciuchland, ciucholand, lumpeks, lumpex, szmateks, szmatland;
2. sklep z tanimi towarami niskiej jakości; grajzlernia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sklep z używaną odzieżą

Wiktionary


bubnicki

nazwisko


SJP.pl


bubno

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reg-pl|Białystok. karc. karo

Wiktionary


buc

pyszałek, zarozumialec; bufon, nadęciak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś zarozumiały, pyszałkowaty, tępy, głupi

 (1.2) wulg. niezwykle obraźliwe określenie mężczyzny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buc (Territoire de Belfort) – francuska gmina w regionie Franche-Comté
  • Buc (Yvelines) – francuska gmina w regionie Île-de-France

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tego buca nic nie dociera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: but͡s, AS: buc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarozumialec

Wiktionary


bucchero

ceramika etruska


SJP.pl


buccina

dęty instrument muzyczny w kształcie rogu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • policzek
  • buccina – instrument muzyczny

Wikipedia


bucefał

narowisty, rączy koń, rumak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) jeźdz. żart. narowisty koń wierzchowy

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bucefał mzw.

Wiktionary


buceria

potocznie: pycha, zarozumiałość, wyniosłość; nadętość


SJP.pl


buch

wyraz naśladujący odgłos uderzenia lub wybuchu


SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

 (1.1) dźwięk. odgłos mocnego uderzenia obiektów o siebie

 (1.2) dźwięk. odgłos wydostającej się skądś gwałtownie pary lub dymu

wykrzyknik

 (2.1) pot. …opisujący czynność wymagającą szybkiego i gwałtownego wykonywania ruchów lub przemieszczenia się

 (2.2) pot. …opisujący zjawisko które stało się nagle, niespodziewanie i gwałtownie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) slang. głębokie zaciągnięcie do płuc dymu papierosowego lub oparów jakiejś substancji psychoaktywnej

 (3.2) slang. ilość dymu lub oparów jednorazowo wdychana buchem (3.1)

 (3.3) slang. e-papieros

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (4.1) żart. gruba książka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buch – gmina w kraju związkowym Vorarlberg, w powiecie Bregencja
  • Buch in Tirol – gmina w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Schwaz
  • Buch-Geiseldorf – dawna gmina
  • Buch-St. Magdalena – gmina w kraju związkowym Styria, w powiecie Hartberg-Fürstenfeld
  • Buch – dzielnica Berlina
  • Buch – dzielnica Heubach
  • Buch – dzielnica Tangermünde
  • Buch – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Neu-Ulm
  • Buch – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Hunsrück
  • Buch – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Lahn
  • Buch – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Neu-Ulm
  • Buch am Buchrain – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Erding

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To nie było tak, że lecimy, lecimy i nagle buch o ziemię. Musiałem wymierzyć precyzyjnie, żeby samolot bez przechyłów dotknął pasa startowego.

 (1.1) Zbieramy rzeczy. Wtem buch, buch — coś wali w nasz dom. To “Tygrys” — dźwięk ostry, płytki w murach, bardzo przykry. Dom się trzęsie.

 (1.2) Nagle — gwizd! / Nagle — świst! / Para — buch! / Koła — w ruch!

 (2.2) Otóż nasz bohater – ongiś zapalony grzybiarz tak wytrwale zbierał grzyby na Obłoniach, że poczuł zmęczenie. Gdy ułożył się do snu, nagle – buch! – zszokowany chłopina znalazł się w jakiejś komnacie ukrytej pod ziemią.

 (3.1) ''Jestem przyzwyczajony do zwykłych szlugów i tego, że zawsze bardzo szybko paliłem — praktycznie zaciągnięcie, wydmuchanie i od razu kolejny buch.

 (3.3) Czemu mój buch skrzeczy, WTF?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchanie n., wybuch mrz., buchnięcie n., niewybuch mrz.

:: zdrobn. buszek mrz.

 czas. buszyć ndk., zabuszyć dk., buchnąć dk., buchać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1-2) sztach

Wiktionary


buchacz

przestarzale: złodziej


SJP.pl

Buchacz (niem. "Buchatz") – dzielnica Radzionkowa, dawna osada młyńska na gruntach Radzionkowa.

Wikipedia


buchalik

nazwisko


SJP.pl


buchalski

nazwisko


SJP.pl


buchalter

przestarzałe: księgowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. księgowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wakuje wprawdzie posada buchaltera, jest miejsce technika, ale to wszystko nie dla pana: pensje małe i specjalności, które trzeba znać.

 (1.1) Buchalter firmy „Mojżesz Katz” był gburem. Pan Katz wyrzucił go i przyjął nowego buchaltera. Był to anioł i wersalczyk w jednej osobie: cichy, spokojny, grzeczny, układny, słowa głośnego nie umiał powiedzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈxaltɛr, AS: buχalter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchalteria ż.

:: fż. buchalterka ż.

 przym. buchalteryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. księgowy

Wiktionary


buchalteria

1. przestarzałe: rachunkowość, księgowość;
2. pogardliwie: niepotrzebne, drobiazgowe obliczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. księgowość

 (1.2) pejor. nadmiernie drobiazgowe przeliczanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchalter mos., buchalterka ż., buchalteryjność ż., buchalterskość ż.

 przym. buchalteryjny, buchalterski

 przysł. buchalteryjnie, buchaltersko

Wiktionary


buchalterka

pracownica prowadząca księgi rachunkowe; księgowa


SJP.pl


buchalterski

→ buchalter


SJP.pl

Patrz:

buchalter

buchalteryjny

→ buchalteria


SJP.pl

Patrz:

buchalteria

buchanan

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buchanan – miasto w Liberii
  • Buchanan – rzeka w Australii, w stanie Australia Zachodnia
  • klan Buchanan – klan szkocki
  • James Buchanan – amerykański polityk, 15. prezydent Stanów Zjednoczonych
  • James M. Buchanan – amerykański ekonomista
  • James P. Buchanan – amerykański polityk, kongresmen z Teksasu
  • Mark Buchanan – amerykański fizyk teoretyczny
  • Patrick Buchanan – amerykański polityk i publicysta
  • Buchanan – miejscowość w prowincji Saskatchewan
  • Buchanan – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Haralson
  • Buchanan – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Berrien
  • Buchanan – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Westchester

Wikipedia


buchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|buchać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buchać

 rzecz. buchnięcie n., buch mzw./mrz.

 wykrz. buch

Wiktionary


buchanka

potocznie: wielozadaniowy i dostawczy pojazd UAZ-452


SJP.pl


buchara

nazwa kobierców tkanych przez turkmeńskie plemiona regionu Buchary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Wiktionary

Buchara ( ) – miasto w Uzbekistanie, stolica wilajetu bucharskiego, w dolinie rzeki Zarafszan.

Buchara leży w rejonie eksploatacji bogatych złóż gazu ziemnego (Gazli); przemysł m.in. futrzarski (karakuły), jedwabniczy, spożywczy (w tym winiarski), oczyszczalnie bawełny; rzemiosło artystyczne (słynne bucharskie dywany). Ośrodek turystyczny o międzynarodowym znaczeniu i naukowy (szkoły wyższe). Węzeł komunikacyjny (port lotniczy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hindukuskie przełęcze od zawsze były szlakiem nie tylko kupieckich karawan, ale także najeźdźczych armii, okrutnych wojowników z syberyjskich stepów, opętanych snem o podboju świata i legendą o skarbach Indii, Buchary i Chorasanu (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bucharczyk mos., bucharka ż., bucharski mrz.

 przym. bucharski

Wiktionary


bucharczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Buchary; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buchara ż.

:: fż. bucharka ż.

 przym. bucharski

Wiktionary


bucharin

nazwisko


SJP.pl


bucharka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Buchary; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buchara ż.

:: fm. bucharczyk mos.

 przym. bucharski

Wiktionary


bucharski

przymiotnik od: Buchara (miasto w Uzbekistanie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bucharą, dotyczący Buchary

 (1.2) dotyczący języka bucharskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język bucharski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bucharka ż., bucharczyk mos., Buchara ż.

Wiktionary


buchać

1. rozprzestrzeniać się w sposób gwałtowny, zwracający uwagę, np. ogień bucha z pieca;
2. wydzielać coś z siebie w sposób gwałtowny;
3. rzadko: rzucać się gdzieś, uciekać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) gwałtownie się rozprzestrzeniać

 (1.2) wykonać nagły odskok, uderzenie, ruch

 (1.3) pot. kraść

 (1.4) daw. wystrzelić, eksplodować

 (1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzać, machać

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Gdy koks spalił się całkiem, zaczął spomiędzy nich buchać z przeraźliwym hukiem wielki płomień, długi, drgający.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchanie n., wybuch mrz., buchnięcie n., niewybuch mrz., buch mzw./mrz.

 czas. buchnąć dk.

 wykrz. buch

Wiktionary


buchcice

Buchcice (do 1965 "Meszna Szlachecka") – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia


buchnięcie

1. rozprzestrzenić się w sposób gwałtowny, zwracający uwagę;
2. wydzielić coś z siebie w sposób gwałtowny;
3. potocznie: wykonać nagły ruch, rzucić się, uderzyć;
4. potocznie: ukraść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|buchnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchanie n., buch mzw./mrz.

 czas. buchnąć dk., buchać ndk.

 wykrz. buch

Wiktionary


buchnąć

1. rozprzestrzenić się w sposób gwałtowny, zwracający uwagę;
2. wydzielić coś z siebie w sposób gwałtowny;
3. potocznie: wykonać nagły ruch, rzucić się, uderzyć;
4. potocznie: ukraść


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. buchać)

 (1.1) rozprzestrzenić się w sposób gwałtowny

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (2.1) rzucić się, uderzyć, wykonać nagły ruch

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (3.1) pot. ukraść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pokoju ktoś dobrał się do wzmacniacza, podłączył swój magazynek, buchnęła muzyka niepodobna do niczego, czego tu słuchałem.

 (3.1) Złodziej buchnął mi portfel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: buχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybuch m., buchnięcie n., niewybuch mrz., buch mzw./mrz.

 czas. buchać

 wykrz. buch

Wiktionary


bucholc

nazwisko


SJP.pl


buchowicz

nazwisko


SJP.pl


buchowski

nazwisko


SJP.pl


buchs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. część instalacji wodnej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buchs – gmina w kantonie Argowia, w okręgu Aarau
  • Buchs – gmina w kantonie St. Gallen, w okręgu Werdenberg
  • Buchs – gmina w kantonie Zurych, w okręgu Dielsdorf
  • Buchs – miejscowość w gminie Dagmersellen, w kantonie Lucerna, w okręgu Willisau
  • Raymond Buchs – szwajcarski malarz
  • Victor Buchs – szwajcarski polityk
  • Bucks
  • Büchs

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buxs, AS: buχs

Wiktionary


buchta

1. miejsce zryte przez dziki szukające żeru; buchtowisko
2. lina zwinięta w koło
3. gwarowo: rodzaj bułki drożdżowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. zwinięta lina;

 (1.2) łow. miejsce rozgrzebane przez dziki poszukujące pożywienia;

 (1.3) przest. mała zatoka

 (1.4) kulin. reg-pl|Kraków. gw-pl|Górny Śląsk.

 (1.6) gw-pl|Poznań. przegroda dla świń

 (1.7) gw-pl|Łódź. środ. piekarskie duża, poczwórna bułka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buchta – część wsi Manasterz, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Wiązownica
  • Buchta – mikrorejon na Litwie, w okręgu wileńskim, w Wilnie, w dzielnicy Leszczyniaki
  • Buchta – dawna wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w Wilnie, w dzielnicy Ponary
  • buchty – drożdżowe ciasto złączone z mniejszych bułeczek (bucht)
  • buchta – regionalnie, rodzaj ciasta (placka) drożdżowego
  • buchta – drożdżowa kluska (pyza) gotowana na parze
  • buchta – zwój liny ułożony specjalnie w taki sposób, aby można było z tej liny od razu skorzystać (rozwinąć) bez ryzyka splątania
  • buchta – miejsce zryte przez dziki poszukujące pożywienia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuxta, AS: buχta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchtowisko

 czas. buchtować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) buchtowisko

 (1.6) bucht

Wiktionary


buchtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żegl. zwijanie liny w równy, łatwy do rozwinięcia kłębek

 (1.2) łow. o dzikach: tworzenie buchtowisk, rycie ziemi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • buchtowanie – sposób zwinięcia lin w taki sposób, aby można było z tej liny od razu skorzystać (rozwinąć) bez ryzyka splątania.
  • buchtowanie – rozorywanie przez dzika miejsc, w których poszukuje ukrytego w glebie pożywienia.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) rzecz. buchta ż.; czas. buchtować ndk.

 (1.2) rzecz. buchta ż., buchtowisko n.; czas. buchtować ndk.

Wiktionary


buchtować

o dzikach: ryć ściółkę leśną w poszukiwaniu żołędzi


SJP.pl


buchtowisko

miejsce zryte przez dziki szukające żeru; buchta


SJP.pl

Buchtowisko (także: "buchta") – miejsce zryte przez dziki poszukujące pożywienia, występujące zarówno w lasach, jak i na terenach otwartych. Zachowanie prowadzące do powstawania buchtowisk jest w literaturze anglojęzycznej opisywane jako "wild boar rooting".

Wikipedia


buchwald

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Art Buchwald – amerykański satyryk polityczny
  • Bernard Buchwald – kapitan pilot Polskich Sił Zbrojnych
  • Eberhard Buchwald – profesor fizyki teoretycznej
  • Emi Buchwald – polska reżyserka i scenarzysta filmowa
  • Guido Buchwald – niemiecki piłkarz grający na pozycji obrońcy
  • Jan Buchwald – polski reżyser teatralny, telewizyjny i radiowy
  • Maciej Buchwald – polski niezależny reżyser filmowy, aktor i scenarzysta
  • Niels Fabritius Buchwald – duński mykolog i fitopatolog
  • Paulina Buchwald-Pelcowa – polska historyk literatury i bibliolog
  • Piotr Buchwald – polski urzędnik
  • Samuel Buchwald – gdański malarz okresu baroku
  • (3209) Buchwald – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia


buchwel

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) piłka do metalu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuxfɛl, AS: buχfel

Wiktionary


buciak

ekspresywnie: but; bucior


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekspr. but

Wiktionary


buciar

dawniej: bucior - duży but


SJP.pl


buciczek

zdrobnienie od: bucik


SJP.pl


bucik

zdrobnienie od: but; mały but; butek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od but

 (1.2) mały but

 (1.3) but o krótkiej sznurowanej lub zapinanej cholewce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprawiła włosy, bluzkę, wysunęła bucik w taki sposób, żeby go pan redaktor spostrzegł od razu i nie odprawił z kwitkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbut͡ɕik, AS: bućik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. but m., bucior mrz.

Wiktionary


bucina

[czytaj: buc-ina] blaszany instrument muzyczny, prototyp puzonu


SJP.pl


bucior

zgrubienie od: but (okrycie stopy); bucisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zgrub. od but

 (1.2) pot. duży, ciężki but

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wlazł w buciorach na dywan i dostał burę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bucik mrz., but mrz., butek mrz.

Wiktionary


bucisko

zgrubienie od: but (okrycie stopy); bucior


SJP.pl


bucki

1. przymiotnik od: Buk;
2. przymiotnik od: Buczek; buczecki, buczkowski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gaëtan Bucki – francuski lekkoatleta
  • Krzysztof Bucki – polski malarz
  • Jakub Bucki – polski siatkarz
  • Rudolf Bucki – polski żołnierz podziemia
  • Wilhelm Bucki – rzymskokatolicki duchowny i kompozytor

Wikipedia


buckingham

[czytaj: BAkinem]
1. miasto w Anglii;
2. pałac Buckingham - pałac królewski w Londynie


SJP.pl

Buckingham – miasto i civil parish w Anglii, w hrabstwie Buckinghamshire, w dystrykcie ("unitary authority") Buckinghamshire. Leży 81 km na północny zachód od centrum Londynu. W 2001 miasto liczyło 11 572 mieszkańców. W 2011 roku civil parish liczyła 12 043 mieszkańców. Buckingham zostało wspomniane w Domesday Book (1086) jako "Bochingheham".

Wikipedia


buckle

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buckle – wyspa
  • Henry Thomas Buckle – brytyjski filozof, historyk kultury, socjolog oraz szachista
  • Boucle
  • Bukle

Wikipedia


buckskin

[czytaj: bakskin]
1. umaszczenie konia o odcieniu płowym;
2. koń o takim umaszczeniu;
3. skóra wyprawiona w specjalny sposób, używana do wyrobu butów, kurtek itp.; skóra kozłowa, skóra koźla


SJP.pl

Buckskin – dzielnica miasta Basingstoke w Anglii, w hrabstwie Hampshire, w dystrykcie Basingstoke and Deane. Leży 3 km od centrum miasta Basingstoke. W 2018 miejscowość liczyła 7203 mieszkańców.

Wikipedia


bucol

inaczej: buc


SJP.pl


bucowatość

→ bucowaty


SJP.pl

Patrz:

bucowaty

bucowaty

potocznie: mający cechy człowieka zarozumiałego, aroganckiego; pyszałkowaty


SJP.pl


bucz

1. wydawać niski odgłos;
2. potocznie: głośno płakać; beczeć, ryczeć


SJP.pl

Nie mylić z: Bucza.

Zobacz też: Bucz (gromada), Bucz (gmina).

Bucz – sołectwo, wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt.

Wikipedia


bucza

bucz olszynowiec (bucz olchowiec), bucz wiązowiec, bucz dębowiec - gatunki błonkówki z rodziny trzpiennikowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim

Wiktionary

Bucza ( Буча) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba rejonu buczańskiego. W 2020 roku liczyło ok. 36,3 tys. mieszkańców. W 2024 roku liczyło ok. 33,4 tys. mieszkańców.

Bucza leży nad Buczą i Rokaczem, niewielkimi dopływami Irpienia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbu.t͡ʂa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buczański

Wiktionary


buczacki

przymiotnik od: Buczacz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Buczacki-Litwinowski (zm. 1454) – polski szlachcic, urzędnik państwowy
  • Jakub Buczacki (zm. 1501) – polski szlachcic, urzędnik państwowy
  • Jakub Buczacki (zm. 1541) – rzymskokatolicki duchowny
  • Jan Murza Tarak Buczacki (1830- 1857) – polski Tatar
  • Emir Buczacki (1935-1990) – polski aktor

Wikipedia


buczacz

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego;

Wiktionary

Galeria: zamek

Wikipedia

Powiązane:

 przym. buczacki

Wiktionary


buczak

nazwisko


SJP.pl

Buczak – wzgórze w południowo-zachodniej Polsce, we Wzgórzach Strzelińskich, na Przedgórzu Sudeckim.

Wikipedia


buczanin

mieszkaniec Buku (miasta w Polsce)


SJP.pl


buczanka

mieszkanka Buku (miasta w Polsce)


SJP.pl


buczański

1. → Bucza (miasto na Ukrainie);
2. → Buk (miasto w Polsce); bucki;
3. rejon buczański - jednostka administracyjna obwodu kijowskiego Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Buczy, związany z Buczą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bucza ż., Buzca ż., buzcanin mos., buzcanka ż.

Wiktionary


buczecki

przymiotnik od: Buczek; bucki, buczkowski


SJP.pl


buczek

1. syrena, gwizdek fabryczny;
2. sygnał dźwiękowy;
3. młody buk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. zdrobn. mały buk

 (1.2) dendr. kij bukowy

 (1.4) techn. gwizdek fabryczny, syrena

 (1.5) telekom. silny sygnał dźwiękowy w urządzeniach telefonii automatycznej, alarmujący abonenta, który pomyłkowo nie odłożył słuchawki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • buczek – sygnalizator wytwarzający buczący dźwięk, rodzaj brzęczyka
  • Buczek – osada leśna w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Bolesławiec
  • Buczek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bobrowo
  • Buczek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
  • Buczek – kolonia wsi Bielczyny w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
  • Buczek – część wsi Szczuplinki w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Książki
  • Buczek – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Szprotawa
  • Buczek – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
  • Buczek – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Buczek
  • Buczek – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Poświętne
  • Buczek – część wsi Drzązna w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Wróblew
  • Buczek – część wsi Stromiecka Wola w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stromiec

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbut͡ʃɛk, AS: buček

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. buk m., buczyna ż.

:: przym. bukowy

 (1.2-5)

:: rzecz. buczenie n.

:: czas. buczeć ndk., zabuczeć dk.

Wiktionary


buczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydawanie dźwięków przez coś co buczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedy­nym towa­rzy­szą­cym mu dźwiękiem było buczenie oczyszczaczy powie­trza, które dzielnie wal­czyły z bez­względną wil­got­no­ścią poro­śnię­tego dżun­glą księżyca.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buczeć

Wiktionary


buczeć

1. wydawać niski odgłos;
2. potocznie: głośno płakać; beczeć, ryczeć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabuczeć)

 (1.1) wydawać niski, jednostajny dźwięk

 (1.2) pot. głośno płakać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybuczeć)

 (2.1) pot. okazywać komuś dezaprobatę poprzez wydawanie niskich, przeciągłych dźwięków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobiegł go buczący dźwięk i pojawiła się przed nim holograficzna postać, nie większa niż jego dłoń. Miniatura lorda Vadera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buczenie n.

Wiktionary


buczkowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Buczkowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Buczkowice, której jest siedzibą od 1991 r. Poprzednio obszar gminy Buczkowice, należał administracyjnie do gminy Szczyrk. Powierzchnia sołectwa wynosi 653 ha, a liczba ludności 4102, co daje gęstość zaludnienia równą 628,2 os./km².

Wikipedia


buczkowicki

→ Buczkowice (wieś w Polsce)


SJP.pl


buczkowski

→ Buczek; bucki, buczecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Buczkowski (zm. 1425) – duchowny
  • Jan Buczkowski (ur. 1939) – menedżer, wiceminister skarbu
  • Jan Buczkowski (ur. 1961) – malarz
  • Krzysztof Buczkowski (ur. 1986) – żużlowiec
  • Leonard Buczkowski (1900–1967) – reżyser filmowy
  • Leopold Buczkowski (1905–1989) – prozaik, malarz
  • Marian Ruth Buczkowski (1910–1989) – pisarz
  • Mieczysław Buczkowski (1923–2025) – polski lekarz, uczestnik powstania warszawskiego
  • Piotr Buczkowski (1950–2003) – polityk
  • Włado Buczkowski (ur. 1962) – premier Macedonii
  • Zbigniew Buczkowski (ur. 1951) – aktor

Wikipedia


buczliwy

dawniej: jękliwy, żałosny


SJP.pl


buczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest buczne; cecha tych, którzy są buczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buczny

 przysł. bucznie

Wiktionary


buczyna

potocznie:
1. las lub zagajnik, w którym liczebnie przeważają drzewa bukowe;
2. drewno z drzewa bukowego; buk;
3. owoce drzewa bukowego; bukiew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) las bukowy

 (1.2) owoce buku

 (1.3) drewno bukowe

Wiktionary

Buczyna ("Fagion sylvaticae") – syntakson w randze związku należący do klasy europejskich mezo- i eutroficznych lasów liściastych – ("Querco-Fagetea"). Leśne zbiorowisko roślinne, zazwyczaj z dominacją buka w drzewostanie. Dno tych lasów jest silnie zacienione, występują w nim rośliny cieniolubne i takie, które kwitną przed listnieniem drzew (geofity). W podszycie i podroście zwykle niemal wyłącznie młode buki. Często runa niemal brak – jest tylko gruba warstwa ściółki (tzw. buczyny nagie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. buk m., bukiew m., buczek m.

 przym. bukowy, buczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bukiew, orzeszek bukowy

Wiktionary


buczynka

zdrobnienie od: buczyna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buczynka – wieś w woj. dolnośląskim, powiecie lubińskim
  • Buczynka – potok, dopływ Gajduszowca
  • Buczynka – potok, dopływ Glinnej
  • Buczynka (Góra Hunców, 1205 m) – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim
  • Buczynka (Szlakówka, 1092 m) – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim
  • Buczynka – rzeka, dopływ Bugu

Wikipedia


buczynowy

związany z buczyną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z buczyną, dotyczący buczyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buczyna ż.

Wiktionary


buczynówka

potwora buczynówka - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych


SJP.pl


buczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bonawentura Buczyński (1800-1872) – franciszkanin
  • Franciszek Buczyński (zm. 1939) – lekkoatleta
  • Henryk Buczyński (1901-1945) – działacz PPS-lewicy
  • Józef Buczyński (ur. 1949) – generał
  • Krzysztof Buczyński (ur. 1958) – żeglarz, taternik
  • Ładysław Buczyński (1919-1943) – dowódca oddziału GL
  • Marian Buczyński (ujednoznacznienie)
  • Paweł Buczyński (1953-2015) – kompozytor
  • Stanisław Buczyński (1912-1982) – poeta
  • Wacław Buczyński (1898-1969) – działacz komunistyczny
  • Wincenty Buczyński (1789-1853) – jezuita

Wikipedia


bud.

skrót od: budownictwo, budowniczy (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = budynek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Centrum Informacji i Biznesu działa na naszej uczelni od listopada 2021 r., a swoją siedzibę ma w bud. L-3.

Wiktionary


buda

1. niewielki, sklecony z byle czego budynek, pomieszczenie dla zwierząt lub sprzętów;
2. potocznie: zakład pracy lub szkoła;
3. ruchome nakrycie pojazdu;
4. w czasie okupacji hitlerowskiej: kryty policyjny samochód niemiecki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie na sprzęt, narzędzia

 (1.2) zaniedbany budynek

 (1.3) stoisko na jarmarku

 (1.4) schronienie dla psa

 (1.5) środ. uczn. szkoła

 (1.6) szoferka, kabina pasażerska w samochodzie

 (1.7) środ. samochód policyjny

 (1.8) sport. pot. bramka (słupki z siatką)

 (1.9) przest. miejsce pracy

 (1.10) przest. prymitywny zakład przemysłowy przetwarzający produkty leśne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • buda – szopa będąca schronieniem dla psa
  • buda – dawniej nazwa zakładu przetwarzającego surowce leśne
  • Klara Buda (ur. 1964) – albańska pisarka, eseistka i dziennikarka, redaktorka naczelna albańskiego oddziału RFI do 2010 r.
  • Waldemar Buda – polski prawnik, poseł na Sejm RP
  • Buda – przystanek kolejowy w Haren-Buda, w prowincji Brabancja Flamandzka, w Belgii
  • Buda – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie oktiabrskim
  • Buda – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie żytkowickim
  • Buda – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Demidowicze
  • Buda – dawny folwark w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Markowo
  • Buda – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim
  • Buda – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Kozłowszczyzna
  • Buda II – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Kozłowszczyzna

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przez dwa lata mieszkałem w tej budzie.

 (1.4) Pimpusiowi chyba podoba się nowa buda.

 (1.5) Cholera, dziś klasówka – nie idę do budy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuda, AS: buda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. budka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rudera

 (1.5) gamaja

Wiktionary


budapeszt

stolica Węgier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. urz. stolica Węgier;

Wiktionary

Budapeszt ( Budapest) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872–1873 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy się urodziłem, stolica kraju, Budapeszt, właśnie pospiesznie się madziaryzowała, węgierskość błyszczała na niej jak jaskrawy kwiat, jak farba na świeżo malowanym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdapɛʃt, AS: budapešt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budapeszteńczyk mos., budapesztenka ż.

 przym. budapesztański, podbudapesztański, budapeszteński, podbudapeszteński

Wiktionary


budapesztanka

mieszkanka Budapesztu; Budapesztenka


SJP.pl


budapesztańczyk

mieszkaniec Budapesztu; Budapeszteńczyk


SJP.pl


budapesztański

dotyczący Budapesztu, związany z Budapesztem; budapeszteński


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Budapesztu (stolicy Węgier)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trakcie pobytu w budapesztańskich przedszkolach zwróciłyśmy uwagę na wysoki poziom umiejętności artystycznych dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtãj̃sʲci, AS: budapeštãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budapeszteńczyk m., budapesztenka ż., Budapeszt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budapeszteński

Wiktionary


budapesztenka

mieszkanka Budapesztu; Budapesztanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Budapesztu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃nka, AS: budapeštẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budapeszt mrz.

:: fm. budapeszteńczyk mos.

 przym. budapesztański, budapeszteński

Wiktionary


budapeszteńczyk

mieszkaniec Budapesztu; Budapesztańczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Budapesztu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: budapeštẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budapeszt mrz.

:: fż. budapesztenka ż.

 przym. budapesztański, budapeszteński

Wiktionary


budapeszteński

dotyczący Budapesztu, związany z Budapesztem; budapesztański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Budapesztu (stolicy Węgier)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rethly jest dyrektorem budapeszteńskiego parku, gdzie zgromadzono pomniki z czasów komunizmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃sʲci, AS: budapeštẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budapeszt mrz., budapeszteńczyk mos., budapesztenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budapesztański

Wiktionary


budański

→ Buda (część Budapesztu); budziański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Budą, dotyczący Budy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budzki

Wiktionary


budda

w buddyzmie: osoba oświecona, człowiek posiadający najwyższą mądrość, wykraczający poza cierpienie ludzkiej egzystencji, osiągający po śmierci stan nirwany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. w buddyzmie: człowiek oświecony;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) posążek lub posąg buddy (1.1)

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Budda przebudził się ze snu niewiedzy i zobaczył, jakimi rzeczy naprawdę są.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbudːa, AS: bu•da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budda mos., buddyjka ż.

Wiktionary


buddaistyczny

związany z buddyzmem, Buddą; buddyjski


SJP.pl


buddaizm

buddyzm


SJP.pl


buddenbrookowie

Buddenbrookowie. Dzieje upadku rodziny (niem. "Buddenbrooks: Verfall einer Familie") – powieść Thomasa Manna, opublikowana w 1901 roku. Autor miał wtedy 26 lat. W 1903 roku ukazało się drugie wydanie powieści, które potwierdziło jej literacki sukces w Niemczech.

Wikipedia


buddyjka

wyznawczyni buddyzmu; buddystka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wyznawczyni buddyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budda mos., Budda mos., buddystka ż., buddyzm mrz.

:: fm. buddysta ż.

 przym. buddyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buddystka

Wiktionary


buddyjski

związany z buddyzmem, Buddą; buddaistyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. rel. związany z buddyzmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój przyjaciel, który jest buddystą, medytował kiedyś w prawdziwej świątyni buddyjskiej w Indiach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: budˈːɨjsʲci, AS: bu•dyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buddyjka ż., Budda mos., buddysta mos., buddystka ż., buddyzm m.

Wiktionary


buddyjskość

→ buddyjski


SJP.pl

Patrz:

buddyjski

buddysta

wyznawca buddyzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca buddyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Buddyści i hinduiści wierzą w reinkarnację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: budˈːɨsta, AS: bu•dysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buddyzm m., Budda m.

:: fż. buddystka ż., buddyjka ż.

 przym. buddyjski

 przysł. buddyjsko

Wiktionary


buddystka

wyznawczyni buddyzmu; buddyjka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kobieta, która wyznaje buddyzm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: budˈːɨstka, AS: bu•dystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buddyzm m., buddyjka ż.

:: fm. buddysta mos.

 przym. buddyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buddyjka

Wiktionary


buddyzm

jedna z wielkich religii, która rozwinęła się z systemu etyczno-soteriologicznego, stworzonego przez Buddę w V w. p.n.e.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

Wiktionary

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. "Buddha Dharma"; pāli. "Buddha Dhamma" lub "Buddha Sasana" – „Nauka Przebudzonego”) – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. "Siddhattha Gotama"), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z miast-państw w północnych Indiach. Buddyzm jest zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moda na buddyzm kwitnie w Europie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbudːɨsm̥, AS: bu•dysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buddyjka ż., buddysta mos., buddystka ż.

 przym. buddyjski

Wiktionary


budek

1. mała buda;
2. nieduże pomieszczenie lub część większego, przeznaczone do specjalnych zadań;
3. damski kapelusz popularny w XIX w.;
4. kiosk uliczny;
5. przestarzałe: futrzany kołnierz kobiecy wysoko zachodzący na szyję


SJP.pl


buderski

→ Budry (wieś w Polsce); budrski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Budrami, dotyczący Budr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Buderski samorząd ufundował stypendia dla najzdolniejszych uczniów gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budry nmos., budrzanin m., budrzanka ż.

Wiktionary


budimex

Budimex SA – polskie przedsiębiorstwo budowlane, notowane od 1995 roku na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Od 2024 roku spółka wchodzi w skład indeksu WIG20. Na rok 2023 była największą firmą budowlaną w Polsce.

Wikipedia


budionnowski

dotyczący Siemiona Budionnego, marszałka ZSRR od 1935 roku


SJP.pl


budionny

nazwisko, m. in.: Siemion Budionny (1883-1973), współtwórca kawalerii bolszewickiej, marszałek ZSRR


SJP.pl


budionnówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odzież. hist. wojsk. spiczasta czapka używana w Armii Czerwonej w okresie międzywojennym;

Wiktionary

Budionnówka (budionówka, z ros. будёновка) – spiczasta czapka używana w Armii Czerwonej w okresie międzywojennym.

Regulaminowe nakrycie głowy przypominające wyglądem średniowieczne szyszaki ruskich wojów. Jako dostosowane również na okres zimowy wyposażone było w znane z innych rosyjskich czapek odwijane nauszniki. Czapka była wykonywana z bawełnianego drelichu w kolorze khaki, z płóciennymi podszewkami.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. budionówka ż., Budionnowsk m.

 przym. budionnowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budionówka, bogatyrka, frunzetka

Wiktionary


budka

1. mała buda;
2. nieduże pomieszczenie lub część większego, przeznaczone do specjalnych zadań;
3. damski kapelusz popularny w XIX w.;
4. kiosk uliczny;
5. przestarzałe: futrzany kołnierz kobiecy wysoko zachodzący na szyję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: buda

 (1.2) mała, wolnostojąca budowla

 (1.3) skrzynka lęgowa dla ptaków;

 (1.4) kiosk handlowy

 (1.5) kraw. rodzaj damskiego kapelusza zdobionego pasmanterią, używanego w XVIII-XIX wieku;

Wiktionary

Budka, kapotka – odmiana damskiego kapelusza używanego od XVIII wieku do lat 60. XX wieku.

W XVIII stuleciu był to rodzaj kapelusza noszonego podczas jazdy otwartym powozem konnym. Podczas podróży stwarzał pewne poczucie prywatności, osłaniał przed wiatrem, a także chronił przed środowiskowo niestosowną (kojarzoną ze wsią) opalenizną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Tekst popularnej piosenki ludowej niósł się echem po całym dworcu, wdzierając się we wszystkie kolejowe zakamarki, wnętrza wagonów i budki zawiadowców ruchu, oznajmiając radośnie każdemu pasażerowi, że odtąd spora grupa młodych ludzi nie będzie już miała nic wspólnego z mundurem, bronią i reżimem koszarowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutka, AS: butka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budnik mos., buda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) budka lęgowa, skrzynka lęgowa, domek dla ptaków

 (1.5) kapotka

Wiktionary


budkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. kramarz, kupiec, handlarz miejski

 (1.2) ktoś, kto mieszka w budzie, np. stróż przy lesie lub kolei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutkaʃ, AS: butkaš

Wiktionary


budkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Budkiewicz – polski specjalista w zakresie protetyki stomatologicznej
  • Bronisław Budkiewicz – polski inżynier, działacz niepodległościowy, społeczny i spółdzielczy
  • Jan Budkiewicz – polski publicysta, krytyk filmowy, scenarzysta i reżyser
  • Józef Budkiewicz – polski inżynier
  • Konstanty Budkiewicz – polski ksiądz katolicki
  • Stanisław Budkiewicz – radziecki komunista polskiego pochodzenia, żołnierz Armii Czerwonej

Wikipedia


budkowski

nazwisko


SJP.pl


budkowy

przymiotnik od: budka


SJP.pl


budleja

roślina zielna, krzew lub niskie drzewo o fioletowych kwiatach; omżyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Buddleja|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych;

Wiktionary

Bu

Wikipedia


budner

nazwisko


SJP.pl


budniak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Budniak – rzymskokatolicki duchowny
  • Piotr Budniak – polski perkusista i kompozytor
  • Paweł Budniak – polski futsalista

Wikipedia


budnicki

nazwisko


SJP.pl


budniczy

→ budnik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z budnikiem

Wiktionary

Patrz:

budnik

Powiązane:

 rzecz. budnik mos.

Wiktionary


budnik

1. ptak z rzędu wróblowych;
2. dawniej: budzik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. kramarz, właściciel „budy” kramarskiej

 (1.2) daw. strażnik kolejowy mieszkający w budce

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • budnik (Prionodura newtoniana) – ptak z rzędu wróblowych
  • Budnik – tytuł powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego, wydanej po raz pierwszy w 1848
  • budnicy – wolni ludzie zajmujący się wyrębem lasu, żyjący w budach – kurnych chatach-ziemiankach
  • ludzie:
    • Jarosław Budnik (ur. 16 lutego 1973 w Świętochłowicach) – polski aktor filmowy, telewizyjny, oraz teatralny.
    • Jerzy Budnik (ur. 30 maja 1951 w Wejherowie) – polski polityk i działacz samorządowy, poseł na Sejm III, IV, V i VI kadencji.
    • Jowita Budnik de domo Miondlikowska (ur. 28 listopada 1973 w Warszawie), - polska aktorka telewizyjna i filmowa.
    • Krzysztof Budnik (ur. 28 sierpnia 1960 we Wrocławiu) – prawnik, polityk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbudʲɲik, AS: budʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buda ż., budka ż.

 przym. budniczy

Wiktionary


budnikowski

nazwisko


SJP.pl


budno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Budno – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów
  • Budno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

Wikipedia


budny

przymiotnik

 (1.1) daw., także. reg-pl|Kresy południowe, Kresy północne. gw-pl|Bukowina, Tykocin, Lubelszczyzna wschodnia, Tuligłowy, Sejny,Pszczółki, Rębielcz. o dniu: powszedni, zwykły

 (1.2) gw-pl|Ciechanowiec. o ubraniu: noszony na co dzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz w dzień budny w polu głośno / I hukanie grzmi donośno (…)

Wiktionary


budo

zbiór metod walk stosowanych w okresie feudalizmu japońskiego


SJP.pl


budowa

1. budowanie, tworzenie czegoś;
2. miejsce, na którym odbywają się prace budowlane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu

 (1.2) miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1)

 (1.3) odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego

 (1.4) wzajemne powiązania i rozmieszczenie części składowych pełnej całości, struktura, kształt, proporcje przedmiotu, ciała, anatomia

 (1.5) tworzenie i organizowanie czegoś

Wiktionary

Budowa – wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowa, rozbudowa i nadbudowa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy ta budowa kiedyś się skończy? Nie, na tej budowie nikt się nie spieszy.

 (1.2) Ale na tej budowie mają bałagan.

 (1.3) Budowa tego stadionu zajęła im pięć lat.

 (1.4) Anatomia człowieka opisuje budowę ludzkiego ciała.

 (1.5) Oni nie mogą być razem, budowa wzajemnych relacji między nimi to kompletne fiasko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔva, AS: budova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowniczy m., budowlaniec m., budowlanka ż., budulec m., zabudowa ż., rozbudowa ż., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n., odbudowa ż.

 przym. budowlany, budujący, budowniczy

 czas. budować, wybudować, zbudować

 przysł. budująco

Wiktionary


budowalny

dający się budować


SJP.pl


budowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|budować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza firma zajmuje się budowaniem szerokiej gamy obiektów budowlanych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudɔˈvãɲɛ, AS: budovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowlanka ż., zbudowanie n., wybudowanie ż., budowa ż., budowla ż., budulec m., budownictwo n., budowlany m., budowniczy m., budowlaniec m., zabudowanie n., odbudowa ż.

 czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk.

 przym. budowlany, budulcowy, budujący, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budowa

Wiktionary


budować

tworzyć, wznosić budynki


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

 (1.2) ogólnie: tworzyć, kreować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) składać się na coś; być budulcem, składnikiem czegoś

czasownik zwrotny niedokonany budować się (dk. brak)

 (3.1) być budowanym (1.1)

 (3.2) pot. wznosić sobie dom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na razie mieszkam w bloku, ale – gdy zarobię dość pieniędzy – mam zamiar wybudować własny dom.

 (1.2) Już na pierwszych etapach wyścigu lider zaczął budować dużą przewagę nad rywalami.

 (1.2) Przyznając ten order liczę, że będzie pan w dalszym ciągu budował pokój i porozumienie pomiędzy naszymi narodami.

 (2.1) Białka budują w organizmie człowieka mięśnie, włosy i paznokcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔvat͡ɕ, AS: budovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n., odbudowa ż.

 czas. zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

 przym. budujący, budowlany, budulcowy, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wznosić, konstruować, stawiać, dźwigać, erygować

 (1.2) stwarzać

Wiktionary


budowla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. coś, co zostało zbudowane

 (1.2) praw. obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury

 (1.3) łódź. budowa

Wiktionary

Budowla – obiekt, który został wybudowany.

Polska ustawa dotycząca prawa budowlanego z zakresu obiektów zwanych budowlami wyłącza budynki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była to budowla długa na pięćdziesiąt kroków, wysoka na trzy piętra, mająca z boku niby pięciopiętrową wieżę niezwykłej formy.

 (1.2) Czy cmentarz jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego?

 (1.3) On pracuje na budowli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔvla, AS: budovla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowa ż., budynek m., budownictwo n., budulec m., budowlany mos., budowniczy m., budowlaniec mos., budowlanka ż., budowanie n., zabudowanie n., zbudowanie n., wybudowanie n.

 czas. budować ndk., wybudować dk., zbudować dk.

 przym. budowlowy, budowlany, budowniczy, budulcowy, budujący

 przysł. budująco

Wiktionary


budowlaniec

osoba pracująca w branży budowlanej; budowlany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pracownik budowlany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowa ż., budowla ż., budowlanka ż., budownictwo n., wybudowanie n., budowlany mos., zabudowanie n., zbudowanie n., budowanie n., budowniczy mos., budynek mrz.

 czas. zbudować, wybudować, budować ndk.

 przym. budowlany, budowniczy, budujący, budulcowy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) robotnik budowlany

Wiktionary


budowlanka

potocznie o średniej szkole zawodowej o profilu budowlanym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. bud. ogół prac budowlanych

 (1.2) pot. eduk. szkoła zawodowa kształcąca robotników budowlanych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Janek jest po samochodówce, ale się przekwalifikował i od lat pracuje w budowlance.

 (1.2) Grzesiek skończył budowlankę, a nie potrafi zrobić zwykłej gipsówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż., budowa ż., budowlany mos., budownictwo n., budowniczy mos., budowlaniec mos., budowanie n., zbudowanie n., wybudowanie n.

 czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk.

 przym. budowlany, budujący, budowlankowy, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary


budowlany

dotyczący budowli lub budowy; służący do budowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający związek z budowaniem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) robotnik pracujący w budownictwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza firma posiada doświadczenie w przygotowywaniu projektów budowlanych i wykonawczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudɔvˈlãnɨ, AS: budovlãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budulec m., budowniczy m., wybudowanie n., zbudowanie n., budowlaniec mos., przebudowanie n.

 czas. zbudować, wybudować, budować ndk.

 przym. budujący, budulcowy, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) budowlaniec, budowniczy

Wiktionary


budowlowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z budowlą lub budowaniem, dotyczący budowli lub budowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budowlany

Wiktionary


budownictwo

1. dział gospodarki zajmujący się budową domów i innych obiektów;
2. architektura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dział inżynierii zajmujący się wznoszeniem obiektów budowlanych

 (1.2) ogół zabudowań według ustalonego projektu, formy

Wiktionary

Budownictwo – dziedzina działalności związanej ze wznoszeniem obiektów budowlanych. Jej podstawą jest wiedza teoretyczna z zakresu inżynierii lądowej. Jest to jednak również gałąź wiedzy praktycznej, techniki stosowanej przy budowaniu.

Głównym zadaniem budownictwa jest wznoszenie nowych obiektów budowlanych. Zajmuje się ono również przebudową, odbudową, modernizacją i konserwacją obiektów już istniejących. Ze względu na umiejscowienie tych obiektów wyróżnia się:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W budownictwie labradorytu używa się w celach dekoracyjnych.

 (1.2) Gdy Teodozjusz Wielki ogłosił chrześcijaństwo religią panującą, dawne kulty zaczęto systematycznie zwalczać, a całą pogańską kulturę i budownictwo sakralne niszczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowlany mos., zbudowanie n., wybudowanie n., budowa ż., budowanie n., budowla ż., budowlaniec mos., budowlanka ż., budowniczy mos., budujący m., budulec m.

 czas. budować, wybudować, zbudować

 przym. budowlany, budulcowy, budujący, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) architektura

 (1.2) budynki, zabudowa, architektonika, konstrukcja

Wiktionary


budowniczowski

→ budowniczy


SJP.pl

Patrz:

budowniczy

budowniczy

1. człowiek budujący budowlę, twórca budowli;
2. technik budowlany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która zajmuje się budowaniem, wznoszeniem budynków, budowli, infrastruktury

 (1.2) osoba, która powoduje powstawanie czegoś

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z budownictwem, dotyczący budownictwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • budowniczy – specjalista w dziedzinie inżynierii budownictwa, zajmujący się wznoszeniem konstrukcji budowlanych
  • budowniczy – pomysłodawca i realizator danej inicjatywy lub idei (np. ideologii politycznej)
  • budowniczy instrumentów muzycznych – rzemieślnik tworzący i naprawiający instrumenty
  • Budowniczy – urzędnik ziemski Wielkiego Księstwa Litewskiego
  • Order Budowniczych Polski Ludowej - najwyższe odznaczenie cywilne PRL, przyznawane za udział w rozwoju i odbudowie socjalistycznej Polski
  • Odznaka „Budowniczy Huty im. Lenina”
  • Odznaka „Budowniczy Huty Katowice”
  • Odznaka „Budowniczy Nowej Huty”
  • Odznaka „Budowniczy Pałacu Kultury i Nauki im. J. Stalina”
  • Budowniczy Polski Ludowej – tytuł odznaczonego Orderem Budowniczych Polski Ludowej
  • Zasłużony Budowniczy Republiki Białoruś – białoruskie odznaczenie, tytuł
  • Dawid IV Budowniczy – król Gruzji (1089–1125) z dynastii Bagratydów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Florian Kowalewski był budowniczym, który pracował przy montażu mostów, m.in.: w Wilnie przez Wilię, Grodnie przez Niemen, Warszawie przez Wisłę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudɔvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: budovʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowlaniec m., budowanie n., budowa ż., budowla ż., budowlany m., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n., przebudowywanie n., przebudowanie n., budowlanka ż., budynek m.

 czas. budować ndk., wybudować dk., zbudować dk., przebudowywać ndk., przebudować dk.

 przym. budowlany, budujący

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budowlaniec

Wiktionary


budownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. budowniczy

Wiktionary


budowny

przymiotnik

 (1.1) stpol. dobrze budowany

 (1.2) stpol. kształtny

 (1.3) stpol. ozdobny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔvnɨ, AS: budovny

Wiktionary


budrewicz

nazwisko


SJP.pl


budrowski

nazwisko


SJP.pl


budrski

→ Budry (wieś w Polsce); buderski


SJP.pl


budry

wieś w Polsce


SJP.pl

Budry (niem. "Buddern") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Budry.

Wikipedia


budryk

nazwisko


SJP.pl


budrys

żartobliwie o Litwinie


SJP.pl


budrysówka

długa kurtka w stylu sportowym, z kapturem na głowę


SJP.pl

Budrysówka (oryginalnie duffle coat) – krótki, męski płaszcz (najczęściej przed kolana) uszyty z grubej, wełnianej tkaniny, posiadający kaptur. Jest strojem półformalnym. Zwykle występuje w beżu i granacie. Swój rodowód wywodzi z brytyjskiej marynarki wojennej.

Wikipedia


budrzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Budr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwycięzcą ostatniego turnieju szachowego w Pozedrzu został budrzanin Janusz Kowalczyk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budry nmos.

:: fż. budrzanka ż.

 przym. buderski

Wiktionary


budrzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Budr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konkurs na najlepsze stoisko dożynkowe wygrały budrzanki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budry nmos.

:: fm. budrzanin mos.

 przym. buderski

Wiktionary


buduar

dawniej: wykwintny pokoik pani domu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wytwornie urządzony pokój kobiecy;

 (1.2) kulin. podłużny biszkopt pokryty skrystalizowanym cukrem

Wiktionary

Buduar (fr. "boudoir") – wytwornie umeblowany i wykwintnie ozdobiony, niewielki pokój zajmowany przez panią domu.

Był to pokój niewielkich rozmiarów, którego umeblowanie stanowiły fotele, sofy, stoliki, biureczka.

Umieszczony był zazwyczaj między salonem a sypialnią. Pełnił rolę gotowalni, miejsca wypoczynku pani domu, prywatnych spotkań, pisania listów i innych zajęć. Był odpowiednikiem gabinetu męskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poza hallem, jadalnią i gabinetem miało jednak dwie ogromne sypialnie z łazienką przy każdej, połączone rodzajem buduaru.

 (1.2) Podłużny biszkopt pokryty skrystalizowanym cukrem to tzw. „buduar”, ten typ stosuje się np. do włoskiego deseru tiramisu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buduarek m., buduarzyk m.

 przym. buduarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koci języczek

Wiktionary


buduarek

mały buduar


SJP.pl


buduarowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest buduarowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buduarowy

 przysł. buduarowo

Wiktionary


buduarowy

związany z buduarem


SJP.pl


buduchyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Buduchami, dotyczący Buduchów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język buduchyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buduchowie lm m.

Wiktionary


budująco

przysłówek

 (1.1) w sposób budujący

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuduˈjɔ̃nt͡sɔ, AS: budui ̯õnco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n.

 czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

 przym. budujący, budowlany, budulcowy, budowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konstruktywnie

Wiktionary


budujący

wywołujący u kogoś uczucie podziwu, wpływający dodatnio na kogoś; dobry, pozytywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący składnikiem, częścią czegoś

 (1.2) pozytywny, cieszący

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: budować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Materiałem budującym Tatry jest głównie granit.

 (1.2) To bardzo budujące, że również młodzi ludzie przyłączyli się do zbiórki na pomoc ofiarom katastrofy.

 (2.1) Podziwiam ludzi budujących ten most w takim wielkim upale.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuduˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: budui ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n.

 czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

 przym. budowlany, budulcowy, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tworzący

 (1.2) podnoszący na duchu

Wiktionary


budulcowy

przymiotnik od: budulec


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) z użyciem którego coś się buduje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To także ważny składnik budulcowy - wpływa na prawidłowy rozwój i mineralizację układu kostnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudulˈt͡sɔvɨ, AS: budulcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowanie n., budowla ż., budynek m., budowlaniec m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n.

 czas. budować, wybudować, przebudować, dobudować, zbudować

 przym. budowlany, budujący

 przysł. budująco

Wiktionary


budulec

1. materiał budowlany;
2. to, z czego coś powstaje; tworzywo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. materiał budowlany (szczególnie drewno)

 (1.2) książk. istotny element czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leszczyna stanowi mierny budulec, gdyż jest miękka i łatwo ją zgiąć.

 (1.2) Białka są podstawowym budulcem organizmu człowieka.

 (1.2) Dzieci i młodzież w przyszłości będą stanowić budulec naszego społeczeństwa, dlatego w sposób szczególny należy się troszczyć o ich rozwój intelektualny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdulɛt͡s, AS: budulec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż., budowa ż., budowanie n., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n.

 czas. budować, wybudować, zbudować

 przym. budulcowy, budowlany, budujący

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) składnik

Wiktionary


budweiser

[czytaj: budwajzer lub BADłajzer] marka piwa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Budweiser Budvar – piwo czeskie produkowane przez Budějovický Budvar
  • Budweiser Bier – piwo czeskie produkowane dawniej przez Budějovický měšťanský pivovar. Obecnie nawiązuje do niego piwo 1795 produkowane przez Browar Samson.
  • Budweiser – piwo amerykańskie, znane także jako Bud, produkowane przez Anheuser-Busch (część koncernu AB InBev)
  • spór o markę Budweiser

Wikipedia


budwig

nazwisko


SJP.pl


budyneczek

zdrobnienie od: budynek


SJP.pl


budynek

obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród, posiadający fundamenty i dach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

Wiktionary

Budynek (także gmach) – rodzaj budowli lub jej część, w zakresie której wydzielono poprzez przegrody budowlane, takie jak ściany zewnętrzne i dach lub stropodach, przestrzeń użytkowaną przez człowieka w rozmaity sposób (funkcja mieszkalna, magazynowa, techniczna, produkcyjna, przechowywania zwierząt, przechowywania dzieł sztuki itp.). Przestrzeń ta może być wewnętrznie dzielona poprzez elementy budynku takie jak ściany stropy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten budynek jest bardzo wysoki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɨ̃nɛk, AS: budỹnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż., budowlaniec m., budowa ż., budowlany m., zabudowanie n., budowniczy mos.

 czas. budować ndk.

 przym. budulcowy, budowlany, budujący, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gmach, dom

Wiktionary


budyniowaty

podobny do budyniu


SJP.pl


budyniowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto z budyniem

Wiktionary


budyniowy

związany z budyniem


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający smak, zapach, kolor lub konsystencję budyniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogrodzie naszej babci rosły maciejki o budyniowym zapachu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budyń m., budyniek m.

Wiktionary


budyniówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czapka noszona przez kucharzy

 (1.2) ciasto budyniowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Standardowa czarna czapka kucharska (…). Jak każda klasyczna budyniówka posiada charakterystyczne marszczenie górnej części.

Wiktionary


budynkowy

→ budynek


SJP.pl

Patrz:

budynek

budyłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Budyłów (obwód iwanofrankiwski)
  • Budyłów (obwód tarnopolski)
    • Budyłów (gmina)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. budyłowski

Wiktionary


budyń

rodzaj gęstego deseru robionego na bazie mleka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

 (1.2) hand. spoż. gotowa mieszanka składników służących do przygotowania budyniu (1.1)

 (1.3) hand. gastr. porcja budyniu (1.1) lub paczka budyniu (1.2)

 (1.4) kulin. gotowana na parze lekkostrawna potrawa przyrządzana na podstawie żółtek jaj utartych z cukrem lub masłem oraz piany ubitej z białek;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • budyń – lekkostrawna potrawa przyrządzana na parze, spulchniona pianą z białek
  • budyń – kisiel mleczny
  • Budyń – polska wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Bukowiec
  • Jacek „Budyń” Szymkiewicz – polski wokalista
  • Budyń – żargonowa nazwa polskiej lokomotywy elektrycznej EU07
  • budyniowiec – owoc flaszowca peruwiańskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbudɨ̃ɲ, AS: budỹń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. budyniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) techn. gastr. kisiel mleczny

Wiktionary


budzanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś, a dawniej miasto, w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy, położona nad rzeką Seret;

Wiktionary

Budzanów (ukr. Буданів, "Budaniw", ros. Буданов, "Budanow") – wieś na Ukrainie, w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego, w hromadzie Białobożnica, leżąca nad rzeką Seret w czworoboku pomiędzy Czortkowem, Buczaczem, Trembowlą a Kopyczyńcami. Ludność: 1634 osoby (2005).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. budzanowski

Wiktionary


budzenie

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przerywanie komuś snu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Budzenie mojego dziecka do szkoły wymaga ogromnej cierpliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: buʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbudzenie n., obudzenie n., budzik m., pobudka ż.

 czas. budzić ndk., zbudzić dk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk.

 wykrz. pobudka

Wiktionary


budziacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Budziakiem, dotyczący Budziaku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budziak mrz.

Wiktionary


budziak

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna będąca częścią Besarabii, podzielona między Ukrainę a Mołdawię, rozciągająca się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego między Prutem, Dniestrem i dolnym Dunajem;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tatarzy krymscy przekraczali Dniestr poniżej Tehinii i z Budziaku podążali pomiędzy Prutem i Dniestrem przez Mołdawię (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. budziacki

Wiktionary


budzianowski

nazwisko


SJP.pl


budziaszek

nazwisko


SJP.pl


budziański

→ Buda (część Budapesztu); budański


SJP.pl


budziciel

ten, który budzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, który budzi (dosłownie i w przenośni)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budzik mrz.

 czas. budzić

Wiktionary


budzicielka

kobieta, która budzi


SJP.pl


budziejowice

wieś w województwie małopolskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Koniusza;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Budziejowice – wieś w województwie małopolskim
  • Czeskie Budziejowice – miasto w Czechach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed 1998 rokiem Budziejowice administracyjnie należały do województwa krakowskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budziejowiczanin mos., budziejowiczanka ż.

 przym. budziejowicki

Wiktionary


budziejowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z miastem Czeskie Budziejowice, dotyczący Czeskich Budziejowic

 (1.2) związany z miastem Morawskie Budziejowice, dotyczący Morawskich Budziejowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budziejowiczanin m., budziejowiczanka ż., Budziejowice nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czeskobudziejowicki

 (1.2) morawskobudziejowicki

Wiktionary


budziejowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Budziejowic

 (1.2) osoba pochodząca z Budziejowic, urodzona w Budziejowicach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rodzice Baśki są budziejowiczanami z dziada pradziada.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budziejowice mrz.

:: fż. budziejowiczanka ż.

 przym. budziejowicki

Wiktionary


budziejowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Budziejowic

 (1.2) kobieta pochodząca z Budziejowic, urodzona w Budziejowicach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Matka Haliny była budziejowiczanką z krwi i kości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budziejowice mrz.

:: fm. budziejowiczanin mos.

 przym. budziejowicki

Wiktionary


budzigniew

imię męskie


SJP.pl

Budzigniew – imię męskie utworzone na wzór staropolskich, nienotowane w dawnych dokumentach.

Budzigniew imieniny obchodzi 15 września.

Wikipedia


budzik

a) zegar zaopatrzony w mechanizm wytwarzający sygnał dźwiękowy o godzinie, na którą był wcześniej nastawiony;
b) mechanizm wytwarzający taki sygnał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę nastawić budzik na piątą, bo mam pociąg o szóstej.

 (1.1) […] obudzony dzwonkiem budzika, […] Sołomin konstatował z goryczą: jeszcze nie […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbud͡ʑik, AS: buʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budzenie n., budziciel m., pobudka ż., obudzenie n.

:: zdrobn. budziczek mrz.

 czas. budzić ndk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk.

 wykrz. pobudka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. ekscytarz

Wiktionary


budzikowy

→ budzik


SJP.pl

Patrz:

budzik

budzimir

imię męskie


SJP.pl

Budzimir – imię męskie utworzone na wzór staropolskich, nienotowane w dawnych dokumentach.

Budzimir imieniny obchodzi 16 marca i 16 czerwca.

Wikipedia


budzinowski

nazwisko


SJP.pl


budzisk

Budzisk (nazwa oboczna: Budziska, Straż) – mała osada leśna w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Czarna Białostocka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


budzisko

wieś w Polsce w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Budzisko – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Krasnopol
  • Budzisko – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Szypliszki

Wikipedia


budzistowo

Budzistowo (do 1948 Altstadt) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg, nad rzeką Parsętą, 4 km od jej ujścia do morza.

Tereny nad Parsętą oraz przyległe do północnej części wsi zostały objęte obszarem ochrony siedlisk „Dorzecze Parsęty”.

Wikipedia


budzisz

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Budzisz – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Dzierzgoń
  • Budzisz – część wsi Moderówka w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Jedlicze
  • Budzisz – część wsi Nawsie w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie
  • Budzisz – potok, lewy dopływ potoku Bystrzyca
  • staropolska forma imienia Budzisław
  • Teresa Budzisz-Krzyżanowska
  • Budzisz – herb szlachecki

Wikipedia


budziszewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Budziszewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Budziszewice
  • Budziszewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki
  • Budziszewice – gromada

Wikipedia


budziszewicki

→ Budziszewice


SJP.pl


budziszewski

nazwisko


SJP.pl


budziszyn

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we wschodnich Niemczech;

Wiktionary

Budziszyn ( Bautzen, Budyšin, Budyšyn) – miasto powiatowe w Niemczech, we wschodniej części kraju związkowego Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, siedziba powiatu Budziszyn, nad rzeką Sprewą, liczy 38 690 mieszkańców (2019). Nazwa miasta pochodzi od n. os. Budzisz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król Bolesław Chrobry zawarł z Niemcami pokój w Budziszynie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈd͡ʑiʃɨ̃n, AS: buʒ́išỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budziszynianin mos., budziszynianka ż.

 przym. budziszyński

Wiktionary


budziszynianin

mieszkaniec Budziszyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Budziszyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budziszyn mrz.

:: fż. budziszynianka ż.

 przym. budziszyński

Wiktionary


budziszynianka

mieszkanka Budziszyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Budziszyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budziszyn mrz.

:: fm. budziszynianin mos.

 przym. budziszyński

Wiktionary


budziszyński

związany z Budziszynem, dotyczący Budziszyna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Budziszynem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbud͡ʑiˈʃɨ̃j̃sʲci, AS: buʒ́išỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budziszynianka ż., budziszynianin mos., Budziszyn

Wiktionary


budzisław

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Budzisław – imię męskie
  • Budzisław – wieś w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń
    • Budzisław – gromada
  • Budzisław – wieś w powiecie żnińskim, w gminie Rogowo
  • Budzisław Górny – wieś w powiecie konińskim, w gminie Kleczew
  • Budzisław Kościelny – wieś w powiecie konińskim, w gminie Kleczew
  • Nowy Budzisław – wieś w powiecie kolskim, w gminie Osiek Mały
  • Stary Budzisław – wieś w powiecie kolskim, w gminie Osiek Mały
  • Budzisław – wieś w powiecie koneckim, w gminie Słupia Konecka
  • Budzisław – część miasta Goleniów, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów
  • Budzisław – dawna gmina wiejska w guberni kaliskiej
  • Budzisław – dawna gmina wiejska w województwie poznańskim

Wikipedia


budzisława

imię żeńskie


SJP.pl

Budzisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Budzi-" ("budzić") i "-sława" ("sława"). Mogło oznaczać "ta, która zyskuje sławę". Staropolskie zdrobnienie: Buchna. W źródłach polskich poświadczone w XIV wieku (1362 rok).

Wikipedia


budziwoj

imię męskie


SJP.pl

Budziwoj, Budźwoj – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Budzi-", "Budź-" ("budzić") i "-woj" ("wojownik"). Oznacza "tego, który budzi wojowników, wzywa do walki".

Wikipedia


budziwojów

imię męskie


SJP.pl

Budziwojów (do 1945 niem. "Baudmannsdorf") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Chojnów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa legnickiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Budziwojów.

Wikipedia


budziwój

Budziwój – część Rzeszowa od 1.01.2010 r, dzielnica niestanowiąca jednostki pomocniczej gminy, wchodzi w skład osiedla Nr XXIX Budziwój, będącego jednostką pomocniczą gminy miejskiej Rzeszów.

Wikipedia


budzić

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. obudzić)

 (1.1) przerywać czyjś sen

 (1.2) wywoływać jakieś uczucia

czasownik zwrotny niedokonany budzić się (dk. brak)

 (2.1) przestawać spać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama budzi mnie rano do szkoły.

 (1.2) Ta sprawa budzi moje wątpliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbud͡ʑit͡ɕ, AS: buʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budzenie n., budziciel mos., budzicielka ż., budzik mrz., dobudzanie n., dobudzenie n., obudzanie n., obudzenie n., pobudka ż., pobudliwość ż., pobudzacz mrz., pobudzanie n., pobudzenie n., poprzebudzanie n., przebudzanie n., przebudzenie n., rozbudzanie n., rozbudzenie n., wybudzanie n., wybudzenie n., wzbudnica ż., wzbudnik mrz., wzbudność ż., wzbudzalnik mrz., wzbudzanie n., wzbudzenie n., zbudzanie n., zbudzenie n.

 czas. dobudzać ndk., dobudzić dk., obudzać ndk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk., poprzebudzać dk., przebudzać ndk., przebudzić dk., rozbudzać ndk., rozbudzić dk., wybudzać ndk., wybudzić dk., wzbudzać ndk., wzbudzić dk., zbudzać ndk., zbudzić dk.

 przym. pobudliwy, pobudzający, pobudzeniowy

 wykrz. pobudka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wzbudzać, wywoływać

Wiktionary


budziński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Budziński – polski wioślarz
  • Krzysztof Budziński – polski działacz harcerski
  • Marcin Budziński – polski piłkarz
  • Tadeusz Budziński – polski fotograf
  • Przywilej budziński – przywilej nadany polskiej szlachcie

Wikipedia


budzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Budą, dotyczący Budy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budański

Wiktionary


budzowski

przymiotnik od: Budzów


SJP.pl


budzyk

nazwisko


SJP.pl


budzynianin

mieszkaniec Budzynia (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


budzynianka

mieszkanka Budzynia (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


budzyń

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Budzyń – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Budzyń.

Wikipedia


budzyński

→ Budzyń


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Budzyński (1888-1951) – działacz polonijny
  • Czesław Budzyński (1932-2010) – poeta, powieściopisarz, dyplomata
  • Eryk Budzyński (1917-2005) - polski inżynier, przedsiębiorca
  • Gustaw Budzyński (1921-2018) – akustyk, żołnierz AK i WiN
  • Tomasz Budzyński (ur. 1962) – wokalista zespołu Armia, malarz i poeta
  • Marek Budzyński (ur. 1939) – architekt i urbanista
  • Michał Budzyński (1811-1864) – poeta
  • Wacław Budzyński (1891-1939) – polski polityk, legionista
  • Wiesław Budzyński (ur. 1948) – polski dziennikarz i pisarz
  • Wiktor Budzyński (1906-1972) – radiowiec i dramatopisarz
  • Wiktor Budzyński (1888-1976) – działacz polonijny na Litwie
  • Wiktor Budzyński (1921-2007) – filmowiec

Wikipedia

Patrz:

Budzyń

budzów

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Budzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Stoszowice
  • Budzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
  • Budzów – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Budzów
  • Budzów – część wsi Murzasichle w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Poronin
  • Budzów – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski
  • Budzów – gmina wiejska
  • Budzów – dawna gmina wiejska istniejąca w woj. wrocławskim (dzisiejsze woj. dolnośląskie)
  • Budzów – gromada w powiecie oleskim
  • Budzów – gromada w powiecie suskim
  • Budzów – gromada w powiecie ząbkowickim
  • Budzów− zlikwidowany przystanek kolejowy w Budzowie, w województwie dolnośląskim

Wikipedia


budzący

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się


SJP.pl


budżecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. budżet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważam, że trzeba by, Żaczku, przyjrzeć się budżecikowi i wysupłać jakąś sumkę.

Wiktionary


budżet

[czytaj: bud-żet] plan przychodu i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szanowni ełczanie! Zapraszamy do głosowania w sprawie wyboru projektów w ramach budżetu obywatelskiego.

 (1.1) Budżet szpitala nie pozwala na zakup antybiotyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuḍʒɛt, AS: buḍžet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec m.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


budżetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekon. planowanie, tworzenie i zatwierdzanie budżetu, a także jego późniejsze monitorowanie i kontrolowanie;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W efekcie takiego budżetowania przedsiębiorstwo w każdym dowolnym okresie ma budżet opracowany na pełny rok obrotowy, co zapewnia stabilny horyzont działalności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet m., budżetówka ż., budżetowiec m.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


budżetowiec

[czytaj: bud-żetowiec]
1. potocznie: osoba otrzymująca wynagrodzenie z budżetu państwa;
2. środowiskowo: specjalista od budżetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba zatrudniona w budżetówce

 (1.2) środ. specjalista w sprawach budżetowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


budżetowo

przysłówek

 (1.1) w sposób budżetowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec mos.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

Wiktionary


budżetowy

[czytaj: bud-żetowy]
1. → budżet;
2. tani, niedrogi; niskokosztowy, lowcostowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z budżetem, dotyczący budżetu

 (1.2) pot. tani

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczególnie kontrowersyjna jest kwestia wysokości deficytu budżetowego, który nie może przekroczyć 3 procent Produktu Krajowego Brutto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuḍʒɛˈtɔvɨ, AS: buḍžetovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec mos.

 czas. budżetować ndk.

 przym. okołobudżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


budżetówka

[czytaj: bud-żetówka] potocznie: jednostki finansowane z kasy państwowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zakłady i firmy finansowane z budżetu państwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sejm uchwalił w piątek tzw. ustawę okołobudżetową, która przewiduje m.in. zamrożenie płac w budżetówce, dofinansowanie staży lekarskich środkami z Funduszu Pracy i podwyżkę akcyzy na wyroby tytoniowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetowiec mos., budżetowość ż.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


buerger

Leo Buerger, lekarz, który opisał zakrzepowo-zrostowe zapalenie naczyń krwionośnych, nazwane potem chorobą Buergera


SJP.pl


buergeryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. turmalin żelazowy, minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Buergeryt (burgeryt) – turmalin żelazowy, minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy turmalinów.

Nazwa pochodzi od nazwiska krystalografa Martina Juliana Buergera (1903-1986). Jest minerałem bardzo rzadkim.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) burgeryt

Wiktionary


bufa

wypukłość utworzona z pasa tkaniny; bufka


SJP.pl


bufeciarka

kobieta obsługująca klientów przy bufecie; bufetowa


SJP.pl


bufeciarz

potocznie: osoba obsługująca przy bufecie; bufetowy


SJP.pl


bufecik

zdrobnienie od: bufet


SJP.pl


bufet

1. miejsce sprzedaży przekąsek, napojów itp. przy instytucjach lub przedsiębiorstwach;
2. lada w restauracji, barze;
3. stół zastawiony przekąskami i napojami na przyjęciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce sprzedaży gotowych przekąsek, słodyczy i napojów, np. w teatrze, w budynku biurowym, na dworcu

 (1.2) lada w lokalu gastronomicznym, czasem też w sklepie

 (1.3) na przyjęciu: stół zastawiony przekąskami i napojami; również pomieszczenie z takim stołem

 (1.4) niski, długi kredens; również szafki kuchenne ze wspólnym blatem

 (1.5) pot. żart. duży biust

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Był to pokój obszerny (…), w końcu jego dębowy rzeźbiony bufet zajmował ścianę całą, w nim były stare srebra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbufɛt, AS: bufet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufetowa ż., bufetowy m.

:: zdrobn. bufecik m.

 przym. bufetowy

Wiktionary


bufetowa

kobieta obsługująca bufet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pracownica bufetu

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: bufetowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufet m., bufecik m.

:: fm. bufetowy m.

 przym. bufetowy

Wiktionary


bufetowy

związany z bufetem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bufetem, dotyczący bufetu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ktoś sprzedający w bufecie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wieczorem, w granatowym cieniu, wysoki bufetowy w nicianych rękawiczkach wynosi na werandę lampę z jedwabnym abażurem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufet mrz., bufet mrz.,

:: fż. bufetowa ż.

Wiktionary


buffalo

[czytaj: bafeloł] miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Buffalo – miasto w Stanach Zjednoczonych, w zachodniej części stanu Nowy Jork, ośrodek administracyjny hrabstwa Erie, położone nad wschodnim krańcem jeziora Erie i wypływającą z niego rzeką Niagara, przy granicy z Kanadą. Jest to drugie pod względem wielkości miasto stanu, w 2020 roku zamieszkane przez 278 349 osób; obszar metropolitalny Buffalo–Cheektowaga liczył 1 166 902 mieszkańców.

Wikipedia


buffet

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernard Buffet – francuski malarz i grafik
  • Louis Buffet – francuski polityk
  • Marie-George Buffet – francuska polityk
  • Robin Buffet – francuski narciarz alpejski

Wikipedia


buffeting

[czytaj: bafeting] wymuszone drgania konstrukcji samolotu lub jednej z jego części, spowodowane przez wiry powstające podczas odrywania się strug powietrza od powierzchni skrzydeł; trzepotanie


SJP.pl

Buffeting ( buffeting ‘trzepotanie’) – zjawisko aeroelastyczne związane z przekroczeniem prędkości dopuszczalnej, w wyniku którego dochodzi do wymuszonych drgań części statku powietrznego, zwykle sterów.

Wikipedia


buffett

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • David Buffett – australijski polityk
  • Howard Buffett – amerykański polityk
  • Peter Buffett – amerykański muzyk, kompozytor i producent
  • Warren Buffett – amerykański ekonomista, inwestor giełdowy, przedsiębiorca i filantrop

Wikipedia


buffi

nazwisko


SJP.pl


buffo

1. określenie męskich ról komicznych w teatrze operowym (np. tenor buffo);
2. błazeński, komiczny (np. scena buffo)


SJP.pl


buffon

[czytaj: biFĄ] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buffon, miejscowość we Francji
  • Georges-Louis Leclerc, hrabia de Buffon, francuski przyrodnik i filozof
  • Gianluigi Buffon, włoski bramkarz

Wikipedia


buffowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|buffować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buffować ndk.

Wiktionary


buffować

czasownik

 (1.1) stpol. rozśmieszać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bufˈːɔvat͡ɕ, AS: bu•fovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buffowanie n.

Wiktionary


bufiastość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bufiaste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bufiasty

 przysł. bufiasto

Wiktionary


bufiasty

mający bufę lub bufy; tworzący bufę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający bufy lub kształt bufy, szeroki, obszerny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co dzień inny kubraczek: krótki, długi, wcięty, puszczony wolno, bufiasty, porozpruwany…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈfʲjastɨ, AS: bufʹi ̯asty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufa ż., bufiastość ż.

 przysł. bufiasto

Wiktionary


bufiaty

regionalnie: bufiasty - mający bufy


SJP.pl


bufka

wypukłość utworzona z pasa tkaniny; bufa


SJP.pl


bufon

pyszałek, zarozumialec; buc, nadęciak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zarozumiały, pyszny, pretensjonalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może on jest dobrym aktorem, ale to okropny bufon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbufɔ̃n, AS: bufõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufonada

 przym. bufoński, bufonowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanfaron, pyszałek, samochwała, zarozumialec

Wiktionary


bufonada

popisywanie się, efekciarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrywanie się, pozowanie na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zniosę kolejnej bufonady z jego strony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufon mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efekciarstwo, pozerstwo, samochwalstwo, fanfaronada

Wiktionary


bufoneria

dawniej: bufonada - popisywanie się, efekciarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrywanie się, pozowanie na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te jego bufonerie grają mi już na nerwach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efekciarstwo, pozerstwo, samochwalstwo

Wiktionary


bufoniasty

zachowujący się jak bufon, nadęty; bufonowaty


SJP.pl


bufonka

→ bufon


SJP.pl

Patrz:

bufon

bufonowaty

ważniakowaty, pyszałkowaty;
1. uważający się za osobę ważniejszą i lepszą od innych;
2. świadczący o takich cechach, np. bufonowaty wyraz twarzy


SJP.pl


bufor

1. część pamięci komputera lub urządzenia peryferyjnego służąca do czasowego przechowywania danych;
2. urządzenie osłabiające siły uderzenia lub wstrząsu przy zderzeniu pojazdów szynowych; zderzak;
3. chemia: roztwór buforowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolej. urządzenie służące do łagodzenia siły uderzenia lub wzajemnego nacisku pojazdów szynowych

 (1.2) chem. roztwór zdolny do utrzymywania względnie stałego pH innego roztworu mieszanego z nim

 (1.3) inform. obszar pamięci, gdzie tymczasowo przechowuje się dane przesyłane pomiędzy dwoma urządzeniami lub między urządzeniem a aplikacją

 (1.4) przen. coś lub ktoś łagodzący konflikt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • roztwór buforowy
  • zderzak w pociągu
  • strefa buforowa (historia, polityka)
  • bufor hemoglobinowy
  • Bufor (album) – Jan-Rapowanie
  • bufor (programowanie) (obszar pamięci)
  • bufor cykliczny (struktura danych)
  • bufor klawiatury (część pamięci komputera)
  • bufor Z (grafika komputerowa)
  • bufor ramki (część RAM-u)
    • linuksowy bufor ramki (podsystem Linuksa)
  • bufor szablonowy (grafika komputerowa)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. buforowanie n.

 czas. buforować ndk., zbuforować dk.

 przym. buforowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zderzak

Wiktionary


buforowanie

1. informatyka: stosować bufory sprzętowe lub organizowane programowo;
2. łagodzić, stabilizować;
3. chemia: zmieniać roztwór w buforowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zmniejszanie impetu czegoś, pochłanianie nadmiaru

 (1.2) inform. wyrównywanie różnic prędkości przesyłania danych między różnymi urządzeniami;

Wiktionary

Buforowanie – technologia polegająca na stosowaniu buforów programowych lub sprzętowych, wykorzystywana najczęściej w celu wyrównania różnic prędkości przesyłania danych między różnymi urządzeniami. Działa on zazwyczaj wykorzystując zasadę FIFO.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jak sprytnie obejść problem z buforowaniem się filmów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufor m., bufory nmos.

 czas. buforować

 przym. buforowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amortyzowanie, stabilizowanie, łagodzenie

Wiktionary


buforować

1. informatyka: stosować bufory sprzętowe lub organizowane programowo;
2. łagodzić, stabilizować;
3. chemia: zmieniać roztwór w buforowy


SJP.pl


buforowość

zdolność gleby lub roztworu do utrzymywania stałego poziomu kwasowości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest buforowe; cecha tych, którzy są buforowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buforowy

 przysł. buforowo

Wiktionary


buforowy

przymiotnik od: bufor


SJP.pl


bufory

żartobliwie: duży biust; melony, balony


SJP.pl


bufoński

→ bufon; pretensjonalny; afektowany


SJP.pl


bug

[czytaj: bag] błąd w programie komputerowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) inform. błąd w programie;

Wiktionary

Bug ( Заходні Буг, "Zachodni Buh"; Західний Буг, "Zachidnyj Buh") – czwarta pod względem długości rzeka w Polsce, będąca dopływem Narwi, przepływająca przez zachodnią Ukrainę, zachodnią Białoruś i wschodnią Polskę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bugi w oprogramowaniu należy bezzwłocznie zgłaszać programistom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bak, AS: bak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. debugger m., debugowanie n.

 czas. debugować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pluskwa

Wiktionary


buga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej Kolumbii nad rzeką Cauca, które jest jednym z najważniejszych krajowych ośrodków pielgrzymkowych

Wiktionary

Buga – miasto w zachodniej Kolumbii, w Kordylierze Zachodniej.

Liczba mieszkańców w 2010 roku wynosiła ok. 99 tys.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy. Ośrodek turystyczny i pielgrzymkowy.

Wikipedia


bugaj

1. babka pieczona z utartych ziemniaków z mąką, cebulą, usmażonymi kawałkami boczku i innymi dodatkami; rejbak, nagus;
2. dawniej: skupisko krzewów lub młodych drzew


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bugaj – część miasta Bełchatów
  • Bugaj – część miasta Brzeszcze
  • Bugaj – część miasta Brześć Kujawski
  • Bugaj – część miasta Częstochowa
  • Bugaj – część miasta Dąbrowa Górnicza
  • Bugaj – część miasta Dobrzyń nad Wisłą
  • Bugaj – część miasta Działoszyn
  • Bugaj – część miasta Ozorków
  • Bugaj – część miasta Piotrków Trybunalski
  • Bugaj – część wsi Ruda-Bugaj
  • Bugaj – część miasta Starachowice
  • Bugaj – część miasta Suchedniów

Wikipedia


bugajczyk

nazwisko


SJP.pl


bugajewski

nazwisko


SJP.pl


bugajski

nazwisko


SJP.pl


bugalski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bugalski – polskie nazwisko
  • Dariusz Bugalski (ur. 1961) – polski poeta, dziennikarz oraz prezenter radiowo-telewizyjny;
  • Philippe Bugalski (1963 – 2012) – francuski kierowca rajdowy;
  • Stanisław Bugalski (1931 – 1991) – polski kolarz szosowy.

Wikipedia


bugatti

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. samochód marki Bugatti

Wiktionary

Automobiles Ettore Bugatti – były niemiecki, a następnie francuski producent samochodów sportowych i wyścigowych, z siedzibą w Molsheim, działający w latach 1909–1963.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jechaliśmy jego bugatti, gdy nagle wyskoczył na drogę zając.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bugatti mzw.

Wiktionary


bugała

nazwisko


SJP.pl


bugenwilla

roślina z rodziny dziwaczkowatych; kącicierń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Bougainvillea|Comm. ex Juss.|ref=tak., rodzaj obficie kwitnących roślin z rodziny nocnicowatych;

Wiktionary

Bugenwilla, kącicierń ("Bougainvillea" Comm. ex Juss.) – rodzaj roślin z rodziny nocnicowatych. Należy do niego 16 gatunków. Rośliny te naturalnie występują w Ameryce Południowej, ale introdukowane zostały w różne miejsca w strefie międzyzwrotnikowej. Rośliny uprawiane są jako ozdobne zwłaszcza bugenwilla okazała i gładka (także mieszańce między nimi), w ciepłym klimacie jako pnącza ogrodowe, w klimacie umiarkowanym tylko w szklarniach i doniczkach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Taras zdobiła okazała fioletowa bugenwilla.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kącicierń

Wiktionary


buggy

[czytaj: bagi] lekki, terenowy pojazd o otwartej konstrukcji


SJP.pl

 "Zobacz też: Moon Buggy (James Bond)."

Buggy – typ lekkiego samochodu rekreacyjnego wyposażonego w duże koła z grubymi oponami, wytrzymałe zawieszenie, otwarte nadwozie oraz odsłonięty silnik, umieszczony najczęściej z tyłu.

Wikipedia


buggykiting

[czytaj: bagikajting] sport ekstremalny polegający na poruszaniu się po lądzie specjalnym wózkiem z dołączonym latawcem


SJP.pl

Buggykiting (także kitesailing lub buggying) – sport ekstremalny, odmiana żeglarstwa lądowego polegająca na poruszaniu się po lądzie lub piasku przy pomocy specjalnego wózka, do którego dołączony jest latawiec pełniący rolę napędu wiatrowego. Według klasyfikacji International Federation of Sand and Land Yachting buggykiting jest VIII klasą. Klasy I-VII stanowią klasyczne jachty lądowe napędzane tradycyjnymi żaglami.

Wikipedia


bugijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bugijczykami, dotyczący Bugijczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język bugijski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bugijczyk mos.

Wiktionary


bugla

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzysztof Bugla (ur. 1959) – polski prawnik i samorządowiec
  • Gabriela Bugla-Płoskońska – polska mikrobiolożka
  • Ośrodek Rekreacyjno-Wypoczynkowy „Bugla” w Katowicach

Wikipedia


buglehorn

instrument dęty blaszany


SJP.pl


bugować

[czytaj: bagować] w informatyce: tworzyć wiele błędów w programie komputerowym


SJP.pl


bugulma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie;

Wiktionary

Bugulma ( Бугульма) – miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone 333 km od Kazania.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bugulmijski

Wiktionary


bugulmijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bugulmą, dotyczący Bugulmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bugulma ż.

Wiktionary


buhaj

samiec rozpłodowy bydła domowego; stadnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zootechn. byk rozpłodowy;

 (1.2) przen. pot. mężczyzna o dużej sprawności i potrzebach seksualnych

Wiktionary

Buhaj (stadnik lub potocznie byk) – przeznaczony do rozpłodu samiec bydła domowego oraz żubra, tura, bawołów i innych gatunków z rodziny wołowatych. Wybierany do rozpłodu z linii, która wykazywała największą przydatność użytkową (mleczność, dobre przyrosty i wysoki procent tłuszczu w mleku). W punktach kopulacyjnych oraz stacjach unasieniania buhaje użytkuje się do ukończenia przez nie 5 lat, choć zachowują płodność dłużej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz buhaj został brązowym medalistą na ostatniej wystawie rolniczej w Piotrkowie Trybunalskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuxaj, AS: buχai ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kozak, ogier, wulg. obraź. jebak, wulg. obraź. ruchacz

Wiktionary


buhajek

zdrobnienie od: buhaj


SJP.pl


buhund

buhund norweski - rasa psów pochodząca z Norwegii


SJP.pl


buhurt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. popis kawaleryjski, rodzaj parady oraz turnieju rycerskiego;

Wiktionary

Buhurt (łac. bagordia, fr. behourt) - zaczerpnięta z języka niemieckiego nazwa oznaczająca popis kawaleryjski. Niekiedy ograniczał się on wyłącznie do konnej parady rycerzy, choć chętnie uzupełniano go o starcia na tępą broń. Zawodnicy walczyli indywidualnie, parami lub w grupach, godzili w przeciwników kopiami zaopatrzonymi w tępe groty, zadawali ciosy stępionymi lub drewnianymi mieczami lub maczugami. Buhurty rozgrywano od XIII do XVI wieku.

Wikipedia


buick

[czytaj: bjuik] marka samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Buick

Wiktionary

Buick – amerykański producent samochodów osobowych, z siedzibą w Warren, działający od 1903 roku. Należy do amerykańskiego koncernu General Motors.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drogi na Sycylii były jeszcze bardzo złe i bałem się, że mój buick, choć solidny, ale stary, tych dróg nie wytrzyma.

 (1.1) Ze stojącego przed wejściem czarnego buicka z amerykańską flagą na masce wysiadł szofer i otworzył drzwi przed panią Arendt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjujik, AS: bʹi ̯ui ̯ik

Wiktionary


bujacz

ktoś, kto zmyśla, buja; blagier


SJP.pl


bujaczek

bujany fotelik lub leżaczek dla dzieci; bujaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bujak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bujak m.

Wiktionary


bujaczka

bujany fotelik lub leżaczek dla dzieci; bujaczka


SJP.pl


bujak

bujawka, kiwak;
1. fotel na biegunach;
2. sprężyna z siedziskiem, na której można się huśtać


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bujak – grzęda w słowackich Tatrach Bielskich
  • Bujak – wieś w województwie mazowieckim
  • bujak sprężynowy – urządzenie-zabawka
  • Adam Bujak – fotografik
  • Bogdan Bujak – polityk
  • Emanuel Bujak – nauczyciel
  • Franciszek Bujak – sędzia, poseł do austriackiej Rady Państwa
  • Franciszek Bujak – historyk
  • Franciszek Bujak – narciarz
  • Marian Bujak – muzyk ludowy
  • Walery Bujak – (Polonia), mistrz walk z Białorusi, jasnowidz, dziennikarz
  • Zbigniew Bujak – polityk, działacz Solidarności

Wikipedia


bujakiewicz

nazwisko


SJP.pl


bujakowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeremy Bujakowski – indyjski narciarz alpejski, olimpijczyk
  • Kazimierz Bujakowski – polski inżynier, nauczyciel akademicki
  • Witold Bujakowski – polski archeolog

Wikipedia


bujalski

nazwisko


SJP.pl


bujanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bujać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozpieściliście dziecko tym ciągłym bujaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈjä̃ɲɛ, AS: bui ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bujać ndk.

 rzecz. bujak m., bujda ż.

Wiktionary


bujanka

owad z rodziny muchówek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bujanka – ogólne określenie muchówki z rodziny bujankowatych oraz człon rodzajowy polskich nazw zwyczajowych niektórych gatunków z plemienia Bombyliini:
    • bujanka czarna (Bombylella atra)
    • bujanka kędzierzawa (Anastoechus nitidulus)
    • bujanka plamoskrzydła (Bombylius discolor)
    • bujanka puszysta (Bombylius posticus)
    • bujanka mniejsza (Bombylius minor)
    • bujanka śmigłówka (Systoechus ctenopterus)
    • bujanka średnia (Bombylius medius)
    • bujanka większa (Bombylius major)

Wikipedia


bujankowate

o cechach bujankowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl

Bujankowate (Bombyliidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek licząca około 3000 gatunków. Owady z tej rodziny mają od 1 do 25 mm długości, krępe, pokryte włoskami ciało. Imagines żywią się nektarem pobieranym za pomocą ssawki, larwy są pasożytami innych owadów.

Wikipedia


bujankowaty

o cechach bujankowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl


bujankowiec

fruczak bujankowiec - motyl z rodziny zawisakowatych


SJP.pl


bujanowski

nazwisko


SJP.pl


bujarski

nazwisko


SJP.pl


bujas

nazwisko


SJP.pl


bujawka

bujak, kiwak;
1. wiszący fotel do bujania;
2. sprężyna z siedziskiem, na której można się huśtać


SJP.pl


bujać

1. kołysać, huśtać (się)
2. o roślinach: rosnąć
3. latać, unosić się w powietrzu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) kołysać, huśtać

 (1.2) unosić się w powietrzu

 (1.3) korzystać ze swobody, biegać swobodnie

 (1.4) bujnie wysoko rosnąć

 (1.5) slang. oszukiwać, opowiadać niestworzone historie

 (1.6) gwara. więz. oszukiwać

czasownik zwrotny niedokonany bujać się

 (2.1) poruszać się w tył i w przód

 (2.2) pot. podkochiwać się

 (2.3) slang. iść, odchodzić, pot. spadać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgasił światło, położył się i patrząc na firanki, którymi bujał wiatr wpadający przez otwarte okno, zasnął jak kamień.

 (1.3) (…) jeździec stracił równowagę, pochylił się i upadł, a wolny rumak bujał już daleko po polu.

 (2.1) Dziecko buja się na huśtawce.

 (2.2) Adam buja się w Agnieszce od podstawówki.

 (2.3) Bujaj się! – nie pożyczę ci pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbujät͡ɕ, AS: bui ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bujanie n., bujak m.

 czas. zabujać, wybujać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołysać, huśtać

 (1.2) fruwać, latać

 (1.5) kłamać

Wiktionary


bujda

fałsz, przekręt, coś mało sensownego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś zmyślonego, nieprawdziwego; bajka, kłamstwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bujda – pot. kłamstwo
  • Bujda – wieś w Rosji
  • Bujda – album Sanah
  • Bujda – singel Sanah

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbujda, AS: bui ̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bujanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmyślenie, bzdura, blaga; gw. Górny Śląsk bera

Wiktionary


bujnicki

nazwisko


SJP.pl


bujnie

przysłówek

 (1.1) w sposób bujny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bujność ż.

 przym. bujny

Wiktionary


bujniej

stopień wyższy od przysłówków: bujnie, bujno


SJP.pl


bujniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bujny


SJP.pl


bujnięcie

rozkołysać, rozhuśtać


SJP.pl


bujnogrzywy

mający bujną grzywę


SJP.pl


bujnokłosy

mający bujne, dorodne kłosy


SJP.pl


bujnowicz

nazwisko


SJP.pl


bujnowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eduard Bujnowski – radziecki wojskowy i kosmonauta
  • Józef Bujnowski – polski poeta, eseista, historyk literatury
  • Kristen Bujnowski – kanadyjska bobsleistka
  • Rafał Bujnowski – polski malarz, grafik
  • Zygmunt Bujnowski – polski malarz

Wikipedia


bujnowłosy

mający bujne włosy


SJP.pl


bujność

→ bujny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bujne; cecha tych, którzy są bujni

Wiktionary

Patrz:

bujny

Powiązane:

 przym. bujny

 przysł. bujnie

Wiktionary


bujny

1. taki, który obficie się rozrasta;
2. taki, który odznacza się rozmachem lub charakteryzuje się niezwykłymi wydarzeniami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który się obficie rozrasta

 (1.2) z rozmachem

 (1.3) stpol. zuchwały

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bujny – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
  • Bujny – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Sokoły

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogromny podwójny krzyż na złotym łańcuchu kołysał się obiecująco między jej bujnymi, doskonale krągłymi piersiami, które niemal wyskakiwały z mocno wyciętego dekoltu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbujnɨ, AS: bui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bujność ż., bujnia ż.

 przysł. bujnie, bujno

 czas. bujnieć

Wiktionary


bujnąć

rozkołysać, rozhuśtać


SJP.pl


bujok

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gustaw Bujok (1937–2017) – polski skoczek narciarski i kombinator norweski
  • Tomasz Bujok – polski duchowny luterański, radca duchowny Rady Synodalnej
  • Tomasz Bujok (ur. 1978) – polski samorządowiec, strażak-ochotnik i luterański działacz kościelny

Wikipedia


bujowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wzburzone morze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele baśni przepływa pod checzy niskimi powały o burzy nad niezgłębionym bujowiskiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbujɔˈvʲiskɔ, AS: bui ̯ovʹisko

Wiktionary


bujrep

linka łącząca rzuconą na dno kotwicę z bojką wskazującą położenie rzuconej kotwicy; bojrep


SJP.pl


bujumbura

stolica Burundi; Bużumbura


SJP.pl


bujwid

nazwisko


SJP.pl


buk

wysokie drzewo liściaste z rodziny bukowatych, o gładkiej, srebrzystej korze i twardym drewnie, rosnące w lasach strefy umiarkowanej półkuli północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Fagus|L.|ref=tak., drzewo z rodziny bukowatych;

 (1.2) drewno bukowe

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam rośnie stary buk.

 (1.2) Ten obiekt wykonany jest z buku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buk, AS: buk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buczyna ż., bukiew ż.

:: zdrobn. buczek m.

 przym. bukowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. buczyna, bukiew

 (1.2) buczyna

Wiktionary


buka

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od: buk

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buka – wyspa należąca do Papui-Nowej Gwinei
  • Buka – miasto na wyspie Buka
  • Buka – cieśnina oddzielająca wyspę Buka od wyspy Bougainville
  • Buka – miasto we wschodnim Uzbekistanie
  • Buka – wieś w województwie pomorskim
  • Buka – fikcyjna postać z cyklu książek Tove Jansson o Muminkach
  • Buka Entertainment – rosyjska firma zajmująca się produkcją i dystrybucją gier komputerowych
  • Mateusz „Buka” Daniecki – polski raper
  • Buka (zm. 1289) – wezyr Ilchanidów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuka, AS: buka

Wiktionary


bukaciarnia

budynek przystosowany do hodowli bukatów (typ bydła rzeźnego)


SJP.pl


bukal

dawny rodzaj pucharu


SJP.pl


bukalski

nazwisko


SJP.pl


bukan

drzewo lub krzew z rodziny bukowatych; notofagus


SJP.pl

Bukan, buk południowy, notofagus ("Nothofagus" Blume) – rodzaj roślin z monotypowej rodziny bukanowatych ("Nothofagaceae" Kuprian.). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego 35, 36, 38 lub 43 gatunki. Do rodzaju tego należą zarówno drzewa zimozielone, jak i zrzucające liście. Występują one na półkuli południowej i są tam odpowiednikiem buka z półkuli północnej. Drzewa te są ważnym źródłem surowca drzewnego – pod tym względem tylko eukaliptus ma większe znaczenie na półkuli południowej.

Wikipedia


bukanier

1. XVII-wieczny pirat pływający na Morzu Karaibskim;
2. korsarz wynajęty przez rządy Anglii, Francji i Holandii do walki z Hiszpanami w XVII wieku


SJP.pl

Zobacz też: bukanierzy.

Bukanier – członek karaibskiej społeczności piratów, korsarzy i myśliwych, składającej się ze zbiegów pochodzenia angielskiego, francuskiego i holenderskiego, osiedlających się od początku XVII wieku na hiszpańskich Wielkich Antylach.

Wikipedia


bukareszt

stolica Rumunii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Rumunii;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bukareszt stał się Rumunii w tysiąc osiemset sześćdziesiątym drugim roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈkarɛʃt, AS: bukarešt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż.

 przym. bukareszteński, podbukareszteński, bukaresztański, podbukaresztański

Wiktionary


bukaresztanka

mieszkanka Bukaresztu; Bukaresztenka


SJP.pl


bukaresztańczyk

mieszkaniec Bukaresztu; Bukareszteńczyk


SJP.pl


bukaresztański

dotyczący Bukaresztu, związany z Bukaresztem; bukareszteński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Bukareszt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtãj̃sʲci, AS: bukareštãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż., Bukareszt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukareszteński

Wiktionary


bukaresztenka

mieszkanka Bukaresztu; Bukaresztanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bukaresztu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃nka, AS: bukareštẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bukareszt mrz.

:: fm. bukareszteńczyk mos.

 przym. bukareszteński, bukaresztański

Wiktionary


bukareszteńczyk

mieszkaniec Bukaresztu; Bukaresztańczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bukaresztu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: bukareštẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bukareszt mrz.

:: fż. bukaresztenka ż.

 przym. bukareszteński, bukaresztański

Wiktionary


bukareszteński

dotyczący Bukaresztu, związany z Bukaresztem; bukaresztański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Bukaresztu (stolicy Rumunii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W bukareszteńskim zespole do 58. minuty grał polski obrońca Paweł Golański.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃sʲci, AS: bukareštẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż., Bukareszt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukaresztański

Wiktionary


bukat

sztuka bydła rzeźniczego


SJP.pl


bukatowy

związany z bukatem


SJP.pl


bukała

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aniela Bukała – polski polityk, socjolog, posłanka na Sejm
  • Grzegorz Bukała – polski wokalista, kompozytor i autor tekstów
  • Sławomir Bukała – polski artysta plastyk

Wikipedia


buker

osoba zajmująca się wyznaczaniem terminów sesji, występów dla piosenkarzy, modelek itp.; booker


SJP.pl


bukieciarka

kobieta układająca bukiety, ozdoby z kwiatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. ogrod. kobieta układająca wiązanki kwiatów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukiet

:: fm. bukieciarz

 przym. bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florystka

Wiktionary


bukieciarski

przymiotnik od: bukieciarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bukieciarstwem, dotyczący bukieciarstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako materiał bukieciarski wykorzystywane są suche pałki wodne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukieciarstwo n., bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary


bukieciarsko

przysłówek

 (1.1) na sposób bukieciarski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukieciarstwo n., bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

 przym. bukieciarski

Wiktionary


bukieciarstwo

sztuka układania bukietów; zawód bukieciarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ogrod. sztuka układania kwiatów w kompozycje

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre gatunki ziół stosuje się w bukieciarstwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

 przym. bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florystyka

Wiktionary


bukieciarz

osoba zajmująca się układaniem bukietów, ozdób z kwiatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. ogrod. osoba układająca kwiaty w bukiety

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na konkurs bukieciarzy ogrodnictwo dostarczyło kilka tysięcy róż, gerberów i frezji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

:: fż. bukieciarka ż.

 przym. bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary


bukiecik

zdrobnienie od: bukiet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: bukiet

 (1.2) mały bukiet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukietnica ż., bukiet m., bukieciarz m., bukieciarka ż., bukieciarstwo n., bukietowanie n.

 czas. bukietować ndk.

 przym. bukietowy, bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary


bukiel

nazwisko


SJP.pl


bukiet

1. wiązanka kwiatów;
2. aromat wina;
3. ogon sarny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wiązanka, pęk kwiatów;

 (1.2) cechy wina zawarte w jego zapachu i smaku;

 (1.3) łow. ogon sarny

 (1.4) gwara. więz. choroba weneryczna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) uczn. ktoś głupi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bukiet (aromat) – określenie zapachu
  • Bukiet (dekoracja) – dekoracja kwiatowa
  • Bukiet (topologia) – w matematyce, w szczególności w topologii, przestrzeń topologiczna powstała poprzez sklejenie dwóch innych przestrzeni w jednym punkcie
  • bukiet (cytologia) – specyficzna dla profazy I mejozy struktura w której telomery połączone są z błoną jądrową.
  • kwiatowy bukiet jubilerski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podarowałem jej bukiet czerwonych goździków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbucɛt, AS: buḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukietnica ż., bukieciarz mos., bukieciarstwo n., bukiecik mrz., bukieciarka ż.

 przym. bukietowy, bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiązanka

Wiktionary


bukietnica

pasożytnicza roślina z rejonów tropikalnych Azji; raflezja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. bezzieleniowa roślina zielna, wyspecjalizowany endopasożyt roślin

 (1.2) daw. kobieta sprzedająca bukiety

Wiktionary

Bukietnica ("Rafflesia") – rodzaj roślin z rodziny bukietnicowatych. Obejmuje 40 gatunków występujących w południowo-wschodniej Azji – w Tajlandii, Malezji, Filipinach i Indonezji. Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia Sir Thomasa Stamforda Rafflesa – fundatora brytyjskiej kolonii w Singapurze. Bukietnica Arnolda ("Rafflesia arnoldii") znana jest jako roślina o największych kwiatach na Ziemi, przez co stanowi atrakcję dla ekoturystów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bukieciarka ż., bukieciarstwo n., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz.

 przym. bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raflezja

Wiktionary


bukietnicowate

o cechach bukietnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Bukietnicowate ("Rafflesiaceae" Dumort.) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu malpigiowców. Obejmuje trzy rodzaje liczące ok. 20 gatunków, z czego 15 należy do rodzaju bukietnica ("Rafflesia"). Przedstawiciele rodziny występują w Azji południowo-wschodniej – na Półwyspie Indochińskim, na wyspach Sumatra, Jawa i Borneo oraz na Filipinach. Są to bezzieleniowe rośliny zielne będące wyspecjalizowanymi endopasożytami roślin z rodzaju "Tetrastigma" (rodzina winoroślowate "Vitaceae").

Wikipedia


bukietnicowaty

o cechach bukietnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


bukietnicowce

rząd roślin okrytonasiennych z podklasy pieprzowych; Rafflesiales


SJP.pl


bukietnicowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z podklasy pieprzowych


SJP.pl


bukietowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bukietowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bukietowy

 przysł. bukietowo

Wiktionary


bukietowy

przymiotnik od: bukiet


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bukietu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietowość ż.

Wiktionary


bukiew

w botanice: owoce buka; buczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. owoc/owoce buka;

 (1.2) bot. lud. buk pospolity

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z norki wysunęła się mała leśna myszka i pochwyciła leżącą na ziemi bukiew.

 (1.1) Ciszę głuchą tych łowów przerywało ciapanie odyńców, żrących żołędzie i bukiew w oparzeliskach i gozdach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbucɛf, AS: buḱef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buk mrz., buczyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buczyna, orzeszek bukowy, orzeszek buczynowy

 (1.2) buk, buk pospolity, lud. buczyna

Wiktionary


bukiewicz

nazwisko


SJP.pl


buking

booking;
1. działalność polegająca na rezerwowaniu, zamawianiu usług lub towarów;
2. dział hotelu, linii lotniczej itp. zajmujący się przyjmowaniem rezerwacji


SJP.pl


bukingowy

w prawie: umowa bukingowa - pisemna umowa o przewóz ładunku statkiem morskim


SJP.pl


bukinista

człowiek handlujący starymi książkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uliczny sprzedawca starych książek, rycin i gazet, zwłaszcza we Francji;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbucĩˈɲista, AS: buḱĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukinistyka ż.

:: fż. bukinistka ż.

 przym. bukinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antykwariusz uliczny

Wiktionary


bukinistka

→ bukinista


SJP.pl

Patrz:

bukinista

bukinistyczny

→ bukinista


SJP.pl

Patrz:

bukinista

bukkake

praktyka seksualna polegająca na ejakulacji grupy mężczyzn na ciało innej osoby, zazwyczaj na twarz


SJP.pl

Bukkake (jap. ブッカケ) – praktyka seksualna polegająca na ejakulacji przez grupę mężczyzn na leżącą, siedzącą lub klęczącą osobę, zazwyczaj na twarz bądź do ust. Praktyka ta może zawierać elementy seksualnego upokorzenia.

Wikipedia


bukla

rodzaj tkaniny z przędzy pętelkowej; bouclé


SJP.pl


buklowy

→ bukla


SJP.pl

Patrz:

bukla

bukmacher

osoba przyjmująca zakłady; bookmacher, bookmaker (rzadko)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub instytucja, która przyjmuje zakłady

Wiktionary

Bu

Wikipedia


bukmacherka

→ bukmacher


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakłady pieniężne

Wiktionary

Patrz:

bukmacher

bukmacherski

→ bukmacher; bookmacherski


SJP.pl


bukmacherstwo

działalność bukmachera


SJP.pl


bukmanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przyczepa do przewozu koni

Wiktionary


bukoliczny

mający cechy bukoliki (sielanki); idylliczny, sielankowy, sielski, pasterski


SJP.pl


bukolika

utwór poetycki, zwykle o charakterze lirycznym przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego; sielanka; idylla; pastorałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. niewielki utwór liryczno-epiczny nawiązujący do życia pasterzy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utwór ten pominięto w wyborze jego bukolik, opublikowanym po raz pierwszy w 1975.

 (1.1) Rozczytywała się w bukolikach Wergiliusza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bukoliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sielanka, ekloga, idylla, skotopaska

Wiktionary


bukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bukować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukɔˈvãɲɛ, AS: bukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bukować ndk., zabukować dk.

 rzecz. bukowisko n.

Wiktionary


bukowate

rodzina drzew dwuliściennych obejmująca ponad 400 gatunków, występujących w strefie umiarkowanej i tropikalnej


SJP.pl

Bukowate ("Fagaceae" Dumort.) – rodzina roślin z rzędu bukowców, obejmująca około 730–930 gatunków (w zależności od ujęcia systematycznego). Zasięg tych roślin obejmuje obszary pod wpływem klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, ale też Amerykę Środkową po północno-zachodnie krańce Ameryki Południowej oraz Azję Południowo-Wschodnią do Nową Gwineę.

Wikipedia


bukowaty

o cechach bukowatych (rodzina drzew)


SJP.pl


bukować

1. o owcach, łosiach i jeleniach: zaspokajać popęd płciowy;
2. rezerwować miejsce w pociągu, samolocie, hotelu itp. lub potwierdzać zamówienie; bookować


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) pot. rezerwować miejsce w samolocie, pociągu, hotelu itp.

 (1.2) środ. łow. o łosiach, jeleniach i owcach: odbywać okres godów, rui

 (1.3) o owcach: doprowadzać im barany w celach prokreacyjnych

 (1.4) roln. wyciskać nasiona koniczyny z główek lub oddzielać nasiona jęczmienia od wąsów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈkɔvat͡ɕ, AS: bukovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. bukowanie n.

:: czas. zabukować dk.

 (1.2)

:: rzecz. bukowanie n., bukowisko n.

 (1.3)

:: rzecz. bukowanie n., bukownik m., reg. bukowiec

 (1.4)

:: rzecz. bukowanie n., bukownik m., reg. bukowiec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rezerwować, zamawiać

Wiktionary


bukowce

1. kozioróg bukowiec - chrząszcz z rodziny kózkowatych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;
2. przedstawiciel rzędu roślin drzewiastych i krzewiastych, prawie wyłącznie wiatropylnych i jednopiennych


SJP.pl

Bukowce ("Fagales" Engl.) – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad wyróżniany w randze rzędu w różnych systemach klasyfikacyjnych. Rząd roślin drzewiastych i krzewiastych, prawie wyłącznie wiatropylnych i jednopiennych. Do tego rzędu należą drzewa liściaste często dominujące w lasach obu stref umiarkowanych.

Wikipedia


bukowianin

mieszkaniec Bukowiny Tatrzańskiej


SJP.pl


bukowianka

mieszkanka Bukowiny Tatrzańskiej


SJP.pl


bukowiański

przymiotnik od: Bukowina Tatrzańska


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Bukowiny Tatrzańskiej, związany z Bukowiną Tatrzańską, pochodzący z Bukowiny Tatrzańskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dyskusji zostaną zaproszeni radni, a także przedsiębiorcy, zainteresowani inwestycjami na terenie bukowiańskiej gminy.

Wiktionary


bukowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bukowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
  • Bukowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Brzeg Dolny
  • Bukowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Leśna Podlaska
  • Bukowice – gromada
  • Bukowice-Kolonia
  • Bučovice
  • Bukowa, Bukowie, Bukowiec, Bukowina, Bukowno, Bukowo, Bukowskie

Wikipedia


bukowiec

1. kozioróg bukowiec - chrząszcz z rodziny kózkowatych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;
2. przedstawiciel rzędu roślin drzewiastych i krzewiastych, prawie wyłącznie wiatropylnych i jednopiennych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lech Bukowiec
  • Marian Bukowiec
  • Mateusz Bukowiec
  • Paweł Bukowiec
  • Stanisław Bukowiec
  • Bukowiec – część miasta Legionowo
  • Bukowiec – wieś w pow. karkonoskim, w gminie Mysłakowice
  • Bukowiec – część wsi Masłów w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
  • Bukowiec – wieś w pow. brodnickim, w gminie Jabłonowo Pomorskie
  • Bukowiec – wieś w pow. grudziądzkim, w gminie Rogóźno
  • Bukowiec – część wsi Żale w pow. rypińskim, w gminie Brzuze
  • Bukowiec – wieś w pow. świeckim, w gminie Bukowiec

Wikipedia


bukowiecki

przymiotnik od: Bukowiec


SJP.pl


bukowieński

przymiotnik od: Bukowno; bukowiński


SJP.pl


bukowina

przestarzale: las bukowy; buczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. przest. las bukowy (złożony z buków), buczyna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bukowina (kraina historyczna) – kraina historyczna dzieląca się dziś na:
    • Bukowinę północną, zwaną również Bukowiną Ukraińską, leżąca dziś na terytorium Ukrainy
    • Bukowinę południową, zwaną również Bukowiną Rumuńską, leżącą dziś na terytorium Rumunii
  • Księstwo Bukowiny
  • Bukowina – część miasta Ryglice
  • Bukowina – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka
  • Bukowina – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Biszcza
  • Bukowina – część wsi Typin w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tomaszów Lubelski
  • Bukowina – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Trzebiel
  • Bukowina – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Gorzkowice
  • Bukowina – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Bukowina – przysiółek wsi Dąbrowica w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeszcze dalej ku południowi graniczyło Henrykowo z ogromną bukowiną, czyli lasem bukowym.

 (1.1) Biegnę w zielone gąszcze między zielone drzewa, I zna mnie już dąbrowa, i zna mnie bukowina, I bór wysokopienny dla mnie swój cień rozpina, I taka cisza we mnie…

 (1.1) Jechali więc, początkowo przez bukowiny i dąbrowy, potem duktami, wreszcie drogą, wijącą się wśród pagórków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bukowina

Wiktionary


bukowinianin

mieszkaniec Bukowiny (krainy); Bukowińczyk


SJP.pl


bukowinianka

mieszkanka Bukowiny (krainy); Bukowinka


SJP.pl


bukowinka

mieszkanka Bukowiny (krainy); Bukowinianka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bukowinka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
  • Bukowinka – część wsi Hrebenne w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubycza Królewska
  • Bukowinka – część wsi Ochotnica Górna w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna
  • Bukowinka – wieś w rejonie turczańskim (ukr. Буковинка)
  • Bukowinka – szczyt w Paśmie Lubania w Gorcach
  • bukowinka – szczyt w Grupie Oszusa w Beskidzie Zywiecko-Orawskim
  • Bukowinka – szczyt w Grzbiecie Wschodnim Gór Kaczawskich

Wikipedia


bukowisko

1. okres godowy jeleni i łosi; bukowanie;
2. miejsce, gdzie zbierają się łosie w okresie godowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) łow. okres godowy łosi i jeleni;

 (1.2) łow. obszar, na którym odbywa się bukowisko (1.1)

Wiktionary

Bukowisko – okres godowy łosi, a także obszar, na którym przebywają łosie w tym okresie. Gody łosi rozpoczynają się we wrześniu i trwają do połowy października. Byki przebywają kilka dni z jedną klępą, która wykazuje objawy rui, po jej pokryciu odchodzą w poszukiwaniu kolejnej samicy. Byki nie staczają zaciętych walk o samice zwane klępami, nie tworzą również haremów samic, jak ma to miejsce u jeleni. W tym czasie łosie-byki wydają głos zwany stękaniem, buczeniem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbukɔˈvʲiskɔ, AS: bukovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukowanie n.

 czas. bukować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukowanie

Wiktionary


bukowińczyk

mieszkaniec Bukowiny (krainy); Bukowinianin


SJP.pl


bukowiński

1. przymiotnik od: Bukowina (kraina);
2. przymiotnik od: Bukowno; bukowieński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bukowiną, dotyczący Bukowiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bukowina ż.

Wiktionary


bukownianin

mieszkaniec Bukowna (miasta w Polsce)


SJP.pl


bukownianka

mieszkanka Bukowna (miasta w Polsce)


SJP.pl


bukownik

1. młocarnia do koniczyny;
2. baran; tryk


SJP.pl

Bukownik – maszyna rolnicza przeznaczona do wyłuskiwania ziaren koniczyny, prosa i lucerny. Ma cylindryczny kształt. Klepisko wykonane jest ze stalowej siatki. Cepy mają kształt spiralnej listwy.

Wrzucone do cylindra bukownika główki koniczyny cepy przecierają przez sito klepiska. Następnie należy wytarte nasiona oczyścić.

Wikipedia


bukowno

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Zobacz też: Bukowno w innych znaczeniach tej nazwy.

Bukowno (do 1962 "Bukowno-Osiedle") – miasto i gmina miejska w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim.

Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie proszowickim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku. Do 1975 r. miasto administracyjnie należało do województwa krakowskiego, a w latach 1975–1998 do katowickiego. W latach 1977–1991 miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Bukowno[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buˈkɔvnɔ, AS: bukovno

Wiktionary


bukowo

1. jezioro w Polsce;
2. wieś w Polsce położona w woj. zachodniopomorskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bukowo – część miasta Szczecin
  • Bukowo – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Murów
  • Bukowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
  • Bukowo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
  • Bukowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Bukowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice
  • Bukowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
  • Bukowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
  • Bukowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo
  • Bukowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Rymań
  • Bukowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
  • Bukowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa

Wikipedia


bukowogórski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dosł. związany z Górami Bukowymi, dotyczący Gór Bukowych

 (1.2) archeol. związany z kulturą bukowogórską;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Góry Bukowe nmos.

Wiktionary


bukowski

przymiotnik od: Bukowo, Bukowsko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Bukowski – polski polonista
  • Antoni Bukowski – stolnik sanocki
  • Bronisław Bukowski – polski inżynier
  • Charles Bukowski – amerykański pisarz
  • Gejza Bukowski von Stolzenburg – polski geolog-kartograf i paleontolog
  • Henryk Bukowski – powstaniec styczniowy
  • Ignacy Bukowski – fligieladiutant królewski
  • Ignacy Stanisław Bukowski (1904–1984) – pułkownik dyplomowany Wojska Polska, kawaler Virtuti Militari, ofiara represji stalinowskich
  • Jacek Bukowski – polski poeta
  • Jan Bukowski – polski artysta
  • Jan Bukowski – stolnik sanocki
  • Janusz Bukowski – polski aktor teatralny

Wikipedia


bukowsko

przymiotnik od: Bukowo, Bukowsko


SJP.pl

Bukowsko – wieś (w latach 1748–1934 miasto), siedziba gminy Bukowsko w powiecie sanockim województwa podkarpackiego. Ma status sołectwa.

Wieś leży nad potokiem Bukowiec oraz Sanoczek w dorzeczu Sanu, 16 km na południowy zachód od Sanoka, na Pogórzu Bukowskim.

Wikipedia


bukowy

związany z bukiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z buka

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części buka

 (1.3) będący częścią buka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈkɔvɨ, AS: bukovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buk, buczyna, buczek

Wiktionary


bukram

grube płótno introligatorskie


SJP.pl

Bukram – płótno introligatorskie, bawełniane lub lniane, nasączone środkiem klejącym, takim jak pasta ze skrobi pszennej, klejem (takim jak klej PVA) lub piroksyliną, a następnie suszone. Po zwilżeniu lub ogrzaniu można je na nowo ukształtować, aby stworzyć wytrzymałą, twardą tkaninę na okładki książek (do opraw nakładowych, a czasem także bibliotecznych), kapelusze i elementy odzieży.

Wikipedia


bukranion

architektoniczny element dekoracyjny w kształcie głowy lub czaszki byka, używany w sztuce antycznej na fryzach, metopach itp., spotykany również w sztuce renesansowej i klasycystycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) archit. szt. motyw dekoracyjny w formie głowy lub czaszki byka

Wiktionary

Bukranion (βουκράνιον, dosł. „czaszka byka”, z gr. "boús" – byk, "kraníon" – czaszka) – reliefowy motyw dekoracyjny w postaci byczej głowy lub czaszki, najczęściej dodatkowo zdobiony girlandami i wstęgami zawieszonymi na rogach zwierzęcia.

Ze względu na symbolikę byka jako zwierzęcia ofiarnego bukraniony występowały głównie w antycznej architekturze sakralnej, umieszczano je też na obiektach upamiętniających i funeralnych (sarkofagach, ołtarzach, naczyniach).

Wikipedia


buks

przestarzale: panewka, w której obraca się koło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cwaniak

Wiktionary


buksa

1. lina używana do holowania statku
2. przestarzale: buks


SJP.pl

Buksa – staw w Rykach (województwo lubelskie), na Wysoczyznie Żelechowskiej, w obrębie Starego Miasta.

Wikipedia


buksiak

zegarek z mechanizmem bezkamieniowym


SJP.pl


buksiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marian Euzebiusz Buksiński – polski żołnierz oraz pedagog
  • Tadeusz Buksiński – polski filozof

Wikipedia


buksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|buksować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buksować ndk.

Wiktionary


buksować

1. o kołach pojazdu lub maszyn: obracać się w miejscu;
2. w żeglarstwie: holować statek


SJP.pl

czasownik

 (1.1) mot. o kołach: kręcić się w miejscu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈksɔvat͡ɕ, AS: buksovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buksowanie n.

Wiktionary


bukszpan

wiecznie zielony krzew z rodziny bukszpanowatych; rośnie w płd. i środk. Europie, płn. Afryce, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Himalajach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbukʃpãn, AS: bukšpãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukszpanowate nmos., bukszpanowce nmos., bukszpanowate nmos.

 przym. bukszpanowy, bukszpanowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań gryczpan

Wiktionary


bukszpanolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. mający liście jak bukszpan

Wiktionary


bukszpanowate

rodzina drzew i krzewów dwuliściennych o zimnotrwalych liściach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Buxaceae|Dumort.|ref=tak., rodzina roślin z monotypowego rzędu bukszpanowców;

Wiktionary

Bukszpanowate ("Buxaceae") – rodzina roślin z monotypowego rzędu bukszpanowców ("Buxales"). Obejmuje 6 rodzajów z ok. 120 gatunkami, które występują w dużym rozproszeniu na różnych kontynentach, z wyjątkiem Australii i Antarktydy. Centra zróżnicowania to wschodnia Azja (plemię "Sarcococceae") i Ameryka Środkowa (rośnie tam 50 gatunków z rodzaju bukszpan, z czego 30 to endemity Kuby).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Generalnie wśród bukszpanowatych dominują rośliny jednopienne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukszpan mrz., bukszpanowce lm. nmos.

Wiktionary


bukszpanowaty

o cechach bukszpanowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


bukszpanowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Buxales|ref=tak., rząd roślin należący do klasy okrytonasiennych;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Runiankę japońską zaliczamy do bukszpanowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukszpan mrz., bukszpanowate lm. nmos.

Wiktionary


bukszpanowy

przymiotnik od: bukszpan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. dotyczący bukszpanu, bukszpanów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jednej ze ścian i w miejscu widnym wisiał Kościuszko, wyobrażony czarną farbą i otoczony wieńcem z bukszpanowych gałązek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukszpan mrz.

Wiktionary


bukszpir

przedłużenie bukszprytu, przednia nastawa bukszprytu; bomstenga; kliwerbom; dziobak drugi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. zob. bomstenga.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bomstenga, kliwerbom

Wiktionary


bukszpryt

drewniana lub metalowa belka umocowana do dziobnicy żaglowca, służąca do rozpinania lin i żagli; dziobak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

Wiktionary

Bukszpryt (dziobak) – drzewce wystające do przodu z dziobu jednostki żaglowej, wyjątkowo mechanicznej (pancernik Potiomkin). Bukszpryt zorientowany jest poziomo lub lekko wznosząco, najczęściej w linii wzniosu pokładu. Jego wynalezienie datuje się na XV w., a od XVII w. zaczęto go przedłużać stengą (nazywaną bomstengą lub bukszpirem) oraz bramstengą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbukʃprɨt, AS: bukšpryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bukszprytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziobak

Wiktionary


buksztel

1. inaczej: krążyna
2. wieża na kołach lub walcach używana dawniej podczas walk oblężniczych do robienia wyłomów w murach obronnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) konstrukcja wspierająca łukowe sklepienie podczas budowy

 (1.2) daw. oblężnicza wieża na kołach lub walcach

Wiktionary

Buksztel – dawna osada śródleśna obecnie w obrębie Czarnej Białostockiej (województwo podlaskie). Położona przy drodze krajowej numer 19 (ulica Białostocka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbukʃtɛl, AS: bukštel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buksztelunek m.

Wiktionary


buksztelunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) konstrukcja powstała z połączenia kilku buksztelów legarem i łatami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukʃtɛˈlũnɛk, AS: bukštelũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buksztel m.

Wiktionary


buktyrmański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Buktyrmą, dotyczący Buktyrmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buktyrma ż.

Wiktionary


bukwa

inaczej: litera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) litera cyrylicy

 (1.2) litera głagolicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbukfa, AS: bukfa

Wiktionary


bukwałd

Bukwałd ( Groß Buchwalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bukwałd, po jej zniesieniu w gromadzie Jonkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


bukwica

bylina z rodziny wargowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Betonica|L.|ref=tak., rodzaj byliny z rodziny jasnotowatych (wargowych);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bukwica – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych
  • Bukwica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Żukowice
  • Bukwica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Pełczyce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na łące widziałem pełno bukwicy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betonika

Wiktionary


bukówka

1. odmiana jabłoni;
2. motyl z rodziny sówek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bukówka – część miasta Kielce
  • Bukówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Lubawka
  • Bukówka – część wsi Szczawa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Kamienica
  • Bukówka – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
  • Bukówka – osada leśna w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów
  • Bukówka – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów
  • Bukówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów
  • Bukówka – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Środkowych, w Kotlinie Kłodzkiej na Wzgórzach Rogówki
  • Bukówka – wzniesienie we Wzgórzach Tynieckich w Krakowie
  • Bukówka – zbiornik zaporowy w woj. dolnośląskim pow. kamiennogórskim gm. Lubawka
  • Bukówka – rzeka, dopływ Noteci
  • Bukówka – dawna leśniczówka. Tereny, na których była położona, leżą obecnie w okręgu wileńskim, w rejonie solecznickim

Wikipedia


bukłaczek

zdrobnienie od: bukłak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bukłak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukłak m.

Wiktionary


bukłak

naczynie do przechowywania płynów; łagiew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pojemnik kształtu spłaszczonego worka, często ze sznurkiem lub paskiem do zawieszenia, zwykle ze skóry, dawniej z pęcherza zwierzęcego, rzadziej z tkaniny, służący do przechowywania i przenoszenia płynów, najczęściej wody lub alkoholu

Wiktionary

Bukłak (tat. "boklak") – pojemnik wykonany ze skóry w formie zamykanego worka, przeznaczony do przewożenia płynów.

Bukłaki były pierwotnie powszechnie wykorzystywane przez ludy stepowe. W formie niewielkiego pojemnika pełniły funkcję analogiczną do manierki, zapewniając zapas napoju dla podróżnego. Na większą skalę wykorzystywano je również w transporcie handlowym do przewożenia takich towarów jak np. wino czy mleko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ongiś bukłaki były powszechne wśród pasterzy, podróżnych i żołnierzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukłaczek mrz.

 przym. bukłakowaty

Wiktionary


bukłakowaty

przymiotnik

 (1.1) przypominający bukłak, w kształcie bukłaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukłak

Wiktionary


bul

wyraz naśladujący odgłos gotującego się płynu lub zanurzania się kogoś, czegoś w wodzie


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) zob. bul bul.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bul (język afrykanerski.) ==

thumb|bul (1.1)

wymowa.

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-bul.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) zool. byk

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bul (język afrykanerski.) ==

thumb|bul (1.1)

wymowa.

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-bul.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) zool. byk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bul (język afrykanerski.) ==

thumb|bul (1.1)

wymowa.

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-bul.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) zool. byk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


bula

1. metalowa kula do gry w petankę;
2. wybrzuszenie jakiejś powierzchni;
3. w slangu młodzieżowym: wagary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. forma ukształtowania terenu;

 (1.2) sport. element skoczni narciarskiej

 (1.3) sport. kula do petanki;

Wiktionary

Bula ( la boule „kula”) – kula używana do gry w pétanque i w dyscyplinach pokrewnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płaski wierzchołek Buli pod Rysami jest dogodnym lądowiskiem dla śmigłowców TOPR, wykorzystywanym podczas akcji ratunkowych w okolicy.

 (1.2) Jeśli narciarz spada tuż za bulą, oznacza to, że nie odbił się w ogóle albo odbił się zbyt wysoko.

 (1.3) Z geometrycznego punktu widzenia bula do gry w pétanque jest bardziej sferą niż kulą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbula, AS: bula

Wiktionary


bulaj

okrągłe okienko w kajucie statku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. okrągłe okienko w burcie lub w ścianie nadbudówki statku;

 (1.2) gw-pl|Jeleń (powiat tczewski). bombka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) gw-pl|Poznań,Gniezno. lekcew. grubas

Wiktionary

Zobacz też: Bulaj (wieś).

Bulaj (z ang. "bull’s eye" – "oko byka") – rodzaj iluminatora w formie małego okrągłego okienka stosowanego w jednostkach pływających.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zacina się nam bulaj w kajucie i mamy ciągle straszną duchotę.

 (2.1) Czy ja wiem, tyn pierwszy to był taki mały knypek – zawahał się – a drugi wielki jak klofta drewna, znaczy się taki napakowany, bulaj taki…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulaj, AS: bulai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) rzecz. bulaica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Poznań spuchlok, telbuch

Wiktionary


bulak

nazwisko


SJP.pl

Bu

Wikipedia


bulanda

nazwisko


SJP.pl

Bulanda, właśc. Tomasz Chlipała (ur. ok. 1830 w Szczawie, zm. 1912/1913 w Lubomierzu) – polski góral, słynny baca gorczański. Autentyczna postać z drugiej połowy XIX wieku, popularna w kulturze odnoszącej się do Gorców oraz w folklorze zagórzańskim.

Wikipedia


bulanżeryt

minerał, siarczek ołowiu i antymonu


SJP.pl


bulasty

przymiotnik powstały od określenia: skała bulasta, np. wapień bulasty


SJP.pl


bulba

regionalnie: bulwa ziemniaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów,Augustów,Biała Podlaska,Lubaczów,Krosno,Litwa. reg-pl|Kresy południowe. ziemniak

Wiktionary


bulbkil

długa płetwa jachtowa z obciążeniem na końcu


SJP.pl

Bulbkil – stała, smukła płetwa balastowa wystająca głęboko w głąb wody z dna jachtu i obciążona na końcu dużym balastem o charakterystycznym kształcie.

Zadaniem bulbkilu jest zwiększenie stateczności jednostki (poprzez balast), oraz sterowności (poprzez zwiększenie oporu bocznego części podwodnej).

Wikipedia


bulbofylum

Bulbofylum, bulwolist ("Bulbophyllum") – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Należy do niego co najmniej 1884 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych. Są to epifity występujące w strefie równikowej głównie Starego Świata, w mniejszej liczbie rodzajów w Nowym Świecie. Kwiaty są silnie pachnące, czasem odrażająco.

Wikipedia


bulbulator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żart. pot. nieistniejące urządzenie wymyślone na potrzebę absurdalnych dowcipów, mające rzekomo sprawić, że woda bulgoce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez bulbulatora niemożliwa jest poprawna praca cycykatora do nabulgotnicy.

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. bul bul

Wiktionary


bulczak

nazwisko


SJP.pl


buldeneż

ozdobny krzew parkowy, odmiana kaliny koralowej (odmiana "buldeneżów" przestarzała)


SJP.pl


bulder

konkretny problem w odmianie wspinania - bulderingu; określona droga do przejścia (w skałach bądź na panelu), czasem po wyznaczonych chwytach, często ekstremalnych trudności


SJP.pl


buldering

wspinaczka bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych; bouldering


SJP.pl


bulderingowy

związany z bulderingiem


SJP.pl


bulderowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. uprawianie boulderingu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bulderować ndk.

Wiktionary


bulderowiec

osoba wspinająca się bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych; boulderowiec


SJP.pl


bulderowy

przymiotnik od: bulder


SJP.pl


buldog

przedstawiciel rasy psów domowych znanej już w średniowiecznej Anglii; zwierzę o budowie krępej, wys. do 40 cm, waga ok. 24 kg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;

Wiktionary

Buldog (ang. "bulldog") – ogólne określenie rasy psa, przeznaczonej za czasów historycznych do walk z bykami (ang. "bull" – byk) lub innymi zwierzętami, oraz do chwytania i trzymania zwierząt i ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyobraź sobie, czytelniku, buldoga ubranego w strój ludzki, a będziesz miał obraz owego człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuldɔk, AS: buldok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. buldożek m.

 przym. buldogowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cwajnos

Wiktionary


buldogowaty

podobny z wyglądu do buldoga


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) podobny do buldoga, mający cechy buldoga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do okienka podszedł klient o wyglądzie dosyć buldogowatym i wycelował w kasjerkę ogromnego gnata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buldog mzw., buldożek mzw.

Wiktionary


buldozer

dawniej: ruchomy pług na podwoziu gąsienicowym, służący do zgarniania ziemi, piasku, gruzu itp.; buldożer


SJP.pl


buldożek

zdrobnienie od: buldog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: buldog

 (1.2) kynol. mały buldog

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Zdzisław był inżynierem architektem, ale jego życiem całkowicie zawładnęły buldożki francuskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buldog m.

 przym. buldogowaty

Wiktionary


buldożer

spycharka o bardzo dużej mocy, służąca m.in. do niszczenia budynków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. masz. pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buldożerysta m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spychacz, spycharka, spychak; pot. spych

Wiktionary


buldoży

należący do buldoga; charakterystyczny dla buldoga


SJP.pl


bule

1. gra towarzyska z elementami zręcznościowymi, rozgrywana za pomocą metalowych bul na płaskim, nietrawiastym terenie; petanka, petanque, pétanque;
2. rada ustawodawcza w starożytnej Grecji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bula
  • Rada Pięciuset w starożytnej Grecji (gr. Bule – βουλή)
  • bule (określenie)
  • pétanque – najbardziej rozpowszechniona w Polsce dyscyplina sportu z użyciem buli. Bule to często synonim nazwy tej gry.
  • gra prowansalska – gra, z której bezpośrednio wywodzi się petanka.
  • bocce – popularna we Włoszech gra w bule, posiada odmiany volo, raffa i punto
  • boccia – paraolimpijska dyscyplina sportu wywodząca się z bocce
  • bule lyońskie
  • bula (ujednoznacznienie)

Wikipedia


bulenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bulić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bulić

Wiktionary


buleuterion

w starożytnej Grecji: budynek będący miejscem zgromadzeń bule


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. archit. budowla w starożytnej Grecji, miejsce zebrań rady miejskiej;

Wiktionary

Buleuterion (gr. "βουλευτήριον") – budowla w starożytnej Grecji (od VI wieku p.n.e.) oparta na planie prostokąta, poprzedzona dziedzińcem z kolumnowymi gankami oraz portalem wejściowym, w której odbywały się zebrania rady ("bule"). Miał on układ amfiteatralny, a jego dach dwuspadowy opierał się (najczęściej na czterech) kolumnach. Wewnątrz pod trzema ścianami stały ławy dla obradujących, później spiętrzone kamienne siedzenia. Na środku stał ołtarz i zapewne mównica.

Wikipedia


bulgański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bulganem, dotyczący Bulganu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bulgan mrz.

Wiktionary


bulgogi

danie z kuchni koreańskiej, smażona wołowina z warzywami


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) kulin. spoż. koreańskie danie składające się ze smażonej wołowiny z dodatkami;

Wiktionary

Bulgogi ( 불고기) – popularne danie kuchni koreańskiej.

Przyrządzane jest z cienko pokrojonej w paski wołowiny, marynowanej przez minimum 2 godziny w sosie sojowym z dodatkiem czosnku, soli, cukru, oleju sezamowego, cebuli oraz sezamu. Opcjonalnie dodaje się czasami mirin oraz marchew. Tak przyrządzone mięso piecze się następnie na grillu.

Wikipedia


bulgot

1. odgłos, który wydaje lejący się bądź gotujący się płyn;
2. odgłos wydawany przez indyki;
3. w łowiectwie: głos wydawany przez tokującego cietrzewia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dźwięk bąbli powietrza wydostających się na powierzchnię wody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulgotanie n.

 czas. bulgotać

Wiktionary


bulgotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bulgotać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabulgotanie n., bulgot m.

 czas. bulgotać ndk., zabulgotać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gulgotanie

Wiktionary


bulgotać

1. o płynach: wydawać dźwięki towarzyszące przelewaniu się lub gotowaniu;
2. potocznie: mówić coś niezrozumiale; bełkotać;
3. o cietrzewiach: wydawać charakterystyczny głos podczas toków


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabulgotać)

 (1.1) o płynach: wydawać dźwięki przy przelewaniu się lub gotowaniu

 (1.2) pot. mówić coś niezrozumiale niskim głosem

 (1.3) łow. o cietrzewiach: wydawać charakterystyczny głos w czasie toków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bulˈɡɔtat͡ɕ, AS: bulgotać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulgotanie n., zabulgotanie n., bulgot m.

 czas. zabulgotać dk.

Wiktionary


bulgotliwy

wydający dźwięk podobny do bulgotu


SJP.pl


bulgur

rodzaj kaszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

 (1.2) kulin. potrawa z bulguru (1.1)

Wiktionary

Bulgur ( bulgur; ‏برغل‎, "burghul") – rodzaj kaszy z ziaren pszenicy, najczęściej pszenicy twardej, sporządzony z gotowanych i następnie wysuszonych ziaren zboża, często używany w kuchni tureckiej i bliskowschodniej.

Z powodzeniem może zastępować kuskus lub ryż. Przez namoczenie w mleku i pokrycie mąką uzyskuje się z niego tradycyjny turecki kuskus.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tureccy dietetycy twierdzą, że bulgur jest dużo zdrowszy od ryżu.

 (1.2) Mój codzienny obiad to warzywa z rosołku, który zjadły dzieci, i do tego bulgur lub czerwona quinoa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulgurotto n.

 przym. bulgurowy

Wiktionary


buli

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: bulić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulʲi, AS: bulʹi

Wiktionary


bulier

dawniej: bojler


SJP.pl


bulik

punkt na lodowisku, w którym następuje wznowienie gry w meczu hokejowym


SJP.pl


bulikowy

związany z bulikiem


SJP.pl


bulimia

choroba, która objawia się poprzez powtarzające i niekontrolowane spożywanie dużych ilości pokarmu, aż do pojawienia się nudności; wilczy głód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

Wiktionary

Bulimia (żarłoczność psychiczna; βουλῑμια, łac. "būlīmia nervosa") – zaburzenie odżywiania charakteryzujące się napadami objadania się, po których występują zachowania kompensacyjne. Do najczęstszych zachowań należą: wywoływanie wymiotów, głodówki, użycie diuretyków, środków przeczyszczających, wykonywanie lewatyw, nadmierne ćwiczenia fizyczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pierwszy rzut oka symptomy bulimii mogą być niedostrzegalne, chora utrzymuje bowiem prawidłową wagę lub ma nieco nadwagi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈlʲĩmʲja, AS: bulʹĩmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulimik m., bulimiczka ż.

 przym. bulimiczny

 przysł. bulimicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilczy głód

Wiktionary


bulimiczka

kobieta cierpiąca na bulimię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta cierpiąca na bulimię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bulimiczka też żyje pod presją norm. Jedzenie jest dla niej formą słabości i ulegania. Jej choroba jest kompromisem między pragnieniem przyjemności („jedzenie jest takie dobre") a obroną przed nim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulimia ż., bulimik m.

 przym. bulimiczny

 przysł. bulimicznie

Wiktionary


bulimicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób bulimiczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulimiczność ż., bulimia ż., bulimik m., bulimiczka ż.

 przym. bulimiczny

Wiktionary


bulimiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bulimiczne; cecha tych, którzy są bulimiczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bulimiczny

 przysł. bulimicznie

Wiktionary


bulimiczny

→ bulimia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bulimii lub bulimików, właściwy bulimii lub bulimikom

Wiktionary

Patrz:

bulimia

Przykłady

 (1.1) Sam atak bulimiczny może być wynikiem stresu, głodu czy nudy, może również nastąpić o dowolnej porze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulimia ż., bulimiczka ż., bulimik m., bulimiczność ż.

 przysł. bulimicznie

Wiktionary


bulimik

osoba cierpiąca na bulimię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna cierpiący na bulimię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zazwyczaj w wyniku terapii osoba uzależniona od jedzenia jest cyklicznie i bulimikiem, i anorektykiem. Także inne uzależnienia – od jedzenia, ćwiczeń, zakupów lub pracy każą poszukiwać innych przyczyn nałogu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulimia ż.

:: fż. bulimiczka ż.

 przym. bulimiczny

 przysł. bulimicznie

Wiktionary


bulimio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: bulimia

Wiktionary


bulina

rodzaj liny do napinania żagli; odciąg


SJP.pl

Bulina (obciągarka) – lina pomocnicza stosowana w żeglarstwie do dodatkowego napinania żagli w sytuacjach, gdy podstawowe liny napinające pracują pod wyraźnie innym kątem niż powinny w danych warunkach wiatrowych, lub też nie można nimi nadać wymaganego kształtu żaglom.

Wikipedia


bulion

pożywny rosół z mięsa i jarzyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. wywar z mięsa i jarzyn

 (1.2) spoż. koncentrat żywnościowy, służący do przygotowania rosołu

 (1.3) przest. zwisająca ozdoba, drobny frędzel, sznureczek, na ogół złoty lub srebrny; częste obszycie oficerskich epoletów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bulion – esencjonalna zupa w postaci sklarowanego i odtłuszczonego wywaru mięsno-warzywnego;
  • bulion – wywar z kości, mięsa lub warzyw, służący do przygotowania zup, potraw duszonych i in.;
  • bulion – koncentrat wywaru mięsno-warzywnego, służący do przygotowywania zup lub innych potraw.
  • Bouillon
  • bulion pierwotny (hipotetyczna mieszanina, która dała początek życiu na Ziemi)
  • moneta bulionowa (moneta z metali szlachetnych)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbulʲjɔ̃n, AS: bulʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulionizm m., bulionówka ż., bulionik mrz.

 przym. bulionowy

Wiktionary


bulioner

inwestor w monety z metalu szlachetnego bite na cele inwestycyjne


SJP.pl


bulionetka

zamknięty bulion o żelowej konsystencji, zastępujący kostki warzywne


SJP.pl


bulionik

zdrobnienie od: bulion


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bulion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulion m.

Wiktionary


bulionizm

wczesny merkantylizm; doktryna ekonomiczna dostrzegająca źródło bogactwa państwa w nadwyżce zasobów kruszców szlachetnych w kraju, skupiająca się na jak najszybszych sposobach akumulacji kapitału pieniężnego


SJP.pl

Bulionizm – pochodzący od francuskiego słowa "bullion" (złoto lub srebro w sztabach) termin określający wczesny etap merkantylizmu powstałego w Europie XV i XVI w., propagowany w większości krajów europejskich.

Jego główną zasadą było utożsamianie bogactwa z gromadzeniem w kraju szlachetnych kruszców, przede wszystkim złota i srebra. Wierzono, że posiadanie tych kruszców ułatwia rozwój handlu i zwiększa dochody pieniężne państwa, toteż zakazywano ich wywozu poza granice kraju.

Wikipedia


bulionowy

1. → bulion;
2. moneta bulionowa - moneta z metalu szlachetnego bite na cele inwestycyjne; moneta lokacyjna, moneta inwestycyjna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. dotyczący bulionu

 (1.2) numizm. o monetach: bite ze szlachetnego kruszcu na cele inwestycyjne

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. bulion

 (1.2)

:: rzecz. bulionizm

Wiktionary


bulionówka

filiżanka z dwoma uszkami, używana do bulionu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. filiżanka z dwoma uszkami przeznaczona do serwowania zup;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy płyn zacznie zastygać, rozlać go do 6 bulionówek.

 (1.1) Przed podaniem do talerzy lub bulionówek włóż po kilka kluseczek, wlej zupę z krewetkami i warzywami i obficie posyp zieleniną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulion mrz.

Wiktionary


bulić

dużo płacić za coś


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. płacić dużą sumę pieniędzy

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. płacić

Wiktionary

Bulić – wieś w Chorwacji, w żupanii zadarskiej, w mieście Benkovac. W 2011 roku liczyła 147 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bulimy za te usługi ogromne pieniądze!

 (1.2) Wiela musza bulić za tyn heft? → Ile muszę płacić za ten zeszyt?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulʲit͡ɕ, AS: bulʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulenie n.

 czas. wybulić dk., zabulić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słono płacić, wykosztowywać się

Wiktionary


buliński

nazwisko


SJP.pl


bulka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. bańka płynu wydęta powietrzem

 (1.2) rzad. kulka

 (1.3) reg-pl|Kresy. kropla wody

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pęcherzyk, banieczka, bąbelek

 (1.2) kulka, kuleczka

Wiktionary


bulkowo

Bulkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bulkowo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bulkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


bulkowski

→ Bulkowo


SJP.pl

Patrz:

Bulkowo

bulla

1. urzędowe pismo papieskie po łacinie, dotyczące spraw wielkiej wagi,
2. pierwotnie okrągła, metalowa pieczęć, dołączona do ważnych dokumentów, potem dokument opatrzony taką pieczęcią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oficjalny dokument papieski;

 (1.2) hist. okrągła metalowa pieczęć przytwierdzana niegdyś do bulli (1.1)

 (1.3) hist. w starożytnym Rzymie medal noszony na szyi przez dzieci i dorastającą młodzież, także przez triumfatorów, dostojne kobiety;

Wiktionary

Bulla – list lub dokument papieski.

Od XV wieku mianem tym określano ważniejsze dokumenty papieskie, a więc np. decyzje kanonizacyjne i dyspensy. Decyzje o mniejszej wadze zamieszczano w tak zwanym papieskim brewe. Postać bulli przybierają na ogół konstytucje apostolskie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bulle papieskie były w użyciu co najmniej od szóstego stulecia.

 (1.1) Beatyfikacja „drogą zwyczajną” wymaga jednak nadal choćby jednego cudu, a kanonizacja — jednego cudu już po beatyfikacji. Jeśli ów cud zostanie przekonująco poświadczony, papież ogłasza bullę kanonizacyjną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulːa, AS: bu•la

Wiktionary


bullarium

zbiór bulli lub innych podobnych dokumentów


SJP.pl


bullmastiff

[czytaj: bulmastif] bulmastif, bulmastyf, bull mastiff;
1. rasa psów obronnych z grupy dogów;
2. pies tej rasy


SJP.pl


bullock

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alan Bullock
  • Anna Mae Bullock - Tina Turner
  • Jim J. Bullock
  • Louis Bullock
  • Sandra Bullock
  • Seth Bullock
  • William Bullock

Wikipedia


bullshit

[czytaj: BULszit] bulszit; potocznie:
1. kłamstwo, nieprawda;
2. wypowiedź pozbawiona sensu; bzdura


SJP.pl


bullterier

pies obronny o krótkiej sierści białej lub pręgowanej, należący do grupy terierów; bulterier, bullterrier, bull terrier


SJP.pl


bullterierka

[czytaj: bulterierka] samica bullteriera (bulteriera); bulterierka


SJP.pl


bullterrier

pies obronny o krótkiej sierści białej lub pręgowanej, należący do grupy terierów; bullterier, bulterier, bull terrier


SJP.pl


bullying

[czytaj: buling] psychiczne i fizyczne znęcanie się nad uczniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. socjol. powtarzalne zachowania o charakterze agresywnym jednego lub grupy sprawców wobec ofiary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprawcami bullyingu zwykle są osoby impulsywne, dominujące, bez empatii, postrzegające pozytywnie przemoc, łaknące społecznego prestiżu, z wysoką samooceną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulʲi.iŋk, AS: bulʹiiŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemoc rówieśnicza, dręczenie, tyranizowanie, znęcanie się

Wiktionary


bulmastif

bullmastiff, bull mastiff, bulmastyf;
1. rasa psów obronnych z grupy dogów;
2. pies tej rasy


SJP.pl

Bulmastif (oryginalna nazwa "bullmastiff") – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa (typ dogowaty), wyhodowana w XIX wieku w Anglii jako pies stróżujący. Obecnie pełni również funkcję psa-towarzysza. Historycznie był wykorzystywany do tropienia i obezwładniania kłusowników.

Wikipedia


bulmastyf

bullmastiff, bull mastiff, bulmastif;
1. rasa psów obronnych z grupy dogów;
2. pies tej rasy


SJP.pl


bulo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: bula

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bulo – miejscowość
  • Bulo Bulo – miasto
  • Bulo Hawo – miasto
  • Bulo – franko-prowansalska nazwa miasta Bulle
  • Bulo – miejscowość
  • Jorgo Bulo – albański filolog
  • Shuru Bulo – etiopska lekkoatletka
  • Bulo – belgijski producent mebli
  • Bullo
  • Bulow

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbulɔ, AS: bulo

Wiktionary


bulodrom

plac lub boisko przeznaczone do gry w bule


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. urb. placyk albo ich kompleks do gry, w której wykorzystuje się bule, np. w petankę, bocce lub w grę prowansalską;

Wiktionary

Bulodrom (fr. "boulodrome") – boisko lub zespół boisk do gry w pétanque, grę prowansalską lub w inne gry związane z bulami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra jest niby spokojna, ale na bulodromie wybuchają często kłótnie o dokładność pomiaru.

Wiktionary


bulowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Bulowice – wieś sołecka o układzie łańcuchowym, położona wzdłuż drogi krajowej nr 52

biegnącej z Bielska-Białej w kierunku Krakowa, w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Kęty.

Znajduje się na obszarze Pogórza Śląskiego, u podnóży Beskidu Małego, w dolinie potoku Bulówka. Sołectwo Bulowice zajmuje 18,55 km² powierzchni.

Wikipedia


buloński

1. przymiotnik od: Las Buloński (park w Paryżu);
2. koń buloński - rasa zimnokrwistych koni z północnej Francji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Boulogne (współcz. ofic. Boulogne-Billancourt) (miejscowością we Francji)

 (1.2) związany z Boulogne (współcz. ofic. Boulogne-sur-Mer) (miejscowością we Francji)

Wiktionary


bulski

nazwisko


SJP.pl


bulszit

bullshit; potocznie:
1. kłamstwo, nieprawda;
2. wypowiedź pozbawiona sensu; bzdura


SJP.pl


bulterier

pies obronny o krótkiej sierści białej lub pręgowanej, należący do grupy terierów; bullterier, bullterrier, bull terrier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa mocno zbudowanych i umięśnionych psów z grupy terierów;

Wiktionary

Bulterier (ang. bull terrier) – rasa psa, należąca do grupy terierów, i psów wielkoklumpowych (duży nos,klumpa) zaklasyfikowana do terierów w typie bull. Typ wilkowaty. Nie podlega próbom pracy. Należy do grupy 3 FCI.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bulˈtɛrʲjɛr, AS: bulterʹi ̯er

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bulterier angielski

Wiktionary


bulterierka

samica bulteriera (bullteriera); bullterierka


SJP.pl


bulwa

1. silnie zgrubiała, mięsista łodyga podziemna niektórych roślin
2. roślina wieloletnia z rodziny astrowatych; topinambur; słonecznik bulwiasty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zgrubiała część korzenia lub pędu;

 (1.2) białystok. reg-pl|Kresy. ziemniak

 (1.3) bot. pot. słonecznik bulwiasty;

 (1.4) pot. zgrubienie, wypukłość

wykrzyknik

 (2.1) uczn. eufem. kurwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bulwa – zgrubiała część korzenia lub pędu, pełniąca w roślinie funkcję spichrzową
  • bulwa – zgrubiała część trzonu grzybów
  • bulwa, bulwy – słonecznik bulwiasty
  • Bulwa – skała w grupie Rogożowej Skały w miejscowości Przeginia, w województwie małopolskim
  • Agata Bulwa – polska łuczniczka
  • bulwa korzeniowa – zgrubiała część korzenia, pełniąca w roślinie funkcję spichrzową
  • bulwa pędowa – zgrubiała część pędu rośliny, pełniąca funkcję spichrzową

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Batat jest gatunkiem wilca z dużymi bulwami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulva, AS: bulva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulwica ż., bulwiastość ż., bulwowanie n.

:: zdrobn. bulwka ż.

 czas. bulwować ndk.

 przym. bulwowy, bulwiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ziemniak, kartofel

 (1.3) słonecznik bulwiasty, topinambur

 (1.4) guz, zgrubienie, wypukłość

Wiktionary


bulwar

pierwotnie portowe nabrzeże, również wytworna ulica nad brzegiem rzeki, jeziora lub morza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym

 (1.2) obmurowanie zabezpieczające brzeg rzeki lub morza lub ulica nadbrzeżna koło tego obmurowania

 (1.3) hist. element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii

Wiktionary

Bulwar – szeroka, zadrzewiona ulica nad brzegiem rzeki, jeziora lub morza.

Termin używany również na określenie wielkich arterii komunikacyjnych (bulwary paryskie); nazwę Bulwar Peryferyjny Paryża nosi obwodnica miasta.

Dawniej słowo bulwar ( boulevard, z bulwerke „bastion”) oznaczało fortyfikacje w Paryżu, na których pobudowano w XIX wieku w czasie wielkiej przebudowy nowe drogi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Musi Pan skręcić w lewo na bulwarze Montparnasse.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulvar, AS: bulvar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulwarowicz m., bulwarówka ż.

 przym. bulwarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bastion

Wiktionary


bulwarowy

1. przymiotnik od: bulwar;
2. pozbawiony większej wartości, brukowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bulwarem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulwar m., bulwarówka ż.

Wiktionary


bulwarówka

potocznie:
1. sztuka w stylu lekkiej komedii lub farsy;
2. brukowiec, szmatławiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. brukowiec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulwar mrz.

 przym. bulwarowy

Wiktionary


bulwers

potocznie: stan złości, oburzenia; bulwersacja, oburz


SJP.pl


bulwersacja

potocznie: stan złości, oburzenia; bulwers, oburz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. stan złości, oburzenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbulvɛrˈsat͡sʲja, AS: bulversacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bulwersować (się), zbulwersować

 przym. bulwersujący

 przysł. bulwersująco

Wiktionary


bulwersowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bulwersować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bulwersować ndk.

Wiktionary


bulwersować

wzbudzać gwałtowne, nieprzychylne emocje; wzburzać, gorszyć


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) oburzać, poruszać, wywoływać złość, niesmak

czasownik zwrotny niedokonany bulwersować się

 (2.1) oburzać się, odczuwać złość, niesmak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak kilka z nich do dzisiaj bulwersuje opinię publiczną i jest tematem wielu plotkaotek i domysłów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbulvɛrˈsɔvat͡ɕ, AS: bulversovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zbulwersować

 rzecz. bulwersowanie n., bulwersacja

 przym. bulwersujący

 przysł. bulwersująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oburzać, poruszać, podniecać, zdumiewać, zaskakiwać, złościć, wkurzać, szokować, denerwować, irytować

 (2.1) oburzać się, zżymać się, denerwować się, złościć się, wkurzać się, irytować się

Wiktionary


bulwersujący

poruszający, denerwujący, oburzający


SJP.pl


bulwiastość

→ bulwiasty


SJP.pl

Patrz:

bulwiasty

bulwiasty

1. przypominający bulwę;
2. mający bulwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający bulwy, składający się z bulw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulwa ż.

 wykrz. bulwa

Wiktionary


bulwka

1. zdrobnienie od: bulwa;
2. niewielka narośl na łodydze, korzeniu roślin


SJP.pl

Bulwka (łac. "bulbillus", ang. "bulbil") – u roślin cebulkowate rozmnóżki służące do rozmnażania wegetatywnego. Powstają z pąków. Zwykle mają postać niewielkich zgrubień na łodydze, zazwyczaj w kącie liści lub w obrębie rozgałęzień kwiatostanu. Po dojrzeniu bulwki odpadają od rośliny macierzystej i mogą się w sprzyjających warunkach ukorzenić.

Wikipedia


bulwkowaty

przypominający kształtem małą bulwę


SJP.pl


bulwkowy

→ bulwka


SJP.pl

Patrz:

bulwka

bulwocebula

Bu

Wikipedia


bulwowaty

przypominający kształtem bulwę


SJP.pl


bulwowy

przymiotnik od: bulwa


SJP.pl


bulza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. śrpol. torba do podróży zrobiona ze skóry; Gloger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy na Moskwę jedziecie, miejcie te potrzeby: namiot, pancerz, tarcz, drzewce, w bulzach sery, chleby.

Wiktionary


bum

nagły wzrost koniunktury, szybki, ale nietrwały rozkwit życia gospodarczego; boom


SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

 (1.1) dźwięk. odgłos uderzenia, upadku, wybuchu

Wiktionary

Bum – rosyjski zespół muzyczny grający dance, disco i pop. Składa się z trójki wykonawców.

Wylansował utwór "Kanikuły" (ros. "Каникулы"), który został hitem lata 2007 w wielu krajach Europy, w tym również i w Polsce. Decyzją słuchaczy radia Eska piosenka zajęła ósme miejsce w zestawieniu "Gorąca 100 radia Eska". Utwór doczekał się również licznych przeróbek w wykonaniu m.in. Boys, Mega Dance, Code Red, Cliver oraz C-Bool.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiatr przewrócił to drzewo zeszłej nocy. Bum! Śmiertelnie mnie przestraszył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũm, AS: bũm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) porask.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bang

* bułgarski: (1.1) бум

źródła.

== bum (język angielski.) ==

wymowa.

 audioCA|En-ca-bum.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-bum.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bum.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) pot. tyłek

 (1.2) pot. włóczęga, próżniak, menel, tramp

czasownik

 (2.1) pot. włóczyć się, szwendać się

 (2.2) pot. obijać się, próżnować

 (2.3) pot. wyłudzać

przymiotnik

 (3.1) pot. kiepski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 czas. bum around

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) porask.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bang

* bułgarski: (1.1) бум

źródła.

== bum (język angielski.) ==

wymowa.

 audioCA|En-ca-bum.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-bum.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bum.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) pot. tyłek

 (1.2) pot. włóczęga, próżniak, menel, tramp

czasownik

 (2.1) pot. włóczyć się, szwendać się

 (2.2) pot. obijać się, próżnować

 (2.3) pot. wyłudzać

przymiotnik

 (3.1) pot. kiepski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


bum-cyk-cyk

nieokreślony znaczeniowo wykrzyknik, występujący najczęściej w dziecięcych piosenkach i wyliczankach


SJP.pl


buma

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. mot. BMW

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby nie to że mam bumę, to prawdopodobnie bym się nawet mocniej uśmiechnął niż teraz

 (1.1) […] też nie przepadałem za bumami, do czasu aż dane mi było ten sprzęt wypróbować. Żaden przednionapędowy dupowóz nie ma porównania. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbũma, AS: bũma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beemka, bawarka

Wiktionary


bumaga

żartobliwie: papier urzędowy, dokument


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. dokument, pismo urzędowe, papier urzędowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie widział prawdziwej legitymacji, więc nie miał pojęcia, czy ten dokument naprawdę tak wygląda. Stwierdził jednak, że bez większych problemów mógłby wyprodukować taką bumagę ze swoim imieniem i nazwiskiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bumażka ż.

Wiktionary


bumar

nazwisko


SJP.pl


bumażka

zdrobnienie od: bumaga (papier urzędowy, dokument)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. dokument, pismo urzędowe, papier urzędowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyniósł zrolowaną bumażkę i rzucił mi ją na środek biurka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumaga ż.

Wiktionary


bumblerka

potocznie: hulaszczy tryb życia; bomblerka, hulanka, pijatyka


SJP.pl


bumblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bumblować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bumblować ndk.

Wiktionary


bumblować

bomblować, bumlować; potocznie:
1. spędzać czas bezczynnie;
2. spędzać czas na pijatykach i hulankach; hulać, lumpować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przest. hulać zob. bomblować.

 (1.2) pot. leniuchować, próżnować

 (1.3) daw. gw-pl|Galicja, Kresy. włóczyć się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũmˈblɔvat͡ɕ, AS: bũmblovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumblowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. próżnować.

Wiktionary


bumelancki

→ bumelant


SJP.pl

Patrz:

bumelant

bumelanctwo

unikanie pracy; nieróbstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wymigiwanie się od pracy, opuszczając ją bądź zaniedbując poprzez marnowanie na inne rzeczy czasu na nią przeznaczonego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlãnt͡stfɔ, AS: bũmelãnctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelka ż., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

 czas. bumelować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bumelka, lenistwo, leserstwo, leserka, nieróbstwo, nygusostwo, próżniactwo

Wiktionary


bumelant

człowiek unikający pracy, obibok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik zaniedbujący pracę poprzez nieprzychodzenie do niej lub marnowanie czasu w pracy na pozapracowe czynności

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bumelant to dezerter z frontu walki o pokój i silną Polskę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũˈmɛlãnt, AS: bũmelãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n.

:: fż. bumelantka ż.

 czas. bumelować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obibok, wałkoń, próżniak, leń

Wiktionary


bumelantka

→ bumelant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pracownica zaniedbująca pracę poprzez nieprzychodzenie do niej lub marnowanie czasu w pracy na pozapracowe czynności

Wiktionary

Patrz:

bumelant

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlãntka, AS: bũmelãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n.

:: fm. bumelant m.

 czas. bumelować

Wiktionary


bumelka

wymigiwanie się od pracy, lekceważenie obowiązków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. wymigiwanie się od pracy, opuszczając ją bądź zaniedbując poprzez marnowanie na inne rzeczy czasu na nią przeznaczonego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũˈmɛlka, AS: bũmelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelanctwo n., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

 czas. bumelować

Wiktionary


bumelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bumelować.; wymigiwanie się od pracy, opuszczając ją bądź zaniedbując poprzez marnowanie na inne rzeczy czasu na nią przeznaczonego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛlɔˈvãɲɛ, AS: bũmelovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelant m., bumelantka ż.

 czas. bumelować

Wiktionary


bumelować

potocznie: unikać pracy, pracować niedbale


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. wykonywać obowiązki niedbale lub nie wykonywać ich wcale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trochę bumeluje, trochę pracuje na boku nosząc kontenery z rybami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlɔvat͡ɕ, AS: bũmelovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. próżnować.

Wiktionary


bumer

lekceważąco: starsza osoba, która nie nadąża za trendami, technologią lub zmianami społecznymi; boomers, boomer


SJP.pl


bumerang

zakrzywiony kij, który po rzuceniu wraca do rzucającego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

Wiktionary

Bumerang – rodzaj ręcznie miotanego pocisku, stosowanego do polowań lub do walki, obecnie służącego także do rywalizacji i sportowej rozrywki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũˈmɛrãŋk, AS: bũmerãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bumerangowy

Wiktionary


bumerangowy

przymiotnik od: bumerang


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bumerangiem, dotyczący bumerangu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumerang mrz.

Wiktionary


bumlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. spędzanie czasu w sposób bezczynny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bumlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamucenie, bomblowanie, bumelowanie, próżnowanie

Wiktionary


bumlować

bomblować, bumblować; potocznie:
1. spędzać czas bezczynnie;
2. spędzać czas na pijatykach i hulankach; hulać, lumpować


SJP.pl


bums

wykrzyknik wyrażający nagły ruch lub nagłą zmianę sytuacji


SJP.pl


bumsy

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reg. pozn. cukierki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W antrejce na ryczce stały bumsy w tytce.

Wiktionary


bumsztak

w żeglarstwie: dług drąg do manewrowania statkiem na płytkich wodach poprzez odpychanie się od dna


SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „Wspieracz”. Zobacz też: wspieracz – pozycja zawodnika w rugby union.

Bumsztak (wspieracz) – długi, ok. pięciometrowy drąg o grubości ok. 18 cm, z jednej strony zakończony rączką, służący do tzw. „bumsztakowania”, czyli manewrowania statkiem na płytkich wodach poprzez odpychanie się od dna. Wykorzystuje się go również podczas postoju statku, jeździe w górę rzeki przy płytkiej wodzie i odpychania się od brzegu.

Wikipedia


buna

kauczuk syntetyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. krótka rzeka w północnej Albanii i w południowej Czarnogórze, stanowiąca połączenie Jeziora Szkoderskiego z Morzem Adriatyckim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buna – rzeka w Albanii
  • Buna – rzeka w Bośni i Hercegowinie
  • Buna – wieś w Bośni i Hercegowinie
  • Buna – wieś w Papui-Nowej Gwinei
  • Buna – jednostka osadnicza w Teksasie, USA
  • Buna – niemiecki kauczuk syntetyczny
  • Buna-Werke (Buna-Werke GmbH Schkopau) – zlikwidowane zakłady chemiczne zajmujące się produkowaniem polimerowych tworzyw sztucznych w Schkopau
  • Auschwitz III – Monowitz („Buna-Werke”) – podobóz Auschwitz-Birkenau

Wikipedia


bunc

gwarowo: tradycyjny podhalański ser z mleka owczego, o łagodnym smaku; bundz, ser klagany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. bundz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnt͡s, AS: bũnc

Wiktionary


buncik

zdrobnienie od: bunt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: bunt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt mrz.

Wiktionary


bunclok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kamionkowy garnek do kiszenia kapusty, żuru lub ogórków

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamionka

Wiktionary


bunczuczny

dawniej: buńczuczny;
1. zbytnio pewny siebie, zuchwały, pełen werwy; świadczący o takim usposobieniu; czupurny, zawadiacki, zaczepny, junacki;
2. dawniej: związany z buńczukiem


SJP.pl


bund

wierzchnie okrycie męskie, rodzaj długiego płaszcza z grubego sukna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. polit. skrótowa nazwa Powszechnego Żydowskiego Związku Robotniczego na Litwie, w Polsce i Rosji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bund – żydowska partia lewicowa
  • Bund – nadbrzeżna promenada Szanghaju
  • Galicyjski Bund – potoczna nazwa Żydowskiej Partii Socjaldemokratycznej
  • Bund – australijska, żydowska partia polityczna oraz stowarzyszenie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po zakończeniu pierwszej wojny światowej w związku z rozpadem wielonarodowego Imperium Rosyjskiego i powstaniem odrodzonego państwa polskiego, Bund zmuszony był dostosować się do nowej rzeczywistości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnt, AS: bũnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bundowiec m.

 przym. bundowski

Wiktionary


bunda

wierzchnie okrycie męskie, rodzaj długiego płaszcza z grubego sukna


SJP.pl

Bunda – miasto w północnej Tanzanii w regionie Mara, w pobliżu Jeziora Wiktorii.

Wikipedia


bundesliga

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hokej na lodzie
    • Bundesliga mężczyzn – dawna najwyższa niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn
    • 2. Bundesliga mężczyzn – dawna druga niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn
  • Koszykówka
    • Bundesliga mężczyzn – najwyższa niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn
  • Piłka nożna
    • Bundesliga kobiet – najwyższa niemiecka klasa rozgrywkowa kobiet
    • 2. Bundesliga kobiet – druga niemiecka klasa rozgrywkowa kobiet
    • Bundesliga mężczyzn – najwyższa niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn
    • 2. Bundesliga mężczyzn – druga niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn
    • Bundesliga mężczyzn – najwyższa austriacka klasa rozgrywkowa mężczyzn
  • Piłka ręczna

Wikipedia


bundesrat

[czytaj: BUNdesrat];
1. wyższa izba parlamentu w RFN i w obecnych Niemczech;
2. izba wyższa parlamentu Austrii;
3. 1871-1918 organ Rzeszy Niemieckiej reprezentujący rządy krajowe;
4. rząd (Rada Związkowa) Szwajcarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) izba wyższa parlamentu Niemiec;

 (1.2) izba wyższa parlamentu Austrii;

 (1.3) najwyższy organ wykonawczy w Szwajcarii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bundesrat – izba wyższa parlamentu w Austrii
  • Bundesrat – izba wyższa parlamentu w Niemczech
  • Bundesrat – rząd Szwajcarii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũnˈdɛsrat, AS: bũndesrat

Wiktionary


bundestag

[czytaj: BUNdestag] niższa izba parlamentu w RFN i w obecnych Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) polit. sejm federalny, sejm związkowy, izba niższa parlamentu Niemiec;

Wiktionary

Bundestag (pełna nazwa Deutscher Bundestag) – druga obok Bundesratu ("Rady Federalnej") izba parlamentu Niemiec. Jest najwyższym organem konstytucyjnym Republiki Federalnej Niemiec i jedynym organem państwowym wybieranym bezpośrednio przez obywateli. Na płaszczyźnie federalnej jedynie on tworzy prawo, które obowiązuje na obszarze całego państwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas oficjalnej konsultacji w Bundestagu eksperci nalegali na kompromis w sprawie ustawy imigracyjnej.

 (1.1) Z kolei niemiecki Bundestag w 2017 roku uchwalił prawo, według którego kobiety pełniące funkcje publiczne nie mogą nosić burek i nikabów w trakcie wykonywania obowiązków służbowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnˈdɛstak, AS: bũndestak

Wiktionary


bundeswehra

[czytaj: bundeswera] siły zbrojne Niemiec; bundeswera, Bundeswehra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) wojsk. ogólnie niemieckie siły zbrojne;

Wiktionary

Bundeswehra (niem. "Bundeswehr"; wym. "MAF:",) – siły zbrojne Republiki Federalnej Niemiec. Za datę utworzenia Bundeswehry uznaje się 5 maja 1955 roku. Bundeswehra wchodzi w skład sił zbrojnych NATO, uczestniczy więc w NATO-wskich akcjach (np. IFOR, SFOR, potem EUFOR w Bośni i Hercegowinie, KFOR w Kosowie i in.), a także w akcjach humanitarnych ONZ (np. UNOSOM w Somalii).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W końcu zdecydowano się amunicję rozbroić i złomować, gdyż ze względu na parametry i normy bezpieczeństwa nie nadawała się do wykorzystania w Bundeswehrze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bundeswehrowski

Wiktionary


bundeswehrowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bundeswehrą, dotyczący Bundeswehry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bundeswehra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bundeswerowski

Wiktionary


bundeswera

siły zbrojne Niemiec; Bundeswehra, bundeswehra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. Bundeswehra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũndɛzˈvɛra, AS: bũndezvera

Wiktionary


bundeswerka

rodzaj kurtki, model ten pochodzi z Niemczech


SJP.pl


bundowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. polit. członek organizacji Bund

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecność bundowców widoczna była właściwie na terenie całej guberni, najsilniej jednak organizacja działała w sąsiedztwie ośrodka białostockiego, silny punkt znajdował się także w Grajewie, trochę słabszy w Ostrowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bund mrz., bundysta mos., bundystka ż., bundyzm mrz.

 przym. bundowski

Wiktionary


bundowski

→ Bund (partia)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. polit. związany z lewicowym, antysyjonistycznym stronnictwem żydowskim Bund

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bund mrz., bundowiec mos.

Wiktionary


bundz

tradycyjny podhalański ser z mleka owczego, o łagodnym smaku; bunc, ser klagany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj sera z owczego mleka przypominający twaróg;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũnt͡s, AS: bũnc

Wiktionary


bunga-bunga

impreza dla bogatych mężczyzn z udziałem atrakcyjnych kobiet świadczących usługi seksualne; bunga bunga


SJP.pl


bungalow

parterowy budynek mieszkalny z werandami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki

 (1.1) bud. jednokondygnacyjny, podmiejski dom mieszkalny, z werandami;

Wiktionary

Bungalow (hind. "bangla") – jednokondygnacyjny, podmiejski dom mieszkalny, z werandami.

Wykonany najczęściej z drewna, o lekkiej konstrukcji. Budynek typowy dla budownictwa kolonialnego, szczególnie w Indiach i Indonezji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z dumą pokazywał grubym palcem długą listę atrakcji, jakie czekały na gości, którzy mieli szczęście znaleźć miejsce w jego bungalowach.

 (1.1) Idą w stronę bungalowu, przed którym na werandzie buja się w hamaku Eryk.

 (1.1) Tego dnia szczególnie źle się czuł i nawet godziny, które zwykle poświęcał na wędrówkę w głąb puszczy – od jedenastej do trzeciej – po raz pierwszy spędził w bungalowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũŋˈɡalɔf, AS: bũŋgalof

Wiktionary


bungee

[czytaj: bandżi] skakanie z dużej wysokości na długiej, elastycznej linie; lina używana podczas takich skoków; bungie; bandżi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) skok na elastycznej linie;

 (1.2) elastyczna lina do skoków

Wiktionary

Nie mylić z: Bungie.

"Bungee jumping" (skok na "bungee") to skakanie z dużej wysokości na długiej elastycznej linie wykonanej zwykle z około tysiąca gumowych włókien.

Pierwszymi skoczkami byli rdzenni mieszkańcy wysp Pentecost (Nowe Hebrydy) na Pacyfiku. Młodzi mężczyźni skakali z bambusowych wież, zabezpieczeni lianami przywiązanymi do kostek, żeby udowodnić swoją męskość oraz, według wierzeń, zapewnić plemieniu urodzaj.

Wikipedia


bungie

[czytaj: bandżi] skakanie z dużej wysokości na długiej, elastycznej linie; lina używana podczas takich skoków; bungee; bandżi


SJP.pl

Nie mylić z: Bungee.

Bungie – amerykański producent gier komputerowych. Firma została założona w maju 1991 roku przez Alexa Seropiana, do którego później dołączył Jason Jones. Firma, która pierwotnie miała siedzibę w Chicago w stanie Illinois, pierwotnie koncentrowała się na produkowaniu gier na komputery Macintosh i stworzyła dwie odnoszące sukcesy serie gier wideo o nazwie "Marathon" i "Myth".

Wikipedia


bunia

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej kobiecie; bunieczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. pieszcz. lubiana i poważana osoba, zazwyczaj młoda kobieta

 (1.2) slang. mot. BMW

Wiktionary

Bunia – miasto w Demokratycznej Republice Konga, stolica prowincji Ituri, na północ od góry Hoyo i na zachód od Jeziora Alberta.

Miasto stało się teatrem walk pomiędzy grupami etnicznymi Lendu i Hema. W celu zaprowadzenia porządku, do miasta skierowano siły międzynarodowe (Operacja Artemida).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. buńka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) war. buńka

Wiktionary


bunieczek

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej kobiecie; bunia


SJP.pl


bunieczka

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej kobiecie; bunia


SJP.pl


bunikowski

nazwisko


SJP.pl


bunin

nazwisko


SJP.pl


bunio

pieszczotliwie o ukochanym lub atrakcyjnym mężczyźnie; bunieczek


SJP.pl


bunker

rodzaj węgla opałowego przeznaczonego do opalania kotłów okrętowych


SJP.pl

Bunker – miasto w Stanach Zjednoczonych, w południowo-wschodniej części stanu Missouri.

Liczba mieszkańców w 2000 roku wynosiła 427.

Wikipedia


bunkier

1. schron bojowy;
2. więzienna cela piwniczna w hitlerowskich obozach koncentracyjnych;
3. pomieszczenie na statku na paliwo stałe lub płynne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. archit. schron, zwykle żelbetowy

 (1.2) hist. piwniczna cela w hitlerowskich obozach koncentracyjnych

 (1.3) hist. budowla z ziemi, drewna i kamieni stanowiąca schronienie członków UPA

 (1.4) mors. na statku pomieszczenie na paliwo;

 (1.5) mors. paliwo statku na własny użytek (niebędące transportowanym ładunkiem)

 (1.6) sport. na polu golfowym: piaszczysty obszar lub zagłębienie wypełnione piaskiem

 (1.7) zbiornik do krótkiego przechowywania materiałów sypkich lub kruszywa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bunkier (żegluga)
    • (zasobnia) – na statku lub okręcie pomieszczenie z paliwem stałym sąsiadujące z kotłownią
    • woda i paliwo znajdujące się na statku, przeznaczone na własny użytek
  • schron – obiekt fortyfikacyjny typu zakrytego („bunkier” jest nazwą potoczną, nieużywaną w fachowej terminologii fortyfikacyjnej)
  • zbiornik przeznaczony do tymczasowego przechowywania materiałów sypkich
  • piwniczna cela, karcer, w hitlerowskich obozach zagłady
  • Bunkier (The Hole) – film produkcji brytyjskiej w reżyserii Nicka Hamma
  • Bunkier (The Bunker) – film produkcji francusko-amerykańskiej w reżyserii George'a Schaefera
  • Bunkier – francuska seria komiksowa
  • Bunkier (The Divide) – film produkcji amerykańsko-kanadyjsko-niemieckiej w reżyserii Xaviera Gensa
  • Bunkier – polski zespół punkrockowy
  • Bunkier – obszar piaszczysty na polu golfowym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samolot zrzucił bomby na bunkier wroga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbũŋʲcɛr, AS: bũŋʹḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunkrowanie n., bunkrowiec m., bunkierka ż.

 czas. bunkrować ndk., zabunkrować dk.

 przym. bunkrowaty, bunkrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schron

 (1.3) zasobnia

Wiktionary


bunkierka

statek wodny o niewielkim tonażu przystosowany do zaopatrywania innych statków w paliwo; bunkrowiec


SJP.pl

Bunkierka – niewielki zbiornikowiec lub barka zaopatrująca statki (okręty) w paliwo ciekłe, rzadziej wodę kotłową. Wyposażony jest w urządzenia do przeładunku cieczy: pompy, węże o dużych przekrojach na specjalnych wysięgnikach pozwalające na podanie paliwa na jednostkę zaopatrywaną. Swoje zadania realizuje na redzie w portach oraz na pełnym morzu.

Wikipedia


bunkropodobny

podobny do bunkra


SJP.pl


bunkrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mors. dostarczanie na statek paliwa stałego lub płynnego

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bunkrować

 rzecz. bunkier m.

Wiktionary


bunkrowaty

wyglądający jak bunkier


SJP.pl


bunkrować

przyjmować na statek płynne lub stałe paliwo


SJP.pl


bunkrowiec

statek wodny o niewielkim tonażu przystosowany do zaopatrywania innych statków w paliwo; bunkierka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mar. statek zaopatrywyjący w paliwo inne statki;

Wiktionary

Bunkrowiec – portowy statek o niewielkiej pojemności zaopatrujący parowce w paliwo (węgiel kamienny) i wodę kotłową. Zadania swoje wykonywał zazwyczaj na redzie lub w porcie z dala od nabrzeża. Wyposażony był w specjalne urządzenia przeładunkowe dźwigi z chwytakami, taśmociągi. Nazwą tą potem określano i większe jednostki spełniające te same zadania na pełnym morzu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bunkier mrz.

Wiktionary


bunkrownia

pomieszczenie na zasobniki z materiałami sypkimi


SJP.pl


bunkrowy

→ bunkier


SJP.pl

Patrz:

bunkier

bunkrzysko

zgrubienie od: bunkier


SJP.pl


bunraku

japońskie widowiska marionetkowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) teatr lalek wywodzący się z japońskiego teatru epickiego;

Wiktionary

Bunraku (jap. 文楽), używana także pierwotna nazwa ningyō-jōruri (人形浄瑠璃) – japoński teatr lalkowy, w którym narracji i dialogowi towarzyszy akompaniament shamisenu (okazyjnie innych instrumentów, jak np. taiko). Nazwa "bunraku" pojawiła się w XIX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũnˈraku, AS: bũnraku

Wiktionary


bunsch

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alojzy Bunsch (1859-1916) – rzeźbiarz, ojciec Karola i Adama
  • Adam Bunsch (1896-1969) – malarz, dramatopisarz, pedagog, ojciec Alego i Franciszka
  • Karol Bunsch (1898-1987) – pisarz historyczny, publicysta i tłumacz literatury
  • Ali Bunsch, właśc. Alojzy Bunsch (1925-1985) – malarz, grafik, scenograf
  • Franciszek Bunsch (ur. 1926) – malarz i grafik
  • Jacek Bunsch (ur. 1954) – reżyser i dyrektor teatrów, syn Franciszka

Wikipedia


bunsen

[czytaj: bunzen] nazwisko


SJP.pl


bunt

wystąpienie przeciwko władzy; sprzeciw, protest, opór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

 (1.2) sprzeciw, opór, protest

 (1.3) daw. sojusz

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marynarze podnieśli bunt na statku i zażądali powrotu do portu.

 (1.2) Dorastanie to okres buntu przeciwko światu dorosłych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnt, AS: bũnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik m., buntowniczka ż., buntowanie n., zbuntowanie n., podbuntowanie n.

:: zdrobn. buncik m.

 czas. buntować ndk., zbuntować dk.

 przym. buntowniczy, buntowny

 przysł. buntowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) protest, sprzeciw, opór

Wiktionary


buntarski

buntowny; dawniej: buntowniczy;
1. skłonny do buntowania się;
2. będący wyrazem buntu


SJP.pl


buntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|buntować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt m., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik m., buntowniczka ż.

 czas. buntować ndk., zbuntować dk.

 przym. buntowniczy, buntowny

 przysł. buntowniczo

Wiktionary


buntować

sprzeciwiać się czemuś, walczyć o swoje racje


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) zachęcać do buntu

 (1.2) gw-pl|Bukowina. krzyczeć

czasownik zwrotny niedokonany buntować się

 (2.1) przeciwstawiać się czemuś

 (2.2) śrpol. sprzymierzać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnˈtɔvat͡ɕ, AS: bũntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt m., buntownik m., buntowniczka ż., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntowanie n.

 czas. zbuntować dk.

 przym. buntowniczy, buntowny

 przysł. buntowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) powstawać

Wiktionary


buntowniczka

kobieta występująca przeciwko jakiejś władzy, sprzeciwiająca się, stawiająca opór


SJP.pl


buntowniczo

przysłówek

 (1.1) w sposób buntowniczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt m., buntownik m., buntowanie n., buntowniczość ż.

 czas. buntować ndk., zbuntować dk.

 przym. buntowniczy

Wiktionary


buntowniczość

→ buntowniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha lub postawa charakteryzująca się oporem wobec autorytetów, norm społecznych lub tradycji

Wiktionary

Patrz:

buntowniczy

Przykłady

 (1.1) W pewnych sytuacjach buntowniczość prowadzi do zmian społecznych lub przełamywania opresji, a w innych – do chaosu lub destrukcji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buntowanie n., bunt mrz., buntowniczka ż., buntownik mos.

 przym. buntowniczy

 przysł. buntowniczo

 czas. buntować

Wiktionary


buntowniczy

skory do buntu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skłonny do buntu

 (1.2) będący wyrazem buntu, sprzeciwu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Papież ekskomunikował buntowniczego króla i zwolnił jego poddanych ze złożonej mu przysięgi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt mrz., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik mos., buntowniczka ż., buntowanie n.

 czas. buntować ndk.

 przym. buntowny

 przysł. buntowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. buntowny

Wiktionary


buntownik

osoba występująca przeciwko jakiejś władzy, sprzeciwiająca się, stawiająca opór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba buntująca się, uczestnicząca w buncie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okrzyknięto mnie oszczercą, trucicielem, buntownikiem, zdrajcą, łotrem wszelkiego rodzaju i ostatecznie stałem się przestępcą winnym każdej odkrytej zbrodni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt m., buntowanie n.

:: fż. buntowniczka ż.

 czas. buntować ndk., zbuntować dk.

 przym. buntowniczy

 przysł. buntowniczo

Wiktionary


buntowny

buntarski; dawniej: buntowniczy;
1. skłonny do buntowania się;
2. będący wyrazem buntu


SJP.pl


buonarroti

Michelangelo Buonarroti [czytaj: mikelANdżelo błonaroti]:
1. (1475-1564), włoski artysta: rzeźbiarz, malarz, architekt, poeta; Michał Anioł;
2. bratanek Michała Anioła, zwany Młodszym (1568-1646), pisarz włoski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Michał Anioł (wł. Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni) – włoski malarz, rzeźbiarz, poeta i architekt epoki Odrodzenia
  • Filippo Buonarroti – włoski badacz sztuki etruskiej
  • John Buonarotti Papworth – brytyjski architekt
  • Philippe Buonarroti – włoski utopijny socjalista, pisarz i wolnomularz działający we Francji
  • Buonarroti – stacja metra w Mediolanie

Wikipedia


bupirymat

nazwa zwyczajowa fungicydu z grupy pirymidyn


SJP.pl


bupiwakaina

środek znieczulenia miejscowego z grupy amidów


SJP.pl

Bupiwakaina (łac. "Bupivacainum") – organiczny związek chemiczny, środek znieczulenia miejscowego z grupy amidów.

Siła i czas działania są 4x większe niż w przypadku lidokainy. Dodanie adrenaliny niewiele wydłuża czas jego działania. Bupiwakaina stosowana jest we wszystkich rodzajach znieczuleń miejscowych. Maksymalna bezpieczna dawka jednorazowa bez dodatku adrenaliny wynosi 150 mg, a z adrenaliną 300 mg.

Wikipedia


bupropion

organiczny związek chemiczny stosowany jako lek antydepresyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. lek z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C13H18ClNO., stosowany w leczeniu depresji i uzależnienia od nikotyny;

Wiktionary

Bupropion – organiczny związek chemiczny z grupy katynonów. Lek powszechnie stosowany jako atypowy lek przeciwdepresyjny zarówno osobno, jak i w kombinacji do wspomagania leków z grup inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny, jako jedyny lek przeciw depresji sezonowej, a także do redukcji głodu nikotynowego i objawów ADHD, przy czym, jako nieliczny, nie powoduje przyrostu masy ciała ani dysfunkcji seksualnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prof. Michael Fiore z University of Wisconsin twierdzi, że połączenie plasterastrów nikotynowych z zażywaniem bupropionu pomaga ponad połowie nałogowców.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nervosol

Wiktionary


buqsha

[czytaj: buksza] czterdziesta część riala jemeńskiego; bugsha, bugshah


SJP.pl


bur

potocznie: nagana, napomnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bogaty gospodarz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bur – miejscowość
  • Bur – wieś
  • Bur – wieś
  • Bur – luksemburska nazwa lieu-dit Born
  • Bour
  • Buer
  • Burr

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) gw. Górny Śląsk bamber, bauer, gospodorz

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|gospodarz.

źródła.

== bur (język angielski.) ==

thumb|bur (1.1)

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bur.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bur.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) pot. rzep (owoc łopianu lub innej podobnej rośliny)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|gospodarz.

źródła.

== bur (język angielski.) ==

thumb|bur (1.1)

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bur.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bur.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) pot. rzep (owoc łopianu lub innej podobnej rośliny)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) burr

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bamber, bauer, gospodorz

Wiktionary


bura

potocznie: nagana, napomnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ostra uwaga, napomnienie, nagana

forma przymiotnika.

 (2.1) M. ż. lp. od: bury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczyciel dał burę chłopcu za złe zachowanie podczas lekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbura, AS: bura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burka ż.

 czas. burować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nagana, napomnienie, uwaga, wymówki, wyrzuty, łajanie

Wiktionary


buracki

potocznie: mający cechy człowieka niekulturalnego, prymitywnego


SJP.pl


buracko

przysłówek

 (1.1) w sposób prostacki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buractwo n.

Wiktionary


buractwo

potocznie: bycie burakiem (osobą niekulturalną, pochodzącą ze wsi)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pogard. osoby zachowujące się prostacko

 (1.2) pogard. prostackie zachowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wcale nie chodzi o jakichś troglodytów, dresiarzy czy karki. Współczesne buraki są salonowe. Buractwo nie jest zatem postchamskie, lecz raczej postinteligenckie. Współczesne buractwo jest uznawane za nowy rodzaj posłannictwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burak m.

 przym. buracki, buraczany, buraczkowy, burakowaty

 przysł. buracko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiocha, wsiowi, wsioki, buraki, chamstwo

 (1.2) chamstwo, obciach, siara, prostactwo

Wiktionary


buraczak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto deserowe z buraka cukrowego; specjalność kuchni na Lubelszczyźnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burak m., buraczek m.

 przym. buraczany, buraczkowy

Wiktionary


buraczanka

wódka pędzona z buraków


SJP.pl


buraczaność

→ buraczany


SJP.pl

Patrz:

buraczany

buraczany

przymiotnik od: burak; burakowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z burakami, dotyczący buraków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Test wykazał szkodliwość mleka krowiego i cukru buraczanego, ale wynik testu z cukrem trzcinowym był ujemny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burak m., buraczek m., buractwo n., buraczak mrz.

 przym. burakowy, buraczkowy, burakowaty

 przysł. buraczkowo

Wiktionary


buraczarnia

1. magazyn buraków;
2. dział w cukrowni, gdzie odbywa się mycie i czyszczenie buraków


SJP.pl


buraczarz

środowiskowo:
1. hodowca buraków;
2. specjalista w zakresie przetwórstwa buraków


SJP.pl


buraczek

zdrobnienie od: burak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od burak

 (1.2) mały burak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dorzuć do barszczu jeszcze ze dwa buraczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrat͡ʃɛk, AS: buraček

Wiktionary

Powiązane:

 zob. burak.

Wiktionary


buraczewski

nazwisko


SJP.pl


buraczka

zdrobnienie od: burak


SJP.pl


buraczki

potrawa z buraków ćwikłowych; buraki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. dodatek w postaci tartych buraków ćwikłowych

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: buraczek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na obiad były mielone z buraczkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrat͡ʃʲci, AS: buračʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. burak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buraki

Wiktionary


buraczkowaty

w kolorze lub odcieniu buraczkowym


SJP.pl


buraczkowy

związany z buraczkiem


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) ciemny czerwony z fioletowym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogromne biczysko, zdobne w buraczkowe pompony, insygnium fachu furmańskiego, groziło chłopcom zza Jaskuli dotkliwymi plagami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburat͡ʃˈkɔvɨ, AS: buračkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burak m., buraczek m., buractwo n., buraczak mrz.

 przym. buraczany

 przysł. buraczkowo

Wiktionary


buraczysko

pole zasadzone burakami; pole buraczane


SJP.pl


buraczyński

nazwisko


SJP.pl


burak

1. roślina dwuletnia, jadalna
2. korzeń tej rośliny
3. jarzyna z tej rośliny
4. potocznie o kimś bez taktu i kultury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Beta|L.|ref=Beta (Betoideae)., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

 (1.2) bot. roln. ogrod. roślina z rodzaju buraków (1.1)

 (1.3) spoż. kulin. jarzyna z uprawnej odmiany buraka (1.2)

 (1.4) pot. enol. wino owocowe kiepskiej marki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pogard. obraź. człowiek niepotrafiący się odpowiednio zachować, często kompromitujący się, nieobyty, prymitywny, często niedouczony

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Buraki są pracochłonne w uprawie.

 (1.3) Jacek kupił na bazarze buraki i młode ziemniaki na obiad.

 (2.1) Nie gadaj z tym burakiem, i tak nie zrozumie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburak, AS: burak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buraczki nmos., buraki nmos., buraczysko n., buraczarnia ż., buractwo n.

:: zdrobn. buraczek m.

 przym. buraczany, buraczkowy, burakowaty, burakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lud. włóczęga

 (2.1) prymityw, nieogar, cham

Wiktionary


buraki

1. roślina dwuletnia, jadalna
2. korzeń tej rośliny
3. jarzyna z tej rośliny
4. potocznie o kimś bez taktu i kultury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. zob. buraczki.

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: burak

Wiktionary

Zobacz też: zobacz też Buraki (ujednoznacznienie).

Buraki (dodatkowa nazwa w j. litewskim Burokai) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk. Leży nad granicą z Litwą.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buˈraci, AS: buraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. burak.

Wiktionary


burakochwast

chwast występujący w uprawach buraka


SJP.pl


burakowato

→ burakowaty


SJP.pl

Patrz:

burakowaty

burakowaty

1. przypominający bulwę buraka;
2. mający kolor ciemnoczerwony; buraczany;
3. potocznie: odznaczający się w pewnym stopniu prymitywnością i brakiem kultury


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. przypominający burak

 (1.2) chamski, prostacki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Strasznie jest burakowaty, nie mogę się z nim pokazać w towarzystwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buractwo, burak

 przym. buraczany, burakowy

 przysł. burakowato

Wiktionary


burakowiec

ryjosz burakowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


burakowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Burakowski – polski historyk, politolog, publicysta i dyplomata
  • Bolesław Burakowski – polski entomolog
  • Leszek Burakowski – polski urzędnik państwowy i samorządowy
  • Tadeusz Burakowski – polski inżynier

Wikipedia


burakowy

przymiotnik od: burak; buraczany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący buraka (roślin i jadalnych korzeni)

 (1.2) przyrządzony z buraka, z dodatkiem buraka

 (1.3) mający kolor dojrzałego korzenia buraka ćwikłowego; zob. buraczkowy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nastawić wodę z włoszczyzną, wlać rosołu burakowego, włożyć mięso, posolić i gotować szumując.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburaˈkɔvɨ, AS: burakovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burak m., buraczek m.

 przym. buraczany, burakowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) buraczany

Wiktionary


buran

zimny wiatr syberyjski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • buran – zamieć śnieżna z bardzo porywistym wiatrem
  • Buran – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie ługańskim
  • Buran – program rosyjskich wahadłowców
  • Buran 1.01 – pierwszy wahadłowiec programu Buran
  • Buran – księżniczka perska

Wikipedia


buras

1. potocznie: coś burego lub ktoś bury
2. w gwarze środowiskowej: banknot pięćsetzłotowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. pot. dawny banknot pięćsetzłotowy

Wiktionary

Buras – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii Plaquemines, nad Zatoką Meksykańską.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈburas, AS: buras

Wiktionary


burasek

potocznie: bura kotka, zwłaszcza dachowiec o szarobrązowym, pręgowanym umaszczeniu


SJP.pl


buraska

potocznie: bura kotka, zwłaszcza dachowiec o szarobrązowym, pręgowanym umaszczeniu


SJP.pl


burawy

zbliżony do burego, nie do końca bury, prawie bury


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma bury odcień

 (1.2) gw-pl|Spisz,Podhale. brązowawy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bury

 rzecz. bury mos.

Wiktionary


burbank

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burbank – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles
  • Burbank – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Clara
  • Burbank – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
  • Burbank – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wayne
  • Burbank – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Osage
  • Burbank – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Walla Walla
  • Burbank (ang. Burbank Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Kandiyohi

Wikipedia


burberry

[czytaj: BERbery lub BARbery]
1. impregnowana, nieprzemakalna tkanina wełniana;
2. płaszcz z tej tkaniny


SJP.pl

Burberry Group PLC – ekskluzywny brytyjski dom mody, założony w 1856 roku przez Thomasa Burberry’ego, zajmujący się produkcją oraz sprzedażą odzieży, perfum i akcesoriów mody męskiej oraz damskiej.

Charakterystyczny wzór Burberry, jakim jest wielokolorowa kratka (tzw. haymarket check), jest najszerzej kopiowanym znakiem towarowym na świecie.

Wikipedia


burbon

amerykańska whiskey wyrabiana z kukurydzy z dodatkiem słodu żytniego i jęczmienia; bourbon


SJP.pl

Burbon albo bourbon – whiskey amerykańska, produkowana z kukurydzy i innych zbóż (żyto, słodowany jęczmień). Zawartość kukurydzy wynosi min. 51% (najczęściej ok. 70%). Burbon jest leżakowany w świeżych beczkach dębowych, co nadaje mu charakterystyczny smak. Produkowany jest od XVIII wieku.

Wikipedia


burbonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna położona na terenie obecnych departamentów Aller i Cher;

Wiktionary

Burbonia (fr. "Bourbonnais", oks. "Borbonés" lub "Barbonés") – region historyczny położony na terenie obecnych departamentów Allier i Cher. Za stolicę krainy uznaje się miasto Moulins.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Burbon mos., Burbończyk mos., Burbonka ż.

 przym. burboński

Wiktionary


burbonowie

dynastia francuska


SJP.pl

Burbonowie ( Bourbon, Borbón) – dynastia królewska wywodząca się z Francji, boczna linia Kapetyngów.

Przedstawiciele rodu sprawują obecnie władzę w królestwie Hiszpanii i wielkim księstwie Luksemburga, dawniej również we Francji i na terenach dzisiejszych Włoch. Panowanie we Francji przypada na lata 1589–1830, z przerwą w okresie rewolucji francuskiej i napoleońskim. Główna francuska linia Burbonów wygasła, a istnieją dalej młodsze linie – hiszpańska linia Burbonów i Burbonów-Orleańskich.

Wikipedia


burboński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Burbonią, dotyczący Burbonii (krainy we Francji)

 (1.2) związany z Burbonami (dynastią)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burbonia ż.

Wiktionary


burbułka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. etn. kulista grzechotka na trzonku wyrabiana dawniej dla dzieci na pograniczu polsko-białoruskim

 (1.2) gwara. bańka powietrza wypływająca na powierzchnię wody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbul m., barbulowanie n.

 czas. barbulować ndk.

Wiktionary


burchard

imię męskie


SJP.pl

Burchard – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów "burg" znaczącego "ochronę" i "hard" oznaczającego "dzielny".

Burchard imieniny obchodzi 11 października i 14 października.

Wikipedia


burchel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) białystok. pęcherz

Wiktionary


burczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burczak – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Czarna Białostocka
  • Burczak – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Wasilków
  • Burczak – napój
  • Burczak – wieś na Ukrainie, w obwodzie zaporoskim, w rejonie wasylowskim, w hromadzie Mychajliwka

Wikipedia


burczało

plujka burczało - muchówka z rodziny plujkowatych


SJP.pl


burczeć

czasownik przechodni niedokonany (dk. burknąć)

 (1.1) niedokonany od|burknąć.

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) marudzić, zrzędzić

 (2.2) o brzuchu, jelitach: wydawać specyficzny dźwięk

 (2.3) wydawać jednostajny, terkoczący odgłos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burczenie n., burknięcie n., burkot mrz., naburczenie n., oburknięcie n., odburczenie n., odburknięcie n., poburczenie n., wyburczenie n., zaburczenie n., zburczenie n., burkliwość ż.

 czas. burknąć dk., naburczeć dk., oburknąć dk., odburczeć dk., odburknąć dk., poburczeć dk., wyburczeć dk., zaburczeć dk., zburczeć dk.

Wiktionary


burczybas

ludowy instrument muzyczny z Kaszub, rodzaj bębna z grupy membranofonów pocieranych


SJP.pl

Burczybas – ludowy instrument muzyczny z Kaszub; rodzaj bębna z grupy membranofonów pocieranych. Zazwyczaj ma formę drewnianej beczki, w której jedno z den zastąpione jest skórzaną membraną; pośrodku membrany zamocowany jest kosmyk włosia z końskiego ogona. Dawniej wykorzystywany do celów obrzędowych (np. do wypędzania złych mocy), podczas adwentu, noworocznego kolędowania, świąt Bożego Narodzenia,

Wikipedia


burczyk

nazwisko


SJP.pl


burczymucha

żartobliwie: gderliwy, zrzędliwy mężczyzna; zrzęda, maruda


SJP.pl


burczyński

nazwisko


SJP.pl


burda

1. kłótnia, awantura, bijatyka;
2. dawniej: turniej rycerski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) głośna, wulgarna awantura, często z bijatyką

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burda – przełęcz Łańcucha Rudaw Słowackich, w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich na Słowacji
  • Burda – wieś w Rumunii, w okręgu Bihor
  • Burda – niemiecki koncern medialny
    • Burda Communications
    • Burda Praha
  • Burda – czasopismo modowe
  • Aenne Burda – niemiecka wydawczyni i przedsiębiorca medialny
  • Andrzej Burda – polski prawnik
  • Henri Burda – francuski piłkarz
  • Hubert Burda – niemiecki przedsiębiorca medialny i miliarder
  • Lubow Burda – radziecka gimnastyczka
  • Mieczysław Burda – polski hokeista

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młodzi bisurmanili się, urządzali psie figle, starsi pili alkohol, urządzali burdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburda, AS: burda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, chryja, draka, granda

Wiktionary


burdalon

dawniej: złote obramowanie, galon


SJP.pl


burdegalski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. związany z Burdegalą, dotyczący Burdegali (współcz. Bordeaux)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burdegala ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. bordoski

Wiktionary


burdel

1. wulgarnie: dom publiczny;
2. potocznie: miejsce, w którym panuje bałagan, nieporządek;
3. przenośnie: bałagan, nieporządek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) posp. dom publiczny

 (1.2) posp. grub. brak porządku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • burdel – potoczne określenie domu publicznego
  • burdel – określenie niektórych polan górskich w Karpatach
  • Burdel – osiedle na Olczy w Zakopanem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym burdelu są najtańsze dziwki.

 (1.2) Masz posprzątać ten burdel w swoim pokoju!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburdɛl, AS: burdel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burdelówka ż.

:: zdrobn. burdelik m.

 przym. burdelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. burdelchata, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo; pot. bajzel; iron. przybytek miłości; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz

 (1.2) bałagan, bajzel, śmietnik, nieporządek

Wiktionary


burdelchata

potocznie: dom publiczny; burdel, burdelówa, burdelówka, bajzel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburdɛlˈxata, AS: burdelχata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. burdel, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo; pot. bajzel; iron. przybytek miłości; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz

Wiktionary


burdelik

zdrobnienie od: burdel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od burdel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burdel m.

Wiktionary


burdelmama

kobieta prowadząca dom publiczny; bajzelmama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posp. właścicielka lub szefowa burdelu, domu publicznego

 (1.2) grub. uczn. wychowawczynifakt.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Burdelmama jest chora, więc wracamy do domu wcześniej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajzelmama, rajfurka, kuplerka

Wiktionary


burdelowy

→ burdel (dom publiczny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący burdelu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burdel mrz.

Wiktionary


burdeltata

bajzeltata;
1. alfons, sutener, stręczyciel;
2. właściciel domu publicznego


SJP.pl


burdelówa

zgrubienie od: burdelówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburdɛˈluva, AS: burdeluva

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


burdelówka

środowiskowo:
1. prostytutka z domu publicznego;
2. dom publiczny; burdel, burdelówa, burdelchata, bajzel;
3. duża, sztywna czapka o charakterystycznym fasonie z daszkiem;
4. damskie pończochy czarnego koloru;
5. lampa lub żarówka dająca czerwone światło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. lampa lub żarówka dająca czerwone światło

 (1.2) wulg. prostytutka

 (1.3) rodzaj nakrycia głowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Kiedyś nakrycie głowy to był wyróżnik. Kapelusz, cylinder - klasa średnia i wyższa. Czapka „burdelówka” - proletariat (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burdel mrz.

Wiktionary


burderz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. sztylet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburdɛʃ, AS: burdeš

Wiktionary


burdesz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. sztylet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburdɛʃ, AS: burdeš

Wiktionary


burdon

bordun;
1. niski, długo brzmiący dźwięk, towarzyszący głównej melodii;
2. struna instrumentu z gryfem lub piszczałka organowa, na której można uzyskać taki dźwięk


SJP.pl

Zo

Wikipedia


burdonowy

→ burdon


SJP.pl

Patrz:

burdon

burdynek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. pojedynek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈdɨ̃nɛk, AS: burdỹnek

Wiktionary


burdziarz

osoba wszczynająca burdy; awanturnik, prowokator, złośnik


SJP.pl


burdziuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) śrpol. skórzane naczynie średniego rozmiaru, w którym noszono wino lub wodę

Wiktionary


burdziński

nazwisko


SJP.pl


burdzy

nazwisko


SJP.pl


bureja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru;

Wiktionary

Bureja (ros. Бурея) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru. Jest szóstym pod względem długości dopływem Amuru.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. burejski

Wiktionary


burejski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Burei (rzeki w azjatyckiej części Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bureja ż.

Wiktionary


burek

potocznie: kundel, nierasowy pies podwórzowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. nierasowy pies podwórzowy

 (1.2) pogard. przen. człowiek ze wsi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) kulin. rodzaj nadziewanego placekacka popularny w krajach śródziemnomorskich i arabskich jako fast food

Wiktionary

Burek (także jako: "byrek", "börek", "boereg", "piroq") – rodzaj nadziewanego placka wykonanego z ciasta filo bądź yufka, rzadziej z ciasta francuskiego popularny w krajach śródziemnomorskich i arabskich. Nazwa pochodzi od tureckiego czasownika bur-, oznaczającego: "zawijać", "zakręcać". Sposób wyrabiania burka nawiązuje do znanej w starożytnym Rzymie placenty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz burek jest ojcem połowy psów we wsi.

 (2.1) Ile kosztuje burek z mięsem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɛk, AS: burek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burek m., bury mos.

 przym. bury

Wiktionary


burel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. ciężka tkanina z portugalskiej wełny tkanej ręcznie z runa owiec lokalnej rasy hodowanej w Serra da Estrel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baju to kobiecy ludowy kaftan uszyty z burelu.

Wiktionary


bureta

nieregularna przędza jedwabna


SJP.pl

Bureta – gmina w Hiszpanii, w prowincji Saragossa, w Aragonii, o powierzchni 11,91 km². W 2011 roku gmina liczyła 268 mieszkańców.

Wikipedia


buretowy

związany z buretą


SJP.pl


burewicz

nazwisko


SJP.pl


burg

dawniej:
1. zamek warowny;
2. miasto, miasteczko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burg – miejscowość w Austrii, w kraju związkowym Karyntia.
  • Burg – plac w Brugii
  • Burg-Reuland – gmina w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
  • Burg – miejscowość i gmina w regionie Midi-Pireneje, w departamencie Pireneje Wysokie.
  • Burg auf Fehmarn – dzielnica Fehmarn
  • Burg – miasto w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Jerichower Land
    • Burg (b Magdeburg) – stacja kolejowa w Burgu
  • Burg Stargard – miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Mecklenburgische Seenplatte
  • Burg (Spreewald) – gmina w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Spree-Neiße
  • Burg (Spreewald) – wystawa taboru wąskotorowego
  • Burg – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat w powiecie Eifel Bitburg-Prüm
  • Burg (Dithmarschen) – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn w powiecie Dithmarschen

Wikipedia


burgas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Burgas ( Бургас) – miasto w południowo-wschodniej Bułgarii, nad Zatoką Burgaską Morza Czarnego. Jest ośrodkiem administracyjnym obwodu Burgas i gminy Burgas.

Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 210 027 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj przyszła kartka Honoraty z Burgas.

 (1.1) W Burgas stoi pomnik Adama Mickiewicza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. burgaski

Wiktionary


burgaski

przymiotnik od: Burgas (miasto w Bułgarii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Burgas, związany z Burgas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkaliśmy się na burgaskiej plażaaży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgas m.

Wiktionary


burgasyjczyk

mieszkaniec Burgasu


SJP.pl


burgasyjka

mieszkanka Burgasu


SJP.pl


burgać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gruchać (o gołębiach)

Wiktionary


burgenland

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii;

Wiktionary

Burgenland (węg. "Őrvidék", burg.-chorw. "Gradišće") – najbardziej wysunięty na wschód i najmłodszy kraj związkowy Austrii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burˈɡɛ̃nlãnt, AS: burgẽnlãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgenlandczyk mos., Burgenlandka ż.

 przym. burgenlandzki

Wiktionary


burgenlandzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Burgenlandem, dotyczący Burgenlandu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgenland mrz.

Wiktionary


burger

1. płaski kotlet mięsny (rzadziej warzywny lub z mielonej ryby) smażony lub grillowany, podawany w bułce;
2. skrótowo: hamburger


SJP.pl


burgerek

zdrobnienie od: burger


SJP.pl


burgerować

potocznie:
1. przygotowywać lub podawać burgery;
2. jeść burgery


SJP.pl


burgerownia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się burgery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. lokal gastronomiczny, w którym serwuje się głównie hamburgery

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 10 czerwca zamykamy się na zawsze — powiadomili prowadzący burgerownię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burger m.

 przym. burgerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hamburgerownia

Wiktionary


burgerowy

→ burger


SJP.pl

Patrz:

burger

burgess

[czytaj: berDŻYS] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burgess – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Barton
  • Burgess – miejscowość w stanie Karolina Południowa
  • Burgess (ang. Burgess Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Bond
  • Łupki z Burgess – środkowokambryjskie stanowisko paleontologiczne

Wikipedia


burgos

czcionka drukarska dziewięciopunktowa; borgis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poligr. rodzaj czcionki drukarskiej

Wiktionary

Burgos – miasto w północnej Hiszpanii, położone na skraju Mesety Iberyjskiej nad rzeką Arlanzón, w regionie Kastylia i León, ośrodek administracyjny prowincji Burgos. Z liczbą 178 966 mieszkańców jest 37. miastem Hiszpanii i drugim (po Valladolid) miastem regionu Kastylia i León pod względem ludności.

Wikipedia


burgoński

przymiotnik

 (1.1) daw. burgundzki

Wiktionary


burgrabia

1. średniowieczny urzędnik niemiecki sprawujący funkcje wojskowe i sądownicze;
2. w Polsce w XIV w.: zastępca starosty lub kasztelana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. urzędnik wojskowy lub sądowy średniowiecznych Niemiec

 (1.2) hist. zarządca zamku lub zastępca starosty w Polsce;

 (1.3) hist. namiestnik króla w Prusach Królewskich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burgrabia – tytuł w Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego
  • Burgrabia starościński – urząd grodzki w I Rzeczypospolitej
  • Burgrabia ziemski – urząd w I Rzeczypospolitej
  • Burgrabia zamkowy – urząd w I Rzeczypospolitej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burˈɡrabʲja, AS: burgrabʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burgrabina ż., burgrabiostwo n.

 przym. burgrabiowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) murgrabia, burgraf

 (1.2) murgrabia, burgraf

 (1.3) murgrabia, burgraf

Wiktionary


burgrabice

Burgrabice (daw. "Borkowice", Borkendorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Głuchołazy. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na ziemi nyskiej. Położona jest na terenie Przedgórza Paczkowskiego, będącego częścią Przedgórza Sudeckiego. Przepływa przez nią rzeka Mora.

Wikipedia


burgrabina

żona burgrabiego


SJP.pl


burgrabiowski

→ burgrabia; burgrabski


SJP.pl


burgrabski

→ burgrabia; burgrabiowski


SJP.pl


burgraf

inna nazwa burgrabiego (ale odnosząca się tylko do urzędu niemieckiego)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. burgrabia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɡraf, AS: burgraf

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burgrabia, murgrabia

Wiktionary


burgtheater

teatr w Wiedniu


SJP.pl

Burgtheater (tłum. Teatr Zamkowy; początkowo "k.k. Theater nächst der Burg", później do 1920 "k.u.k. Hofburgtheater") – budynek teatru w Wiedniu usytuowany przy Ringu. Został oficjalnie otwarty 14 marca 1741 roku.

Pierwotny gmach, wzniesiony za panowania Marii Teresy, zastąpiono pod koniec XIX wieku istniejącym do dziś budynkiem, w stylu włoskiego renesansu według projektu Karla von Hasenauera i Gottfrieda Sempera.

Wikipedia


burgund

gatunek francuskiego wina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) kulin. gatunek czerwonego albo białego wina stołowego;

 (1.2) kulin. porcja, kieliszek tego wina

 (1.3) mający kolor czerwonego wina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kornelius Burgund
  • Burgundia (region winiarski)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do kolacji podano burgunda.

 (1.2) Wypiłem trzy burgundy i jestem na rauszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɡũnt, AS: burgũnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgundia ż., Burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

 przym. burgundowy, burgundzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) czerwień burgundzka

Wiktionary


burgundczyk

mieszkaniec Burgundii; Burgund (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Burgundii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgundia ż., Burgund mos., burgund mrz./mzw.

:: fż. Burgundka ż.

 przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Burgund

Wiktionary


burgundia

region i kraina historyczna we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Region Burgundii słynie z produkcji win.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈɡũndʲja, AS: burgũndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgund mos., burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

 przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary


burgundia-franche-comté

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. region administracyjny Francji w środkowo-wschodniej części kraju, graniczący ze Szwajcarią;

Wiktionary

Burgundia-Franche-Comté ( Bourgogne-Franche-Comté,) – region administracyjny Francji. Stolicą administracyjną jest Dijon, siedziba rady regionalnej mieści się w Besançon.

Region został powołany z dniem 1 stycznia 2016 w ramach reformy administracyjnej z połączenia regionów: Burgundia i Franche-Comté.

Wikipedia


burgundka

mieszkanka Burgundii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. członkini germańskiego plemięemienia Burgundów;

 (1.2) mieszkanka Burgundii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgundia ż., burgund mrz.

:: fm. Burgundczyk mos., Burgund mos.

 przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary


burgundowy

→ burgund


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor czerwonego wina, wiśni lub bakłażana

Wiktionary

Patrz:

burgund

Powiązane:

 rzecz. Burgundia ż., Burgund m., burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

 przym. burgundzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwień burgundzka

Wiktionary


burgundzki

przymiotnik od: Burgundia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Burgundią lub Burgundczykami, dotyczący Burgundii

 (1.2) hist. związany z Księstwem Burgundii i jego dynastią panującą

 (1.3) hist. w XV wieku, we Francji: związany ze stronnictwem Burgundczyków

 (1.4) hist. związany z germańskim plemięemieniem Burgundów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgundia ż., Burgundczyk mos., Burgundka ż., Burgund mos., burgund mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. burgoński

Wiktionary


buriacja

terytorium autonomiczne w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Buriacja ( Буряад Улас, Республика Бурятия) – republika autonomiczna wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Buriacja wchodzi w skład Dalekowschodniego Okręgu Federalnego, znajduje się w Syberii Wschodniej (Zabajkale). Od południa graniczy z Mongolią, od zachodu z obwodem irkuckim, a od wschodu z Krajem Zabajkalskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Buriacja jest jedną z dwudziestu jeden republik, które tworzą osiemdziesiąt trzy podmioty federalne Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buriacki mrz., Buriat, Buriatka

 przym. buriacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Buriacji

Wiktionary


buriacki

przymiotnik od: Buriat (przedstawiciel ludu mongolskiego)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Buriacją albo Buriatami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język buriacki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buriacja ż., Buriat mos., Buriatka ż.

Wiktionary


buriat

mieszkaniec Buriacji (terytorium autonomicznego w Rosji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Buriacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buriacja ż.

:: fż. Buriatka ż.

 przym. buriacki

Wiktionary


buriatka

mieszkanka Buriacji (terytorium autonomicznego w Rosji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Buriacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buriacja ż.

:: fm. Buriat mos.

 przym. buriacki

Wiktionary


buriewiestnik

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zwiastun burzy (zbliżającej się rewolucji)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʲjɛˈvʲjɛstʲɲik, AS: burʹi ̯evʹi ̯estʹńik

Wiktionary


burito

pikantny naleśnik meksykański; burrito


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. potrawa meksykańska, pszenna tortilla z farszem na bazie fasoli

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • burrito – potrawa
  • Igor Burnyszew – wokalista zespołu Burito

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poproszę dwa burito i coca-colę bez cukru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burrito n.

Wiktionary


burka

długie, obszerne okrycie wierzchnie w formie peleryny z kapturem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odzież. etn. rel. wywodzący się z Afganistanu element stroju noszonego przez niektóre muzułmanki, zasłaniający całą głowę oprócz niewielkiego obszaru wokół oczu (czasem z siatką w tym miejscu) lub całe ciało;

 (1.2) odzież. hist. długie okrycie wierzchnie z grubego, ciemnego sukna lub filcu, mające postać peleryny z kapturem, używane podczas podróży;

 (1.3) odzież. etn. tradycyjna zimowa plisowanyisowana spódnica wykonana z wełny z domieszką lnu

Wiktionary

Burka (arab. برقع, "burquʿ") – rodzaj nieprzezroczystego przykrycia głowy, noszonego dodatkowo oprócz chusty przez muzułmanki przestrzegające purdah oraz niektóre żydówki. Podobnie do nikabu, burka zasłania całą głowę oprócz małego obszaru wokół oczu. Tak zwana pełna burka lub burka afgańska to strój zakrywający całe ciało, w tym również oczy, które są zakryte siatką umożliwiającą widzenie. W czasie rządów talibów w Afganistanie, burka jest obowiązkowym strojem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas rządów talibów w Afganistanie burka była obowiązkowym strojem kobiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburka, AS: burka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bura ż.

Wiktionary


burkatela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. brokat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburkaˈtɛla, AS: burkatela

Wiktionary


burkatów

Burkatów ( "Burkersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica nad Bystrzycą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego. Wieś położona na północnym krańcu Gór Sowich.

Wikipedia


burke

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burke – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
  • Burke – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
  • Burke – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Gregory
  • Burke – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Angelina
  • Burke – miejscowość spisowa w stanie Wirginia, w hrabstwie Fairfax
  • Burke – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane
  • Burke – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Caledonia
  • Burke (Burke Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Little River
  • Burke (Burke Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pipestone
  • Burke (Burke Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
  • Burke (Burke Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail
  • Burke (Burke Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Gregory

Wikipedia


burkiewicz

nazwisko


SJP.pl


burkini

strój kąpielowy okrywający większość ciała, noszony przez muzułmanki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) strój kąpielowy dla kobiet, które nie chcą lub ze względów religijnych nie mogą nadmiernie odsłaniać ciała;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩɲi, AS: burʹḱĩńi

Wiktionary


burkinka

obywatelka Burkina Faso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Burkiny Faso

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩŋka, AS: burʹḱĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burkina Faso ż./n.

:: fm. Burkińczyk mos.

 przym. burkiński

Wiktionary


burkińczyk

obywatel Burkina Faso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Burkiny Faso

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: burʹḱĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burkina Faso ż./n.

:: fż. Burkinka ż.

 przym. burkiński

Wiktionary


burkiński

przymiotnik od: Burkina Faso


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Burkiny Faso, państwa w Afryce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Burkińska flaga jest czerwona, żółta i zielona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩj̃sʲci, AS: burʹḱĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burkińczyk mos., Burkinka ż.

Wiktionary


burkliwość

→ burkliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest burkliwe; cecha tych, którzy są burkliwi

Wiktionary

Patrz:

burkliwy

Powiązane:

 rzecz. burczenie n.

 czas. burczeć ndk.

 przym. burkliwy

 przysł. burkliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małomówność, milczkowatość, milkliwość, mrukliwość, mrukowatość

Wiktionary


burkliwy

odzywający się lub wypowiadany opryskliwie, niezbyt chętnie


SJP.pl


burknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. burczeć)

 (1.1) powiedzieć coś opryskliwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burczenie n., burknięcie n., burkot mrz., naburczenie n., oburknięcie n., odburczenie n., odburknięcie n., poburczenie n., wyburczenie n., zaburczenie n., zburczenie n.

 czas. burczeć ndk., naburczeć dk., oburknąć dk., odburczeć dk., odburknąć dk., poburczeć dk., wyburczeć dk., zaburczeć dk., zburczeć dk.

Wiktionary


burkot

w łowiectwie: odgłos wydawany lotkami przez niektóre ptaki


SJP.pl


burkowy

przymiotnik

 (1.1) stpol. brukowy

 (1.2) stpol. miejski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈkɔvɨ, AS: burkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burek ż./mos./mzw.

Wiktionary


burla

rzadko o burlesce (1. utworze komicznym, w którym ulegają zderzeniu wzniosłość z wulgarnością, wykorzystującym środki karykatury, groteski, parodii, trawestacji;
2. gatunku filmowym o cechach z punktu
1.;
3. krótkim utworze instrumentalnym o żartobliwym charakterze)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burla – gmina w okręgu Suczawa
  • Burla – wieś w okręgu Botoszany, w gminie Unțeni
  • Burla – wieś w okręgu Suczawa, w gminie Burla

Wikipedia


burleska

1. utwór o żartobliwym i satyrycznym charakterze, zwykle operujący mało wyrafinowanym humorem;
2. burleska filmowa - gatunek filmowy o komicznym i satyrycznym charakterze, posługujący się slapstickiem, karykaturą, parodią i trawestacją; film slapstickowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. widowiskowa forma sztuki scenicznej, która łączy w sobie teatr, taniec, kabaret i erotykę

 (1.2) liter. muz. teatr. forma satyryczna wyśmiewająca poważne tematy przez przesadę, parodię, kontrast stylów, łącząc styl wysoki z niskim

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Powiązane:

 przym. burleskowy

Wiktionary


burleskowy

→ burleska


SJP.pl

Patrz:

burleska

burlikowski

nazwisko


SJP.pl


burma

dawniej: Birma (państwo w Azji)


SJP.pl


burmański

kot burmański - rasa kota pochodząca z klasztorów i pałaców starożytnej Burmy; kot burmski


SJP.pl


burmilla

rasa kota; kot azjatycki srebrzysty


SJP.pl

Burmilla – rasa kota z grupy azjatyckiej ("ang. Asian Group"). Nazywany jest również "kotem azjatyckim cieniowanym (srebrzystym)" ("ang. Asian Shaded"). Końcówki włosów kotów tej rasy, ok. 1/8 długości włosa, mają ciemniejsze zabarwienie, powodując złudzenie aureoli dookoła sylwetki.

Wikipedia


burmistrz

najwyższy urzędnik samorządu miejskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) adm. urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

 (1.2) hist. urzędnik, który przewodniczył radzie miejskiej i był przez nią wybierany

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Burmistrz nie uzyskał absolutorium od Rady Miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburmʲisṭʃ, AS: burmʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

:: fż. burmistrzyni ż.

 czas. burmistrzować ndk.

 przym. burmistrzowski

Wiktionary


burmistrzanka

dawniej: córka burmistrza; burmistrzówna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka burmistrza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburmʲiˈsṭʃãnka, AS: burmʹisṭšãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrz m., burmistrzyni ż., burmistrzyna ż., burmistrzowa ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

 przym. burmistrzowski

 czas. burmistrzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burmistrzówna

Wiktionary


burmistrzostwo

urząd, godność burmistrza


SJP.pl


burmistrzowa

żona burmistrza


SJP.pl


burmistrzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pełnienie urzędu burmistrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrz m., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzyni ż., burmistrzostwo n.

 czas. burmistrzować

 przym. burmistrzowski

Wiktionary


burmistrzować

pełnić obowiązki burmistrza


SJP.pl


burmistrzowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub urzędem burmistrza, dotyczący burmistrza

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do burmistrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrz mos., burmistrzyni ż., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

 czas. burmistrzować ndk.

Wiktionary


burmistrzowy

→ burmistrz (dawniej); burmistrzowski


SJP.pl


burmistrzyni

kobieta stojąca na czele władz miasta lub gminy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urzędniczka stojąca na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

:: fm. burmistrz

 czas. burmistrzować ndk.

 przym. burmistrzowski

Wiktionary


burmistrzówna

córka burmistrza; burmistrzanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka burmistrza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na balu pojawiła się też burmistrzówna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrz m., burmistrzyni ż., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

 czas. burmistrzować ndk.

 przym. burmistrzowski

Wiktionary


burmski

kot burmski - rasa kota pochodząca z klasztorów i pałaców starożytnej Burmy; kot burmański


SJP.pl


burmuszyć

potocznie: burmuszyć się - wyrażać swoje niezadowolenie, zły nastrój


SJP.pl


burnat

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arkadiusz Burnat – hokeista
  • Bogusław Burnat – naukowiec, inżynier górnictwa, ratownik górniczy, wynalazca
  • Kazimierz Burnat – poeta, publicysta i dziennikarz
  • Leon Burnat – specjalista i konstruktor obrabiarek, profesor Politechniki Łódzkiej

Wikipedia


burnetko

nazwisko


SJP.pl


burnett

[czytaj: BERnet] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Derek Burnett – irlandzki strzelec, olimpijczyk
  • Frances Hodgson Burnett – pisarka
  • Jamie Burnett
  • Sonny Burnett - pseudonim bohatera serialu Policjanci z Miami
  • Burnett – rzeka w Australii
  • Burnett – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dodge
  • Burnett – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dodge
  • Burnett (ang. Burnett Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Pope
  • Burnett (ang. Burnett Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Antelope
  • Burnett (ang. Burnett Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dodge
  • hrabstwo Burnett (ang. Burnett County) – w stanie Wisconsin
  • Burnett – miejscowość w hrabstwie Somerset (Anglia)

Wikipedia


burniak

nazwisko


SJP.pl


burniszki

Burniszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Wiżajny, nad jeziorem Wiżajny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

W okresie międzywojennym stacjonowała tu strażnica Korpusu Ochrony Pogranicza.

Wikipedia


burnonit

minerał, siarczek ołowiu, miedzi i antymonu; bournonit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. zob. bournonit.

Wiktionary


burnout

[czytaj: bernałt] określenie człowieka, któremu nie zależy na osiągnięciu sukcesu, wyczerpanego i zobojętniałego emocjonalnie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burnout – poczucie braku satysfakcji, zatrzymanie rozwoju zawodowego, uczucie przepracowania i niezadowolenia z wykonywanego zajęcia, które niegdyś sprawiało przyjemność.
  • Burnout – seria gier komputerowych
    • Burnout – gra komputerowa

Wikipedia


burns

[czytaj: bernz] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burns – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Marion
  • Burns – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Harney
  • Burns – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Dickson
  • Burns – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
  • Burns – miejscowość w stanie Wyoming, w hrabstwie Laramie
  • Burns – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie La Crosse
  • Burns (ang. Burns Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Henry
  • Burns (ang. Burns Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Shiawassee
  • Burns (ang. Burns Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Anoka
  • Burns (ang. Burns Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
  • Burns (ang. Burns Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie La Crosse
  • George Burns

Wikipedia


burnus

długie, obszerne okrycie z kapturem, bez rękawów, zwykle z grubej białej wełny, noszone przez Arabów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj długiego, wierzchniego arabskiego okrycia wełnianego, rodzaj rozszerzonej peleryny z kapturem

 (1.2) książk. płaszcz o kroju przypominającym burnus (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okryty był sfatygowanym dziurawym burnusem, który ledwie osłaniał przed słońcem jego zbrązowiałe ciało.

 (1.1) W środku na czele lecieli dwaj Beduini machając jak opętańcy rękoma i burnusami.

 (1.2) Za okrycie zimowe służyły góralom również kurtki zwane „burkami” i „burnusami” , które na przełomie XIX/XX wieku zastąpiły gunie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburnus, AS: burnus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) peleryna

Wiktionary


burnuska

kurtka z kapturem na wzór burnusa


SJP.pl


burnusowy

przymiotnik od: burnus


SJP.pl


burobrązowy

brązowy o odcieniu burym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru brązowego o burym odcieniu

Wiktionary


burofioletowy

fioletowy o odcieniu burym


SJP.pl


burogranatowy

granatowy o odcieniu burym


SJP.pl


buroniebieski

niebieski o odcieniu burym


SJP.pl


buroszary

szary o burym odcieniu; brudnoszary


SJP.pl


burow

1. Karl August von Burow (1809-1874), lekarz niemiecki;
2. woda (albo płyn) Burowa - roztwór zasadowego octanu glinu, substancja wykorzystywana jako lek, m.in. przy robieniu okładów na rany


SJP.pl

Burow – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Mecklenburgische Seenplatte, wchodząca w skład Związku Gmin Treptower Tollensewinkel.

Wikipedia


burowie

nazwisko


SJP.pl

Za

Wikipedia


burozielonobrązowy

zielonobrązowy o burym odcieniu


SJP.pl


burozielony

zielony o odcieniu burym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru zielonego o odcieniu burym

Wiktionary


buroziem

mało żyzny, stepowy rodzaj gleby


SJP.pl


burość

cecha, właściwość przedmiotów mających barwę ciemnoszarą z odcieniem brunatnym


SJP.pl


burpee

[czytaj: BERpi lub BARpi] ćwiczenie polegające na wykonaniu bez przerwy przysiadu, deski, pompki i wyskoku


SJP.pl


burrata

włoski ser z mleka krowiego, wytwarzany z mozzarelli i śmietany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. tradycyjny włoski ser z mleka krowiego lub bawolego, wytwarzany z mozzarelli i śmietany;

Wiktionary

Burrata (wym. burˈrata) – włoski ser z mleka krowiego (czasem z mleka bawolego) wytwarzany z mozzarelli i śmietany, produkt typowy dla regionu Apulii.

Wikipedia


burrito

pikantny naleśnik meksykański; burito


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. potrawa meksykańska, pszenna tortilla z farszem na bazie fasoli;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poproszę dwa burrito i coca-colę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burito n.

Wiktionary


bursa

1. dawniej: internat (zakład zapewniający mieszkanie i wyżywienie młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania);
2. w liturgii katolickiej: płaska torebka na korporał (chustę pod naczynia mszalne);
3. dawniej: giełda;
4. dawniej: woreczek, sakiewka;
5. potocznie: miejsce internowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) internat;

 (1.2) przest. giełda

 (1.3) daw. sakiewka;

 (1.5) daw. gwara. składkowa zabawa zapustna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bursa – miasto w północno-zachodniej Turcji
  • Bursa – prowincja w północno-zachodniej Turcji
  • bursa – placówka zapewniająca opiekę i wychowanie uczniom
  • bursa – góralska zabawa zapustna
  • bursa – przedmiot liturgiczny
  • Andrzej Bursa – polski poeta i prozaik
  • Bursa Ubogich w Krakowie
  • Bursa Jerozolimska w Krakowie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbursa, AS: bursa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursianin

Wiktionary


bursalny

przymiotnik od: bursa


SJP.pl


bursarz

potocznie: mieszkaniec bursy; bursiarz, bursiak, bursista


SJP.pl


bursche

Bursche – rodzina ewangelików polskich, potomkowie tkacza Joachima Gotthelfa Bursche z Oppach w Saksonii, zamieszkałego w Turku.

Wikipedia


bursiak

potocznie: mieszkaniec bursy; bursarz, bursiarz, bursista


SJP.pl


bursianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. uczestnik bursy, zabawy zapustnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursa ż.

Wiktionary


bursiarz

potocznie: mieszkaniec bursy; bursarz, bursiak, bursista


SJP.pl


bursista

potocznie: mieszkaniec bursy; bursarz, bursiarz, bursiak


SJP.pl


bursistka

→ bursista


SJP.pl

Patrz:

bursista

burski

przymiotnik od: Bur


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Burów, związany z Burami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Burski (ok. 1560–1611) – polski logik i filozof
  • Aleksander Burski (1904–1991) – polski tkacz, działacz związkowy i polityk
  • Andrzej Burski (1939–2020) – polski polityk
  • Barbara Burska (ur. 1947) – polska aktorka
  • Bogna Burska (ur. 1974) – polska artystka wizualna
  • Bolesław Burski (1905–1984) – legionista, harcerz, żołnierz AK, członek PPS, pisarz
  • Czesław Burski (1919–1976) – polski rolnik i polityk
  • Jadwiga Burska (1926–2011) – polska psychopedagog i harcerka
  • Janina Burska-Toborowicz (1917–2001) – polska harcerka, sanitariuszka w powstaniu warszawskim
  • Jerzy Burski (1914–1979) – polski polityk
  • Juliusz Burski (1933–1990) – polski reżyser
  • Justyna Burska (1995–2024) – polska pływaczka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Druga wojna burska rozpoczęła się w 1899 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbursʲci, AS: bursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bur m.

Wiktionary


bursowy

→ bursa


SJP.pl

Patrz:

bursa

burst

krótkotrwała, ale niezwykle intensywna kampania reklamowa, mająca bardzo szeroki zasięg; kampania uderzeniowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burst – dzielnica (deelgemeente) gminy Erpe-Mere w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Wschodnia, w okręgu Aalst
  • burst – krótka, efektowna forma reklamowa
  • Burst – szwedzki zespół muzyczny

Wikipedia


burstein

[czytaj: bursztajn] nazwisko


SJP.pl


bursz

student uniwersytetu niemieckiego należący do korporacji studenckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. niemiecki student

 (1.2) daw. gw-pl|Poznań. służący oficerski

Wiktionary

Bursz (niem. "Bursch") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Działdowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burʃ, AS: burš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burszowanie n.

 czas. burszować

 przym. burszowski

Wiktionary


burszenszaft

korporacja studentów niemieckich o charakterze politycznym


SJP.pl


burszostwo

1. ogół burszów, studentów uniwersytetów niemieckich należących do korporacji studenckiej;
2. zawadiacki, beztroski, łobuzerski sposób bycia właściwy burszom


SJP.pl


burszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. prowadzenie hulaszczego życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursz m.

 czas. burszować

 przym. burszowski

Wiktionary


burszowski

charakterystyczny dla bursza; beztroski, zawadiacki, łobuzerski


SJP.pl


bursztyn

kopalna żywica drzew iglastych z trzeciorzędu; jantar, sukcynit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

 (1.2) kolor żółtopomarańczowy, najczęściej spotykana barwa wśród bursztynów (1.1);

Wiktionary

Galeria

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamie kupiłem naszyjnik z ogromnym bursztynem.

 (1.1) W tym doświadczeniu pokażę, jak naelektryzować kawałek bursztynu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburʃtɨ̃n, AS: burštỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyniarstwo n., bursztynnictwo n., bursztyniarnia ż., bursztynnik m., bursztyniarz m., bursztynówka ż., bursztynka ż., bursztynkowate nmos., bursztynian m., Bursztyn m.

:: zdrobn. bursztynek m.

 przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynniczy, bursztynny

 przysł. bursztynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jantar, sukcynit; gw. Górny Śląsk bernsztajn

Wiktionary


bursztynek

drobny ślimak płucodyszny, szkodnik roślin motylkowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: bursztyn

 (1.2) niewielki bursztyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jola znalazła na plażaaży bursztynek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztynnik mos., bursztyn m., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz m., bursztynka ż.

 przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynny

 przysł. bursztynowo

Wiktionary


bursztynian

zjonizowana forma kwasu bursztynowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu bursztynowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inny produkt degradacji poliamin, pirolina, może być dalej metabolizowana do bursztynianu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn mrz., bursztyniarz mos., bursztynnik mos.

 przym. bursztynny, bursztynowy

Wiktionary


bursztynianowy

→ bursztynian


SJP.pl

Patrz:

bursztynian

bursztyniarka

potocznie: kobieta trudniąca się zawodowo poszukiwaniem i zbieraniem bursztynu


SJP.pl


bursztyniarnia

1. zakład produkujący przedmioty z bursztynu;
2. miejsce wydobycia bursztynu; kopalnia bursztynu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce wydobycia bursztynu

 (1.2) warsztat obróbki bursztynu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwóch moich synów pracuje w bursztyniarni przy obróbce bursztynów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztynnik mos., bursztyn mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarz mos., bursztynka ż., bursztynek m.

 przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynny

 przysł. bursztynowo

Wiktionary


bursztyniarski

przymiotnik od: bursztyniarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bursztyniarstwem albo bursztyniarzem, dotyczący bursztyniarstwa lub bursztyniarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztynnictwo n., bursztyniarz mrz., bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztyniarstwo n., bursztynek mrz., bursztyniarnia ż.

 przym. bursztyni, bursztynowy, bursztynny

Wiktionary


bursztyniarstwo

wyrabianie ozdób i przedmiotów z bursztynu; bursztynnictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. rzemiosło związane z obróbką bursztynu

Wiktionary

Bursztyniarstwo (albo "bursztynnictwo") – dział rzemiosła obejmujący wyrabianie ozdób z bursztynu.

Rzemieślnik zajmujący się bursztyniarstwem to bursztynnik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie twój ojciec uczył się bursztyniarstwa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʃtɨ̃ˈɲarstfɔ, AS: burštỹńarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztynnictwo n., bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztynek mrz., bursztyniarnia ż.

 przym. bursztyniarski, bursztynowy, bursztynny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bursztynnictwo

Wiktionary


bursztyniarz

1. osoba zajmująca się wyrabianiem ozdób z bursztynu; bursztynnik;
2. potocznie: osoba trudniąca się zawodowo poszukiwaniem i zbieraniem bursztynu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto zajmuje się poszukiwaniem i wykopywaniem bursztynów z ziemi

 (1.2) zob. bursztynnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈʃtɨ̃ɲaʃ, AS: burštỹńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn m., bursztynek m., bursztyniarstwo n., bursztynnik m., bursztyniarnia ż., bursztynnictwo n., bursztynka ż., bursztynkowate nmos., bursztynian m., Bursztyn m.

 przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynniczy, bursztynny

 przysł. bursztynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bursztynnik

Wiktionary


bursztynka

drobny ślimak płucodyszny, szkodnik roślin motylkowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bursztynka (ptak)
  • Bursztynka (ślimak)

Wikipedia


bursztynkowate

rodzina ślimaków z rzędu trzonkoocznych


SJP.pl

Bursztynkowate (Succineidae) – rodzina wszystkożernych ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych (Stylommatophora), o niemal kosmopolitycznym zasięgu występowania. Charakteryzują się dość dużym ciałem, którego nie mogą w całości ukryć w muszli, oraz obecnością 2 par czułków. Ich muszla ma najczęściej barwę bursztynu, a ciało jest żółtawo-szare lub prawie czarne. Występują w środowiskach bardzo wilgotnych, rzadko w suchych. Wśród przedstawicieli tej rodziny znane są przypadki kanibalizmu.

Wikipedia


bursztynnictwo

wyrabianie ozdób i przedmiotów z bursztynu; bursztyniarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. rzemiosło związane z obróbką bursztynu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie twój wuj uczył się bursztyniarstwa?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztyniarstwo n.

 przym. bursztyniarski, bursztynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bursztyniarstwo

Wiktionary


bursztynniczka

→ bursztynnik


SJP.pl

Patrz:

bursztynnik

bursztynniczy

związany z bursztynem lub jego obróbką


SJP.pl


bursztynnik

osoba zajmująca się wyrabianiem ozdób z bursztynu; bursztyniarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzemieślnik, który obrabia bursztyny;

Wiktionary

Bursztynnik – rzemieślnik zajmujący się bursztyniarstwem, czyli wyrobem przedmiotów z bursztynu. Zawód ten nie występuje w oficjalnym wykazie rzemiosł. Uprawiany był na południowym wybrzeżu Bałtyku już od początków ludzkiego osadnictwa. Osoby zajmujące się obróbką bursztynu powołały Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników, które przyznaje tytuły "Bursztynnika Roku".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burˈʃtɨ̃ɲːik, AS: burštỹ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn m., bursztynek m., bursztyniarstwo n., bursztyniarz m., bursztyniarnia ż., bursztynnictwo n., bursztynówka ż., bursztynka ż., bursztynkowate nmos., bursztynian m., Bursztyn m.

 przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynniczy, bursztynny

 przysł. bursztynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bursztyniarz

Wiktionary


bursztynny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. związany z bursztynem, dotyczący bursztynu

 (1.2) daw. zawierający bursztyn albo wykonany z bursztynu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn mrz., bursztynek mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz mos., bursztynnik mos., bursztyniarka ż., bursztynowość ż., bursztynność ż., bursztyniarskość ż., bursztynian m., bursztynowiec mzw./mrz., bursztynka ż., bursztynkowate nmos.

 przym. bursztynowy, bursztyni, bursztyniarski

 przysł. bursztynowo, bursztyniarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) współcz. bursztynowy

Wiktionary


bursztynodajny

dostarczający bursztynu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowiący bogate źródło bursztynu

Wiktionary


bursztynonośny

obfitujący w bursztyn, dostarczający bursztynu


SJP.pl


bursztynowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Bursztynowicz (ur. 1954) – polska aktorka
  • Jacek Bursztynowicz (ur. 1952) – polski aktor
  • Tadeusz Bursztynowicz (1920–1985) – polski reżyser

Wikipedia


bursztynowiec

drzewo z rodziny oczarowatych o wonnej żywicy używanej do wyrobu perfum i kadzideł; ambrowiec


SJP.pl


bursztynowo

związany z bursztynem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bursztynowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą
  • Bursztynowo – leśniczówka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
  • Bursztynowo – gromada
  • Bursztynowo– przystanek kolejowy w Bursztynowie, w gminie Świecie nad Osą, w powiecie grudziądzkim, w województwie kujawsko-pomorskim

Wikipedia


bursztynowożółty

żółty o bursztynowym odcieniu


SJP.pl


bursztynowy

związany z bursztynem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jubil. miner. dotyczący bursztynu, związany z bursztynem, wykonany z bursztynu, zawierający domieszkę bursztynu

 (1.2) chem. farm. dotyczący kwasu bursztynowego lub jego pochodnych

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Gdańsku kupiłam sobie bursztynową biżuterię.

 (1.1) Smukłą szyję kobiety zdobił sznur bursztynowych korali.

 (2.1) Muszle bursztynek są cienkie, przezroczyste i najczęściej bursztynowego koloru.

 (2.1) Na stole lśniły ametystowe kieliszki i bursztynowa karafka.

 (2.1) Wpatrywał się ukradkiem w jego oblicze, w wielkie bursztynowe oczy i gęste czarne włosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ, AS: burštỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn mrz., bursztynek mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz mos., bursztynnik mos., bursztyniarka ż., bursztynowość ż., bursztynność ż., bursztyniarskość ż., bursztynian m., bursztynowiec mzw./mrz., bursztynka ż., bursztynkowate nmos.

 przym. bursztynny, bursztyni, bursztyniarski

 przysł. bursztynowo, bursztyniarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. bursztynny; książk. jantarowy

 (2.1) złocistożółty

Wiktionary


burt

1. w żeglarstwie: boczna ściana kadłuba statku; burt;
2. w lotnictwie: bok samolotu;
3. duży, prostopadłościenny kamień okładzinowy, który stanowi brzeg chodników i ścieżek; przybrucze;
4. krawędź rowu, kanału, nasypu itp.;
5. dolna warstwa soli w kopalni;
6. rodzaj dźwigu na samochodzie dostawczym;
7. buda nakrywająca koło wodne; burtnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. żegl. bok statku

 (1.2) daw. kraw. obszywka

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: burta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burt – miejscowość w Irlandii w hrabstwie Donegal
  • Burt – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Kossuth
  • Burt – jednostka osadnicza w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw
  • Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Kossuth
  • Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Alger
  • Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Cheboygan
  • Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward
  • hrabstwo Burt (ang. Burt County) – w stanie Nebraska
  • Burt – australijski krokodyl różancowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łódź stała zwrócona przodem do baryłki, a prawym burtem do matni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burta

 (1.2) borta, naszywka, lamówka

Wiktionary


burta

1. w żeglarstwie: boczna ściana kadłuba statku; burt;
2. w lotnictwie: bok samolotu;
3. duży, prostopadłościenny kamień okładzinowy, który stanowi brzeg chodników i ścieżek; przybrucze;
4. krawędź rowu, kanału, nasypu itp.;
5. dolna warstwa soli w kopalni;
6. rodzaj dźwigu na samochodzie dostawczym;
7. buda nakrywająca koło wodne; burtnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. bok statku;

 (1.2) lotn. bok samolotu

 (1.3) mot. bok skrzyni ciężarówki

 (1.4) daw. pionowy brzeg kanału wodnego

 (1.5) daw. wykończony lamówką brzeg materiału

 (1.6) daw. czary

Wiktionary

Burta – jedna z połówek statku wodnego, a także statku powietrznego, posiadającego symetrię kadłuba (np. samolot lub sterowiec, ale już nie balon). Pojęciem tym, w zależności od potrzeb, określa się bądź całą połowę kadłuba, bądź też tylko jego poszycie. Termin stosowany także w szeregu innych określeń, np. jako strona skrzyni ładunkowej w lądowym pojeździe transportowym, pionowy brzeg kanału wodnego, połowa śluzy wodnej itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Majtkowie przywdziali nowe kaftany; jedni myli pokład, inni czyścili mosiężne spojenia burt i okien, na maszcie wywieszono jedną chorągiew, a na tyle statku drugą, większą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburta, AS: burta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. burtowy, zaburtowy

Wiktionary


burtnica

1. w żeglarstwie: pionowa lub półpionowa deska, którą zakończone są wewnętrzne brzegi pokładu i półpokładu jachtu, chroniąca częściowo łódź przed zalaniem przez fale; futrówka;
2. w żeglarstwie: ławka przeznaczona dla wioślarzy;
3. buda nakrywająca koło wodne; burta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. ława okrętowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burtʲˈɲit͡sa, AS: burtʹńica

Wiktionary


burton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burton – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Genesee
  • Burton – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Keya Paha
  • Burton – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Geauga
  • Burton – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Beaufort
  • Burton – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Washington
  • Burton (ang. Burton Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Adams
  • Burton (ang. Burton Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie McHenry
  • Burton (ang. Burton Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Yellow Medicine
  • Burton (ang. Burton Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Howard
  • Burton (ang. Burton Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Geauga
  • Burton – miejscowość w Christchurch, w hrabstwie Dorset (Anglia)
  • Burton (Duddon and Burton) – miejscowość w hrabstwie Cheshire (Anglia)

Wikipedia


burtowy

przymiotnik od: burta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z burtą, dotyczący burty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burta ż.

 przym. zaburtowy

Wiktionary


burundi

państwo w Afryce ze stolicą w Bużumburze; Republika Burundi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

Wiktionary

Burundi (wym. []), oficjalnie Republika Burundi ( Republika y’Uburundi; République du Burundi) – państwo śródlądowe położone w Afryce Wschodniej. Graniczy z Rwandą od północy, Tanzanią od wschodu i południa, oraz z Demokratyczną Republiką Konga od zachodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 1 lipca 1962 r. Burundi zostało ogłoszone niezależnym państwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrũndʲi, AS: burũndʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burundyjczyk mos., Burundyjka ż.

 przym. burundyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Burundi

Wiktionary


burunduk

gryzoń z rodziny wiewiórek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Tamias sibiricus|ref=tak., gatunek wiewiórki, występujący w syberyjskiej tajdze;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrũnduk, AS: burũnduk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) syberyjski burunduk

Wiktionary


burundyjczyk

obywatel Burundi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Burundi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjt͡ʃɨk, AS: burũndyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burundi n.

:: fż. Burundyjka ż.

 przym. burundyjski

Wiktionary


burundyjka

obywatelka Burundi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Burundi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjka, AS: burũndyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burundi n.

:: fm. Burundyjczyk mos.

 przym. burundyjski

Wiktionary


burundyjski

związany z Burundi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Burundi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponad 140 osób zginęło w ub. tygodniu podczas bitwy między armią burundyjską i antyrządowymi partyzantami w miasteczku Rumonge położonym nad jeziorem Tanganika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjsʲci, AS: burũndyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burundi n., Burundyjczyk mos., Burundyjka ż.

Wiktionary


burusz

członek ludu zamieszkującego górskie regiony północno-zachodniego Pakistanu oraz przyległe tereny Indii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek grupy etnicznej zamieszkującej dolinę rzeki Hunza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zobaczyli czterech Buruszów pasących kozy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buruszaski

 rzecz. buruszaski mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hunza, Hunzu, Buruszaski

Wiktionary


buruszaski

język buruszaski - język należący do grupy języków izolowanych, używany w dolinach północno-zachodnich Indii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z językiem używanym w północnym Pakistanie, niewykazującym bezspornego pokrewieństwa z jakimkolwiek innym językiem świata

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język buruszaski (1.1);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burusz mos.

Wiktionary


buruszowie

członek ludu zamieszkującego górskie regiony północno-zachodniego Pakistanu oraz przyległe tereny Indii


SJP.pl

Bu

Wikipedia


bury

ciemnoszary o brązowym i brudnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ciemnoszary, mający brunatny odcień

 (1.2) ciemnoszary z plamami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. gwara. więz. stójkowy, policjant

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: bura

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bury – dzielnica Péruwelz
  • Bury – miejscowość i gmina
  • Bury (Metropolitan Borough of Bury) – dystrykt hrabstwa Wielki Manchester
  • Bury – miasto w Anglii, w hrabstwie Wielki Manchester
  • Bury – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Cambridgeshire
  • Bury – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Somerset
  • Bury – miejscowość w Anglii, w hrabstwie West Sussex
  • Bury St Edmunds – miasto w Anglii, w hrabstwie Suffolk
  • Bury – polskie nazwisko
  • „Bury” – pseudonim Romualda Rajsa, żołnierza AK i NZW
  • bury – potoczna nazwa odcienia koloru szarego lub brązowego
  • Buri

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na błękitnym niebie zaczęły się pojawiać bure chmury, zapowiadające złą pogodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɨ, AS: bury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burek m., Burek mzw.

 przym. burawy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) salceson, śledź

Wiktionary


burylszczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Mościska. wiertniczy

Wiktionary


burza

intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

 (1.2) przen. czynność, zjawisko o dużej intensywności lub o gwałtownym przebiegu (np. wydarzenie historyczne, wojna, rewolucja, bunt, także gwałtowna reakcja na coś, awantura)

 (1.3) przen. namiętność, niepokój

 (1.4) bezład, chaos

Wiktionary

Burza – zjawisko meteorologiczne związane z intensywnym rozwojem chmur o strukturze pionowej Cumulonimbus. Charakterystyczny dla burz jest intensywny opad deszczu, śniegu lub gradu, którym towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze – najczęściej pioruny, dające charakterystyczne efekty świetlne (błyskawice) i dźwiękowe (grzmoty). Wyróżnia się błyskawice płaskie, liniowe, wstęgowe, paciorkowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacek, wracaj natychmiast do domu, bo zanosi się na burzę!

 (1.2) Głowę Jacka okala burza długich, falujących włosów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʒa, AS: buža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzliwość ż., burzowiec m.

 przym. burzowy, burzliwy, przedburzowy

 przysł. burzliwie

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary


burzan

chwast stepowy tworzący bujną gęstwinę zarośli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zwarte zbiorowisko wysokiej roślinności stepowej, najczęściej łopianów i ostów;

 (1.2) przen. zarośla, gąszcze

Wiktionary

Burzan (ukr. "Бур'ян" – burján) – wysokie, bujne zarośla roślin zielnych, złożone przede wszystkim z chwastów: ostów i łopianów, występujące dawniej na stepach ukraińskich.

Burzany opisywane są w literaturze. O burzanie pisał Adam Mickiewicz w sonecie „Stepy Akermańskie”:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najbystrzejszy wzrok nie mógłby odkryć jednej żywej duszy ani nawet żadnego ruchu w ciemnych, zeschniętych i zwiędłych burzanach.

 (1.2) Już pilnuje cieląt, które szukają zielonej trawy w burzanach dzikiego bzu za wsią rosnących (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chaszcze

Wiktionary


burzanka

roślina z rodziny dyniowatych, uprawiana w strefie śródziemnomorskiej dla owoców mających zastosowanie w lecznictwie jako środek przeczyszczający; kolokwinta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. bot. arbuz kolokwinta, nazwa systematyczna|Citrullus colocynthis|ref=tak.

Wiktionary

Burzanka – struga, na Żuławach Wiślanych w gminach Milejewo i Elbląg.

Długość Burzanki wynosi 13,8 km. Struga wypływa w okolicy Wilkowa na wysokości 150 m n.p.m. Dalej płynie na południe przez Sierpin, Przezmark, Czechowo i na południe od Gronowa Górnego uchodzi do jeziora Druzno

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. burzan m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolokwinta, kolocynta, arbuz kolokwinta, kawon kolokwinta

Wiktionary


burzawa

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dawid Burzawa – polski piłkarz plażowy i futsalista
  • Zenon Burzawa – polski piłkarz i trener

Wikipedia


burzec

nazwisko


SJP.pl

Burzec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Wojcieszków.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi stężyckiej.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Burzec, po jej zniesieniu w gromadzie Wojcieszków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa siedleckiego.

Wikipedia


burzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|burzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʒɛ̃ɲɛ, AS: bužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzycielstwo n., burzyciel m., burzycielka ż., zburzenie n., wzburzenie n.

 czas. podburzyć, podburzać, burzyć ndk., zburzyć dk.

 przym. burzycielski

Wiktionary


burzenin

wieś w Polsce


SJP.pl

Bu

Wikipedia


burzeninianin

mieszkaniec Burzenina (wsi w Polsce)


SJP.pl


burzeninianka

mieszkanka Burzenina (wsi w Polsce)


SJP.pl


burzeniński

przymiotnik od: Burzenin, wieś gminna w województwie łódzkim


SJP.pl


burzeć

tracić swój kolor, stawać się burym; płowieć, blaknąć


SJP.pl


burzliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób burzliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 15 sierpnia w Towarzystwie Patriotycznym Polskim dyskutowano burzliwie nad sytuacją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzliwość ż., burza ż.

 przym. burzliwy

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary


burzliwiec

przestarzałe: czlowiek o burzliwym charakterze albo prowadzący burzliwy, niespokojny, awanturniczy tryb życia; awanturnik


SJP.pl


burzliwiej

stopień wyższy od przysłówka: burzliwie


SJP.pl


burzliwość

→ burzliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest burzliwe; cecha tego, kto jest burzliwy

Wiktionary

Patrz:

burzliwy

Powiązane:

 rzecz. burza ż.

 przym. burzliwy

 przysł. burzliwie

 czas. burzyć ndk.

Wiktionary


burzliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: burzliwy


SJP.pl


burzliwy

1. charakteryzujący się burzami atmosferycznymi;
2. pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń;
3. wzburzony, zdolny do gwałtownych reakcji;
4. o gwałtownym przebiegu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się burzami atmosferycznymi

 (1.2) przen. pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń

 (1.3) wzburzony, zdolny do gwałtownych reakcji

 (1.4) o gwałtownym przebiegu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wypłynęliśmy w morze, bo pogoda była zbyt burzliwa.

 (1.2) Żyjemy w burzliwych czasach, nawet kolega może być wrogiem.

 (1.2) Zdiagnozowano u niej stwardnienie rozsiane. Po długiej rozmowie z Becky nie mogłem powstrzymać się od wniosku, że jej choroba była po części powiązana z jej emocjonalnie burzliwym życiem.

 (1.3) Był on burzliwym człowiekiem, wściekał się o cokolwiek.

 (1.4) Narady były bardzo burzliwe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʒˈlʲivɨ, AS: bužlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzliwość ż., burza ż., burzowiec mrz.

 przym. burzowy

 przysł. burzliwie

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwałtowny, intensywny, obfity, rzęsisty

 (1.2) pamiętny, pełen wydarzeń

 (1.3) gorący, gwałtowny, namiętny, nieopanowany, pot. wybuchowy

 (1.4) gwałtowny, rozgorączkowany, zaciekły, zażarty

Wiktionary


burzowiec

kanał odprowadzający z sieci kanalizacyjnej nadmiar wód opadowych; kanał burzowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. bud. kanał burzowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • burzowiec – kolektor burzowy, kanalizacja burzowa
  • Burzowiec – kanał wodny, dopływ Dłubni
  • Burzowiec – potok, dopływ Jagielnicy
  • Burzowiec – rów wodny, dopływ Plewki
  • Burza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Absolutną koniecznością jest skierowanie do oczyszczania wody z tzw. burzowców.

 (1.1) W burzowcach leżą opony, podkłady kolejowe, a nawet części samochodów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burza ż.

 przym. burzliwy

Wiktionary


burzowiny

rzeczownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. piana, coś burzącego się

Wiktionary

Powiązane:

 czas. burzyć

Wiktionary


burzowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest burzowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. burzowy

 przysł. burzowo

Wiktionary


burzowy

związany z burzą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący burzy, związany z burzą, zwiastujący burzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pogoda kwietniowa, zmieniająca się zdecydowanie, niepewna, wietrzna, burzowa, zapowiadająca ocieplenie.

 (1.1) W ten pamiętny dla wielu wtorek, około godz. 15.00 pojawiła się chmura burzowa, która pozostawiła po sobie 12 ofiar śmiertelnych i wielkie spustoszenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʒɔvɨ, AS: bužovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burza ż., burzowość ż.

 przym. burzliwy, przedburzowy

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary


burzyciel

ten, który burzy coś, niszczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która burzy

Wiktionary


burzycielka

kobieta wprowadzająca zniszczenie, zamęt, naruszająca jakieś zasady


SJP.pl


burzycielski

→ burzyciel


SJP.pl

Patrz:

burzyciel

burzycielstwo

skłonność do burzenia, niszczenia czegoś


SJP.pl


burzyk

ptak z rodziny burzyków, podobny do mewy; nawałnik


SJP.pl


burzykowate

rodzina ptaków z rzędu rurkonosych; petrelowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Procellariidae|Leach|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu rurkonosych;

Wiktionary

Burzykowate, petrelowate (Procellariidae) – rodzina ptaków z rzędu rurkonosych (Procellariiformes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rogowa pochwa dzioba burzykowatych składa się z płytek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzyk mzw.

Wiktionary


burzykowaty

o cechach burzykowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


burzyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Burzyn – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
  • Burzyn – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Jedwabne
  • Burzyn – gromada

Wikipedia


burzyć

1. powodować zniszczenie, rozpadanie się czegoś; niszczyć;
2. przenośnie: niszczyć jakiś ład;
3. powodować mieszanie się, mącenie;
4. burzyć się:
a) przenośnie: denerwować się;
b) buntować się;
c) musować;
d) wichrzyć się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zburzyć)

 (1.1) powodować rozpad czegoś budowanego

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzburzyć)

 (2.1) powodować, że coś kłębi się, pieni się

 (2.2) wprowadzać niepokój; tracić spokój

 (2.3) gw-pl|Górny Śląsk. dobijać się, stukać, uderzać

czasownik zwrotny niedokonany (dk. zburzyć się)

 (3.1) ulegać niszczeniu

 (3.2) biol. chem. kulin. ulegać fermentacji, intensywnie wydzielając pianę

czasownik zwrotny niedokonany (dk. wzburzyć się)

 (4.1) pienić się, kłębić się gwałtownie

 (4.2) tracić równowagę, gotować się w zdenerwowaniu

 (4.3) nie zgadzać się na co

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przypomnij, Panie, / synom Edomu, / dzień Jeruzalem, / kiedy oni mówili: «Burzcie, burzcie - / aż do jej fundamentów!».

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʒɨt͡ɕ, AS: bužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzliwość ż., burzycielstwo n., burzyciel m., burzycielka ż., zburzenie n., wzburzenie n., burzenie n., reg. pozn. burzowiny nmos.

 czas. podburzyć, podburzać, zburzyć dk.

 przym. burzycielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demolować, niszczyć, roznosić, rozpirzać, rozwalać, rujnować, wyburzać

 (2.1) targać, wzburzać

 (2.2) naruszać, wzburzać

 (3.1) niszczyć się

 (3.2) fermentować, musować

 (4.1) kipieć, kotłować się, wrzeć, wzburzać się

 (4.2) gotować się, kipieć, wrzeć, wzburzać się

 (4.3) buntować się

Wiktionary


burzyński

nazwisko


SJP.pl

Burzyński (forma żeńska: Burzyńska; liczba mnoga: Burzyńscy) – polskie nazwisko. Pod koniec XX wieku w Polsce nosiło je 9583 osób.

Wikipedia


burzówka

kanalizacja służąca do odprowadzania wód opadowych i roztopowych; kanalizacja burzowa, burzowiec


SJP.pl


burłacki

→ burłak


SJP.pl

Patrz:

burłak

burłaczyć

przenosić sprzęt pływający w miejscach, gdzie przepłynięcie jest niemożliwe


SJP.pl


burłak

robotnik rzeczny w dawnej Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. robotnik transportu rzecznego, zajmujący się holowaniem na linie statków w górę rzeki;

 (1.2) przen. biedak, włóczęga

Wiktionary

Burłak (ros. бурлак) – robotnik transportu rzecznego w Rosji, pracujący przy wiosłach lub holowaniu statków na linie. Burłacy, znani od XVI wieku, utrzymali się w swej działalności do początku XX stulecia. Rekrutowali się z wiejskiej biedoty, włóczęgów i polskich zesłańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Setki takich barek płyną na Wołdze, Oce, Kamie, Dnieprze i innych. Ciągnie je na linie powoli ruszająca się brzegami kupka burłaków. Jest to ciężka, straszliwa praca ! Od wiosny do późnej jesieni idą burłacy, ciągnąc wcinającą się w piersi, ramiona i plecy linę ciężkiej barki, śpiewając zachrypniętymi głosami ponure pieśni, z czasów dawnych rozbójników…

 (1.2) — A ten drugi? — Hrabia Hipolit Koniecpolski. Wygląda jak burłak znad Wołgi, bo podobno jego matka…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burłactwo n., burłackość ż., burłaczość ż.

 przym. burłacki

 przysł. burłacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bradziaga, brodiaga, wołokita

Wiktionary


burżua

bourgeois; burżuj:
1. przedstawiciel burżuazji; kapitalista;
2. potocznie: z niechęcią lub podziwem o bogatym człowieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. członek burżuazji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżujka ż., burżuj mos., bourgeois mos., burżuazja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burżuj

Wiktionary


burżuazja

górna, najzamożniejsza warstwa mieszczaństwa, składająca się z właścicieli przedsiębiorstw handlowych lub produkcyjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

 (1.2) pot. rzecz luksusowa

Wiktionary

Burżuazja (z bourgeoisie – „mieszczaństwo”) – klasa społeczna lub warstwa społeczna ludzi zamożnych w społeczeństwie nowoczesnym, na ogół z wyłączeniem ziemiaństwa i inteligencji. Burżuazja to następczyni miejskiego patrycjatu lub plutokracji. Obejmuje górną warstwę ludzi utrzymujących się z handlu, przemysłu, niektórych wolnych zawodów, a także z dywidend od kapitałów i nieruchomości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Towarzysze i towarzyszki, amerykańska burżuazja knuje podstępy przeciw ludowi pracującemu!

 (1.2) Chyba pozwolę sobie dziś na odrobinę burżuazji i zjem sushi zamiast schabowego z ryżem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʒuˈwazʲja, AS: buržuu̯azʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżujstwo n., burżuj m., burżujka ż., burżua m., burżuazyjność ż.

 przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mieszczaństwo, burżujstwo

Wiktionary


burżuazyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest burżuazyjne; cecha tych, którzy są burżuazyjni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżuazja ż., burżuj m., burżujka ż.

 przym. burżuazyjny

 przysł. burżuazyjnie

Wiktionary


burżuazyjny

dotyczący burżuazji, związany z burżuazją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. związany z burżuazją, dotyczący burżuazji

 (1.2) w komunistycznej nowomowie związany z panowaniem burżuazji, z kapitalizmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżuj m., burżujka ż., burżuazja ż., burżuazyjność ż.

 przysł. burżuazyjnie

Wiktionary


burżui

→ burżuj (rzadko); burżujski


SJP.pl


burżuj

bourgeois; burżua:
1. przedstawiciel burżuazji; kapitalista;
2. potocznie: z niechęcią lub podziwem o bogatym człowieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. człowiek należący do burżuazji

 (1.2) przen. pogard. bogacz

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Patrz, jaki burżuj się z niego zrobił: co miesiąc nową komórkę do szkoły przynosi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburʒuj, AS: buržui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżujstwo n., burżuazja ż., burżua m.

:: fż. burżujka ż.

 przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapitalista

Wiktionary


burżujka

pogardliwie o człowieku bardzo bogatym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. kobieta należąca do burżuazji

 (1.2) przen. pogard. bogaczka

 (1.3) pot. mały, żelazny piecyk opalany drewnem lub węglem, koza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ta burżujka znowu przyszła w nowych butach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżujstwo n., burżuazja ż., burżua m.

:: fm. burżuj mos.

 przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary


burżujski

→ burżuj; burżui


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pogard. związany z burżujem, dotyczący burżuja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteś głupia, burżujska świnia! Otumanili was kapitaliści i księża swoją faszystowską propagandą i zrobili z was dzikusów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżuazja ż., burżuj mos., burżujka ż.

Wiktionary


burżujstwo

1. ogół burżujów;
2. styl życia właściwy burżujom


SJP.pl


bus

potocznie: autobus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) mot. samochód półciężarowy do przewozu osób, mały autobus

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buš – gmina
  • Bus – miejscowość
  • Bus-la-Mésière – miejscowość
  • Bus-lès-Artois – miejscowość
  • Bus-Saint-Rémy – miejscowość
  • César de Bus – francuski błogosławiony
  • Erhard Bus – niemiecki historyk
  • Kati Bus – węgierska aktorka
  • Schelte Bus – amerykański astronom
  • Yohann Bus – gwadelupski piłkarz
  • (3254) Bus – planetoida
  • BUS – kod lotniska IATA portu lotniczego Batumi w Gruzji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Następnie po grupę imigrantów samochodem dostawczym bus podjechał Polak, którego zadaniem było szybkie wywiezienie imigrantów z Bieszczad do centrum kraju.

 (1.1) Przerażona skoczyła tak wysoko, że uderzyła w szybę busa, rozbiła ją i wpadła do kabiny samochodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bus, AS: bus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. busik mrz.

 przyr. -bus

Wiktionary


busak

nazwisko


SJP.pl

Busak (cyr. Бусак) – wieś w Czarnogórze, w gminie Nikšić. W 2011 roku liczyła 11 mieszkańców.

Wikipedia


buscopan

[czytaj: buskopan] nazwa handlowa leku rozkurczowego zawierającego hioscynę


SJP.pl


busczanin

mieszkaniec Buska Zdroju; Buszczanin, Buskowianin


SJP.pl


busczanka

mieszkanka Buska Zdroju; Buszczanka, Buskowianka


SJP.pl


bush

[czytaj: busz] nazwisko obce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bush – brytyjski zespół rockowy
  • Bush – album amerykańskiego rapera Snoop Dogga
  • Alan Bush – brytyjski kompozytor
  • Barbara Bush – żona George’a H.W., była pierwsza dama USA
  • Christy Bush – amerykańska fotografik związana z Bespoke Gallery w Chelsea w Nowym Jorku
  • George H.W. Bush – 41. prezydent USA (1989-1993)
  • George P. Bush – amerykański przedsiębiorca i polityk Partii Republikańskiej, syn Jeba Busha
  • George W. Bush – 43. prezydent USA (2001-2009), syn George’a H.W. Busha
  • Jeb Bush – były gubernator Florydy, syn George’a H.W., brat George’a W. Busha
  • John Bush – amerykański wokalista
  • Kate Bush – piosenkarka brytyjska, niezwiązana z rodziną polityczną w USA
  • Laura Bush – żona G. W. Busha, była pierwsza dama USA

Wikipedia


bushcraft

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) technika aktywnego wypoczynku polegającego na bytowaniu w naturalnych warunkach, z dala od cywilizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bushcraftowiec m.

 przym. bushcraftowy

Wiktionary


bushi

w feudalnej Japonii: członek szlacheckiej warstwy rycerskiej; samuraj


SJP.pl

Bushi (jap. 武士) – w Japonii z okresu przed restauracją Meiji termin ten oznaczał wszystkich ludzi zajmujących się wojaczką. Od określenia "bushi" pochodzi nazwa kodeksu moralnego japońskich wojowników – "Bushidō".

Często mylnie używa się określenia "bushi" jako synonimu "samuraja". Tymczasem "bushi" było terminem szerszym.

Wikipedia


bushido

[czytaj: busido lub buszido] w dawnej Japonii: kodeks honorowy samurajów; busido


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bushidō – kodeks etyczny
  • Bushido – niemiecki raper

Wikipedia


busia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Wielkopolska,USA. babcia

Wiktionary

Zobacz też: Busia (Uganda).

Busia – miasto w Kenii, stolica hrabstwa Busia. Według danych na rok 2019 liczy 71,9 tys. mieszkańców.

Wikipedia


busiarka

→ busiarz


SJP.pl

Patrz:

busiarz

busiarz

potocznie: kierowca busa


SJP.pl


busido

w dawnej Japonii: kodeks honorowy samurajów; bushido


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. kodeks honorowy samurajów w feudalnej Japonii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Surowe wskazania busido, żądające od Japończyków hartu ducha wobec katastrof żywiołowych, są chyba najcenniejszą puścizną, jaką dawna Japonia przekazała nowej.

Wiktionary


busiek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


busik

zdrobnienie od: bus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: bus

 (1.2) mały bus lub autobus

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuɕik, AS: buśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bus m., autobus m., autobusik m., autobusiarz m.

 przym. busowy, autobusowy

Wiktionary


business

[czytaj: biznes] interes, przedsięwzięcie, handel; biznes


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bank. ekon. interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Biznes () – anglicyzm oznaczający działalność gospodarczą.
  • Business – singel amerykańskiego rapera Eminema
  • The Business – angielski zespół Oi!/punkowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otworzymy mały business, może jakoś się ułoży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. businessman mos., businesswoman ż., show-business mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. interes

Wiktionary


businessman

[czytaj: BIznesmen lub bizNEsmen] biznesmen;
1. człowiek prowadzący interesy; przedsiębiorca, handlowiec, przemysłowiec;
2. właściciel firmy produkcyjnej, handlowej lub usługowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba prowadząca interesy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Żanety zaczął dostawiać się jakiś businessman i Waldek mu lutnął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. business mrz.

:: fż. businesswoman ż.

Wiktionary


businessmanka

[czytaj: biznesmenka] kobieta prowadząca interesy; przedsiębiorczyni, businesswoman, biznesmenka


SJP.pl


businessowy

przymiotnik od: business; biznesowy


SJP.pl


businesswoman

[czytaj: biznesłomen] kobieta prowadząca interesy; przedsiębiorczyni, biznesmenka, businessmanka


SJP.pl


busing

[czytaj: bas-ing] przewożenie dzieci do i ze szkół, położonych daleko od miejsca zamieszkania uczniów, specjalnymi autobusami (zwłaszcza w USA)


SJP.pl

Busing – desegregacyjna praktyka, polegająca na dowożeniu do szkół młodzieży ze środowisk afroamerykańskich, białych i latynoskich.

Wikipedia


busion

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


busk

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Busk (ukr. Буськ, "Buśk") – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejonie złoczowskim, nad Bugiem, do 17 lipca 2020 r. siedziba administracyjna rejonu buskiego i hromady Busk. 8,3 tys. mieszkańców (2006). W Busku rzeka Bug łączy się z rzeką Pełtwią, ze względu na dużą liczbę odnóg Bugu i mostów miasto było nazywane "galicyjską Wenecją".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. buski

Wiktionary


busker

ktoś, kto zabawia przechodniów, zbierając pieniądze do kapelusza; kuglarz; mim; muzyk; clown


SJP.pl


buski

1. → Busko-Zdrój;
2. → Busk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przym. od: Busko-Zdrój

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Feliks Buski – polski powstaniec
  • Zbigniew Buski – polski prawnik i publicysta
  • powiat buski – powiat w Polsce
  • rejon buski – jednostka administracyjna Ukrainy

Wikipedia

Patrz:

Busko-Zdrój;
2. → Busk

Wymowa:

IPA: ˈbusʲci, AS: busʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Busk mrz., buszczanin mos., buszczanka ż.

Wiktionary


busko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. dawna nazwa Buska-Zdroju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuskɔ, AS: busko

Wiktionary


busko-zdrój

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim;

Wiktionary

Busko-Zdrój – miasto uzdrowiskowe w Polsce, w województwie świętokrzyskim, stolica powiatu buskiego, siedziba gminy Busko-Zdrój. Znane już w XII w. jako "Bużsk", w XIII w. "Busk". Pod względem liczby mieszkańców 7. w województwie świętokrzyskim. W latach 1975–1998 w województwie kieleckim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buˈskɔ‿zdruj, AS: busko‿zdrui ̯

Wiktionary


buskowianin

mieszkaniec Buska Zdroju; Busczanin, Buszczanin


SJP.pl


buskowianka

mieszkanka Buska Zdroju; Busczanka, Buszczanka


SJP.pl

Buskowianka – uzdrowiskowa woda mineralna wytwarzana w Busku-Zdroju od 1960 r. w dwóch rodzajach: Buskowianka Zdrój i Buskowianka. W 2002 r. Buskowianka została wybrana w drodze przetargu i jest dostarczana na posiedzenia Rady Ministrów.

Wikipedia


busola

1. przyrząd do wyznaczania kursu samolotu lub statku;
2. przestarzale: kompas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kompas służący do wskazywania stron świata

Wiktionary

Busola magnetyczna – urządzenie nawigacyjne służące do wyznaczania kierunku bieguna magnetycznego. Busola, podobnie jak kompas, jest wyposażona w igłę magnetyczną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oni jako pierwsi z Włochów mieli używać busoli, jakkolwiek przyrząd ten chyba zapożyczyli od Arabów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈsɔla, AS: busola

Wiktionary

Powiązane:

 przym. busolowy

Wiktionary


busolka

zdrobnienie od: busola


SJP.pl


busolowy

związany z busolą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z busolą, dotyczący busoli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. busola ż.

Wiktionary


busowy

→ bus


SJP.pl

Patrz:

bus

buspas

pas ruchu dla autobusów, rzadziej dla prywatnych busów i taksówek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pas ruchu dla autobusów

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuspas, AS: buspas

Wiktionary


buspiron

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. lek o działaniu przeciwlękowym

Wiktionary

Buspiron (łac. "Buspironum") – organiczny związek chemiczny, lek psychotropowy o działaniu anksjolitycznym (przeciwlękowym) z grupy azapironów. Jest agonistą receptora 5-HT1a, nie ma powinowactwa do receptorów GABA, jest antagonistą receptorów dopaminowych D3 i D4. Buspiron wykazuje działanie przeciwlękowe po około 2 tygodniach, przez co nie jest wykorzystywany w leczeniu ataków paniki. Nie wykazuje właściwości przeciwdrgawkowych, sedacji ani uzależnienia. Nie nasila działania alkoholu.

Wikipedia


bust

[czytaj: bast]
1. w grze w oczko: zdobycie liczby punktów większej niż 21; fura;
2. środowiskowo: kryzys finansowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bust – historyczna nazwa afgańskiego miasta Laszkar Gah
  • Bust – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Alzacja, w departamencie Bas-Rhin

Wikipedia


buster

urządzenie zwiększające efekt działania maszyny, zwłaszcza w momencie wzrostu obciążenia; booster


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buster – film z 1988
  • buster – rodzaj urządzenia
  • Buster – soundtrack z filmu Buster.
  • Buster – manekin z programu Pogromcy mitów
  • buster – rodzaj żagla
  • booster

Wikipedia


bustrofedon

pisanie kolejnych linijek tekstu na przemian od lewej ku prawej i od prawej ku lewej stronie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian: raz od prawej do lewej, raz od lewej do prawej przy odwracaniu również samych liter;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbustrɔˈfɛdɔ̃n, AS: bustrofedõn

Wiktionary


busz

zarośla charakterystyczne dla suchych podzwrotnikowych obszarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gęste zarośla, charakterystyczne dla suchych obszarów podzwrotnikowych, głównie południowej Afryki, Australii, w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej, składające się z kolczastych krzewów;

Wiktionary

Busz – formacja roślinna, charakterystyczna dla suchych obszarów podrównikowych, głównie Afryki południowej, Australii (lokalne określenie skrub), w mniejszej skali Afryki wschodniej i Ameryki Południowej. Przeważają w nim krzewy, często kolczaste, zrzucające liście na okres suszy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zabłądził i przez trzy dni błąkał się po buszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʃ, AS: buš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buszowy

Wiktionary


busza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie jampolskim, obwodu winnickiego, przy ujściu rzeki Buszy do Morachwy;

Wiktionary

Busza (ukr. Буша́́) – wieś na Ukrainie w rejonie jampolskim, obwodu winnickiego, przy ujściu rzeki Buszy do Morachwy, na Podolu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. buszecki

Wiktionary


buszbok

antylopa afrykańska zamieszkująca lasy na południe od Sahary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) grupa gatunków i podgatunków ssaków z rodziny krętorogich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʒbɔk, AS: bužbok

Wiktionary


buszczanin

mieszkaniec Buska Zdroju; Busczanin, Buskowianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Buska-Zdroju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: buščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buszczanka ż.

 przym. buski

Wiktionary


buszczanka

mieszkanka Buska Zdroju; Busczanka, Buskowianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Buska-Zdroju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʃˈt͡ʃãnka, AS: buščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buszczanin m.

 przym. buski

Wiktionary


buszehr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską;

Wiktionary

Buszehr ( ‏بوشهر‎, dawniej również Abu Szahr ابو شهر) – miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską. Jest stolicą ostanu Buszehr.

Miasto założono w 1736. W mieście znajduje się port lotniczy Buszehr; rozwinął się przemysł włókienniczy oraz spożywczy.

Wikipedia


buszek

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) slang. zdrobn. od: buch

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Buszek (1883-1954), artysta plastyk, malarz, ceramik, technolog farbiarstwa
  • Jan Buszek (1906-1985), kierownik Domu Studenckiego „Żaczek” UJ
  • Michał Buszek, poseł do Sejmu Ustawodawczego z 1848
  • Rafał Buszek (1987-), siatkarz
  • Władysław Buszek (1888-), legionista, oficer Wojska Polskiego, rzeźbiarz, grawer

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) aż sięgnąłem po e-peta i wziąłem buszka.

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. buch

 rzecz. buch mzw./mrz.

Wiktionary


buszel

jednostka objętości ciał sypkich w krajach anglosaskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. jednostka objętości, a także masy materiałów sypkich, stosowana zwłaszcza w krajach anglosaskich;

Wiktionary

Buszel ( bushel; skrót bu) – jednostka objętości materiałów sypkich stosowana w krajach anglosaskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według obliczeń Pimentela sprzed mniej więcej 10 lat, z jednego buszla kukurydzy (buszel to w przybliżeniu 1/40 tony) wyprodukować można 2,5 galona etanolu (prawie 10 l).

 (1.1) (…) też tak pomyślałem, ale na buszle mierzy się rzeczy sypkie jak ziarno albo cukier. Na pewno nie tuczniki.

Wiktionary


buszewicz

nazwisko


SJP.pl


buszewski

nazwisko


SJP.pl


buszka

nazwisko


SJP.pl


buszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


buszkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Buszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn
  • Buszkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno
  • Buszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
  • Buszkowo – gromada
  • Buszkowo – nieczynny przystanek kolejowy a dawniej stacja w Buszkowie

Wikipedia


buszman

członek ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszmen


SJP.pl


buszmanka

członkini ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszmenka


SJP.pl


buszmański

→ Buszman


SJP.pl

Patrz:

Buszman

buszmen

członek ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) antrop. członek ludu afrykańskiego zamieszkującego kotlinę Kalahari i pustynię Namib;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buszmen z Banyoles – kontrowersyjny eksponat ciała afrykańskiego Buszmena
  • Buszmeni – afrykański lud

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuʃmɛ̃n, AS: bušmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buszmeński

 rzecz. Buszmenka ż.

Wiktionary


buszmeni

lud afrykański


SJP.pl

Bu

Wikipedia


buszmenka

członkini ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszmanka


SJP.pl


buszmeński

1. → Buszmen, → Buszmeni;
2. język buszmeński - język używany przez Buszmenów, należący do języków khoisan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Buszmenami, dotyczący Buszmenów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buszmen mos., Buszmenka ż.

Wiktionary


buszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|buszować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʃɔˈvãɲɛ, AS: bušovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buszować

Wiktionary


buszować

grasować, plądrować, rozbijać się, szperać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przebierać w jakichś rzeczach, poruszać się, przeszukując coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwór postawiono na wzgórzu, gdzie w kościuszkowskim powstaniu patrol Kozaków buszował po pokojach, a uchodząc przed ułanami dom podpalił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʃɔvat͡ɕ, AS: bušovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buszowanie n.

Wiktionary


buszowiec

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny błędnikowatych


SJP.pl


buszta

nazwisko


SJP.pl


buszyzm

1. doktryna George'a Busha;
2. nieskładne wypowiedzi George'a Busha


SJP.pl

Bu

Wikipedia


buszówka

rodzaj ptaków z rodziny buszówkowatych


SJP.pl


buszówkowate

o cechach buszówkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Buszówkowate (Acanthizidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia


buszówkowaty

o cechach buszówkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


but

1. okrycie stopy lub dolnej części nogi z mocną częścią spodnią
2. element podpory podtrzymującej statek w czasie budowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy człowieka, rzadko zwierzęcia;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od buta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Emilian wrócił do domu w zabłoconych butach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: but, AS: but

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butowanie n., zbutowanie n.

:: zdrobn. bucik m., butek m., buciczek m., bucina m./ż., bucięta blp.

:: zgrub. bucior m., buciar m., bucisko n.

 czas. butować ndk., zbutować dk.

 przym. buciany, rzad. butowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bucior, bucik, butek; reg. pozn. papeć, papuć; gw. Górny Śląsk szczewik

Wiktionary


but.

skrót

 (1.1) = butelka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąkę Szymanowską w 2-kilogramowym opakowaniu można kupić za 5,99 zł, zaś oliwę z oliwek [...] za 34,99 zł/but.

Wiktionary


buta

zbytnia śmiałość, pewność siebie; arogancja, zuchwalstwo, tupet, wyniosłość, pycha, bezczelność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. zbytnia pewność siebie, pycha

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od but

Wiktionary

Buta – miasto w Demokratycznej Republice Konga, stolica prowincji Dolne Uele. Przez miasto przepływa rzeka Itimbiri. W mieście znajduje się także lokalne lotnisko oraz przebiega linia kolejowa łącząca Bumba z Isiro. Miasto jest zamieszkiwane przez 125 428 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Margrabiowie brandenburscy dla poskromienia buty polskiej zamordowali w niem skrytobójczo króla polskiego Przemysława, który od nich odzyskał Pomorze dla Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuta, AS: buta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butność ż.

 czas. bucić się ndk.

 przym. butny

 przysł. butnie

Wiktionary


butada

ekstrawagancki żart, figlarny paradoks


SJP.pl


butadien

związek chemiczny, pochodna butanu o dwóch wiązaniach podwójnych w cząsteczce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 1,2-butadien (buta-1,2-dien)
  • 1,3-butadien (buta-1,3-dien)

Wikipedia


butadienowy

przymiotnik od: butadien


SJP.pl


butaforia

rekwizyty używane w przedstawieniach teatralnych, będące imitacją przedmiotów


SJP.pl


butaforyjny

→ butaforia


SJP.pl

Patrz:

butaforia

butan

czwarty w kolei związek chemiczny w szeregu homologicznym alkanów, gaz używany np. w zapalniczkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

Wiktionary

Butan, – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nasyconych, czwarty homolog w szeregu homologicznym alkanów. Jego izomerem jest izobutan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Butan występuje w dwóch formach izomerycznych: liniowej i rozgałęzionej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutãn, AS: butãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. butanowy

Wiktionary


butanol

alkohol butylowy (C4H9OH)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. alkohol alifatyczny o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C4H9OH., używany głównie jako rozpuszczalnik oraz jako surowiec chemiczny;

Wiktionary

Butanol, alkohol butylowy, – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi. Jest używany głównie jako rozpuszczalnik oraz produkt przejściowy w reakcjach chemicznych, rozważa się jego stosowanie jako paliwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dodatek butanolu do oleju napędowego powoduje spadek gęstości, temperatury zapłonu, lepkości kinematycznej i liczby cetanowej uzyskanego paliwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtãnɔl, AS: butãnol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alkohol butylowy

Wiktionary


butanowy

związany z butanem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z butanem, dotyczący butanu; zawierający butan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butan mrz.

Wiktionary


butapirazol

nazwa handlowa leku przeciwzapalnego i przeciwbólowego, zawierającego fenylobutazon


SJP.pl


butapren

rodzaj mocnego kleju syntetycznego


SJP.pl

Butapren – nazwa handlowa kleju rozpuszczalnikowego, którego głównym składnikiem sklejającym jest kauczuk chloroprenowy.

Wikipedia


butaprenowy

przymiotnik od: butapren


SJP.pl


butch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. LGBT homoseksualna kobieta o męskiej ekspresji

Wiktionary


butek

mały but; bucik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: but

 (1.2) mały but

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bucior mrz., but mrz.

Wiktionary


butel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. pachołek

 (1.2) stpol. oprawca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutɛl, AS: butel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. butelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budel, butyr

 (1.2) butyr

Wiktionary


butelczyna

potocznie, żartobliwie o butelce, głównie w kontekście spożywania napojów alkoholowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. lub pogard. butelka (zwykle z trunkiem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałam go pod sklepem, z butelczyną w dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbutɛlˈt͡ʃɨ̃na, AS: butelčỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelka ż., butla ż., buteleczka ż., butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

 czas. zabutelkować dk., butelkować ndk.

 przym. butelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flacha

Wiktionary


buteleczka

zdrobnienie od: butelka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od butelka

 (1.2) mała butelka

 (1.3) pieszcz. zawartość buteleczki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Heniuś przyniósł litrową buteleczkę wódeczki; napijmy się.

 (1.2) W apteczce stała buteleczka z jakimiś kroplami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbutɛˈlɛt͡ʃka, AS: butelečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelka ż., butla ż., butelczyna ż., butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

 czas. zabutelkować dk., butelkować ndk.

 przym. butelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flaszeczka

Wiktionary


buteleczkowaty

podobny do małej butelki


SJP.pl


butelka

a) naczynie z wąską szyjką i małym otworem do przechowywania płynów;
b) zawartość tego naczynia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani dyrektor zauważyła grupę uczniów z papierosami i butelkami piwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtɛlka, AS: butelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

:: zdrobn. butelczyna ż., buteleczka ż.

:: zgrub. butla ż.

 czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

 przym. butelkowy, butelkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) butla, flaszka

Wiktionary


butelkomat

automat do skupu zużytych butelek lub puszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) automat do recyklingu butelek i puszek

Wiktionary


butelkonosy

1. delfin butelkonosy - ssak z rzędu waleni, z rodziny delfinowatych, o wydłużonym pysku przypominającym kształtem butelkę, zamieszkujący wody przybrzeżne wszystkich oceanów; butlonos;
2. wal butelkonosy - ssak zaliczany do podrzędu zębowców, mający szczęki wyciągnięte w charakterystyczny dziób, zamieszkujący Morze Arktyczne i północną część Oceanu Atlantyckiego; wal butelkonosy północny, dogling


SJP.pl


butelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nalewanie płynu do butelek, najczęściej przemysłowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabutelkowanie n., butelkownica ż., butelka ż., buteleczka ż., butla ż., butelczyna ż., butelkowiec m.

 czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

 przym. butelkowy

Wiktionary


butelkowaty

przypominający kształtem butelkę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający kształtem butelkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do gry w kręgle używa się butelkowatych ciężkich pionów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelka ż., butla ż.

 przym. butelkowy

Wiktionary


butelkować

rozlewać płyn do butelek


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabutelkować)

 (1.1) rozlewać płyn z większego naczynia do butelek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wino nie znosi podróży, ważne jest więc, żeby było butelkowane w kraju, w którym powstało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butla ż., butelkowanie n., butelka ż., buteleczka ż., zabutelkowanie n., butelczyna ż.

 przym. butelkowy

Wiktionary


butelkowe

związany z butelką


SJP.pl


butelkowiec

środowiskowo: powstaniec rzucający butelki z benzyną na czołgi niemieckie w okresie powstania warszawskiego


SJP.pl


butelkownia

miejsce zakładu produkcyjnego, w którym butelki są napełniane płynem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce przechowywania butelek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. butelkowy

Wiktionary


butelkowozielony

ciemnozielony


SJP.pl


butelkowy

związany z butelką


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący butelki, związany z butelką

 (1.2) mający kolor ciemnozielony, taki jak kolor szklanej butelki

 (1.3) przypominający kształtem butelkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jesień świetnie wygląda w ciepłych zieleniach, od groszkowej, przez oliwkową, do butelkowej.

 (1.3) Zdołał nawet wypatrzeć w pobliżu toru kolejowego sławne drzewo butelkowe o wypukłym pniu w kształcie flaszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbutɛlˈkɔvɨ, AS: butelkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butel mrz., butla ż., butelka ż., buteleczka ż., butelczyna ż., butelkowiec mos., butelkownica ż., butelkowość ż., butelkowatość ż., buteleczkowatość ż., butelkowe n., butelkownia ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

 czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

 przym. butelkowaty, buteleczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) flaszowy

Wiktionary


buten

alken mający 4 atomy węgla w cząsteczce; butylen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. czterowęglowy alken z podwójnym wiązaniem; wzór chemiczny|C4H8.;

Wiktionary

Buten, butylen – węglowodór nienasycony z grupy alkenów (z jednym wiązaniem podwójnym) o wzorze sumarycznym #PATRZ. Występuje naturalnie w gazach otrzymywanych z przeróbki ropy naftowej. Jest stosowany do otrzymywania butadienu oraz tworzyw sztucznych. Najważniejsze zastosowanie w przemyśle ma metylopropen (do produkcji polimerów i kopolimerów poliizobutylenu).

Wikipedia


butenko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anatolij Butenko (1925–2005) – radziecki filozof
  • Bohdan Butenko (1931–2019) – polski rysownik
  • Grigorij Butenko (1904–1977) – radziecki działacz partyjny
  • Roman Butenko
  • Siergiej Butenko
  • Wiktor Butenko

Wikipedia


buterbluma

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kaczeniec

Wiktionary


butersznit

dawniej: kanapka z masłem i plasterkiem mięsa lub sera; butersznyt


SJP.pl


butersznyt

dawniej: kanapka z masłem i plasterkiem mięsa lub sera; butersznit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. obłożona serem lub wędliną kromka lub bułka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtɛrʃnɨt, AS: buteršnyt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanapka

Wiktionary


butik

mały sklep detaliczny, przeważnie z odzieżą oraz galanterią; boutique


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

Wiktionary

Butik (z boutique) – niewielki sklep oferujący odzież i dodatki do ubioru, zwykle w krótkich seriach lub pojedynczych egzemplarzach, odpowiadających aktualnym trendom mody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tę sukienkę kupiłam w tamtym butiku obok kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutʲik, AS: butʹik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. butikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklepik

Wiktionary


butikowy

przymiotnik od: butik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z butikiem, dotyczący butiku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butik mrz.

Wiktionary


butkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Butkiewicz (1955-2008) – działacz opozycji
  • Bohdan Butkiewicz (ur. 1939) – inżynier
  • Henryk Butkiewicz (1889-1962) – dziennikarz
  • Jacek Butkiewicz (ur. 1969) – lekkoatleta
  • Karol Butkiewicz (1868-1940) – generał
  • Leslie Butkiewicz (ur. 1982) – tenisistka belgijska
  • Łukasz Butkiewicz (ur. 1988) – szachista
  • Michał Butkiewicz (harcerz) (????) – harcmistrz
  • Michał Butkiewicz (polityk) (1886-1974) – polityk
  • Michał Butkiewicz (szermierz) (ur. 1942) – szermierz
  • Piotr Butkiewicz (ur. 1966) – rzeźbiarz, malarz
  • Tadeusz Butkiewicz (1881-1972) – chirurg

Wikipedia


butla

1. duża butelka, gąsior;
2. naczynie ze stali służące do przechowywania oraz transportu gazów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża butelka

 (1.2) metalowy pojemnik z gazem

 (1.3) zawartość butli (1.1-2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Butla – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim
  • butla – duża butelka, ale również pojemnik np:
    • butla gazowa
    • butla Woulfe’a
    • butla tlenowa we wspinaczce
    • butla nurkowa
    • gąsior

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nalewał mu z grubej butli burgunda, podsuwał talerze i potrawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutla, AS: butla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelka ż., buteleczka ż., butelczyna ż., butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

 czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

 przym. butelkowy, butelkowaty

 temsłow. butlo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gąsior

 (1.2) butla gazowa

Wiktionary


butleg

nielegalnie nagrana płyta muzyczna; bootleg


SJP.pl


butleger

bootlegger, bootleger;
1. nielegalny producent lub przemytnik alkoholu w Ameryce Północnej w czasach prohibicji;
2. potocznie: szmugler, przemytnik, kontrabandzista


SJP.pl


butler

kamerdyner; lokaj; służący


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Butler – herb szlachecki
  • Butler – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Choctaw
  • Butler – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Taylor
  • Butler – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Montgomery
  • Butler – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie DeKalb
  • Butler – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Pendleton
  • Butler – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Bates
  • Butler – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
  • Butler – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Morris
  • Butler – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Richland
  • Butler – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Custer
  • Butler – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Delaware

Wikipedia


butliwy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) śrpol. butny, pyszny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtlʲivɨ, AS: butlʹivy

Wiktionary


butlogłów

rodzaj walenia z rodziny zyfiowatych


SJP.pl

Butlogłów ("Hyperoodon") – rodzaj ssaków morskich z rodziny zyfiowatych (Ziphiidae).

Wikipedia


butlonos

ssak z rzędu waleni, z rodziny delfinowatych, o wydłużonym pysku przypominającym kształtem butelkę, zamieszkujący wody przybrzeżne wszystkich oceanów; delfin butelkonosy


SJP.pl

Butlonos ("Tursiops") – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Delphininae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Wikipedia


butlowy

→ butla


SJP.pl

Patrz:

butla

butniej

stopień wyższy od przysłówka: butnie


SJP.pl


butniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: butny


SJP.pl


butno

dawniej: butnie


SJP.pl


butność

zbytnia pewność siebie, hardość, pycha, buta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest butne; cecha tych, którzy są butni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Butność Roberta zostaje ukarana, Marcin zaś musi wrócić do rodzinnego gospodarstwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buta ż.

 przym. butny

 przysł. butnie

Wiktionary


butny

hardy, bezczelnie stawiający na swoim


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. hardy, bezczelnie stawiający na swoim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka mówi o tym ze łzami w oczach, że traciła kontakt z córką, z którą do niedawna jeszcze miała całkiem dobre relacje. Pyskowała, stawała się butna, arogancka, kłamała, była opryskliwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutnɨ, AS: butny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buta ż., butność ż.

 czas. bucić się

 przysł. butnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dumny, hardy, wyniosły, bezczelny, arogancki, zuchwały, książk. nonszalancki, impertynencki

Wiktionary


butoh

rodzaj praktyki artystycznej i przedstawień łączących japońskie tradycje powiązane z duchowością buddyzmu zen oraz ekspresjonistyczny taniec zachodnioeuropejski


SJP.pl


butoholiczka

kobieta nałogowo kupująca buty


SJP.pl


butoholik

osoba uzależniona od kupowania butów


SJP.pl


butoholizm

uzależnienie od kupowania butów


SJP.pl


buton

dawniej: duży kolczyk z brylantem lub ozdobny guzik


SJP.pl

Buton, także: Butung, Butuni – wyspa w Indonezji na morzu Banda u południowo-wschodniego wybrzeża Celebes; powierzchnia 4408 km², ok. 448 tys. mieszkańców (2010).

Na zachód od Buton leży wyspa Muna, na południowy wschód wyspy Tukangbesi, na północ wyspa Wowoni.

Wikipedia


butonierka

1. mały flakonik na kwiatki przypinany do sukni balowej w XVIII i XIX w.;
2. dziura od guzika w klapie marynarki, żakietu, będąca miejscem wkładania kwiatu, miniaturki orderu itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka;

 (1.2) kraw. niewielka, płytka kieszeń, umieszczona na wysokości piersi w marynarce lub żakiecie

 (1.3) daw. niewielki flakonik na kwiaty, który przypinano do sukni balowej

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzisiejszych czasach butonierka nie pełni tej samej roli, co kiedyś.

 (1.2) A w butonierkę wetknij sobie ozdobną chusteczkę.

 (1.3) Dawniej kobiety nosiły butonierki przy eleganckich sukniach.

Wiktionary

Wymowa:

AS: butońerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butoniera ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brustasza

Wiktionary


butonierkowy

1. → butonierka;
2. uniemożliwiający całkowite wyprostowanie palca


SJP.pl


butor

Butor ( Бутор) – wieś w Mołdawii (Naddniestrzu), w rejonie Grigoriopol, siedziba gminy o tej samej nazwie. W 2004 roku liczyła 3042 mieszkańców.

Wikipedia


butorolka

but z kółkami wbudowanymi w podeszwę


SJP.pl


butować

1. żargonowo: uruchamiać komputer lub system operacyjny;
2. w gwarze uczniowskiej: kopać nogami


SJP.pl


butowski

nazwisko


SJP.pl


butowy

→ but, np. zakupy butowe


SJP.pl


butros

imię męskie


SJP.pl


butrymowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrian Butrymowicz (zm. 1802), duchowny greckokatolicki
  • Bogusław Butrymowicz (1872–1965), polski poeta okresu Młodej Polski, tłumacz i historyk literatury
  • Mateusz Antoni Butrymowicz (1745–1814), sędzia grodzki piński

Wikipedia


butryn

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karol Butryn
  • Piotr Butryn
  • Renata Butryn

Wikipedia


butsudan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. ołtarzyk domowy lub świątynny poświęcony Buddzie, przy którym palone są kadzidła i lampki, a także odmawiane codzienne modlitwy

Wiktionary

Butsudan (jap. 仏壇) – japoński, świątynny lub domowy, buddyjski ołtarz-relikwiarz. Zwykle umieszcza się w nim miniaturę relikwiarza świątynnego (zushi) (w bogatych domach mogą być pozłacane lub inkrustowane masą perłową) i tabliczek z imionami przodków (ihai). Do wyposażenia butsudanu należą świece i świeczniki, puzderko i naczynie do spalania trociczek, gong i pałka do uderzania. Ołtarz zdobi się kwiatami, ryżem, warzywami, często ulubionymi potrawami przodków.

Wikipedia


buttler

1. [czytaj: butler] polski herb hrabiowski;
2. [czytaj: batler] nazwisko


SJP.pl


button

[czytaj: baTN] rodzaj bannera zamieszczanego na stronach internetowym, po kliknięciu w obszar którego użytkownik zostaje przeniesiony na stronę reklamodawcy


SJP.pl


butut

jednostka monetarna Gambii; 100 bututów = 1 dalasi


SJP.pl


butwiak

butwiak owłosiony - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


butwiel

1. rzadko: rozkład, zgnilizna;
2. dawniej: rodzaj grzybka


SJP.pl


butwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rozkładanie się pod wpływem wilgoci i mikroorganizmów

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Powiązane:

 czas. butwieć

Wiktionary


butwieć

o substancjach organicznych: ulegać rozkładowi pod wpływem bakterii i grzybów; gnić, murszeć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbutwieć)

 (1.1) podlegać rozkładowi pod wpływem wilgoci i mikroorganizmów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butwiec m., butwielina ż., butwienie n., zbutwienie n.

 czas. zbutwieć dk.

Wiktionary


butwina

gnijąca, rozkładająca się materia organiczna (liście, drewno, resztki roślinne); próchnica


SJP.pl


butwinowy

→ butwina


SJP.pl

Patrz:

butwina

butyl

1. jednowartościowy rodnik alkilowy wywodzący się od butanu;
2. bardzo odporny i wytrzymały rodzaj kauczuku syntetycznego do wyrobu kabli, izolacji i dętek


SJP.pl


butylen

alken mający 4 atomy węgla w cząsteczce; buten


SJP.pl


butylenowy

→ butylen


SJP.pl

Patrz:

butylen

butylowy

związany z butylem


SJP.pl


butyn

alkin mający 4 atomy węgla w cząsteczce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 1-butyn (etyloacetylen)
  • 2-butyn (dimetyloacetylen)
  • Butyny – wieś na Ukrainie

Wikipedia


butyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. pachołek

 (1.2) stpol. oprawca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutɨr, AS: butyr

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) butel

Wiktionary


butyrometr

przyrząd do oznaczania zawartości tłuszczu w mleku i produktach mlecznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd służący do pomiaru zawartości tłuszczu w produktach mlecznych;

Wiktionary

Butyrometr (tłuszczomierz) – przyrząd służący do pomiaru zawartości tłuszczu w mleku oraz mięsie oraz w przetworach mlecznych i mięsnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbutɨˈrɔ̃mɛtr̥, AS: butyrõmetr̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłuszczomierz

Wiktionary


butyrski

pułk butyrski - pułk piechoty okresu Imperium Rosyjskiego


SJP.pl


buu

wyraz mający naśladować płacz lub buczenie; bu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …naśladujący niski monotonny dźwięk, np. płacz lub buczenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bu

Wiktionary


buw

Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = eduk. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie

Wiktionary


buw-owski

→ BUW (Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego); buwowski


SJP.pl


buwowski

przymiotnik od: BUW (Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego); BUW-owski


SJP.pl


buxtehude

Buxtehude – miasto w Niemczech w kraju związkowym Dolna Saksonia w powiecie Stade. Liczy około 39,5 tys. mieszkańców. Nazywane "miastem bajek". Tutaj rozgrywa się akcja baśni "Jeż i zając" (niem. "Der Hase und der Igel"), znanej także w wersji Braci Grimm, chociaż oryginalna baśń dotyczyła jednak miejscowości Bexhövede.

Wikipedia


buza

napój orzeźwiający sporządzany z mąki owsianej lub prosa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. napój z lekko sfermentowanej kaszy jaglanej z dodatkiem rodzynek, cytryny i cukru; specjał regionalny Podlasia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buza – kolonia w województwie lubelskim
  • buza – musujący napój
  • Buza – gmina w Rumunii, w okręgu Kluż
  • Buza – wieś w Rumunii, w okręgu Kluż, w gminie Buza
  • Buzan – osiedle w Rosji, w obwodzie astrachańskim, w rejonie krasnojarskim

Wikipedia


buzała

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. używana najczęściej w warunkach polowych improwizowana grzałka złożona z metalowych elementów, zwykle żyletek, podłączonych do źródła prądu;

Wiktionary

Buzała (od "buzować", gdyż jej działanie objawia się natychmiastowym bulgotaniem wody) – improwizowana grzałka, wykonana najczęściej z dwóch żyletek, oddzielonych zapałkami i podłączonych przewodami do źródła napięcia. Jest ona używana głównie w więzieniach, wojsku lub w warunkach polowych, gdy nie ma innego narzędzia do zagotowania wody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z braku sprzętu aresztanci gotują za pomocą aparatury własnej produkcji, zwanej buzałą, a to jest nielegalne i niebezpieczne.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buzować ndk.

Wiktionary


buzdygan

1. broń obuchowa, w Polsce używana do celów reprezentacyjnych
2. oznaka stopnia pułkownika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. wschodnia broń obuchowa o stalowej głowicy; w Polsce od XV wieku także jako oznaka rangi oficerskiej;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W jednym z czółen stał pan Skrzetuski, wyższy nad innych, dumny, spokojny, z porucznikowskim buzdyganem w ręku i z gołą głową, bo mu strzała tatarska zerwała czapkę.

Wiktionary


buzdyganek

roślina zielna rosnąca w Afryce, Azji i Europie południowej; wrzęciołek


SJP.pl

Bu

Wikipedia


buzek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agata Buzek (ur. 1976) – aktorka
  • Brunon Buzek – inżynier, naczelny dyrektor techniczny kopalni Donnersmarck w Świętochłowicach, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1937)
  • Jan Buzek (1815–1886) – nauczyciel, działacz społeczny
  • Jan Buzek (1832-1890) – nauczyciel, młynarz, działacz społeczny
  • Jan Buzek (1874–1940) – lekarz, działacz społeczny, polityk
  • Jan Andrzej Buzek (1904-1977) – prawnik i dyplomata
  • Jerzy Buzek (1874-1939) – inżynier górnictwa i hutnictwa, profesor AGH
  • Jerzy Buzek (ur. 1940) – polityk, premier Polski w latach 1997-2001, od roku 2009 do 2012 przewodniczący Parlamentu Europejskiego
  • Józef Buzek (1873-1936) – statystyk, ekonomista i polityk, senator II RP
  • Ludgarda Buzek – chemiczka, wykładowczyni akademicka i samorządowiec

Wikipedia


buzer

środowiskowo, pogardliwie: homoseksualista; homoś, pedał, pedzio, cieć, pedalarz, pedalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pot. środ. pijak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) środ. uderzenie bili kijem trzymanym za plecyecami

wykrzyknik

 (3.1) …wyrażający podziw

Wiktionary


buzerant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Puńców. nierób

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. homoseksualista

Wiktionary


buzerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. uprawianie seksu homoseksualnego

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buzerować

Wiktionary


buzerować

środowiskowo: odbywać stosunek homoseksualny; cwelić


SJP.pl


buzi

zdrobniale o twarzy lub ustach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. pocałunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pożegnanie dała mi buzi w policzek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʑi, AS: buźi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzia ż., buźka ż., buziak m., buziaczek m.

 wykrz. buźka

Wiktionary


buzia

zdrobniale o twarzy lub ustach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. usta

 (1.2) pot. twarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stojąc tam z rozdziawioną buzią, wyglądał jak dureń.

 (1.2) Naprawdę masz śliczną trójkątną buzię ze spiczastym noskiem i rzeczywiście trochę przypominasz zaaferowaną myszkę. Cudowną myszkę, z ciekawymi świata ślepkami. Poza tym masz oryginalne, rudawe włosy i zupełnie przyzwoite, wcale nie mysie nóżki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʑa, AS: buźa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buziak m.

:: zdrobn. buźka ż., buziuchna ż., buziulka ż., buziunia ż., buzieńka ż.

 wykrz. buźka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pysio, usteczka

 (1.2) twarzyczka

Wiktionary


buziaczek

zdrobnienie od: buziak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od buziak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buziak m., buzi n.

Wiktionary


buziak

1. pocałunek, cmoknięcie;
2. twarz dziecięca lub dziewczęca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pocałunek, całus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukochana dała mi buziaka na pożegnanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʑak, AS: buźak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzia ż., buzi n.

:: zdrobn. buziaczek m.

 wykrz. buźka

Wiktionary


buzieczka

pieszczotliwie o buzi; buziulka, buziunia, buziuchna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: buźka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʑɛt͡ʃka, AS: buźečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzia ż., buźka ż., buziak m.

 wykrz. buźka

Wiktionary


buziol

potocznie: pocałunek; buziak, całus, cmok, dziubas, dzióbas


SJP.pl


buziuchna

pieszczotliwie o buzi; buziulka, buziunia, buzieczka


SJP.pl


buziulka

pieszczotliwie o buzi; buziunia, buziuchna, buzieczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) buzia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzia ż.

Wiktionary


buziunia

pieszczotliwie o buzi; buziulka, buziuchna, buzieczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. buzia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzia ż.

Wiktionary


buzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gwałtowne palenie się

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hajcowanie

Wiktionary


buzować

potocznie: palić się dużym płomieniem


SJP.pl


buzuki

grecki instrument muzyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. grecki instrument strunowy szarpany

 (1.2) muz. irlandzki instrument strunowy szarpany

 (1.3) choreogr. grecki taniec

Wiktionary

Buzuki, bouzouki – instrument muzyczny z grupy strunowych szarpanych wywodzący się z Azji Środkowej, popularny również w muzyce celtyckiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzysztof umie grać na buzuki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈzuci, AS: buzuḱi

Wiktionary


buzułucki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Buzułukiem, dotyczący Buzułuka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buzułuk mrz.

Wiktionary


buzułuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie wołgogradzkim Rosji, lewy dopływ Chopra

 (1.2) geogr. hydron. rzeka w obwodzie orenburskim Rosji, lewy dopływ Samary

 (1.3) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie orenburskim, położone nad rzeką Samarą;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Buzułuk (miasto)
  • Buzułuk (rzeka)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. buzułucki

Wiktionary


bućko

nazwisko


SJP.pl


buła

1. zgrubienie od: bułka;
2. potocznie: biceps; bicek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: bułka

 (1.2) geol. kulista lub bochenkowata forma występowania niektórych skał w postaci okrągławych brył;

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. guz lub opuchlizna

 (1.4) pot. pejor. epitet wobec człowieka niezgrabnego, otyłego, gapiowatego

 (1.5) pot. kulista bryła czegoś albo zgrubienie

 (1.6) slang. wspinaczkowy mięsień, siła mięśni

 (1.7) stpol. bulla

forma czasownika.

 (2.1) gw-pl|Mazury. 3. os. lp. cz. przeszłego, r. żeński od być

Wiktionary

Zobacz też: buła (duża bułka).

Buła – nazwa kulistych lub bochenkowatych konkrecji, zazwyczaj dużych, tkwiących w skałach osadowych.

W postaci buł spotyka się pospolicie krzemienie i fosforyty. Znane są też parucentymetrowe buły manganowe na dnie Oceanu Spokojnego, tworzące znaczne nagromadzenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na drugie śniadanie do szkoły dostałem ogromną bułę z żółtym serem.

 (1.2) W formie buły występują często krzemienie i fosforyty.

 (1.3) Jo mom buła.

 (1.4) Jacek, ale z ciebie buła!

 (1.5) Na poboczu porobiły się wielkie buły zmarzniętego błota śniegowego.

 (1.6) Bularz to łojant, u którego nastąpił ucisk buły na przysadkę mózgową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułczanka, bułczarka, bułczak, bułkarz, bułkowanie, bułka, bułeczka, męczybuła

 czas. bułkować

 przym. bułczany, bułkowy, bułeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bułka, weka

 (1.3) gula, gała, guz, bula

 (1.4) gamoń, niezguła, niedorajda, gryncbuła

 (1.5) bryła, gruda, kula, gała

 (1.6) mięsień, muskuł, pot. muł

Wiktionary


bułaków

Bu

Wikipedia


bułan

koń maści bułanej; bułanek, bułany


SJP.pl


bułana

o koniu: mający maść płową, żółtobrązową, czarną grzywę i czarny ogon


SJP.pl


bułanek

potocznie koń bułany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. koń maści bułanej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślałem przez chwilę, że nas z bułankiem wichura pogrzebie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. bułanka ż.

 przym. bułany

Wiktionary


bułanka

bułana klacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. klacz maści bułanej

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: bułanek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojak odjechał na bułance w stronę boru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. bułanek m.

 przym. bułany

Wiktionary


bułany

o koniu: mający maść płową, żółtobrązową, czarną grzywę i czarny ogon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o koniu płowy, żółtawobrązowy, z czarną grzywą i ogonem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biegnie konik bułany przez łąki i przez łany, przez kurze i przez kwiaty — w nieznane biegnie światy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułanek m., bułanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izabelowy

Wiktionary


bułat

1. miecz perski albo szabla turecka z szeroką głownią;
2. znakomita stal polerowana, z której na Wschodzie wyrabiano szable


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stal damasceńska

 (1.2) rodzaj szabli orientalnej ze stali damasceńskiej, o krótkiej, krzywej głowni z szerokim piórem rozszerzającym się ku końcowi;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. nazwa systematyczna|Luciobarbus capito., gatunek ryby z rodziny karpiowatych

 (2.2) icht. ryba z gatunku bułatów (2.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bułat – rodzaj broni białej
  • bułat – rosyjska nazwa stali damasceńskiej
  • Bułat – męskie imię pochodzenia gruzińskiego
  • Bułat – nazwisko, m.in.:
    • Andrzej Bułat (1948-2020) – polski dziennikarz
    • Boris Bułat (1912-1984) – radziecki wojskowy, dowódca partyzancki
    • Iwan Bułat (1896-1938) – radziecki działacz państwowy i partyjny
    • Jakub Bułat (ur. 1956) – polski etnograf i księgarz, działacz opozycji demokratycznej w PRL
    • Jarosław Bułat (1904-1999) – urzędnik państwowy II Rzeczypospolitej i sektora górnictwa w PRL
    • Józef Bułat (zm. 1940) – major 6. pułku Legionów, lekarz, zamordowany w Charkowie
    • Karolina Bułat (ur. 1975) – polska tenisistka
    • Władimir Bułat (1922-2008) – radziecki wojskowy, sierżant, Bohater Związku Radzieckiego

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bułat m.

 przym. bułatowy, bułatny

Wiktionary


bułatowicz

nazwisko


SJP.pl


bułatowy

→ bułat


SJP.pl

Patrz:

bułat

buława

oznaka władzy hetmana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. krótka laska zakończona ozdobną głowicą, będąca dawniej symbolem władzy hetmańskiej, później oznaką władzy marszałkowskiej

 (1.2) przen. urząd, godność, władza, których zewnętrzną oznaką jest buława (1.1);

Wiktionary

Buława (od st.rus. "bulava", ‘pałka z głowicą’) – jednoręczna broń obuchowa, składająca się ze styliska zakończonego kulistą lub gruszkowatą głowicą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za oznakę rangi dano mu dubeltowy haft jeneralski, a na szlifach dwie buławy hetmańskie złożone na krzyż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈwava, AS: buu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. buławka ż., buławeczka ż.

 czas. buławić ndk.

 przym. buławkowaty

Wiktionary


buławik

rodzaj ryb z rzędu dorszokształtnych


SJP.pl


buławinka

buławinka czerwona - grzyb z klasy workowców


SJP.pl


buławinkowate

o cechach buławinkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Buławinkowate ("Clavicipitaceae" Rogerson) – rodzina grzybów z rzędu rozetkowców ("Hypocreales").

Wikipedia


buławinkowaty

o cechach buławinkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


buławinkowiec

przedstawiciel rzędu workowców z podklasy jądrzaków


SJP.pl


buławka

1. zdrobnienie od: buława;
2. mała buława; coś małego w kształcie buławy;
3. grzyb z rodziny buławkowatych, o maczugowatym kształcie i zielonkawym miąższu;
4. buławka włosa - mieszek włosowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • buławka (clava) – część czułków niektórych owadów
  • buławka (Clavariadelphus) – rodzaj grzybów

Wikipedia


buławkowate

1. podobny do małej buławy;
2. mułek buławkowaty - gatunek owada z rodziny szarańczowatych;
3. o cechach buławkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Buławkowate ("Clavariadelphaceae" Corner) – rodzina grzybów należąca do rzędu siatkoblaszkowców ("Gomphales").

Wikipedia


buławkowaty

1. podobny do małej buławy;
2. mułek buławkowaty - gatunek owada z rodziny szarańczowatych;
3. o cechach buławkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


buławnik

roślina z rodziny storczykowatych


SJP.pl

Buławnik ("Cephalanthera" Rich.) – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Obejmuje 19 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Eurazję, północno-zachodnią Afrykę i zachodnią Amerykę Północną. W Polsce występują trzy gatunki. Rośliny te zasiedlają zwykle żyzne lasy liściaste, rzadziej rosną na łąkach, preferują gleby wapienne.

Wikipedia


buławowy

→ buława


SJP.pl

Patrz:

buława

bułczak

gatunek huby o drzewiastym kapeluszu, pasożytujący przeważnie na drzewach


SJP.pl


bułczanka

tradycyjna wędlina z miąższu bułki, krwi oraz podrobów w osłonce z jelita, przypominająca wyglądem kiełbasę, a konsystencją kaszankę; żymlok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. spoż. rodzaj wędliny; odpowiednik kaszanki, w której zamiast kaszy, jako nadzienie zastosowano bułkę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jadłeś jeszcze bułczanki zrobionej przez pana Pawła.

 (1.1) Lubię dobrze przyprawiona bułczankę z kiszoną kapustą i ziemniakami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈt͡ʃãŋka, AS: buu̯čãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buła ż., bułka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk żymlok, żemlok

Wiktionary


bułczany

→ bułka; bułczasty, bułkowy


SJP.pl


bułczarka

1. urządzenie dzielące i zaokrąglające ciasta na bułki;
2. regionalnie: sprzedawczyni bułek


SJP.pl


bułczasty

1. → bułka; bułkowy, bułczany;
2. mający kształt bułki


SJP.pl


bułczyna

ekspresywnie: bułka


SJP.pl


bułeczka

zdrobnienie od: bułka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: bułka

 (1.2) mała bułka

 (1.3) pot. eufem. srom

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bułeczka – mała bułka
  • Bułeczka – powieść dla dzieci autorstwa Jadwigi Korczakowskiej wydana w 1957 roku.
  • Bułeczka – polski film dla dzieci z 1973 roku na podstawie powieści Jadwigi Korczakowskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjedz trochę bułeczki z marmoladką.

 (1.2) Tam w górze jest Bozia. Bozia gniewa się na niegrzeczne dzieci, a grzecznym daje bułeczki, ciasteczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈwɛt͡ʃka, AS: buu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buła ż., bułka ż.

Wiktionary


bułeczkowaty

1. przypominający kształtem lub smakiem bułeczkę;
2. o sierści konia lub krowy: żółtawo-jasnobrązowy


SJP.pl


bułeczkowy

1. → bułeczka;
2. ścieg bułeczkowy - ozdobny ścieg zwiększający wytrzymałość szwów


SJP.pl


bułg.

skrót od: bułgarski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bułgarski

Wiktionary

Powiązane:

 zob. bułgarski.

Wiktionary


bułgakow

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Siergiej Bułgakow (1871-1944), rosyjski teolog
  • Michaił Bułgakow (przyjęta w Polsce forma nazwiska: Bułhakow), rosyjski pisarz
  • Afanasij Bułgakow, ojciec Michaiła, teolog
  • Makary, metropolita moskiewski - imię świeckie: Michaił Bułgakow

Wikipedia


bułgar

obywatel Bułgarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

 (1.2) hist. członek plemięemienia pochodzenia huńskiego znad Morza Czarnego

 (1.3) geogr. zob. Bułgar Wielki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy Bułgarzy potrząsają głową, to wtedy oznacza to "tak".

 (1.2) Bo Stlawowie z Hunnami a Scyta z Bułgarem, • A z drugiej strony Med znów ze Scytą zmówiony…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuwɡar, AS: buu̯gar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułgarski mrz., Bułgaria ż., bułgarskość ż.

:: fż. Bułgarka ż.

 przym. bułgarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Protobułgar, Prabułgar

Wiktionary


bułgaria

państwo w Europie ze stolicą w Sofii; Republika Bułgarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Wiktionary

Bułgaria, Republika Bułgarii ( България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią Północną od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja to, proszę pana, jadę w sierpniu do Bułgarii. Konkretnie to do Złotych Piasków, wie pan, to taki bardzo ekskluzywny kurort – wyjaśniła z dumą kobieta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈɡarʲja, AS: buu̯garʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułgarski mrz., Bułgar mos./mrz., Bułgarka ż., bułgarskość ż., bułgaryzacja ż., bułgaryzowanie n., bułgarystyka ż., bułgarysta mos., bułgarystka ż., Protobułgarzy lm., protobułgarski m.

 czas. bułgaryzować ndk.

 przym. bułgarski, protobułgarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa oficjalna: Republika Bułgarii

Wiktionary


bułgarka

obywatelka Bułgarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Wiktionary

Bułgarka – opowiadanie Iwana Wazowa, wydane pierwotnie na łamach czasopisma "Byłgarska sbirka" w listopadzie 1899 r. pod tytułem "Czełopeszkata gora" i zamieszczone następnie, już pod nowym tytułem, w tomie opowiadań "Pystyr swjat" (1902).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buwˈɡarka, AS: buu̯garka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bułgaria ż., bułgarski mrz., bułgarskość ż., bułgaryzacja ż., bułgaryzowanie n., bułgarystyka ż., bułgarysta m., bułgarystka ż., Protobułgarzy lm., protobułgarski m.

:: fm. Bułgar mos.

 czas. bułgaryzować ndk.

 przym. bułgarski, protobułgarski

Wiktionary


bułgarski

związany z Bułgarią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Bułgarią lub Bułgarami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Bułgarii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sozopol jest pięknym kurortem na bułgarskim wybrzeżu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈɡarsʲci, AS: buu̯garsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bułgaria ż., Bułgar mos., Bułgarka ż., bułgarszczyzna ż., bułgaryzowanie n.

Wiktionary


bułgarskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem bułgarskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bułgarskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku bułgarskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈɡarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: buu̯garskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


bułgarskość

→ bułgarski


SJP.pl

Patrz:

bułgarski

bułgarszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język bułgarski

 (1.2) przest. zbiór cech typowych dla kultury i obyczajów bułgarskich

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bułgarski

 rzecz. bułgarski mrz.

Wiktionary


bułgarysta

znawca języka, kultury i literatury bułgarskiej


SJP.pl


bułgarystka

→ bułgarysta


SJP.pl

Patrz:

bułgarysta

bułgarystyczny

→ bułgarystyka


SJP.pl

Patrz:

bułgarystyka

bułgarystyka

1. nauka zajmująca się badaniem języków, literatur, kultur i historii narodów bułgarskich;
2. wydział na uniwersytecie obejmujący tego typu studia


SJP.pl

Bu

Wikipedia


bułgaryzacja

poddawanie wpływom bułgarskim, nadawanie czemuś cech typowo bułgarskich


SJP.pl

Bułgaryzacja ( побългаряване) – termin oznaczający proces przyswajania języka bułgarskiego oraz kultury bułgarskiej przez jednostki lub grupy społeczne funkcjonujące wcześniej w ramach innych kultur. Bułgaryzacja może odbywać się zarówno dobrowolnie jak i pod przymusem.

Wikipedia


bułgaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) narzucanie komuś języka, kultury i obyczajów bułgarskich

 (1.2) nadawanie czemuś bułgarskiego charakteru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułgaryzacja ż., Bułgaria ż., Bułgar m., Bułgarka ż., bułgarski mrz.

 czas. bułgaryzować

 przym. bułgarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bułgaryzacja

Wiktionary


bułgaryzować

poddawać wpływom bułgarskim, rozszerzać wpływy bułgarskie, nadawać czemuś cechy typowo bułgarskie


SJP.pl


bułhak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Flerow-Bułhak − polska szachistka
  • Emanuel Bułhak (1865–1943) − polski filozof i religioznawca
  • Ewa Konstancja Bułhak (ur. 1971) − polska aktorka
  • Henryk Bułhak (ur. 1930) − polski historyk i bibliotekoznawca
  • Jan Bułhak (1876–1950) − polski fotograf
  • Janusz Bułhak (1906–1977) − polski kompozytor i fotografik
  • Jerzy Bułhak (1699–1769) − polski duchowny greckokatolicki, biskup
  • Jozafat Bułhak (1758–1838) − polski duchowny greckokatolicki, biskup
  • Tomasz Bułhak (1801–1895) – polski działacz niepodległościowy
  • Władysław Bułhak (1898–?) – polski wojskowy
  • Władysław Bułhak (ur. 1965) − polski historyk

Wikipedia


bułhakow

nazwisko, np. Michaił Afanasjewicz Bułhakow (1891-1940), rosyjski dramatopisarz i prozaik, z zawodu lekarz


SJP.pl


bułhakowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) liter. związany z twórczością Michaiła Bułhakowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bułhakow mos.

Wiktionary


bułka

białe pieczywo pszenne, okrągłe lub podłużne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wypiek o niewielkich rozmiarach;

 (1.2) pot. daw. białe pieczywo pszenne, ciasto

 (1.3) pot. fałda skóry wystająca spod biustonosza pod pachą

 (1.4) slang. wspinaczkowy mięsień, siła mięśni

Wiktionary

Bułka – drobne, wyrośnięte pieczywo: potoczne i handlowe określenie małego, porcjowego wypieku piekarskiego. Choć słowo "bułka" zakorzeniło się w powszechnym języku, w literaturze specjalistycznej oraz podręcznikach gastronomicznych rzadko stanowi ono samodzielną definicję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poszedłem do sklepu kupić bułki na śniadanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuw.ka, AS: buu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułczanka ż., bułczarka ż., bułczak m., bułkarz m., bułkowanie n.

:: zdrobn. bułeczka ż.

:: zgrub. buła ż.

 czas. bułkować ndk.

 przym. bułczany, bułkowy, bułeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński żymła

 (1.4) mięsień, muskuł, pot. muł

Wiktionary


bułkowaty

przypominający kształtem lub smakiem bułkę


SJP.pl


bułkować

potocznie:
1. obtaczać w panierce produkt przeznaczony do smażenia;
2. o biuście: wypychać się poza niedobrany biustonosz; bułkować się


SJP.pl


bułkowy

→ bułka; bułczasty, bułczany


SJP.pl


bułowaty

przypominający kształtem lub smakiem dużą bułkę


SJP.pl


bułować

czasownik niedokonany

 (1.1) środ. skrót|wspin.|wspinaczka, wspinaczkowy|w:Wspinaczka. wspinać się siłowo, wykorzystując do poruszania się w górę głównie siłę mięśni rąk

 (1.2) środ. skrót|wspin.|wspinaczka, wspinaczkowy|w:Wspinaczka. powodować zmęczenie i spinanie się mięśni, zwłaszcza rąk czy przedramion, w wyniku wysiłku

czasownik zwrotny niedokonany bułować się

 (2.1) środ. skrót|wspin.|wspinaczka, wspinaczkowy|w:Wspinaczka. doznawać zmęczenia i spinania się mięśni, zwłaszcza rąk czy przedramion, w wyniku wysiłku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] jedyny przyrząd, jaki dało się zaczepić, to płanietka. Bułowałem chyba ze 20 minut, żeby podejść pięć metrów nad przewieszkę. Pod uprzężą wisiał podpięty wór z gratami z biwaku i destabilizował.

Wiktionary


buńczuczniej

stopień wyższy od przysłówka: buńczucznie


SJP.pl


buńczuczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: buńczuczny


SJP.pl


buńczuczność

pewność siebie, hardość, zuchwałość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest buńczuczne; cecha tych, którzy są buńczuczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buńczuczny

 przysł. buńczucznie

 rzecz. buńczuk mrz.

Wiktionary


buńczuczny

1. zbytnio pewny siebie, zuchwały, pełen werwy; świadczący o takim usposobieniu; czupurny, zawadiacki, zaczepny, junacki;
2. dawniej: związany z buńczukiem


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wyzywający, zaczepny, czupurny, zawadiacki, nadmiernie pewny siebie

 (1.2) daw. wojsk. epitet dostojnika lub dowódcy mającego prawo używania buńczuka jako oznaki godności i władzy

Wiktionary

Buńczuczny – chorąży, który niósł przed hetmanem buńczuk jako oznakę władzy. W armii polskiej używano buńczuków najczęściej podczas wypraw przeciwko Tatarom i Turkom. Przed hetmanem wielkim niesiono buńczuk dwuogonowy, a przed hetmanem polnym – jednoogonowy. Szczególnie upodobał sobie buńczuki Jan III Sobieski, który bez nich nie ruszał w pole. Buńczuczny był też chorążym hetmana Kozaków zaporoskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mowa Hitlera w monachijskiej Löwenbraükeller jest buńczucznym, przeplatanym wulgarną ironią, usprawiedliwianiem się.

 (1.1) Nawet dyplomacja pruska tak buńczuczna, zajmowała wobec Wielkiej Brytanii stanowisko niezmiernie ostrożne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũj̃n͇ˈt͡ʃut͡ʃnɨ, AS: bũĩ ̯ṇčučny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buńczuk mrz., buńczuczność ż.

 przysł. buńczucznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojowniczy, zadziorny, zadzierzysty, chwacki, junacki; war. buńdziuczny

Wiktionary


buńczuczyć

buńczuczyć się - zachowywać się buńczucznie; pysznić się, srożyć się


SJP.pl


buńczuk

1. dawniej: drzewce zakończone końskim włosiem będące symbolem władzy wojskowej na terenach ukraińskich;
2. pęk włosia doczepiany do zbroi rycerskiej lub końskiej;
3. rodzaj instrumentu perkusyjnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. drzewce zakończone kulą lub grotem, ozdobione końskim włosiem, będące symbolem władzy wojskowej u Turków i na dawnych kresach wschodnich;

 (1.2) hist. pęk włosia przytwierdzany do rycerskiego szyszaka bądź do uszu lub piersi konia

 (1.3) hist. ozdoba rzędu końskiego mocowana do rzemienia uzdy

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na czele, pod wielką chorągwią malinową i pod buńczukiem, jechał Chmielnicki przybrany w czerwień, na białym koniu, z pozłocistą buławą w ręku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbũj̃n͇t͡ʃuk, AS: bũĩ ̯ṇčuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buńczucznik mos., buńczuczny mos., buńczuczność ż.

 czas. buńczuczyć się ndk., daw. reg. buńdiuczyć się ndk.

 przym. buńczuczny, reg. buńdiuczny

 przysł. buńczucznie, buńczuczno

Wiktionary


buńdziuczny

regionalnie: buńczuczny


SJP.pl


buś

dawniej: młody byk


SJP.pl


buśka

nazwisko


SJP.pl


buśkiewicz

nazwisko


SJP.pl


buśko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Bukowina,Polesie,Tuligłowy, Królin, Suchowola, Nowe Brusno,Stubienko, Obsza, Jezierna, Zielin. reg-pl|Kresy południowe. bocian, bocian biały

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hanna Buśko – polska laborantka i działaczka społeczna, posłanka na Sejm
  • Leon Buśko – ujednoznacznienie
  • Witalij Buśko – białoruski inżynier elektryk, pracownik akademiki i polityk
  • Wital Buśko – białoruski polityk

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


buźka

pieszczotliwie o twarzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: buzia

wykrzyknik

 (2.1) używane jako pozdrowienie lub pożegnanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czerwoną kredką narysowała uśmiechnięte usteczka i buźka była gotowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzieczka ż., buzia ż., buziak mrz., buzi n.

Wiktionary


bużanin

członek plemienia słowiańskiego zamieszkującego Wołyń i ziemię nad Bugiem


SJP.pl


bużański

przymiotnik od: Bug


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bugiem, dotyczący rzeki Bug

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bug mrz., bużysko n., Zabużanin mos., Zabużanka ż., zabużanin mos., zabużanka ż.

 przym. nadbużański, zabużański

Wiktionary


bużka

Bużka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Sarnaki.

Wieś jest położona na terenie Parku Krajobrazowego Podlaski Przełom Bugu, w odległości 1 km od Bugu przy ujściu Sarenki. Leży w pobliżu drogi krajowej nr 19, w odległości 2 km na wschód od wsi Kózki. Zamieszkuje ją ok. 50 osób zajmujących się rolnictwem. W okresie letnim wieś jest odwiedzana przez turystów ze względu na malownicze krajobrazy.

Wikipedia


bużumbura

stolica Burundi; Bujumbura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. największe miasto Burundi, dawniej stolica tego państwa;

Wiktionary

Bu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈbura, AS: bužũmbura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bużumburczyk mos., bużumburka ż.

 przym. bużumburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bujumbura

Wiktionary


bużumburczyk

mieszkaniec Bużumbury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bużumbury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈburt͡ʃɨk, AS: bužũmburčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bużumbura ż.

:: fż. bużumburka ż.

 przym. bużumburski

Wiktionary


bużumburka

mieszkanka Bużumbury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bużumbury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈburka, AS: bužũmburka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bużumbura ż.

:: fm. bużumburczyk mos.

 przym. bużumburski

Wiktionary


bużumburski

przymiotnik od: Bużumbura (stolica Burundi)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Bużumbura

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈbursʲci, AS: bužũmbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bużumbura ż., bużumburka ż., bużumburczyk mos.

Wiktionary


bużysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) starorzecze, dawne koryto Bugu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bużysko – jezioro w woj. lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski
  • Bużysko – jezioro w woj. lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Włodawa
  • Bużysko – jezioro w woj. mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Małkinia Górna
  • Bużysko – jezioro w woj. mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Sadowne
  • Bużysko – uroczysko między Anusinem a Turną Małą
  • Bużysko – uroczysko koło wsi Wieska-Wieś

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To bużysko pełne jest ryb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʒɨskɔ, AS: bužysko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bug m., zabużanin m., zabużanka ż.

 przym. bużański, zabużański

Wiktionary


bw

skrót od: Bank Wschodni


SJP.pl


bwa

skrót od: Biuro Wystaw Artystycznych


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = szt. Biuro Wystaw Artystycznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam zaproszenie do BWA na wernisaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ‿vu‿ˈa, AS: be‿vu‿a

Wiktionary

Powiązane:

 skrótowiec CBWA

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) BeWuA, bewua

Wiktionary


bwe

skrót od: Bank Współpracy Europejskiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berlin-Warszawa-Express – nazwa międzynarodowych pociągów kategorii EuroCity
  • Meritum Bank ICB (dawniej Bank Współpracy Europejskiej S.A.) – bank komercyjny

Wikipedia


bwp

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = wojsk. bojowy wóz piechoty;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • BWP – bojowy wóz piechoty (rodzaj pojazdu)
  • BWP – Biblia warszawsko-praska (polski przekład Biblii)
  • BWP – kod ISO 4217 dla puli, waluty Botswany

Wikipedia


bwz

skrót od: Biuro Współpracy z Zagranicą


SJP.pl


by

cząstka składowa form trybu warunkowego; spójnik (w znaczeniu: żeby, aby)


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność

partykuła

 (2.1) …tworząca tryb przypuszczający, pisana jako oddzielne słowo w formach bezosobowych

Wiktionary

By – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Doubs.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 65 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 9 osób/km² (wśród 1786 gmin Franche-Comté By plasuje się na 678. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 623.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłem sobie butelkę wody, by potem nie być spragnionym.

 (2.1) Trzeba by coś z tym zrobić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨ, AS: by

Wiktionary

Powiązane:

 przyr. -by

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aby, żeby

Wiktionary


by-pass

[czytaj: bajpas] bajpas, bypass;
1. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu rurki z tworzywa sztucznego i skierowaniu przez nią biegu krwi w celu ominięcia niedrożnej tętnicy;
2. element wszczepiony w czasie tej operacji


SJP.pl


byblijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Byblosem, dotyczący Byblosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Byblos mrz.

Wiktionary


byblos

miasto w Libanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;

Wiktionary

Byblos ( ‏جبيل‎, "Dżubajl", dialekt libański: "Dżbejl"; Βύβλος; fen. Gebal; asyr. Gubla) – miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Kada Dżubajl.

Liczy około 21 tys. mieszkańców (2006), głównie maronitów, istnieje też mniejszość szyicka.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. byblijski

Wiktionary


bychawa

1. miasto w Polsce;
2. polski herb szlachecki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bychawa – miasto w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bychawa. Położona na Wyżynie Lubelskiej, 30 km na południe od Lublina nad rzekami Gałęzówką i Kosarzewką. Według danych GUS z 31 grudnia 2024 Bychawa liczyła 4414 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɨˈxava, AS: byχava

Wiktionary


bychawianin

mieszkaniec Bychawy


SJP.pl


bychawianka

mieszkanka Bychawy


SJP.pl


bychawski

przymiotnik od: Bychawa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartłomiej Bychawski – polski hokeista
  • Marek Bychawski – polski kompozytor, trębacz
  • Wojciech Bychawski – polski geodeta
  • Wojciech Bychawski – polski koszykarz
  • Powiat bychawski – dawny powiat w woj. lubelskim

Wikipedia


bychom

spójnik

 (1.1) stpol. abyśmy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨxɔ̃m, AS: byχõm

Wiktionary


bychowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bychowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród
  • Bychowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Gniewino
  • Bychowo – dawna osada w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Kurzeniec.

Wikipedia


bychowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anatolij Bychowski (ur. 1988) – izraelski szachista
  • Bernard Bychowski (1898–1980) – rosyjski filozof
  • Boris Bychowski (1908–1974) – rosyjski zoolog, parazytolog
  • Helena Bychowska (1909–1959) – polska pisarka i tłumaczka
  • Gustaw Bychowski (1895–1972) – polski lekarz psychiatra i psychoanalityk
  • Zygmunt Bychowski (1865–1934) – polski lekarz neurolog
  • Bychowski (herb szlachecki)

Wikipedia


byci

czasownik

 (1.1) stpol. być

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ɕi, AS: byći

Wiktionary


bycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) istnienie

 (1.2) znajdowanie się w jakimś miejscu

 (1.3) charakteryzowanie się jakąś cechą

 (1.4) wykonywanie jakiegoś zawodu

 (1.5) uczestniczenie w czymś

 (1.6) należenie do jakiejś organizacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Masz oczy marzące, i styl bycia luźny. / Na pozór łagodny, okrutny jesteś i próżny.

 (1.3) Rzekomo bycie uczciwym popłaca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ɕɛ, AS: byće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obycie n., byt m., pobytówka ż., niebyt m., bywalec m.

 czas. być / bywać, pobyć, ubyć / ubywać, odbyć / odbywać, zbyć / zbywać, nabyć / nabywać, wybyć / wybywać, przybyć / przybywać, obyć się, wyzbyć / wyzbywać

 przym. bytowy, pobytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bytność

Wiktionary


bycina

wieś w Polsce


SJP.pl

Bycina

Bycina ( "Bitschin") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia


byczek

zdrobnienie od: byk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od byk

 (1.2) pot. młody byk

 (1.3) pot. icht. nazwa systematyczna|Ameiurus nebulosus|Lesueur|ref=tak., sumik karłowaty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) iron. młody, silny mężczyzna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) kraszanka

 (3.2) zob. byczki.

Wiktionary

Byczek – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w południowej części gminy Miłki, we wsi Wyszowate, leżące na terenie Krainy Wielkich Jezior Mazurskich.

Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to "Byczek". W różnych publikacjach i na mapach topograficznych jezioro to występuje pod nazwą "Bycek".

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Byczki z tej hodowli są bardzo cenione na wszystkich arenach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃɛk, AS: byček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byk m., bykowiec m., byczenie n., byczuś m., bykowe n., Byk mos./mzw., wybyczenie n.

 czas. byczyć się ndk., wybyczyć się dk.

 przym. byczy

 przysł. byczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byczuś

Wiktionary


byczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. okładanie bykowcem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byczek m., byk m., byczość ż.

 czas. byczyć

 przym. byczy

 przysł. byczo

Wiktionary


byczewski

nazwisko


SJP.pl


byczki

konserwa z drobnych ryb słodkowodnych w ostrej zalewie pomidorowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. spoż. rodzaj konserwy rybnej w ostrej zalewie pomidorowej, sporządzonej z drobnych ryb słodkowodnych

Wiktionary

Byczki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Godzianów.

Wieś Byczki powstała w 1345 roku i była własnością Ziemowita III.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłam chleb, masło i byczki, więc z głodu nie umrzemy.

 (1.1) Byczki sporządza się głównie z płoci, wzdręgi, okonia i jazgarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃʲci, AS: byčʹḱi

Wiktionary


byczkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dawid Byczkowski – rosyjski duchowny prawosławny
  • Lucjan Byczkowski – polski handlowiec i działacz gospodarczy oraz duński urzędnik konsularny
  • Mikołaj Byczkowski – polski wojskowy
  • Mikołaj (Byczkowski) – rosyjski duchowny prawosławny
  • Stanisław Byczkowski – polski farmaceuta i toksykolog
  • Wiesław Byczkowski – polski prawnik i samorządowiec

Wikipedia


byczkowy

przymiotnik od: byczek


SJP.pl


bycznik

chrząszcz z rodziny gnojarzowatych


SJP.pl

Bycznik ("Typhaeus typhoeus") – gatunek chrząszcza z rodziny gnojarzowatych. Zamieszkuje Europę od Półwyspu Iberyjskiego po część środkowo-wschodnią oraz Afrykę Północną. Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe są koprofagami, żerującymi na odchodach zwierząt roślinożernych. Postacie dorosłe aktywne są jesienią i wiosną, a często też zimą. Budują dochodzące do półtora metra głębokości gniazda, w których rozwijają się larwy.

Wikipedia


byczo

przysłówek

 (1.1) posp. wspaniale

 (1.2) pot. ekon. wzrostowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) posp. Kaśka wygląda byczo w tej nowej kiecce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byczek m., byczenie n., byk m., bykowiec mrz., byczość ż.

 czas. byczyć ndk., byczyć się ndk.

 przym. byczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czadersko, ekstra, kapitalnie, super

Wiktionary


byczogłowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma głowę przypominającą byczą

 (1.2) taki, który ma znamię w kształcie głowy byka

Wiktionary


byczość

potocznie: stan zadowolenia, beztroski, doskonałości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bycze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bykowiec mrz., byk mzw., bykowe n., byczenie n., pobyczenie n., wybyczenie n.

:: zdrobn. byczek mzw., byczuś mzw.

:: zgrub. byczysko n.

 czas. byczyć, byczyć się ndk., pobyczyć się ndk., wybyczyć się dk.

 przym. byczy, bykowy, bykowaty, byczkowy

 przysł. byczo

Wiktionary


byczuś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od byk

Wiktionary


byczy

1. dotyczący byka;
2. potocznie: wielki, potężny;
3. potocznie: wspaniały, wyśmienity; superancki


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) charakterystyczny dla byka; dotyczący, odnoszący się do byka

przymiotnik relacyjny

 (2.1) pot. duży

 (2.2) wywołujący wrażenie, budzący podziw

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: byczyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃɨ, AS: byčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byczek mzw., byk mzw., Byk mos./mzw.

 przysł. byczo

Wiktionary


byczyna

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. dzielnica Jaworzna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Byczyna ( Pitschen) – miasto w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Byczyna.

Pod względem historycznym Byczyna położona jest na Dolnym Śląsku jako część dawnego księstwa brzeskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɨˈt͡ʃɨ̃na, AS: byčỹna

Wiktionary


byczynianin

mieszkaniec Byczyny


SJP.pl


byczynianka

mieszkanka Byczyny


SJP.pl


byczysko

1. zgrubienie od: byk;
2. potocznie: młody, zdrowy, dobrze zbudowany mężczyzna


SJP.pl


byczyć

potocznie: byczyć się - próżnować, nic nie robić; leniuchować, lenić się, obijać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) daw. bić bykowcem

czasownik zwrotny niedokonany byczyć się (dk. brak)

 (2.1) pot. próżnować

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) pot. Zbyszek byczył się cały ranek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byczek m., byczenie n., byk m., byczość ż.

 przym. byczy

 przysł. byczo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) lenić się, leniuchować, obijać się, próżnować, wałkonić się

Wiktionary


byczyński

przymiotnik od: Byczyna


SJP.pl


bydełko

zdrobnienie od: bydło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: bydło

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydlak mzw./mos.

Wiktionary


bydgoski

przymiotnik od: Bydgoszcz, Bydgoskie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Bydgoszczy, związany z Bydgoszczą, pochodzący z Bydgoszczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed laty Gopło administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨdˈɡɔsʲci, AS: bydgosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bydgoszczanka ż., bydgoszczanka ż., bydgoszczanin m., Bydgoszcz ż.

Wiktionary


bydgoskie

przymiotnik od: Bydgoszcz, Bydgoskie


SJP.pl


bydgoskość

→ bydgoski


SJP.pl

Patrz:

bydgoski

bydgoszcz

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;

 (1.2) geogr. osada w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Lipnica;

Wiktionary

By

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez Bydgoszcz przepływa Brda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdɡɔʃt͡ʃ, AS: bydgošč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bydgoszczanka ż., bydgoszczanin m., bydgoszczanka ż., bydgoszczak m., Bydgoskie n.

 przym. bydgoski, podbydgoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Bydzia; skr. BDG

 (1.1) peryfr. miasto nad Brdą, gród nad Brdą, mały Berlin

Wiktionary


bydgoszczanin

mieszkaniec Bydgoszczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bydgoszczy

 (1.2) osoba pochodząca z Bydgoszczy, urodzona w Bydgoszczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem bydgoszczaninem i wiadomo, że chciałbym skończyć karierę w tym mieście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨdɡɔʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: bydgoščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bydgoszcz ż.

:: fż. bydgoszczanka ż.

 przym. bydgoski

Wiktionary


bydgoszczanka

mieszkanka Bydgoszczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bydgoszczy

 (1.2) kobieta pochodząca z Bydgoszczy, urodzona w Bydgoszczy

Wiktionary

Bydgoszczanka – polski szybowiec amatorski, zbudowany w dwudziestoleciu międzywojennym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɨdɡɔʃˈt͡ʃãnka, AS: bydgoščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bydgoszcz ż.

:: fm. bydgoszczanin m.

 przym. bydgoski

Wiktionary


bydlaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od bydlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydlak m.

Wiktionary


bydlak

1. potocznie: bydlę (rogate, przeżuwające zwierzę hodowane przez ludzi; rzadziej: w ogóle zwierzę);
2. obelżywie: osoba o niskiej wartości moralnej, bezmyślna itp.; bydlę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. rogate zwierzę hodowlane

 (1.2) pot. wyjątkowo duże zwierzę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. pejor. o mężczyźnie, implikując jego prymitywność, podłość, brak kultury

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mężczyzna – mówię o prawdziwych mężczyznach, a nie o zapitych bydlakach – nastawiony winien być, i to też jest atawizm, na ochronę kobiety, na opiekuńczość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdlak, AS: bydlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydło n., bydlę n., bydlaczek m., bydełko n., bydlęctwo n., zbydlęcenie n.

:: zdrobn. bydlaczek m.

 przym. bydlęcy, bydlacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bydlę, bydlątko

 (1.2) bydlę, potwór

 (2.1) bydlę, cham

Wiktionary


bydlanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. piosenka ludowa, którą śpiewa się przy pasaniu bydła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydło, bydlarz

Wiktionary


bydle

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. wołowe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łowiyńzi, łowiyzi, łowiyńzina, owiyńzina

Wiktionary


bydlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. byt

 (1.2) stpol. postępowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈdlɛ̃ɲɛ, AS: bydlẽńe

Wiktionary


bydleń

duży, owłosiony owad z rzędu muchówek; giez bydlęcy


SJP.pl


bydli

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wołowy

Wiktionary


bydlin

Bydlin – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Klucze.

Wikipedia


bydlić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) stpol. śrpol. przebywać, żyć

 (1.2) stpol. postępować, żyć wedle praw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdlʲit͡ɕ, AS: bydlʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydło n., bydlątko n.

 przym. bydlęcy

Wiktionary


bydlątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: bydlę


SJP.pl


bydlątkowaty

kojarzący się z bydlątkiem


SJP.pl


bydlę

1. rogate, przeżuwające zwierzę hodowane przez ludzi (np. krowa, wół);
2. potocznie: zwierzę;
3. przenośnie, obelżywie: osoba o niskiej wartości moralnej, bezmyślna itp.; bydlak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. rogate hodowlane zwierzę

 (1.2) pot. duże zwierzę

 (1.3) pot. pogardliwie o nikczemnym człowieku

 (1.4) stpol. dobytek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Puchała też wył z bólu i ze złości, bo to bydlę nie dość, że zniszczyło mu nogawkę nowych służbowych spodni, to jeszcze rozorało kawał mięśnia łydki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdlɛ, AS: bydle

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bydlęcy

 rzecz. bydlak mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wół, krowa

 (1.2) bestia

 (1.3) bydlak

 (1.4) wardęga

Wiktionary


bydlęcieć

stawać się podobnym do bydlęcia; zatracać godność ludzką; demoralizować się


SJP.pl


bydlęcić

czynić podobnym do bydlęcia; demoralizować


SJP.pl


bydlęco

przysłówek

 (1.1) jak u bydła, po bydlęcemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szczelinie zobaczył bydlęco wyglądający ogon.

 (1.1) I szkoda zwać człowiekiem, kto bydlęco żyje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydlę n., bydlęcość ż., bydło n.

 przym. bydlęcy

Wiktionary


bydlęcość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bydlęce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bydlęcy

 przysł. bydlęco

Wiktionary


bydlęcy

przymiotnik od: bydlę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od bydlę

 (1.2) niegodny człowieka, byle jaki, bezwartościowy moralnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Efektywność produkcji bydlęcej określa nadwyżkę uzyskanej wartości produkcji nad całkowitymi kosztami jej wytwarzania.

 (1.2) Ja i mama załadowane byłyśmy do "bydlęcego", odkrytego wagonu, który po wielu godzinach doczepiono do innych; z łoskotem zasunięto drzwi i zablokowano żelaznymi sztabami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈdlɛ̃nt͡sɨ, AS: bydlẽncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydlę n., bydło n., bydlak mos./mzw.

Wiktionary


bydło

ssaki pochodzące od tura, hodowane jako zwierzęta domowe dla mięsa, mleka, skór i siły pociągowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zootechn. ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

 (1.2) zool. w polskiej systematyce biologicznej: udomowieni potomkowie tura

 (1.3) przen. obraź. określenie ludzi zachowujących się w sposób przywodzący na myśl zachowanie stada bydła (1.1)

 (1.4) stpol. mienie

 (1.5) stpol. żywot, byt, istnienie

Wiktionary

Zobacz też: bydło – rodzaj ssaka z podrodziny bawołów ("Bovinae") w obrębie rodziny wołowatych ("Bovidae").

Zobacz też: bydło domowe – udomowiony podgatunek tura europejskiego.

Bydło, rogacizna – ogólna nazwa zwierząt hodowlanych z podrodziny bawołów hodowanych celem uzyskania mleka, mięsa, tłuszczu, skóry oraz wykorzystania ich siły pociągowej. Bydło zalicza się do przeżuwaczy, a co za tym idzie posiada charakterystyczną dla tej grupy zwierząt budowę i fizjologię układu pokarmowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te ubogie pola z trudem żywiły niewielkie stadko bydła.

 (1.2) Bydło domowe wywodzi się od tura Bos taurus.

 (1.3) To bydło, nie ludzie… Tłocząc się przy wejściu, o mało nie stratowali się nawzajem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdwɔ, AS: bydu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydlak mos.

:: zdrobn. bydełko n.

 przym. bydlęcy

 czas. bydlić

 przysł. bydlęco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rogacizna, krowy

 (1.2) bydło domowe

 (1.3) tłuszcza, tłum, dzicz

Wiktionary


byfyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk. zob. bifyj.

Wiktionary


byk

1. samiec bydła domowego; dorosły samiec wielkich przeżuwaczy (np. jaka);
2. potocznie: osoba silnie zbudowana;
3. potocznie: pomyłka, błąd;
4. potocznie: uderzenie głową;
5. dawny statek rzeczny, żaglowo-wiosłowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.

 (1.2) pot. błąd w tekście, najczęściej ortograficzny

 (1.3) pot. uderzenie głową w brzuch

 (1.4) daw. żegl. jednomasztowy, lekki statek wykorzystywany do spławu soli lub zboża

 (1.5) gwara. jednobarwne wielkanocne jajo

 (1.6) daw. gwara. więz. mały kawałek sztuki mięsa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. przen. duży, silny mężczyzna

 (2.2) pot. grub. pogard. tęgi, ociężały, tępy, nieskory do pracy mężczyzna

 (2.3) środ. finans. inwestor giełdowy grający na wzrost kursów akcji lub innych aktywów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Byk – samiec bydła, jeleniowatych (wyjątek: samiec sarny to rogacz lub kozioł) i innych parzystokopytnych. W języku potocznym słowo byk oznacza najczęściej samca bydła domowego.
  • Byki – grupa ssaków krętorogich określana w systematyce zwierząt jako plemię Bovini
  • Byk – gwiazdozbiór
  • Byk – jeden z astrologicznych znaków zodiaku
  • Byk – wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim (obecnie Jasne)
  • Byk – rzeka w Mołdawii
  • Byk – rzeka w obwodzie donieckim na Ukrainie, dopływ Samary
  • Byk - typ dawnego drewnianego statku rzecznego
  • Byk – potocznie błąd językowy
  • Byk – giełd., w języku potocznym oznacza inwestora-optymistę
  • ET22 – potoczne określenie lokomotywy
  • krowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pampelunie odbywają się gonitwy byków.

 (1.2) Byki w gazetach są niedopuszczalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨk, AS: byk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bykowiec mrz., byczość ż., bykowe n., byczenie n., pobyczenie n., wybyczenie n.

:: zdrobn. byczek mzw., byczuś mzw.

:: zgrub. byczysko n.

 czas. byczyć, byczyć się ndk., pobyczyć się ndk., wybyczyć się dk.

 przym. byczy, bykowy, bykowaty, byczkowy

 przysł. byczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buhaj

 (1.2) przest. bąk

 (1.5) kraszanka

Wiktionary


bykiem

1. samiec bydła domowego; dorosły samiec wielkich przeżuwaczy (np. jaka);
2. potocznie: osoba silnie zbudowana;
3. potocznie: pomyłka, błąd;
4. potocznie: uderzenie głową;
5. dawny statek rzeczny, żaglowo-wiosłowy


SJP.pl


bykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) płacenie podatku od osób bezdzietnych, nieżonatych i niezamężnych (tzw. bykowego)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bykowe n., Byk mos./mzw.

 czas. bykować

Wiktionary


bykowaty

potocznie o mężczyźnie: dobrze zbudowany


SJP.pl


bykować

płacić bykowe


SJP.pl


bykowe

podatek od mężczyzn niemających urzędowo zarejestrowanego małżeństwa; podatek bykowy


SJP.pl

Bykowe – określenie należności lub podatku, mające w różnych okresach historycznych odmienne znaczenie.

W XVI wieku bykowym nazywano opłatę wnoszoną właścicielowi byka za krycie krów. W ten sposób w XVI i XVII wieku określano także karę za spłodzenie nieślubnego dziecka. Na początku XX wieku słowniki odnotowują także bykowe w znaczeniu „datek pasterzowi za odchowanie krowy” oraz „opłata muzykantom na weselu, uiszczana przez tego, kto chce tańczyć z panną młodą”.

Wikipedia


bykowiec

bicz rzemienny; także cios zadany tym biczem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. bicz wykonany z rzemienia

 (1.2) przest. cios zadany bykowcem (1.1)

 (1.3) przest. wysuszony penis byka służący jako pejcz

 (1.4) łow. kwiecień

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bykowiec – dawniej: bicz rzemienny
  • Bykowiec – część wsi Prądzew w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
  • Bykowiec – część wsi Dalewice w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
  • Bykowiec – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie wieteckim
  • Bykowce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostał przez plecy bykowcem.

 (1.2) Za karę otrzymał 20 (= dwadzieścia) bykowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈkɔvʲjɛt͡s, AS: bykovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byk m., byczek m., Byk mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korbacz

 (1.3) byczak

Wiktionary


bykownia

dawna wieś na Ukrainie


SJP.pl

By

Wikipedia


bykowski

nazwisko


SJP.pl


bykowy

podatek bykowy - podatek od mężczyzn niemających urzędowo zarejestrowanego małżeństwa; bykowe


SJP.pl


byle

aby tylko


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …wyrażający warunek wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne

 (1.2) …wyrażający życzenie wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne

 (1.3) …wyrażający cel, którego minimalnym warunkiem osiągnięcia jest to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

partykuła

 (2.1) …występująca razem z rzeczownikiem, przysłówkiem lub zaimkiem, oznaczająca niską wartość omawianego przedmiotu, osoby czy zjawiska

 (2.2) …wyrażająca życzenie mówiącego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Możesz gotować ryż parę minut dłużej, byle nie był rozgotowany.

 (1.1) Chciałbym tam pracować, byle tylko było trochę czasu na odpoczynek.

 (1.2) Byle doczekać do soboty!

 (2.1) Podobał ci się ten film? Moim zdaniem był zupełnie byle jaki.

 (2.1) Martwię się o mojego syna; spotyka się z byle kim i łazi po nocy byle gdzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨlɛ, AS: byle

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. byleby

 sp. byleby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aby, oby, aby tylko, żeby tylko

 (2.1) jakikolwiek, ktokolwiek, gdziekolwiek, cokolwiek, lada

Wiktionary


byleby

spójnik łączący zdania lub ich części wyrażające cel lub skutek czynności ze zdania nadrzędnego


SJP.pl

zaimek

 (1.1) zob. byle.

partykuła

 (2.1) zob. byle.

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. byle

 sp. byle

Wiktionary


byleco

potocznie: ktoś lub coś o niskiej wartości (np. Jakieś takie byleco z tego ich syna.)


SJP.pl


bylejakość

potocznie:
1. brak jakiejkolwiek wartości; lichość, lipność, niesolidność;
2. robienie czegoś byle jak, niedbale


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brak staranności, niechlujność, robienie czegoś jakkolwiek, bez zwracania uwagi na jakość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) nonszalancja, bylejakość, taki tumiwisizm jest aprobowany i przez zwierzchnika sił zbrojnych, i prezesa Rady Ministrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨlɛˈjakɔɕt͡ɕ, AS: bylei ̯akość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. byle jaki

 przysł. byle jak

Wiktionary


bylgja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mit. córka olbrzyma Aegira i bogini Ran

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨlʲɟja, AS: bylʹǵi ̯a

Wiktionary


byli

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lm. mos. przesz. czasownika być

Wiktionary

Byli (ang. "The Exes", 2011-2015) – amerykański serial komediowy stworzony przez Marka Reismana. Wyprodukowany przez Mark Reisman Productions, Acme Productions i TV Land Original Productions.

Światowa premiera serialu miała miejsce 30 listopada 2011 roku na antenie TV Land. W Polsce premiera serialu odbyła się 13 maja 2013 roku na kanale Comedy Central Family.

Wikipedia


byliby

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lm. mos. przyp. czasownika być

Wiktionary


bylibyście

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lm. mos. przyp. czasownika być

Wiktionary


bylibyśmy

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lm. mos. przyp. czasownika być

Wiktionary


bylica

roślina zielna lub krzew z rodziny złożonych; bielica pospolita; bylnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Artemisia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju astrowatych;

Wiktionary

By

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy masz uczulenie na bylicę?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) belica, bielica

Wiktionary


bylicki

nazwisko


SJP.pl


bylicolistny

ambrozja bylicolistna - gatunek rośliny z rodziny astrowatych


SJP.pl


bylicowy

1. → bylica;
2. susłogon bylicowy - gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych


SJP.pl


bylina

1. wieloletnia, trwała roślina zielna;
2. stara rosyjska ludowa pieśń epicka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. wieloletnia roślina zielna o zimujących pąkach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bylina – zielna roślina wieloletnia
  • Bylina – osada w województwie pomorskim, powiecie bytowskim, gminie Parchowo
  • Bylina – rzeka w Polsce, stanowiąca dopływ Wieprza
  • bylina – tradycyjna ruska lub rosyjska opowieść epicka
  • Michał Bylina (1904–1982) – polski malarz batalista
  • Stanisław Bylina (1936–2017) – polski historyk mediewista, profesor nauk humanistycznych
  • Janka Bylina – pseudonim literacki księdza , białoruskiego działacza społecznego i poety
  • RB-109A Bylina – rosyjski system walki elektronicznej
  • byliny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z reguły nasiona drzew, krzewów i niektórych bylin są większe niż nasiona gatunków jednorocznych.

Wiktionary


byliniak

byliniak rudawy, byliniak glinik - gatunki pluskwiaków z rodziny wysysowatych


SJP.pl


byliniarnia

By

Wikipedia


bylinowy

związany z byliną


SJP.pl


byliński

nazwisko


SJP.pl

Byliński ("Łabędź Odmienny III") – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Łabędź.

Wikipedia


byliście

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lm. mos. przesz. czasownika być

Wiktionary


byliśmy

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lm. mos. przesz. czasownika być

Wiktionary


bynajmniej

1. partykuła wzmacniająca przeczenie w wypowiedzi, np.: Nie jest to problem bynajmniej prosty.; wcale, zupełnie, ani trochę;
2. wykrzyknienie będące przeczącą odpowiedzią na pytanie; ależ skąd, w żadnym razie, gdzie tam


SJP.pl

partykuła

 (1.1) … wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

wykrzyknik

 (2.1) … stanowiący przeczącą odpowiedź na pytanie: wcale nie, ani trochę, w ogóle, wręcz przeciwnie

Wiktionary

Bynajmniej – czwarty singel polskiej piosenkarki Margaret z jej piątego solowego albumu studyjnego, zatytułowanego "Siniaki i cekiny". Singel został wydany 22 września 2023.

Kompozycja znalazła się na 8. miejscu listy OLiA, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych. Nagranie otrzymało w Polsce status złotego singla, przekraczając liczbę 25 tysięcy sprzedanych kopii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona chciałaby mnie usidlić, ale ja bynajmniej nie mam zamiaru się żenić.

 (2.1) Dostałeś podwyżkę? – Bynajmniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j, AS: bỹnai ̯mʹńėi ̯

Wiktionary


bynek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Benon

Wiktionary


bypass

[czytaj: bajpas] bajpas, by-pass;
1. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu rurki z tworzywa sztucznego i skierowaniu przez nią biegu krwi w celu ominięcia niedrożnej tętnicy;
2. element wszczepiony w czasie tej operacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) med. by-pass

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajpas, AS: bai ̯pas

Wiktionary


byra

nazwisko


SJP.pl


byrd

[czytaj: bert] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Byrd (ang. Byrd Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Cape Girardeau
  • Byrd (ang. Byrd Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Brown
  • William Byrd – kompozytor epoki elżbietańskiej
  • Harry F. Byrd – senator z Wirginii
  • Harry F. Byrd Jr. – senator z Wirginii, syn Harry'ego
  • Robert Byrd – senator z Wirginii Zachodniej, najdłużej zasiadający senator w historii USA
  • Joe Byrd – muzyk
  • Richard Byrd – admirał, odkrywca polarny, pilot, brat senatora Harry'ego Byrda seniora
  • Chris Byrd – amerykański bokser wagi ciężkiej
  • Byrd – amerykańska stacja antarktyczna
  • Lodowiec Byrda

Wikipedia


byrna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żarówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiela trza chopa, co by wkręcili byrna?

Wiktionary


byron

nazwisko, m.in. George Gordon Byron [czytaj: dżordż gordon bajron], lord, poeta angielski (1788-1824)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Byron – przylądek w Australii
  • Kari Byron – rzeźbiarka i prezenterka, członkini Pogromców Mitów
  • Babbitt Milton Byron – kompozytor
  • George Gordon Byron (lord Byron) – poeta i dramaturg
  • Tom Byron – amerykański aktor
  • Byron – jednostka osadnicza w Kalifornii, w hrabstwie Contra Costa
  • Byron – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Peach
  • Byron – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Ogle
  • Byron – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Shiawassee
  • Byron – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Olmsted
  • Byron – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Oxford
  • Byron – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Genesee

Wikipedia


byroniczny

[czytaj: bajroniczny] rzadko: tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński (byroński), bajronistyczny, bajroniczny


SJP.pl


byronizm

[czytaj: bajronizm] bajronizm;
1. postawa życiowa wzorująca się na bohaterach Byrona (poety angielskiego) - samotnych buntownikach skłóconych ze światem;
2. prąd literacki powstały pod wpływem twórczości Byrona (poety angielskiego)


SJP.pl


byronowski

[czytaj: bajronowski] rzadko: tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski, bajroński (byroński), bajronistyczny, bajroniczny (byroniczny)


SJP.pl


byronowy

[czytaj: bajronowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Byrona lub z nim związany; Bajronowy, Bajronowski, Byronowski


SJP.pl


byroński

[czytaj: bajroński] rzadko: tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński, bajronistyczny, bajroniczny (byroniczny)


SJP.pl


byrski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maria Krzysztof Byrski – polski orientalista, nauczyciel akademicki, ambasador
  • Tadeusz Byrski – polski reżyser teatralny
  • Wincenty Byrski – polski poeta i tłumacz poezji niemieckiej, działacz polityczny
  • Wojciech Byrski – polski autor tekstów piosenek, kompozytor, producent muzyczny

Wikipedia


bysiek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od byk

 (1.2) etn. noworoczne kurpiowskie pieczywo obrzędowe w formie figurki, przygotowywane z mąki żytniej chlebowej i gorącej wody;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byczek, bysio, byczuś

Wiktionary


bysio

potocznie: duży, zwalisty mężczyzna; bysior, osiłek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od byk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. umięśniony i silny fizycznie mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy przyszedł sąsiad, wszystko poszło błyskawicznie. Po chwili na ściółce leżał śliczny, brązowo-biały byczek. Ludzie dostali zakaz wstępu do chlewni. Siedziałem i patrzyłem, jak bysio próbuje stawiać pierwsze kroki, jak sam z siebie zaczyna ssać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. bysior mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byczek, bysiek, byczuś

 (2.1) bysior

Wiktionary


bysior

potocznie: duży, zwalisty mężczyzna; bysio, osiłek


SJP.pl


byss

cienka, kosztowna tkanina lniana lub bawełniana, stosowana w starożytności jako materiał na szaty dla wysoko postawionych osób


SJP.pl


bystra

1. inteligentny, spostrzegawczy;
2. poruszający się szybko i zwinnie;
3. płynący szybko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bystra – część miasta Szczytna
  • Bystra – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
  • Bystra – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański
  • Bystra – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilkowice (dawniej dwie odrębne wsie: Bystra Krakowska i Bystra Śląska)
  • Bystra – przysiółek wsi Koszarawa w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Koszarawa
  • Bystra – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Radziechowy-Wieprz
  • Bystra – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
  • Bystra – dawna gmina wiejska funkcjonująca w latach 1940–1941 pod okupacją niemiecką w Polsce
  • Bystra – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934–1954 w woj. krakowskim
  • Bystra – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1954 w województwie śląskim (śląsko-dąbrowskim), katowickim i stalinogrodzkim
  • Bystra – gromada w powiecie bielskim
  • Bystra – gromada w powiecie gorlickim

Wikipedia


bystre

1. inteligentny, spostrzegawczy;
2. poruszający się szybko i zwinnie;
3. płynący szybko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bystre – część miasta Zakopane
  • Bystre – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica
  • Bystre – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica
  • Bystre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. bieszczadzkim, w gminie Czarna
  • Bystre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Krzeszów
  • Bystre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Baligród
  • Bystre – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Boćki
  • Bystre – gromada
  • Bystra, Bystry
  • Bystre-Chrzany
  • Bystré

Wikipedia


bystrek

nazwisko


SJP.pl

Bystrek – część wsi Kamień w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Ceków-Kolonia. Wchodzi w skład sołectwa Kamień.

W latach 1975–1998 Bystrek należał administracyjnie do województwa kaliskiego.

Wikipedia


bystro

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób zauważalnie szybki

 (1.2) dowodząc sprawnego myślenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bystrość ż.

 przym. bystry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prędko, rączo, szybko, wartko, żwawo

 (1.2) badawczo, inteligentnie, przenikliwie, rozumnie, uważnie, wnikliwie, żywo

Wiktionary


bystronogi

szybko i lekko biegający; chyży


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. poruszający się szybko

Wiktionary

Bystronogi (org. "Chołstomier") – opowiadanie Lwa Tołstoja, opublikowane po raz pierwszy w 1885 r.

Pomysł na opowiadanie Tołstoj zaczerpnął od pisarza Michała Stachowicza. Stachowicz sam zamierzał napisać opowiadanie z perspektywy konia wyścigowego, jednak zmarł, nim zdołał pomysł zrealizować. W 1863 r. Tołstoj zrealizował jego zamiar. Tekst wydał dopiero 1885 r. w zbiorze swoich dzieł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dosiadł bystronogiego rumaka i pomknął w stronę Rawy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rączy; poet. chyży

Wiktionary


bystrooki

mający dobry, przenikliwy wzrok


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. o przenikliwym spojrzeniu, dobrym wzroku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) bystrookie kury i kaczki wyzbierały wszystko aż do ostatniego ździebełka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oko n.

 przym. bystry

Wiktionary


bystrotok

odcinek kanału, sztolni wodnej lub rurociągu o dużym spadku dna; bystrze


SJP.pl


bystroń

Bystroń – polskie i czeskie (Czeski: Bystroň) nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 588 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 619 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa "bystry" i jest najbardziej rozpowszechnione w północnej środkowej i południowej środkowej Polsce.

Wikipedia


bystrość

1. prędkość, szybkość;
2. szybkość orientacji, żywość umysłu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prędkość, szybkość

 (1.2) szybkość orientacji, inteligencja, żywość umysłu

 (1.3) czułość wzroku lub (rzadziej) słuchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) miał wielką bystrość w chwytaniu i demaskowaniu podłości, kryjącej się pod maską filantropii, patryotyzmu, religii (…)

 (1.2) Zaufawszy swojej znakomitej bystrości, pogardził radami przyjaciół i omal nie przypłacił tego życiem (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bystry

 przysł. bystro

 rzecz. bystrzak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prędkość, szybkość

 (1.2) inteligencja

Wiktionary


bystry

1. inteligentny, spostrzegawczy;
2. poruszający się szybko i zwinnie;
3. płynący szybko


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie

 (1.2) o rzece, potoku: szybko płynący

 (1.3) stpol. ostry

 (1.4) stpol. niepohamowany

 (1.5) gw-pl|księstwo łowickie. o kolorze: żywy

 (1.6) gw-pl|Kresy północne. szybki

 (1.7) gw-pl|Kresy północne. żwawy, żywy, ruchliwy

 (1.9) gw-pl|Podhale. stromy

 (1.10) gw-pl|Podhale. dzielny, odważny

 (1.11) gw-pl|Podhale. spory, znaczny, duży

 (1.12) gw-pl|Podhale. ładny

 (1.13) gw-pl|Wieluń,Radomsko. o mrozie: ostry

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bystry – część wsi Istebna w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Istebna
  • Bystry – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko
  • Bystry – potok, dopływ Mucznego
  • Bystry – potok, dopływ Osławicy
  • Bystry – potok, dopływ Rzeczycy
  • Bystry – potok, dopływ Wetliny
  • Bystry – potok, dopływ Wielkiego Rogoźnika
  • Bystry – potok, dopływ Wołosatego, w Bieszczadach
  • Bystry Potok
  • Bystra, Bystre

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten chłopak jest naprawdę bystry, myślę, że daleko zajdzie.

 (1.2) Nurt rzeki jest w tym miejscu bystry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨstrɨ, AS: bystry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bystrość ż., bystrze n., bystrzak m.

 przysł. bystro

 przym. bystrooki

Wiktionary


bystrzacha

potocznie: osoba bystra, rozgarnięta, błyskotliwa


SJP.pl


bystrzaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od bystrzak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bystrzak m.

Wiktionary


bystrzaczka

→ bystrzak


SJP.pl


bystrzak

potocznie: bystra, zmyślna osoba; spryciarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek bystry, szybko orientujący się w sytuacji

 (1.2) środ. młodz. iron. człowiek głupi lub wolno myślący, wolno orientujący się w sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bystrość ż., bystrzacha m., bystrze n.

:: zdrobn. bystrzaczek m.

 przym. bystry

 przysł. bystrze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spryciarz

Wiktionary


bystrzański

→ Bystra Podhalańska (wieś w Polsce)


SJP.pl


bystrze

1. płycizna rzeki o stosunkowo szybkim prądzie; szypot
2. odcinek kanału, sztolni wodnej lub rurociągu o dużym spadku dna; bystrotok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hydrol. odcinek rzeki różniący się od sąsiednich szybszym prądem i mniejszą głębokością;

Wiktionary

By

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɨsṭʃɛ, AS: bysṭše

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bystry

 rzecz. bystrzak mos.

Wiktionary


bystrzej

stopień wyższy od przysłówka: bystro


SJP.pl


bystrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bystry


SJP.pl


bystrzeć

stawać się bystrym


SJP.pl


bystrzyca

miejsce bystrego, szybkiego prądu na rzece lub potoku; bystrzyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rumunii, położone w północno-wschodnim Siedmiogrodzie;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce, na Śląsku Cieszyńskim i na Ukrainie;

 (1.3) geogr. rzeka na Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Dniestru;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bystrzyca – miejsce na rzece, gdzie następuje lokalne przyspieszenie przepływu wody
  • Bystrzyca – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Wleń
  • Bystrzyca – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
  • Bystrzyca – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
  • Bystrzyca – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Zakrzówek
  • Bystrzyca – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wólka
  • Bystrzyca – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wojcieszków
  • Bystrzyca – część wsi Szymbark w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
  • Bystrzyca – część wsi Stadniki w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
  • Bystrzyca – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Iwierzyce
  • Bystrzyca – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
  • Bystrzyca – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Grodziec

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bystrzyca m., bystrzyczanin m., bystrzyczanka ż.

 przym. bystrzycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bystrzyca Siedmiogrodzka

Wiktionary


bystrzycki

przymiotnik od: Bystrzyca, Bystrzyca Kłodzka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący toponimu Bystrzyca lub Bystrzyca Kłodzka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bystrzyca ż., bystrzyczanin m., bystrzyczanka ż.

Wiktionary


bystrzyczanin

mieszkaniec Bystrzycy Kłodzkiej (miasta w Polsce)


SJP.pl


bystrzyczanka

mieszkanka Bystrzycy Kłodzkiej (miasta w Polsce)


SJP.pl


bystrzyk

ryba akwariowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bystrzyk (Rugilus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych
  • bystrzyk – człon rodzajowy polskich nazw zwyczajowych niektórych ryb z rodziny kąsaczowatych
  • Bystrzyk – wieś na Ukrainie
  • Bystrzyk – szczyt Małych Pienin
  • Bystrzyk – struga, dopływ Dęby
  • Bystrzyk – potok, dopływ Kwisy
  • Bystrzyk – potok, dopływ Łomnicy
  • Bystrzyk – imię męskie

Wikipedia


bystrzyna

miejsce bystrego, szybkiego prądu na rzece lub potoku; bystrzyca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bystrzyna – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Świdwin
  • Bystrzyna – potok, dopływ Budkowiczanki
  • Bystrzyna – potok, dopływ Łącznika
  • Bystrzynka, Bystrzyno Wielkie, Bystrzyno Małe

Wikipedia


byszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Byszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Byszewo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Byszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Byszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo
  • Byszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Siemyśl
  • Byszewo – przysiółek osady Grabowo, w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
  • Byszewo – gromada

Wikipedia


byszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arnold Anastazy Byszewski (1740–1800) – polski oficer, adiutant króla Stanisława Augusta
  • Czesław Byszewski (1915–1997) – polski aktor, lektor radiowy, aktor dubbingowy
  • Franciszek Byszewski (XVIII w.) – archidiakon sądecki
  • Józef Byszewski (ujednoznacznienie)
  • Jan Lech Byszewski (1893–1968) – polski prawnik i dyplomata
  • (XX–XXI w.) – polski matematyk
  • Michał Byszewski (1883–1936) – polski urzędnik i działacz społeczny
  • (XX–XXI w.) – polski fizyk
  • Stanisław Byszewski (XVIII w.) – polski oficer
  • Tomasz Byszewski (XVIII–XIX w.) – polski urzędnik i poseł na Sejm
  • Władysław Byszewski (1922–2019) – polski hodowca koni, trener, sędzia sportowy
  • Zbigniew Byszewski (1929–) – polski dyplomata

Wikipedia


bysztek

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sztućce

Wiktionary


byszwałd

Byszwałd (niem. "Bischwalde") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Lubawa w zachodniej części Garbu Lubawskiego.

Na przełomie XVI i XVII wieku należał do dóbr stołowych biskupów chełmińskich.

W latach 1954-1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Byszwałd, po jej zniesieniu w gromadzie Fijewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


byszyce

Byszyce – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


byszyno

Byszyno (niem. "Boissin") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Białogard. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 204 mieszkańców.

Osada wchodząca w skład sołectwa: Przegonia.

Wikipedia


byt

1. warunki materialne;
2. wszystko to, co istnieje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) istnienie, całokształt życia

 (1.2) warunki materialne

 (1.3) to, co istnieje (w jakikolwiek sposób)

Wiktionary

Byt (gr. το ον "to on" lub ουσια "ousia"; ens) – podstawowe pojęcie filozoficzne z dziedziny ontologii i metafizyki, mające na celu określenie stanu istnienia rzeczy jako elementu życia i wszechświata. Byt rozumiany był przez filozofów w historii na wiele różnych sposobów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Byt określa świadomość.

 (1.2) Rodzice zawsze starają się zapewnić jak najlepszy byt swoim dzieciom.

 (1.3) A zatem: „Jeżeli istnieje byt przygodny, to istnieje również byt konieczny". Należy dodać, że przez byt przygodny rozumie się zarówno byt, który nie musi istnieć, jak i każdy byt zmienny.

 (1.3) Argumenty kosmologiczne wychodzą od pewnego oczywistego i ogólnego, ale aposteriorycznego faktu dotyczącego wszechświata, na przykład tego, że istnieją byty przygodne, albo tego, że rzeczy się poruszają lub zmieniają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨt, AS: byt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywalec mos., bytowość ż., bycie n., bytowanie n., niebyt m., pobyt m., pobytówka ż., bytność ż.

 czas. bytować, być, bywać, pobyć, przybyć, odbyć

 przym. bytowy, pobytowy

 przysł. bytowo

Wiktionary


bytkowo

Bytkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Rokietnica.

Wikipedia


bytków

Bytków (niem. "Bittkow") – dzielnica Siemianowic Śląskich, położona około 2 kilometry na południowy zachód od centrum, która graniczy z dzielnicą Michałkowice oraz miastami: Chorzowem i Katowicami.

Wikipedia


bytnica

wieś w Polsce


SJP.pl

Bytnica (niem. "Beutnitz") – wieś gminna w powiecie krośnieńskim, w województwie lubuskim. Siedziba gminy Bytnica.

Leży pomiędzy jeziorami Kokno i Bytnickim ok. 12 km od Krosna Odrzańskiego, przy lokalnej drodze Krosno Odrzańskie – Świebodzin, około 2,5 km. od centrum wsi przystanek kolejowy Bytnica na linii Wrocław – Kostrzyn – Szczecin. W latach 1550–1627 miejscowość posiadała prawa miejskie.

Wikipedia


bytnicki

przymiotnik od: Bytnica


SJP.pl


bytniczanin

mieszkaniec Bytnicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


bytniczanka

mieszkanka Bytnicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


bytniewski

nazwisko


SJP.pl


bytność

znajdowanie się, czasowe przebywanie gdzieś; pobyt, bycie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. czasowe bycie gdzieś

 (1.2) przest. egzystencja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziękujemy panu profesorowi, że zaszczycił nas swoją bytnością.

 (1.1) Podczas bytności na Madagaskarze nabawił się syfilisu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bytować, być ndk.

 rzecz. bycie n., byt mrz., bytowość ż.

 przysł. bytowo

 przym. bytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobyt, przebywanie

 (1.2) bycie, istnienie

Wiktionary


bytom

1. warunki materialne;
2. wszystko to, co istnieje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

 (1.2) geogr. zob. Bytom Odrzański.

 (1.3) geogr. zob. Nowy Bytom.

Wiktionary

By

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak z Bytomia do Raciborza, tak z Raciborza do Opola okolica jest czysto polską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨtɔ̃m, AS: bytõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytomiak mos., bytomianin mos., bytomianka ż.

 przym. bytomski, podbytomski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Bytóń

Wiktionary


bytomiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. etn. członek historycznej grupy etnicznej zamieszkującej Bytom i okolice;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po II wojnie światowej obszar zamieszkiwany przez Bytomiaków zasiedlili przybysze z Lwowszczyzny i innych terenów Polski, przybywający na górniczy Górny Śląsk w poszukiwaniu zatrudnienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytom mrz., bytomianin mos., bytomianka ż.

 przym. bytomski, podbytomski

Wiktionary


bytomianin

1. mieszkaniec Bytomia;
2. mieszkaniec Bytomia Odrzańskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego

 (1.2) osoba pochodząca z Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego, urodzona w Bytomiu lub Bytomiu Odrzańskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rafał urodził się w Bytomiu Odrzańskim, jest zatem rodowitym bytomianinem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn, AS: bytõmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytom m.

:: fż. bytomianka ż.

 przym. bytomski

Wiktionary


bytomianka

1. mieszkanka Bytomia;
2. mieszkanka Bytomia Odrzańskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego

 (1.2) kobieta pochodząca z Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego, urodzona w Bytomiu lub Bytomiu Odrzańskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mira urodziła się w Bytomiu Odrzańskim, jest więc rodowitą bytomianką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔ̃ˈmʲjãnka, AS: bytõmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytom m.

:: fm. bytomianin m.

 przym. bytomski

Wiktionary


bytomkowiec

bielinek bytomkowiec - motyl z rodziny bielinkowatych


SJP.pl


bytomski

przymiotnik od: Bytom, Bytom Odrzański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Bytomia

 (1.2) dotyczący Bytomia Odrzańskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poznali się w bytomskim magistracie.

 (1.2) Dostarczał świeże ryby do bytomskich restauracji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈtɔ̃msʲci, AS: bytõmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytomiak mos., Bytom m., bytomianin m., bytomianka ż.

 przym. podbytomski

Wiktionary


bytomsko

przymiotnik od: Bytom, Bytom Odrzański


SJP.pl

Bytomsko – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Żegocina.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia


bytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. egzystowanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byt m., bytowość ż.

 czas. bytować ndk.

 przym. bytowy

 przysł. bytowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) życie, egzystowanie

Wiktionary


bytować

1. żyć, być, trwać;
2. przebywać, mieszkać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) książk. żyć w konkretnych warunkach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeminął chyba bezpowrotnie statyczny okres dziejów, kiedy na rozległych i wolnych terenach mógł człowiek bytować niezależnie od technik i więzów organizacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

 przym. bytowy

 przysł. bytowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzystować, istnieć, żyć

Wiktionary


bytowianin

mieszkaniec Bytowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bytowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bytovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytów m.

:: fż. bytowianka ż.

 przym. bytowski

Wiktionary


bytowianka

mieszkanka Bytowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bytowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔˈvʲjãnka, AS: bytovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytów mrz.

:: fm. bytowianin mos.

 przym. bytowski

Wiktionary


bytownit

minerał z grupy plagioklazów


SJP.pl

Bytownit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów. Należy do grupy minerałów pospolitych. Nazwa pochodzi od miasta Bytown (dawna nazwa Ottawy) w Kanadzie, gdzie w 1835 roku, po raz pierwszy go opisano.

Wikipedia


bytowo

przysłówek

 (1.1) dotycząc bytowania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bytowo – leśniczówka w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Recz
  • Bytowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dobrzany
  • Bytowo – gmina

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pisarz powinien kochać swój zawód obyczajowo, powinien być zainteresowany tem wszystkiem, co bytowo zrośnięte jest z jego sposobem życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

 czas. bytować ndk.

 przym. bytowy

Wiktionary


bytowość

w filozofii: fakt istnienia, cecha bycia czymś realnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. zdolność istnienia będąca cechą bytu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n.

 czas. bytować ndk.

 przym. bytowy

 przysł. bytowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzystencjalność

Wiktionary


bytowski

→ Bytów (miasto w Polsce)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Bytowa, związany z Bytowem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈtɔfsʲci, AS: bytofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytów m., bytowianin m., bytowianka ż.

Wiktionary


bytowy

→ byt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do bytu lub bytowania, mający związek z bytem lub bytowaniem

Wiktionary

Patrz:

byt

Przykłady

 (1.1) Naród jest związkiem psychiki z bytem: bytowe znaczenie jej jest w nim, z niego wyrasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywalec mos., bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

 czas. bytować ndk.

 przysł. bytowo

Wiktionary


bytoń

wieś w Polsce


SJP.pl

Bytoń - galeria zdjęć

Bytoń – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń.

Wikipedia


bytoński

→ Bytoń (wieś w Polsce)


SJP.pl


bytyń

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bytyń – część miasta Złocieniec
  • Bytyń – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wola Uhruska
    • Bytyń – dawna gmina
  • Bytyń – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Kaźmierz
    • Bytyń – dawna gromada
  • Bytyń – część wsi Marcinkowice w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Tuczno
  • Bytyń Wielki
  • Bytyń Mały
  • Jezioro Bytyńskie

Wikipedia


bytyński

→ Bytyń


SJP.pl

Patrz:

Bytyń

bytów

1. warunki materialne;
2. wszystko to, co istnieje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie pomorskim;

Wiktionary

Bytów (dodatkowa nazwa w języku Bëtowò; niem. "Bütow") – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bytów, położone na Pojezierzu Bytowskim, nad rzekami Borują oraz Bytową i jeziorem Jeleń. Miasto stanowi lokalny węzeł drogowy (DK20, DW209, DW212, DW228).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɨtuf, AS: bytuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bytowianin m., bytowianka ż.

 przym. bytowski

Wiktionary


bytóń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Bytom

Wiktionary


bywaj

1. przebywać, znajdować się w jakimś miejscu;
2. znajdować się często w jakimś miejscu;
3. odwiedzać kogoś regularnie, co jakiś czas


SJP.pl


bywalczyni

książkowo:
1. kobieta często bywający w danym miejscu, stały gość jakiegoś lokalu, teatru itp.; stały gość;
2. kobieta, która zwiedziła kawał świata, dużo widziała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: bywalec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Typowa bikejka jest zwykle stałą klientką solariów oraz bywalczynią dyskotek. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨvalˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: byvalčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywanie n.

:: fm. bywalec m.

 czas. bywać ndk.

Wiktionary


bywalec

1. osoba często bywająca w danym miejscu, stały gość jakiegoś lokalu, teatru itp.; stały gość;
2. osoba, która zwiedziła kawał świata, dużo widziała; światowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. człowiek, który często pojawia się, bywa w danym miejscu, lokalu, instytucji kulturalnej itp.

 (1.2) książk. człowiek, który dużo podróżuje po świecie, dużo zwiedził

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śpiewała pełną buzią i głosem, teksty znała, rączkami uprzedzała wszystkie gesty wodzireja – widać, że bywalec.

 (1.1) Służbowo czy prywatnie, porucznik był bywalcem warszawskich lokali.

 (1.2) Nie wiem, jak się pali sziszę. Spytaj Romka, on jest bywalcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈvalɛt͡s, AS: byvalec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywanie n., bycie n., ubywanie n., ubycie n., zbywanie n., zbycie n., przybywanie n., przybycie n., tubylec m., tambylec m., odbywanie n., odbycie n., byt m., niebyt m., pobyt m., pobytówka ż., ubytek m., nabytek m.

:: fż. bywalczyni ż.

 czas. być ndk., bywać ndk., ubywać ndk., ubyć dk., zbywać ndk., zbyć dk., przybywać ndk., przybyć dk., odbywać ndk., odbyć dk.

 przym. bywszy, bytowy, tubylczy, bywały, niebywały

Wiktionary


bywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bywać

 rzecz. bywalec mos., bywalczyni ż.

Wiktionary


bywać

1. przebywać, znajdować się w jakimś miejscu;
2. znajdować się często w jakimś miejscu;
3. odwiedzać kogoś regularnie, co jakiś czas


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) książk. być często w jakimś miejscu, przebywać gdzieś, brać udział w czymś

 (1.2) książk. znajdować się co jakiś czas w jakiejś sytuacji, w jakimś stanie

 (1.3) książk. utrzymywać z kimś kontakty towarzyskie, odwiedzać go

 (1.4) książk. zdarzać się

czasownik w funkcji niesamodzielnej

 (2.1) książk. czasownik posiłkowy do tworzenia częstotliwej strony biernej (w czasie teraźniejszym i przeszłym)

 (2.2) książk. łącznik w orzeczeniu imiennym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maria bywała w kościele średnio raz w miesiącu.

 (1.1) Odkąd zmieniłem pracę, często bywam w stolicy.

 (1.2) Nieraz bywałem w kłopotach, ale przyjaciele zawsze mi pomogli.

 (1.3) Bywamy u siebie kilka razy w roku.

 (1.4) W czasie studiów bywało, że chodziłem spać nad ranem.

 (1.4) Bywają tacy zapaleńcy, co kąpią się zimą w morzu.

 (2.1) Często bywał namawiany do drobnych przekrętów, ale zawsze okazywał się uczciwy.

 (2.2) Dzieci bywają nieznośne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨvat͡ɕ, AS: byvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywalec m., bywalczyni ż., bywanie n., bycie n., byt m.

 przym. bywały

Wiktionary


bywałość

→ bywały


SJP.pl

Patrz:

bywały

bywały

1. taki, który dużo podróżował, przebywał w jakimś miejscu;
2. taki, który zna się na wielu rzeczach; doświadczony, obyty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) doświadczony, obyty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈvawɨ, AS: byvau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bywać

 rzecz. bywalec mos.

Wiktionary


bywszy

gwarowo: były


SJP.pl


byzdra

nazwisko


SJP.pl


byziówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈʑufka, AS: byźufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


byznes

dawniej: biznes


SJP.pl


byznesmen

dawniej: biznesmen


SJP.pl


byzuch

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odwiedziny

Wiktionary


być

1. istnieć, żyć;
2. przebywać, znajdować się gdzieś;
3. trwać przez pewien czas, mieć miejsce, zdarzać się, odbywać się;
4. brać w czymś udział, uczestniczyć;
5. uczęszczać gdzieś, korzystać z czegoś, uczyć się;
6. sięgać, dostawać do jakiejś wysokości;
7. znajdować się w jakimś stanie, doznawać czegoś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) istnieć; trwać

 (1.2) znajdować się w jakimś miejscu

 (1.3) charakteryzować się jakąś cechą

 (1.4) pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań

 (1.5) uczestniczyć w czymś

 (1.6) należeć do jakiejś organizacji

czasownik posiłkowy używany do tworzenia…

 (2.1) …form strony biernej

 (2.2) będę, będziesz itd. …czasu przyszłego czasowników niedokonanych

 (2.3) -m, -ś, -śmy, -ście …form 1. i 2. os. obu liczb czasu przeszłego i trybu przypuszczającego

 (2.4) przest. byłem, byłeś itd. …czasu zaprzeszłego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro będzie piątek.

 (1.1) Od roku jestem na diecie.

 (1.1) Obiad zaraz będzie gotowy.

 (1.2) Cześć, kochanie! Już jestem w domu!

 (1.2) Gdzie jest klucz od bramy?

 (1.2) Byłem kiedyś w Chinach.

 (1.3) Karol jest bardzo wysoki.

 (1.4) Czy to pan jest sprzedawcą?

 (1.5) Byłeś wczoraj na spotkaniu z tym reżyserem?

 (1.6) Jerzy nigdy nie był w wojsku.

 (2.1) Telewizor jest zepsuty.

 (2.2) Jutro będę jechał do Warszawy; mam nadzieję, że dojadę.

 (2.4) Jerzy kupił był już samochód, kiedy odkrył, że ma on niesprawny alternator.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨt͡ɕ, AS: być

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. byt

 (1.2) czas. pobyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istnieć

 (1.2) znajdować się

Wiktionary


był

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. m. przesz. czasownika być

Wiktionary


była

dawna partnerka życiowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna, z którą zakończyło się związek na poziomie małżeństwa lub narzeczeństwa

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ż. przesz. czasownika być

forma przymiotnika.

 (3.1) M. i W. ż. lp. od były

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) fm. były

Wiktionary


byłaby

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ż. przyp. czasownika być

Wiktionary


byłabym

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lp. ż. przyp. czasownika być

Wiktionary


byłabyś

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp. ż. przyp. czasownika być

Wiktionary


byłam

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lp. ż. przesz. czasownika być

Wiktionary


byłaś

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp. ż. przesz. czasownika być

Wiktionary


byłby

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. m. przyp. czasownika być

Wiktionary


byłbym

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lp. m. przyp. czasownika być

Wiktionary


byłbyś

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp. m. przyp. czasownika być

Wiktionary


byłem

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lp. m. przesz. czasownika być

Wiktionary


byłeś

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp. m. przesz. czasownika być

Wiktionary


było

partykuła

 (1.1) stpol. …podkreślająca, że czynność, o której mowa w zdaniu, odbyła się w przeszłości

spójnik

 (2.1) stpol. albo

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. n. przesz. czasownika być

Wiktionary


byłoby

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. n. przyp. czasownika być

Wiktionary


były

o kimś, kto był (np. były uczeń) lub o czymś, co było (np. była dyskoteka)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. były (1.1) mąż, chłopak, narzeczony

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lm. nmos. przesz. czasownika być

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedynym w tym roku filmem, który poświęcony jest w całości wojnom na terenie byłej Jugosławii, jest chorwacki film „Świadkowie”.

 (2.1) Dzwonił do mnie mój były, chce się spotkać.

 (2.1) Jego były chłopak uprawiał capoeirę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨwɨ, AS: byu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) fż. była

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eks-

 (2.1) eks

Wiktionary


byłyby

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lm. nmos. przyp. czasownika być

Wiktionary


byłybyście

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lm. nmos. przyp. czasownika być

Wiktionary


byłybyśmy

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lm. nmos. przyp. czasownika być

Wiktionary


byłyście

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lm. nmos. przesz. czasownika być

Wiktionary


byłyśmy

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lm. nmos. przesz. czasownika być

Wiktionary


byłże

"był" wzmocnione partykułą "-że", słowo występujące w zdaniach o formie pytającej (np. "Nie byłże on twoim kolegą?")


SJP.pl


byłżeby

tryb przypuszczający czasownika "być" w czasie przeszłym z dołączoną partykułą "-że"


SJP.pl


byńdzin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Będzin

Wiktionary


byś

spójnik, forma fleksyjna

 (1.1) 2. os. lp. od: by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨɕ, AS: byś

Wiktionary


bz

Bank Zachodni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 3-chinuklidynobenzylan
  • Bugzilla
  • benzodiazepiny
  • .bz
  • B'z
  • benzimidazol
  • Berliner Zeitung
  • BZ – kod przypisany Belize według standardu ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


bzdet

z dezaprobatą, lekceważeniem o czymś mało wartościowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. sprawa o niewielkim znaczeniu, nic ważnego

 (1.2) pot. rzecz o małej wartości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przejmuj się takimi bzdetami!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzdɛt, AS: bzdet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bździna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazg

Wiktionary


bzdetny

potocznie: nieistotny, błahy, nieważny


SJP.pl


bzdręgolić

potocznie: grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; dyndolić, dryndolić, brząkać, pitolić, rzępolić


SJP.pl


bzdura

1. coś, co nie ma sensu;
2. niepoważna sprawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś nieprawdziwego, niedorzecznego

 (1.2) niepoważna rzecz lub sprawa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To kompletna bzdura, że w nocy jeżdżę pijany po mieście. Przecież nie mam samochodu.

 (1.2) Ania od godziny paple jakieś bzdury przez telefon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzdura, AS: bzdura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdurnik m., bzdurność ż., bzdurstwo n.

:: zdrobn. bzdurka ż.

 czas. ubzdurać, bzdurzyć

 przym. bzdurny

 przysł. bzdurnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brednia, nonsens, niedorzeczność, absurd, kłamstwo, bzdurstwo, herezja, bujda, blaga, baja, bajka, zmyślenie

 (1.2) błahostka, głupstwo, banialuka

Wiktionary


bzdurka

zdrobniale o bzdurze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od bzdura

Wiktionary

Bzdurka ([]) – strumień, dopływ Wieprza o długości 9,27 km i powierzchni zlewni 37,95 km².

Strumień wypływa na terenie wsi Ostrów Krupski i płynie na zachód. W Krupem przepływa pod drogą wojewódzką nr 812. Około 1 km dalej rzeka przy ruinach starego zamku tworzy staw. Następnie przepływa przez Krupiec, w sąsiednim Wincentowie przepływa pod linią kolejową nr 69, a kilkaset metrów dalej zasila dwa niewielkie stawy hodowlane i wpada do Wieprza. Jakość wód Bzdurki odpowiada III klasie czystości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] chociaż bazgrolenie tych wszystkich bzdurek jest równie przyjemne co wypełnianie wniosku wizowego na wyjazd do Ameryki, to mam świadomość, że ta praca zadecyduje, jak moja muzyka zabrzmi ze sceny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdura ż., bzdurność ż., bzdurstwo n.

 czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

 przym. bzdurny

 przysł. bzdurnie

Wiktionary


bzdurniej

stopień wyższy od przysłówka: bzdurnie


SJP.pl


bzdurniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bzdurny


SJP.pl


bzdurność

→ bzdurny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bzdurne; cecha tych, którzy są bzdurni

Wiktionary

Patrz:

bzdurny

Powiązane:

 przym. bzdurny

 przysł. bzdurnie

 rzecz. bzdurstwo n., bzdurka ż., bzdura ż.

Wiktionary


bzdurny

niepoważny, bez sensu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. taki, który nie ma sensu

 (1.2) pot. taki, który nie jest ważny, którym nie warto się przejmować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeczytałem w Polsce wiele, najczęściej kompletnie bzdurnych, wypowiedzi o postmodernizmie.

 (1.2) Cieszę się z takiego finału, ale jestem jednocześnie zbulwersowany, że sąd ponad rok musiał się zajmować tak bzdurną sprawą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzdurnɨ, AS: bzdurny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdura ż., bzdurka ż., bzdurność ż., bzdurstwo n.

 czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

 przysł. bzdurnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absurdalny, bezsensowny, niedorzeczny, nonsensowny

 (1.2) błahy, głupi, nieistotny, nieważny; posp. duperelny; książk. bagatelny, płochy

Wiktionary


bzdurstwo

dawniej: bzdura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pozbawione sensu stwierdzenie lub pomysł

 (1.2) nieistotna rzecz lub sprawa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prasa angielska, oczekując śmierci Hindenburga, wypisywała różne bzdurstwa, że prezydentem Rzeszy zostanie książę Brunszwicki, zięć Wilhelma II i bliski krewny brytyjskiej rodziny panującej.

 (1.2) Przekonany o bluźnierstwo przed sądem biskupim zostaje zaraz żywcem spalony. Za liche bzdurstwo w tym rodzaju Cuthbert Simpson niedawno temu został pocięty na ćwierci i w koło wpleciony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdura ż., bzdurka ż., bzdurność ż., bzdurzenie n., ubzduranie n., ubzdurzenie n.

 czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

 przym. bzdurny

 przysł. bzdurnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzdura, brednia, nonsens, niedorzeczność, absurd, kłamstwo, herezja, bujda, blaga, baja, bajka, zmyślenie

 (1.2) bzdura, błahostka, głupstwo, banialuka

Wiktionary


bzdurzyć

bredzić, bajać, paplać; potocznie:
1. mówić bzdury, głupstwa;
2. opowiadać o rzeczach nieistotnych


SJP.pl


bzdyk

rzeczownik

 (1.1) stpol. dziad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzdɨk, AS: bzdyk

Wiktionary


bzdęgolić

potocznie: źle grać lub śpiewać; fałszować


SJP.pl


bziak

rzadko: krzak bzu


SJP.pl


bzianka

1. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim;
2. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bzianka – część Rzeszowa
  • Bzianka – osiedle w Rzeszowie
  • Bzianka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Rymanów
  • Bzianka – potok, dopływ Pielgrzymówki
  • Bzianka – struga, dopływ Ściegnicy

Wikipedia


bzie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. sołectwo w granicach miasta Jastrzębie-Zdrój;

 (1.2) geogr. zob. Bzie Dolne.

 (1.3) geogr. zob. Bzie Górne.

 (1.4) geogr. zob. Bzie Zameckie.

Wiktionary

Bzie (niem. "Goldmannsdorf") – sołectwo miasta Jastrzębie-Zdrój. Stanowi wschodni obszar miasta, graniczący z gminą Pawłowice. W 2015 r. sołectwo miało 3937 mieszkańców i zajmowało obszar o powierzchni 1728,73 ha, co stanowi 19% powierzchni miasta. Bzie położone jest nad potokiem Bzianką.

Wikipedia


bzieński

→ Bzianka


SJP.pl

Patrz:

Bzianka

bzik

1. potocznie: lekki obłęd, mania; fiś, hyś, hyź, fiks;
2. przestarzale: dziwak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. żart. mania, lekkie szaleństwo, dziwactwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. dziwak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piotr ma bzika na punkcie znaczków pocztowych. Bez przerwy chodzi do sklepu filatelistycznego i zna chyba na pamięć katalog znaczków pocztowych.

 (1.1) Każdy ma jakiegoś bzika, każdy jakieś hobby ma, / a ja w domu mam chomika, kota, rybki oraz psa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲʑik, AS: bʹźik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzikostwo n., bzikowanie n., zbzikowanie n., bzowina ż.

 czas. bzikować ndk., zbzikować dk.

 przym. bzikowaty, zbzikowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fioł, pot. fiksum, świr; wulg. pierdolec; gwara. szplin

Wiktionary


bzikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. popadanie w obłęd, tracenie równowagi psychicznej

 (1.2) pot. zachowywanie się w sposób niepoważny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbzikowanie n., bzik m., bzikostwo n.

 czas. bzikować ndk., zbzikować dk.

 przym. bzikowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wariowanie

Wiktionary


bzikowaty

dziwaczny, mający bzika


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trochę niezrównoważony

Wiktionary


bzikować

potocznie: dostawać bzika


SJP.pl


bzina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. drzewo bzowe, krzak bzowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bez m., bzowina ż., bzówka ż.

 przym. bzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzowina

Wiktionary


bzionek

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) mitsłow. duch opiekuńczy broniący obejścia przed złymi czarami, mający postać małego człowieczka, żyjącego pod krzakiem bzu.

Wiktionary

Bz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲʑɔ̃nɛk, AS: bʹźõnek

Wiktionary


bzowiak

bodzieniec bzowiak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


bzowina

potocznie:
1. bez czarny;
2. sok brzozowy; oskoła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drzewo bzowe, krzak bzowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bzowina – zwyczajowa nazwa bzu czarnego
  • bzowina – zwyczajowa nazwa oskoły (soku z brzozy)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bez m., bzina ż., bzówka ż., bzik m.

 przym. bzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzina

Wiktionary


bzowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bzowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
  • Bzowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
  • Bzowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
  • Bzowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz
  • Bzowo – gromada

Wikipedia


bzowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Abraham Bzowski (1567–1637) – dominikanin, przedstawiciel nurtu kontrreformacji, historyk Kościoła, hagiograf i kaznodzieja
  • Baltazar Bzowski (1514–1574) – właściciel dóbr ziemskich w Bzowie, podstarości jaworowski
  • Elisabeth von Janota Bzowski (1912–2012) – niemiecka malarka, graficzka, projektantka znaczków pocztowych
  • Jacek Bzowski (zm. 1808) – skarbnik krakowski w 1785 roku, burgrabia krakowski w latach 1775-1785
  • Jan Bzowski (zm. przed 1802) – burgrabia krakowski w 1785 roku
  • Kazimierz Bzowski (1861–1945) – ziemianin, poseł na Sejm Krajowy Galicji X kadencji
  • Kazimierz Janota-Bzowski (1792–1862) – polski szlachcic, oficer wojsk Księstwa Warszawskiego, ziemianin galicyjski
  • Leon Bzowski (1901–1966) – polski ksiądz katolicki, uczestnik wojny polsko–radzieckiej i II wojny światowej, jeden z „księży patriotów”
  • Władysław Bzowski (1885–1945) – polski wojskowy
  • Włodzimierz Bzowski (1881–1942) – polski działacz chłopski i polityk
  • Bzowscy herbu Ostoja – polski ród szlachecki
  • Kopiec Bzowskich – kopiec w Będkowicach

Wikipedia


bzowy

przymiotnik od: bez (w znaczeniu: lilak)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od: bez

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubo sposób robienia powideł bzowych wcale nie jest trudnym, wielkiej przecież potrzebuje uwagi, żeby w przechowaniu prędkiemu nie uległy zepsuciu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bez m., bzowina ż., bzina ż., bzówka ż.

Wiktionary


bzt

skrótowiec

 (1.1) = ekol. biochemiczne zapotrzebowanie na tlen;

Wiktionary


bzura

rzeka w Polsce


SJP.pl

Bzura – rzeka na Nizinach Środkowopolskich, lewy dopływ Wisły o długości 166 km. Większa część biegu prowadzi wzdłuż północnego skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu wynosi 4,5 m. Źródła znajdują się na wysokości 238 m n.p.m. w granicach Łodzi, a ujście do Wisły na wysokości 60 m n.p.m. Jest to typowa rzeka nizinna.

Wikipedia


bzurski

→ Bzura; bzurzański


SJP.pl


bzurzański

→ Bzura; bzurski


SJP.pl


bzybzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bzybzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bzybzać ndk.

Wiktionary


bzybzać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. kroić, ciąć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ubzybzać

 rzecz. bzybzanie n.

Wiktionary


bzyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bzyczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bzyczeć

 wykrz. bzz

Wiktionary


bzyczeć

o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydawać bzyk; bzykać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) o lecących owadach: wydawać przeciągły bzyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ni stąd, ni zowąd pojawiły się komary i złowróżbnie zaczęły bzyczeć nam nad głowami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzɨt͡ʃɛt͡ɕ, AS: bzyčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzyczenie n., bzykanie n., bzyknięcie n.

Wiktionary


bzyg

owad z rzędu muchówek, podobny do pszczoły; bzygi - rodzina tych owadów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zool. podobny z wyglądu do osy owad z rzędu muchówek;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzɨk, AS: bzyk

Wiktionary


bzygowate

rodzina dość dużych, rozpowszechnionych na całym świecie owadów z rzędu muchówek, z wyglądu podobnych do pszczołowatych, odgrywających ważną rolę w zapylaniu kwiatów; bzygi


SJP.pl

Bzygowate, bzygi (Syrphidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek z wyglądu podobnych często do os lub pszczół (mimikra). Odgrywają ważną rolę w zapylaniu kwiatów. Dorosłe osobniki występują licznie, zwłaszcza na nasłonecznionych leśnych polanach.

Naukowo opisano około 6000 gatunków. Larwy są drapieżne (zjadają mszyce) lub roślinożerne. Dorosłe żywią się sokami roślin, nektarem i spadzią. Niektóre są szkodnikami.

Wikipedia


bzygowaty

o cechach bzygowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


bzygówka

bzygówka wiosenna - gatunek błonkówki z rodziny bzygowatych


SJP.pl


bzyk

dźwięk wydawany przez lecącego owada, kulę itp.; bzykot, bzyczenie, bzykanie


SJP.pl


bzykacz

potocznie:
1. owad lub przedmiot wydający charakterystyczny dźwięk bzyczenia;
2. mężczyzna mający wiele partnerek seksualnych


SJP.pl


bzykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dźwięk wydawany przez owady, np. pszczoły

 (1.2) pot. grub. odbywanie stosunku płciowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzɨˈkãɲɛ, AS: bzykãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzyk m., bzyknięcie n., bzykanko n.

 czas. bzykać, bzykać się, bzyczeć, pobzykiwać, bzyknąć

 wykrz. bzz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzęczenie

Wiktionary


bzykanko

potocznie: seks; ruchanko, dymanko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. stosunek płciowy, współżycie seksualne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Że nie wspomnę już o nieziemskiej pokusie na bzykanko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzykanie n., bzyknięcie n.

 czas. bzykać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzykanie, dymanko, dupczenie, ruchanie, ruchanko, dymanie

Wiktionary


bzykać

1. o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydawać bzyk; bzyczeć;
2. bzykać się - (pospolite) odbywać stosunek płciowy


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. bzyknąć)

 (1.1) o owadzie: wydawać charakterystyczny dźwięk

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) wulg. pot. o mężczyźnie: odbywać stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany bzykać się (dk. brak)

 (3.1) wulg. pot. uprawiać z kimś seks, odbywać stosunek seksualny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod wieczór na turystę, który chce się rozkoszować widokiem zachodzącego słońca, napadają miliony bzykających, złośliwych i krwiożerczych owadów.

 (1.1) Zapada zamachał ogromnymi rękami, jakby chciał odgonić chmurę bzykających komarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzɨkat͡ɕ, AS: bzykać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzyknięcie n., bzykanie n., bzykanko n.

 czas. pobzykać dk., bzyknąć dk.

 wykrz. bzz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzyczeć, brzęczeć

 (2.1) posuwać

 (3.1) kochać się, kopulować, uprawiać seks, wulg. ruchać, chędożyć, posuwać, pieprzyć, pierdolić

Wiktionary


bzykliwy

wydający bzyk; bzyczący


SJP.pl


bzyknięcie

1. o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydać bzyk;
2. bzyknąć (kogoś) - (pospolite) odbyć stosunek płciowy (z kimś)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pojedynczy dźwięk wydany przez owada, np. pszczołę

 (1.2) pot. grub. odbycie stosunku płciowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzɨcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: bzyḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzykanie n., bzyk m., bzykanko n.

 czas. bzyknąć dk., bzykać ndk., bzyczeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzykanko

Wiktionary


bzyknąć

1. o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydać bzyk;
2. bzyknąć (kogoś) - (pospolite) odbyć stosunek płciowy (z kimś)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. bzykać)

 (1.1) dokonany od|bzykać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbiegli z nasypu, raz po raz targnęło powietrzem, ale w ciemności kule tylko bzyknęły mu gdzieś nad głową.

 (1.1) Bzyknij ją to się lepiej poczujesz, obstawiam, że jej pierwszy „kochanek” był cienkim zawodnikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzɨknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: bzyknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzykanie n., bzyknięcie n.

 czas. bzykać

 wykrz. bzz

Wiktionary


bzykot

dźwięk wydawany przez lecącego owada, kulę itp.; bzyk, bzyczenie, bzykanie


SJP.pl


bzymek

nazwisko


SJP.pl


bzyp

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. najdłuższa rzeka w Abchazji, uchodzi do Morza Czarnego;

Wiktionary

Bz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bzypijski

Wiktionary


bzypijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bzypem, dotyczący Bzypu (rzeką w Gruzji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bzyp mrz.

Wiktionary


bzz

wyraz naśladujący odgłos bzyczenia; bz, bzzz


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. odgłos wydawany przez niektóre owady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bzz, bzz, bzz- nad i pod i w. / Lata, lata, lata pszczoła / I zatacza wielkie koła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzyk, bzykanie, bzyczenie

 czas. bzykać, bzyknąć

Wiktionary


bzzz

wyraz naśladujący odgłos bzyczenia; bz, bzz


SJP.pl


bzówka

szewnica bzówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. jagoda bzu czarnego

 (1.2) gwara. polewka z jagód bzu czarnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bez m., bzowina ż., bzina ż.

 przym. bzowy

Wiktionary


bécaud

[czytaj: beKO] nazwisko


SJP.pl


bécu

[czytaj: beKI] nazwisko


SJP.pl


béguine

[czytaj: beGIN] antylski taniec w takcie 2/4, w tempie umiarkowanym, podobny do rumby; biguine, béguine


SJP.pl


béjart

[czytaj: beŻAR] nazwisko


SJP.pl


béla

1. gruba belka
2. zwój czegoś, najczęściej banknotów, materiału lub papieru
3. ilość papieru równa 10 ryzom


SJP.pl

Béla – węgierskie imię utożsamiane z Adalbertem, poza Węgrami pisane czasem jako Bela. Imieniny obchodzi na Węgrzech w dniu 23 kwietnia, poza – 3 maja.

Wikipedia


bób

roślina o jadalnych nasionach; reg. bober


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Vicia faba|ref=tak., roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;

 (1.2) bot. kulin. nasiona bobu (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bób uprawiany był już w neolicie.

 (1.2) Warto zaznaczyć, że bób młody dochodzi szybciej, a stary wymaga dłuższego czasu gotowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bup, AS: bup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bobik mrz., Bobowa ż., bobowate nmos.

:: zdrobn. bobek mrz.

 przym. bobowy, bobkowy

Wiktionary


bóbr

gryzoń z rodziny bobrowatych, budujący żeremia i charakterystyczne tamy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. ziemnowodny gryzoń z rodziny nazwa systematyczna|Castoridae|ref=tak., o charakterystycznym ogonie;

Wiktionary

Bóbr ("Castor") – rodzaj ssaka z rodziny bobrowatych (Castoridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bobry znowu zbudowały tamę na rzece.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bupr̥, AS: bupr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bobrowisko n., Bobrowo n., Bobrowice nmos., Bobrowisko n., bobry lm. nmos.

:: zdrobn. bobrek m.

:: fż. bobrzyca ż.

 przym. bobrzy, bobrowy

 czas. bobrować

Wiktionary


bóbrecki

→ Bóbrka (miasto na Ukrainie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Bóbrki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bóbrka ż.

Wiktionary


bóbrka

1. miasto na Ukrainie;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, na Podolu, nad Ługiem, w obwodzie lwowskim, w rejonie przemyślańskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bóbrka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Chorkówka
  • Bóbrka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Solina
  • Bóbrka – gromada
  • Bóbrka – potok, dopływ Boberki
  • Bóbrka – miasto w obwodzie lwowskim Ukrainy
  • Bóbrka – hromada terytorialna w rejonie lwowskim obwodu lwowskiego
  • Bóbrka – dawna gmina
  • Bóbrka Kańczucka – wieś w gminie Kańczuga, powiecie przeworskim, w województwie podkarpackim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bóbrecki

Wiktionary


bóg

1. w religiach politeistycznych: istota, osoba, zwierzę, roślina lub rzecz będące przedmiotem kultu;
2. człowiek lub przedmiot bezkrytycznie uwielbiany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

 (1.2) przen. człowiek bezkrytycznie uwielbiany, wielbiony

Wiktionary

Bó

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mitologii greckiej bogowie mieli po kilka żon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buk, AS: buk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bóg m., bóstwo n., bóstewko n., bożyszcze n., bożyc m., bożnica ż., boskość ż., pobożność ż., ubóstwienie n., ubóstwianie n., przebóstwienie n.

:: fż. bogini ż., boginka ż.

:: zdrobn. bożek m., bożeczek m., bożątko n.

 czas. bożkować, bóstwić, ubóstwić, ubóstwiać

 przym. boski, boży, pobożny, zbożny

 przysł. bosko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bóstwo; pejor. bałwan, idol

 (1.2) bożyszcze, idol

Wiktionary


bój

1. zbrojne stracie przeciwników; walka;
2. jedno podejście zawodnika do sztangi wykonywane w podnoszeniu ciężarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) starcie zbrojne walczących stron

 (1.2) zacięty spór, gwałtowne starcie

 (1.3) sport. jedno podejście do sztangi wykonywane w podnoszeniu ciężarów (rwaniu albo podrzucie)

forma czasownika.

 (2.1) rozk. 2 os. lp. zob. bać się.

Wiktionary

Bój – zorganizowane krótkotrwałe starcie zbrojne, pododdziałów, oddziałów i związków taktycznych walczących stron.

Bój jest podstawową częścią składową walki. Jest to intensywne, skupione w czasie i przestrzeni, starcie w skali taktycznej głównych sił przeciwstawnych stron. W skali operacyjnej bojowi odpowiada termin bitwa, czyli podstawowa część operacji, a w skali strategicznej kampania. Ze względu na cel i charakter działań zbrojnych można wyróżnić boje obronne i zaczepne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myśl nowa blaski promiennymi • Dziś wiedzie nas na bój, na trud.

 (1.3) Zawodnik nie zaliczył tego boju.

 (2.1) Nie bój się, jestem przy tobie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buj, AS: bui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boisko n., bojownica ż., bojowanie n., bójka ż., pobojowisko n., bojownik m., bojowniczka ż., bojówki, bojowość ż., bojowiec m., bojówka ż., bojówkarz m., bojówkarka ż.

 przym. bojowy, bojówkarski, bojówkowy

 przysł. bojowo

 czas. bojować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) walka, bitwa

Wiktionary


bójczy

działający niszcząco na jakieś organizmy


SJP.pl


bójka

awantura połączona z biciem się; bijatyka, bitka, burda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) awantura połączona z biciem;

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zostali oskarżeni o spowodowanie bójki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbujka, AS: bui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bój mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bijatyka, awantura, starcie, spięcie, pobicie

Wiktionary


bójkowicz

osoba biorąca udział w bójce


SJP.pl


ból

cierpienie fizyczne lub psychiczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. med. przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;

 (1.2) psych. przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

Wiktionary

Ból (łac. "dolor"; gr. ἄλγος "algos", ὀδύνη "odynē") – nieprzyjemne doświadczenie czuciowe i emocjonalne związane z rzeczywistym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek albo przypominające doświadczenie związane z takim uszkodzeniem. Definicję tę przyjęło w 2020 roku Międzynarodowe Towarzystwo Badania Bólu (IASP).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od pięciu lat czuję ból w stawach.

 (1.1) Bo prześladowali tego, kogoś Ty poraził, / i przyczynili bólu temu, któregoś ty zranił.

 (1.2) Czuję ból w sercu po stracie żony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bul, AS: bul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bolączka ż., boleść ż., bolenie n., bolak mrz.

 czas. boleć ndk., pobolewać ndk., poboleć dk.

 przym. bólowy, bolesny

 przysł. boleśnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) cierpienie, udręka, boleść; gw. Górny Śląsk bol

 (1.2) opłakiwanie, rozpacz, smutek, zmartwienie, żal, żałoba; gw. Górny Śląsk bol

Wiktionary


bólowy

związany z bólem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bólem, dotyczący bólu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ból mrz.

 przym. przeciwbólowy

Wiktionary


bómbón

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. cukierek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zjodłech wczorej pora bómbónów.

Wiktionary


bór

stary, duży, gęsty las z przewagą drzew iglastych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. wysoki, gęsty las iglasty;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bór bagienny – typ siedliskowy lasu
  • bór mieszany bagienny – typ siedliskowy lasu
  • bór mieszany świeży – typ siedliskowy lasu
  • bór mieszany wilgotny – typ siedliskowy lasu
  • bór sosnowy
  • Bór – część miasta Brzeszcze
  • Bór – część miasta Częstochowa
  • Bór – część miasta Hel
  • Bór – część miasta Kielce
  • Bór – część miasta Nowy Targ
  • Bór – część miasta Skarżysko-Kamienna
  • Bór – część miasta Sosnowiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pustelni na skraju boru mieszkała eremitka.

 (1.1) A w tych borach olsztyńskich • dobrze z psami wędrować. • A w tych jarach olsztyńskich • sośnina i dąbrowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bur, AS: bur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. borowy m., borowik m., borowina ż., borówka ż., Borek m., Boreczek m.

:: zdrobn. borek m., boreczek m.

 przym. borowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knieja, puszcza, gęstwina

Wiktionary


bórg

dawniej: kredyt; borg


SJP.pl


bóstewko

zdrobnienie od: bóstwo


SJP.pl


bóstwo

1. w religiach politeistycznych przedmiot kultu religijnego;
2. natura boska;
3. przenośnie: przedmiot uwielbienia; bożyszcze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. mit. nadludzka istota z wierzeń lub mitów

 (1.2) przen. przedmiot uwielbienia

 (1.3) właściwość bycia bogiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Starożytni Grecy czcili wiele bóstw.

 (1.2) Halina, szkolne bóstwo, przyszła wymalowana i w butach na obcasach.

 (1.3) Rzymianie wierzyli w bóstwo imperatorów i ich żon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbustfɔ, AS: bustfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bóg mos., bóg mos., bożek mos./mzw., bogini ż., boginka ż., boskość ż., przebóstwienie n., ubóstwianie n.

 czas. przebóstwić dk., ubóstwiać ndk.

 przym. boży, boski, pobożny

 przysł. bosko, bożo, pobożnie

 wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bożyszcze, idol

 (1.3) boskość

Wiktionary


bówka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. hist. zawadiaka, obibok i drobny złodziejaszek, postać z gdańskiego folkloru miejskiego i literatury;

Wiktionary

Bó

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbufka, AS: bufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bowke

Wiktionary


bóść

1. uderzać, kłuć czymś ostrym;
2. dokuczać, urażać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. bodnąć)

 (1.1) uderzać rogami

 (1.2) daw. kłuć

 (1.3) przen. kłuć, boleć

czasownik zwrotny niedokonany bóść się (dk. bodnąć się)

 (2.1) uderzać rogami siebie wzajemnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest pasterzem, więc nie raz bodło go bydło.

 (1.2) Stolica wynurzała się coraz wyraziściej z sinawej oddali (…) nad (…) zbitą i zacieśnioną masą tynów, ścian, okien, dachów, bodły niebo wieże strzeliste.

 (1.3) Jaki taki gadał mi: Ej, panie Soplica! / Daremnie konkurujesz; dygnitarskie progi / Za wysokie na Jacka podczaszyca nogi. / Ja śmiałem się, udając, że drwiłem z magnatów / I z córek ich, i nie dbam o arystokratów; / Że jeśli bywam u nich, z przyjaźni to robię, / A za żonę nie pojmę, tylko równą sobie. / Przecie bodły mi duszę do żywca te żarty;

 (2.1) Patrzyła jak tłuste tryki bodły się na polanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buɕt͡ɕ, AS: buść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bodzenie n.

 czas. bodnąć

Wiktionary


bóźnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. bożnica.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bóg mos.

 przym. boży, boski, pobożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bożnica, bóżnica

Wiktionary


bóżnica

świątynia żydowska, miejsce skupiające społeczno-religijną aktywność Żydów, od średniowiecza także siedziba kahału; synagoga; bożnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. bożnica.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbudowano tu także małą bóżnicę i ojciec mój zajął stanowisko nadrabina, kaznodziei i spowiednika, jako jedyny uczony w tej miejscowości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bóg mos.

 przym. boży, boski, pobożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bożnica, bóźnica

Wiktionary


bóżniczka

zdrobnienie od: bóżnica (synagoga); bożniczka


SJP.pl


bóżniczy

→ bóżnica; bożniczy, bożniczny


SJP.pl


böll

[czytaj: byl] nazwisko


SJP.pl


bąba

nazwisko


SJP.pl


bąbel

1. pęcherzyk tworzący się z gazu w cieczy lub na jej powierzchni
2. wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry wypełniony płynem wysiękowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś nabrzmiałego, wypełnionego płynem lub gazem

 (1.2) med. kliniczne określenie tworu powstałego na skórze zazwyczaj w wyniku skórnej reakcji alergicznej

 (1.3) techn. próżnia w odlewie

 (1.4) gw-pl|Mazowsze. sopel lodu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pieszcz. o małym dziecku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale ci wyrósł bąbel na ramieniu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃mbɛl, AS: bõmbel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bąbelek m.

 czas. bąbelkować

 przym. bąbelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pęcherz

Wiktionary


bąbelek

1. zdrobnienie od: bąbel;
2. pieszczotliwie: małe dziecko, niemowlak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: bąbel

 (1.2) mały bąbel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pieszcz. o małym dziecku, zwłaszcza jeśli małe a ruchliwe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbɛlɛk, AS: bõmbelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel m., bąbelki nmos., bąbelkowanie n.

 czas. bąbelkować ndk.

 przym. bąbelkowy

Wiktionary


bąbelki

1. zdrobnienie od: bąbel;
2. pieszczotliwie: małe dziecko, niemowlak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. żart. wino musujące

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|bąbelek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbɛlʲci, AS: bõmbelʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel mrz., bąbelek mrz., bąbelkowanie n.

 czas. bąbelkować ndk.

 przym. bąbelkowy

Wiktionary


bąbelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bąbelkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɛlkɔˈvãɲɛ, AS: bõmbelkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel m., bąbelek m., bąbelki nmos.

 czas. bąbelkować ndk.

 przym. bąbelkowy

Wiktionary


bąbelkować

czasownik

 (1.1) pot. wydzielać bąbelki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɛlˈkɔvat͡ɕ, AS: bõmbelkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel m., bąbelek m., bąbelki nmos., bąbelkowanie n.

 przym. bąbelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) musować

Wiktionary


bąbelkowy

→ bąbelek, np. folia bąbelkowa, czekolada bąbelkowa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bąbelkami, dotyczący bąbelków, składający się z bąbelków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɛlˈkɔvɨ, AS: bõmbelkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel m., bąbelek m., bąbelki nmos., bąbelkowanie n.

 czas. bąbelkować

Wiktionary


bąbelnica

parzydełkowiec z rzędu rurkopławów; żeglarz portugalski


SJP.pl


bąbeluś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. o małym dziecku

Wiktionary


bąblasty

bąblisty;
1. mający kształt bąbla;
2. pokryty bąblami


SJP.pl


bąblisty

bąblasty;
1. mający kształt bąbla;
2. pokryty bąblami


SJP.pl


bąblować

potocznie: hulać, próżnować


SJP.pl


bąblowcowy

→ bąblowiec


SJP.pl

Patrz:

bąblowiec

bąblowica

choroba pasożytnicza ludzi i zwierząt, wywoływana przez larwy tasiemca bąblowcowego; echinokokoza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. pasożytnicza choroba wywoływana przez bąblowca, powodująca tworzenie się torbieli w narządach wewnętrznych;

Wiktionary

Bąblowica, echinokokoza ( echinococcosis cystica) – pasożytnicza choroba odzwierzęca wywoływana przez onkosfery różnych gatunków bąblowców ("Echinococcus"), głównie tasiemca bąblowcowego ("E. granulosus") oraz bąblowca wielojamowego ("E. multilocularis"), a w niektórych regionach również: "E. canadensis", "E. equinus", "E. felidis", "E. oligarthrus", "E. ortleppi", "E. shiquicus" oraz "E. vogeli".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowań na bąblowice.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąblowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) echinokokoza, hydatidoza

Wiktionary


bąblowiec

gatunek tasiemca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. med. nazwa systematyczna|Echinococcus|Rudolphi|ref=tak., rodzaj robaka płaskiego z gromady tasiemców, którego jaja przekształcają się w pęcherze (bąble) w organizmie człowieka i innych żywicieli pośrednich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Echinococcus – rodzaj tasiemców, do którego zalicza się m.in. tasiemiec bąblowcowy (Echinococcus granulosus)
  • cysticerkus (wągier) – jedna z larw tasiemców
  • bąblowica (echinokokoza, ) – choroba pasożytnicza wywoływana przez tasiemce z rodzaju Echinococcus

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dorosłe bąblowce żyją w jelitach psów, wilków lub lisów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel mrz., bąblowcowość ż., bąblowica ż.

 przym. bąblowcowy

Wiktionary


bąbolada

czekolada, najczęściej w postaci tabliczki, zawierająca w swojej strukturze drobne pęcherzyki powietrza, nadające jej lekki, delikatny smak; czekolada dmuchana, czekolada napowietrzana


SJP.pl


bącka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szturchaniec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bąckać ndk.

Wiktionary


bąckać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bić, okładać pięściami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bącka ż.

Wiktionary


bącwalaty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ociężały, niezdarny

Wiktionary


bączek

1. mały bąk;
2. najmniejszy ptak z rodziny czaplowatych;
3. mała łódź wiosłowa; bąk; bajbot;
4. mały karaś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Ixobrychus|ref=tak., ptak brodzący z rodziny czaplowatych;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) żegl. niewielka łódź wiosłowa;

 (2.2) element broni strzeleckiej łączący lufę z łożem

 (2.3) metalowy pierścień służący do mocowania wyposażenia pomocniczego do dawnych dział

 (2.4) węzełek na cięciwie łuku służący do celowania

 (2.5) zabawka wirująca wokół własnej osi

 (2.6) pot. pierdnięcie

 (2.7) zdrobn. od zob. bąk.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bączek (Ixobrychus minutus) – ptak z rodziny czaplowatych
  • Bączek (żeglarstwo)
  • Bączek – wieś w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Skarszewy
    • Bączek (przystanek kolejowy) – przystanek w powyższej miejscowości
  • Bączek (broń strzelecka) – element łączący lufę z łożem
  • Bączek (artyleria) – metalowy pierścień służący do mocowania wyposażenia pomocniczego
  • Bączek – zabawka obracająca się wokół własnej osi
  • Maria Bączek – polska judoczka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bączki najczęściej zakładają gniazda w trzcinach.

 (2.1) Obecnie bączki zastąpiono pontonami.

 (2.2) Do przedniego bączka często mocowany był koźlik.

 (2.3) Przez bączki przesunięty był wycior.

 (2.4) Używanie bączka ułatwia celowanie.

 (2.5) Pomiędzy siedzącymi na podłodze dziećmi wirował kolorowy bączek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃n͇t͡ʃɛk, AS: bõṇček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąk m.

 przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) bajbot, bąk

 (2.5) bąk, cyga, fryga, krąglica, warchołka, warkotka, wartałka

Wiktionary


bączeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gderać, bełkotać pod nosem

Wiktionary


bączkiewicz

nazwisko


SJP.pl


bączkowski

nazwisko


SJP.pl


bączyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beata Bączyk (Zgarda) (ur. 1965) – polska lekkoatletka specjalizująca się w chodzie sportowym
  • Kazimierz Bączyk (ur. 1926) – polski profesor, nefrolog
  • Mirosław Bączyk (ur. 1950) – polski prawnik, specjalista prawa handlowego, sędzia Izby Cywilnej Sądu Najwyższego
  • Norbert Bączyk (ur. 1979) – polski historyk wojskowości, dziennikarz militarny, publicysta oraz wydawca

Wikipedia


bączywie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Nuphar lutea|L.|ref=tak., gatunek wodnej byliny z rodziny grzybieniowatych o dużych, żółtych, wonnych kwiatach;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grążel żółty

Wiktionary


bączyć

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. puszczać bąki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pierdzieć

Wiktionary


bączyński

nazwisko


SJP.pl


bądkowianin

mieszkaniec Bądkowa


SJP.pl


bądkowianka

mieszkanka Będkowa


SJP.pl


bądkowo

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bądkowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Bądkowo
  • Bądkowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Sońsk
  • Bądkowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Płoty
  • Bądkowo – gmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim
  • Bądkowo – gromada w powiecie aleksandrowskim
  • Bądkowo – gromada w powiecie ciechanowskim
  • Bądkowo Jeziorne, Bądkowo Kościelne, Bądkowo-Podlasie, Bądkowo-Rochny, Bądkowo-Rumunki, dekanat bądkowski

Wikipedia


bądkowski

przymiotnik od: Bądkowo


SJP.pl


bądzimir

dawne imię męskie


SJP.pl


bądzisław

staropolskie imię żeńskie


SJP.pl


bądzisława

staropolskie imię żeńskie


SJP.pl


bądź

1. spójnik o znaczeniu: albo
2. partykuła występująca po zaimkach pytających i przysłówkach, nadająca im znaczenie nieokreśloności


SJP.pl

spójnik

 (1.1) łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów

 (1.2) występuje w wyliczeniach w postaci bądź…, bądź… (poprzedza każdy element wyliczenia), wskazując na równorzędność elementów i możliwość wyboru/zaistnienia jednego z nich

partykuła

 (2.1) łączy się z wyrazami kto, co, jak, gdzie, kiedy, dokąd, skąd, wskazując na nieokreśloność osoby, przedmiotu, sposobu, miejsca

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: być

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdego dnia Damian pracował na farmie bądź przy wycince pobliskiego lasu.

 (1.2) Złodziej wszedł bądź zepsutymi drzwiami, bądź otwartym oknem.

 (2.1) Taki szyfr może odgadnąć kto bądź!

 (3.1) Bądź tak miły i zrób mi kawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃ɲt͡ɕ, AS: bõńć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) albo

 (2.1) byle, końcówka -kolwiek

Wiktionary


bądźby

spójnik "bądź" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


bądźcie

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lm. rozk. czasownika być

Wiktionary


bądźmy

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lm. rozk. czasownika być

Wiktionary


bądźżeż

czasownik "bądź" wzmocniony partykułą "-żeż"


SJP.pl


bąk

1. ptak z rodziny czaplowatych, żyjący w szuwarach Eurazji i północnej Afryki;
2. owad z rodziny bąkowatych, którego samice odżywiają się krwią zwierząt; bąk bydlęcy;
3. potocznie: trzmiel lub inny owad wydający w locie odgłos buczenia;
4. żartobliwie: małe dziecko; brzdąc, bobas, berbeć, maluch;
5. potocznie: zabawka dziecięca wprawiana w ruch wirowy, przy którym wydaje dźwięki (buczenie, muzyczka);
6. potocznie: gazy wypuszczone z organizmu; pierd;
7. łodyga cebuli z torebką nasienną;
8. mała łódź wiosłowa; bączek; bajbot;
9. w technice: ciało obracające się szybko w okół osi symetrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. trzmiel lub inny buczący owad

 (1.2) ent. nazwa systematyczna|Tabanus|ref=tak., jedna z muchówek;

 (1.3) ornit. nazwa systematyczna|Botaurus|ref=tak., duży ptak wodny wydający buczenie;

 (1.4) rodzaj wirującej, mechanicznej zabawki;

 (1.5) fiz. bryła sztywna mająca możliwość obrotu;

 (1.6) pot. śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

 (1.7) pot. szkrab

 (1.8) wiośl. mała łódź; bączek

 (1.9) daw. wiośl. rodzaj łódki, odmiana pacierzówki

 (1.10) daw. ogrod. łodyga cebuli z torebką nasienną, którą pozostawia się w ziemi jako nasiennik

 (1.17) pot. grubas

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bąk – przysiółek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Bąk – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin
  • Bąk – osada w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Stara Kiszewa
  • bąki – podrodzina ptaków z rodziny czaplowatych
    • bąk amerykański – czapla średniej wielkości
    • bąk zwyczajny – wędrowny ptak wodny z rodziny czaplowatych
  • bąkowate – rodzina owadów z rzędu muchówek
    • bąk bydlęcy – gatunek owada z rodziny bąkowatych
    • bąk brązowy – gatunek owada z rodziny bąkowatych
  • bąk – potoczna nazwa trzmiela
  • Bąk – potok, dopływ Moszczanki
  • Bąk – stacja kolejowa w Bąku, w gminie Stara Kiszewa, w powiecie kościerskim, w województwie pomorskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Stasiek z zachwytem patrzył na wirującego po podłodze bąka.

 (1.5) Proszę opisać precesję bąka swobodnego.

 (1.6) Fuj, jak śmierdzi! Kto tu puścił bąka?

 (1.7) A wiesz, matka, że ja bym tego tam bąka, tę sierotę ze sutereny wziął…

 (1.14) Najśmieszniejszym był, gdy puścił się czasem w tłumaczenie profanom tajemnic techniki…, choć bąka sadził po bąku.

 (1.15) Sama pani ucięła czasem ogromnego bąka, wszyscy się pośmieli serdecznie…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃ŋk, AS: bõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąkanie n., bączek, bąknięcie, bąkojad, bąkowate

 czas. bąknąć, bąkać, przebąkiwać

 przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzmiel

 (1.2) ślepak, giez

 (1.4) fryga, bączek; przest. cyga, fruczka, wartałka, warkotka

 (1.6) pierdnięcie

 (1.7) dziecko, smyk, szkrab

 (1.8) bajbot, bączek

 (1.9) gig

 (1.10) bąkowie

 (1.14) plotka, kaczka dziennikarska

 (1.15) byk, gafa

Wiktionary


bąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mówienie cicho, niewyraźnie, często z jąkaniem się

 (1.2) pot. napomykanie o czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąk m., bąknięcie n.

 czas. bąkać ndk., bąknąć dk.

 przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przebąkiwanie, napomykanie

Wiktionary


bąkać

1. mówić niewyraźnie, cicho; czytać nieudolnie
2. napomykać o czymś, szeptać o czymś; przebąkiwać


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. bąknąć)

 (1.1) pot. mówić coś niewyraźnie, cicho lub niepewnie

 (1.2) pot. napomykać o czymś, wspominać nieoficjalnie

 (1.3) łow. wydawać głos podobny do głosu bąka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spuściwszy oczy bąkał coś niezrozumiale.

 (1.2) Kolega zaczął coś bąkać o pouczeniu, ale dzielny sierżant spiorunował go wzrokiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąkanie n., bąknięcie n., bąk mzw.

 czas. bąknąć dk., przebąkiwać ndk.

 przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mamrotać, mówić niewyraźnie, zacinać się

 (1.2) przebąkiwać, napomykać, szeptać, wspominać, wzmiankować

Wiktionary


bąkiewicz

nazwisko


SJP.pl


bąknięcie

mruknąć, powiedzieć coś cicho i niewyraźnie


SJP.pl


bąknąć

mruknąć, powiedzieć coś cicho i niewyraźnie


SJP.pl


bąkojad

bąkojad czerwonodzioby: ptak z rodziny szpaków zamieszkujący afrykańską sawannę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Buphagus|ref=tak|Brisson. rodzaj afrykańskiego ptaka z rodziny bąkojadów, żerującego na dużych ssakach kopytnych, z których zwykle wyjada pasożyty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Relacja między bąkojadem a dużym ssakiem to symbioza o zmiennym charakterze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąk mzw.

Wiktionary


bąkowate

rodzina kosmopolitycznych owadów z rzędu muchówek, średniej wielkości, długości do 3 cm, o szerokich skrzydłach i wielkich, lśniących oczach; należą do niej m.in. bąk bydlęcy, jusznica, ślepak; ślepaki, bąki


SJP.pl

Bąkowate, ślepaki, bąki (Tabanidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek. Dotychczas opisano ponad 3 tys. gatunków z czego w Polsce ok. 50. Mianem „bąka” bywa błędnie określany trzmiel.

Przedstawiciele tej rodziny to owady na ogół dość duże, mierzące ok. 3 cm długości o krępej budowie ciała z charakterystyczną wypukłą głową. Oczy są duże, lśniące i kolorowo ubarwione. Skrzydła szerokie i duże.

Wikipedia


bąkowaty

o cechach bąkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ent. o cechach owadów z rodziny bąkowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąkowate nmos., bąk mzw., bączek mzw., bąknięcie n., bąkanie n., odbąknięcie n., przebąknięcie n., przebąkiwanie n., wybąkanie n., wybąknięcie n.

 czas. bąknąć dk., bąkać ndk., odbąknąć dk., przebąknąć dk., przebąkiwać ndk., wybąkać dk., wybąknąć dk.

Wiktionary


bąkowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, nad Strwiążem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bąkowice – wieś w Polsce, województwie opolskim, w powiecie namysłowskim, w gminie Świerczów
  • Bąkowice – dawna gromada w powiecie namysłowskim
  • Bąkowice – wieś w rejonie samborskim (wcześniej w rejonie starosamborskim) obwodu lwowskiego Ukrainy
  • Bąkowice – dawna gmina wiejska, powiat dobromilski, woj. lwowskie
  • Bąkowice – dawna gmina wiejska, powiat namysłowski, woj. wrocławskie/opolskie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bąkowicki

Wiktionary


bąkowiec

wieś w województwie mazowieckim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bąkowiec – część miasta Sędziszów
  • Bąkowiec – kolonia wsi Mysłaków w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Nieborów
  • Bąkowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Grabica
  • Bąkowiec – część wsi Cieniawa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
  • Bąkowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Garbatka-Letnisko
  • Bąkowiec – wzniesienie w Beskidzie Wyspowym
  • Bąkowiec – stacja kolejowa

Wikipedia


bąkowo

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bąkowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
  • Bąkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
  • Bąkowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
  • Bąkowo – część wsi Stróża w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim
  • Bąkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino
  • Bąkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Kolbudy
  • Bąkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wyrzysk
  • Bąkowo – nieoficjalny przysiółek wsi Pogorzelice w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska
  • Bąkowo – zniesiona osada leśna w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Kolbudy

Wikipedia


bąkowski

→ Bąków, → Bąkowo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bąkowski Młyn
  • Inna nazwa herbu Ryś
  • Bąkowski Hrabia, herb szlachecki
  • Eligia Bąkowska (1907–1994) – tłumacz literatury pięknej, redaktor
  • Henryk Bąkowski (1830–1903) – polski urzędnik, powstaniec styczniowy, Sybirak, członek Rządu Narodowego
  • Jacek Bąkowski (ur. 1947) – polski fotograf, artysta instalacji, grafik, animator kultury
  • Jan Ignacy Bąkowski (ok. 1615–1679) – polski szlachcic, wojewoda pomorski i malborski
  • Jan Chryzostom Bąkowski (1672–1731) – jezuita, misjonarz
  • Jan Bąkowski (1919–2010) – polski lekkoatleta, nauczyciel wf, wykładowca AWF, trener
  • Jan Bąkowski (1872–1934) – polski malarz
  • Janusz Bąkowski (1922–2005) – polski fotograf, malarz, rzeźbiarz, rysownik
  • Klemens Bąkowski (1860–1938) – prawnik, znawca historii Krakowa

Wikipedia

Patrz:

Bąków, → Bąkowo

bąkreta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. bot. posp. grusza pospolita, nazwa systematyczna|Pyrus communis|L.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. grusza polna, grusza pospolita

Wiktionary


bąków

1. ptak z rodziny czaplowatych, żyjący w szuwarach Eurazji i północnej Afryki;
2. owad z rodziny bąkowatych, którego samice odżywiają się krwią zwierząt; bąk bydlęcy;
3. potocznie: trzmiel lub inny owad wydający w locie odgłos buczenia;
4. żartobliwie: małe dziecko; brzdąc, bobas, berbeć, maluch;
5. potocznie: zabawka dziecięca wprawiana w ruch wirowy, przy którym wydaje dźwięki (buczenie, muzyczka);
6. potocznie: gazy wypuszczone z organizmu; pierd;
7. łodyga cebuli z torebką nasienną;
8. mała łódź wiosłowa; bączek; bajbot;
9. w technice: ciało obracające się szybko w okół osi symetrii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bąków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Międzybórz
  • Bąków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka
  • Bąków – część wsi Kocierzew Północny w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
  • Bąków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Rusinów
  • Bąków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Orońsko
  • Bąków – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Grodków
  • Bąków – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork
  • Bąków – część wsi Żużela w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Krapkowice
  • Bąków – część wsi Krępna w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Zdzieszowice
  • Bąków – przysiółek wsi Brandwica w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Pysznica
  • Bąków – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Strumień
  • Bąków – dawna gmina

Wikipedia


bębas

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) reg. pozn. żart. malec

Wiktionary


bęben

1. perkusyjny instrument muzyczny
2. cylindryczna lub wieloboczna podstawa kopuły
3. część składowa różnych maszyn i urządzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

 (1.2) archit. wieloboczna, eliptyczna lub cylindryczna podbudowa pod kopułą;

 (1.3) pot. grub. także gw-pl|Warszawa, Łódź. brzuch, zwłaszcza ciężarnej

 (1.4) część jakiegoś urządzenia o kształcie walca

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bęben – instrument muzyczny
    • bęben klepsydrowaty
    • bęben mały (werbel, bębenek, tamburo militare)
    • bęben neolityczny
    • bęben obręczowy
    • bęben podłużny (taraban)
    • bęben stożkowy
    • bęben wielki (tołumbas, tamburo grande)
    • bębenek baskijski (tamburyn)
    • tamburyn prowansalski (mały bęben podłużny)
  • bęben (architektura)
  • Bęben (nazwisko)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobosz uderzał w bęben z całej siły.

 (1.3) Ślubu jeszcze nie było, a ona już z bębnem chodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃mbɛ̃n, AS: bẽmbẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bębnienie n., bębniarz m., bębnista m., odbębnianie n., odbębnienie n.

:: zdrobn. bębenek m.

 czas. bębnić ndk., odbębniać ndk., odbębnić dk.

 przym. bębnowy, bębenkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tambur

 (1.3) brzuch, bęc

Wiktionary


bębenek

1. część mechanizmu rewolweru;
2. mały bęben (instrument muzyczny), także zabawka;
3. potocznie błona bębenkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: bęben

 (1.2) muz. mały bęben, membranofon służący do grania rytmów

 (1.3) anat. zob. błona bębenkowa.

 (1.4) zasobnik na naboje w kolcie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bęben mały – instrument perkusyjny
  • Bębenek (in. błona bębenkowa) – element anatomiczny ucha

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A nasz synuś potrafi grać już na bębenku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃mˈbɛ̃nɛk, AS: bẽmbẽnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben m., bębnienie n., odbębnienie n., odbębnianie n., bębniarz m.

 czas. bębnić ndk., odbębnić dk., odbębniać ndk.

 przym. bębenkowy, bębnowy

Wiktionary


bębeniarz

przestarzale: osoba grająca na bębnie; bębniarz, bębenista, bębnista


SJP.pl


bębenista

przestarzale: osoba grająca na bębnie; bębniarz, bębeniarz, bębnista


SJP.pl


bębenkowiec

krótka broń palna z bębenkiem pełniącym funkcję magazynka; rewolwer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. ręczna, krótka broń palna, w której funkcję wielostrzałowego magazynka pełni obrotowy walec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdybym był detektywem z prawdziwego zdarzenia, mimo wszystko wyjąłbym teraz bębenkowca z kabury pod pachą.

 (1.1) Wiedzieliśmy dobrze, że nie zamknięto nas za „Sztukę obłapiania”, ale za bębenkowiec „nagan” i kilka nabojów do pistoletu TT [...].

 (1.1) Ukazuje się Stomil, z rewolwerem, koniecznie dużym bębenkowcem, w dłoni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rewolwer bębenkowy

Wiktionary


bębenkowy

przymiotnik od: bębenek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. związany z bębenkiem (częścią ucha)

 (1.2) med. przypominający odgłos bębna, słyszalny nad obszarami ciała bogatymi w powietrze

 (1.3) techn. dotyczący bębenka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben mrz., bębenek mrz., odbębnianie n.

 czas. bębnić

 przym. bębnowy

Wiktionary


bęblik

bęblik strojny, bęblik dwuplamek - gatunki chrząszczy z rodziny bęblikowatych


SJP.pl


bęblikowate

o cechach bęblikowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl

Bęblikowate (Malachiidae) – rodzina owadów z podrzędu chrząszczy wielożernych. Należą do niej drapieżne gatunki chrząszczy o metalicznym zabarwieniu.

Wikipedia


bęblikowaty

o cechach bęblikowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


bębniarka

→ bębniarz; bębnistka


SJP.pl


bębniarski

→ bębniarz


SJP.pl

Patrz:

bębniarz

bębniarstwo

zajęcie bębniarza


SJP.pl


bębniarz

przestarzale: osoba grająca na bębnie; bębeniarz, bębenista, bębnista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba grająca na bębnach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben n., bębnienie n., bębenek mrz., odbębnianie n.

 czas. bębnić

 przym. bębnowy

Wiktionary


bębnica

patologiczne zwiększenie objętości powietrza w żołądku i jelitach, któremu towarzyszy uczucie pełności; wzdęcie brzucha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nadmierne gromadzenie się gazów w jamie brzusznej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzdęcie, meteoryzm

Wiktionary


bębnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bębnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bębnić

 rzecz. bęben m., bębenek mrz., odbębnianie n., bębnowanie n., bębniarz mos.

 przym. bębnowy

Wiktionary


bębnista

przestarzale: osoba grająca na bębnie; bębeniarz, bębniarz, bębenista


SJP.pl


bębnistka

→ bębnista; bębniarka


SJP.pl


bębnić

1. grać na bębnie;
2. uderzać w coś wielokrotnie wytwarzając niskie dźwięki;
3. potocznie: rozpowiadać coś, powtarzać wielokrotnie


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) grać na bębnie

 (1.2) wielokrotnie stukać, uderzać w coś powodując odgłos

 (1.3) pot. wydawać głuche dźwięki

 (1.4) pot. rozgłaszać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jej kroki na kocich łbach bębnią jak niedawno kopyta końskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃mbʲɲit͡ɕ, AS: bẽmbʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben m., bębenek m., bębnienie n., bębnista m., bębniarz m., bębeniarz m., bębenica m., bębenista m., odbębnianie n., bębnowanie n.

 czas. odbębnić

 przym. bębnowy, bębenkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bić

 (1.2) stukać, walić, łomotać

 (1.4) rozgłaszać, rozgadywać

Wiktionary


bębnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. oczyszczanie drobnych odlewów przez ich wzajemne ocieranie się podczas ruchu w wolno obracającym się bębnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben m., bębnienie n.

 czas. bębnować ndk., bębnić ndk.

Wiktionary


bębnować

poddawać obróbce wibrościernej w mieszarce bębnowej


SJP.pl


bębnowy

związany z bębnem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. mający postać bębna, wykorzystujący do działania bęben

 (1.2) muz. dotyczący bębna lub bębnów, związany z bębnem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben m., bębenek m., bębnienie n., bębnista m., bębniarz m., bębeniarz m., bębenica m., bębenista m., odbębnianie n.

 czas. odbębnić, bębnić

 przym. bębenkowy

Wiktionary


bęc

pac; potocznie:
1. wykrzyknik nazywający dźwięk spowodowany uderzeniem kogoś lub czegoś w coś, np.: Bęc! - spadały jabłka z drzewa.;
2. w użyciu czasownikowym: o uderzeniu kogoś lub czegoś w coś, np.: Stracił równowagę i bęc na ziemię.


SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

 (1.1) …naśladujący odgłos upadku, uderzenia

 (1.2) …naśladujący nagłe zdarzenie, nagłą czynność

 (1.3) w użyciu czasownikowym: …o uderzeniu kogoś lub czegoś w coś

 (1.4) w użyciu czasownikowym: …o nagłym zdarzeniu, nagłej czynności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęcki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. pac

Wiktionary


bęcaty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zakalcowaty

Wiktionary


bęcki

potocznie:
1. dotkliwe pobicie kogoś; wycisk;
2. dotkliwa lekcja, nauczka


SJP.pl


bęckować

potocznie: uderzać z niewielką siłą


SJP.pl


bęckowy

→ bęcki


SJP.pl

Patrz:

bęcki

bęcnięcie

potocznie:
1. przewrócić się;
2. uderzyć się o coś


SJP.pl


bęcnięty

potocznie: taki, który bęcnął w coś (uderzył się o coś)


SJP.pl


bęcnąć

potocznie:
1. przewrócić się;
2. uderzyć się o coś


SJP.pl


bęcwał

obraźliwe określenie kogoś bezmyślnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pogard. osoba bezmyślna (i często leniwa)

 (1.2) osoba leniwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten bęcwał nawet nie odrobił zadań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃nt͡sfaw, AS: bẽncfau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandzwoł m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałwan, baran, błazen, cep, ciećwierz, ciołek, cymbał, debil, idiota, kapuściana głowa, matoł, półgłówek, przygłup, tępak, tłuk, jełop, osioł, niedołęga, niemrawiec, safanduła

 (1.2) leń, próżniak, wałkoń

Wiktionary


bęczeć

czasownik

 (1.1) stpol. brzęczeć, buczeć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃n͇t͡ʃɛt͡ɕ, AS: bẽṇčeć

Wiktionary


bęczkowski

nazwisko


SJP.pl


będargowo

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. jezioro w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Będargowo – wieś w woj. pomorskim, pow. wejherowskim, w gminie Szemud
  • Będargowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. choszczeńskim, w gminie Pełczyce
  • Będargowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. polickim, w gminie Kołbaskowo
  • Będargowo – gromada w powiecie myśliborskim
  • Będargowo – gromada w powiecie szczecińskim
  • Będargowo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, pow. drawskim, w gm. Drawsko Pomorskie
  • Będargowo – przystanek kolejowy

Wikipedia


będkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Będkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Sobótka
  • Będkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Wielka Wieś

Wikipedia


będkowo

wieś w województwie dolnośląskim


SJP.pl

Będkowo (niem. "Bentkau") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Obecna nazwa została zatwierdzona 12 listopada 1946.

Wikipedia


będkowski

przymiotnik od: Będków, Będkowice


SJP.pl

Będkowski ("Sternberg Odmienny") – polski herb szlachecki, odmiana herbu Sternberg.

Wikipedia


będków

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Będków – osada w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
  • Będków – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Rząśnia
  • Będków – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
  • Będków – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Będków
  • Będków – gmina
  • Będków – gromada

Wikipedia


będlewo

Będlewo (dawn. niem. "Bendlowe") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Stęszew. Stacje kolejowe w pobliżu Będlewa: Stęszew, Mosina.

Wieś Bendlewo położona była w 1580 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

Wikipedia


będomin

wieś w Polsce


SJP.pl

Będomin (kasz. "Bãdomino") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Nowa Karczma. Ma status sołectwa.

Wzmiankowana po raz pierwszy w 1284 roku w nadaniu księcia pomorskiego Mściwoja II na rzecz stryjecznej siostry Gertrudy. Na północ od Będomina znajduje się Jezioro Grabowskie. W będomińskim zabytkowym dworku szlacheckim z XVIII w. znajduje się Muzeum Hymnu Narodowego.

Wikipedia


będomiński

przymiotnik od: Będomin


SJP.pl


będzelin

Będzelin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Koluszki.

W miejscowości znajduje się Szkoła Podstawowa im. Jana Brzechwy oraz Ochotnicza Straż Pożarna.

Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie brzezińskim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


będzie

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. przysz. czasownika być

Wiktionary


będziechowo

wieś w województwie pomorskim


SJP.pl

Będziechowo (kaszb. "Bãzechòwò", "Bãzëchòwò" lub też "Bãdzëkòwò", Bandsechow) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce. Ma status sołectwa.

W czasie funkcjonowania gromad wieś była siedzibą gromady Bezwola. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


będziecie

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lm. przysz. czasownika być

Wiktionary


będziemy

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lm. przysz. czasownika być

Wiktionary


będzienica

wieś w województwie podkarpackim


SJP.pl

Będzienica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Iwierzyce. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Michała Archanioła w Nockowej, należącej do dekanatu Sędziszów Małopolski, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia


będziesz

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp. przysz. czasownika być

Wiktionary


będzin

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie śląskim;

 (1.2) geogr. jezioro na Pojezierzu Myśliborskim

Wiktionary

Będzin – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu będzińskiego, w Zagłębiu Dąbrowskim, będącym historyczną częścią zachodniej Małopolski, nad rzeką Czarną Przemszą i Brynicą, na Wyżynie Śląskiej, na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP) i konurbacji katowickiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od urodzenia mieszkam w Będzinie.

 (1.2) Ostatnie wakacje spędziłem nad Będzinem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ɲd͡ʑĩn, AS: bẽńʒ́ĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. będzinianin m., będzinianka ż.

 przym. będziński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Byńdzin

Wiktionary


będziniak

potocznie: będzinianin (mieszkaniec Będzina)


SJP.pl


będzinianin

mieszkaniec Będzina


SJP.pl


będzinianka

mieszkanka Będzina


SJP.pl


będzino

wieś w województwie zachodniopomorskim


SJP.pl

Będzino (do 1945 r. Alt Banzin) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Będzino przy drodze krajowej nr 11 i trasie linii kolejowej Koszalin-Kołobrzeg (przystanek Będzino). Miejscowość jest siedzibą gminy Będzino. Według danych z końca grudnia 2008 r. wieś miała 544 mieszkańców

Wikipedia


będziński

przymiotnik od: Będzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Będzinem, dotyczący Będzina; pochodzący z Będzina albo znajdujący się w nim

Wiktionary

Będziński ("Bendziński") – polski herb szlachecki, odmiana herbu Belina, z nobilitacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do dnia dzisiejszego zachował się tylko jeden będziński kirkut.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Będzin mrz.

Wiktionary


będzymin

Będzymin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Floriana w Poniatowie.

Prywatna wieś szlachecka "Będziemino" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


będów

wieś w województwie lubuskim


SJP.pl

Będów – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Czerwieńsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


będą

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lm. przysz. czasownika być

Wiktionary


będąc

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przysłówkowy współczesny czasownika być

Wiktionary


będąca

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny rodzaju żeńskiego czasownika być

Wiktionary


będące

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny rodzaju nijakiego czasownika być

 (1.2) imiesłów przymiotnikowy czynny rodzaju niemęskosoobowego czasownika być

Wiktionary


będący

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny rodzaju męskiego czasownika być

 (1.2) imiesłów przymiotnikowy czynny rodzaju męskosoobowego czasownika być

Wiktionary


będę

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lp. przysz. czasownika być

Wiktionary


bękarci

→ bękart


SJP.pl

Patrz:

bękart

bękarcica

dawniej: bękartka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. o dziewczynie z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Główną bohaterką jest La Vecchia - bękarcica, czarownica oskarżana przez wiejską społeczność o najgorsze uczynki - od spędzania płodów i spółkowania z demonami po kradzieże i rytualne morderstwa.

Wiktionary


bękarcieć

psuć się, marnieć, degenerować się


SJP.pl


bękarcik

zdrobnienie od: bękart


SJP.pl


bękarcki

→ bękart


SJP.pl

Patrz:

bękart

bękart

1. pogardliwie: dziecko ze związku pozamałżeńskiego; bastard;
2. w DTP, potocznie: błąd łamania tekstu polegający na pozostawieniu na początku łamu samotnego ostatniego wiersza akapitu (wiersz zawieszony)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pogard. potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

 (1.2) obraź. z niesmakiem o niegrzecznym dziecku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) środ. druk. błąd składu typograficznego, polegający na tym, że końcowy wiersz akapitu wypada na początku kolumny lub łamu;

 (2.2) środ. druk. błąd składu typograficznego, polegający na tym, że pierwszy wiersz akapitu wypada samotnie na końcu kolumny lub łamu

 (2.3) daw. gwara. górna część pieca kuchennego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bękart w rodzinie – nieślubne dziecko
  • bękart (typografia) – błąd w łamaniu tekstu
  • bękart – ludowe określenie niewielkiego klina przybijanego na przypustnice (przysuwnice) w celu miękkiego wygięcia okapu dachu
  • bękart (bastard) – w średniowieczu i renesansie, miecz o nieokreślonym pochodzeniu i ze względu na swoją budowę (łączącą cechy mieczy jednoręcznych i długich) niesklasyfikowany w podstawowych typach b...
  • Bękart – chilijsko-francusko-niemiecki komediodramat z 2009 roku
  • Bękart – duńsko-niemiecki dramat historyczny z 2023 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten popularny malarz spłodził wielu bękartów.

 (1.2) Te okropne bękarty drą się pod oknami tak, że pracować nie można.

 (2.1) Naczelny załamał ręce: dawno nie widział w składzie tylu wdów i bękartów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ŋkart, AS: bẽŋkart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bękarctwo n., bękarstwo n.

:: fż. bękartka ż.

:: zdrobn. bękarciątko n., bękarcie n., bękarcik m.

 przym. bękarci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bastard; wylęganiec

 (1.2) bachor

 (2.1) błąd składu

 (2.2) błąd składu, sierota, szewc

Wiktionary


bękartka

→ bękart


SJP.pl

Patrz:

bękart

bękać

dawniej: bąkać


SJP.pl


bęsica

bęsica kwietniówka, bęsica osinówka - gatunki ciem z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


bętkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Bętkowski (ur. 1951) – polski polityk
  • Jacek Bętkowski (1904–1980) – cichociemny
  • Nikodem Bętkowski (1812–1864) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji
  • Jerzy Bętkowski (1929–2017) – polski koszykarz
  • Tadeusz Bętkowski (1889–1966) – chirurg wojskowy
  • Teofil Bętkowski (1842–1933) – podporucznik, weteran powstania styczniowego
  • Walerian Bętkowski (1899–1964) – botanik

Wikipedia


bł.

skrót od: błogosławiony


SJP.pl

skrót

 (1.1) = błogosławiony

 (1.2) = błogosławiona

Wiktionary


błach

nazwisko


SJP.pl

Błach – nazwisko polskie.

Wikipedia


błachnio

nazwisko


SJP.pl


błachowiak

nazwisko


SJP.pl


błachowicz

nazwisko


SJP.pl


błachut

nazwisko


SJP.pl


błagająco

w sposób wyrażający błaganie; błagalnie


SJP.pl


błagalnica

dawniej: kobieta, która o coś błaga, zanosi modły


SJP.pl


błagalnik

dawniej: ten, kto błaga, zanosi modły


SJP.pl


błagalny

wyrażający błaganie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyrażający pokorną prośbę

 (1.2) daw. miłosierny, skłonny do przebaczenia lub ofiarowania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokorny ludek wznosi swe błagalne pienia.

 (1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

 (1.2) Nasz dziedzic błagalny, przebaczy jak nic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaganie n., błagalnik m.

 czas. błagać ndk.

 przysł. błagalnie, błagająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błagający, proszalny, przebłagalny

Wiktionary


błaganie

usilnie prosić o coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|błagać.

 (1.2) usilna prośba

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Błagania matki skłoniły go do powrotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwaˈɡãɲɛ, AS: bu̯agãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. błagać ndk.

 przym. błagalny

Wiktionary


błagać

usilnie prosić o coś


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) żarliwie, usilnie prosić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sandra, udając ciężko przestraszoną, od razu zaczęła przepraszać Stasia błagając, aby wszystko jej wybaczył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaɡat͡ɕ, AS: bu̯agać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaganie n., przebłaganie n., przebłagiwanie n., wybłaganie n., wybłagiwanie n., ubłaganie n., ubłagiwanie n.

 przym. błagający, błagany, błagalny

 czas. przebłagać dk., przebłagiwać ndk., ubłagać dk., ubłagiwać ndk., wybłagać dk., wybłagiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upraszać, nalegać

Wiktionary


błagojewgrad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i uzdrowisko w południowo-zachodniej Bułgarii;

Wiktionary

Błagojewgrad ( Благоевград – Błagoewgrad, do 1950 Gorna Dżumaja) – miasto i uzdrowisko w południowo-zachodniej Bułgarii, w regionie historyczno-geograficznym Macedonii. Ośrodek administracyjny obwodu Błagojewgrad i gminy Błagojewgrad, nad rzeką Strumą u podnóża gór Riła. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 72 677 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. błagojewgradzki

Wiktionary


błagojewgradzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Błagojewgradem, dotyczący Błagojewgradu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błagojewgrad mrz.

Wiktionary


błagowieszczeńsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Amurem;

 (1.2) geogr. miasto w Rosji, w Baszkirii;

Wiktionary

Błagowieszczeńsk ( Благовещенск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny obwodu amurskiego, nad Amurem. Miasto leży naprzeciwko chińskiego miasta Heihe.

W mieście znajduje się port lotniczy i rzeczny. Ośrodek kulturalny (muzeum) i naukowy (cztery uczelnie).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. błagowieszczeński

Wiktionary


błagowieszczeński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Błagowieszczeńskiem, dotyczący Błagowieszczeńska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błagowieszczeńsk mrz.

Wiktionary


błaho

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób mało ważny, nieistotny, trywialny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Traktuje to błaho.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błahostka ż., błahość ż.

 przym. błahy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagatelnie, nieistotnie, powierzchownie, trywialnie

Wiktionary


błahostka

1. rzecz o małej wartości, drobnostka, drobiazg;
2. sprawa lub rzecz błaha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzecz błaha, mało istotna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokłóciliśmy/łyśmy się o błahostkę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. błahy

 rzecz. błahość ż.

 przysł. błaho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pikuś

Wiktionary


błahość

małe znaczenie, nieistotność; nieważność, nieważkość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest błahe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błahostka ż.

 przym. błahy

 przysł. błaho

Wiktionary


błahszy

stopień wyższy od przymiotnika: błahy


SJP.pl


błahy

bez większego znaczenia, niegodny uwagi; nieistotny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieistotny, nieznaczący, niemający dużej wartości, niegodny większej uwagi

 (1.2) śrpol. lichy datadef|1566|1731}}

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urządziliście awanturę z tak błahego powodu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaxɨ, AS: bu̯aχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błahostka ż., błahość ż.

 przysł. błaho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagatelny, banalny, drobny, mało znaczący, nic nieznaczący, nieistotny, niepoważny; pot. bzdurny, głupi; posp. duperelny

Wiktionary


błam

brzegami zszyte kawałki skóry, służące do podszycia ubioru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) materiał kuśnierski ze zszytych brzegami skór futerkowych, służący m.in. do podszycia płaszcza lub uszycia futra

 (1.2) przen. płat, płachta czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A kiedy się wystrychnie w usarskim ubierze, / Po kołnierzu go poznasz, bo błam futra bierze.

 (1.1) Na wór dla zagrzania ślicznych nóżek Wci serca mego posyłam wilczych ogonów samych błam, w których włożyłoby się sto takich nóżek, jako u Wci serca mego.

 (1.2) Rozłożyła wiosna spódnicę zieloną, / Przykryła błota bury błam. / Pachnie ziemia ciałem młodym / Póki wiosna, póki trwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwãm, AS: bu̯ãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błamowanie

 czas. błamować

Wiktionary


błamka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Łomża,Zambrów. skorupka jajka

Wiktionary


błamowy

→ błam


SJP.pl

Patrz:

błam

błancza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. guz

Wiktionary


błasiak

nazwisko


SJP.pl


błasik

nazwisko


SJP.pl


błaszak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Danuta Błaszak (ur. 1961) – polska poetka
  • Czesław Błaszak − polski zoolog, akaralog
  • Eugeniusz Błaszak (yr. 1954) – polski żużlowiec
  • Genowefa Nowaczyk-Błaszak (ur. 1957) – polska lekkoatletka, biegaczka
  • Marcin Błaszak (ur. 1980) – polski aktor

Wikipedia


błaszczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Błaszczak (1907–1985) – szachista i działacz szachowy
  • Jan Błaszczak (1880–1957) – rolnik, sołtys Broniszewic, poseł na Sejm RP
  • Janina Błaszczak (1924–2010) – podpułkownik WP
  • Joanna Błaszczak (1971–2021) – polska językoznawczyni
  • Józef Błaszczak (1926–1986) – polski inżynier i działacz państwowy, wiceminister
  • Łukasz Błaszczak (ur. 1977) – polski prawnik, naukowiec
  • Mariusz Błaszczak (ur. 1969) – polityk, samorządowiec
  • Mirosława Błaszczak-Wacławik (1951–2022) – polska historyczka filozofii, działaczka opozycji w okresie PRL
  • Patryk Błaszczak (XX–XXI w.) – polski dyplomata
  • Stanisław Błaszczak (1901–1983) – oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej
  • Zbigniew Błaszczak (1926–2019) – lekarz weterynarii, urzędnik państwowy i polityk, senator

Wikipedia


błaszczuk

nazwisko


SJP.pl


błaszczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Błaszczyk (ur. 4 lutego 1947, Gliwice), polski matematyk; profesor zwyczajny
  • Bernard Błaszczyk (ur. 4 grudnia 1947, Przyrów), polski urzędnik państwowy, prawnik i dyplomata
  • Bogdan Błaszczyk (ur. 4 marca 1947, Nosibądy), polski polityk, nauczyciel i samorządowiec
  • Ewa Błaszczyk (ur. 15 października 1955, Warszawa), polska aktorka teatralna i filmowa, piosenkarka i pieśniarka
  • Grzegorz Błaszczyk (ur. 19 września 1953, Poznań), historyk
  • Janusz Błaszczyk (polityk) (ur. 1943) – polski polityk, inżynier
  • Jerzy Błaszczyk (ur. 1970) – konsultant, informatyk, absolwent Uniwersytetu Krakowskiego, polski płetwonurek
  • Józef Błaszczyk (ur. 1929) – polski lekarz i polityk
  • Józef Błaszczyk (ur. 1945) – polski polityk, działacz związkowy
  • Józef Błaszczyk (ur. 1947) – żeglarz
  • Kazimierz Błaszczyk (ur. 15 stycznia 1935, Podkłokock), polski polityk, fizyk
  • Leszek Stefan Błaszczyk (ur. 14 lipca 1928, Łódź zm. 27 kwietnia 2008, Warszawa), polski dziennikarz, propagator sportów wodnych

Wikipedia


błaszczykiewicz

nazwisko


SJP.pl


błaszczykowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błaszczykowski – polskie nazwisko; na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 272 osoby.
  • Jakub Błaszczykowski – piłkarz
  • Józef Błaszczykowski – kolejarz

Wikipedia


błaszczyszyn

nazwisko


SJP.pl


błaszczyński

nazwisko


SJP.pl


błaszki

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Błaszki ( Schwarzau) – miasto w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błaszki. Przez miasto przepływa rzeka Trojanówka. Błaszki uzyskały lokację miejską przed 1722.

Według danych GUS z 31 grudnia 2023 r. miasto liczyło 1987 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed II wojną światową prawie połowę mieszkańców Błaszek stanowili Żydzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaʃʲci, AS: bu̯ašʹḱi

Wiktionary


błaszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fabian Błaszkiewicz (ur. 1973) – jezuita
  • Feliks Błaszkiewicz
  • Jan Antoni Błaszkiewicz
  • Tadeusz Błaszkiewicz
  • Wanda Rutkiewicz-Błaszkiewicz

Wikipedia


błaszkowianin

mieszkaniec Błaszek (miasta w Polsce)


SJP.pl


błaszkowianka

mieszkanka Błaszek (miasta w Polsce)


SJP.pl


błaszkowski

przymiotnik od: Błaszki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Błaszkowski
  • Iwona Błaszkowska
  • Leon Błaszkowski
  • Łukasz Błaszkowski

Wikipedia


błaszyk

nazwisko


SJP.pl


błaut

nazwisko


SJP.pl


bławat

dawna, kosztowna tkanina jedwabna, zwykle koloru błękitnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. zob. chaber.

 (1.2) rodzaj jedwabnej tkaniny

Wiktionary

Bławat – kosztowna, błękitna tkanina jedwabna używana w średniowieczu.

Później nazywano tak każdą tkaninę jedwabną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbwavat, AS: bu̯avat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławatnik mos./mzw., bławatek mrz./mzw.

 przym. bławatny, bławatowy, bławy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bławatek, chaber, modrak

Wiktionary


bławatek

chaber bławatek - jednoroczna roślina z rodziny złożonych występująca w Europie jako pospolity chwast pól uprawnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Centaurea cyanus|L.|ref=tak., gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych;

 (1.2) bot. roślina z gatunku bławatków (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nazrywałam na łące bławatków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławatnik mzw./mos.

 przym. bławatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chaber, chaber bławatek

 (1.2) chaber, chaber bławatek, gw. Poznań modrak

Wiktionary


bławatkowy

1. → bławatek;
2. niebieskofioletowy; chabrowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) odnoszący się do bławatka

 (1.2) koloru niebieskiego, chabrowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławatek m., bławatnik mos./mzw.

 przym. bławatny

Wiktionary


bławatnik

przedstawiciel podrodziny małych ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. kupiec handlujący bławatami, właściciel sklepu, w którym sprzedaje się bławaty

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. niewielki ptak o barwnym upierzeniu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwaˈvatʲɲik, AS: bu̯avatʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławat m., bławatek m.

 przym. bławatny, bławatowy, bławatkowy

Wiktionary


bławatniki

właściciel sklepu bławatnego; kupiec handlujący bławatami


SJP.pl

Bławatniki (Cotinginae) – podrodzina ptaków z rodziny bławatnikowatych (Cotingidae).

Wikipedia


bławatnikowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Bł

Wikipedia


bławatnikowaty

o cechach bławatnikowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


bławatny

1. dawniej: wykonany z kosztownej, jedwabnej tkaniny, przeważnie koloru błękitnego;
2. koloru bławatka; modry, chabrowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bławatem, dotyczący bławatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławat m., bławatek m., bławatnik mos./mzw.

 przym. bławatkowy

Wiktionary


bławy

bladoniebieski, modrawy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jasnoniebieski, bladoniebieski, modrawy

 (1.2) blady, mdły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płowe włosy Marty zalśniły na słońcu, jej bławe oczy i rozchylone usta stały się dziecięce, naiwne i cudne…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławat mrz., bławatek mrz.

Wiktionary


błazen

1. artysta cyrkowy występujący w roli komicznej;
2. człowiek ośmieszający się;
3. na dworach królewskich i wielkopańskich: osoba mająca zabawiać, rozweselać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) hist. zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla;

 (1.2) przen. ktoś, kto jest przesadnie wesoły lub nadmiernie dowcipkuje

Wiktionary

Błazen – nazwa rodzaju klauna, zwykle kojarzona ze średniowieczem. W Polsce zwany też "wesołkiem". Charakterystycznym elementem stroju błazna była czapka o trzech rogach zakończonych dzwoneczkami – trzy rogi symbolizowały ośle uszy i ogon, przyczepiane przez błaznów we wcześniejszym okresie. Oprócz tego błaźni charakteryzowali się kolorowym strojem i specjalnym berłem z wyrzeźbioną głową na końcu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylko błaznowi wolno żartować z króla.

 (1.2) Jacek to klasowy błazen i kawalarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwazɛ̃n, AS: bu̯azẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błazenada ż., błazeństwo n., błaznowanie n., błazno m., błazeniec m., błażen m.

:: zdrobn. błazenek m.

:: zgrub. błaźnisko n.

:: fż. błaźnica ż.

 czas. zbłaźnić się, błaznować ndk., błaźnieć ndk., błaźnić ndk., zbłaźnić dk.; przest. błazenkować ndk.

 przym. błazeński; przest. błaźniwy

 przysł. błazeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trefniś, wesołek, krotochwilnik; stpol. gąska; stpol. błazno, błazeniec, błażen; reg. śl. august

 (1.2) wesołek, klaun, pajac

Wiktionary


błazenada

zachowanie niepoważne; błazeństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niedorzeczne zachowanie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skończ już z tymi błazenadami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazen mos., błaznowanie n., błazennica ż.

 czas. błaźnić, błaznować ndk.

 przym. błazeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błazeństwo, błaznowanie

Wiktionary


błazenek

niewielka, egzotyczna ryba morska; amfiprion


SJP.pl


błazennica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. błaźnica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Na dworze każą mi być błazennicą — odparła Preciosa — a ja nie będę umiała błaznować i wszystko przepadnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błazen mos., błazenada ż., błazeństwo n., błaznowanie n., błazno mos., błazeniec mos., błażen mos.

:: zdrobn. błazenek mrz.

:: zgrub. błaźnisko n.

:: fż. błaźnica ż.

 czas. zbłaźnić się dk., błaznować ndk., błaźnieć ndk., błaźnić ndk., zbłaźnić dk.; przest. błazenkować ndk.

 przym. błazeński; przest. błaźniwy

 przysł. błazeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błaźnica

Wiktionary


błazeński

taki, który przypomina pajaca, błazna lub taki, który zachowuje się jak pajac; pajacowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podobny do błazna, charakterystyczny dla błazna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwaˈzɛ̃j̃sʲci, AS: bu̯azẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazennica ż., błazeństwo n., błazen m., błaznowanie n., błazenada ż.

 czas. błaznować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmieszny, komiczny, groteskowy

Wiktionary


błazeństwo

wygłupianie się, zachowywanie się jak błazen; błazenada; błaznowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niedorzeczne zachowanie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te jego błazeństwa już mnie nie bawią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazen mos., błaznowanie n., błazennica ż.

 czas. błaźnić, błaznować ndk.

 przym. błazeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błazenada, błaznowanie

Wiktionary


błaziak

nazwisko


SJP.pl


błaznowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wygłupianie się, zachowywanie się w sposób niepoważny, błazeński

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazennica ż., błazen m., błazeństwo n., błazenada ż.

 czas. błaźnić, błaznować ndk.

 przym. błazeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajacowanie

Wiktionary


błaznować

zachowywać się niepoważnie, wygłupiać się; pajacować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) książk. wygłupiać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań wreszcie błaznować, to jest już irytujące!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwazˈnɔvat͡ɕ, AS: bu̯aznovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazennica ż., błazen m., błazeństwo n., błaznowanie n., błazenada ż.

 przym. błazeński

 czas. błaźnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajacować, świrować

Wiktionary


błaźnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kuglarka lub komediantka pełniąca na dworze rolę błazna

 (1.2) pot. pejor. niemądra lub arogancka kobieta, skłonna do figli i zachowująca się w sposób pozbawiony powagi

 (1.3) przest. lekcew. małoletnia, dorastająca dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiesz, iż Harpaste, błaźnica mojej żony, została u mnie jako dziedziczny ciężar: ja sam bowiem, wedle mego smaku, nierad widzę te poczwary.

 (1.1) No, dalej, błaźnice, do roboty! Fibi, dmijże tam w trąbę. Vinos, brzęczże tam w ten bębenek.

 (1.1) Zobaczymy na scenie błaźnice i błaznów przebranych za siedem grzechów głównych, cztery żywioły, cztery cnoty kardynalne oraz Adama i Ewę.

 (1.2) I pomyśleć sobie, że się jest tyle nierozsądnym, aby odstręczać od siebie takich jak ten ludzi, dla takiej jędzy jak królowa i takiej błaźnicy jak lady Hamilton!

 (1.2) To własny wymysł tej błaźnicy; wbiła sobie w głowę, że się z nią ożenię.

 (1.2) Tymczasem Ostaszewska jest tu przeklętą błaźnicą, wyuzdaną klownessą, która agresywnie obraża nasze uczucia względem macierzyństwa.

 (1.3) Ta paskudna Zośka powiedziała, że ja jestem błaźnica i tylko starszym plątać się pod nogamiączę się pod nogami…

 (1.3) Szkoda, żem tej błaźnicy nie przyniósł cukierków, ułatwiłoby to konwersację!…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błazen mos., błazenada ż., błazeństwo n., błaznowanie n., błazno mos., błazeniec mos., błażen mos.

:: zdrobn. błazenek mrz.

:: zgrub. błaźnisko n.

:: przest. fż. błazennica ż.

 czas. zbłaźnić się dk., błaznować ndk., błaźnieć ndk., błaźnić ndk., zbłaźnić dk.; przest. błazenkować ndk.

 przym. błazeński; przest. błaźniwy

 przysł. błazeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. błazennica, komediantka, kuglarka

 (1.2) figlarka; przest. durnica

 (1.3) dzieciak, niedorostek, podlotek, smarkula

Wiktionary


błaźnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|błaźnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. błaźnić

Wiktionary


błaźnisko

zgrubienie od: błazen


SJP.pl


błaźnić

1. ośmieszać, kompromitować kogoś;
2. błaźnić się - ośmieszać się, kompromitować się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stpol. oszukiwać

 (1.2) stpol. wygłupiać się

czasownik zwrotny niedokonany błaźnić się

 (2.1) ośmieszać się, kompromitować się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaʑɲit͡ɕ, AS: bu̯aźńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazennica ż., błaźnienie n., błazen, błazeństwo, błazenada, błaznowanie

 czas. błaznować

Wiktionary


błażej

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

– imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa „blaesus” oznaczającego „seplenić”.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Błażej w 2019 r. zajmował 60. miejsce w grupie imion męskich (639 nadań). W całej populacji Polski w 2019 roku Błażej plasował się na 101. miejscu wśród imion męskich (10 439 nadań); w rejestrze PESEL występował także w formie Biagio i Blaise (po 3 nadania) oraz Blazej (2 nadania).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój kolega ze szkolnej ławy ma na imię Błażej.

 (1.1) Błażej Lipowski, pisarz wojskowy, uchodził za autora pierwszego w języku polskim regulaminu piechoty.

 (1.1) W Kościele katolickim na 3 lutego przypada wspomnienie św. Błażeja z Sebasty, patrona mówców, śpiewaków, gręplarzy i kamieniarzy oraz chroniącego od chorób gardła.

 (1.1) Błażejowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 3 lutego, a także 29 listopada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaʒɛj, AS: bu̯ažei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błażejowa ż., Błażejówna ż., Błażejostwo lm m., błażejka ż., Błażejki nmos., Błażejowice nmos., Błażejów mrz.

:: zdrobn. Błażejek mos., Błażek mos.

:: fż. Błażeja ż.

 przym. Błażejowy, Błażejkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Błażejek, Błażek

Wiktionary


błażeja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Błażej

Wiktionary

– imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "seplenić". Żeński odpowiednik imienia Błażej.

Błażeja imieniny obchodzi 3 lutego i 29 listopada.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na liście brakowało Błażei i jej brata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błażejowa ż., Błażejówna ż., Błażejostwo lm m., błażejka ż., Błażejki nmos., Błażejowice nmos., Błażejów mrz.

:: zdrobn. Błażejek mos., Błażek mos.

:: fm. Błażej mos.

 przym. Błażejowy, Błażejkowy

Wiktionary


błażejak

nazwisko


SJP.pl


błażejczak

nazwisko


SJP.pl


błażejczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Błażejczyk (1937–2019) – polski aktor
  • Krzysztof Błażejczyk (ur. 1950) – polski klimatolog, profesor Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk
  • Krzysztof Błażejczyk (ur. 1962) – polski dziennikarz i polityk, poseł na Sejm RP I kadencji
  • Danuta Błażejczyk (ur. 1953) – polska piosenkarka.

Wikipedia


błażejewicz

nazwisko


SJP.pl


błażejewko

Błażejewko (niem. "Weißensee") – część wsi Błażejewo w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kórnik, nad Jeziorem Bnińskim, 6 km na południe od Kórnika.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Wikipedia


błażejewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błażejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
  • Błażejewo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
  • Błażejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk
  • Błażejewo – zniesiona osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap

Wikipedia


błażejewski

nazwisko


SJP.pl


błażejostwo

Błażej z małżonką; Błażejowie


SJP.pl


błażejowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błażejowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lewin Brzeski
  • Błażejowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek
  • Błażejowice – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Wielowieś
  • Błażejowice – gromada
  • Błażejowice Dolne

Wikipedia


błażejowie

imię męskie


SJP.pl


błażejowski

nazwisko


SJP.pl


błażejowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Błażeja lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który odnosi się, należy do Błażeja; taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Błażej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Błażejowym domem rosną rosochate kasztany.

 (1.1) Sad sąsiadował z Błażejową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

 (1.1) Błażejowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

 (1.1) Gdy przeszukiwałem wczoraj strych, wpadły mi w ręce Błażejowe limeryki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błażej m., Błażeja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Błażeja (D. lp. – po rzecz.)

Wiktionary


błażek

zdrobnienie od: Błażej (imię męskie)


SJP.pl

Błażek – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Batorz.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Błażek, po jej zniesieniu w gromadzie Batorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 703 mieszkańców i była drugą co do wielkości miejscowością gminy Batorz. Wieś jest sołectwem.

Wikipedia


błażewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andriej Błażewicz – radziecki funkcjonariusz służb specjalnych
  • Jacek Błażewicz – polski inżynier informatyk

Wikipedia


błażkowie

zdrobnienie od: Błażej (imię męskie)


SJP.pl


błażkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Błażka lub z nim związany


SJP.pl


błażków

zdrobnienie od: Błażej (imię męskie)


SJP.pl

Błażków – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Wola Mysłowska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wieś stanowi sołectwo w gminie Wola Mysłowska. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 57 mieszkańców.

Wikipedia


błażowa

miasto w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Błażowa – miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błażowa, na Pogórzu Dynowskim, nad rzeką Ryjak (dopływ Strugu). Lokalny ośrodek handlowo-usługowy i drobnego przemysłu.

Błażowa położona jest w ziemi sanockiej. Uzyskała lokację miejską przed 1770.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bwaˈʒɔva, AS: bu̯ažova

Wiktionary


błażowianin

mieszkaniec Błażowej (miasta w Polsce)


SJP.pl


błażowianka

mieszkanka Błażowej (miasta w Polsce)


SJP.pl


błażowski

przymiotnik od: Błażowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błażowski – nazwisko polskie
  • Błażowski – herb baronowski
  • Edward Błażowski
  • Julian Błażowski
  • Leopold Błażowski
  • Marjan Błażowski
  • Stanisław Kostka Piotr Błażowski – kanonik lwowski, proboszcz w Jazłowcu
  • Wiktor Błażowski – burmistrz Drohobycza
  • Włodzimierz Błażowski – doktor prawa, zastępca burmistrza w Przemyślu

Wikipedia


błażusiak

nazwisko


SJP.pl


błażów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Błażów – wieś w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, założona w 1441 W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Błażów. Miejscowość liczy 862 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. błażowski

Wiktionary


błecha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Błecha bajsła Azora. → Pchła ugryzła Azora.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skoczka, wandzka, wancka

Wiktionary


błeszczyński

nazwisko


SJP.pl

Błeszczyński – polski herb szlachecki znany z jedynego wizerunku pieczętnego, odmiana herbu Suchekomnaty.

Wikipedia


błeszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. gw-pl|Śląsk Cieszyński. pchła

Wiktionary


błeszno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błeszno – jezioro we wsi Bronków, gmina Bobrowice
  • Błeszno – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Radzanów
  • Błeszno – dzielnica Częstochowy
  • Błeszno – wzgórze w Częstochowie, w Obniżeniu Górnej Warty

Wikipedia


błeszyński

nazwisko


SJP.pl

Błeszyński – polski herb szlachecki, odmiana herbu Suchekomnaty.

Wikipedia


błoch

nazwisko


SJP.pl


błochowiak

nazwisko


SJP.pl


błocisko

ekspresywnie: błoto; błotnisko


SJP.pl


błociszewo

Błociszewo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem.

Wikipedia


błocić

zostawiać ślady błota na podłodze


SJP.pl


błocko

potocznie: błoto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od błoto

Wiktionary

Błocko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbwɔt͡skɔ, AS: bu̯ocko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błotnik m., błoto n.

 przym. błotnisty, błotny

Wiktionary


błogi

dający przyjemność; miły, rozkoszny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sprawiający zadowolenie lub przyjemność, świadczący o zadowoleniu lub przyjemności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogość ż.

 przysł. błogo

Wiktionary


błogo

przysłówek

 (1.1) w sposób błogi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogość ż.

 przym. błogi

Wiktionary


błogocice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. dzielnica Cieszyna;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w gminie Radziemice;

 (1.3) geogr. przysiółek wsi Ścinawka Górna, w gminie Radków, w województwie dolnośląskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błogocice – część miasta Cieszyn
  • Błogocice – przysiółek wsi Ścinawka Górna w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Radków.
  • Błogocice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Radziemice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zatwierdzono plan dla terenów Błogocic.

 (1.2) W Błogocicach przyszła na świat jej babka.

 (1.3) Z domu w Błogocicach został nam tylko ten stary kredens.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogociczanin mos., błogociczanka ż.

 przym. błogocicki, błogocki

Wiktionary


błogocki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Błogocic, związany z Błogocicami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie błogocki dwór stanowi własność prywatną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błogocice nmos.

Wiktionary


błogostan

książkowo: stan błogości, szczęśliwości, zadowolenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stan błogości, szczęśliwości, zadowolenia

Wiktionary

Bł

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. błogostanik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błogość, euforia, rozkosz, szczęśliwość, uniesienie, upojenie, zadowolenie

Wiktionary


błogostanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od błogostan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogostan m.

Wiktionary


błogosława

gatunek banana uprawiany powszechnie w krajach tropikalnych; banan zwyczajny, banan właściwy, banan zaostrzony, figa rajska, pizang


SJP.pl


błogosławienie

błogosławieństwo;
1. obrzęd polegający na przeżegnaniu kogoś krzyżem lub znakiem krzyża;
2. życzenie przychylności losu;
3. pomyślność, przychylność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) udzielanie błogosławieństwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogosławiona ż., błogosławiony mos., błogosławieństwo n., pobłogosławienie n.

 czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

 przym. błogosławiony

Wiktionary


błogosławieństwo

1. w chrześcijaństwie: obrzęd powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece
2. sprzyjanie, przychylność, pomyślność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece

 (1.2) podn. życzenie pomyślności, przychylności losu

 (1.3) sprzyjanie, przychylność, pomyślność

Wiktionary

Błogosławieństwo w Biblii – termin religijny oznaczający formułę lub gest wyrażenia życzenia udzielenia łaski przez Boga.

Słowo błogosławieństwo pochodzi od łacińskiego "bene-dictio (gr. eu-logein)" – mówić dobrze, życzyć czegoś dobrego. Swymi korzeniami sięga do hebrajskiego źródłosłowu "brk". Ten jeden rdzeń służy do określenia różnych form błogosławieństwa: "beraka" – błogosławieństwo; "barek" – błogosławić; "baruk" – błogosławiony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez ciebie będą otrzymywały błogosławieństwo / ludy całej ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: bu̯ogosu̯avʹi ̯ė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobłogosławienie n., błogosławiona ż., błogosławiony mos., błogosławienie n.

 czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

 przym. błogosławiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błogosławienie

Wiktionary


błogosławiona

kobieta zmarła, beatyfikowana przez papieża w Kościele katolickim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zmarła kobieta lub dziewczyna uznana przez kościół lub społeczność za godną kultu

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: błogosławiony

forma czasownika.

 (3.1) fż. ims. przymiotnikowego biernego od: błogosławić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogosławieństwo n., błogosławienie n., pobłogosławienie n., błogosławieniec m.

:: fm. błogosławiony m.

 czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

 przym. błogosławny, błogosławiony

Wiktionary


błogosławiony

w kościele katolickim: człowiek zmarły, będący przedmiotem oficjalnego kultu lokalnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kośc. ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu;

przymiotnik

 (2.1) pot. przen. szczęśliwy

forma czasownika.

 (3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: błogosławić

Wiktionary

Błogosławiony – w Kościele katolickim osoba zmarła, która za życia odznaczała się szczególnymi cnotami inspirowanymi doświadczeniem religijnym lub też która z powodu swojej religii poniosła śmierć męczeńską.

Kościół w akcie beatyfikacji zezwala na publiczny kult takiej osoby w skali lokalnej np. diecezji lub ograniczonej do pewnej grupy wiernych, np. zakonu czy zgromadzenia zakonnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Błogosławiony Edmund Bojanowski założył żeńskie zgromadzenie zakonne.

 (1.1) Leksykon zawiera hagiografie wszystkich świętych i błogosławionych.

 (2.1) Kazik siedzi jak błogosławiony między dwiema niewiastami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogosławieństwo n., błogosławienie n., pobłogosławienie n., błogosławieniec m.

:: fż. błogosławiona ż.

 czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

 przym. błogosławny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beatyfikowany; skr. bł.

 (2.1) szczęśliwy

 (3.1) przest. błogosławion

Wiktionary


błogosławiący

1. w religii: udzielać błogosławieństwa;
2. wyrażać zadowolenie z czegoś, wdzięczność za coś;
3. życzyć komuś w czymś szczęścia, aprobować coś; pochwalać


SJP.pl

Patrz:

błogosławić

błogosławić

1. w religii: udzielać błogosławieństwa;
2. wyrażać zadowolenie z czegoś, wdzięczność za coś;
3. życzyć komuś w czymś szczęścia, aprobować coś; pochwalać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pobłogosławić)

 (1.1) rel. udzielać błogosławieństwa

 (1.2) książk. dziękować, wyrażać wdzięczność

 (1.3) książk. dawać błogosławieństwo czemuś, akceptować coś

 (1.4) przen. życzyć komuś szczęścia, pomyślności

 (1.5) rel. sprzyjać komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na koniec mszy ksiądz błogosławi wiernych.

 (1.5) Niech Bóg mu błogosławi w jego poczynaniach!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogosławieństwo n., błogosławiony mos., błogosławiona ż., błogosławienie n., pobłogosławienie n.

 czas. pobłogosławić dk.

 przym. błogosławiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziękować, wychwalać

 (1.3) akceptować

Wiktionary


błogość

stan spokoju i zadowolenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przyjemny stan zadowolenia, spokoju

Wiktionary

Powiązane:

 przym. błogi

 przysł. błogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błogostan

Wiktionary


błok

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Błok – rosyjski poeta, dramaturg
  • Dawid Błok – radziecki kompozytor

Wikipedia


błona

1. cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych, np. okrywająca narządy;
2. cienka, elastyczna taśma z materiału sztucznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cienka, elastyczna powłoka lub taśma

 (1.2) biol. cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych

 (1.3) hist. daw. półprzejrzysty materiał pochodzenia zwierzęcego do wypełniania ram okiennych do XVII wieku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błony mikroskopowe
    • błona biologiczna – membrana otaczająca lub rozdzielająca odrębne przedziały, zwykle w komórkach.
    • błona komórkowa – półprzepuszczalna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego.
    • błona jądrowa – podwójna błona białkowo-lipidowa odgraniczająca wnętrze jądra komórkowego od cytoplazmy.
    • błona podstawna – wyspecjalizowana struktura, występująca pomiędzy przypodstawną częścią plazmalemmy komórek miąższowych a tkanką podporową.
    • błona surowicza – gładka błona, która składa się z cienkiej warstwy komórek wydzielających płyn surowiczy.
  • Błony makroskopowe
    • błona dziewicza – cienki fałd błony śluzowej u wejścia do pochwy.
    • błona bębenkowa – błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego.
    • blaszka graniczna przednia rogówki – część oka
    • blaszka graniczna tylna rogówki – część oka
    • błona naczyniowa – część oka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odkryłem na strychu pudełko starych błon negatywów fotograficznych mojego dziadka.

 (1.2) Wydrze w pływaniu pomaga błona między palcami.

 (1.3) Błona w oknie błękitniała, para nad garnkiem buchała, rdzawa od ognia, sina od świtu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃na, AS: bu̯õna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabłonek m., błonkówka ż.

:: zdrobn. błonka ż., błoneczka ż.

 przym. błoniasty

Wiktionary


błonczatka

bylina cebulowa z rodziny amarylkowatych; ismena


SJP.pl

Bł

Wikipedia


błoneczka

bardzo cienka błonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: błona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te części każda z nich iest osobną błoneczką otulona: a każda błoneczka iest niby nitką do wierzchołka żołtka przymocowana. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: bu̯õnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błona ż., błonka ż., nabłonek m., błonkówka ż.

 przym. błoniasty

Wiktionary


błonia

duża przestrzeń pokryta trawą, duże pastwisko, łąka


SJP.pl

Zobacz też: Błonia w innych znaczeniach tej nazwy.

Błonia (niem. "Bürgerwiesen") – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Rudniki.

Wikipedia


błonianin

mieszkaniec Błonia


SJP.pl


błonianka

mieszkanka Błonia


SJP.pl


błoniasto-szklisty

błoniasty i szklisty


SJP.pl


błoniasty

mający cechy błony; zrobiony z błony


SJP.pl


błonica

1. ostra choroba zakaźna wywołana zarazkiem maczugowca; dyfteria; dyfteryt;
2. glon morski z gromady zielenic, o plesze dochodzącej niejednokrotnie do 1 m długości, przytwierdzony do podłoża; ulwa, watka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. ostra choroba zakaźna, której objawami są zapalenie błon śluzowych gardła i szarawe, włókniste naloty;

 (1.2) bot. glon morski, o dużych, płaskich liściowatych plechach

Wiktionary

Błonica – choroba zakaźna, najczęściej występująca u dzieci, wywoływana przez maczugowiec błonicy. Głównym czynnikiem chorobotwórczym jest wytwarzany przez niektóre szczepy tych bakterii jad: toksyna błonicza.

W Polsce wprowadzono obowiązkowe szczepienia ochronne (w postaci szczepionki Di-Per-Te, DPT/DTP).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bwɔ̃ˈɲit͡sa, AS: bu̯õńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. błoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyfteryt

 (1.2) ulwa

Wiktionary


błonicowy

związany z błonicą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący błonicy

Wiktionary


błoniczy

→ błonica; błonicowy


SJP.pl


błonie

duża przestrzeń pokryta trawą, duże pastwisko, łąka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) duża trawiasta przestrzeń

 (1.2) gwara. wspólne pastwisko

Wiktionary

Błonie ( ‏בלוינא‎ "Bloyna", ‏בלוניה‎ "Blonye") – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim (dawniej powiat błoński), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błonie. Miasto położone jest na Równinie Łowicko-Błońskiej nad rzeką Rokitnicą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃ɲɛ, AS: bu̯õńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoń ż., Błonie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. błoń

Wiktionary


błonka

delikatna przezroczysta skórka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: błona

 (1.2) cienka, delikatna warstwa lub powłoka

 (1.3) biol. cienka część tkanki lub struktury biologicznej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • błonka (Athelia) – rodzaj grzybów z rodziny Atheliaceae
  • błonka (łac. membrana) – część półpokryw pluskwiaków różnoskrzydłych

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na mleku utworzyła się błonka.

 (1.3) Zobacz, jaką ciekawą błonkę między palcami ma ten gad!

Wiktionary


błonkoskrzydłe

rząd owadów, mających dwie pary błoniastych skrzydeł, występują w około dwustu osiemdziesięciu tysiącach gatunków; błonkówki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, liczba mnoga

 (1.1) ent. rząd owadów obejmujący ponad 110 tysięcy gatunków występujących na całym świecie, oprócz rejonów polarnych;

Wiktionary

Błonkoskrzydłe, błonkówki (Hymenoptera) – rząd owadów obejmujący ponad 153 tys. opisanych gatunków występujących na całym świecie, z wyjątkiem rejonów polarnych. Najwięcej gatunków spotyka się w krajach tropikalnych. Do błonkówek należą m.in. pszczoły, osy, mrówki, pilarzowate, gąsieniczniki, bleskotki i trzpiennikowate.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbwɔ̃ŋkɔˈskʃɨdwɛ, AS: bu̯õŋkoskšydu̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błonkówki

Wiktionary


błonkoskrzydły

przedstawiciel jednego z rzędów owadów


SJP.pl


błonkotwórczy

mający zdolność tworzenia błonki


SJP.pl


błonkowaty

przypominający wyglądem błonkę


SJP.pl


błonkowy

przymiotnik od: błonka


SJP.pl


błonkówka

owad liczący na świecie około 280 tysięcy gatunków


SJP.pl


błonkówki

rząd owadów, mających dwie pary błoniastych skrzydeł, występują w około dwustu osiemdziesięciu tysiącach gatunków; błonkoskrzydłe


SJP.pl


błonnik

chem. związek organiczny należący do wielocukrów, główny składnik błon komórkowych roślin; celuloza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. biochem. odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;

 (1.2) chem. związek organiczny z grupy polisacharydów

Wiktionary

Błonnik (błonnik pokarmowy, włókno pokarmowe) – różnorodne substancje, zazwyczaj pochodzenia roślinnego nieulegające trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka oraz zwierząt monogastrycznych. Jest to mieszanina substancji o charakterze polisacharydowym (celuloza, hemicelulozy, pektyny, gumy, śluzy) i niepolisacharydowym (ligniny, kutyny). Spożycie błonnika ma znaczenie dla funkcjonowania przewodu pokarmowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osoby stosujące dietę wegetariańską spożywają więcej węglowodanów złożonych, a co za tym idzie więcej błonnika pokarmowego niż osoby odżywiające się w sposób tradycyjny. Spożywanie zalecanej ilości błonnika zmniejsza ryzyko powstania przewlekłych zaparć, uchyłkowatości jelit, raka jelita grubego i hemoroidów.

 (1.1) Mąka razowa zawiera więcej błonnika niż biała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃ɲːik, AS: bu̯õ•ńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włókno pokarmowe

 (1.2) celuloza

Wiktionary


błonnikowy

związany z błonnikiem


SJP.pl


błonotwórczy

mający zdolność tworzenia błony


SJP.pl


błonowy

przymiotnik od: błona


SJP.pl


błonwit

chleb pszenny z dodatkami


SJP.pl


błota

1. rozmokła ziemia tworząca gęstą, lepką masę; bagno;
2. grząski, zarośnięty trawą obszar; bagno, moczar, mokradło, trzęsawisko;
3. negatywnie oceniany stan rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) obszar bagienny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błota – część miasta Warszawa, w dzielnicy Wawer
  • Błota – część wsi Stary Brześć w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
  • Błota – część wsi Cetty w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
  • Błota – część wsi Bilno w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Błota – kolonia w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Nowe Ostrowy
  • Błota – część wsi Krępa w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Domaniewice
  • Błota – część wsi Rogóźno w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Domaniewice
  • Błota – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
  • Błota – osada w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
  • Błota – część wsi Pszczonów w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Maków
  • Błota – część wsi Głuszyna w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Klwów
  • Błota – osada wsi Pakosław w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te błota są pod ochroną, gdyż mieszka tu wiele zagrożonych gatunków zwierząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔta, AS: bu̯ota

Wiktionary

Powiązane:

 czas. błocić ndk., ubłocić dk.

 rzecz. błotnik m., błoto n.

 przym. błotny, błotnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagno

Wiktionary


błotka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. płotka

Wiktionary

Błotka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


błotko

zdrobniale o błocie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od błoto

Wiktionary

Błotko – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Nowe Łozice.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 171.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stajał marcowy śnieg na klombach. / Po błotku drepcesz krok za krokiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoto n., błotniak mzw., błotnik mzw./mrz., błocenie n., ubłocenie n.

 czas. błocić ndk., ubłocić dk., ubłocić się dk.

 przym. błocisty, błotnisty, błotny

 przysł. błotniście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. błocko

Wiktionary


błotnia

drzewo z rodziny dereniowatych rosnące na bagnach Ameryki Północnej; nyssa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błotnia – przysiółek w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Pszczew
  • Błotnia – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie
  • Błotnia – na Litwie, mikrorejon Wilna
  • Błotnia – wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim
  • Błotnia – potok, dopływ Nysy Szalonej
  • Błotnia – kanał, dopływ Prosny
  • Błotnia – struga, dopływ Sanu
  • Błotnia (Nyssa) – rodzaj roślin z rodziny błotniowatych

Wikipedia


błotniak

przedstawiciel błotniaków, rodzaju ptaków drapieżnych z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Circus|ref=tak.;

Wiktionary

Błotniak – jednoosobowy pojazd podwodny, z mokrą kabiną, przeznaczony do zadań dywersyjnych. Przedprototypy i eksploatowane egzemplarze stacjonowały w torpedowni na Oksywiu, tzw. Formozie. Pozostałe jednostki przechowywano w magazynie. Nazwa pochodzi od kryptonimu projektu: „błotniak” – nazwa ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych. Wszystkie jednostki podwodne Marynarki Wojennej nazywane są nazwami ptaków drapieżnych, np. sęp, orzeł itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Błotniak jest ptakiem drapieżnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔtʲɲak, AS: bu̯otʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoto n., błotko n.

Wiktionary


błotniarka

1. gatunek słodkowodnego ślimaka;
2. rodzaj barki; szalanda;
3. prasa do filtrowania soków cukrowych pod ciśnieniem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • błotniarka – szalanda (rodzaj statku)
  • błotniarka – prasa do filtracji soków cukrowych
  • błotniarka – ślimak z rodziny błotniarkowatych:
    • błotniarka jajowata (Radix balthica)
    • błotniarka moczarowa (Galba truncatula)
    • błotniarka otułka (Myxas glutinosa)
    • błotniarka pospolita (Stagnicola palustris)
    • błotniarka stawowa (Lymnaea stagnalis)
    • błotniarka uszata (Radix auricularia)
    • błotniarka wędrowna (Pseudosuccinea columella)
  • komarnica błotniarka (Tipula paludosa) – owad

Wikipedia


błotniarki

rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych; błotniarkowate


SJP.pl


błotniarkowate

rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych; błotniarki


SJP.pl

Błotniarkowate (Lymnaeidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora), obejmująca gatunki średnie i duże, charakteryzujące się dużą różnorodnością w budowie i ubarwieniu muszli – od stożkowatej, wieżyczkowatej, jajowatej do kulistej. Wykazują przy tym znaczną jednorodność w budowie anatomicznej.

Wikipedia


błotniarkowy

przymiotnik od: błotniarka


SJP.pl


błotnica

1. nazw wielu wsi w Polsce;
2. rzeka, dopływ Morza Bałtyckiego;
3. struga, dopływ Grabowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ornit. uszatka błotna

 (1.2) stpol. geol. ruda błotna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błotnica – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Kondratowice
  • Błotnica – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Złoty Stok
  • Błotnica – wieś w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko–drezdeneckim, w gminie Stare Kurowo
  • Błotnica – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków
  • Błotnica – wieś w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie
  • Błotnica – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt
  • Błotnica – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg
  • Błotnica – gromada w powiecie białobrzeskim
  • Błotnica – gromada w powiecie wolsztyńskim
  • Błotnica – przystanek kolejowy w Błotnicy, w województwie wielkopolskim
  • Błotnica – bagno, błoto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Włocławek
  • Błotnica – rzeka, dopływ Morza Bałtyckiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bwɔtʲˈɲit͡sa, AS: bu̯otʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoto n., błotko n.

 przym. błotny, błotnisty

Wiktionary


błotnicowate

rodzina malutkich owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, zasiedlających środowiska wodne


SJP.pl

Błotnicowate (Hebridae) – rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych z infrarzędu półwodnych. Jedyna rodzina monotypowej nadrodziny Hebroidea.

Wikipedia


błotnicowaty

o cechach błotnicowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


błotnik

osłona przed błotem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • błotnik (technika) – osłona kół pojazdów
    • błotnik rowerowy
    • chlapacz samochodowy
  • Błotnik (województwo pomorskie) – wieś w powiecie gdańskim
    • Błotnik (przystanek kolejowy) tamże, na linii wąskotorowej Koszwały — Stegna, zlikwidowany w 1974
  • Błotnik – część wsi Zawada na Dolnym Śląsku.
  • Diabeł Boruta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę kupić błotnik, chyba poszukam najpierw na szrocie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔtʲɲik, AS: bu̯otʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoto n., błotko n., błocisko n., błocko n., błota nmos., błocenie n., ubłocenie n., zabłocenie n., Zabłocie n.

 czas. błocić ndk., ubłocić dk., zabłocić dk.

 przym. błotny, błotnisty, błotnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szusblech

Wiktionary


błotnikowy

→ błotnik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z błotnikem, dotyczący błotnika

Wiktionary

Patrz:

błotnik

Powiązane:

 rzecz. błotnik mrz.

Wiktionary


błotnisko

ekspresywnie: błoto; błocisko


SJP.pl


błotnistość

→ błotnisty


SJP.pl

Patrz:

błotnisty

błotnisty

pełen błota, rozmokły i grząski po deszczu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pokryty błotem, pełen błota

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy szliśmy szeroką i błotnistą aleją kasztanową w stronę lasu, na przyległym polu pojawiła się sarna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɔtʲˈɲistɨ, AS: bu̯otʹńisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błotko n., błoto n., błocko n., błota n., błotnica ż., błotnik m., błotnistość ż.

 czas. ubłocić

 przym. błotny

Wiktionary


błotniszek

błotniszka czosnkówka - gatunek owada z rodziny błotniszkowatych


SJP.pl


błotniszka

błotniszka czosnkówka - gatunek owada z rodziny błotniszkowatych


SJP.pl


błotniszkowate

1. rodzina muchówek;
2. rodzina mchów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • błotniszkowate − rodzina mchów
  • błotniszkowate − rodzina owadów

Wikipedia


błotniszkowaty

o cechach błotniszkowatych (rodzina mchów i muchówek)


SJP.pl


błotno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błotno – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Zwierzyn
  • Błotno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
  • Błotno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dobrzany
  • Błotno – gromada
  • Błotno – dawna gmina
  • Błotno – jezioro w Parku Narodowym Bory Tucholskie, na Równinie Charzykowskiej, położone w woj. pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice
  • Błotno – jezioro na Pojezierzu Ińskim, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dobrzany

Wikipedia


błotny

przymiotnik od: błoto


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. pełen błota, pokryty błotem, utworzony z błota

 (1.2) biol. żyjący lub rosnący na terenach bagnistych, pełnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z błyskawiczną szybkością i niesłychaną zręcznością przeskakiwały z łodygi na łodygę malutkie dydelfy, a w dole śród zwojów korzeni krzątały się drobne gatunki błotnych myszek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błotko n., błoto n., błotnik mrz., błota lm nm., błotnica ż., błocko n.

 czas. błocić ndk.

 przym. błotnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagnisty

Wiktionary


błoto

1. rozmokła ziemia tworząca gęstą, lepką masę; bagno;
2. grząski, zarośnięty trawą obszar; bagno, moczar, mokradło, trzęsawisko;
3. negatywnie oceniany stan rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mieszanina ziemi i wody;

 (1.2) bagno, obszar bagnisty

 (1.3) przen. sytuacja lub środowisko dwuznaczne moralnie

 (1.4) chem. osady strącone w procesie produkcji cukru w błotniarkach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • błoto (zawiesina)
  • błoto morenowe
  • Błoto – dawna osada leśna, obecnie część osiedla Piaski w Niepołomicach
  • Błoto – część miasta Suchedniów
  • Błoto – gromada
  • Błoto – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Unisław
  • Błoto – część wsi Tuczna, w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna
  • Błoto – część wsi Kocierzew Południowy, w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
  • Błoto – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
  • Błoto – przysiółek wsi Dąbrowa, w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Kłaj
  • Błoto – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Sieraków
  • Błoto – urzędowa nazwa torfowiska Wielkie Błoto w Puszczy Niepołomickiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ktoś naniósł błota do mieszkania i nie posprzątał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔtɔ, AS: bu̯oto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błotnik m., błota nmos., błotnica ż., błotniarka ż., błocenie n., ubłocenie n., błotniak m., Błotnica ż., błotniarkowate nmos., Błota nmos.

:: zdrobn. błotko n.

:: zgrub. błocko n.

 czas. błocić ndk., ubłocić dk.

 przym. błotny, błotnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. ciapryka, maras; daw. kał

Wiktionary


błotowiec

gatunek ptaka z rodziny bekasowatych


SJP.pl

Błotowiec ("Tringa semipalmata") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bekasowatych (Scolopacidae), zamieszkujący Amerykę Północną, a zimą także Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


błozewka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Strwiąża

Wiktionary

Błozewka ( Болозівка "Bołoziwka", hist. Błożewka, a także Błażewka) – rzeka na Ukrainie, płynąca przez rejon starosamborski i samborski obwodu lwowskiego. Lewy dopływ Strwiąża w dorzeczu Dniestru.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. Błażewka

Wiktionary


błoń

przestarzałe: błonie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest., książk. lub dial. błonie; otwarty, rozległy, płaski obszar porośnięty trawą

Wiktionary

Błoń (błr. i ros. Блонь) – agromiasteczko na Białorusi, w rejonie puchowickim obwodu mińskiego, około 58 km na południowy wschód od Mińska, nad rzeką Citewką (dopływem Świsłoczy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gromem tętnią po błoni rumaków kopyta, // Jękiem piekieł ich trąba wojownicza zgrzyta…

 (1.1) …podsłoneczna błoń błękitna jest ich niepodzielną własnością, gdzie prócz nich nikt nie ma prawa pokazać się.

 (1.1) Królu, to czysty lud, nie podnoś broni! // Nigdy nie zlała krew tej świętej błoni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błonie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błonie, łąka, pastwisko, równina, murawa

Wiktionary


błoński

przymiotnik od: Błonie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogusław Biberstein Błoński (?–1765) – cześnik kamieniecki
  • Franciszek Błoński (1867–1910) – botanik
  • Jan Błoński (1931–2009) – historyk literatury
  • Jan Kidawa-Błoński (ur. 1953) – reżyser
  • Michał Błoński (ur. 1987) – siatkarz
  • Tadeusz Błoński (ur. 1947) – przewodniczący Klubu Polskiego – Stowarzyszenia Polaków i Ich Przyjaciół na Słowacji.
  • Wojciech Błoński (ur. 1972) – koszykarz
  • Zbigniew Błoński (1909–1940) – pilot zamordowany w Charkowie
  • Kacper Błoński (ur. 1998) — youtuber, freak fighter
  • Powiat błoński
  • Dekanat błoński

Wikipedia


błp.

skrót od: błogosławionej pamięci


SJP.pl


błudniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim, położona nad rzeką Łomnicą;

Wiktionary

Błudniki (ukr. Блюдники) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim (do 2020 roku w rejonie halickim), do 1945 w Polsce, w województwie stanisławowskim, w powiecie stanisławowskim, siedziba gminy Błudniki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. błudnicki

Wiktionary


bługowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bługowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka
  • Bługowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Złotów

Wikipedia


błysk

1. nagłe, krótkie, silne światło, błyśnięcie; odblask światła;
2. przenośnie: nagły przejaw czegoś, przebłysk;
3. przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błystka; błyszczka; błyszcz; błyszczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nagłe, krótkie światło

 (1.2) książk. przen. nagły przejaw czegoś

 (1.3) rodzaj sztucznej przynęty na ryby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • błysk – nagłe, silne światło
  • Błysk – album zespołu Hey
  • Błysk/Skin – pierwszy singel Mai Hyży
  • Pan Błysk – książka dla dzieci J.R.R. Tolkiena
  • Błysk – pseudonim Jana Kempińskiego
  • „Błysk” – nazwa oddziału partyzanckiego Armii Krajowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Światło bijące z księgarni MPiK oblewało jego suche, męskie rysy i zapalało złote błyski w przepastnych oczach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɨsk, AS: bu̯ysk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskawica ż., błyskotka ż., błystka ż., przebłysk m., rozbłysk m., błyszczyk mrz., błyskanie n.

 przym. błyskowy, błyskawiczny, błyskotliwy

 czas. błyskać, błysnąć, błyszczeć

 przysł. błyskawicznie, błyszcząco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyśnięcie, flesz

 (1.2) przebłysk

Wiktionary


błyskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|błyskać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błysk m., błyskawica ż.

 czas. błyskać ndk.

 przym. błyskawiczny

Wiktionary


błyskawica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po błyskawicy zawsze następuje grzmot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡sa, AS: bu̯yskavʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błysk m., błyskotka ż., błyskanie n., błyszczenie n., pobłyskiwanie n., błyskotliwość ż.

 czas. błysnąć, błyskać ndk., błyszczeć ndk., pobłyskiwać ndk.

 przym. błyskawiczny, błyskowy, błyskawicowy

 przysł. błyskawicznie

Wiktionary


błyskawicowy

przymiotnik od: błyskawica


SJP.pl


błyskawicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) bardzo szybko, prędko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃʲɲɛ, AS: bu̯yskavʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskawica ż., błysk m.

 przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspresowo, lotem błyskawicy, migiem, galopem

Wiktionary


błyskawiczniej

stopień wyższy od przysłówka: błyskawicznie


SJP.pl


błyskawiczność

→ błyskawiczny


SJP.pl

Patrz:

błyskawiczny

błyskawiczny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) niezwykle szybki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogień rozprzestrzenił się w błyskawicznym tempie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃnɨ, AS: bu̯yskavʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskawica ż., błysk m., błyskanie n., błyśnięcie n., błyskotka ż., błyszczyk m.

 czas. błysnąć dk., błyskać ndk.

 przysł. błyskawicznie

Wiktionary


błyskać

1. świecić czymś krótko, z przerwami;
2. jaśnieć, lśnić, wydając błysk;
3. olśniewać, wyróżniać się czymś; błyszczeć, brylować;
4. o zjawiskach psychicznych: uzewnętrzniać się, zjawiać się nagle;
5. błyskać się - o błyskawicach: chwilowo rozświetlać niebo


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. błysnąć)

 (1.1) świecić z częstymi, krótkimi przerwami

 (1.2) wydawać odblask przez krótki czas

 (1.3) przen. wykazywać się czymś szczególnym w danym momencie

 (1.4) pot. pojawiać się nagle i na chwilę

czasownik zwrotny niedokonany błyskać się (dk. błysnąć się)

 (2.1) meteorol. ukazywać się jako błyskawica na niebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urządzenie wydawało wysoki pisk i błyskało niebieskimi światełkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskanie n., błysk mrz., błyskawica ż.

 przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) migać, migotać, mrugać

 (1.2) lśnić, mrugać

Wiktionary


błyskoporek

rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych; włóknouszek


SJP.pl


błyskota

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. światłość, jasność, blask

 (1.2) zgrub. błyskotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskotka

Wiktionary


błyskotek

rodzaj ptaków z podrodziny gołębi


SJP.pl


błyskotka

rodzaj ptaków z podrodziny gołębi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drobiazg, który się błyszczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskotliwość ż., błyskotanie n., błysk mrz., błyskawica ż., błyskota ż., błyszczyk mrz.

 czas. błyszczeć

 przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mruganka, świecidełko

Wiktionary


błyskotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: błyskotliwie


SJP.pl


błyskotliwość

1. pojętność, lotność, rezolutność;
2. iskrzenie; blask, migotliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest błyskotliwe; cecha tych, którzy są błyskotliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskawica ż., błyskotka ż.

 przym. błyskotliwy

 przysł. błyskotliwie

Wiktionary


błyskotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: błyskotliwy


SJP.pl


błyskotliwy

1. inteligentnie dowcipny
2. dawniej: połyskujący, świecący, mieniący się


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wyróżniający się inteligentnym przemyśleniem, dowcipem

 (1.2) daw. taki, który się mieni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskotliwość ż., błysk mrz.

 przysł. błyskotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowcipny, efektowny, inteligentny, olśniewający

 (1.2) mieniący się, połyskujący, świecący

Wiktionary


błyskowy

związany z błyskiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący błysku, generujący błyski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błysk m., błyskawica ż.

Wiktionary


błysnąć

1. zaświecić czymś krótko, z przerwami;
2. zajaśnieć, zalśnić, wydając błysk;
3. przenośnie: olśnić, wyróżnić się czymś;
4. przenośnie: uzewnętrznić się, zjawić się nagle


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. błyskać)

 (1.1) nagle zaświecić, wydać krótki, intensywny błysk

 (1.2) na chwilę się rozświetlić

 (1.3) przen. nagle wykazać się czymś

 (1.4) przen. pojawić się nagle

czasownik zwrotny dokonany błysnąć się (ndk. błyskać się)

 (2.1) meteorol. zjawić się na niebie jako błyskawica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błysk mrz., błyskawica ż., błyśnięcie n.

 przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zalśnić

Wiktionary


błystka

przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błyszcz; błyszczka; błyszczyk; błysk


SJP.pl

Błystka – sztuczna przynęta wędkarska na ryby drapieżne, potocznie nazywana blachą, od materiału, z jakiego jest zrobiona. Obecnie jednak wytwarza się je także z innych materiałów (np. muszli małży). Wyróżnia się kilka rodzajów błystek, w zależności od wykonania. Są to m.in.:

Wikipedia


błyszcz

roztwór stosowany w garbarstwie do nadawania połysku skórom


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błyszcz – szczyt w Beskidzie Sądeckim
  • Błyszcz – wzniesienie w Tatrach Zachodnich, między Banistą Przełęczą a Pyszniańską Przełęczą
  • Błyszcz – wzniesienie w Sudetach Środkowych w północno-środkowej części Gór Sowich.
  • błyszcz (Adomerus) – rodzaj pluskwiaków z rodziny ziemikowatych.
  • błyszcz, błyszczka – błystka
  • błyszcz – rysunek w postaci połyskujących pasemek na promieniowym lub stycznym przekroju drewna gatunków o dużych i licznych promieniach rdzeniowych, występujący między innymi u dębu i buka
  • błyszcz: preparat do apreturowania nadającego połysk skórom
  • błyszcz: zwiększający połysk dodatek do farb
  • błyszcze: minerały będące związkami metalu z siarką, selenem, tellurem
    • błyszcz antymonu – antymonit
    • błyszcz bizmutu – bizmutyn
    • błyszcz kobaltu – kobaltyn

Wikipedia


błyszczak

1. rodzaj ptaków z rodziny szpakowatych;
2. rodzaj ryb z rodziny żuwakowatych;
3. rodzaj grzybów z rodziny śluzowców


SJP.pl


błyszczek

1. bezbarwna szminka do warg; błyszczyk;
2. rodzaj pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych


SJP.pl


błyszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|błyszczeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɨʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bu̯yščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyszcz m., błyszczka ż., błyszczyk m., błyskawica ż.

 czas. błyszczeć

Wiktionary


błyszczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) jaśnieć blaskiem

 (1.2) mieć zdolność odbijania światła

 (1.3) przen. książk. wywoływać zachwyt, robić wrażenie, olśniewać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy zapadła noc, widać było, jak po drugiej stronie jeziora błyszczą rozpalone niedawno ogniska.

 (1.2) Śnieg tak mocno błyszczał w słońcu, że oczy zaczęły nam łzawić.

 (1.2) Jej oczy błyszczały od łez.

 (1.3) Opowiadając o swoich niezliczonych, egzotycznych podróżach, zawsze błyszczał w towarzystwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɨʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: bu̯yščeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyszcz m., błyszczenie n., błyszczka ż., błyszczyk m., nabłyszczacz m., błyskotka ż., błysk mrz., błyskawica ż.

 czas. zabłyszczeć ndk., nabłyszczać ndk., nabłyszczyć dk.

 przym. błyszczący

 przysł. błyszcząco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świecić

 (1.2) lśnić, połyskiwać, świecić

 (1.3) olśniewać, brylować

Wiktionary


błyszczka

przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błyszczyk; błystka; błyszcz; błysk


SJP.pl


błyszczotka

błyszczotka połyskliwa - gatunek ślimaka płucodysznego


SJP.pl


błyszczyk

1. bezbarwna szminka do warg; błyszczek;
2. przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błystka, błyszczka, błyszcz, błysk;
3. rodzaj ryb z rodziny kąsaczowatych;
4. rodzaj ryb z rodziny żuwakowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. bezbarwna lub kolorowa substancja nadająca ustom połysk;

 (1.2) ryb. zob. błystka.

Wiktionary

Błyszczyk ("Peprilus triacanthus") – gatunek ryby z rodziny żuwakowatych (Stromateidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Błyszczyk sprawia, że usta wydają się bardziej ponętne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɨʃt͡ʃɨk, AS: bu̯yščyk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. błyszczeć

 rzecz. błysk m., błyskotka ż., błyszczenie n.

 przysł. błyszcząco

 przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszczek

Wiktionary


błyszcząco

przysłówek sposobu

 (1.1) jaśniejąc blaskiem

 (1.2) olśniewając to, co pozostaje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zabrudziłaś jej błyszcząco czysty parkiet.

 (1.2) Moje okna, przy tych umytych przez Oliwię, wypadają błyszcząco.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błysk mrz., błyszczyk mrz.

 czas. błyszczeć ndk.

 przym. błyszczący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lśniąco, połyskująco, szkliście

Wiktionary


błyszczący

mający mieniącą się powierzchnię


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: błyszczeć

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, który się błyszczy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zawinęła prezenty w błyszczący papier.

 (2.1) Te buty z błyszczącymi klamrami są bardzo wygodne.

 (2.1) Powierzchnia płyty była gładka i błyszcząca.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. błyszczeć ndk.

 przysł. błyszcząco

Wiktionary


błyśnięcie

1. zaświecić czymś krótko, z przerwami;
2. zajaśnieć, zalśnić, wydając błysk;
3. przenośnie: olśnić, wyróżnić się czymś;
4. przenośnie: uzewnętrznić się, zjawić się nagle


SJP.pl


błąd

1. niezgodność z obowiązującymi normami; pomyłka,
2. złe, niewłaściwe postępowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niezgodność z zasadami, założeniami

 (1.2) działanie, które przynosi złe skutki

 (1.3) metrol. różnica między wynikiem pomiaru a wielkością mierzoną

 (1.4) mat. w teorii estymacji różnica między wartością estymatora a wielkością estymowaną

 (1.5) mat. we wnioskowaniu statystycznym odrzucenie hipotezy prawdziwej, bądź przyjęcie fałszywej

 (1.6) stpol. złudzenie

 (1.7) stpol. szaleństwo

wykrzyknik

 (2.1) powiadomienie kogoś, że nie ma racji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nieumyślne działanie, które jest niezgodne z zasadami lub założeniami
  • różnica między wynikiem pomiaru a wielkością mierzoną
  • fałszywy wniosek z niepoprawnie przeprowadzonego rozumowania
  • błąd aproksymacji
  • błąd bezwzględny
  • błąd doświadczenia
  • błąd estymacji
  • błąd I rodzaju
  • błąd II rodzaju
  • błąd III rodzaju
  • błąd losowy
  • błąd modelu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Publikacja roiła się od błędów.

 (1.2) Nie zaprosiłem szefa na urodziny. To był błąd.

 (2.1) Błąd! Byłem tam w czerwcu, a nie w maju!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɔ̃nt, AS: bu̯õnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błądzenie n.

 czas. błądzić ndk., zabłądzić dk., pobłądzić dk.

 przym. błędny

 przysł. błędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byk, pomyłka, omyłka, reg. śl. abfal

 (1.3) niepewność

Wiktionary


błądek

nazwisko


SJP.pl


błądkowo

Błądkowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Dobra. Przysiółkiem wsi jest Kościelnik. W latach 1945–1954 istniała gmina Błądkowo.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 164 mieszkańców.

Wikipedia


błądzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|błądzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błąd mrz.

 przym. błędny

Wiktionary


błądzikowo

Błądzikowo (kaszb. "Błądzëkòwò", niem. "Blansekow") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck. Ma status sołectwa.

Wieś klasztoru kartuzów w Kartuzach w powiecie puckim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


błądzić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) poruszać się szukając właściwej drogi

 (1.2) poruszać się bez celu

 (1.3) postępować, myśleć mylnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Staszek nie błądzi, odnajduje mnie prawie zaraz, chyba nawet nie dotyka bieli rajstop.

 (1.2) Ręka powoli opada, głowa przechyla się w tył, wzrok błądzi po ścianie, wreszcie Vilbert przeciąga się i mówi dopełniając ironią półuśmiech do uśmiechu.

 (1.3) Autor bowiem uważa niegodziwych za głupców, którzy błądzą, narażając się na zgubę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błąd mrz.

 przysł. błędnie

 przym. błędny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) błąkać się

Wiktionary


błąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|błąkać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niebłąkanie n.

 czas. błąkać ndk.

Wiktionary


błąkanina

błąkanie się; chodzenie bez celu; włóczęga


SJP.pl


błąkać

chodzić po różnych miejscach, nie mogąc znaleźć drogi; chodzić bez celu, wałęsać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. wprowadzać w błąd

czasownik zwrotny niedokonany błąkać się

 (2.1) chodzić bez celu

 (2.2) chodzić tu i tam, nie mogąc odnaleźć drogi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błąkanie n., obłąkany mos.

 przym. obłąkany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omamiać, oszukiwać, zwodzić

 (2.1) błądzić, wałęsać się, włóczyć się

 (2.2) błądzić

Wiktionary


błędnica

1. błędnica trzaska - gatunek motyla;
2. w wierzeniach ludowych zjawa mamiąca ludzi zwłaszcza uwodząca podróżnych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błędnica – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim
  • błędnica (Xylena) – rodzaj motyli z rodziny sówkowatych

Wikipedia


błędnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób błędny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachował się protokół z 8 i 9 stycznia 1941 r. (błędnie datowany w maszynopisie na rok 1940).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ndʲɲɛ, AS: bu̯ẽndʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błąd mrz., błędność ż.

 czas. błądzić ndk.

 przym. błędny

Wiktionary


błędniej

stopień wyższy od przysłówka: błędnie


SJP.pl


błędniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: błędny; zwykle w wyrażeniu: nic błędniejszego - nic bardziej mylnego


SJP.pl


błędnik

labirynt;
1. część ucha środkowego mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;
2. w ogrodnictwie: układ krętych ścieżek okolonych żywopłotem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. część wewnętrzna ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błędnik (anatomia) – część ucha wewnętrznego
  • Błędnik (Gdańsk) – historyczny obszar w Gdańsku i wiadukt o tej samej nazwie
  • Błędnik (wiadukt) – wiadukt w Szynkielewie
  • błędnik to również polska nazwa labiryntu
  • narząd błędnikowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zarówno bakteryjne jak i wirusowe zapalenie błędnika może w rzadkich przypadkach spowodować trwałą utratę słuchu.

Wiktionary


błędnikowate

rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych; labiryntowate, łaźcowate


SJP.pl

Błędnikowate, łaźcowate, labiryntowate (Anabantidae) – rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych zaliczana do błędnikowców. Ze względu na atrakcyjne ubarwienie i ciekawą biologię często spotykane w akwarystyce.

Wikipedia


błędnikowce

podrząd okoniokształtnych ryb słodkowodnych, mających narząd skrzelowy służący do oddychania powietrzem atmosferycznym; labiryntowce; łaźcowate


SJP.pl

Błędnikowce (Anabantoidei) – podrząd słodkowodnych ryb okoniokształtnych wyposażonych w narząd błędnikowy zwany labiryntem.

 "Osobny artykuł: Labirynt (anatomia ryb)."

Zaliczane są do nich m.in. łaźce, wielkopłetwy, skrzeczyki, gurami, bojowniki, prętniki, sandelie, buszowce i beloncje. Ze względu na ubarwienie, biologię rozrodu oraz zachowanie są często hodowane w akwariach.

Wikipedia


błędnikowiec

przedstawiciel podrzędu ryb słodkowodnych z rzędu okoniokształtnych; labiryntowiec


SJP.pl


błędnikowy

przymiotnik od: błędnik


SJP.pl


błędnodruk

znaczek pocztowy z błędem drukarskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) znaczek pocztowy z błędem drukarskim;

Wiktionary

Błędnodruk – nazwa znaczka lub całostki z błędem drukarskim, powstałym w wyniku nieprawidłowo wykonanej czynności w czasie produkcji, nie wykrytym przez kontrolę i wprowadzonego do sprzedaży. Najczęściej są to przesunięcia całości lub części nadruków i napisów. Zdarzają się też odwrócone rysunki lub napisy, a także błędy w: kolorystyce, rodzaju użytego papieru, perforacji i gumowaniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mam w moich zbiorach żadnego błędnodruku.

Wiktionary


błędność

→ błędny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest błędne; cecha tych, którzy są błędni

Wiktionary

Patrz:

błędny

Powiązane:

 przym. błędny

 przysł. błędnie

Wiktionary


błędny

1. niepoprawny, nieprawdziwy, zawierający błąd;
2. dawniej: błąkający się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

 (1.2) nieprzytomny, zdezorientowany

 (1.3) stpol. śrpol. błąkający się, zabłąkany datadef|1440|1746.

 (1.4) stpol. o drodze, śrpol. mylny, mylący, wprowadzający w błąd datadef|1444|1593.

 (1.5) stpol. śrpol. grzeszny datadef|1435|1673.

 (1.6) stpol. śrpol. szalony, obłąkany datadef|1500|1593.

 (1.7) śrpol. heretycki, kacerski, pogański datadef|1633|1746.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mylisz się, twoje rozumowanie jest błędne.

 (1.2) Patrzył na mnie błędnym wzrokiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ndnɨ, AS: bu̯ẽndny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błąd m., błądzenie n., błędność ż.

 czas. błądzić ndk., pobłądzić dk.

 przysł. błędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepoprawny, niewłaściwy

Wiktionary


błędowianin

mieszkaniec Błędowa


SJP.pl


błędowianka

mieszkanka Błędowa


SJP.pl


błędowice

część Hawierzowa (miasta w Czechach)


SJP.pl

Błędowice (czes. Bludovice, niem. Bludowitz) – część miasta Hawierzowa w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach, nad rzeką Łucyną. Wraz z Podlesiem i Żywocicami współtworzy gminę katastralną Bludovice. W 2009 r. liczba mieszkańców wynosiła 2566, zaś w 2010 odnotowano 850 adresów.

Wikipedia


błędowicki

przymiotnik od: Błędowice; błędowski


SJP.pl


błędowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błędowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Płużnica
  • Błędowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Błędowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Pomiechówek
  • Błędowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Baranowo
  • Błędowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany
  • Błędowo – gromada
  • Błędowo – dawna gmina

Wikipedia


błędowski

1. przymiotnik od: Błędowice; błędowicki
2. przymiotnik od: Błędów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Błędowski – polski oficer
  • Franciszek Błędowski – polski oficer
  • Jan Błędowski – polski skrzypek, kompozytor
  • Piotr Błędowski – polski ekonomista

Wikipedia


błędów

1. niezgodność z obowiązującymi normami; pomyłka,
2. złe, niewłaściwe postępowanie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Błędów – część miasta Dąbrowa Górnicza
  • Błędów – część miasta Szczecin
  • Błędów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Chąśno
  • Błędów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
  • Błędów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wierzbica
  • Błędów – nieoficjalna nazwa części wsi i ulica w Chełmie Śląskim, dawniej osada w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim w gminie Chełm Śląski
  • Błędów – część wsi Krzewata, w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Olszówka
  • Błędów – gromada w powiecie będzińskim
  • Błędów – gromada w powiecie grójeckim

Wikipedia


błękicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od błękit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie błękit, lecz tylko blady błękicik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit m.

Wiktionary


błękit

1. niebieska barwa;
2. barwnik niebieskiego koloru;
3. przenośnie: niebo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolor błękitny

 (1.2) chem. błękitny lub niebieski barwnik, pigment; błękitna lub niebieska farba

 (1.3) przen. zob. niebo.

Wiktionary

Błękit, lazur – kolor o odcieniu pomiędzy niebieskim a cyjanem, odpowiadający barwie czystego nieba w słoneczny dzień.

Błękit miał wiele znaczeń zmieniających się przez wieki. Symbolizował wierność, stałość uczuć, czystość i trwałość.

Słowo lazur jest pochodzenia francuskiego i często stosowane jest we Francji w odniesieniu do Morza Śródziemnego (także – Lazurowe Wybrzeże).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Błękit nieba o świcie jest magicznie piękny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ŋʲcit, AS: bu̯ẽŋʹḱit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękitnienie n., błękitność ż., błękitek m., zbłękitnienie n., błękicik mrz.

 czas. błękitnieć ndk., zbłękitnieć dk.

 przym. błękitny, błękitnawy

:: zdrobn. błękitniutki

 przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

 temsłow. błękitno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lazur

 (1.3) niebo

Wiktionary


błękitek

atlantycka ryba podobna do śledzia i dorsza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Micromesistius|L.|ref=tak., rodzaj ryb morskich z rodziny dorszowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • błękitek (Micromesistius poutassou) – gatunek ryby z rodziny dorszowatych.
  • Błękitek – potoczna nazwa wieżowca w Krakowie
  • Błękitek (Kabluey) – amerykański film komediowy z 2008 roku
  • błękitek południowy, błękitek falklandzki (Micromesistius australis) – gatunek ryby z rodziny dorszowatych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. błękit mrz., błękitnienie n.

 przym. błękitnawy

Wiktionary


błękitnawy

zbliżony do błękitnego, nie do końca błękitny, prawie błękitny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor podobny do błękitnego; niezupełnie błękitny, prawie błękitny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na koniec z lodu firnowego powstaje właściwy, twardy, błękitnawy, prawie pozbawiony powietrza lód lodowcowy, w którym poszczególne kryształy osiągają średnicę do 10 cm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitˈnavɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit mrz., błękitność ż., błękitnienie n., błękitek m.

 przym. błękitny

:: zdrobn. błękitniutki

 przysł. błękitnawo, błękitnie

 czas. błękitnieć

 temsłow. błękitno-

Wiktionary


błękitniczek

rodzaj ptaków z rodziny tanagrowatych


SJP.pl


błękitnidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. kosmetyk, błękitny barwnik do oznaczania delikatnych żyłek na skroniach

Wiktionary


błękitnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób błękitny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz czasem—dobrze pomarzyć błękitnie ¶ I tak—w objęciach cichych zapomnienia—– ¶ Jak złotoskrzydłe, wiosenne motyle, ¶ Z upojeń czary pić—choć krótką chwilę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit mrz., błękitnienie n.

 przym. błękitnawy, błękitny

 czas. błękitnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błękitno

Wiktionary


błękitniej

stopień wyższy od przysłówków: błękitnie, błękitno


SJP.pl


błękitniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: błękitny


SJP.pl


błękitnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nabieranie barwy błękitnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: bu̯ẽŋʹḱitʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit m., błękitek m.

 czas. błękitnieć

 przym. błękitny, błękitnawy

 przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

Wiktionary


błękitnieć

zmieniać kolor na błękitny


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) stawać się błękitnym

 (1.2) wydawać się błękitnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɛ̃ŋʲˈcitʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: bu̯ẽŋʹḱitʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit m., błękitnienie n.

 przym. błękitny, błękitnawy

 przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

Wiktionary


błękitnik

rodzaj ptaków z rodziny drozdowatych


SJP.pl


błękitniutki

zdrobnienie od: błękitny


SJP.pl


błękitno-biały

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma dwa kolory: błękitny i biały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrząc pod słońce, błękitno-biała powierzchnia oceanu była zachwycająca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitno‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary


błękitno-różowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jednocześnie błękitny i różowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różowo-błękitny

Wiktionary


błękitno-złoty

błękitny i złoty


SJP.pl


błękitnobiały

biały o odcieniu błękitnym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) biały o błękitnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Błękitnobiałych kolanówek nigdy nie założę, więc nie proś mnie o to więcej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈbʲjawɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnobʹi ̯au̯y

Wiktionary


błękitnogłowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma błękitną głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈɡwɔvɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnogu̯ovy

Wiktionary


błękitnooki

mający błękitne oczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma błękitne oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈːci, AS: bu̯ẽŋʹḱitn•oḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebieskooki

Wiktionary


błękitnopióry

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma błękitne pióra, pierze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈpʲjurɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnopʹi ̯ury

Wiktionary


błękitnopurpurowy

1. purpurowy o odcieniu błękitnym;
2. groch błękitnopurpurowy - jednoroczna roślina z rodziny bobowatych (motylkowatych), o czerwonofioletowych kwiatach i pierzastych liściach, uprawiana na paszę i zielony nawóz; groch polny, peluszka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) purpurowy o błękitnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod krwawiącym renem śnieg zrobił się błękitnopurpurowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔpurpuˈrɔvɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnopurpurovy

Wiktionary


błękitnoskrzydły

mający błękitne skrzydła


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma błękitne skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈskʃɨdwɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnoskšydu̯y

Wiktionary


błękitnoszary

szary o odcieniu błękitnym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szary o błękitnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy te swetry są błękitnoszare czy szarobłękitne?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈʃarɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnošary

Wiktionary


błękitnozielonkawy

nieco zielony o błękitnym odcieniu


SJP.pl


błękitnozielony

zielony o odcieniu błękitnym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zielony o błękitnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie spotkałam się jeszcze z błękitnozielonymi lakierami do paznokci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnoźelõny

Wiktionary


błękitnozłoty

złoty o błękitnym odcieniu


SJP.pl


błękitność

→ błękitny


SJP.pl

Patrz:

błękitny

błękitny

mający kolor nieba; niebieski


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor intensywnie niebieski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niebo jest błękitne.

 (1.1) Chórem ozwały się różowe czaple, błękitne żurawie i białe łabędzie na wodach, pawie i bengali w lasach, a do wtóru im rozlegały się dźwięki strun, nawiązanych na muszlę perłową, i słowa ludzkiej pieśni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit mrz., błękitnienie n.

 przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

 przym. błękitnawy

:: zdrobn. błękitniutki

 czas. błękitnieć ndk., pobłękitnieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. błękitniutki; lazurowy

Wiktionary


błękity

1. niebieska barwa;
2. barwnik niebieskiego koloru;
3. przenośnie: niebo


SJP.pl


bś

[czytaj: be-EŚ] skrót od:
1. Bank Światowy;
2. Bank Śląski


SJP.pl


bździak

pogardliwie o chłopaku; smarkacz, gnojek


SJP.pl


bździdło

potocznie: rzecz o małej wartości, błahostka; drobnostka, drobiazg, bździna, bzdet


SJP.pl


bździna

potocznie:
1. gazy wypuszczane przez odbyt; bąk, pierd, bździoch, gaz;
2. rzecz o małej wartości, błahostka; drobnostka, drobiazg, bździdło, bzdet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii, odchodzący z tyłu z hałasem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważaj, żeby ci się z przeciwnego końca bździna nie wypsnęła, gdy ci portki z dupy ściągniemy i śpiewać wniebogłosy każemy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdet m., bżdżenie n., nabżdżenie n., bździoch m., bździucha ż., bździak m.

:: zdrobn. bździnka ż.

 czas. bździć ndk., bździeć ndk., nabździć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierd, bąk, pierdoła, bździoch, bździucha, bździak

Wiktionary


bździnka

zdrobnienie od: bździna (rzecz o małej wartości)


SJP.pl


bździoch

potocznie: gazy wypuszczane przez odbyt; bąk, pierd, bździna, gaz


SJP.pl


bździocha

potocznie: gazy wypuszczane przez odbyt; bąk, pierd, bździna, gaz


SJP.pl


bździuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Mościska,Huszcza,Degucie,Nienadówka,Przędzel,Libiszów. osoba, od której czuć smród

 (1.2) gw-pl|Gołdap. osoba chorowita

 (1.3) gw-pl|Lubelszczyzna wschodnia. osoba, która puszcza bąki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) mykol. gw-pl|Smolonek,Degucie,Piersno,Gliniany,Alojzów,Wola Klasztorna,Brzeście,Stany,Połazie,Grodzisk,Drohiczyn,Jeżewo,Świerże,Kownaty,Uniejewo,Czerwin,Włodki,Dzieżki,Suchowola,Pieńczykowo,Korzeniste,Augustów. purchawka chropowata (nazwa systematyczna|Lycoperdon perlatum|Pers.|ref=tak.)

 (3.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chrust

 (3.4) gw-pl|Mszanna (powiat włodawski). drewno wokół rdznia pnia drzewa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bździć ndk., nabździć dk.

Wiktionary


bździągwa

1. regionalnie: pluskwa;
2. pospolicie, obraźliwie o kobiecie, dziewczynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pieszczotliwie, obraźliwie, lub z irytacją o kobiecie, zwłaszcza młodej

 (1.2) gw-pl|Poznań,Ostrzeszów,Gniezno. pluskwa

 (1.3) gw-pl|Poznań. kobieta, która nie umie gotować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co ciebie ta durna bździągwa obchodzi, a?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲʑd͡ʑɔ̃ŋɡva, AS: bʹźʒ́õŋgva

Wiktionary

Powiązane:

 (1.5)

:: czas. bździć

Wiktionary


bździągwiasty

potocznie: oceniany negatywnie, budzący negatywne uczucia; parchaty


SJP.pl


bździć

1. potocznie: wydalać gazy trawienne; smrodzić, puszczać bąka;
2. potocznie: mówić głupstwa; chrzanić, pieprzyć;
3. regionalnie: słabo świecić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wulg. / posp. wypuszczać cicho gazy trawienne, cicho pierdzieć

 (1.2) pot. mówić głupstwa, bredzić

 (1.6) gw-pl|Warmia. lekceważyć, ignorować, olewać, kichać na coś

 (1.7) gw-pl|Konińskie. bać się

 (2.2) pot., głównie reg-pl|Poznań. bździć (1.4)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podoba ci się ta szczuplutka kobieta, która idzie z praniem nad rzekę, ta z warkoczem? Więc ożeń się z nią, a zobaczysz, co to znaczy znosić smród w domu, bo kobiety zaraz po ślubie zaczynają bździć, no może odrobinę potem, nikt nie wie, dlaczego tak się dzieje, może to jakieś prawo natury.

 (1.1) Zajrzałem do fragmentów de Sade’a. Tu zjadało się fekalia, ówdzie markiz nadstawiał twarz do niewieściej dupy, wołając z cicha: bździj, ona bździała mu prosto w nos.

 (1.1) Kto by pomyślał, że taki mały pierdek tak głośno bździ! — powiedział Kalf do Sygrydy, gdy zostali sami.

 (1.1) Jónek cichszy był od wody, niższy od trawy, bał się wszystkiego jak baba pierzyny, nie zapierdział głośno, bździł po kątach boleściwie.

 (1.2) — Kto tam znowu bździ o raportach? — żachnął się jakiś plutonowy, idący przede mną.

 (1.2) Jeden z magów tutejszego półświatka literackiego bździł o symbolizmie w Dwu teatrach Szaniawskiego. Bardzo mnie to zirytowało.

 (1.3) Nawet dźwięk pilarki, która od rana bździła z głębi lasu, przestaje przeszkadzać.

 (1.3) W salonie przegląda akta jakiejś sprawy rozwodowej, w tle bździ telewizor. Leya nie umie się skupić w ciszy.

 (1.3) Brzmienie systemu audio zaprojektowano z wielką dbałością o uszy pasażerów. Nie grozi im utrata słuchu z powodu zbyt głośnego słuchania, ponieważ po zwiększeniu głośności pojawiają się takie sprzężenia i rzężenia, że automatycznie ściszamy radio do poziomu „bździ sobie w tle”.

 (1.4) To wszystko wiem z autopsji, ale światło w piwnicy bździ ledwo-ledwo, więc prawie nic nie widzę. Obijając sobie wiadro o nogi, wracam do pieca.

 (1.4) Poza tym żarówka ledwie już bździła, baterie zaczynały siadać ostatecznie. Kiedy Dzwon po raz kolejny wyłączył światło, Tolik zdziwił się.

 (1.4) W środku było ciemno, tylko w salonie bździła lampka, włączył więc górne światło i wtedy, tuż przy szafie, zobaczył rozciągniętą na podłodze postać w charakterystycznym swetrze.

 (2.1) To znowu ten typek. Ten sam, który pomógł mi, gdy zemdlałam. Ten sam, który pijany chciał policzyć moje piegi i potem wsiadł za kierownicę. I ten sam, który obudził mnie nad ranem, gdy bździł się z naszą sąsiadką.

 (2.1) — Nie obchodzi mnie, z kim i kiedy się pieprzysz, ale masz w tej chwili przyjść i powiedzieć Larissie, że to nie mnie i ciebie słyszała za ścianą! // W słuchawce rozlega się sarkastyczny śmiech Kim, czym doprowadza mnie do szewskiej pasji. // — Nie będę się nikomu tłumaczyć, kiedy i z kim się bździłam

 (2.1) Zaczął mówić, że jak ona [inna kobieta] z nim nie będzie, to o mnie już nie będzie walczył. […] dzisiaj sam u niej był i otwarcie mi powiedział o tym. I co, ja mam się zamknąć i grzecznie czekać, nawet z domu nie wychodzić, a jemu wolno bździć się z innymi?

 (2.2) Bździ się jeszcze kilka lamp, w ich migotliwym, nierównym świetle betonowy bunkier wygląda na dużo większy, niż jest w rzeczywistości.

 (2.2) Na szczęście były tam jakieś książki, lampka bździła się całą noc, tak że można było ukoić swoje zdenerwowanie […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bździna ż., bździągwa ż., bździoch mos./mzw./mrz., bździocha ż., bździak mos., bździdło n., bzdet mrz.

:: zdrobn. bździnka ż., bździoszek mos./mzw./mrz.

 czas. bździeć ndk., nabździć dk., zebździć się dk., wybździć dk., zabździć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdzieć, popierdywać, puszczać bąki, puszczać wiatry, psuć powietrze, smrodzić, prukać

 (1.2) chrzanić, pitolić, pieprzyć, bredzić, bajdurzyć

 (1.3) bzyczeć, warczeć, buczeć

 (1.4, 2.2) tlić się

Wiktionary


c

1. litera oznaczająca głoskę "c";
2. skrót od: lorenc (czytany jako cały, odmienny wyraz);
3. pierwszy dźwięk skali diatonicznej; w skali solmizacyjnej: do


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. czwarta litera polskiego alfabetu;

Wiktionary

C (wymowa: "ce", minuskuła: c) – trzecia litera alfabetu łacińskiego, czwarta litera alfabetu polskiego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

 (1.1) zacząć od wysokiego C • abc

etymologia.

 (1.1) litera alfabetu łacińskiego

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

 (1.1) zobacz: użycie międzynarodowe

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 50px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|C.}}

źródła.

== c (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ħ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ca, minuskuła szóstej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ, AS: ce

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

 (1.1) zacząć od wysokiego C • abc

etymologia.

 (1.1) litera alfabetu łacińskiego

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

 (1.1) zobacz: użycie międzynarodowe

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 50px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|C.}}

źródła.

== c (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ħ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ca, minuskuła szóstej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: C

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

 (1.1) zacząć od wysokiego C • abc

etymologia.

 (1.1) litera alfabetu łacińskiego

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

 (1.1) zobacz: użycie międzynarodowe

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 50px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|C.}}

źródła.

== c (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ħ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ca, minuskuła szóstej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: C

Wiktionary


c++

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) inform. kompilowany język programowania;

Wiktionary

C++ – język programowania ogólnego przeznaczenia, zaprojektowany przez Bjarne'a Stroustrupa jako rozszerzenie języka C o obiektowe mechanizmy abstrakcji danych i silną statyczną kontrolę typów. Zachowanie zgodności z językiem C na poziomie kodu źródłowego pozostaje jednym z podstawowych celów projektowych kolejnych standardów języka.

Wikipedia


c-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "c"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji C-dur (1.1)

Wiktionary

C-dur – tonacja muzyczna oparta na skali durowej, której toniką jest c. Gama C-dur zawiera dźwięki: c, d, e, f, g, a, h (ang. notacja b), c. Zapis tonacji C-dur, podobnie jak a-moll, nie zawiera znaków chromatycznych. Pokrewną jej molową tonacją paralelną jest a-moll, jednoimienną molową – c-moll.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy potrafisz zagrać ten utwór w innej gamie niż C-dur?

Wiktionary


c-klasowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) należący do klasy jakości C

Wiktionary


c-kształtny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery C

Wiktionary


c-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "c"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym z trzema bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji c-moll (1.1)

Wiktionary

c-moll – gama oparta na skali molowej, której toniką jest c. Naturalna gama c-moll zawiera dźwięki: c, d, es, f, g, as, b. W zapisie tonacji c-moll występują trzy bemole.

Wikipedia


c.

skrót od: celownik


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gram. celownik

Wiktionary


c.at.

skrót od: ciężar atomowy


SJP.pl


c.b.d.o.

co było do okazania (tekst umieszczany po dowodzie twierdzenia)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = mat. co było do okazania (tekst umieszczany po dowodzie twierdzenia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ‿bɛ‿dɛ‿ˈɔ, AS: ce‿be‿de‿o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cbdu., cnd.

Wiktionary


c.i.a.

skrót od: cash in advance - płatne z góry (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

C.I.A. – amerykańskie trio hip-hopowe pochodzące z Los Angeles, w stanie Kalifornia. W jej skład wchodzili Ice Cube, K-Dee i Sir Jinx. Zespół w okresie swojej działalności wydał singel pt. "My Posse" (1987). Za jego produkcję odpowiadał Dr. Dre. Po rozpadzie trio Cube i Dre dołączyli do grupy muzycznej N.W.A.

Wikipedia


c.k.

skrót od: cesarsko-królewski; ck


SJP.pl

c.

Wikipedia


c.o.

skrót od: centralne ogrzewanie; CO, C.O.


SJP.pl


c.v.

skrót od: curriculum vitae; CV


SJP.pl


c.v.s.

skrót

 (1.1) = praw. cum voto separato → ze zdaniem odrębnym;

Wiktionary


c.wł.

skrót od: ciężar właściwy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ciężar właściwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃w̃ʒar vwaɕˈt͡ɕivɨ, AS: ćẽũ̯žar vu̯aśćivy

Wiktionary


c18

skrótowiec

 (1.1) = Combat 18 (organizacja neonazistowska);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Combat 18 – brytyjska organizacja terrorystyczna
  • Android 18 z Dragon Ball
  • Sauber C18

Wikipedia


ca

circa


SJP.pl

skrót

 (1.1) = circa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ca – symbol pierwiastka chemicznego – wapnia
  • CA – akronim od ang. certification authority = urząd certyfikacji (urząd certyfikacji w infrastrukturze klucza publicznego PKI)
  • CA – akronim od ang. celulose acetate = octan celulozy
  • CA – akronim od ang. cellular automaton = automat komórkowy
  • CA – akronim od czuwak aktywny (urządzenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego)
  • ca – kod języka katalońskiego
  • ca – skrót od wyrazu circa, oznaczającego około

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sʲirka, AS: cʹirka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) około, w przybliżeniu; skr. ok.

Wiktionary


caatinga

suchy las złożony z palm i sukulentów, występuje w Gujanie i Brazylii; catinga; katinga


SJP.pl

Caatinga – formacja roślinna występująca na suchych obszarach północno-wschodniej Brazylii. Tworzą ją rzadko rosnące, suchoroślowe, niskie i zwykle cierniste drzewa i krzewy, zrzucające liście na okres suszy, często z dużym udziałem sukulentów, za to zwykle z niewielkim udziałem traw.

Wikipedia


cab

[czytaj: käb] konny pojazd dwukołowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) powóz czterokołowy jako odmiana kabrioletu

 (1.2) hist. dawny pojazd dwukołowy z obudowanym z trzech stron pudłem i wysokim kozłem dla woźnicy w tyle nadwozia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cab – lekki pojazd konny, rodzaj dorożki z kozłem stangreta z tyłu
  • CAB – format archiwum plików opracowany przez Microsoft
  • CAB – przeglądarka internetowa dla systemów Atari TOS
  • CAB – ang. akronim czynności pierwszej pomocy
  • Cab Calloway – amerykański jazzman
  • Cris Cab – amerykański wokalista i muzyk

Wikipedia


cabaj

nazwisko


SJP.pl


cabak

nazwisko


SJP.pl


cabaletta

[czytaj: kabaletta] krótka pieśń, spełniająca rolę wprowadzenia do utworu operowego


SJP.pl

Ca

Wikipedia


caballero

[czytaj kawajero lub kawaljero]
1. hiszpański rycerz, jeździec, szlachcic;
2. hiszpański młody mężczyzna, kawaler


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w średniowiecznej Hiszpanii: konny wojownik

 (1.2) daw. grzecznościowe określenie szlachcica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rycerz, kawaler

 (1.2) pan, szlachcic

Wiktionary


caballé

nazwisko


SJP.pl


caban

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ja’ir Caban (1930-), izraelski polityk
  • Ireneusz Caban (1938-2000), polski historyk
  • Ľubomír Caban (1980-), słowacki hokeista
  • Natasza Caban (1977-), polska żeglarka
  • Wiesław Caban (1946-), polski historyk

Wikipedia


cabanatuan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Filipinach nad rzeką Pampanga;

Wiktionary

Cabanatuan – miasto na Filipinach, w środkowej części wyspy Luzon, nad rzeką Pampanga, w regionie Luzon Środkowy, ośrodek administracyjny prowincji Nueva Ecija. W 2010 roku jego populacja liczyła 256 177 mieszkańców.

Ośrodek handlu w ważnym regionie rolniczym; głównie uprawa ryżu, trzciny cukrowej, bananów i kukurydzy, łuszczarnie ryżu. Rozwinięty przemysł spożywczy.

Wikipedia


cabanowski

nazwisko


SJP.pl


cabas

wykrzyknik używany na określenie szybkiego ruchu, jakim ktoś chwyta coś


SJP.pl


cabasa

[czytaj: kabasa] brazylijski instrument perkusyjny; kabasa, cabaça


SJP.pl

Cabasa – brazylijski instrument perkusyjny, często używany w zespołach grających muzykę latynoamerykańską. Pochodzenie wywodzi się z terenów afrykańskich, gdzie zbudowany był z tykwy kształtu cylindrycznego i opleciony metalową siatką, w środku której umieszczone są muszelki bądź paciorki, które poruszane w rytm muzyki wydają brzęczący dźwięk.

Wikipedia


cabaça

[czytaj: kabasa] brazylijski instrument perkusyjny; kabasa, cabasa


SJP.pl


cabała

nazwisko


SJP.pl


cabernet

[czytaj: kaberNE] gatunek czerwonego francuskiego wina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odmiana winorośli z owocami o ciemnej skórce, pochodząca z terenów między Bordeaux a Krajem Basków;

 (1.2) wino wyprodukowane z owoców cabernet (1.1)

Wiktionary

Cabernet – rodzina odmian winorośli o ciemnej skórce. Powszechnie uprawiane są szczepy cabernet sauvignon i cabernet franc, pochodzące z terenów między regionem Bordeaux a Krajem Basków.

W instytutach winiarskich uzyskano pokrewne odmiany, którym nadano nazwy związane z cabernetami:

Wikipedia


cabiuna

[czytaj: kabiuna] brazylijskie drzewo różane; palisander, dalbergia


SJP.pl


caboche

[czytaj: kaBOSZ] nazwisko francuski, np. postać z powieści Aleksandra Dumasa "Królowa Margot"


SJP.pl


caboclo

[czytaj: kaboklo] Metys brazylijski; kaboklo


SJP.pl

Ca

Wikipedia


caboto

[czytaj: Kaboto] nazwisko włoskie


SJP.pl


cabrio

[czytaj: kabrio] kabrio; potocznie: kabriolet;
1. nadwozie samochodu osobowego ze składanym dachem;
2. samochód o takim nadwoziu


SJP.pl


caca

żartobliwie, zwykle w języku dziecięcym: dobry, ładny; dobrze, ładnie; cacy


SJP.pl


cacanka

tylko w wyrażeniu: obiecanka cacanka - obietnica bez pokrycia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tylko we frazeologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈt͡sãnka, AS: cacãnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cacany, cacy

 przysł. cacy, cacy-cacy, cacanie

Wiktionary


cacany

żartobliwie: dobry, doskonały, grzeczny, miły itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. ładny, piękny

 (1.2) daw. miły, grzeczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten model jest rzeczywiście bardzo cacany. Chyba dam mu najwyższą notę!

 (1.2) Mój synek jest bardzo mądry, kulturalny oraz cacany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cacanie m., cacanka ż.

 przym. lub, cacy

 przysł. cacy, cacy-cacy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cacy, cacy-cacy, ładny, piękny, śliczny

 (1.2) cacy, cacy-cacy, miły, grzeczny, kulturalny, sympatyczny

Wiktionary


caccia

[czytaj: kaczczja albo kaczcza] wokalny kanon dwugłosowy


SJP.pl

Caccia – włoska forma wokalna, odpowiednik francuskiego "chace", popularna od epoki trecenta do XVI wieku, związana tematycznie z polowaniem poprzez wykorzystanie licznych onomatopei. Zwykle w formie kanonu z akompaniamentem instrumentów dętych, zwłaszcza rogów.

Wikipedia


cachaça

rzeczownik

 (1.1) destylat z trzciny cukrowej, składnik popularnego brazylijskiego drinku o nazwie caipirinha (ortograficzny|kaipirinia.);

Wiktionary

Ca

Wikipedia


cache

[czytaj: kesz]
1. podręczna pamięć procesora
2. miejsce na dysku twardym, w którym przeglądarka internetowa przechowuje odwiedzone uprzednio strony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. pamięć podręczna; pamięć przechowująca dane po to, by dostęp do nich był szybszy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cache – pamięć podręczna
  • Cache – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Comanche
  • Cache – jednostka osadnicza w stanie Utah, w hrabstwie Cache
  • Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Clay
  • Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Greene
  • Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jackson
  • Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lawrence
  • Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Monroe
  • Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Woodruff
  • hrabstwo Cache (ang. Cache County) – w stanie Utah

Wikipedia

Powiązane:

 czas. cache'ować ndk.

Wiktionary


cache-pot

[czytaj: kaszPO] rodzaj ozdobnego naczynia na doniczkę z kwiatami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ażurowy koszyk lub ceramiczne naczynie do dekorowania doniczki;

Wiktionary

Cache-pot (czyt. "kaszpo", z franc. "cacher" + "pot" → "ukrywać" + "garnek") – rodzaj ceramicznego naczynia lub koszyka używanego do ozdabiania doniczki z kwiatami.

Spopularyzowane najwcześniej we Francji, w XVII w. produkowane w manufakturach w Vincennes i Sevres; w powszechnym użyciu do czasów współczesnych. Czasami bywają bogato zdobione, stanowiąc przedmiot sztuki użytkowej i kolekcjonerski eksponat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sklepie z antykami znaleźliśmy piękne ceramiczne cache-pot z secesyjnym motywem kwiatowym.

 (1.1) Na kuchennym parapecie stoją fiołki i pelargonie w kamionkowych cache-pot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaʃ.'po

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) donica

Wiktionary


cachet

[czytaj: kaSZE] mała pieczęć królewska, używana we Francji do 1789 roku


SJP.pl


cachurski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cachurami, dotyczący Cachurów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język cachurski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cachurzy lm m.

Wiktionary


caciki

[czytaj: cac-iki] grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatziki, tzatzyki, dzadziki, cacyki


SJP.pl


cackanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cackać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sat͡sˈkãɲɛ, AS: cackãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cackać

Wiktionary


cackarstwo

żartobliwie: nadmiar ozdób, cacek


SJP.pl


cackać

1. rzadko, czasem ironicznie: pieścić, bawić; ceckać, ciaćkać;
2. cackać się:
a) obchodzić się z czymś lub z kimś czule;
b) poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności; ceckać się (regionalnie), ciećkać się (regionalnie), ciaćkać się (regionalnie)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) rzad. iron. pieścić, bawić

czasownik zwrotny niedokonany cackać się

 (2.1) pot. obchodzić się z czymś zbyt delikatnie, poświęcać czemuś wiele czasu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mój szef nie cacka się z nowymi pracownikami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡skat͡ɕ, AS: cackać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cackanie n.

Wiktionary


cacko

1. drobny przedmiot o wartości artystycznej, precyzyjnie wykonany;
2. coś ślicznego, eleganckiego;
3. ozdoba choinkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. coś atrakcyjnego, małego i cennego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślałem, że ten wielki dom, z jego staroświeckimi urządzeniami, możnaby przemienić na prawdziwe cacko, pod względem komfortu i estetyki.

 (1.1) Był to bardzo wartościowy młodzieniec. Istne cacko. Biegły w nauce, doskonały znawca Tanachu. Prawdziwy brylant.

 (1.1) Twoja komórka to niezłe cacko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡skɔ, AS: cacko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cacuszko n.

Wiktionary


cackowski

nazwisko


SJP.pl


cacoyannis

[czytaj: kakojanis] obce nazwisko, m.in. Michael (Michalis) Cacoyannis (ur. 1922) - grecki reżyser filmowy i teatralny, sławny dzięki ekranizacji powieści "Grek Zorba"; Kakojanis


SJP.pl


cacuszko

1. rzecz dająca właścicielowi satysfakcję z jej posiadania;
2. coś nowego, nieużywanego;
3. coś, co zostało dobrze wykonane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od cacko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cacko n.

Wiktionary


cacuś

1. małe, sprawiające miłe wrażenie dziecko;
2. pieszczotliwie o małym, nieagresywnym zwierzęciu


SJP.pl


cacy

potocznie, żartobliwie:
a) dobry, ładny;
b) dobrze, ładnie


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) pot. pieszcz. dobrze, w porządku, ładnie, przyjemnie

przymiotnik

 (2.1) pot. pieszcz. dobry, świetny, ładny, przyjemny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡sɨ, AS: cacy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cacanka ż.

 przym. cacany

Wiktionary


cacy-cacy

pieszczotliwie lub ironicznie: ładnie, uprzejmie


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) pot. ładnie

Wiktionary


cacyki

grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatziki, tzatzyki, dzadziki, caciki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. grecki zimny sos z jogurtu i świeżego ogórka;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez cacyków nie wyobrażam sobie greckiej kuchni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈt͡sɨci, AS: cacyḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cacykowy

Wiktionary


caców

wieś w Polsce


SJP.pl

Caców – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Nagłowice. Ma status sołectwa.

1870–1954 w gminie Prząsław, 1954–1959 w gromadzie Cierno Żabieniec, 1959–1972 w gromadzie Prząsław, 1973–1976 w gminie Oksa, 1976–1991 w gminie Nagłowice-Oksa, od 1991 w gminie Nagłowice.

Wikipedia


cad

[czytaj: kad] skrót od: Computer Aided Design - projektowanie wspomagane komputerowo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • projektowanie wspomagane komputerowo ()
  • Computer Assisted Detection
  • choroba niedokrwienna serca (ang. )
  • dolar kanadyjski według nomenklatury ISO 4217
  • Cad Bane – postać ze świata Gwiezdnych wojen

Wikipedia


cadaver

[czytaj: kadawer] z łaciny: ciało człowieka zmarłego lub śmiertelnie chorego, zatracające funkcje życiowe; kadawer


SJP.pl


caddie

[czytaj: kädi] osoba nosząca kije na polu golfowym (zwykle młody chłopak)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. pomocnik i doradca golfisty noszący kije golfowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadʲi, AS: kadʹi

Wiktionary


caddy

[czytaj: kadi] pojemniczek, do którego wkłada się płytę CD-ROM przez włożeniem jej do nagrywarki bez wysuwanej tacki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • caddy – pomocnik golfisty
  • Volkswagen Caddy − samochód dostawczo-osobowy

Wikipedia


cadenza

[czytaj: kadenca] odcinek utworu muzycznego o charakterze wirtuozowskim, zazwyczaj w zakończeniu pierwszej części koncertu; kadencja


SJP.pl


cadenzato

[czytaj: kadencato] określenie wykonawcze: zdecydowanie, jak gdyby kończąc


SJP.pl


cadet

[czytaj: kadet] jacht klasy Cadet; kadet


SJP.pl

Zo

Wikipedia


cadilac

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) rzad. mot. samochód marki Cadillac

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaparkowała swojego cadilaca na naszym parkingu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cadillac mzw., cadillac mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cadillac

Wiktionary


cadillac

[czytaj: KAdilak] marka samochodów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Cadillac

Wiktionary

Zobacz też: Cadillac (ujednoznacznienie).

Cadillac – amerykański producent luksusowych samochodów osobowych działający od 1902 roku, z siedzibą w Warren (stan Michigan). Należy do amerykańskiego koncernu General Motors.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaparkował swojego cadillaca na naszym podjeździe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cadillac mzw., cadilac mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. cadilac

Wiktionary


cadyk

żydowski mędrzec utrzymywany przez rzeszę chasydów, którym udziela różnego rodzaju rad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. przywódca duchowy chasydów;

 (1.2) przen. dogmatyk, mędrek

Wiktionary

Cadyk, cadik, sadyk (z hebr. צדיק, "sprawiedliwy") – charyzmatyczny przywódca chasydyzmu (jednej z form judaizmu), zwany także rebe (hebr. רבי) lub admor (hebr. אדמו״ר, skrótowiec od nasz "mistrz, nauczyciel i rabi").

Określenie wzięło się z biblijnej Księgi Przysłów i legendy o trzydziestu sześciu sprawiedliwych (cadyków), którzy swoimi cnotami mają podtrzymywać istnienie świata. Sprawiedliwi mieli ujawnić się w momencie, gdy świat będzie gotowy na zbawienie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sadɨk, AS: cadyk

Wiktionary


cadów

wieś w Polsce


SJP.pl

Cadów – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie.

przez wieś biegnie Łódzka Magistrala Rowerowa N-S

W latach 1975–1998 wierś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


cae

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – certyfikat znajomości języka angielskiego ()
  • – Komputerowo Wspomagane Konstruowanie ()

Wikipedia


caen

[czytaj: ką] miasto północnej Francji, historyczna stolica Normandii


SJP.pl

Caen () – miasto i gmina w północnej Francji, stolica historycznej Normandii i ośrodek administracyjny regionu Normandia oraz departamentu Calvados.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 112 846 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 4391 osób/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Caen plasuje się na 1. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 56.). W aglomeracji mieszkało około 220 tysięcy osób.

Wikipedia


caf

klauzula w umowie handlowej, która reguluje warunki przewozu towaru statkiem, opłaty i ubezpieczenia (cena towaru zawiera wszystkie koszty przewozu)


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Centralna Agencja Fotograficzna;

 (1.2) = Centralne Archiwum Filmowe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CAF – Centralna Agencja Fotograficzna, organizacja prasowa
  • CAF – Common Assessment Framework, Wspólna Metoda Oceny
  • CAF – Confédération Africaine de Football, Piłkarska Federacja Afryki, członek FIFA
  • CAF – Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles, hiszpański producent taboru kolejowego
  • CAF – czynniki składania chromatyny (ang. chromatin assembly factors)
  • CAF – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Republiki Środkowoafrykańskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) CAF zorganizowała kolejną wystawę.

 (1.1) CAF zorganizował kolejną wystawę.

 (1.2) CAF zgromadziło kopie wielu znakomitych filmów.

 (1.2) CAF zgromadził kopie wielu znakomitych filmów.

 (1.1-2) Jadwiga pracowała przez czterdzieści lat w CAF.

 (1.1-2) Jadwiga pracowała przez czterdzieści lat w CAF-ie.

Wiktionary


cafeteria

[czytaj: kafeteria] rzadko: niewielki lokal, w którym można coś zjeść i wypić; kafeteria


SJP.pl


cafuso

[czytaj: kafuzo] potomek Indianina i Murzynki, bądź Murzyna i Indianki mieszkający w Ameryce Południowej


SJP.pl


café

[czytaj: kaFE] lokal gastronomiczny, w którym serwuje się gorące napoje, np. kawę, herbatę, gorącą czekoladę, a także wyroby cukiernicze, np. ciasta, wafelki; kawiarnia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Café Halte – lieu-dit w gminie Wiltz, w kantonie Wiltz
  • Maria Mambo Café – angolska polityczka
  • Red Café – amerykański raper
  • café – inne określenie kawiarni

Wikipedia


cage

[czytaj: kejdż] nazwisko angielskie


SJP.pl


cagliari

[czytaj: kaliari] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia;

Wiktionary

Cagliari [czyt. 'kaljari] (sard. "Casteddu" – "zamek") – miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia i miasta metropolitalnego Cagliari. Miasto Cagliari znajduje się na południowym wybrzeżu Sardynii, nad zatoką o tej samej nazwie i na równinie Campidano. Według danych na rok 2021 gminę zamieszkiwało 149 572 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Burza posłużyła za pretekst, by zawinąć na Sardynię do Cagliari, dokąd nie chciano ich uprzednio wpuścić. Kiedy przybyli tutaj, minister sardyńskiego króla odrzucił prośbę Lucjana, by mógł wraz z rodziną opuścić statek.

 (1.1) Podobnie gwałtowny antyariański polemista biskup Lucyferiusz z Cagliari na Sardynii w swoim pamflecie «O królach apostatach», skierowanym w latach 355-361 do cesarza Konstancjusza, pisze o „wierze spisanej w Nicei przez trzystu, a nawet więcej biskupów”.

Wiktionary


cagliostro

[czytaj: kaliostro] nazwisko włoskie, np. Alessandro di Cagliostro (1743 - 1795) włoski awanturnik, okultysta, alchemik, uzdrowiciel


SJP.pl


cahors

[czytaj: kaOR] francuskie wino o ciemnej barwie


SJP.pl

Cahors () – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania. Jest prefekturą departamentu Lot. W 2013 roku populacja gminy wynosiła 20 764 mieszkańców. Przez teren gminy przepływa rzeka Lot.

Wikipedia


caillois

[czytaj: kajŁA] nazwisko, m.in. Roger Caillois - francuski intelektualista, krytyk literacki, socjolog i filozof


SJP.pl


caine

[czytaj: kejn] nazwisko angielskie, np. Michael Caine, aktor brytyjski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Caine (miejscowość) – miejscowość i gmina we Francji
  • Caine z Amberu – jeden z bohaterów „Kronik Amberu” Rogera Zelazny’ego

Wikipedia


caipiroska

[czytaj: kajpiroska] koktajl alkoholowy z wódki, limonki i cukru trzcinowego


SJP.pl

Caipiroska, caipirovka – koktajl alkoholowy, odmiana caipirinhy. Jest przygotowywany z wódki zamiast stosowanej w caipirinhi cachaçy. Pozostałe składniki koktajlu to cząstki limonki, cukier trzcinowy oraz kruszony lód.

Caipiroska jest koktajlem szczególnie popularnym w Brazylii oraz Argentynie, Paragwaju i Urugwaju

Wikipedia


cairn

[czytaj: kern] potocznie: pies rasy cairn terrier


SJP.pl

Ca

Wikipedia


cajg

mocna tkanina ubraniowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) włók. mocna bawełniana tkanina;

Wiktionary

Cajg ( Zeug - tkanina) – mocna tkanina bawełniana lub wełniana wykonywana w splocie skośnym łamanym. Zastosowanie tego splotu tworzy podłużne (wzdłuż osnowy) pasy. Była najtańszą tkaniną używaną na ubrania robocze. W Polsce produkowana od XVII wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sajk, AS: cai ̯k

Wiktionary


cajgocze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spodnie z kiepskiego materiału

Wiktionary


cajgowy

zrobiony z cajgu


SJP.pl


cajniarnia

średniowieczna huta lub kuźnia, w której wyrabiano sztaby żelazne za pomocą kucia młotem; kleparnia


SJP.pl


cajon

[czytaj: kaHON] drewniany instrument perkusyjny pochodzący z Afryki


SJP.pl


cajtunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Warmia. gazeta

Wiktionary


cajtung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gazeta

Wiktionary


cajun

[czytaj: kaŻĘ lub KEJdżyn]
1. muzyka ludowa francuskojęzycznej grupy etnicznej zamieszkującej wybrzeże Zatoki Meksykańskiej w USA;
2. odmiana języka francuskiego, dialekt używany przez tę grupę etniczną


SJP.pl

Cajun lub Cadien – osoba należąca do francuskojęzycznej grupy etnicznej („Cajuns”) zamieszkującej wybrzeże Zatoki Meksykańskiej w USA. W większości zamieszkują 22 południowe parafie stanu Luizjana (ten obszar nazywany jest Akadianą). „Cajun” to także nazwa dialektu, kultury i muzyki tej ludności.

Wikipedia


cake-walk

[czytaj: kejkłok] żywy, towarzyski taniec, powstały w drugiej połowie XIX wieku jako taniec Murzynów amerykańskich, na początku XX wieku popularny w Europie; cakewalk


SJP.pl

Cake-walk – taniec towarzyski w żywym tempie, metrum 2/4 i synkopowanym rytmie.

Pod koniec XIX wieku był to pierwszy popularny taniec na terenie USA, który lansował ruchy ciała charakterystyczne dla tańców afrykańskich. Łączył podstawowe kroki marszu, polki i two-stepa. Spopularyzowały go wędrowne grupy wodewilowe, a odbierany był jako groteska tańców murzyńskich. Na początku XX wieku był popularny także w Europie.

Wikipedia


cakewalk

[czytaj: kejkłok] żywy, towarzyski taniec, powstały w drugiej połowie XIX wieku jako taniec Murzynów amerykańskich, na początku XX wieku popularny w Europie; cake-walk


SJP.pl


cakiel

owca górska


SJP.pl


cakle

owca górska


SJP.pl

Cakle – jedna z ras owcy domowej, hodowana w Polsce.

Jest to rasa owiec górskich, tradycyjnie chowana na Podhalu i w Karpatach. Najczęściej owce tej rasy utożsamia się z polską owcą górską, należy jednak zwrócić uwagę, że pierwotne cakle obecnie w Polsce prawie nie występują. Stało się tak, ponieważ przez wiele lat modyfikowano je przez krzyżowanie uszlachetniające z innymi rasami owiec. W 2007 roku opracowano program ochrony zasobów genetycznych tej rasy.

Wikipedia


cal

1. jednostka długości, dziś stosowana tylko w krajach anglosaskich (1 cal = 2,54 cm);
2. dawna polska jednostka długości równa 24 cm (cal staropolski), 24,8 cm (cal nowopolski), dla grubości desek - 16 cm;
3. we flisactwie: tylny koniec tratwy; tafla, plenica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

 (1.2) jednostka grubości desek równa 1,6 cm

Wiktionary

|CGS-jedn = formula_1

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Syn Jacka mierzy cztery stopy i dwa cale wzrostu.

 (1.2) Mam tylko deski grubości cala, a na elementy nośne potrzebne są dwucalowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sal, AS: cal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. calówka ż.

Wiktionary


calabar

[czytaj: kalabar] miasto w Nigerii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Calabar – miasto w Nigerii.
  • Calabar – rzeka w Nigerii.
  • fasola kalabarska – gatunek rośliny z rodziny bobowatych.

Wikipedia


calais

[czytaj: kaLE] francuskie miasto portowe położone nad Cieśniną Kaletańską


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto portowe w północno-wschodniej Francji, nad Cieśniną Kaletańską;

Wiktionary

Calais ([]) – miasto i gmina w północnej Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Pas-de-Calais, położone nad Cieśniną Kaletańską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak twierdzi zarząd Eurotunnelu, każdej nocy w okolicach wjazdu do tunelu we francuskim Calais gromadzi się nawet do tysiąca amatorów pieszej wędrówki pod kanałem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaletański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Kalet

Wiktionary


calamian

[czytaj: kalamian] grupa około 100 wysp w zachodnich Filipinach


SJP.pl

Ca

Wikipedia


calando

[czytaj: kalando] określenie wykonawcze: zwalniając, ściszając


SJP.pl

Calando – oznaczenie w notacji muzycznej nakazujące stopniowe zmniejszanie natężenia dźwięku (patrz dynamika) z jednoczesnym zmniejszaniem szybkości gry (patrz tempo). W partyturach pojawiło się w połowie XVIII wieku, m.in. w "Kwartecie smyczkowym A-dur" W.A. Mozarta.

Wikipedia


calanetics

[czytaj: kalanetiks] rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; kalanetyka, callanetics, kalanetiks


SJP.pl


calascione

[czytaj: kalaszione] dawny instrument muzyczny, prymitywna forma lutni basowej; colascione


SJP.pl


calata

[czytaj: kalata] starowłoski spokojny taniec


SJP.pl

Calata — taniec starowłoski (z początku XVI wieku), występujący w muzyce lutniowej. Pojawia się m.in. w "Intavolatura de lauto" Oktawiana Petrucciego.

Wikipedia


calcando

[czytaj: kalkando] określenie wykonawcze: jak gdyby ciężko stąpając, depcząc, ale równocześnie przyspieszając


SJP.pl


calcei

[czytaj: KALcei] rodzaj obuwia w starożytnym Rzymie


SJP.pl


calcipiryna

[czytaj: kalc-ipiryna] nazwa handlowa leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego kwas acetylosalicylowy


SJP.pl


calcium

[czytaj: kalcjum] łacińska nazwa wapnia (kalcjum)


SJP.pl

Calcium – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson.

Wikipedia


calcowy

→ calec


SJP.pl

Patrz:

calec

caldarium

[czytaj: kaldarium] sala do gorących kąpieli w dawnych łaźniach rzymskich


SJP.pl

Caldarium (łac., także "calidarium", "cella caldaria", "cella coctilium", od "caldus/calidus" – gorący) – pomieszczenie z basenem z gorącą wodą w starożytnych termach rzymskich. Było najcieplejszym z pomieszczeń w rzymskich łaźniach, z temperaturą uzyskiwaną za pomocą systemu podpodłogowego ogrzewania zwanego hypocaustum

Wikipedia


calderon

nazwisko, np. Pedro Calderón de la Barca [czytaj: pedro kaldeRON de barka] (1600 - 1681), hiszpański poeta i dramaturg, ojciec hiszpańskiego teatru


SJP.pl


caldwell

[czytaj: koldłel] nazwisko angielskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Erskine Caldwell – pisarz amerykański
  • Gary Caldwell – szkocki piłkarz
  • John Caldwell – irlandzki bokser
  • Keith Caldwell – nowozelandzki pilot wojskowy
  • Kimberly Caldwell – amerykańska wokalistka
  • L. Scott Caldwell – amerykańska aktorka
  • Mary Letitia Caldwell – amerykańska chemiczka
  • Steven Caldwell – szkocki piłkarz
  • Tracy Caldwell Dyson – amerykańska astronautka
  • Caldwell – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie St. Francis
  • Caldwell – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Canyon
  • Caldwell – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Sumner

Wikipedia


cale

przysłówek sposobu

 (1.1) daw. całkowicie, całkiem, wcale

Wiktionary

Cale – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arkansas, w hrabstwie Nevada.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡salɛ, AS: cale

Wiktionary


calec

1. twardy grunt pod warstwą orną; calizna;
2. jednolity masyw skały; pokład


SJP.pl

Calec, inaczej calizna – określenie warstwy ziemi lub skał nienaruszonych przez prace rolnicze, roboty górnicze. W słowniku archeologicznym jest to grunt jałowy archeologicznie niezawierający materiału kulturowego.

Wikipedia


calendarium

[czytaj: kalendarium] kalendarium


SJP.pl


calendula

roślina z rodziny astrowatych; nagietek


SJP.pl


calgary

[czytaj: KAlgary] miasto w Kanadzie, gdzie w 1988 roku zorganizowano zimowe igrzyska olimpijskie


SJP.pl

Calgary – największe miasto kanadyjskiej prowincji Alberta, leżące na przedgórzu Gór Skalistych u zbiegu rzek Bow i Elbow. Trzecie co do wielkości miasto Kanady.

Wikipedia


cali

1. jednostka długości, dziś stosowana tylko w krajach anglosaskich (1 cal = 2,54 cm);
2. dawna polska jednostka długości równa 24 cm (cal staropolski), 24,8 cm (cal nowopolski), dla grubości desek - 16 cm;
3. we flisactwie: tylny koniec tratwy; tafla, plenica


SJP.pl

Cali ("Santiago de Cali") – miasto w zachodniej Kolumbii, w Andach Północnych. Jest stolicą departamentu Valle del Cauca. Według spisu ludności z 30 czerwca 2018 roku liczyło 2 172 527 mieszkańców, co czyniło je trzecim co do wielkości miastem kraju[].

Wikipedia


caliber

[czytaj: KAlyber] model samochodu marki Dodge


SJP.pl


calibra

[czytaj: kalibra] model samochodu marki Opel


SJP.pl


calik

nazwisko


SJP.pl


calineczka

postać z bajki


SJP.pl

Calineczka, "Calinka",

"Calóweczka", "Paluszka", "Odrobinka", "Dziecię elfów" – baśń Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w 1835 r. w drugim tomie zbioru "Eventyr, fortalte for Børn" ("Baśnie dla dzieci") pod oryginalnym duńskim tytułem "Tommelise".

Wikipedia


calisia

[czytaj: kalisja] marka fortepianów i pianin oraz firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. fortepian marki Calisia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Calisia – łacińska nazwa Kalisii, miejscowości wzmiankowanej przez Klaudiusza Ptolemeusza
  • Calisia – łacińska nazwa Kalisza
  • Calisia – Fabryka Fortepianów i Pianin „Calisia” w Kaliszu
  • Calisia Kalisz – klub sportowy założony w 1937 w Kaliszu
  • Calisia – polska kobieca drużyna siatkarska z Kalisza
  • MKS Kalisz – polska kobieca drużyna siatkarska w Kaliszu

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kalisja

Wiktionary


calizna

1. twardy grunt pod warstwą orną; calec
2. gleba jeszcze nie zorana;
3. masyw pierwotny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. skała nienaruszona robotami górniczymi

 (1.2) roln. niezaorana gleba

 (1.3) część gruntu znajdująca się pod orną warstwą gleby

Wiktionary

Zasugerowano, aby ten artykuł na różne artykuły.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡saˈlʲizna, AS: calʹizna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cały

Wiktionary


caliński

nazwisko


SJP.pl


call

[czytaj: kol] potocznie: rozmowa głosowa lub wideo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CALL – Computer-Assisted Language Learning Computer (nauka języków wspomagana komputerem)
  • Brandon Call – amerykański aktor
  • Cal
  • Kall

Wikipedia


call-back

[czytaj: kolbek] usługa polegająca na połączeniu się z operatorem sieci telefonicznej, który oddzwania do użytkownika i koszt połączenia bierze na siebie; call back, callback


SJP.pl


call-girl

[czytaj: kol gerl] prostytutka przyjmująca zlecenia na telefon; call girl


SJP.pl


callampas

[czytaj: kaJAMpas] dzielnica nędzy na peryferiach miast chilijskich; slumsy, slamsy, barriadas


SJP.pl


callan

[czytaj: kalan] nazwisko angielskie, np. Curtis Callan, amerykański fizyk teoretyk, badacz solitonów, teorii strun i teorii cechowania


SJP.pl

Callan (irl. "Callainn") – miasto w hrabstwie Kilkenny w Irlandii, leżące 16 km od miasta Kilkenny.

Wikipedia


callanetics

[czytaj: kalanetiks] rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; kalanetyka, calanetics, kalanetiks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zestaw ćwiczeń gimnastycznych wyszczuplających i ujędrniających ciało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dwóch tygodni ćwiczę callanetics i czekam na efekty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalãˈnɛtʲiks, AS: kalãnetʹiks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalanetyka

Wiktionary


callao

[czytaj: KAjao] miasto w Peru


SJP.pl

Callao – największy i najważniejszy port w Peru położony 12 km na zachód od stolicy państwa, Limy.

Callao jest jednym z 25 regionów Peru, składającym się z pojedynczej prowincji, która obejmuje 7 dystryktów.

 "Zobacz też: Podział administracyjny Peru i Prowincje Peru."

Wikipedia


callas

[czytaj: KAlas] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charlie Callas
  • Maria Callas
  • Callas (Francja)

Wikipedia


callback

[czytaj: kolbek] usługa polegająca na połączeniu się z operatorem sieci telefonicznej, który oddzwania do użytkownika i koszt połączenia bierze na siebie; call back, call-back


SJP.pl


callisto

Kallisto; satelita Jowisza, ósmy co do odległości od tej planety


SJP.pl

Callisto – fiński zespół muzyczny, wykonujący muzykę będącą wypadkową wpływów hardcore’a i doom metalu (zob. sludge metal). Brzmieniowo i kompozycyjnie utwory zespołu kojarzono z dokonaniami zespołów Isis, Cult of Luna i Pelican. Wczesne dokonania zespołu opisywano niekiedy jako "atmosferyczny sludge metal", ale już muzyka z albumu "Noir" (2006) należy raczej do post metalu. Ze względu na teksty zespół zaliczany jest do zespołów chrześcijańskich.

Wikipedia


calmato

[czytaj: kalmato] określenie wykonawcze: spokojnie, łagodnie


SJP.pl


calonne

[czytaj: kaLON] nazwisko francuskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Calonne – dzielnica Antoing
  • Calonne – rzeka, dopływ Touques
  • Calonne-Ricouart – gmina
  • Calonne-sur-la-Lys – gmina
  • Jacques Calonne – belgijski kompozytor
  • Michel Calonne – francuski pisarz
  • Calone

Wikipedia


calowy

przymiotnik od: cal


SJP.pl


calszy

stopień wyższy od przymiotnika: cały (w znaczeniu: nienaruszony, nieuszkodzony)


SJP.pl


caluchny

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: cały; calutki, caluśki


SJP.pl


calusieńki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: caluśki; caluteńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡saluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: caluśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cało

Wiktionary


caluteńki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: caluśki; calusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo ja przecież byłam przy tobie i w tobie też byłam, cała, caluteńka, do małego palca, do włosa w warkoczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡saluˈtɛ̃ɲci, AS: calutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cało

Wiktionary


calutki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: cały; caluśki, caluchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: cały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈlutʲci, AS: calutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) caluśki

Wiktionary


caluśki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: cały; calutki, caluchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmęczony był okrutnie, bo caluśki dzień owce z hal w doliny na zimę przepędzał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈluɕci, AS: caluśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cało

Wiktionary


calvados

[czytaj: kalwaDOS] francuska wódka produkowana z jabłek, o charakterystycznym zapachu i smaku; kalwados


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Calvados – napój alkoholowy
  • Calvados – departament we Francji

Wikipedia


calvin

[czytaj: kalwin lub kalWĘ] obce nazwisko, np. Jean Calvin (Jan Kalwin), francuski teolog, twórca kalwinizmu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Calvin (Ontario)
  • Calvin Harris
  • Calvin – wieś w stanie Luizjana, w parafii Winn
  • Calvin – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cavalier
  • Calvin – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Hughes
  • Calvin (ang. Calvin Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Jewell
  • Calvin (ang. Calvin Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Cass
  • Calvin – krater uderzeniowy w Michigan w USA
  • Jan Kalwin

Wikipedia


calypso

[czytaj: kalipso] balladowa improwizacja w rytmach afrykańskich; kalipso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. gatunek muzyczny pochodzenia afrykańskiego;

 (1.2) choreogr. pochodzący z wysp Morza Karaibskiego taniec towarzyski, którego muzyka oparta jest na improwizowanej balladzie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Calypso – gatunek muzyczny
  • Calypso – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych
  • Calypso (Karolina Północna) – miasto w USA
  • Calypso (1907) – okręt podwodny
  • Calypso (1926) – okręt podwodny
  • Calypso (statek badawczy) – statek badawczy Jacques’a Cousteau
  • Calypso II – projekt statku badawczego Jacques’a Cousteau
  • Calypso – telenowela
  • Calypso – singel Luisa Fonsiego i Stefflon Don

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jego ulubionym tańcem było calypso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲipsɔ, AS: kalʹipso

Wiktionary


calzone

[czytaj: kalcone] rodzaj pieroga powstającego poprzez zawijanie pizzy


SJP.pl

Calzone – potrawa kuchni włoskiej. Rodzaj pizzy, zawijanej na kształt pieroga, w którym znajduje się nadzienie.

Wikipedia


calówka

linijka składana z podziałką calową i centymetrową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) składana linijka drewniana lub metalowa, z podziałką calową i centymetrową

 (1.2) przedmiot o grubości, długości lub szerokości jednego cala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cal m.

Wiktionary


cam

[czytaj: kam] skrót od: Computer Aided Manufacturing – komputerowe wspomaganie wytwarzania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cam – rzeka w Anglii
  • Cam – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire
  • cam – metoda kopiowania filmów; także kopia filmu wykonana tą metodą
  • Herszel Cam (1842–1915) – rosyjski oficer, kantonista, kapitan armii carskiej, działacz społeczności żydowskiej
  • CAM

Wikipedia


camargue

[czytaj: kamarg] rasa koni z francuskiego wybrzeża Morza Śródziemnego


SJP.pl

Camargue (czytaj: "kamárg") – kraina geograficzna na południu Francji położona między dwiema głównymi odnogami Rodanu w delcie tej rzeki i wybrzeżem Morza Śródziemnego. Znajduje się na terenie departamentu Bouches-du-Rhône, w gminach Arles i Saintes-Maries-de-la-Mer. Tzw. Mała Camargue ("la Petite Camargue") jest bagienną niziną na zachód od Camargue, w departamencie Gard.

Wikipedia


camaro

[czytaj: kamaro] model samochodu marki Chevrolet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) mot. model samochodu marki Chevrolet

Wiktionary


cambio

[czytaj: kambio] zobowiązanie dłużnicze, weksel


SJP.pl


cambrai

[czytaj: kąBRE] miasto we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miejscowość we Francji, w regionie Hauts-de-France;

Wiktionary

Cambrai (, hist. pisownia: "Cambray") – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord; podprefektura departamentu.

Według danych na rok 1990 gmina zamieszkiwały 33 092 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 1826 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Cambrai plasuje się na 16. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 79.).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kambrejski, daw. kambrajski, daw. kambrezyjski

Wiktionary


cambric

[czytaj: kambrik] kambryk;
1. cienkie, przezroczyste płótno bawełniane podobne do batystu
2. batyst lniany


SJP.pl


cambridge

[czytaj: kejmbridż lub kembridż]
1. miasto w Anglii;
2. miasto w Kanadzie;
3. miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii, w Anglii Wschodniej;

Wiktionary

Cambridge (wym. []) – miasto ("city") i dystrykt niemetropolitalny we wschodniej Anglii (Wielka Brytania), stolica hrabstwa Cambridgeshire, położone nad rzeką Cam, około 80 km na północny wschód od Londynu. W 2021 miasto liczyło 152 740 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy przyjedziesz do Cambridge, pójdziemy popływać szkutą!

Wiktionary


cambronne

Cambronne – stacja linii nr 6 metra w Paryżu. Stacja znajduje się w 15. dzielnicy Paryża. Została otwarta 6 października 1942 r.

Wikipedia


camel

[czytaj: kamel] marka papierosów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) papieros marki „Camel”

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Camel – rzeka w Wielkiej Brytanii w hrabstwie Kornwalia
  • Camel – brytyjski zespół grający rock progresywny założony w 1971 roku
  • Camel – debiutancki album grupy Camel z 1973 roku
  • Camel – marka papierosów
  • CAMEL – funkcjonalność roamingowa sieci GSM i UMTS
  • Sopwith Camel – brytyjski jednomiejscowy myśliwiec z okresu I wojny światowej 
  • Rajd Camel Trophy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy tylko gospodarze zrobili krótką przerwę w posiłku, natychmiast podniosłem się zza stołu i poczęstowałem oboje oryginalnymi, aromatycznymi camelami ze sklepu wolnocłowego na lotnisku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmɛl, AS: kãmel

Wiktionary


camelbak

[czytaj: kamelbak] umieszczany w plecaku pojemnik na wodę z plastikową rurką, umożliwiającą picie w czasie wysiłku fizycznego


SJP.pl

Ca

Wikipedia


camelot

[czytaj: KAmelot] zamek w Anglii, w którym panował legendarny król Artur


SJP.pl

Camelot – w legendach arturiańskich był to zamek-miasto zamieszkiwany przez króla Artura i jego żonę Ginewrę oraz doradcę króla – Merlina. W zamku znajdowała się komnata z Okrągłym Stołem, wokół którego zbierali się Rycerze Okrągłego Stołu. Jego nazwa pochodziła od boga Camulosa, utożsamianego przez Rzymian z Marsem.

Wikipedia


camelowy

[czytaj: kamelowy] beżowy


SJP.pl


camembert

[czytaj: kamamBER] miękki ser wytwarzany w formie niewielkich krążków z porostem białej pleśni, mający charakterystyczny grzybny smak i zapach; kamamber


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kulin. tłusty, łagodny, miękki ser podpuszczkowy z pełnego mleka krowiego, z porostem pleśńeśni;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Camembert (miejscowość)
  • Camembert (ser)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z serów pleśniowych najbardziej lubię camembert.

Wiktionary


cameo

[czytaj: kamio] krótki występ znanej osoby (np. muzyka, polityka) w filmie lub serialu


SJP.pl

Zobacz też: Cameo (zespół muzyczny).

Cameo – krótki udział znanej osobistości (np. aktora, muzyka lub polityka) w filmie, serialu lub w grze komputerowej, ograniczony do roli statysty bądź postaci epizodycznej. Często osoba taka nie jest wymieniona w czołówce bądź też w napisach końcowych.

Wikipedia


camera

[czytaj: kamera] kamera;
1. urządzenie do rejestracji obrazu (czasem dźwięku);
2. komora między obiektywem a kliszą aparatu;
3. w dawnej Polsce urząd zarządzający dobrami królewskimi;
4. dawniej: zamknięte pomieszczenie, cela, komora


SJP.pl


camerata

[czytaj: kamerata] grupa muzyków, poetów i intelektualistów florenckich, powstała w XVI wieku w celu odrodzenia antycznego teatru muzycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. mała orkiestra kameralna lub chór liczący do 40-60 muzyków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrata, AS: kãmerata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamrat m., gamratek m., kamrat m., kamratka ż., Camerata ż., kamerzysta mos.

Wiktionary


camerimage

[czytaj: kamerimydż] połączony a warsztatami polski festiwal filmowy poświęcony sztuce operatorskiej; Camerimage Plus


SJP.pl

Mi

Wikipedia


camerlengo

[czytaj: kamerlengo] skarbnik kolegium kardynałów; camerlingo; kamerling


SJP.pl


camerlingo

[czytaj: kamerlingo] skarbnik kolegium kardynałów; kamerling; camerlengo


SJP.pl


cameron

[czytaj: KAmeron] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szkocki klan Cameron
  • Cameron – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Coconino
  • Cameron – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Cameron
  • Cameron – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie DeKalb
  • Cameron – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben
  • Cameron – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Moore
  • Cameron – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Calhoun
  • Cameron – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Le Flore
  • Cameron – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Milam
  • Cameron – miasto w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Marshall
  • Cameron – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Barron
  • Cameron – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Wood

Wikipedia


camille

[czytaj: kaMIL] francuskie imię męskie


SJP.pl


camkini

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) damski strój plażowy (odmiana tankini), składający się z fig i topu na cienkich ramiączkach

Wiktionary


camminando

[czytaj: kamminando] określenie wykonawcze: pospieszając


SJP.pl


camo

[czytaj: kamo] środowiskowo: w barwach kamuflażu wojskowego


SJP.pl

Camo – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Cuneo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 238 osób, 79,3 os./km².

Wikipedia


camorra

[czytaj: kamorra] tajna organizacja przestępcza działająca w Królestwie Neapolu w latach 1830-1870; obecnie organizacja mafijna działająca na terenie Neapolu i całej Kampanii; kamora; kamorra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. kamora.

Wiktionary

Ca

Wikipedia


camp

utwór uważany przez swą tandetność za dowcipny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Camp (ang. Camp Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Polk
  • Camp (ang. Camp Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Renville
  • Camp (ang. Camp County) – hrabstwo w stanie Teksas
  • Camp Branch
  • Camp Creek
  • Camp Dennison – jednostka osadnicza
  • Camp Douglas – wieś
  • Camp Hill
  • Camp Lake
  • Camp Nelson – jednostka osadnicza
  • Camp Sherman – jednostka osadnicza
  • Camp Verde – miasto

Wikipedia


campana

[czytaj: kampana] instrument perkusyjny składający się z kilkunastu metalowych rur zawieszonych na wspólnej ramie, w które uderza się drewnianym młotkiem; dzwony orkiestrowe, dzwony rurowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Campana – miasto w Argentynie
  • Campana – miejscowość i gmina we Francji
  • Campana – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Campana – wyspa w Chile

Wikipedia


campanella

[czytaj: kampanella]
1. włoska nazwa dzwonków, instrumentów muzycznych z grupy idiofonów; campanelli;
2. kompozycja naśladująca dźwięk dzwonka


SJP.pl


campanila

[czytaj: kampanila] dzwonnica w kształcie wysmukłej wieży, wolnostojąca obok kościoła, charakterystyczna dla architektury włoskiej; kampanila


SJP.pl


campari

[czytaj: kampari] gorzkie, ziołowe wino włoskie


SJP.pl

Ca

Wikipedia


campbell

[czytaj: kembl] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Campbell – klan szkocki.
  • Wyspa Campbella – wyspa w Nowej Zelandii
  • Fort Campbell – baza wojskowa w Stanach Zjednoczonych
  • Fort Campbell – dawny brytyjski fort na Malcie
  • Andrew Campbell – szkocki teoretyk zarządzania
  • John W. Campbell – amerykański pisarz i wydawca fantastyki naukowej
  • Neil Campbell – amerykański biolog i nauczyciel akademicki
  • Campbell – miasto w Australijskim Terytorium Stołecznym
  • Campbell – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Clara
  • Campbell – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Osceola
  • Campbell – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Wilkin
  • Campbell – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Dunklin

Wikipedia


camper

[czytaj: kamper] samochód turystyczny z miejscem do mycia się, spania oraz sporządzania i przechowywania jedzenia; kamper


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. grykomp. osoba, trzymająca się stale jednego miejsca, z którego strzela do innych graczy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kamper – samochód kempingowy
  • kampowanie – termin dot. gier komputerowych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten camper znowu mnie zabił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpɛr, AS: kãmper

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kampić

Wiktionary


campering

[czytaj: kamperink] spędzanie czasu wolnego na podróżowaniu camperem; kampering


SJP.pl


camperowicz

[czytaj: kamperowicz] osoba spędzająca czas wolny na podróżowaniu camperem; kamperowicz, camperowiec, kamperowiec


SJP.pl


camperowiec

[czytaj: kamperowiec] osoba spędzająca czas wolny na podróżowaniu camperem; kamperowicz, camperowicz, kamperowiec


SJP.pl


camperowy

→ camper [czytaj: kamperowy]; kamperowy


SJP.pl


campesino

[czytaj: kampes-ino] indiański rolnik lub robotnik rolny


SJP.pl


campinas

[czytaj: kampinas] miasto w Brazylii


SJP.pl

Campinas (wym. []) – miasto w południowo-wschodniej Brazylii, we wschodniej części stanu São Paulo, położone 100 km na północ od miasta São Paulo. Według spisu ludności z 2010 r. Populacja miasta wynosi 1 080 999, co czyni go czternastym najbardziej zaludnionym miastem Brazylii i trzecią pod względem liczby ludności gminą w stanie São Paulo. Obszar metropolitalny miasta obejmuje dwadzieścia gmin o łącznej liczbie 3 665 363 osób.

Wikipedia


camping

[czytaj: kemping] kemping;
1. ogrodzony teren wyposażony w umywalnie, elektryczność itp., przystosowany do obozowania w namiotach albo w domkach (przyczepach) campingowych;
2. czasowe przebywanie na takim terenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. kemping.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lazurowe Wybrzeże dysponuje licznymi hotelami i campingami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kemping mrz., campingowanie n.

Wiktionary


campingowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) biwakowanie na campingu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. camping m.

 czas. campingować

 przym. campingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kempingowanie

Wiktionary


campingować

[czytaj: kempingować] obozować na campingu, spędzać wakacje na świeżym powietrzu; kempingować


SJP.pl


campingowiec

[czytaj: kempingowiec] potocznie o osobie obozującej na campingu, spędzającej wakacje na świeżym powietrzu; kempingowiec


SJP.pl


campingowy

przymiotnik od: camping (kemping), np. ośrodek campingowy; kempingowy


SJP.pl


campo

[czytaj: kampo] rodzaj południowoamerykańskiej wyżynnej sawanny z wysokimi trawami i rozproszonymi niskimi drzewami; campos


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Campo – miejscowość i gmina
  • Campo – miejscowość w comarce Ribagorza
  • Campo – miasto
  • Campo – miejscowość w gminie Barcelos
  • Campo – miejscowość w gminie Reguengos de Monsaraz
  • Campo – miejscowość w gminie Valongo
  • Campo – miejscowość w gminie Viseu
  • Campo – miasto
  • Campo – miasto
  • Campo – jednostka osadnicza
  • Campo (Blenio) – miejscowość w gminie Blenio, w kantonie Ticino, w okręgu Blenio, w powiecie Olivone
  • Campo Vallemaggia – gmina w kantonie Ticino, w okręgu Vallemaggia

Wikipedia


campoformio

[czytaj: kampoformio] miasto we Włoszech; Campo Formio


SJP.pl


campos

[czytaj: kampos] rodzaj południowoamerykańskiej wyżynnej sawanny z wysokimi trawami i rozproszonymi niskimi drzewami; campo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Campos – miasto na Majorce w Hiszpanii
  • Campos – miasto w stanie Rio de Janeiro w Brazylii
  • Campos – miasto w Portugalii
  • Campos (formacja roślinna) – wyżynna sawanna z wysokimi trawami i niskimi rozproszonymi krzewami
  • Campos Grand Prix – zespół wyścigowy, który od sezonu 2010 rozpocznie swoje starty w Formule 1
  • Campos (Leândro Da Silva Campos) – brazylijski piłkarz
  • Campos (Cosme da Silva Campos, ur. 1952) – brazylijski piłkarz

Wikipedia


campowy

→ camp [czytaj: kampowy]


SJP.pl


campus

[czytaj: kampus] wyznaczony teren wraz z budynkami należący do anglosaskiej szkoły wyższej; kampus


SJP.pl

Campus – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Livingston.

Wikipedia


campusowy

→ campus [czytaj: kampusowy]; kampusowy


SJP.pl


camry

[czytaj: kamry lub kamri] model samochodu marki Toyota


SJP.pl


camus

1. [czytaj: kaMI albo kaMÜ, w odmianie: kaMIsa albo kaMÜsa, kaMIsie albo kaMÜsie itd.] nazwisko, np. Albert Camus (1913-60), francuski pisarz, eseista i publicysta;
2. [czytaj: kamus] nazwisko, np. Mario Camus (ur. 1935), hiszpański reżyser i scenarzysta filmowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Camus (anime) – fikcyjna postać z anime/mangi Rycerze Zodiaku.
  • Albert Camus – francuski pisarz (1913–1960)
  • Matilde Camus – hiszpańska poetka (1919–2012)

Wikipedia


canadian

[czytaj: kanadjen] rzeka w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Canadian River – rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Arkansas
  • Canadian – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Pittsburg
  • Canadian – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Hemphill
  • Canadian (ang. Canadian Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Mississippi
  • hrabstwo Canadian (ang. Canadian County) – w stanie Oklahoma

Wikipedia


canaletto

[czytaj: kanaletto]
1. (właściwie Giovanni Antonio Canal, 1697-1768), malarz włoski;
2. (właściwie Bernardo Bellotto, 1721-80), malarz włoski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Giovanni Antonio Canal
  • oraz jego siostrzeniec Bernardo Bellotto pseudonim Canaletto.

Wikipedia


canarie

[czytaj: kanari]
1. taniec w szybkim tempie popularny w drugiej połowie wieku XVI i w wieku XVII;
2. muzyczna forma taneczna oparta na tańcu o tej samej nazwie


SJP.pl

Zobacz też: Canarie (muzyka).

Canarie – taniec o szybkim tempie, o metrum 3/8 albo 6/8, wywodzący się prawdopodobnie z Wysp Kanaryjskich.

Wikipedia


canarinhos

[czytaj: kanarinios] potocznie w sporcie: reprezentacja Brazylii


SJP.pl


canasta

[czytaj: kanasta] gra karciana dla 2 lub 4 osób wykorzystująca dwie pełne talie kart (z jokerami); kanasta


SJP.pl


canaveral

[czytaj: kanaweral] (1963-73 Przylądek Kennedy'ego) przylądek w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Zobacz też: Cape Canaveral.

Canaveral ( Cape Canaveral, w latach 1963–1973 Przylądek Kennedy’ego, ang. Cape Kennedy) – przylądek znajdujący się na południowo-wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, we wschodniej części półwyspu Floryda. Znajduje się tu Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedy’ego oraz Stacja Sił Powietrznych Cape Canaveral.

Wikipedia


canberczyk

[czytaj: kanberczyk] mieszkaniec Canberry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Canberry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrt͡ʃɨk, AS: kãnberčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canberra ż.

:: fż. canberka ż.

 przym. canberski

Wiktionary


canberka

[czytaj: kanberka] mieszkanka Canberry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Canberry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrka, AS: kãnberka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canberra ż.

:: fm. canberczyk mos.

 przym. canberski

Wiktionary


canberra

[czytaj: kanbera] stolica Australii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Australii;

Wiktionary

Canberra (wym. [] lub []) – stolica Australii, miasto leżące w odległości 280 km od Sydney i 660 km od Melbourne w obrębie Australijskiego Terytorium Stołecznego. Jest największym miastem Australii położonym w środku lądu i 8. co do wielkości miastem kraju.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. canberczyk mos., canberka ż.

 przym. canberski

Wiktionary


canberski

→ Canberra [czytaj: kanberski]; kanberski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Canberra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrsʲci, AS: kãnbersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canberra ż., canberczyk mos., canberka ż.

Wiktionary


canca

[czytaj: kanka] instrument muzyczny z grupy idiofonów szarpanych, służący do akompaniamentu przy śpiewie, używany w Afryce, zwłaszcza w Kongo; sanza


SJP.pl


cancelować

[czytaj: kanselować] publicznie potępiać i bojkotować osobę, organizację lub markę za kontrowersyjne zachowania lub wypowiedzi, zwłaszcza w mediach społecznościowych


SJP.pl


cancer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cancer – czasopismo onkologiczne
  • Cancer – rodzaj krabów
  • Cancer – łacińska nazwa znaku zodiaku raka
  • Cancer – brytyjska grupa muzyczna wykonująca death/thrash metal
  • Cancer – utwór amerykańskiego zespołu rockowego My Chemical Romance

Wikipedia


cancioneiro

[czytaj: kansjonejro] zbiór poezji lirycznych w literaturze hiszpańskiej i portugalskiej; cancionero


SJP.pl


cancionero

[czytaj: kansjonero] zbiór poezji lirycznych w literaturze hiszpańskiej i portugalskiej; cancioneiro


SJP.pl


candi

rodzaj świątyni spotykany na Jawie i Bali; tjandi, czandi


SJP.pl


candida

[czytaj: kandida] krój pisma drukarskiego stosowany w linotypach


SJP.pl

Candida Berkhout (bielnik) – rodzaj grzybów zaliczany do drożdży.

Wikipedia


candiru

[czytaj: KANdiru] mały sum żyjący w Amazonce i żywiący się krwią


SJP.pl


candomble

[czytaj: kandomBLE] synkretyczny kult afroamerykański, popularny w Brazylii; candomblé


SJP.pl


candomblé

[czytaj: kandomBLE] synkretyczny kult afroamerykański, popularny w Brazylii; candomblé


SJP.pl

Candomblé – religia afroamerykańska, praktykowana głównie w Brazylii, a także w sąsiednich krajach. Nazwy religii pochodzą z języka joruba.

Wikipedia


canelloni

[czytaj: kaneloni] cannelloni;
1. rodzaj makaronu w kształcie dużych, grubych rurek;
2. potrawa z makaronu canelloni wypełnionego farszem, posypanego serem, a następnie zapieczonego


SJP.pl


canetti

[czytaj: kanetti] nazwisko, np. Elias Canetti (1905 - 94), dramaturg szwajcarski


SJP.pl


canga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajscanga, bajscangi, cangi

Wiktionary


cangi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajscanga, bajscangi, canga

Wiktionary


canioning

[czytaj: kanioning] pokonywanie głębokich kanionów lub wodospadów za pomocą lin alpinistycznych; kanioning


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. zob. kanioning.

Wiktionary


cannabis

[czytaj: kanabis] jednoroczna roślina zielna z rodziny konopiowatych; kanabis, konopie


SJP.pl


cannavaro

[czytaj: kannawaro] nazwisko włoskie


SJP.pl


cannelloni

[czytaj: kaneloni] canelloni;
1. rodzaj makaronu w kształcie dużych, grubych rurek;
2. potrawa z makaronu cannelloni wypełnionego farszem, posypanego serem, a następnie zapieczonego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. włoski makaron w postaci rurek o średnicy około trzech cm, podawany często z farszem;

Wiktionary

Cannelloni – włoski makaron wyglądem przypominający rurki o średnicy około 3 cm. Najczęściej nadziewany jest mięsem mielonym, sosem pomidorowym oraz beszamelowym, a całość posypywana jest startym serem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo lubię cannelloni ze szpinakiem.

 (1.1) Mamo, dzisiejsza zupa z cannelloni była super.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnɛˈlɔ̃ɲi, AS: kãnelõńi

Wiktionary


cannes

[czytaj: kan] miasto we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Wiktionary

Cannes (, ; Canas) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Nadmorskie na Lazurowym Wybrzeżu. Obecnie miasto znane jest na całym świecie dzięki międzynarodowemu festiwalowi filmowemu i turystyce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co roku na festiwal do Cannes ściągają rzesze fanów filmu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. canneński

Wiktionary


canneński

→ Cannes [czytaj: kanneński]; kanneński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cannes (miejscowością we Francji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cannes n.

Wiktionary


cannolo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. tradycyjny sycylijski deser w formie rurki ze słodkim nadzieniem z ricotty;

Wiktionary

Cannolo /kan’n:lo/ (l.m. "cannoli") – deser sycylijski; rurki z chrupiącego ciasta nadziane kremem z sera ricotta.

Legenda mówi, że cannoli pierwszy raz zostały stworzone w IX wieku w miasteczku Caltanissetta na Sycylii przez nałożnice emira, jako hołd dla jego potencji.

Wikipedia


cannon

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • James Patrick Cannon – amerykański komunista i działacz związkowy
  • John Cannon – kanadyjski kierowca wyścigowy
  • John Cannon – kanadyjski rugbysta
  • Walter Bradford Cannon – amerykański fizjolog, neurolog i psycholog.
  • Cannon (ang. Cannon Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Kent
  • Cannon (ang. Cannon Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Kittson
  • hrabstwo Cannon (ang. Cannon County) – w stanie Tennessee

Wikipedia


canoe

[czytaj: kaNU] kanoe, kanu;
1. łódź eskimoska o szkielecie z fiszbinu lub kości wieloryba; kajak eskimoski;
2. indiańska łódź o szkielecie z drewna jodły pokrytym korą brzozową;
3. łódź sportowa stworzona na wzór łodzi indiańskiej; kanadyjka


SJP.pl

Canoe (pol. "kanu") – tradycyjna łódź wiosłowa (czasem żaglowa) Indian północnoamerykańskich; stanowiła ogromny wkład w eksplorację i podbój wschodnich obszarów kontynentu przez przybyszów z Europy, którym ułatwiała poruszanie się po bogatym w rzeki i jeziora terenie.

Wikipedia


canon

[czytaj: kanon] marka aparatów fotograficznych i drukarek oraz firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) fot. pot. sprzęt marki Canon

Wiktionary

Canon Inc. (jap. キヤノン株式会社 Kyanon Kabushiki-gaisha) – japońskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w produktach optycznych oraz rozwiązaniach do profesjonalnego druku.

Portfolio marki obejmuje aparaty fotograficzne, kamery, drukarki osobiste i biznesowe, skanery, plotery, oprogramowanie do zarządzania środowiskiem druku oraz urządzenia diagnostyki obrazowej. Canon oferuje także usługi biznesowe oraz konsulting.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãnɔ̃n, AS: kãnõn

Wiktionary


canopus

[czytaj: kanopus] gwiazda; Kanopus


SJP.pl


canossa

Kanossa; miejscowość we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Kanossa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanosjanka ż., Kanossa ż.

Wiktionary


canotier

[czytaj: kanotJE] rodzaj szerokiego, słomkowego kapelusza; kanotiera, kanotier


SJP.pl


canova

[czytaj: kanowa] nazwisko, np. Antonio Canova, malarz, architekt oraz przedstawiciel klasycyzmu w rzeźbie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Canova – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Miner
  • Canova – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba
  • Canova (ang. Canova Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Miner

Wikipedia


canowiecki

nazwisko


SJP.pl


cantabile

[czytaj: kanTAbile] określenie wykonawcze: śpiewnie


SJP.pl

Cantabile ( śpiewnie) – termin w muzyce odnoszący się do wprawnego stylu śpiewu lub gry na instrumencie. W dosłownym tłumaczeniu z języka włoskiego „śpiewnie”. Gioseffo Zarlino w opracowaniu "Le istitutioni harmoniche" z 1558 napisał, że "cantabile" znaczy „dobrze zaśpiewane”. "The Oxford dictionary of music" interpretuje termin w odniesieniu do sprawnie, płynnie wykonanej i dobrze wyeksponowanej melodii.

Wikipedia


cantal

[czytaj: kąTAL] gatunek francuskiego sera podobnego do cheddara, wyrabianego w Owernii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cantal – masyw górski w Masywie Centralnym
  • Cantal – departament Francji
  • cantal – rodzaj sera

Wikipedia


cantalamessa

[czytaj: KANtalamessa] nazwisko włoskie


SJP.pl


cantatorium

[czytaj: kantatorium] w Kościele katolickim: księga ze śpiewami solowymi, wykonywanymi w trakcie liturgii słowa


SJP.pl


cantedeskia

bylina bagienna; uprawiana w szklarniach na kwiaty cięte (rzadziej jako roślina doniczkowa); cantedeskia etiopska - kalla, kalia


SJP.pl

Zobacz też: kibuc Kalja.

Cantedeskia, kalijka, kalia ("Zantedeschia" Spreng.) – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, obejmujący 8 gatunków pochodzących ze środkowo-południowej Afryki, z jednym gatunkiem introdukowanym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Z uwagi na bardzo atrakcyjne kwiatostany i ulistnienie cantedeskie, zarówno gatunki botaniczne, jak i ich kultywary, są szeroko uprawiane na świecie jako rośliny ozdobne.

Wikipedia


canterbury

[czytaj: KANterbery]
1. miasto w Anglii;
2. nizina w Nowej Zelandii


SJP.pl

Canterbury – miasto o statusie "city" w Anglii, w hrabstwie Kent, w dystrykcie Canterbury, położone nad rzeką Stour. Siedziba arcybiskupstwa Canterbury, centralnego dla anglikańskiego Kościoła Anglii. Liczba mieszkańców wynosi 42 258 (2001), a powierzchnia 23,54 km².

Wikipedia


canticum

[czytaj: KANtikum] w liturgii rzymskokatolickiej: podniosła pieśń podobna do psalmu; hymn, kantyk


SJP.pl


cantiga

[czytaj: kantiga] średniowieczna pieśń o charakterze świeckim lub sakralnym


SJP.pl

Cantiga – gatunek średniowiecznej poezji w języku galicyjsko-portugalskim ("gallegoportugués"); pieśń jednogłosowa o charakterze świeckim lub sakralnym. Miała wiele form w zależności od treści poetyckiej:

W XIII w. była odpowiednikiem francuskiego virelai i włoskiej laudy.

Wikipedia


cantilena

[czytaj: kantylena] kantylena;
1. krótka pieśń epicka w średniowiecznej poezji francuskiej;
2. rodzaj sekstyny;
3. w muzyce instrumentalnej: melodia odznaczająca się śpiewnością


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cantilena – średniowieczna pieśń monofoniczna
  • Cantilena – angielska pieśń polifoniczna popularna w XIII i XIV wieku
  • Cantilena – w XIX wieku szybki, potoczysty pasaż instrumentalny
  • Cantilena Kameralny Chór Męski – zespół chóralny założony w 1966 roku we Wrocławiu

Wikipedia


cantino

[czytaj: kantino] najwyżej brzmiąca struna w instrumencie


SJP.pl


canto

[czytaj: kanto] muzyka:
1. głos prowadzący melodię;
2. śpiew;
3. melodia


SJP.pl


canyoning

[czytaj: kanioning] wyczynowe pokonywanie rzek i wodospadów w górskich kanionach za pomocą lin alpinistycznych; canioning, kanioning


SJP.pl


canzona

[czytaj: kancona] kancona;
1. rodzaj wiersza lirycznego o tematyce miłosnej i wojennej
2. wielogłosowa pieśń świecka z XV i XVI w.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • canzona – utwór liryczny
  • canzona – forma muzyczna

Wikipedia


canzonetta

[czytaj: kanconetta] kanconeta; kanconetta;
1. krótki utwór wokalny popularny w XVI wieku
2. liryczny utwór instrumentalny


SJP.pl

Canzonetta (wym. "kanconetta"; wł., zdrob. od canzona) – krótka, popularna forma muzyczna z XVI i XVII wieku o lekkim charakterze, wywodząca się z Włoch.

Canzonetta posiada prostą budowę (aa b cc) i jest homofoniczna. Były popularne w Niemczech oraz Anglii, gdzie przekształciły się w angielską ayre. Kompozytorzy tworzący canzonetty:

Wikipedia


cap

1. samiec kozy domowej (kozioł) lub owcy (baran), zwłaszcza stary albo wytrzebiony;
2. samiec kozicy lub sarny;
3. potocznie: człowiek niesympatycznie wyglądający;
4. potocznie: uparciuch, głupiec;
5. hak na linie do opuszczania i podnoszenia aparatu wiertniczego; hak wyciągowy;
6. przestarzałe: kołek spinający dwa bale; czop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) baran lub kozioł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. człowiek mało inteligentny, głupi

 (2.2) łow. samiec kozicy

 (2.3) pot. brodacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) techn. zawieszony na linie hak służący do opuszczania i podnoszenia świdra podczas ręcznego wykonywania otworu wiertniczego

 (3.2) daw. czop łączący drewniane bale

 (3.3) rodzaj modyfikacji RNA;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CAP – system komputerowo wspomaganego planowania procesów – ang. Computer Aided Planning
  • CAP – typ misji obronnej wykonywanej przez myśliwce w obronie własnego okrętu.
  • CAP – Carrierless Amplitude Phase modulation, modulacja wykorzystywana m.in. w systemach ADSL
  • CAP – Common Agricultural Policy, WPR, w krajach UE
  • CAP – brytyjskie wojskowe oznaczenie Chloroacetofenonu
  • CAP – oznaczenie kodowe roju meteorów alfa Kaprikornidy
  • Cap (łac. Capricornus) – skrót oznaczający gwiazdozbiór Koziorożca
  • cap (kap, czapeczka) – charakterystyczna dla Eukaryota modyfikacja mRNA
  • cap – samiec kozy, kozioł (także kastrowany)
  • acetyloftalen celulozy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten cap potwornie śmierdzi!

 (2.1) Ale z niego cap!

 (2.2) Nigdy wcześniej nie widziałem tak dużego capa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sap, AS: cap

Wiktionary

Powiązane:

 przym. capi

 czas. capić, capnąć

Wiktionary


capa

forma rzeczownika.

 (1.1) zob. cap.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ander Capa – hiszpański piłkarz
  • Cornell Capa – amerykański fotoreporter
  • Robert Capa – węgierski fotoreporter
  • Honda Capa – samochód osobowy typu minivan

Wikipedia


capacitas

[czytaj: kaPAcitas] z łaciny: zdolność pojmowania; pojętność, bystrość


SJP.pl


capart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nieład, nieporządek

Wiktionary


capała

nazwisko


SJP.pl


capella

[czytaj: kapella] najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Woźnicy; Kapella; Koza


SJP.pl

Capella – miasto w Australii, w stanie Queensland.

Wikipedia


capetown

[czytaj: kejptałn] rzadko: Kapsztad (stolica RPA)


SJP.pl


capi

inaczej: kozi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CAPI (ang. Common ISDN Application Programming Interface)
  • Capi – hiszpański piłkarz

Wikipedia


capienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|capić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. capić

Wiktionary


capierzyć

regionalnie: capierzyć się - czapierzyć się (rozpościerać się na różne strony)


SJP.pl


capieć

dawniej: głupieć, durnieć; baranieć


SJP.pl


capik

nazwisko


SJP.pl


capina

narzędzie drwala do przesuwania kłód; skublica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) leśn. narzędzie do przemieszczania drewna, złożone z haku z drewnianą rękojeścią

Wiktionary


capitulum

[czytaj: kapitulum] werset odczytywany podczas katolickich obrzędów liturgicznych, nie będący cytatem z Pisma Świętego


SJP.pl


capiący

przymiotnik

 (1.1) pot. śmierdzący, brzydko pachnący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyniósł do domu capiące kalosze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈpʲjɔ̃nt͡sɨ, AS: capʹi ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. capić ndk., capieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmierdzący, cuchnący

Wiktionary


capić

1. potocznie: śmierdzieć, cuchnąć, syfić;
2. dawniej, dziś gwarowo: łapać, chwytać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Małopolska, Podhale. śmierdzieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fuj, co tam tak capi?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. capienie n., cap mos./mrz./mzw.

 przym. capiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cuchnąć, śmierdzieć, walić

Wiktionary


caplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|caplować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. caplować ndk.

Wiktionary


caplować

zwykle o koniu: przebierać szybko nogami, dreptać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) o koniu: dreptać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈplɔvat͡ɕ, AS: caplovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. caplowanie n.

Wiktionary


capnąć

potocznie:
1. chwycić, złapać; ucapić;
2. ukraść; gwizdnąć, buchnąć;
3. pojmać, zaaresztować; przyskrzynić, zapuszkować;
4. ugryźć, ukąsić, użądlić; dziabnąć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. capać)

 (1.1) pot. chwycić coś nagle

 (1.2) pot. szybko przejąć coś, co należy do kogoś innego

 (1.3) pot. niespodziewanie aresztować kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. capnięcie n., cap mzw./mos./mrz.

 czas. capać ndk.

 wykrz. cap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwycić, dopaść, złapać

 (1.2) porwać, skraść, ukraść, zwędzić

 (1.3) aresztować, dopaść, ująć, złapać

Wiktionary


capoeira

[czytaj: kapuejra lub kapoejra] sztuka walki stworzona przez brazylijskich niewolników na przełomie XVIII i XIX wieku, łącząca elementy tańca i walki; kapoeira


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. brazylijska sztuka walki;

 (1.2) sport. środ. trening capoeiry (1.1)

Wiktionary

Capoeira – brazylijska sztuka walki, której formy są rytmiczne, akrobatyczne i skupiają się na kopnięciach. Ruchy capoeira są bardzo płynne i rytmiczne. Z Brazylii, a więc z języka portugalskiego, pochodzą słownictwo i teksty piosenek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trenując capoeirę, poznaliśmy trochę kulturę Brazylii.

 (1.2) Zaraz po capoeirze Jurek zwykle wraca prosto do domu.

Wiktionary


capote

[czytaj: kapołti] obce nazwisko, np. Truman Capote (1924 - 84), pisarz amerykański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Truman Capote (1924–1984) – amerykański pisarz
  • Capote – kanadyjsko-amerykański film biograficzny z 2005
  • Capote – amerykański koń wyścigowy

Wikipedia


capoń

capoń osikowy, capoń mglisty - gatunki chrząszczy z rodziny kózkowatych


SJP.pl


cappadocia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość we Włoszech, w regionie Abruzja, w prowincji L'Aquila;

 (1.2) geogr. adm. gmina we Włoszech, z ośrodkiem administracyjnym w Cappadocii (1.1)

Wiktionary

Cappadocia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Abruzja, w prowincji L’Aquila.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 504 osoby, 7,5 os./km².

Wikipedia


cappuccinator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. spoż. urządzenie lub jego część służące do spieniania mleka na cappuccino

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cappuccino n.

 przym. cappuccino

Wiktionary


cappuccino

[czytaj: kapuczino]
1. czarna kawa ze zmiksowanym mlekiem;
2. coś o smaku takiej kawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. włoski napój składający się z kawy z dodatkiem spienionego mleka;

przymiotnik

 (2.1) mający smak cappuccino (1.1)

 (2.2) mający kolor cappuccino (1.1)

 (2.3) mający zapach cappuccino (1.1)

Wiktionary

Cappuccino (wym. [], uproszczona: "kappuczino") – włoski napój kawowy z dodatkiem spienionego mleka (rzadziej z bitą śmietaną) i szczyptą sypkiej czekolady lub kakao dla ozdoby. Podawane często do smaku z gałką lodów w śmietance, ma orzechowy kolor.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klasyczne włoskie cappuccino składa się z 25 cm³ espresso, do którego wlewa się odpowiednio spienione mleko.

 (2.1) Z lodów najbardziej lubię cytrynowe, waniliowe i cappuccino.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cappuccinator mrz., kapucyn mos.

 przym. kapucyński

Wiktionary


cappuccinowy

[czytaj: kapuczinowy]
1. mający smak cappuccino - napoju;
2. mający kolor beżowy, taki jak cappuccino - napój


SJP.pl


capra

[czytaj: kapra] nazwisko włoskie


SJP.pl


caprese

[czytaj: kapreze] włoska sałatka z mozzarelli i pomidorów, często z dodatkiem liści bazylii i oliwy z oliwek


SJP.pl

Caprese – rodzaj sałatki pochodzącej z regionu Kampania w południowych Włoszech. Przyrządza się ją z pokrojonych w plastry pomidorów oraz mozzarelli przełożonych na przemian, polanych oliwą z oliwek posypanych grubo zmielonym pieprzem i udekorowanych liśćmi bazylii.

Wikipedia


capri

[czytaj: kapri]
1. wyspa na Morzu Tyrreńskim;
2. miejscowość we Włoszech


SJP.pl

Ca

Wikipedia


capriccio

[czytaj kapriczczio] kaprys;
1. instrumentalny utwór w stylu wolnym;
2. przedstawienie artystyczne w formie grafiki, rysunku itp. odbiegające od przyjętych, stosowanych form, ujmujące jakiś temat w sposób nietypowy, karykaturalny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • capriccio (kaprys) – w okresie baroku polifoniczny utwór instrumentalny, będący jedną ze wstępnych form fugi, w XIX wieku krótki solowy utwór instrumentalny o charakterze improwizacji
  • capriccio – przedstawienie artystyczne, głównie w rysunku, malarstwie i grafice, odbiegające od powszechnie przyjętych zasad kompozycji, ujmujące jakiś temat w sposób fantastyczny, humorystyczny lub k...
  • capriccio – weduta fantastyczna, kaprys architektoniczny.
  • Capriccio – ostatnia opera Richarda Straussa (1942)
  • Capriccio – nagranie Capriccio Richarda Straussa

Wikipedia


capricciosa

rodzaj pizzy z szynką, pieczarkami, karczochami i oliwkami


SJP.pl


capriccioso

[czytaj: kapriczjozo] określenie wykonawcze: żartobliwie, kapryśnie


SJP.pl


capricornus

[czytaj: kaprikornus] Koziorożec, jeden ze znaków zodiaku, gwiazdozbiór widoczny na niebie półkuli południowej


SJP.pl


caprifolium

[czytaj: kaprifolium] bylina pnąca z rodziny przewiertniowatych; kapryfolium, przewiercień


SJP.pl


capsa

[czytaj: kapsa lub kafsa] miasto w Tunezji


SJP.pl


capsella

[czytaj: kapsella] pospolity, trudny do wytępienia chwast, mający zastosowanie w zielarstwie; tasznik pospolity


SJP.pl


capstrzyk

1. sygnał apelu wieczornego w wojsku lub na obozach młodzieżowych, odegrany na trąbce lub na bębnie;
2. przemarsz wojska lub członków jakiejś organizacji ulicami miasta wraz z orkiestrą, odbywający się z okazji jakiejś uroczystości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.

 (1.2) przemarsz wieczorny, często z orkiestrą i z pochodniami małego oddziału wojskowego lub związkowego ulicami miasta dla uczczenia jakiejś uroczystości, która ma się odbyć następnego dnia

Wiktionary

Capstrzyk – ustalony sygnał wykonywany na trąbce lub na sygnałówce, oznajmujący koniec zajęć dziennych i wzywający do spoczynku i ciszy nocnej lub apelu wieczornego, używany między innymi w wojsku czy harcerstwie. Słowo to może także oznaczać wieczorny przemarsz oddziałów wojskowych, drużyn harcerskich lub innych organizacji ulicami miasta, zazwyczaj z orkiestrą (a niekiedy także z pochodniami), odbywający się w wieczór poprzedzający uroczystość z ich udziałem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Burmistrz miasta zaprosił wszystkich mieszkańców na uroczysty capstrzyk z okazji 67. (= sześćdziesiątej siódmej) rocznicy wybuchu II wojny światowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sapsṭʃɨk, AS: capsṭšyk

Wiktionary


captagon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. syntetyczny narkotyk o działaniu stymulującym produkowany na Bliskim Wschodzie, odmiana fenetyliny

Wiktionary


captcha

[czytaj: kapcza] rodzaj zabezpieczenia na stronach internetowych, którego zadaniem jest ochrona przed spamem i aktywnością botów


SJP.pl

CAPTCHA (Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart) – rodzaj techniki stosowanej jako zabezpieczenie na stronach www, celem której jest dopuszczenie do przesłania danych wypełnionych tylko przez człowieka.

Wikipedia


captiva

[czytaj: kaptiwa] model samochodu marki Chevrolet


SJP.pl

Captiva – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Lee, nad Zatoką Meksykańską.

Wikipedia


capu

część wyrażenia

 (1.1) tylko w wyrażeniu zob. łapu-capu, łapu capu, na łapu-capu, na łapu capu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sapu, AS: capu

Wiktionary


capua

[czytaj: KApu-a] rzymska nazwa włoskiego miasta Kapua


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Kapua.

Wiktionary


capuletti

[czytaj: kapuletti] nazwisko rodowe tytułowej bohaterki tragedii miłosnej "Romeo i Julia" autorstwa Williama Szekspira; Kapuleti, Capuleti


SJP.pl


caputa

nazwisko


SJP.pl


caqueteuse

[czytaj: kakTEZ] dawne krzesło z wysokim oparciem, poręczami i siedziskiem w kształcie trapezu


SJP.pl


car

1. dawny władca w Rosji, Bułgarii lub Serbii;
2. żartobliwie: osoba najważniejsza w jakiejś grupie lub najlepsza w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. lobelia wodna

Wiktionary

Car ( цар, царь, цар / "car") – tytuł monarszy używany w Europie Wschodniej; państwo rządzone przez cara to carstwo, z kolei sam system rządów nazywany jest caratem. Carstwami były Bułgaria (od X wieku), Serbia (od XIV wieku) i Rosja (od XVI wieku), a carem ("carzem") nazywano także władców Gruzji i chanów tatarskich, zwłaszcza chana krymskiego – car perekopski (zob. Złota Orda, Wielka Orda, Chanat Krymski, Chanat Kazański, Chanat Syberyjski i in.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pokoju gubernatora wisiał wielki portret cara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sar, AS: car

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carstwo n., carat m., carewicz m., carówna ż.

:: fż. caryca ż.

 przym. carski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cesarz

Wiktionary


car-detailing

[czytaj: karditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, autodetailing, auto-detailing, cardetailing, car detailing


SJP.pl


car-pooling

[czytaj: karpuling] przewożenie autem osób korzystających z tej samej trasy w zamian za pokrycie części kosztów paliwa; carpooling


SJP.pl


car-sharing

[czytaj: karszering] samoobsługowy system wspólnego użytkowania samochodów osobowych; car sharing, carsharing, karszering


SJP.pl

Car-sharing ([]) – system wspólnego użytkowania samochodów. Samochody udostępniane są za opłatą użytkownikom przez operatorów floty pojazdów, którymi są różne przedsiębiorstwa, agencje publiczne, spółdzielnie, stowarzyszenia lub grupy osób fizycznych.

Stosowanie tego systemu zwiększa intensywność wykorzystania pojazdów w ciągu doby, co prowadzi do zahamowania wzrostu liczby samochodów rejestrowanych prywatnie.

Wikipedia


cara

forma rzeczownika.

 (1.1) D., B. lp. od car

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moskale dobrzy ludzie, mają cara, który im wszystkich obdzierać pozwala.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sara, AS: cara

Wiktionary


carabobo

[czytaj: karawowo] prowincja w Wenezueli


SJP.pl

Carabobo ( Estado Carabobo) – jeden z 23 stanów Wenezueli. Stolicą stanu jest Valencia, miasto to jest równocześnie głównym ośrodkiem przemysłowym kraju.

Stan Carabobo leży na zachód od stolicy Wenezueli, Caracas. Zajmuje powierzchnię 4650 km², a w roku 2011 zamieszkiwało go 2 245 744 osób. Dla porównania, w roku 1970 mieszkańców było 497 tys.

Wikipedia


caracas

[czytaj: karakas] stolica Wenezueli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Wenezueli;

Wiktionary

Caracas (pełna nazwa: Santiago de León de Caracas) – stolica Wenezueli, największe miasto w kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gazety donoszą, że Wenezuela ma zamiar kupić wszystkie towary, które Białoruś zaprezentuje na Narodowej wystawie w Caracas w tym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrakas, AS: karakas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karakaszczyk mos., karakaska ż.

 przym. karakaski

Wiktionary


caranista

członek rumuńskiej Narodowej Partii Chłopskiej, istniejącej w latach 1926 - 1947, restytuowanej w roku 1990


SJP.pl


carat

ustrój państwowy, w którym absolutną władzę posiada car; caryzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. polit. ustrój państwowy, w którym władza absolutna jest sprawowana przez cara

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • carat – władza cara, zwłaszcza w Rosji, Bułgarii i Serbii
  • samodzierżawie – ustrój polityczny w Rosji od XVII wieku do roku 1917; wersja monarchii absolutnej
  • carstwo
  • cesarstwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upadek caratu w 1917 r. oraz klęska państw centralnych w listopadzie 1918 r. nie oznaczały likwidacji zagrożenia dla odradzającego się po latach niewoli państwa polskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarat, AS: carat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. car m., caryca ż., carowa ż., carewicz m., carstwo n.

 przym. carski

Wiktionary


caravaggio

[czytaj: karawadżjo] (właściwie: Michelangelo Merisi, 1573-1610) malarz włoski


SJP.pl

Mi

Wikipedia


caravaggionista

[karawadżjonista] malarz tworzący pod wpływem sztuki Caravaggia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. malarz artysta, który tworzy w nurcie caravaggionizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. caravaggionizm m.

:: fż. caravaggionistka ż.

Wiktionary


caravaggionistyczny

→ caravaggionizm [czytaj: karawadżjonistyczny]


SJP.pl


caravaggionizm

[czytaj: karawadżionizm] kierunek barokowego malarstwa realistycznego, czerpiącego przede wszystkim ze sztuki Caravaggia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. hist. formuła stylistyczna w malarstwie barokowym wprowadzona i rozwinięta przez kontynuatorów i naśladowców Caravaggia;

Wiktionary

Caravaggionizm – formuła stylistyczna w malarstwie barokowym wprowadzona i rozwinięta ok. 1605–1640 przez włoskich kontynuatorów i naśladowców Caravaggia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. caravaggionista mos.

Wiktionary


caravan

[czytaj: karawan] przyczepa samochodowa pełniąca funkcję mieszkania; karawan


SJP.pl

Ca

Wikipedia


caravaning

[czytaj: karawaning] karawaning;
1. turystyka polegająca na podróżowaniu samochodem z przyczepą kempingową;
2. samochód przebudowany na wędrowny domek campingowy


SJP.pl


caravaningowiec

[czytaj: karawaningowiec] osoba uprawiająca turystykę polegającą na podróżowaniu samochodem z przyczepą kempingową lub samochodem przebudowanym na wędrowny domek kempingowy; karawaningowiec


SJP.pl


caravaningowy

→ caravaning [czytaj: karawaningowy]; karawaningowy


SJP.pl


carbo

[czytaj: karbo] z łaciny: węgiel (pierwiastek chemiczny)


SJP.pl


carbonada

[czytaj: karbonada] pieczeń z rusztu; karbonada


SJP.pl


carbonara

[czytaj: karbonara] potrawa kuchni włoskiej składająca się z makaronu spaghetti z sosem na bazie jajek, sera i boczku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. włoska potrawa w postaci makaronu w sosie powstałym z jajek, podgardla (guanciale) lub boczku (pancetta), twardego żółtego sera (parmezanu lub pecorino) oraz czarnego pieprzu;

przymiotnik

 (2.1) związany z carbonarą (1.1) lub zawierający tę potrawę

Wiktionary

– potrawa kuchni włoskiej złożona z makaronu, jajek, "pancetty" lub "guanciale", sera "pecorino romano" lub parmezanu oraz czarnego pieprzu. Niepoprawnym jest mówienie o „sosie carbonara”, ponieważ makaron i pozostałe składniki stanowią tu nierozerwalną całość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej włoskiej knajpce zamawiam zawsze carbonarę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasta alla carbonara

Wiktionary


carcassonne

[czytaj: karkaSON] miasto we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Francji, w Oksytanii

Wiktionary

Ca

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) daw. Karkassona

Wiktionary


carcinogen

[czytaj: karc-inogen] zewnętrzny czynnik rakotwórczy; karcinogen, kancerogen


SJP.pl


carcinoma

[czytaj: karc-inoma] nowotwór złośliwy wywodzący się najczęściej z tkanki nabłonkowej; rak


SJP.pl


cardano

[czytaj: kardano] nazwisko włoskie, np. Girolamo Cardano (1501 - 76), włoski matematyk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Girolamo Cardano – XVI-wieczny matematyk włoski
  • Cardano - sieć blockchain
  • (11421) Cardano – planetoida
  • Cardano al Campo – miejscowość we Włoszech
  • Wzory Cardano – wzory na pierwiastki wielomianów trzeciego stopnia

Wikipedia


cardetailing

[czytaj: karditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, autodetailing, auto-detailing, car detailing, car-detailing


SJP.pl


cardetailingowy

→ cardetailing [czytaj: karditejlingowy]; autodetailingowy, detailingowy


SJP.pl


cardiff

[czytaj: kardif] stolica Walii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i stolica Walii;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilkumnastu miejscowości w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii

Wiktionary

Cardiff (wym. []; wal. "Caerdydd", wym. []) – miasto ze statusem "city" w Wielkiej Brytanii, stolica Walii, ośrodek administracyjny hrabstwa Cardiff, historycznie wchodzące w skład w hrabstwa Glamorgan (Morgannwg). Jest położone nad rzeką Taff, u jej ujścia do Kanału Bristolskiego. W 2011 roku miasto liczyło 335 145 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkardʲif, AS: kardʹif

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardifczyk m., kardifka ż.

 przym. kardifski

Wiktionary


cardigan

[czytaj: kardigen, kardigan] zapinany sweter bez kołnierza; kardigan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) inna pisownia wyrazu → kardigan

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Welsh Corgi Cardigan – rasa psa
  • Cardigan – miejscowość w Walii
  • Cardigan – zatoka na Morzu Irlandzkim
  • cardigan – sweter rozpinany na przodzie
  • The Cardigans – szwedzki zespół rockowy
  • Cardigan (utwór) – singiel Taylor Swift

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kardigan mrz.

Wiktionary


cardin

[czytaj: karDĘ, w odmianie: kardena, kardenowi itd.] nazwisko


SJP.pl


cardinale

[czytaj: kardinale]
1. nazwisko
2. miejscowość we Włoszech


SJP.pl

Cardinale – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Catanzaro. Według danych z 31 grudnia 2016 gminę zamieszkiwało 2113 osób.

Wikipedia


cardinalia

[czytaj: kardinalia] liczebniki główne


SJP.pl


carding

[czytaj: karding] nielegalne wykorzystywanie numerów cudzych kart kredytowych w Internecie


SJP.pl


cardio

[czytaj: kardio] o ćwiczeniach: zwiększające tętno i poprawiające wydolność układu krążenia i oddechowego; kardio


SJP.pl

Cardio – utwór polskiego rapera Palucha, wydany w październiku 2017 roku, pochodzący z albumu Złota Owca.

Nagranie uzyskało certyfikat czterokrotnie platynowej płyty (2021). Utwór zdobył ponad 50 milionów wyświetleń w serwisie YouTube (2023) oraz ponad 11 milionów odsłuchań w serwisie Spotify (2023).

Wikipedia


cardo

[czytaj: kardo] główna ulica w rzymskim obozie wojskowym lub mieście, biegnąca z północy na południe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cardo − typ ulicy
  • Cardo − parafia w Asturii
  • Cardo − część aparatu gębowego stawonogów
  • Cardo − zamek w muszli małżów
  • Cardo − część aparatu genitalnego samców błonkówek

Wikipedia


cardox

[czytaj: kardoks] urządzenie do bezpiecznego urabiania węgla w warunkach grożących wybuchem metanu lub pyłu węglowego


SJP.pl


carewicz

syn cara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. syn cara

Wiktionary

Carewicz (ros. царевич) – tytuł określający syna cara (Rosji, Bułgarii, Serbii). Tytuł określający córkę cara to carewna (ros. царевна).

Na Rusi od XVI wieku słowa carewicz używano w dwóch znaczeniach:

W XVIII wieku tytuł ten stopniowo zarzucono, wprowadzając w zamian tytuł cesarzewicza (cesarzówny) oraz wielkiego księcia (wielkiej księżnej). Ostatnim, któremu przysługiwał tytuł carewicza, był Aleksy Piotrowicz Romanow.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡saˈrɛvʲit͡ʃ, AS: carevʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carzątko n., car m., caryca ż., carat mrz.

 przym. carski, carewiczowy

Wiktionary


carewna

córka cara; carówna


SJP.pl


carewo

miasto w Bułgarii


SJP.pl

Carewo (bułg. Царево; do 1934 Wasiliko, 1950–93 Miczurin) – miasto w Bułgarii, w obwodzie Burgas, niewielki port i kurort nad Morzem Czarnym, siedziba administracyjna gminy.

Wikipedia


carey

[czytaj: karej lub kari] nazwisko angielskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carey – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Blaine
  • Carey – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wyandot
  • Carey – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Iron
  • Carey (ang. Carey Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Iron
  • Danny Carey (1961) – amerykański perkusista
  • Drew Carey (1958) – amerykański aktor
  • Henry Carey (1687–1743) – angielski poeta, pisarz i kompozytor
  • Henry Charles Carey (1793–1879) – amerykański ekonomista
  • Jacqueline Carey – amerykańska powieściopisarka
  • Mariah Carey (1969) – amerykańska piosenkarka pop
  • Samuel Warren Carey (1911–2002) – australijski geolog
  • The Drew Carey Show – serial komediowy

Wikipedia


carezzando

[czytaj: kareccando] określenie wykonawcze: pieszczotliwie


SJP.pl


cargo

[czytaj: kargo]
1. ładunek statku albo samolotu; kargo;
2. ubezpieczenie transportowe obejmujące wszelkie zagrożenia przewożonego ładunku; kargo;
3. środek transportu przystosowany do przewożenia określonego ładunku; kargo;
4. część portu przeznaczona na załadunek i rozładunek towaru; kargo;
5. kult cargo - kult praktykowany w Australii i Oceanii przez Aborygenów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mors. towar transportowany na pokładzie statku

 (1.2) hand. ubezpieczenie transportowanego towaru

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • anglicyzm oznaczający ładunek podlegający transportowi
  • cargo – kulty z wysp Pacyfiku
  • terminal cargo – część lotniska
  • Cargo – miejscowość w stanie Nowa Południowa Walia
  • Cargo – miejscowość w Kumbrii (Anglia)
  • torby cargo – linia toreb marki owee część CARGO by owee
  • PKP Cargo
  • ČD Cargo
  • DB Cargo
  • DJ Cargo

Wikipedia


carillion

[czytaj: karylion] instrument muzyczny z grupy idiofonów, umieszczany na wieżach kościelnych, ratuszowych itp.; kurant dzwonowy, carillon, karylion


SJP.pl


carillon

[czytaj: kariJĄ] instrument muzyczny z grupy idiofonów, umieszczany na wieżach kościelnych, ratuszowych itp.; kurant dzwonowy, carillion, karylion


SJP.pl

Carillon, karylion (z fr. "carillon", ze starofr. "careignon" albo "quarrillon", z łac. "quaterniō" – „czwórka (obiektów)”) – instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, będący zespołem zawieszonych nieruchomo dzwonów (wieżowych), na których można wybijać melodie młotkami za pomocą specjalnej klawiatury.

Wikipedia


carillonowy

→ carillon [czytaj: kariljonowy]; karylionowy


SJP.pl


carina

[czytaj: karina] model samochodu marki Toyota


SJP.pl

Carina – typ jachtu żaglowego, slup jednokadłubowy, balastowy lub balastowo-mieczowy.

Jego długość wynosi 5,96 metra, szerokość 2,11 metra, a powierzchnia ożaglowania około 16 m². Wysokość od KLW 8,5 m. Kadłub jest laminatowy, ma 4 koje, brak wydzielonego kambuza i kingstona. W Polsce dopuszczony do żeglugi po morskich wodach wewnętrznych i wodach śródlądowych. Produkowany w Morskiej Stoczni Jachtowej im. L. Teligi w Szczecinie w latach siedemdziesiątych XX w.

Wikipedia


carioca

[czytaj: karioka] latynoska odmiana fokstrota; carioka, karioka


SJP.pl

Ca

Wikipedia


carioka

[czytaj: karioka] latynoska odmiana fokstrota; carioca, karioka


SJP.pl


carisma

[czytaj: karizma] model samochodu marki Mitsubishi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód osobowy marki Mitsubishi Carisma

Wiktionary


caritas

[czytaj: KAritas] w chrześcijaństwie: miłość bliźniego, miłosierdzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. miłość do bliźniego podyktowana miłością do Boga

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Caritas – organizacja charytatywna o zasięgu międzynarodowym, związana z Kościołem katolickim
  • Caritas – łaciński termin na jedną z trzech cnót w teologii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świadkowie życia błogosławionego dali świadectwo o jego caritas przejawiającej się również w stosunku do ostatnich i doświadczanych przez los.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Caritas mrz.

Wiktionary


carl

[czytaj: karl] imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carl – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Barrow
  • Carl (ang. Carl Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Adams
  • Carl (ang. Carl Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie McPherson
  • Karl

Wikipedia


carlisle

[czytaj: karlajl] miasto w Anglii


SJP.pl

Carlisle (wym.) – miasto (city) w północno-zachodniej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie Kumbria, ośrodek administracyjny dystryktu (unitary authority) Cumberland, położone nad ujściami rzek Caldew i Petteril do rzeki Eden, około 16 km na południe od granicy Szkocji. W 2001 roku liczyło 71 773 mieszkańców.

Wikipedia


carlo

[czytaj: karlo] imię męskie


SJP.pl


carlos

[czytaj: karlos] hiszpańskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carlos – hiszpański i portugalski odpowiednik imienia Karol
  • Carlos – trzyodcinkowy francusko-niemiecki miniserial telewizyjny z 2010 roku
  • Carlos Austin Boozer, Jr. – amerykański koszykarz, grający w lidze NBA
  • Carlos Castaneda – antropolog amerykańaki
  • Carlos Dengler – amerykańskiej basista grupy rockowej Interpol, DJ, kompozytor
  • Carlos Justiniano Ribeiro Chagas – lekarz brazylijski, opisał chorobę Chagasa
  • Carlos Edwards – piłkarz pochodzący z Trynidadu i Tobago
  • Carlos Gardel – argentyński śpiewak francuskiego pochodzenia
  • Carlos Kleiber – argentyński dyrygent austriackiego pochodzenia
  • Carlos Fuentes – pisarz meksykański, eseista, publicysta
  • Carlos Santos de Jesus Carleo, znany jako „Carlos” – piłkarz brazylijski
  • Carlos Moyà – tenisista hiszpański.

Wikipedia


carlsbad

[czytaj: karlsbad] miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carlsbad – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Diego
  • Carlsbad – miasto w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Eddy
  • Carlsbad – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Tom Green

Wikipedia


carlsberg

[czytaj: karlsberg] marka piwa i firma


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carlsberg Group – duński producent piwa
  • Carlsberg Polska – i jego polski oddział
  • Carlsberg – marka piwa
  • Carlsberg – miejscowość dzielnicy Crostau w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Budziszyn
  • Carlsberg – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Bad Dürkheim
  • Karłów
  • Carlsbergfondet
  • Karlsberg

Wikipedia


carlyle

[czytaj: karlajl] nazwisko angielskie


SJP.pl

Ca

Wikipedia


carmagnola

[czytaj: karmaniola] karmaniola;
1. nazwa pieśni rewolucyjnej i tańca z czasów Rewolucji Francuskiej;
2. płaszcz z długim kołnierzem, noszony przez rewolucjonistów francuskich w okresie Wielkiej Rewolucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie;

Wiktionary

Carmagnola – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn. Według danych na rok 2016 gminę zamieszkiwało 29 115 osób, 304 os./km².

W miejscowości jest stacja kolejowa Carmagnola.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karmaniola ż., carmagnola ż.

Wiktionary


carmagnole

[czytaj: karmaNIOL] nazwa pieśni rewolucyjnej i tańca z czasów Rewolucji Francuskiej; carmagnola, karmaniola


SJP.pl


carmen

[czytaj: karmen]
1. w starożytnej poezji łacińskiej: pieśń liryczna albo wiersz liryczny;
2. przenośnie: poezja;
3. dekolt w sukience lub bluzce odsłaniający plecy i ramiona; dekolt hiszpański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. papieros marki „Carmen”

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carmen – imię żeńskie hiszpańskiego pochodzenia
  • Carmen – nowela Prospera Mériméego
  • Carmen – opera G. Bizeta z 1875 r.
  • Carmen – balet Rolanda Petit z 1949 r. do muzyki z opery G. Bizeta
  • Carmen – film z 1918 roku
  • Carmen – film z 1983 roku
  • Carmen – film z 1984 roku
  • Carmen – film z 2003 roku
  • „Carmen” – singel rapera Sido
  • „Carmen” – singel Stromae’a
  • „Carmen” – singel Sarsy
  • „Carmen” – singiel Lany Del Rey

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wydobył z kieszeni marynarki paczkę carmenów i poczęstował związkowca papierosem.

Wiktionary


carnap

[czytaj: karnap] nazwisko, np. Rudolf Carnap (1891 - 1970), filozof niemiecki


SJP.pl


carnauba

[czytaj: karnauba] naturalny wosk roślinny z liści kopernicji; karnauba


SJP.pl


carnival

[czytaj: KARniwal] model samochodu marki Kia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carnival (album B.A.P)
  • Carnival (album New Model Army)
  • Carnival (przedsiębiorstwo)
  • karnawał

Wikipedia


carnot

[czytaj: karNO] nazwisko francuskie, np. Marie François Sadi Carnot (1837 - 1894), prezydent Francji, Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796 - 1832), francuski fizyk i matematyk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lazare Nicolas Marguerite Carnot (1753–1823) matematyk i polityk, ojciec Nicolasa i Lazare’a Hippolyte’a
  • Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796–1832) matematyk, syn Lazare’a Nicolasa
  • Lazare Hippolyte Carnot (1801–1888) polityk, minister oświaty, syn Lazare’a Nicolasa
  • Marie François Sadi Carnot (1837–1894) polityk, prezydent Francji, syn Lazare’a Hippolyte’a
  • Marie Adolphe Carnot (1830–1920) – inżynier górnictwa, chemik
  • Carnot – miasto w Republice Środkowoafrykańskiej
  • „Carnot” – pancernik (przeddrednot) z końca XIX wieku

Wikipedia


caro

[czytaj: karo] model samochodu marki Polonez


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Caro – miasto w USA, w stanie Michigan, w hrabstwie Tuscola
  • Caro – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania, w departamencie Pyrénées-Atlantiques.
  • Caro – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Morbihan.
  • Caro – marka papierosów
  • Caro – samochód osobowy Polonez
  • willa Caro
  • zespół taneczny Caro Dance
  • Anthony Caro (1924–2013) – brytyjski rzeźbiarz
  • Heinrich Caro (1834–1910) – niemiecki chemik
  • Isabelle Caro (1982–2010) – – francuska aktorka i fotomodelka
  • Jacob Caro (1836–1904) niemiecki historyk
  • Jecheskiel Caro (1834–1915) – rabin

Wikipedia


carobójca

zabójca cara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zabójca cara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ignacy Hryniewiecki był carobójcą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carobójstwo n.

:: fż. carobójczyni ż.

 przym. carobójczy

Wiktionary


carobójczy

dotyczący carobójcy lub carobójstwa


SJP.pl


carobójczyni

→ carobójca


SJP.pl

Patrz:

carobójca

carobójstwo

zabicie cara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. zabójstwo cara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tego typu tematyce odzwierciedliły się dylematy dekabrystów dotyczące carobójstwa — jednej z koncepcji realizacji celu, jakim było zniesienie samowładztwa w Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carobójca m., carobójczyni ż.

 przym. carobójczy

Wiktionary


carogrodzki

przymiotnik od: Carogród


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. związany z Carogrodem, dotyczący Carogrodu (współcz. Stambuł)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carogród mrz.

Wiktionary


carogród

dawna słowiańska nazwa Konstantynopola (obecnie Stambuł)


SJP.pl


carol

[czytaj: karol] nazwa tradycyjnych pieśni ludowych o pogodnym charakterze, wywodzących się z pogańskich obrzędów związanych z okresem zimowego przesilenia dnia z nocą


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carol (The Price of Salt) – powieść Patricii Highsmith wydana pierwszy raz w 1952 roku
  • Carol – film fabularny z 2015 roku w reżyserii Todda Haynesa

Wikipedia


carolina

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carolina – Komedia romantyczna
  • Carolina – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Covington
  • Carolina – jednostka osadnicza w stanie Rhode Island, w hrabstwie Washington
  • Carolina – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Marion
  • Carolina (ang. Carolina Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Pitt
  • Carolina – miejscowość w gminie Carolina
  • Carolina (Surinam) – miasto w dystrykcie Para
  • gmina Carolina (ang. Carolina Municipio) w Portoryko
  • Constitutio Criminalis Carolina – niemiecki kodeks karny z 1532 r.

Wikipedia


caroline

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Caroline – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tompkins
  • Caroline – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano
  • Caroline (ang. Caroline Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke
  • Caroline (ang. Caroline Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tompkins
  • hrabstwo Caroline (ang. Caroline County) – w stanie Maryland
  • hrabstwo Caroline (ang. Caroline County) – w stanie Wirginia
  • Caroline – atol, wyspa państwa wyspiarskiego Kiribati na Oceanie Spokojnym, zwana także Caroline Atol lub Millennium Island (Wyspa Milenijna)
  • Caroline – wytwórnia muzyczna

Wikipedia


carowa

caryca;
1. żona cara;
2. władczyni w dawnej Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona cara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. caryca ż.

Wiktionary


carpaccio

[czytaj: karpaczczio] przystawka z cienkich plastrów surowego mięsa z sosem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. przystawka włoska przyrządzana z bardzo cienkich plasterastrów surowego mięsa lub ryby, polana sosem lub oliwą z oliwek;

Wiktionary

Carpaccio (wym.) – danie kuchni włoskiej z surowego mięsa, serwowane zazwyczaj jako przystawka.

Tradycyjnie przygotowywane jest z wołowiny, współcześnie także z cielęciny, łososia lub tuńczyka, jako bardzo cienko pokrojone lub rozbite mięso. Mięso w carpaccio jest zazwyczaj polane oliwą, sokiem z cytryny, czasem przyprawiane szalotką, kaparami, a podawane z dodatkami – sałatami i cienko pokrojonymi serami, np. parmezanem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na naszym stole na obiadokolacji było carpaccio z ryby, rolada wiśniowa i kilka kieliszków porto.

Wiktionary


carpentier

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alain Carpentier (ur. 1933) – francuski kardiochirurg
  • Georges Carpentier (ur. 1894-1976) – francuski bokser
  • Alejo Carpentier (ur. 1904-1980) – kubański pisarz

Wikipedia


carpooling

[czytaj: karpuling] przewożenie autem osób korzystających z tej samej trasy w zamian za pokrycie części kosztów paliwa; car-pooling


SJP.pl

Carpooling, car-pooling – współdzielenie przejazdów (np.: do pracy); system upodobniający i dostosowujący samochód osobowy do transportu zbiorowego. Polega na zwiększaniu liczby pasażerów w czasie przejazdu samochodem, głównie poprzez kojarzenie osób dojeżdżających do pracy lub nauki na tych samych trasach. Jest rozwijany w sytuacjach, gdy ze względu na małe natężenie ruchu nieopłacalne jest uruchamianie linii zorganizowanego transportu zbiorowego.

Wikipedia


carpoolingowy

→ carpooling [czytaj: karpulingowy]


SJP.pl


carracci

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Annibale Carracci
  • Agostino Carracci
  • Lodovico Carracci

Wikipedia


carrara

[czytaj: karrara] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania;

Wiktionary

Carrara – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Massa-Carrara. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 65 560 osób, 923,4 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W XVIII w. rozwinięty na wielką skalę handel wydobywanym w okolicach Carrary marmurem i wytwarzanymi z niego wyrobami objął zasięgiem tereny całej Europy, a w końcu wieku także Stany Zjednoczone.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kararyjczyk mos., kararyjka ż., karara ż., karar mrz.

 przym. kararyjski, karraryjski

Wiktionary


carrefour

[czytaj: karFUR] sieć francuskich hipermarketów działająca na terenach wielu krajów, w tym w Polsce


SJP.pl


carrera

[czytaj: karrera] model samochodu marki Porsche


SJP.pl


carroccio

[czytaj: karROczjo] czterokołowy wóz zaprzęgnięty w muły, używany przez włoskie wojsko w XI-XIV wieku


SJP.pl

Carroccio – rydwan, wóz bojowy zaprzężony w woły, używany przez armie średniowiecznych republik i księstw włoskich. Była to prostokątna platforma na pełnych, drewnianych kołach, na której umieszczano sztandar miasta i ołtarz polowy, gdzie kapłan odprawiał mszę przed bitwą, i z której trębacze zagrzewali wojsko do boju.

Wikipedia


carrol

[czytaj: KErol] nazwisko


SJP.pl


carroll

[czytaj: karol] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carroll – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Carroll
  • Carroll – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Coös
  • Carroll – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Wayne
  • Carroll – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chautauqua
  • Carroll – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Fairfield
  • Carroll (ang. Carroll Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Ouachita
  • Carroll (ang. Carroll Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Vermilion
  • Carroll (ang. Carroll Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie O’Brien
  • Carroll (ang. Carroll Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Tama
  • Carroll (ang. Carroll Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Platte
  • Carroll (ang. Carroll Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Reynolds
  • Carroll (ang. Carroll Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Texas

Wikipedia


carsharing

[czytaj: karszering] samoobsługowy system wspólnego użytkowania samochodów osobowych; car sharing, car-sharing, karszering


SJP.pl


carsharingowy

→ carsharing [czytaj: karszeringowy]; karszeringowy


SJP.pl


carski

przymiotnik od: car


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) należący, odnoszący się do cara lub Rosji z czasów, gdy władali nią carowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1917 roku carska Rosja była rolniczym imperium, w którym 84 procent ludności mieszkało na wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarsʲci, AS: carsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. car m., carewicz m., carówna ż., caryca ż., carstwo n., carat m.

Wiktionary


carskosielski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Carskim Siołem, dotyczący Carskiego Sioła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przekraczając fantazyjną, kutą w żelazie bramę carskosielskiego parku, Aleksander Siergiejewicz ma dwanaście lat […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carskie Sioło n.

Wiktionary


carson

[czytaj: KA:rsen] nazwisko, m.in. Sir Edward Henry Carson (1854-1935) - polityk brytyjsko-irlandzki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Carson – perkusista i jeden z założycieli zespołu AFI
  • Bud Carson – zawodnik i trener futbolu amerykańskiego
  • Carson McCullers – amerykańska pisarka
  • Ciarán Carson – (ur. w 1948) czołowy poeta irlandzki, prozaik, muzyk
  • Crystal Carson – amerykańska aktorka
  • Dan Carson – ewangeliczny biblista, kaznodzieja
  • Edward Carson – brytyjski prawnik i polityk
  • Hannah Carson – amerykańska lekkoatletka
  • Jimmy Carson – amerykański hokeista
  • Johnny Carson – amerykański aktor komediowy
  • Kit Carson – amerykański podróżnik
  • Lisa Nicole Carson – amerykańska aktorka

Wikipedia


carstwo

1. państwo rządzone przez cara;
2. panowanie cara, władza cara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) carat

 (1.2) śrpol. państwo

Wiktionary

Carstwo, carat – państwo, którego panujący monarcha nosi tytuł cara lub carycy. Nazwa pojawiła się w średniowieczu. „Carstwo” jest słowiańską nazwą cesarstwa, wywodzącą się z Bizancjum. Tytułu car używali władcy Rosji, Bułgarii i Serbii.

W 1721 Piotr I Wielki przyjął godność imperatora, która miała być traktowana jako odpowiednik cesarskiej, zaś tytulaturę carską określono jako odpowiednik królewskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarstfɔ, AS: carstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. car m., caryca ż., carat mrz.

 przym. carski

Wiktionary


cartagena

[czytaj: kartahena]
1. miasto i port w Kolumbii;
2. miasto i port w Hiszpanii; Kartagena


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kartagena () – miasto w Hiszpanii
  • Cartagena – miasto w Chile
  • Cartagena de Indias – miasto w Kolumbii
  • Cartagena del Chairá – miasto i gmina w Kolumbii
  • Cartagena – miasto w Kostaryce
  • Cartagena – stacja kolejowa w Kartagenie, w Hiszpanii
  • Cartagena – stacja metra w Madrycie
  • Joseph Antonio Cartagena – amerykański raper
  • FC Cartagena – hiszpański klub piłkarski
  • „Cartagena” – kolumbijski krążownik z początku XX wieku
  • Kartagina – miasto w Tunezji

Wikipedia


cartageński

→ Cartagena [czytaj: kartaheński]; kartageński


SJP.pl


carter

[czytaj: karter] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aaron Carter – amerykański piosenkarz
  • Alexander Carter – kanadyjski biskup
  • Allister Carter – angielski snookerzysta
  • Angela Carter (właśc. Angela Olive Stalker) – angielska pisarka
  • Chris Carter – amerykański reżyser, scenarzysta, producent
  • Chris Carter – amerykański baseballista
  • Daniel Carter – nowozelandzki rugbysta
  • David Carter – amerykański obrońca futbolu amerykańskiego
  • Dixie Carter – amerykańska aktorka
  • Frank Carter (właśc. Chris Carter) – angielski muzyk i tatuator
  • Frederic Carter – kanadyjski polityk
  • Gerald Emmett Carter – kanadyjski arcybiskup

Wikipedia


cartier

Cartier – stacja metra w Montrealu, na linii pomarańczowa. Obsługiwana przez Société de transport de Montréal (STM). Znajduje się w Pont-Viau, w mieście Laval.

Wikipedia


carting

[czytaj: karting] sport motorowy lub zawody sportowe rozgrywane przy użyciu gokartów; karting


SJP.pl


cartingowy

→ carting [czytaj: kartingowy]


SJP.pl


cartman

[czytaj: kartman] nazwisko


SJP.pl


cartridge

[czytaj: kartridż] cylindryczny pojemnik z nabojami albo pojemnik z tuszem do drukarek; kartrydż; kartridż


SJP.pl


caruso

[czytaj: karuzo] nazwisko włoskie, np. Enrico Caruso (1873 - 1921), włoski tenor


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Caruso (nazwisko) –
  • Caruso (piosenka) –

Wikipedia


carving

[czytaj: karwing] karwing;
1. technika jazdy na nartach polegająca na poruszaniu się na krawędziach nart, zwykle bez kijków, pozwalająca na osiąganie większych prędkości w porównaniu z klasyczną jazdą;
2. sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach, popularna w krajach Dalekiego Wschodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. technika jazdy narciarskiej polegająca na licznych skrętach i jeździe na krawędziach nart;

 (1.2) pot. narta do uprawiania carvingu (1.1)

 (1.3) szt. kulin. pochodząca z Azji sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • carving – technika jazdy na krawędziach nart
  • carving – sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach wywodząca się z krajów Dalekiego Wschodu: Chin, Tajlandii, Japonii; obecnie najbardziej popularna w Tajlandii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uprawiam carving od dziesięciu lat.

 (1.2) Kupiłam okazyjnie używane carvingi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. carvingowy

Wiktionary


carvingi

[czytaj: karwingi] narty do uprawiania carvingu (techniki jazdy); karwingi, narty carvingowe


SJP.pl


carvingować

[czytaj: karwingować]
1. rzeźbić w owocach i warzywach;
2. poruszać się na krawędziach nart, zwykle bez kijków


SJP.pl


carvingowiec

[czytaj: karwingowiec] narciarz stosujący carving (technikę narciarską)


SJP.pl


carvingowy

→ carving [czytaj: karwingowy]; karwingowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z carvingiem, dotyczący carvingu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magda kupiła nowe narty carvingowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carving m.

 przym. karwingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karwingowy

Wiktionary


caryca

carowa;
1. żona cara;
2. władczyni w dawnej Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. władczyni Rosji

 (1.2) hist. żona cara

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • caryca – żona cara lub kobieta-car
  • Caryca – pierwotna nazwa statku SS „Kościuszko”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Katarzyna II, zwana także Wielką, była carycą Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carowa ż., carewicz mos., carówna ż., carat mrz., carstwo n.

:: fm. car m.

 przym. carski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) carowa

Wiktionary


carycyn

dawna nazwa obecnego Wołgogradu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. nazwa Wołgogradu do 1925 roku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈrɨt͡sɨ̃n, AS: carycỹn

Wiktionary


caryzm

ustrój państwowy, w którym absolutną władzę posiada car; carat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) system rządów carskich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarɨsm̥, AS: carysm̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) carat

Wiktionary


caryński

nazwisko


SJP.pl

Caryński (też: Potok Caryński) – potok w polskiej części Bieszczadów Zachodnich. Długość 6,46 km. Na austro-węgierskiej „Spezialkarte” z 1880 r. oraz w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" z tego samego roku występował pod nazwą "Caryńczyk". Szeroką dolinę potoku w jego górnej części zajmowała bojkowska wieś Caryńskie, zniszczona i opuszczona tuż po II wojnie światowej.

Wikipedia


carz

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. władca, panujący

 (1.2) daw. władca tatarski, chan

 (1.3) daw. władca turecki, sułtan

 (1.4) daw. władca ruski, car

 (1.5) daw. cesarz rzymski narodu niemieckiego

 (1.6) daw. bot. lepiężnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) jeden kniaź lacki pohańbił krymskiego carza i kary nie odebrał (…)

 (1.2) W tymże roku 1503, Augusta trzydziestego dnia, carzewic Prekopski Bitikierej Soltan, syn carza Mendlikiereja, wpadł bez wieści w państwa Litewskie, mając z sobą sześć tysięcy ludzi i przyszed naprzód do Słucka… sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saʃ, AS: caš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carzyk m., carzewic m.

Wiktionary


carzyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. władca mało znaczącego cesarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carz m., cesarzewicz mos.

 przym. cesarzewiczowski

Wiktionary


carzątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. syn cara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. car mos., carewicz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) carewicz

Wiktionary


carówna

córka cara; carewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka cara

Wiktionary

Powiązane:

 przym. carski

 rzecz. caryca ż.

Wiktionary


casa

[czytaj: kasa] samolot marki CASA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Casa – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Perry
  • Casa (ang. Casa Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Perry
  • Construcciones Aeronáuticas SA – hiszpańska wytwórnia lotnicza

Wikipedia


casablanca

[czytaj: kasablanka] miasto w Maroku; Casablanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. największe miasto Maroka;

Wiktionary

Casablanca (arab. الدار البيضاء, "Ad-Dār al-Bayḍāʾ"; marok. arab. "ḍ-Ḍar l-Biḍa") – miasto w zachodnim Maroku, nad Oceanem Atlantyckim, siedziba administracyjna regionu Casablanca-Sattat. W 2024 roku liczyło ok. 3,2 mln mieszkańców, co czyni je największym pod względem liczby ludności miastem w kraju oraz całym Maghrebie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widywałem go więc w porcie szczecińskim i gdyńskim, spotykałem w Hamburgu i Antwerpii, w Las Palmas i Casablance, a w roku 1987 nawet w Kanale Sueskim.

Wiktionary


casablanka

[czytaj: kasablanka] miasto w Maroku; Casablanca


SJP.pl


casanova

[czytaj: kasanowa lub kazanowa] książkowo: poszukiwacz przygód miłosnych; casanowa, kasanowa, uwodziciel, donżuan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. bałamut, uwodziciel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałaś tego casanovę, jak się Jadźki dostawiał?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lowelas, podrywacz, bałamut, donżuan, wszetecznik, kochaś, Romeo, zalotnik, kobieciarz

Wiktionary


casanowa

[czytaj: kasanowa lub kazanowa] książkowo: poszukiwacz przygód miłosnych; casanova, kasanowa, uwodziciel, donżuan


SJP.pl


casarecce

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. włoski makaron w kształcie ruloników pergaminu, popularny szczególnie w kuchni sycylijskiej

Wiktionary


casco

[czytaj: kasko] ubezpieczenie obejmujące środki transportu, ale niedotyczące przewożonego towaru; kasko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Casco – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  • Casco – jednostka osadnicza w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  • Casco – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee
  • Casco – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee
  • Casco (ang. Casco Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  • Casco (ang. Casco Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Allegan
  • Casco (ang. Casco Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie St. Clair
  • Casco (ang. Casco Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee

Wikipedia


case

[czytaj: kejs] środowiskowo:
1. etui na smartfon; kejs;
2. przypadek, sprawa, zdarzenie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CASE – Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych – Fundacja Naukowa
  • CASE – Computer-Aided Software Engineering
    • Lista narzędzi CASE
    • Przypadek użycia – „use case”
  • Case study
    • porównaj: Studium przypadku (psychologia)
  • Case sensitive i case insensitive
  • Case Western Reserve University
  • informatyka
    • Instrukcja wyboru
    • Modyfikowanie komputera (ang. case modding)
  • Vieille Case – wieś w Dominice

Wikipedia


cash

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cash – bollywoodzki film akcji
  • Cash – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Craighead
  • Cash – miejscowość w stanie Georgia
  • Cash – miejscowość w stanie Michigan
  • Cash – miejscowość w stanie Teksas
  • Cash (ang. Cash Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Slope
  • Cash (ang. Cash Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Perkins
  • Johnny Cash – amerykański muzyk
  • Matty Cash – polski piłkarz
  • Michaelia Cash – australijska polityk
  • Pat Cash – australijski tenisista
  • Swin Cash – amerykańska koszykarka

Wikipedia


cashback

[czytaj: keszbek] cash back;
1. zwrot części ceny produktu przy płaceniu kartą płatniczą;
2. usługa bankowa umożliwiająca pobranie gotówki w czasie płacenia kartą za zakupy


SJP.pl


cashbackowy

→ cashback


SJP.pl

Patrz:

cashback

cashew

[czytaj: kaszü lub keszu] orzech nerkowca (nanercza zachodniego)


SJP.pl


cashomat

[czytaj: keszomat] maszyna wydająca gotówkę po wsunięciu karty tożsamości w otwór i wybiciu na klawiaturze żądanej sumy oraz numeru szyfru; bankomat, automatyczny kasjer


SJP.pl


casio

[czytaj: kasjo] marka zegarków i kalkulatorów oraz firma


SJP.pl

Ca

Wikipedia


cassapanca

[czytaj: kassapanka] we włoskiej sztuce renesansowej - bogato rzeźbiona ława ze skrzynią i oparciami, będąca prototypem kanapy; kassapanka


SJP.pl

Cassapanca – mebel służący do siedzenia będący prototypem kanapy, ława z pełnym oparciem pod kątem prostym względem siedzenia i podłokietnikami, ustawiana na podeście. Została rozpowszechniona w renesansie. Jej poprzednikiem była "cassone" – ozdobna skrzynia.

Wikipedia


cassata

[czytaj: kassata] rodzaj lodów włoskich w formie półkuli złożonej z kilku warstw lodów o różnych smakach; kassata


SJP.pl


cassate

[czytaj: kassate] lody cassate: lody włoskie o kilku smakach z mrożoną bitą śmietaną i owocami; kassate


SJP.pl


cassazione

[czytaj: kassacione] z włoskiego: kasacja; utwór muzyczny wykonywany na wolnym powietrzu, rodzaj divertimenta lub serenady


SJP.pl


cassettone

[czytaj: kassettone] prototyp komody, mebel rozpowszechniony we Włoszech w XVI wieku


SJP.pl


cassidy

Cassidy, Barry Adrian Resse (ur. 7 lipca 1982) – amerykański raper, zadebiutował w 2004 roku z albumem "Split Personality" z którego pochodzi przebój "Hotel" nagrany z piosenkarzem R&B R. Kellym.

Wikipedia


cassini

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cassini-Huygens – sonda kosmiczna
  • César François Cassini de Thury (1714–1784) – francuski astronom i kartograf
  • Giovanni Cassini (1625–1712) – włoski astronom i matematyk
  • Jacques Cassini (1677–1756) – francuski astronom
  • Jean Dominique Cassini (1748–1845) – francuski astronom i karograf

Wikipedia


cassino

[czytaj: kas-ino] miasto we Włoszech


SJP.pl

Cassino – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Frosinone. Miasto znajduje się u podnóża wzgórza Monte Cassino. Główny przemysł: montaż samochodów i wyrób zabawek. W sąsiednim Piedimonte San Germano znajduje się duży zakład Fiata Stabilimento Fiat di Cassino.

Wikipedia


cassirer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ernst Cassirer (1874–1945)
  • Paul Cassirer (1871–1926)

Wikipedia


cassis

[czytaj: kaS-IS] niskoprocentowy likier z czarnych porzeczek


SJP.pl

Cassis – gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Delta Rodanu (13). Położona jest na wschodnich przedmieściach Marsylii, bezpośrednio przy Parku Narodowym Calanques i zachodnim krańcu Lazurowego Wybrzeża, między Marsylią (30 km) i Tulonem (42 km).

Wikipedia


cassone

[czytaj: kassone] renesansowa, duża włoska skrzynia, przeznaczona do przechowywania ubiorów i kosztowności


SJP.pl

Ca

Wikipedia


cassoulet

[czytaj: kasuLE] francuska potrawa, zapiekanka z białej fasoli, wieprzowiny, baraniny, boczku wędzonego z dodatkiem ziół, przypraw i różnych warzyw; również ogniotrwałe naczynie, w którym przygotowuje się i podaje tę potrawę


SJP.pl

Cassoulet – wolno gotowany gulasz warzywno-mięsny pochodzący z południowej Francji. Jest przygotowywany z białej fasoli z dodatkiem kaczki lub gęsi, kiełbasy, wieprzowiny, baraniny i doprawiony czosnkiem oraz ziołami. Według tradycji pochodzi z miasta Castelnaudary w departamencie Aude w regionie Oksytanii. W Aude występują różne odmiany tego dania.

Wikipedia


castiglione

Castiglione (kors. "I Castiglioni") – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Górna Korsyka.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 22 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 1 osób/km².

Wikipedia


casting

[czytaj: kasting] kasting;
1. wybieranie osób do filmu, reklamy, pokazu mody itp.;
2. spotkanie, na którym wybiera się takie osoby


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) środ. film. konkurs mający wyłonić aktora, prezentera, modelkę itp. (czasem także zwierzę) do jakiejś roli;

 (1.2) wędk. sport. dyscyplina sportowa polegająca na rzucaniu lekką muszką lub ciężarkiem do tarczy, wykorzystująca najważniejsze techniki wędkarskie: muchową i spinningową;

Wiktionary

Zobacz też: casting – sportowa konkurencja wędkarska.

Casting [wymowa: kasting], kasting – spotkanie, na którym dokonuje się wyboru aktora, modela, prezentera do roli w filmie lub reklamie, występu w pokazie mody i tym podobnych.

Aktorzy nieprofesjonalni lub bez menedżera (dzieci, modele, statyści) zazwyczaj korzystają z usług agencji castingowych (informujących o zbliżających się castingach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chodzę na castingi, ale nie dostałam jeszcze żadnej roli.

Wiktionary


castingować

[czytaj: kastingować] wybierać osoby do filmu, reklamy, pokazu mody itp.


SJP.pl


castingowiec

[czytaj: kastingowiec] osoba przeprowadzająca casting; kastingowiec


SJP.pl


castingowy

→ casting [czytaj: kastingowy]; kastingowy


SJP.pl


castor

[czytaj: kastor] smolista ciecz powstająca z odgazowania węgla kamiennego, stosowana jako składnik budowlanych zapraw cementowych (zwiększa ich właściwości wodoszczelne)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Castor (bóbr) – rodzaj gryzoni z rodziny bobrowatych
  • Castor – miejscowość w hrabstwie Cambridgeshire, w Wielkiej Brytanii
  • Castor – miejscowość w Alberta (Kanada)
  • Castor (ang. Castor Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Madison, w USA
  • Castor (ang. Castor Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Stoddard, w USA
  • Castor – wieś w stanie Luizjana, w parafii Bienville, w USA
  • Castor (wł. Punta Castore) – szczyt w Alpach Pennińskich
  • Castor (Kastor) – w mitologii greckiej jeden z Dioskurów
  • Castor (Kastor) – w mitologii rzymskiej jeden z Dioskurów (Kastorów)
  • Castor 1 – amerykański człon rakiet nośnych
  • Castor 2 – amerykański człon rakiet nośnych
  • Papilio castor – gatunek motyla z rodziny paziowatych

Wikipedia


castorama

[czytaj: kastorama] sieć hipermarketów budowlanych


SJP.pl

Castorama – sieć sklepów z materiałami budowlanymi, remontowymi, dekoracyjnymi i ogrodniczymi. Wywodząca się z Francji firma jest od 2002 częścią brytyjskiej grupy Kingfisher.

Wikipedia


castra

[czytaj: kastra] rzymski warowny obóz wojskowy; castrum


SJP.pl


castries

stolica Saint Lucia


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Saint Lucia;

Wiktionary

Castries – stolica Saint Lucia i dystryktu Castries, na zachodnim wybrzeżu wyspy, port nad Morzem Karaibskim. Według danych z 2001 roku miasto liczyło 10 873 mieszkańców. Zabytkiem miasta jest katedra Niepokalanego Poczęcia NMP wzniesiona w 1899 roku. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy (produkcja rumu i cukru), stoczniowy. W 1941 wybudowano tu bazę Armii Stanów Zjednoczonych. W 1948 i 1953 uległo zniszczeniom w wyniku pożarów.

Wikipedia


castro

[czytaj: kastra] rzymski warowny obóz wojskowy; castrum


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Castro – miasto
  • Castro – miasto
  • Castro de Rey – miasto
  • Castro-Urdiales – miasto
  • Castro Marim – miejscowość
  • Castro – dzielnica San Francisco
  • Castro – hrabstwo
  • Castro Valley – obszar niemunicypalny
  • Castro – miejscowość w gminie Acquarossa, w kantonie Ticino, w okręgu Blenio, w powiecie Acquarossa
  • Castro – gmina w prowincji Bergamo
  • Castro – gmina w prowincji Lecce
  • Castro Supreme – amerykański aktor

Wikipedia


castroizm

[czytaj: kastroizm] lewicowa ideologia stworzona przez Fidela Castro, łącząca marksizm z koncepcjami José Martí i solidarnością latynoamerykańską


SJP.pl


castrum

[czytaj: kastrum] rzymski obóz wojskowy zabezpieczony przed wrogiem wałem ziemnym i fosą; castra


SJP.pl


castryzm

[czytaj: kastryzm] system społeczno-polityczny powstały na Kubie po dojściu do władzy Fidela Castro; kastryzm


SJP.pl


casual

[czytaj: każual] zwykle o odzieży: przeznaczony do codziennego użytku; każualowy, casualowy


SJP.pl


casualowy

[czytaj: każualowy] zwykle o odzieży: przeznaczony do codziennego użytku; każualowy, casual


SJP.pl


casus

[czytaj: kasus] kazus; przestarzale:
1. zdarzenie, wypadek, przykry zbieg okoliczności;
2. zagadnienie, problem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazus
  • Casus belli
  • Casus foederis
  • Casus mixtus

Wikipedia


cat

[czytaj: ket] wyspa na Oceanie Atlantyckim, należąca do Bahamów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cat – polecenie systemu Unix
  • Caterpillar – producent maszyn budowlanych i górniczych
  • Stanisław Mackiewicz ps. Cat – Premier Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie
  • Cat – wyspa w archipelagu Bahama
  • .cat – domena internetowa
  • CAT – Centrum Antyterrorystyczne
  • turbulencja czystego nieba ()
  • tłumaczenie przy użyciu komputera ()
  • osiowa tomografia komputerowa ()
  • czas środkowoafrykański ()

Wikipedia


cat-friendly

[czytaj: kat frendli] przyjazny dla kotów


SJP.pl


catalina

[czytaj: katalina] skalista wyspa w Kalifornii należąca do archipelagu Wysp Santa Barbara


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • PBY Catalina – amerykańska patrolowa łódź latająca
  • (83360) Catalina – planetoida
  • Catalina Sky Survey – amerykański program badawczy, w ramach którego poszukiwane są komety i planetoidy bliskie Ziemi
    • 257P/Catalina – kometa
    • C/1999 F1 (Catalina) – kometa
  • Catalina – wieś w Rumunii, w okręgu Covasna, w gminie Catalina
  • Catalina – gmina w Rumunii, w okręgu Covasna
  • Catalina – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Pima
  • Catalina Island – wyspa Catalina
  • Pontiac Catalina – samochód
  • macOS Catalina - system operacyjny
  • Santa Catalina

Wikipedia


catanzaro

[czytaj: kantancaro] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowych Włoszech, stolica regionu Kalabria i prowincji Catanzaro (1.2);

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona na południu kraju, w Kalabrii;

Wiktionary

Catanzaro – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Catanzaro. Według danych z 31 grudnia 2016 gminę zamieszkiwało 90 240 osób.

W miejscowości jest stacja kolejowa Catanzaro.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Catanzaro dwóch mężczyzn, uznanych za przywódców buntu, „pochwycono, skuto kajdanami, uduszono w stóp szubienicy, a następnie powieszono za jedną nogę, po dwóch zaś dniach poćwiartowano, a ich głowy umieszczono w żelaznych klatkach u bram miasta”, jako przerażające memento dla tych, którzy ośmielą się zbuntować przeciwko królowi Filipowi III.

Wiktionary


catcalling

[czytaj: katkoling] ordynarne komentarze lub zaczepki o charakterze seksualnym kierowane przez mężczyzn w stronę kobiet w miejscu publicznym; cat calling


SJP.pl


catch

[czytaj: kacz] utwór polifoniczny, w którym linię melodyczną głosu rozpoczynającego powtarzają kolejno wszystkie występujące głosy; kanon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) muz. utwór polifoniczny, w którym linię melodyczną głosu rozpoczynającego powtarzają kolejno wszystkie występujące głosy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanon

Wiktionary


catch-as-catch-can

[czytaj: kacz as kacz ken] z angielskiego: chwytaj, jak możesz chwycić;
1. używanie wszystkich dostępnych środków ułatwiających osiągnięcie celu;
2. działanie chaotyczne, bezplanowe;
3. w sporcie: walka zapaśnicza, w której wszystkie chwyty są dozwolone; wolnoamerykanka


SJP.pl


catechu

[czytaj: katechu] wyciąg z kory i drewna niektórych indyjskich drzew tropikalnych; katechu


SJP.pl


catenaccio

[czytaj: katenaczio] w piłce nożnej - taktyka zmasowanej obrony, murowanie własnej bramki, zwłaszcza dla utrzymania osiągniętego już, korzystnego dla własnej drużyny wyniku


SJP.pl

Catenaccio (wł. "rygiel, zasuwka") – system taktyczny w piłce nożnej kładący szczególny nacisk na dobrze zorganizowaną obronę oraz faule taktyczne, skupiający się na chronieniu własnej bramki bardziej niż zdobywaniu goli. Znany stał się dzięki argentyńskiemu trenerowi Helenio Herrerze, który w latach sześćdziesiątych wdrożył ten system w Interze Mediolan. Dzięki niemu Inter w Serie A wygrywał większość swych meczów wynikiem 1:0.

Wikipedia


caterer

[czytaj: katerer] osoba przygotowująca catering


SJP.pl


catering

[czytaj: katering] katering;
1. usługa polegająca na odpłatnym dostarczaniu oraz serwowaniu jedzenia i napojów na przyjęciach;
2. posiłek serwowany w samolocie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obsługa przyjęć lub firm polegająca na przygotowywaniu potraw i dostarczaniu ich w gotowej postaci na miejsce;

Wiktionary

Ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam imieniny, ale nie chce mi się stać przy garach, więc zamówię catering.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cateringowy

Wiktionary


cateringowy

→ catering [czytaj: kateringowy]; kateringowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z cateringiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam czasu przygotowywać przyjęcia, zamówię firmę cateringową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛrʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: katerʹĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. catering m.

Wiktionary


catgut

[czytaj: katgut lub ketgut] cienka nić chirurgiczna do zszywania tkanek i narządów, ulegająca wchłonięciu po kilku tygodniach; ketgut, katgut


SJP.pl


catherine

1. [czytaj: katrIN] żeńskie imię francuskie
2. [czytaj: KEtrin] żeńskie imię angielskie


SJP.pl

Catherine – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Alabama, w hrabstwie Wilcox.

Wikipedia


catinga

[czytaj: katinga] suchy las złożony z palm i sukulentów, występuje w Gujanie i Brazylii; caatinga; katinga


SJP.pl


catio

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) felinol. specjalny wybieg dla kota domowego zaspokajający jego potrzebę ruchu, obserwacji i eksplotacji, a jednocześnie zapewniający bezpieczeństwo tak dla samego kota, jak i dla środowiska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy nudziło mi się na budowie, to zbudowałem moim kotom catio i tor do gonitw w domu.

Wiktionary


cauda

[czytaj: kałda] pionowa kreska będąca elementem niektórych nut lub ligatur w systemach notacyjnych stosowanych ok. XIII-XVI wieku


SJP.pl

cauda ("cau"; łac. ogon, ogoniasty) – pozioma i nisko zawieszona chmura, kształtem przypominająca ogon, rozciągająca się od głównej strefy opadów deszczu w superkomórce burzowej do chmury stropowej ("murus"), będącej zazwyczaj na tej samej wysokości co "cauda". Ruch chmury odbywa się od głównego obszaru opadów w stronę chmury stropowej, a w miejscu jej połączenia z chmurą "murus" często można zaobserwować gwałtowne prądy wstępujące.

Wikipedia


caudillismo

[czytaj: kaudijismo lub kaudiljismo] autorytarny sposób rządzenia charakterystyczny dla latynoamerykańskich caudillos; caudillizm


SJP.pl


caudillizm

[czytaj: kaudilizm] autorytarny sposób rządzenia charakterystyczny dla latynoamerykańskich caudillos; caudillismo


SJP.pl


caudillo

[czytaj: kałdijo lub kałdiljo] latynoamerykański przywódca wojskowy lub polityczny, posiadający nieograniczoną władzę; tytuł takiego przywódcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) polit. przywódca hiszpański

 (1.2) polit. hiszpański lub latynoamerykański przywódca, rodzaj dyktatora lub kacyka

Wiktionary

Ca

Wikipedia


causa

[czytaj: kałsa] w prawie:
1. sprawa, interes, proces;
2. stosunek prawny, podstawa prawna


SJP.pl

Ca

Wikipedia


causeur

[czytaj: koZER] człowiek umiejący rozmawiać, gawędzić interesująco, dowcipnie; gawędziarz; kozer


SJP.pl


caval

[czytaj: kawal] dęty instrument drewniany podobny do fletu prostego, wykorzystywany w bałkańskiej i tureckiej muzyce ludowej


SJP.pl


cavalieri

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bonaventura Cavalieri (1598–1647) – włoski matematyk i astronom
  • Catarina Cavalieri (1755–1801) – sopranistka
  • Diego Cavalieri – piłkarz brazylijski
  • Emilio de’ Cavalieri (1550–1602) – włoski kompozytor
  • San Polo dei Cavalieri – miejscowość i gmina we Włoszech

Wikipedia


cavaliers

[czytaj: KAwaljers] koszykarski klub z Cleveland, występujący w NBA


SJP.pl


cavalli

nazwisko, m.in.: Francesco Cavalli (1602-1676), włoski kompozytor, organiska oraz śpiewak tenorowy


SJP.pl


cavata

[czytaj: kawata] w muzyce: solowa pieśń liryczna popularna w operze w wiekach XVIII i XIX, krótsza i prostsza od arii; kawatyna, cavatina


SJP.pl


cavatina

[czytaj: kawatina] w muzyce: solowa pieśń liryczna popularna w operze w wiekach XVIII i XIX, krótsza i prostsza od arii; kawatyna, kawatina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. krótka pieśń solowa o prostszej budowie niż aria

 (1.2) muz. krótki i powolny utwór instrumentalny

Wiktionary

Ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hrabianka Cecylia śpiewać miała cavatinę Belliniego, a towarzyszyć jej miał Wacław.

 (1.2) Grał on przy gościach dwa walce Straussa i cavatiny dwie Donizettiego.

Wiktionary


cave

[czytaj: kejw] nazwisko


SJP.pl

Cave – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 9519 osób, 559,9 os./km².

Urodził tu się dyplomata papieski abp Antonino Pinci.

Wikipedia


cavendish

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cavendish – miasto w USA
  • Cavendish – jednostka osadnicza w USA
  • Cavendish – wieś w Anglii
  • Cavendish – osada w Kanadzie
  • Cavendish – brytyjska rodzina szlachecka wywodząca się z Cavendish w hrabstwie Suffolk
  • Cavendish – krater księżycowy
  • (12727) Cavendish – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • Andrew Cavendish, 11. książę Devonshire (1920–2004) – brytyjski arystokrata i polityk
  • Edward Cavendish, 10. książę Devonshire (1895–1950) – brytyjski arystokrata i polityk
  • Elizabeth Cavendish (1759–1824) – angielska arystokratka
  • Frederick Cavendish Ponsonby (1783–1837) – brytyjski arystokrata, polityk i wojskowy
  • Georgiana Cavendish z domu Spencer (1757–1806) – brytyjska arystokratka

Wikipedia


caxton

Caxton – wieś w Anglii, w hrabstwie Cambridgeshire, w dystrykcie South Cambridgeshire. Leży 15 km na zachód od miasta Cambridge i 78 km na północ od Londynu. Miejscowość liczy 480 mieszkańców.

Na obrzeżu wsi znajduje się zabytkowy wiatrak Bourn Windmill z XVI/XVII wieku.

Wikipedia


cayatte

[czytaj: kaJAT] nazwisko francuskie, m.in. André Cayatte (1909-1989) - scenarzysta i reżyser filmowy


SJP.pl


cayenne

[czytaj: kaJEN] przyprawa ze sproszkowanych owoców chili


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. pieprz kajeński;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cayenne (Kajenna) – stolica i główny port Gujany Francuskiej
  • pieprz cayenne (pieprz kajeński) – rodzaj bardzo ostrej przyprawy
  • Porsche Cayenne − samochód marki Porsche

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię dodawać do moich potraw cayenne, gdy są zbyt mdłe, ponieważ nadaje im wyrazistości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajenna ż.

 przym. kajeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprz kajeński, pieprz cayenne, papryka cayenne

Wiktionary


cazin

miasto w Bośni i Hercegowinie


SJP.pl

Cazin – miasto w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie uńsko-sańskim, siedziba miasta Cazin. W 2013 roku liczyło 13 863 mieszkańców, z czego większość stanowili Boszniacy.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz elektromaszynowy.

Wikipedia


cał

przymiotnik

 (1.1) stpol. śrpol. cały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saw, AS: cau̯

Wiktionary


cała

1. ogarniający całkowicie, obejmujący wszystko; wszystek, pełny, zupełny;
2. pełen czegoś;
3. jedyny, wyłączny;
4. duży, znaczny;
5. w dobrym stanie, nienaruszony, nieuszkodzony;
6. potocznie: charakterystyczny dla siebie samego


SJP.pl


całbecki

nazwisko


SJP.pl


całka

jedno z podstawowych pojęć analizy matematycznej, stosowane w technice, fizyce, ekonomii i innych naukach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

 (1.2) techn. jedna ze ścian złożonych z blatów surowiznowych, lanych w ognisku fryszerskim, którymi piec płomienny jest obstawiony zewnątrz i które tworzą skrzynię

 (1.3) daw. rub. niewinna dziewczyna, dziewica

Wiktionary

Całka – ogólne określenie wielu różnych, choć powiązanych ze sobą, pojęć analizy matematycznej. Najczęściej przez „całkę” rozumie się całkę oznaczoną lub całkę nieoznaczoną, choć istnieje wiele innych odmian całki. Ścisłe definicje można znaleźć w artykułach dotyczących poszczególnych całek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój kolega miał problem z wyznaczeniem trudnej całki.

 (1.1) Aby rozwiązać to zadanie, konieczne jest wyznaczenie całki na przedziale [0, 1].

 (1.1) Całka nieoznaczona jest pojęciem odwrotnym do pochodnej funkcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawka, AS: cau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całkowanie n., scałkowanie n., całość ż.

:: zdrobn. całeczka ż.

 czas. całkować ndk., scałkować dk.

 przym. całkowy, całkowalny, cały, całkowity

 przysł. całkowo, całkowicie, cało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ostawa

Wiktionary


całki

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Poznań. cały

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: całka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawʲci, AS: cau̯ʹḱi

Wiktionary


całkiem

zupełnie


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób całkowity, zupełny, pełny

 (1.2) w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spalił się całkiem, zaczął spomiędzy nich buchać z przeraźliwym hukiem wielki płomień, długi, drgający.

 (1.1) Ojej! Całkiem o tym zapomniałam!

 (1.2) Film był całkiem dobry, choć jego ostatnie sceny wydawały mi się trochę tandetne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawʲcɛ̃m, AS: cau̯ʹḱẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całość ż.

 przym. całkowity

 przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupełnie, maksymalnie, całkowicie, kompletnie, totalnie; daw. wniwecz

Wiktionary


całkowalność

istnienie całki jakiejś funkcji w określonym sensie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha czegoś, co może być scałkowane

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całkowalny

 przysł. całkowalnie

Wiktionary


całkowalny

dający się scałkować


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mat. dający się scałkować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvalnɨ, AS: cau̯kovalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n., całkowalność ż.

 czas. całkować ndk., scałkować dk.

 przym. całkowy

Wiktionary


całkowanie

liczenie całek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mat. wykonywanie operacji matematycznej przy użyciu całek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za pomocą rachunku, zwanego w wyższej matematyce całkowaniem, polegającego w zasadzie na sumowaniu wielkości nieskończenie małych, możemy […] pochodne [logarytmu] zastąpić wielkościami skończonymi i wymiernymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całka ż., scałkowanie n.

 czas. całkować ndk., scałkować dk.

 przym. całkowy, całkowalny, cały

 przysł. całkowicie

Wiktionary


całkować

wyliczać całkę


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) mat. szukać całki dla danej różniczki lub pochodnej albo rozwiązania danego równania różniczkowego

 (1.2) przen. ujmować w jedną całość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sawˈkɔvat͡ɕ, AS: cau̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. scałkować dk.

 rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

 przym. całkowy, całkowalny, cały

 przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) scalać, dopełniać, syntetyzować, uogólniać

Wiktionary


całkowicie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób całkowity, pełny, bez reszty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Jesteśmy całkowicie samowystarczalni - mówi z dumą Giao Che Nat. — Ludzie pracują w kooperatywach — mamy spółdzielnie: rybacką, piekarską, stolarską, restauracyjną.

 (1.1) Pablo całkowicie poświęcił się malarstwu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvʲit͡ɕɛ, AS: cau̯kovʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całka ż., całość ż., całkowitość ż., całostka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

 czas. całkować ndk., scałkować dk.

 przym. całkowity, cały, całkowy

 przysł. całkiem, cało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyłącznie, zupełnie, kompletnie, absolutnie, zgoła, totalnie, maksymalnie, gruntownie, kompletnie, nieskalanie, doskonale, nieskazitelnie, skrajnie, święcie, całkiem, diametralnie, dokumentnie, bez reszty, do gruntu, do imentu, do końca, do szpiku kości, do ostatka, do reszty, na amen, na dobre, na fest, od a do zet, od początku do końca, w całej okazałości, w całej pełni, w całej rozciągłości, w całości, w pełni, w zupełności, z gruntu, od deski do deski, na sto procent, ad finem, reg. pozn. na cołki łeb, gwara. hetki, daw. het

Wiktionary


całkowiciej

stopień wyższy od przysłówka: całkowicie


SJP.pl


całkowitoliczbowy

związany z liczbami całkowitymi, dotyczący liczb całkowitych


SJP.pl


całkowitość

wszystkie części, fragmenty połączone ze sobą, tworzące samodzielną jednostkę; całość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha czegoś, co jest całkowite (obejmuje sobą pewną całość)

 (1.2) mat. cecha czegoś, co jest całkowite (może zostać wyrażone jako wynik dodawania lub odejmowania jedynek)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym doraźnym pochodzeniu, a równocześnie całkowitości pesymizmu Miłosza jest może źródło licznych antytez, na których rozpięta jest jego liryka.

 (1.2) Pomysł z tym odejmowaniem nie jest najlepszym pomysłem na sprawdzanie całkowitości liczby.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całkowity, cały

 przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupełność

Wiktionary


całkowity

1. obejmujący całość, kompletny;
2. taki, który należy do zbioru liczb, w którym żadna z liczb nie jest ułamkiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy

 (1.2) mat. będący liczbą całkowitą, czyli dodatnią lub ujemną wielokrotnością jeden, albo zerem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oddanie jej było całkowite, świeciła przykładem ofiarności, stałości i uporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvʲitɨ, AS: cau̯kovʹity

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. całkowicie, całkiem

 przym. cały

 rzecz. całkowitość ż., całka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cały

Wiktionary


całkowy

związany z całką


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mat. związany z całką, dotyczący całki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sawˈkɔvɨ, AS: cau̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

 czas. całkować ndk., scałkować dk.

 przym. całkowalny, cały

 przysł. całkowicie

Wiktionary


całkujący

taki, który dokonuje całkowania, zgromadzenia, zintegrowania czegoś, np. element lub układ techniczny


SJP.pl


cało

przysłówek sposobu

 (1.1) w całości, bez uszczerbku, bez szkody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dom przetrwał huragan cało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całka ż., całość ż.

 przym. calusieńki, caluśki, caluteńki, calutki, cały

 przedr. cało-

 przysł. całkowicie

Wiktionary


całobrzegi

o liściu: mający brzegi gładkie, bez ząbków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. o liściu: mający gładki brzeg, pozbawiony wcięć i ząbków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bazylia to roślina z kruchą, rozgałęzioną łodygą, liście ma z ogonkami całobrzegie lub ząbkowane.

Wiktionary


całodniowość

cecha czegoś trwającego cały dzień; całodzienność


SJP.pl


całodniowy

taki, który trwa lub jest aktualny przez cały dzień; całodzienny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający cały dzień, będący rezultatem całego dnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiliśmy całodniowe karnety, więc mogliśmy szusować do oporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈdʲɲɔvɨ, AS: cau̯odʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całodzienny

Wiktionary


całodobowo

przysłówek sposobu

 (1.1) przez całą dobę, 24 godziny na dobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świeży chleb tutaj jest całodobowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔdɔˈbɔvɔ, AS: cau̯odobovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całodobowy

 rzecz. całodobowość ż.

Wiktionary


całodobowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest całodobowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całodobowy

 przysł. całodobowo

Wiktionary


całodobowy

1. trwający całą dobę; dwudziestoczterogodzinny;
2. pracujący całą dobę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) otwarty lub czynny całą dobę

 (1.2) trwający całą dobę

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. całodobowo

 rzecz. całodobowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) całodzienny

Wiktionary


całodobówka

potocznie: placówka lub punkt usługowy działający 24 godziny na dobę


SJP.pl


całodzienność

cecha czegoś trwającego cały dzień; całodniowość


SJP.pl


całodzienny

taki, który trwa lub jest aktualny przez cały dzień; całodniowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który trwa przez cały dzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłuszcz się soliło, połykało i zastępował całodzienne wyżywienie.

 (1.1) Dzienna racja pokarmowa określa jakie produkty i w jakiej ilości należy uwzględnić w całodziennym żywieniu człowieka, aby zapewnić organizmowi wszystkie niezbędne składniki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całodzienność

 przysł. całodziennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całodobowy

Wiktionary


całogodzinny

trwający całą godzinę


SJP.pl


całokształt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zorganizowana całość, rozważany w całości układ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Henryk Sienkiewicz dostał Nobla za całokształt twórczości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈwɔkʃtawt, AS: cau̯okštau̯t

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całość, ogół, system

Wiktionary


całoletni

przymiotnik

 (1.1) taki, który trwa całe lato

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Burmistrz postanowił ożywić atmosferę Olsztyna organizując całoletni cykl imprez kulturalnych i sportowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈlɛtʲɲi, AS: cau̯oletʹńi

Wiktionary


całomiesięczny

trwający cały miesiąc


SJP.pl


całonocny

przymiotnik

 (1.1) trwający całą noc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panowie i pani wracają właśnie z balu po całonocnej hulance.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔ̃ˈnɔt͡snɨ, AS: cau̯õnocny

Wiktionary


całopalenie

palenie zwłok w ofierze; ciałopalenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bibl. rel. złożenie w ofierze całego zwierzęcia lub daru ofiarnego

 (1.2) przen. poświęcenie wszystkiego, nawet siebie

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miłować Go całym sercem, całym umysłem i całą mocą i miłować bliźniego jak siebie samego daleko więcej znaczy niż wszystkie całopalenia i ofiary.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całopalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) holocaust, holokaust, ofiara całopalna

Wiktionary


całopalny

przymiotnik

 (1.1) rel. przeznaczony do całopalenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całopalenie n.

Wiktionary


całopanek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. rzad. żart. pan; człowiek będący przeciwieństwem półpanka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] goli galicyjscy półpankowie wyścigami konnemi małpują angielskich całopanków […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈpãnɛk, AS: cau̯opãnek

Wiktionary


całopojazdowy

transport całopojazdowy - transport, w którym zleceniodawca płaci za całą powierzchnię pojazdu


SJP.pl


całopostaciowy

przedstawiający całą postać


SJP.pl


całoroczność

→ całoroczny


SJP.pl

Patrz:

całoroczny

całoroczny

trwający cały rok


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający cały rok; czynny cały rok; obejmujący cały rok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czterdziestotrzyletni pacjent trafił do poradni alergologicznej z powodu całorocznego kataru i zapalenia spojówek.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. całorocznie

Wiktionary


całosemestralny

trwający cały semestr


SJP.pl


całospektaklowy

o utworze scenicznym: wypełniający cały spektakl


SJP.pl


całostka

niewielka, samodzielna część większej całości


SJP.pl

Całostka pocztowa – druk pocztowy (karta, koperta, sekretnik, opaska gazetowa, blankiet telegraficzny) opatrzony wydrukowanym na nim znakiem opłaty, upoważniający do uzyskania usługi pocztowej określonej taryfą pocztową.

Wikipedia


całostkowy

→ całostka


SJP.pl

Patrz:

całostka

całostronicowy

wypełniający cała stronę (zazwyczaj o tekście)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zajmujący całą stronę

Wiktionary


całotonowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest całotonowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całotonowy

 przysł. całotonowo

Wiktionary


całotygodniowy

przymiotnik

 (1.1) trwający cały tydzień; obejmujący cały tydzień

Wiktionary


całowagonowy

wypełniający cały wagon


SJP.pl


całowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dotykanie ustami kogoś, rzadziej czegoś

Wiktionary

Całowanie – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Karczew.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Warszawicach.

Wieś szlachecka Całowanie położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aparat ortodontyczny nie przeszkadza w całowaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈvãɲɛ, AS: cau̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pocałować, całować ndk.

 rzecz. całusek mzw./mrz., pocałunek mrz., pocałowanie n., całus

 przym. całuśny

Wiktionary


całować

1. dotykać ustami w celu wyrażenia swoich uczuć; składać pocałunek, dawać buzi;
2. całować się - całować wzajemnie jeden drugiego


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

czasownik zwrotny niedokonany całować się (dk. brak)

 (2.1) dawać i dostawać pocałunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klepał Pawła na powitanie po plecyecach i długo, obleśnie całował Misię w rękę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈwɔvat͡ɕ, AS: cau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocałunek mrz., całus mzw., całowanie n., całusek mzw./mrz.

 przym. całuśny

 czas. pocałować dk., ucałować dk.

Wiktionary


całościować

łączyć coś w całość


SJP.pl


całościowo

przysłówek

 (1.1) w sposób całościowy, uwzględniając całość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józek planowaćanował podejść do tych zagadnień całościowo, ale mu nie pozwolono.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całostka ż., całościowość ż., całość ż.

 przym. cały, całościowy

 przysł. w całości

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompleksowo, różnokierunkowo, wielostronnie, wszechstronnie

Wiktionary


całościowość

→ całościowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest całościowe; cecha tych, którzy są całościowi

Wiktionary

Patrz:

całościowy

Powiązane:

 przym. całościowy

 przysł. całościowo

Wiktionary


całościowy

przymiotnik

 (1.1) obejmujący całość, dogłębny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: cau̯ośćovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. całościowo

 rzecz. całość ż., całościowość ż.

 przym. cały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) globalny, holistyczny

Wiktionary


całościujący

łączyć coś w całość


SJP.pl


całość

1. wszystkie części, fragmenty połączone ze sobą, tworzące samodzielną jednostkę; całkowitość;
2. nienaruszalność, nietykalność;
3. liczba należąca do zbioru liczb całkowitych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

 (1.2) filoz. zwarty układ, którego cechy i prawidłowości decydują o wszelkich właściwościach jego poszczególnych składników

 (1.3) książk. nienaruszalność i niepodzielność czegoś

 (1.4) mat. liczba całkowita

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwie połowy pomarańczy to jedna całość owocu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawɔɕt͡ɕ, AS: cau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całościowy, cały

 przysł. całościowo, całkiem, całkowicie, cało

 rzecz. całka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednia, jedność, komplet

 (1.2) całokształt, ogół, suma, uniwersum

 (1.3) niepodzielność, nienaruszalność, integralność

Wiktionary


całun

lekka tkanina służąca do przykrywania trumny, zwłok; kir


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

Wiktionary

Całun (staropolski "czałun" sieć, tkanina we wzorze sieci) – w Polsce określenie zasłony, okrywy z tkaniny (najczęściej w kolorze czarnym), służącej do przykrywania zwłok, trumny i katafalku najczęściej w delikatnym wzorze sieci. We Francji mianem "chalon" określano dawnej rodzaj specjalnej tkaniny, o wzornictwie szachownicy, wyprodukowanej z wełny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) stpol. syndon, czecheł

Wiktionary


całunek

dawniej: pocałunek


SJP.pl


całunny

przymiotnik od: całun


SJP.pl


całunowy

→ całun, np. płótno całunowe


SJP.pl


całus

pocałunek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. pocałunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kasia rozdaje dziś wszystkim całusy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawus, AS: cau̯us

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całowanie n., pocałowanie n., pocałunek m.

:: zdrobn. całusek m.

 czas. całować ndk., pocałować dk., ucałować dk., scałować dk.

 przym. całuśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dzióbek, dzióbeczek, gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk pusa

Wiktionary


całusek

zdrobnienie od: całus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od całus

 (1.2) pot. pocałunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rysiu przesyłał Wandzi ukradkiem całuski.

 (1.2) Cały wagon całusków imieninowych śle Janka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całus mrz., całowanie n.

 czas. całować ndk., pocałować dk.

 przym. całuśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) całus, pocałunek, buziak, buzi

Wiktionary


całuski

zdrobnienie od: całus


SJP.pl


całuskowy

→ całusek


SJP.pl

Patrz:

całusek

całuśny

lubiący się całować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. lubiący się całować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈwuɕnɨ, AS: cau̯uśny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całowanie n., całunek, pocałunek, całus, całusek

 czas. całować, pocałować

Wiktionary


cały

1. ogarniający całkowicie, obejmujący wszystko; wszystek, pełny, zupełny;
2. pełen czegoś;
3. jedyny, wyłączny;
4. duży, znaczny;
5. w dobrym stanie, nienaruszony, nieuszkodzony;
6. potocznie: charakterystyczny dla siebie samego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

 (1.2) jedyny, wyłączny

 (1.3) duży, wielki

 (1.4) nie uszkodzony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Człowiek, aby ułatwić sobie podbieranie miodu, począł w całych drzewach wydrążać sztuczne dziuple, czyli wydziaływać je, dziać, a stąd drzewo takie w języku polskim nazwano dzienią lub drzewem dzianem…

 (1.1) Nie sprzedam panu całej kolekcji, co najwyżej niektóre elementy.

 (1.2) Ta cela to cały mój świat.

 (1.3) Mam całą masę problemów.

 (1.4) Na szczęście żołnierze wrócili cali i zdrowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawɨ, AS: cau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całość ż., całka ż., całostka ż., scalanie n., scalenie n., całkowanie n., scałkowanie n., całkowitość ż., ocalanie n., ocalenie n., calizna ż.

 czas. scalać ndk., scalić dk., całkować ndk., scałkować dk., ocalać ndk., ocalić dk.

 przym. całkowity, całościowy, całkowy

 przysł. cało, całkowicie, całościowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszystek, pełen, reg. pozn. całki

Wiktionary


cb

skrót od: kolumb (dawna nazwa niobu)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CB – skrót oznaczający CB radio
  • CB – francuskie oznaczenie wojskowe o-chlorobenzylidenomalononitrylu
  • CB – skrót dopisywany po nazwiskach osób odznaczonych brytyjskim Orderem Łaźni klasy Kawaler

Wikipedia


cb-radio

[czytaj: s-i-bi-radio] CB-radio;
1. system radiokomunikacji amatorskiej w paśmie obywatelskim; radiowa łączność obywatelska;
2. radiotelefon do komunikacji w tym systemie, stosowany zwłaszcza w samochodach


SJP.pl

CB

Wikipedia


cba

skrót od: Centralne Biuro Antykorupcyjne, służba specjalna państwa polskiego, urząd do spraw zwalczania korupcji


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik rodzaju nijakiego

 (1.1) = Centralne Biuro Antykorupcyjne;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Centralne Biuro Antykorupcyjne
  • Centralne Biuro Adresowe
  • Continental Basketball Association
  • Chinese Basketball Association
  • Centralny Basen Artystyczny
  • CBA – sieć sklepów spożywczych
  • CBA.PL – hosting oferujący konta www oraz pocztę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) CBA zostało powołane przez polski parlament 12 (= dwunastego) maja 2006 (= dwa tysiące szóstego) roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿bɛ‿ˈa, AS: ce‿be‿a

Wiktionary


cbdo

skrótowiec

 (1.1) = co było do okazania; zob. c.b.d.o..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ‿bɛ‿dɛ‿ˈɔ, AS: ce‿be‿de‿o

Wiktionary


cbdu.

skrót

 (1.1) = mat. co było do udowodnienia (skrót stawiany na końcu dowodu)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ckd., cnd., ∎

Wiktionary


cbos

[czytaj: CEbos] skrót od: Centrum Badania Opinii Społecznej


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego lub nijakiego

 (1.1) = Centrum Badania Opinii Społecznej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opinie o immunitecie poselskim są jasne. Z ostatnich badań CBOS-u wynika, że 57% ankietowanych opowiada się za jego zniesieniem w myśl zasady, że nie ma równych i równiejszych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛbɔs, AS: cebos

Wiktionary


cbr

skrót od: Constant Bit Rate, metoda kodowania plików dźwiękowych, stosowana w formacie MP3


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ABC (wojskowość) (ang. CBR lub CBRN) – wojskowe oznaczenie broni masowego rażenia
  • stała przepływność (ang. constant bit rate, CBR) – kodek
  • kalifornijski wskaźnik nośności (ang. California bearing ratio, CBR) – pojęcie z zakresu geotechniki
  • rodzina motocykli Honda
    • Honda CBR 1000F
    • Honda CBR 1000RR Fireblade
    • Honda CBR 1100XX Blackbird
    • Honda CBR 125R
    • Honda CBR 500F
    • Honda CBR 600F
    • Honda CBR 600RR
    • Honda CBR 900RR Fireblade

Wikipedia


cbs

1. [czytaj: cebe-ES] skrót od: Centrum Badań Strategicznych;
2. [czytaj: s-ibi-ES] skrót od: Columbia Broadcasting System


SJP.pl

CBS, Columbia Broadcasting System – stacja radiowa i telewizyjna w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia


cbwa

Centralne Biuro Wystaw Artystycznych


SJP.pl


cbś

skrót od: Centralne Biuro Śledcze, komórka organizacyjna polskiej Komendy Głównej Policji, powołana 15 kwietnia 2000 roku przez Komendanta Głównego Policji, mająca na celu zwalczanie przestępczości zorganizowanej, transgranicznej, narkotykowej i ekonomicznej oraz rozpoznawanie i rozpracowywanie grup przestępczych


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Centralne Biuro Śledcze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz jego detektywi wysłali do CBŚ i Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu dokumenty, które według detektywa Waldemara Czerwińskiego dowodzą, że Jurkiewicz został zamordowany na zlecenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿bɛ‿ˈːɕ, AS: ce‿b•‿eś

Wiktionary


cbśp

skrótowiec

 (1.1) = Centralne Biuro Śledcze Policji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stanowisko zastępcy komendanta CBŚP wciąż pozostaje nieobsadzone.

Wiktionary


cc

1. korpus konsularny, oznaczenie na samochodach;
2. cichociemni


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = hist. wojsk. cichociemny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CC (kot), od CopyCat, pierwszy na świecie sklonowany kot (jesień 2001).
  • Cichociemny,
  • Posiadanie Orderu Kanady, jako skrót za nazwiskiem,
  • Kod linii IATA linii Air Atlanta Icelandic,
  • Wyspy Kokosowe, jako skrót według standardu ISO 3166,
  • .cc, domenę internetową Wysp Kokosowych,
  • Carbon Copy, oznaczające w e-mailach polecenie wysłania kopii do dodatkowych odbiorców, innych niż główni, a także kopia wykonana przez kalkę.
  • Carson City, miasto w USA,
  • Collegium Civitas, szkoła wyższa w Warszawie.
  • Corps consulaire, z francuskiego: korpus konsularny,
  • Centymetr sześcienny, od angielskiego cubic centemeter, równy mililitrowi.
  • Licencje Creative Commons, rodzina licencji

Wikipedia


ccc

1. Cena Czyni Cuda - sklep obuwniczy
2. liczba rzymska 300


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cash conversion cycle (CCC) – cykl konwersji gotówki
  • CCC – firma obuwnicza
  • Chaos Computer Club – niemieckie stowarzyszenie zrzeszające ok. 4000 hakerów z krajów niemieckojęzycznych
  • chlorek chloromekwatu (CCC) – regulator wzrostu stosowany w uprawie zbóż
  • cholangiocellular carcinoma – rak dróg żółciowych
  • Civilian Conservation Corps (CCC)
  • Constitutio Criminalis Carolina – szesnastowieczny niemiecki kodeks karny, uznawany za pierwszą wielką kodyfikację prawa czasów nowożytnych
  • The Coca-Cola Company – producent, dystrybutor i sprzedawca napojów bezalkoholowych
  • CCC Polkowice
    • CCC Polkowice – kobieca zawodowa grupa kolarska powstała w 2009 roku, zarejestrowana wśród UCI MTB Teams
    • Orzeł Polkowice (CCC Polkowice) – drużyna koszykówki kobiet grająca w Polskiej Lidze Koszykówki Kobiet
  • CCC Polsat Polkowice – polska grupa kolarska w 2006 roku należąca do UCI Continental Pro

Wikipedia


ccd

skrót od: Charge Coupled Device, technika odwzorowywania obrazu wykorzystywana w aparatach cyfrowych i skanerach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CCD w elektronice to matryca CCD (ang. Charge Coupled Device)
  • CCD w pszczelarstwie to skrót od ang. Colony Collapse Disorder, zjawiska masowego ginięcia pszczół
  • CCD w medycynie to skrót od ang. cleidocranial dysplasia, dysplazji obojczykowo-czaszkowej
  • CCD, Centrum Chrześcijańsko-Demokratyczne, włoska partia polityczna

Wikipedia


cchinwali

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;

Wiktionary

Cchinwali ( ცხინვალი, Цхинвал, Цхинвал) – największe miasto i "de facto" stolica nieuznawanego państwa Osetia Południowa, "de iure" zaś miasto w Gruzji w regionie Wewnętrzna Kartlia. Położone jest nad brzegami rzeki Didi Liachwi (Wielka Liachwa). W latach 1934–1961 nosiło ono nazwę "Staliniri".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cchinwalski

Wiktionary


cchinwalski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cchinwali, dotyczący Cchinwali

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cchinwali n.

Wiktionary


ccm

skrót od: cubic centimetre (centymetr sześcienny)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ang. cubic centimetre → centymetr sześcienny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Contemporary Christian Music (CCM) – współczesna muzyka chrześcijańska
  • Radio CCM
  • CCM – metoda zbioru kukurydzy (Corn-Cob-Mix)
  • CCM – algorytm szyfrowania
  • CCM (ang. Climate Control Module) – moduł sterowania klimatyzacji
  • centymetr sześcienny (ang. cubic centimeter) – jednostka objętości

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod maską auta znajduje się nowoczesna – jak na „japończyka” przystało – szesnastozaworowa jednostka benzynowa o pojemności 1800 ccm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cm³

Wiktionary


cd

symbol kadmu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = ang. compact disc → płyta kompaktowa

 (1.2) = franc. corps diplomatique → korpus dyplomatyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kopie moich najważniejszych plików nagrałem na płytkę CD.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈdɛ, AS: ce‿de

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płytka, gł. w mowie cedek

Wiktionary


cd-r

[czytaj: s-i-di-er albo ce-de-er] (skrót od: Compact Disc Recordable) płyta kompaktowa, na której możliwy jest jednokrotny zapis porcji danych lub zapis wielosesyjny; urządzenie umożliwiające zapis danych na płytach CD-R


SJP.pl

CD-R (ang. "Compact Disc – Recordable", nagrywalna płyta kompaktowa) – płyta kompaktowa (płyta CD) z możliwością jednokrotnego zapisu (za pomocą odpowiedniej nagrywarki komputerowej) oraz wielokrotnego odczytu (ang. "Write Once Read Many", WORM, zapisz raz czytaj wiele razy).

Wikipedia


cd-rom

[czytaj: s-i-di-rom lub ce-de-rom] skrót angielskiego: Compact Disc - Read Only Memory; nośnik danych, odczytywanych za pomocą promienia lasera, dających się zapisać tylko jeden raz, ale wielokrotnie możliwych do odczytania


SJP.pl

CD-ROM (akronim ang. "Compact Disc Read Only Memory") – płyta kompaktowa zawierająca dane dostępne, ale nie modyfikowalne, w komputerze w formie pamięci masowej. Standard zapisu dowolnych danych binarnych został opracowany przez Sony i Philips w 1985 w tzw. "Żółtej Księdze" (ang. "Yellow Book"), będącej pierwszym rozszerzeniem standardu CD opisanego w "Czerwonej Księdze" (ang. "Red Book").

Wikipedia


cd-rw

[czytaj: s-i-di-er-wu albo ce-de-er-wu] skrót angielskiego: Compact Disc ReWritable; płyta kompaktowa, na której możliwy jest wielokrotny zapis danych; urządzenie umożliwiające zapis danych na płytach CD-R i CD-RW


SJP.pl

CD

Wikipedia


cd-text

w informatyce: możliwość umieszczania tekstu na płytach CD


SJP.pl

CD-Text – standard opracowany przez firmy Philips i Sony, który umożliwia dołączenie do płyty CD-Audio informacji o artyście, tytule płyty, tytułach utworów, a nawet tekstów piosenek czy graficznego logo (aczkolwiek te dwie ostatnie funkcje należą do rzadkości). Informacje te mogą być następnie wyświetlane na kompatybilnych odtwarzaczach CD oraz, za pomocą odpowiedniego oprogramowania na kompatybilnych komputerowych czytnikach płyt kompaktowych.

Wikipedia


cd.

skrót od: ciąg dalszy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ciąg dalszy (skrót umieszczany przed tekstem, wskazujący, że ten tekst jest kontynuacją innego)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈdɛ, AS: ce‿de

Wiktionary


cdd

skrót od: Centralny Dom Dziecka


SJP.pl


cddb

skrót od: Compact Disc DataBase, największa internetowa baza informacji na temat płyt CD


SJP.pl

CDDB (ang. "Compact Disc Database") – internetowa baza danych umożliwiająca wyszukiwanie informacji o muzycznych płytach CD. CDDB jest obecnie oprogramowaniem firmy Gracenote Inc. jednak w potocznym rozumieniu terminem tym określa się także inne programy o podobnej zasadzie działania (np. freedb)

Wikipedia


cdn.

[skrót czytany jako całe wyrażenie lub potocznie: ce-de-en] ciąg dalszy nastąpi


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ciąg dalszy nastąpi, skrót umieszczany pod tekstem wskazujący, że tekst ma dokończenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co się stanie z księżniczką? cdn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿dɛ‿ˈɛ̃n, AS: ce‿de‿ẽn

Wiktionary


cdt

[czytaj: ce-de-TE albo potocznie: cedet] skrót od: Centralny Dom Towarowy; Cedet


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Centralny Dom Towarowy (CDT)
  • czas centralny letni (ang. Central Daylight Time, CDT)
  • test rysowania zegara (ang. Clock Drawing Test, CDT)

Wikipedia


cdt-owski

→ cedet, → CDT (Centralny Dom Towarowy); cedetowski


SJP.pl


cdu

Christlich-Demokratische Union, Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna, partia w Niemczech


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

 (1.1) polit. niemiecka chadecka partia polityczna;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ten zjazd wszyscy czekali, bo w 1094 roku, kiedy CDU była w kiepskim stanie, to właśnie kanclerzowi udało się ją poderwać.

 (1.1) Niemiecka opozycja nie zgadza się z przedstawicielami CDU.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿dɛ‿ˈu, AS: ce‿de‿u

Wiktionary


ce

nazwa litery C


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa litery c / C

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ, AS: ce

Wiktionary


ceauşescu

[czytaj: czauszesku] nazwisko


SJP.pl


ceber

duże drewniane wiadro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. duże, drewniane naczynie do noszenia wody i trunków;

 (1.2) pot. głowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ceber – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Kotla
  • Ceber – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria
  • ceber (naczynie)
  • ceper

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W małych drzwiach wybitych w bocznej ścianie domostwa ukazywała się czasem służba w barwie książęcej – i z wiadrami lub cebrami na powerkach biegła po wodę do studzien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛbɛr, AS: ceber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebr mrz.

:: zdrobn. ceberek mrz., cebrzyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński szaflik

Wiktionary


ceberek

mały ceber; cebrzyk


SJP.pl


cebertowicz

nazwisko


SJP.pl


cebertyzacja

metoda zeskalania (petryfikacji) gruntu za pomocą szkła wodnego i chlorku wapnia; elektropetryfikacja


SJP.pl


cebion

nazwa handlowa leku uzupełniającego niedobory witaminy C


SJP.pl


cebr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duże drewniane naczynie z uchwytami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛpr̥, AS: cepr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceber m.

:: zdrobn. cebrzyk m., ceberek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceber

Wiktionary


cebrowy

związany z cebrem


SJP.pl


cebrzyczek

zdrobnienie od: cebrzyk


SJP.pl


cebrzyk

mały ceber; ceberek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. mały ceber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceber mrz., cebr mrz.

Wiktionary


cebrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Cebrów (ukr. Цебрів, "Cebriw") – wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego.

Znajduje się tu przystanek kolejowy Cebrów, położony na linii Tarnopol - Lwów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cebrowski

Wiktionary


cebu

Ce

Wikipedia


cebuański

język cebuański - jeden z głównych języków Filipin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cebu, dotyczący Cebu (wyspy wchodzącej w skład Filipin)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język cebuański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cebu mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) cebuano

Wiktionary


cebula

roślina warzywna o ostrym smaku i zapachu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. pot. cebula jadalna, nazwa systematyczna|Allium cepa|L.|ref=tak., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;

 (1.2) spoż. kulin. jarzyna z cebuli (1.1)

 (1.3) bot. część rośliny, przekształcony podziemny pęd o funkcji spichrzowej i przetrwalnikowej;

 (1.4) archit. przedmiot (zwłaszcza kopuła budynku) przypominający kształtem cebulę (1.2)

 (1.5) pot. żart. staroświecki zegarek kieszonkowy, najczęściej z dewizką

 (1.6) bot. zob. cebula morska.

 (1.7) zob. cebula naprężeń.

 (1.8) slang. przestęp. miotacz gazowy

 (1.9) slang. przestęp. kiełbasa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cebula – przekształcony pęd podziemny rośliny
  • cebula zwyczajna (Allium cepa L.) – popularna roślina warzywna
  • cebula morska (Drimia maritima L.) – urginia morska, gatunek rośliny z rodziny hiacyntowatych
  • Cebula – szczyt w Beskidzie Śląskim
  • Adam Cebula – polski pisarz
  • Andrzej Cebula – polski pisarz, dziennikarz, przewodnik
  • Antoni Cebula – polski funkcjonariusz UB i MO
  • Ewald (Edward) Cebula – polski piłkarz i trener
  • Henryk Cebula (ur. 1953) – polski satyryk, rysownik i karykaturzysta
  • Józef Cebula (ujednoznacznienie)
  • Karol Cebula – polski rzemieślnik, przedsiębiorca, samorządowiec, wydawca prasy
  • Marcin Cebula – polski piłkarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Drobno posiekaną cebulę usmażyć na złoty kolor.

 (1.3) Chciałabym posadzić cebule tulipanów na działce.

 (1.4) W oddali widać było cebule cerkwi.

 (1.5) Wuj wyjął z kieszonki zegarek, wielką cebulę na złotym łańcuszku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈbula, AS: cebula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebulak, cebularka ż., cebularz m., cebulica, cebulnica, cebulnik m., cebulowa ż., cebulówka ż., Cebulówka ż., cybulak m., cybulus m.; stpol. cebułka

:: zdrobn. cebulka ż.

 przym. cebulaty, cebulasty, cebulkowaty, cebulkowy, cebulowaty, cebulny, cebulowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. cybula

 (1.2) stpol. cybula

Wiktionary


cebulacki

→ cebulak


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy cebulaka

 (1.2) skąpy

Wiktionary

Patrz:

cebulak

Powiązane:

 rzecz. cebularz mos./mrz.

Wiktionary


cebulactwo

buractwo, prostactwo; pogardliwie:
1. ogół cech osoby prostackiej, zawistnej oraz mającej skłonności do kombinowania i oszczędzania na wszystkim;
2. ogół osób prostackich, zawistnych oraz mających skłonności do kombinowania i oszczędzania na wszystkim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pogard. neol. zawistne, skąpe lub chamskie zachowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Internauci nie pozostali obojętni na takie zachowanie jednej z głównych twarzy TVN-u. Okrzyknęli jego zachowanie mianem „cebulactwa”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz m., cebularka ż., cebulak m.

 przym. cebulowy, cebulkowy

Wiktionary


cebulak

pogardliwie: wieśniak; wsiok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. osoba niewychowana

 (1.2) sknera

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) kulin. drożdżówka z cebulą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebulactwo n., cebula ż.

Wiktionary


cebulanka

1. udnica cebulanka, udnica cebulówka - muchówka z rodziny bzygowatych, występująca w Ameryce Północnej i w Europie
2. śmietka cebulanka - muchówka z rodziny muchowatych, której larwy żerują we wnętrzu cebuli jadalnej


SJP.pl


cebularka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta sprzedająca cebulę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebularz mos./mrz., cebulactwo n., cebula ż.

Wiktionary


cebularz

1. potocznie: rolnik uprawiający cebulę;
2. regionalnie: pieczywo z przypieczoną cebulą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. rolnik, który uprawia cebulę na skalę przemysłową

 (1.2) iron. żyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) kulin. bułka lub pszenny placek z przypieczoną na wierzchu cebulą;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż., cebulactwo n., cebulka ż., cebulica ż., Cebulówka ż., cebulanka ż., cebulówka ż., cebularka ż.

 przym. cebulowy, cebulasty, cebulowaty, cebulacki

Wiktionary


cebulasty

kształtem przypominający cebulę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający cebulę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ujrzałem gotyckie i barokowe kościoły, cebulaste cerkwie i synagogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlastɨ, AS: cebulasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz mos./mrz., cebulowa ż.

 przym. cebulowy, cebulkowy, cebulkowaty, cebulowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cebulowaty

Wiktionary


cebulica

roślina ozdobna z rodziny liliowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Scilla|ref=tak., gatunek byliny z rodziny hiacyntowatych, oszloch;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cebulica dwulistna objęta jest w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlʲit͡sa, AS: cebulʹica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cebulowy

 rzecz. cebularz mos./mrz., cebularka ż., cebula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszloch

Wiktionary


cebulicowaty

puszkinia cebulicowata - roślina z rodziny szparagowatych


SJP.pl


cebulka

1. zdrobnienie od: cebula;
2. bulwa roślin cebulowych, będąca organem rozmnażania;
3. korzeń włosa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała cebula; zdrobn. od zob. cebula.

 (1.2) kulin. drobno pokrojona (i czasami usmażona) cebula

 (1.3) bot. bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych

 (1.4) anat. korzeń włosa

 (1.5) bot. pot. odmiana gruszki

 (1.6) pot. wielowarstwowe ubranie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapakowała do koszyka patelnię, dziesięć jaj, cały bochenek chleba, kilka cebulek, słoik smalcu, sól, cukier i herbatę, kawał sera edamskiego, kilogram jabłek i słoik ogórków kiszonych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebularz mos./mrz., cebularka ż., cebula ż., cebulactwo n.

 przym. cebulkowy, cebulowy, cebulasty, cebulowaty, cebulkowaty

Wiktionary


cebulkowatość

→ cebulkowaty


SJP.pl

Patrz:

cebulkowaty

cebulkowaty

1. przypominający kształtem cebulkę;
2. dotyczący cebulki; o roślinie: mający, wytwarzający cebulkę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający cebulkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula, cebulka

 przym. cebulowy, cebulasty, cebulowaty

Wiktionary


cebulkowy

przymiotnik od: cebulka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do cebulki – rośliny jadalnej; też: zrobiony z dodatkiem cebulki

 (1.2) bot. o roślinach: wytwarzający cebulki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W Holandii poziom wód gruntowych na polach, przeznaczonych pod uprawę hiacyntów, tulipanów, narcyzów[,] i innych roślin cebulkowych, znajduje się na głębokości 55–60 cm.

 (1.2) Na ziemi były ustawione setki cebulkowych roślin kwitnących o tej porze: tulipany, hiacynty, konwalie, szafrany [...]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebulka ż., cebulactwo n., cebula ż.

 przym. cebulasty, cebulowaty, cebulowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) cebulkowaty

Wiktionary


cebulowa

potocznie: zupa cebulowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa na bazie cebuli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż.

 przym. cebulasty, cebulowaty, cebulowy

Wiktionary


cebulowatość

→ cebulowaty


SJP.pl

Patrz:

cebulowaty

cebulowaty

przypominający kształtem cebulę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający cebulę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbulɔˈvatɨ, AS: cebulovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz m., cebulowa ż.

 przym. cebulowy, cebulkowy, cebulasty, cebulkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cebulasty

Wiktionary


cebulowy

związany z cebulą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kulin. związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli

 (1.2) bot. o roślinie wykształcającej cebulę

 (1.3) przen. złożony z warstw, tak jak cebula

 (1.4) przen. o kształcie cebuli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię przegryzać cebulowe chipsy, choć nie cierpię cebulowej zupy.

 (1.2) Tulipany i krokusy to rośliny cebulowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlɔvɨ, AS: cebulovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebulica ż., cebulowa ż., cebularz mrz./mos., cebularka ż.

 przym. cebulkowy, cebulowaty, cebulasty

Wiktionary


cebulski

nazwisko


SJP.pl


cebulówka

udnica cebulanka, udnica cebulówka - muchówka z rodziny bzygowatych, występująca w Ameryce Północnej i w Europie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cebulówka – szczyt górski w Beskidzie Sądeckim
  • Cebulówka – wieś o spornej przynależności państwowej (de iure Mołdawia, de facto Naddniestrze)
  • udnica cebulówka – gatunek muchówki z rodziny bzygowatych
  • cebulówka – potoczna nazwa zupy cebulowej

Wikipedia


cebuszka

środowiskowo: poduszka w kształcie litery "C" do karmienia dzieci


SJP.pl


cebłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cebłowski

Wiktionary


cecenowo

stara wieś kaszubska w województwie pomorskim


SJP.pl

Cecenowo (kaszb. "Cécenowò", "Cécnowò", "Cecënowò" lub też "Cecenowò", Zezenow) – stara wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce. Leży przy drodze wojewódzkiej nr. W kierunku północnowschodnim od Cecenowa znajduje się rezerwat przyrody "Las Górkowski". Ma status sołectwa.

Wikipedia


cech

1. organizacja zrzeszająca rzemieślników;
2. miejsce, gdzie znajduje się ta organizacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) organizacja zrzeszająca rzemieślników;

 (1.2) siedziba cechu (1.1)

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) D. lm. zob. cecha.

Wiktionary

Cech (z Zunft), także "gildia" w kontekście wspólnot kupieckich, zwłaszcza zachodnioeuropejskich – organizacja samorządu gospodarczego rzemiosła łącząca rzemieślników jednego lub kilku pokrewnych zawodów, mająca na celu:

Mogą istnieć na przykład: cech ślusarzy, cech murarzy, cech krawców, cech rzemiosł skórzanych itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛx, AS: ceχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cechowy

Wiktionary


cecha

część całkowita liczby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

 (1.2) mat. zob. cecha logarytmu.

 (1.3) stpol. znamię, piętno

 (1.4) stpol. poszewka na poduszkę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cecha (filozofia)
  • cecha (kontrola)
  • cecha (psychologia)
  • cecha (programowanie obiektowe)
  • cecha jubilerska
  • cecha w matematyce, inaczej podłoga lub część całkowita
  • cecha postaci w grze fabularnej
  • cecha statystyczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Specyficzną cechą samochodu Bolesława jest to, że psuje się zaraz po uruchomieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛxa, AS: ceχa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

:: rzecz. cechówka ż., cechowanie n.

:: czas. cechować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atrybut, własność, właściwość, wyróżnik

Wiktionary


cechmistrz

starszy członek cechu, przewodniczący cechu


SJP.pl


cechmistrzyni

→ cechmistrz


SJP.pl

Patrz:

cechmistrz

cechna

imię żeńskie


SJP.pl


cechowacz

pracownik nanoszący skalę i inne znaki na szklanych i metalowych wyrobach pomiarowych


SJP.pl


cechowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cechować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cechowanie (fizyka)
  • cechowanie termometru
  • cechowanie (kontrola)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛxɔˈvãɲɛ, AS: ceχovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cechować

Wiktionary


cechować

1. być lub mieć charakterystyczną cechę kogoś lub czegoś;
2. opatrywać znakiem firmowym;
3. zaznaczyć drzewa przeznaczone do wyrębu lub ścięte


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) być czyjąś (lub czegoś) cechą; charakteryzować kogoś; być komuś lub czemuś właściwym

 (1.2) dawać czemuś oznaczenie, znak; znakować, stemplować

czasownik zwrotny niedokonany cechować się

 (2.1) charakteryzować się jakąś cechą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cechuje go pracowitość i cierpliwość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈxɔvat͡ɕ, AS: ceχovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cechowanie n., cecha

 czas. nacechować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znamionować, wyróżniać, charakteryzować

 (1.2) znaczyć

Wiktionary


cechownia

1. pomieszczenie, w którym zbierają się górnicy przed zjazdem pod ziemię i po powrocie;
2. miejsce, w którym odbywa się cechowanie


SJP.pl

Cechownia (żarg. "dom zborny", "zbór", "cehaus", "cajhoż") – część kopalni, rodzaj poczekalni, w której górnicy zbierają się i wykonują czynności służbowe przed zjazdem w dół lub po powrocie na powierzchnię. W cechowni odbywają się także górnicze uroczystości.

Wikipedia


cechownica

narzędzie ręczne do cechowania


SJP.pl


cechowniczy

związany z cechowaniem wyrobów jubilerskich


SJP.pl


cechownik

część automatycznej centrali telefonicznej, sterująca procesem zestawiania połączeń


SJP.pl


cechowy

przmiotnik od: cech (zrzeszenie rzemieślników)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący cechu, związany z cechem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Statuty cechowe puszkarzy pochodzą z XV wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cech mrz.

Wiktionary


cechsztyn

1. szósty, najmłodszy okres ery paleozoicznej;
2. warstwa skorupy ziemskiej z tego okresu;
3. wapień powstały w tym okresie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. młodsza epoka permu

 (1.2) geol. warstwa skał pochodzących z cechsztynu (1.1);

Wiktionary

Cechsztyn – nazwa kompleksu permskich skał osadowych pochodzenia morskiego, powstałych w bardzo płytkim i ciepłym akwenie (morza epikontynentalnego) obejmującego znaczne obszary Europy Zachodniej i Środkowej (np. Niż Polski). Mają one różny wiek; datowane są na perm późny i środkowy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛxʃtɨ̃n, AS: ceχštỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cechsztyński

Wiktionary


cechsztyński

→ cechsztyn


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od cechsztyn

Wiktionary

Patrz:

cechsztyn

Przykłady

 (1.1) Groźne dla środowiska mogą być wypływy solanek ze złóż cechsztyńskich, położonych stosunkowo płytko pod dnem.

 (1.1) Natomiast w rejonie Międzychodu, w permskich utworach dolomitu głównego i wapienia cechsztyńskiego, zostały odkryte złoża ropy, a odwierty przeprowadzone zostały w Grotowie, Sowiej Górze i Sierakowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛxˈʃtɨ̃j̃sʲci, AS: ceχštỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cechsztyn

Wiktionary


cechunek

znakowanie drzew przeznaczonych do wyrębu


SJP.pl


cechówka

ręczne narzędzie slużące do opatrywania czegoś charakterystycznym znakiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przyrząd służący do odbijania na drewnie znaku okreslającego pochodzenie drewna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cechówka – przyrząd podobny do młotka, służący do odbijania na drewnie znaku (cechy) nadleśnictwa.
  • Cechówka – dawna miejscowość obecnie w granicach Sulejówka
  • Cechówka – polana na Łopieniu w Beskidzie Wyspowym
  • Cechówka – potok, dopływ Skawy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cechowanie polega na trwałym umieszczeniu na drewnie znaku cechówki oraz tabliczki z numerem na ściętym drewnie.

Wiktionary


cecilia

[czytaj: ses-ilia] obce imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cecilia (Luizjana)
  • Cecilia (Kentucky)
  • Cecilia (piosenkarka)
  • Cecylia

Wikipedia


ceckanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ceckać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ceckać

Wiktionary


ceckać

1. rzadko, regionalnie: pieścić, bawić; cackać, ciaćkać;
2. ceckać się - regionalnie: cackać się (1. obchodzić się z czymś lub z kimś czule; 2. poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności); ciećkać się (regionalnie), ciaćkać się (regionalnie)


SJP.pl


cecora

miejscowość w Rumunii, miejsce bitwy między wojskami polskimi pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego a wojskami turecko-tatarskimi w roku 1620


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość w Rumunii, w okręgu Jassy;

Wiktionary

Cecora (rum. "Țuțora") – miejscowość i gmina w Rumunii, w okręgu Jassy, ok. 1046 mieszkańców (stan z 2002 roku).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cecorski

Wiktionary


cecorski

→ Cecora


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cecorą, dotyczący Cecory

Wiktionary

Patrz:

Cecora

Powiązane:

 rzecz. Cecora ż.

Wiktionary


cecot

nazwisko


SJP.pl


cecydium

zniekształcenie jakiejś części rośliny spowodowane przez pasożyta; wyrośl, wyrośle


SJP.pl


cecyl

imię męskie


SJP.pl


cecylia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) daw. pot. żart. geogr. Sycylia

Wiktionary

Cecylia – żeński odpowiednik imienia Cecyliusz. Obchodzi imieniny 10 czerwca i 22 listopada.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspomnienie św. Cecylii, patronki muzyki kościelnej, obchodzone jest 22 listopada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈt͡sɨlʲja, AS: cecylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cecylian m., Cecyliusz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Cilka, reg. śl. Cila

Wiktionary


cecylian

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cecylian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu "Cecyliuszów". Oznacza „należący do Cecyliusza”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj poprosiłam Cecyliana o pomoc w rachunkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cecylia ż.

Wiktionary


cecylianostwo

Cecylian z małżonką; Cecylianowie


SJP.pl


cecylianowie

Cecylian z małżonką; Cecylianostwo


SJP.pl


cecylianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliana lub z nim związany


SJP.pl


cecyliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecylii lub z nią związany


SJP.pl


cecyliusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cecyliusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu "Cecyliuszów".

Cecyliusz imieniny obchodzi 1 lutego, 15 maja i 3 czerwca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaoszczędzimy Cecyliuszowi tego widoku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cecylia ż.

Wiktionary


cecyliuszek

zdrobnienie od: Cecyliusz (imię męskie)


SJP.pl


cecyliuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliuszka lub z nim związany


SJP.pl


cecyliuszostwo

Cecyliusz z małżonką; Cecyliuszowie


SJP.pl


cecyliuszowie

Cecyliusz z małżonką; Cecyliuszostwo


SJP.pl


cecyliuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliusza lub z nim związany


SJP.pl


cecylka

zdrobnienie od: Cecylia (imię żeńskie)


SJP.pl


cecylówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cecylówka-Brzózka
  • Cecylówka Głowaczowska

Wikipedia


cecyniówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie szumskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Cecyniówka (ukr. Цеценівка) – wieś na Ukrainie w rejonie krzemienieckim należącym do obwodu tarnopolskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cecyniówecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Cecyniowce, Czeczeniowce

Wiktionary


cedeciak

regionalnie: cedet


SJP.pl


cedek

potocznie: płyta CD (kompaktowa)


SJP.pl


cedent

wierzyciel dokonujący cesji swej wierzytelności lub innych praw na rzecz cesjonariusza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba, która przelewa swoje prawa na kogoś innego w drodze cesji

Wiktionary

Cedent cedens „ustępujący”) – osoba, która przelewa swoje prawa na kogoś innego. Taki przelew uprawnień, najczęściej wierzytelności, w prawniczej terminologii nazywany jest cesją. Druga osoba uczestnicząca w cesji, cesjonariusz, przyjmuje rzeczone uprawnienia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cedowanie n.

 czas. cedować

Wiktionary


cedentka

→ cedent


SJP.pl

Patrz:

cedent

cedet

potocznie: Centralny Dom Towarowy (CDT) - największy warszawski dom towarowy w dwudziestoleciu po II wojnie światowej


SJP.pl


cedetowski

przymiotnik od: cedet, CDT (Centralny Dom Towarowy); CDT-owski


SJP.pl


cedi

[czytaj: sedi] jednostka monetarna Ghany; 1 cedi = 100 pesewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) monet. waluta Ghany o symbolu ₵;

Wiktionary

Cedi – jednostka monetarna Ghany od 1965 r. 1 cedi = 100 pesewa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛdʲi, AS: cedʹi

Wiktionary


cedowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zrzekanie się swoich praw na rzecz kogoś innego

 (1.2) o państwie: przekazywanie na mocy umowy międzynarodowej części swojego terytorium innemu państwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛdɔˈvãɲɛ, AS: cedovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cedować

 rzecz. cedent, cesja

Wiktionary


cedować

przekazać prawo do czegoś innej osobie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zrzekać się swoich praw lub obowiązków na rzecz kogoś innego

 (1.2) o państwie: przekazać na mocy umowy międzynarodowej część swojego terytorium innemu państwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdɔvat͡ɕ, AS: cedovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. proceder m., cesja, cedent, cedowanie

Wiktionary


cedr

długowieczne drzewo iglaste


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Cedrus|ref=tak., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;

 (1.2) drewn. drewno cedrowe

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbocza góry gęsto porastały cedry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛtr̥, AS: cetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cedrzyniec m., cedrzyk m., cedrówka ż., cedrowina ż., cedrzyna ż.

 przym. cedrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cedrowina; rzad. cedrzyna

Wiktionary


cedrat

drzewo lub krzew z rodziny cytrusowatych; cytron


SJP.pl


cedro

Cedro – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Bernalillo.

Wikipedia


cedron

dolina między Jerozolimą a Górą Oliwną; okresowy strumień płynący tą doliną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. strumień w Judei, przepływający przez Jerozolimę i Pustynię Judzką;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku cieków wodnych w Polsce

Wiktionary

Cedron (Kidron, ‏נחל קדרון‎, "Nahal Qidron", arab. "Wadi an-Nar") – niewielki strumień płynący doliną o tej samej nazwie położoną między Wzgórzem Świątynnym a Górą Oliwną w Jerozolimie, wielokrotnie wymieniany w Biblii. Z "Doliną Cedronu" (hebr. "Emek Kidron", arab. "Wadi an-Nar") błędnie identyfikowana jest "Dolina Jozafata", w Biblii symboliczne określenie miejsca przyszłego Sądu Ostatecznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kazał je spalić na zewnątrz Jerozolimy, na polach nad Cedronem, a popiół z nich zanieść do Betel.

Wiktionary


cedrowice

Cedrowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia


cedrowina

drewno cedrowe; cedrówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drewn. drewno cedrowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cedr mrz.

 przym. cedrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. cedrzyna; cedr

Wiktionary


cedrowy

związany z cedrem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z cedru

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części cedru

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do cedru, będący częścią cedru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobiegł do zagajnika cedrowego, gdzie chwilę odpoczął.

 (1.2) Artystka wykonuje cedrowe szkatułki na klejnoty.

 (2.1) Sadzonkę obsypała cedrowymi igłami przywiezionymi z gór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdrɔvɨ, AS: cedrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cedr mrz., cedrowina ż.

Wiktionary


cedrski

przymiotnik od: Cedry Wielkie


SJP.pl


cedrzyk

drzewo z rodziny miodlowatych; cedrówka


SJP.pl


cedrzyniec

drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Calocedrus|Kurz|ref=tak., rodzaj wschodnioazjatyckich i północnoamerykańskich drzew iglastych z rodziny cyprysowatych;

Wiktionary

Cedrzyniec ("Calocedrus") – rodzaj drzew należących do rodziny cyprysowatych. Obejmuje trzy gatunki występujące we wschodniej Azji i jeden rosnący w Ameryce Północnej. Rośliny te uprawiane są jako ozdobne i pozyskiwane są jako źródło drewna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cedr mrz.

Wiktionary


cedrówka

1. ptak z rodziny jemiołuszek
2. drzewo z rodziny miodlowatych; cedrzyk


SJP.pl


cedularny

podatek cedularny - rodzaj podatku polegający na odrębnym opodatkowaniu każdego rodzaju dochodów podatnika


SJP.pl


ceduła

1. codzienny urzędowy wykaz kursów walut, dewiz itp.
2. wykaz przesyłek lub towarów przyjętych do przewozu określonym środkiem transportu
3. raport dzienny z odbytego kursu tramwaju lub pociągu, zawierający wykaz sprzedanych biletów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. lista cen giełdowych

 (1.2) hand. list przewozowy

 (1.3) hand. lista biletów rozprowadzonych przez obsługę tramwaju lub pociągu

 (1.4) druk. spis znaków danego kroju pisma

 (1.5) daw. prospekt, reklama

 (1.6) daw. kwit, zlecenie na piśmie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cedułka ż.

 przym. cedułkowy

Wiktionary


cedułka

zdrobniale o cedule


SJP.pl


cedylla

znak diakrytyczny podobny do ogonka, występujący np. we francuskiej literze ç („c” z cedyllą)


SJP.pl

Cedille, cédille, cedilla, cedylla ( ¸ ) – znak diakrytyczny podobny nieco do ogonka, występujący najczęściej pod literą „C” w wielu językach (m.in. we francuskim, portugalskim, katalońskim, tureckim).

Nieco innym znakiem, który nie powinien być mylony z cedille jest tzw. przecinek dolny w języku łotewskim i rumuńskim.

Wikipedia


cedynia

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Cedynia ( Zehden, Cedene) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Cedynia. Najdalej na zachód położone miasto Polski, w zachodniej części pasa Pojezierza Zachodniopomorskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdɨ̃ɲa, AS: cedỹńa

Wiktionary


cedynianin

mieszkaniec Cedyni (miasta w Polsce)


SJP.pl


cedynianka

mieszkanka Cedyni (miasta w Polsce)


SJP.pl


cedyński

przymiotnik od: Cedynia


SJP.pl


cedzak

1. dziurkowane naczynie kuchenne do odcedzania; durszlak;
2. sieć rybacka w kształcie worka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naczynie kuchene z dziurkami w dnie;

Wiktionary

Cedzak (inaczej durszlak, od Durchschlag) – rodzaj specjalnego sita w formie miski lub garnka z podziurkowanym dnem. Może być wyposażony w uchwyt oraz w podstawkę lub nóżki, które pozwalają mu stać samodzielnie i umożliwiają swobodny odpływ cieczy. Służy do odcedzania i płukania żywności.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cedzidło n., odcedzaczka ż., cedzenie n., odcedzanie n., odcedzenie n., przecedzanie n., przecedzenie n., wycedzanie n., wycedzenie n.

:: zdrobn. cedzaczek m.

 czas. cedzić ndk., odcedzać ndk., odcedzić dk., przecedzać ndk., przecedzić dk., wycedzać ndk., wycedzić dk.

 przym. cedzakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) durszlak

Wiktionary


cedzakowaty

przypominający cedzak


SJP.pl


cedzakowy

przymiotnik od: cedzak


SJP.pl


cedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ceʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cedzić

 rzecz. cedzak mrz.

Wiktionary


cedzidło

1. filtr o działaniu okresowym, otwarty lub zamknięty zbiornik z dnem sitowym; nucza;
2. przyrząd do cedzenia


SJP.pl

Ce

Wikipedia


cedzidłowy

związany z cedzidłem


SJP.pl


cedziny

pozostałości po cedzeniu płynu, męty, osad


SJP.pl


cedzitko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. cedzak, durszlak

Wiktionary


cedzić

1. przelewać ciecz przez filtr, sito;
2. pić lub przelewać coś powoli, z przerwami;
3. mówić coś bardzo powoli, z przerwami


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przepuszczać płyn przez sito, sitko, cedzak, filtr w celu oczyszczenia lub oddzielenia części stałych

 (1.2) pić lub przelewać powoli

 (1.3) przen. wymawiać wolno, z przerwami

czasownik zwrotny niedokonany cedzić się (dk. brak)

 (2.1) być cedzonym (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wody dołowe są cedzone, a następnie przepływają przez piaskownik, gdzie zatrzymywane są cząstki węgla o średnicy 0,1 mm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛd͡ʑit͡ɕ, AS: ceʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cedzak m., cedzidło n., cedzik m., cedziny nmos., cedzenie n., przecedzenie n., przecedzanie n.

 czas. przecedzić dk., przecedzać ndk.

 przym. cedzakowy, cedzidłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filtrować

 (1.2) sączyć

Wiktionary


cedzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. durszlak

Wiktionary


cedzyna

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim


SJP.pl

Cedzyna – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Górno. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


cedzyński

→ Cedzyna


SJP.pl

Patrz:

Cedzyna

cefal

ryba morska żyjąca w morzach ciepłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Mugil cephalus|L.|ref=tak., stadna ryba morska z rodziny mugilowatych;

Wiktionary

Cefal, cefal pospolity, łoban, mugil cefal ("Mugil cephalus") – ryba z rodziny mugilowatych (Mugilidae).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) cefal pospolity, łoban, mugil cefal

Wiktionary


cefalaspis

najstarszy znany kręgowiec ziemski wymarły w okresie dewonu


SJP.pl


cefale

ryba morska żyjąca w morzach ciepłych


SJP.pl


cefalizacja

ewolucyjny proces wyodrębniania części głowowej organizmu


SJP.pl

Cefalizacja (gr. "kephalé " – głowa) – proces ewolucyjny prowadzący w rozwoju osobniczym do rozrastania się przedniej części ciała i wyodrębnienia wyspecjalizowanego odcinka głowowego zawierającego otwór gębowy, narządy zmysłów i zwoje nerwowe. Występuje u wolno żyjących zwierząt dwubocznie symetrycznych, począwszy od wieloszczetów (Polychaeta) i płazińców (Platyhelminthes).

Wikipedia


cefalokształtne

rząd ryb promieniopłetwych


SJP.pl


cefalokształtny

o cechach cefalokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl


cefalometr

przyrząd do mierzenia głowy


SJP.pl


cefalometria

metoda pomiaru głowy człowieka; kefalometria


SJP.pl


cefalometryczny

→ cefalometria; kefalometryczny


SJP.pl


cefalosporyna

półsyntetyczny antybiotyk o szerokim spektrum działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. antybiotyk pozyskiwany z grzyba z rodzaju nazwa systematyczna|Acremonium|ref=tak. (dawniej znanego pod nazwą nazwa systematyczna|Cephalosporium.);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Listę głównych osiągnięć farmakologicznych ostatniego sześćdziesięciolecia otwiera odkrycie penicyliny, znajdują się też na niej takie leki jak kortyzol (działanie przeciwuczuleniowe i przeciwzapalne), cefalosporyna (otworzyła drogę przeszczepom) [...]

Wiktionary


cefalosporynowy

→ cefalosporyna


SJP.pl

Patrz:

cefalosporyna

cefalowate

rodzina ryb z rzędu mugilokształtnych; mugilowate


SJP.pl


cefałka

potocznie: życiorys; CV, curriculum vitae


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. pot. CV (= curriculum vitae); życiorys

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roznoszone cefałki często trafiają do kosza w obawie o własny stołek.

Wiktionary


cefeida

gwiazda zmieniająca blask na skutek okresowych pulsacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. gwiazda zmieniająca swoją jasność w wyniku okresowych pulsacji;

Wiktionary

Cefeidy (zwane też gwiazdami typu "δ Cephei" lub "cefeidami klasycznymi" od nazwy gwiazdozbioru Cefeusza) – gwiazdy zmienne pulsujące, olbrzymy.

Cefeidy są wyjątkowo jasne, tysiąc lub nawet dziesięć tysięcy razy jaśniejsze od Słońca. Regularnie zmieniają jasność wskutek pulsacji. Pulsacje powodują okresowe zmiany wielkości gwiazdy oraz temperatury powierzchni i typu widmowego (od A lub F w maksimum blasku do G lub K w minimum).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najlepszymi świecami standardowymi do pomiaru parametru Hubble’a są dwa rodzaje gwiazd: Cefeidy oraz supernowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cefeusz mos./mzw.

Wiktionary


cefeusz

łac. Cepheus; gwiazdozbiór nieba północnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);

 (1.2) mitgr. król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (2.1) astr. gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cefeusz (Kefeus) – w mitologii greckiej król Etiopii, syn Belosa
  • Cefeusz (Kefeus) – w mitologii greckiej król Tegei, syn Aleosa
  • Cefeusz – gwiazdozbiór nieba północnego
  • cefeida – typ gwiazdy zmiennej
  • Cepheus – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1, 2.1) Mityczny Cefeusz jest identyfikowany z gwiazdozbiorem Cefeusza.

 (1.1) Perseusz pokonał potwora morskiego i uwolnił Andromedę, córkę Kasjopei i Cefeusza.

 (2.1) Cefeusz widnieje na niebie niedaleko konstelacji, które są z nim mitologicznie powiązane.

 (2.1) Najjaśniejszą gwiazdą w Cefeuszu jest Alderamin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈfɛwuʃ, AS: cefeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cefeida ż., Cefeida ż.

 przym. Cefeuszowy

 zob. Kefeus.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kefeus

 (1.2) war. Kefeus

 (2.1) skr. Cep

Wiktionary


cefotaksym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. antybiotyk o szerokim spektrum działania, z grupy cefalosporyn III generacji, stosowany w leczeniu poważnych zakażeń bakteryjnych

Wiktionary

Cefotaksym, (łac. "Cefotaximum") – półsyntetyczny antybiotyk będący cefalosporyną III generacji o działaniu bakteriobójczym do stosowania pozajelitowego. W przeciwieństwie do innych pozajelitowych cefalosporyn III generacji jest metabolizowany, w wyniku czego powstaje czynny metabolit – deacetylocefotaksym. Cefotaksym należy do najbardziej aktywnych cefalosporyn wobec bakterii Gram-dodatnich.

Wikipedia


cefta

skrót od: Central European Free Trade Agreement – Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym Handlu; Cefta


SJP.pl


ceftriakson

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. antybiotyk bakteriobójczy z grupy cefalosporyn III generacji, stosowany w leczeniu poważniejszych zakażeń bakteryjnych, podawany pozajelitowo

Wiktionary

Ceftriakson ( ceftriaxonum) – organiczny związek chemiczny, antybiotyk będący cefalosporyną III generacji o działaniu przeciwbakteryjnym. Oporny na działanie klasycznych β-laktamaz.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Biotrakson, Cefaxone, Cefrin, Lendacin, Oframax, Rocephin, Tartriakson, Triaxon; wzór chemiczny sumaryczny: wzór chemiczny|C18H18N8O7S3.

Wiktionary


cefuroksym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. antybiotyk będący półsyntetyczną cefalosporyną II generacji, który posiada szeroki zakres działania przeciwbakteryjnego

Wiktionary

Cefuroksym – organiczny związek chemiczny, półsyntetyczna cefalosporyna II generacji o działaniu bakteriobójczym o szerokim spektrum przeciwbakteryjnym. Aktywny wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Nieaktywny wobec bakterii atypowych. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego, stąd stosuje się podawanie drogą parenteralną (pozajelitową). Nie jest metabolizowany, a jego biologiczny okres półtrwania wynosi ok. 80 min. Wydalanie następuje przez nerki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dopiero po włączeniu leczenia cefuroksymem stan chorej zaczął się poprawiać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Aprokam, Biofuroksym, Cefuroxim-MIP, Zinacef; wzór sumaryczny C16H16N4O8S

Wiktionary


cegielnia

wytwórnia cegły i innych glinianych materiałów budowlanych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wytwórnia cegły oraz innych materiałów budowlanych z gliny;

Wiktionary

Cegielnia – zakład wytwórczy, zajmujący się produkcją cegieł ceramicznych, wypalanych z gliny.

Cegielnie stawia się najczęściej w pobliżu miejsc bogatych w zasoby gliny, co pozwala zredukować koszty transportu surowca. Budowa cegielni, szczególnie po zmechanizowaniu produkcji cegieł w pierwszej połowie XIX wieku, była widomym znakiem pojawiania się w okolicy przemysłu i budownictwa przemysłowego, potrzebującego materiałów budowlanych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w tej cegielni ceglastobrązowe cegły są w ciągłej produkcji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈɟɛlʲɲa, AS: ceǵelʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglarstwo n., cegła ż., cegiełka ż., cegłówka ż., ceglak m.

 przym. cegielniany, cegielniczy, ceglany, ceglasty

Wiktionary


cegielniany

→ cegielnia


SJP.pl

Patrz:

cegielnia

cegielnictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją cegieł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dział rzemiosła związany z wytwarzaniem cegieł

Wiktionary

Cegielnictwo (również strycharstwo) – produkcja ceramiki budowlanej z gliny z domieszką innych substancji nadających trwałość, odporność, zabarwienie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzrostową tendencją charakteryzowało się cukrownictwo, gorzelnictwo i cegielnictwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɟɛlʲˈɲit͡stfɔ, AS: ceǵelʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglarstwo n., ceglak mrz., ceglarz

 przym. ceglany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceglarstwo

Wiktionary


cegielniczy

dotyczący cegły, cegielni, cegielnictwa


SJP.pl


cegielnik

ceglarz;
1. pracownik produkujący cegły;
2. dawniej: właściciel cegielni


SJP.pl

Cegielnik – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 990 mieszkańców. Jest piątą co do wielkości miejscowością gminy Zławieś Wielka.

Wikipedia


cegielski

nazwisko, np. Hipolit Cegielski (1813-68), polski przemysłowiec, działacz społeczno-kulturalny i polityk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hipolit Cegielski (1813 lub 1815-1868) – polski filolog, przemysłowiec, działacz społeczny, dziennikarz i polityk
  • Stefan Cegielski (1852-1921) – polski przemysłowiec i działacz społeczno-polityczny
  • Jerzy Cegielski (1887-1940) – polski oficer
  • Longin Cegielski (1920-1987) – polski działacz ludowy, doktor nauk rolnych, ekonomista, polityk
  • Marian Cegielski (1925–2012) – polski inżynier elektryk, prof. dr hab.
  • Marian Cegielski (ur. 1944) – polski urzędnik, wicewojewoda elbląski
  • Henryk Cegielski (1945-2015) – polski koszykarz
  • Tadeusz Cegielski (ur. 1948) – polski historyk
  • Wayne Cegielski (ur. 1956) – walijski piłkarz
  • Max Cegielski (ur. 1975) – polski dziennikarz, pisarz, prezenter radiowy i telewizyjny
  • Wojciech Cegielski (ur. 1977) – polski dziennikarz
  • Krzysztof Cegielski (ur. 1979) – polski żużlowiec

Wikipedia


cegiełka

1. mała cegła;
2. kawałek czegoś w kształcie prostopadłościanu;
3. wkład w coś, składka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała cegła

Wiktionary

Cegiełka ( Cigeľka; Цігелька, "Cihelka"; Cigeľka) – wieś i gmina (obec) na Słowacji w kraju preszowskim, powiat Bardejów, przy granicy z Polską.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cegła ż., ceglarstwo n., ceglak mrz., cegielnia ż.

 przym. ceglany

Wiktionary


cegiełkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cegiełkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cegiełkować

 przym. ceglany

Wiktionary


cegiełkować

czyścić coś, ścierać za pomocą cegły


SJP.pl


cegiełkowy

1. przypominający sposób ułożenia cegieł w murze;
2. związany z cegiełką - datkiem


SJP.pl


ceglaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od ceglak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglak m.

Wiktionary


ceglak

dom z cegły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. ceglany dom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡlak, AS: ceglak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cegielnia, cegielnictwo, cegielnik, cegiełka, ceglarka, ceglarstwo, ceglarz, cegła

:: zdrobn. ceglaczek m.

 przym. cegielniany, cegielniczy, cegiełkowy, ceglany, ceglarski, ceglasty

 przysł. ceglasto

 temsłow. ceglasto-

Wiktionary


ceglany

1. zrobiony z cegły, pochodzący z cegły (np. ceglane domy, ceglany pył);
2. mający kolor cegły, pomarańczowoczerwony (np. ceglane rumieńce, wypieki); ceglasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z cegły

 (1.2) związany z cegłą, dotyczący cegły

 (1.3) zob. ceglasty.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Huknął samochodem o ceglany mur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlãnɨ, AS: ceglãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cegła ż., cegiełka ż., cegielnia ż., ceglarstwo n., ceglak m., cegiełkowanie n., cegielnik m., cegielnictwo n., ceglarka ż., ceglarz m.

 czas. cegiełkować

 przym. ceglarski, cegielniany, ceglasty, cegiełkowy, cegielniczy

 przysł. ceglasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cegłowy

 (1.3) ceglasty, pomarańczowoczerwony

Wiktionary


ceglarek

maszyna do produkcji cegieł


SJP.pl


ceglarka

maszyna do produkcji cegieł


SJP.pl


ceglarski

dotyczący ceglarza, ceglarstwa; wykonany przez ceglarza


SJP.pl


ceglarstwo

przemysł cegielniczy; cegielnictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dział rzemiosła związany z wytwarzaniem cegieł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceglarstwo jest zanikającą profesją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlarstfɔ, AS: ceglarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglak mrz., cegła ż., cegiełka ż., ceglarz m., cegielnia ż., cegielnictwo n.

 przym. ceglany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cegielnictwo

Wiktionary


ceglarz

cegielnik;
1. człowiek produkujący cegły (prostopadłościany z wypalonej gliny);
2. właściciel cegielni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzemieślnik wytwarzający cegły, trudniący się ceglarstwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceglarz mieszka w następnym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡlaʃ, AS: ceglaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglak m., cegielnik, ceglarstwo n., cegielnictwo n.

:: fż. ceglarka ż.

 przym. ceglany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cegielnik, strycharz

Wiktionary


ceglastobrązowy

brązowy o odcieniu ceglastym; rudoczerwony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor brązowy o odcieniu ceglastym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy w tej cegielni ceglastobrązowe cegły są w ciągłej produkcji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: ceglastobrõũ̯zovy

Wiktionary


ceglastoczerwony

czerwony o odcieniu ceglastym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor czerwony o odcieniu ceglastym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nazwał mnie zdzirą tylko dlatego, że miałam wyrazistą, ceglastoczerwoną szminkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: ceglastočervõny

Wiktionary


ceglastopory

borowik ceglastopory - kapeluszowy grzyb jadalny o trzonie koloru ceglanego


SJP.pl


ceglastoróżowy

różowy o odcieniu ceglastym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) różowy o ceglastym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie słyszałeś o ceglastoróżowym kolorze?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔruˈʒɔvɨ, AS: ceglastoružovy

Wiktionary


ceglasty

podobny do koloru cegły; pomarańczowoczerwony, ceglany


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor pomarańczowoczerwony, taki jak kolor cegły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego tarcza będzie widoczna, koloru ceglastego, rozjaśniona światłem rozproszonym w atmosferze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlastɨ, AS: ceglasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglak mrz., cegła ż., cegielnia ż.

 przym. ceglany

 przysł. ceglasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceglany, pomarańczowoczerwony

Wiktionary


cegliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dusza do żelazka

Wiktionary


cegliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Cegliński – polski polityk
  • Hanna L. Ceglińska-Leśnodorska – polski reżyser filmów dokumentalnych
  • Izabela Ceglińska (ur. 1964) – polska skrzypaczka i pedagog
  • Janusz Cegliński (ur. 1949) – polski koszykarz
  • Julian Cegliński (1827–1910) – polski malarz
  • Karol Cegliński – polski gitarzysta, członek zespołu Honor
  • Kazimierz Paweł Cegliński (1867–1918) – polski inżynier kolejowy
  • Łukasz Cegliński – polski gitarzysta, członek zespołu Happysad
  • Patrycja Ceglińska – polska dziennikarka

Wikipedia


ceglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ceglować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ceglować ndk.

Wiktionary


ceglować

czasownik nieprzechodni

 (1.1) stpol. włóczyć się po nocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlɔvat͡ɕ, AS: ceglovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglowanie n., ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklowanie, stpol. ceklownik, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

 przym. ceklarski

 czas. stpol. ceklować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. ceklować

Wiktionary


cegła

1. materiał budowlany;
2. kawałek jakiejś masy mający kształt prostopadłościanu;
3. książka, która leży w księgarni i nie znajduje nabywców;
4. książka o dużej objętości, często nieciekawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

 (1.2) przen. pot. bardzo gruba i nudna książka lub dokument

 (1.3) środ. kolej. sieciowy rozkład jazdy pociągów

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten mur jest z cegieł.

 (1.1) W wykarczowanym środku lasu, osiem kilometrów od Katowic, postawiono parterowe dwurodzinne domki z cegły dla 600 górniczych rodzin.

 (1.2) Profesor zalecił studentom przeczytanie swojej cegły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡwa, AS: cegu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cegielnia ż., cegielnik m., cegłówka ż., Cegielnik m., Cegłowo n., Ceglanka ż., Ceglarki nmos.

:: zdrobn. cegiełka ż.

 przym. ceglany, ceglasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cegłówka

 (1.2) tomiszcze

Wiktionary


cegłopodobny

przypominający cegłę


SJP.pl


cegłowianin

mieszkaniec Cegłowa (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


cegłowianka

mieszkanka Cegłowa (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


cegłowski

przymiotnik od: Cegłów (wieś w województwie mazowieckim)


SJP.pl


cegłów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Cegłów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów. Leży nad rzeką Mienią, w oddaleniu 55 km od Warszawy oraz 42 km od Siedlec. Siedziba gminy Cegłów.

Administracyjnie na terenie Cegłowa funkcjonują dwa sołectwa "Cegłów 1" i "Cegłów 2"

Wikipedia


cegłówka

1. stara, zużyta cegła;
2. duży kawałek cegły


SJP.pl


ceik

motyl mający na odwłoku plamę w kształcie litery C


SJP.pl


cej

liczebnik nieokreślony

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trochę, nieco

Wiktionary


cejlon

1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. dawniej: Sri Lanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim;

 (1.2) hist. dawna nazwa Sri Lanki

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedynie kilka procent powierzchni Cejlonu przykrywają skały osadowe kenozoiku (głównie miocenu).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛjlɔ̃n, AS: cei ̯lõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cejlończyk mos., Cejlonka ż.

 przym. cejloński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Sri Lanka

Wiktionary


cejlonit

minerał, odmiana spinelu; spinel zielony


SJP.pl


cejlonka

mieszkanka Cejlonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Cejlonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cejlon mrz.

:: fm. Cejlończyk mos.

 przym. cejloński

Wiktionary


cejlończyk

mieszkaniec Cejlonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Cejlonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cejlon mrz.

:: fż. Cejlonka ż.

 przym. cejloński

Wiktionary


cejloński

przymiotnik od: Cejlon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wyspą Cejlon

 (1.2) hist. związany z historycznym Cejlonem (obecnie Sri Lanka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛjˈlɔ̃j̃sʲci, AS: cei ̯lõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cejlończyk mos., Cejlonka ż., Cejlon mrz.

Wiktionary


cejnowa

nazwisko, m.in. Florian Stanisław Cejnowa (1817-1881), kaszubski działacz społeczny i narodowy, pisarz i publicysta; Ceynowa, Cenowa


SJP.pl


cejrowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojciech Cejrowski – dziennikarz, satyryk, podróżnik
  • Stanisław Cejrowski – polski animator i działacz jazzowy. Ojciec Wojciecha Cejrowskiego

Wikipedia


cek

rysy włoskowate w szkliwie płytek ceramicznych


SJP.pl

Cek (również Jek, Dzheg lub Dzhek) – wieś w Azerbejdżanie, w Rejonie Quba, w gminie Əlik, położona na wysokości 1643 m n.p.m. Miejscowość słynie z własnego języka oraz obyczajów i tradycji. Obecnie w miejscowości mieszka 312 mieszkańców, z czego większość zalicza się do ludności rdzennej.

Wikipedia


cekaem

ciężki karabin maszynowy; ckm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. ciężki karabin maszynowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obsługa cekaemu zajęła dogodne stanowisko do prowadzenia ostrzału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈkaɛ̃m, AS: cekaẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cekaemista m.

 przym. cekaemowy

 skr. ckm

Wiktionary


cekaemista

żołnierz obsługujący cekaem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żołnierz obsługujący cekaem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cekaem mrz.

 skr. ckm

Wiktionary


cekaemistka

→ cekaemista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żołnierka obsługująca cekaem

Wiktionary

Patrz:

cekaemista

cekaemowy

przymiotnik od: cekaem (ciężki karabin maszynowy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący cekaemu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cekaem mrz.

 skr. ckm

Wiktionary


cekanowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cekanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
  • Cekanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słupno

Wikipedia


cekauz

dawniej: arsenał, zbrojownia; cekhauz


SJP.pl


cekcyn

wieś w Polsce


SJP.pl

Cekcyn (niem. "Polnisch Cekzin"; kaszb. "Cékcëno") – wieś borowiacka w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn na południowym skraju Tucholskiego Parku Krajobrazowego nad jeziorem Wielkim Cekcyńskim.

Wikipedia


cekcynek

Cekcynek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn, nad jeziorem Cekcyńskim Wielkim.

Miejscowość formalnie utworzono 1 stycznia 2013.

Wikipedia


cekcyński

przymiotnik od: Cekcyn


SJP.pl


cekhauz

dawniej: arsenał, zbrojownia; cekauz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wojsk. składnica broni oraz sprzętu i wyposażenia wojskowego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cekhauz – inaczej arsenał, czyli budynek przeznaczony do składu broni
  • Cekhauz (Białystok) – budynek dawnej zbrojowni w Białymstoku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkxaws, AS: cekχau̯s

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arsenał, zbrojownia

Wiktionary


cekin

złota moneta włoska, późniejszy dukat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;

 (1.2) hist. numizm. złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suknię Iwony zdobiły cekiny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajeta

Wiktionary


cekinek

zdrobnienie od: cekin


SJP.pl


cekinowy

przymiotnik od: cekin


SJP.pl


ceklacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. tułanie się nocami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo patrz, iż się jednemu chce gospodarstwa, […], drugiemu opilstwa a ceklacyi, więc szyrmierstwa, więc rozmaitych poskoków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlat͡sʲja, AS: ceklacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarka ż., ceklarstwo n., ceklarz m., ceklmistrz m., ceklowanie n., ceklownik m.

 czas. ceklować ndk.

 przym. ceklarski

Wiktionary


ceklarski

przymiotnik od: ceklarz (pachołek pełniący służbę przy burmistrzu)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. przym. od: ceklarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlarsʲci, AS: ceklarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklarstwo n. , ceklacja ż., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

 czas. ceklować, ceglować

Wiktionary


ceklarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. urząd ceklarza

 (1.2) daw. ceklarze (zbiorowo)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlarstfɔ, AS: ceklarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklacja ż., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

 przym. ceklarski

 czas. ceklować, ceglować

Wiktionary


ceklarz

dawniej: pachołek pełniący służbę przy burmistrzu, pilnujący porządku w mieście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. podlegający burmistrzowi pachołek pilnujący porządku w mieście;

Wiktionary

Ceklarz (zbir, siepacz, oprawca) – pachołek miejski, którego zadaniem było pilnowanie porządku w dzień i w nocy, wyłapywanie włóczęgów i żebraków, stawienie szubienic i wymierzanie kary chłosty.

W Krakowie ceklarze stanowili też osobistą ochronę burmistrza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śladów żadnych zwęszyć nie mogłem — mówił smutnym głosem Kubala. — Ale oko nad tem mam i ceklarzom po trzy dukaty przyobiecałem, jeżeli na trop wpadną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛklaʃ, AS: ceklaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklacja ż., ceklarstwo n., ceklmistrz mos., ceklowanie n., ceklownik mos.

:: fż. ceklarka ż.

 czas. ceklować ndk.

 przym. ceklarski

Wiktionary


ceklmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. przełożony ceklarzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceklmistrz jest za to odpowiedzialnym Policyi, aby z mięsa i ściérwu upadłego bydła, nieszczęście iakie nie wynikło, co tém jest potrzebniéysza, iż Doktorów wielu twierdzi, że mięso z wieprzów karmionych ścierwém z upadłego bydła może bydź mniéy, lub więcéy szkodliwe dla ludzi w iedzeniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkl̥mʲisṭʃ, AS: cekl̦mʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklacja ż., ceklarka ż., ceklarstwo n., ceklarz m., ceklowanie n., ceklownik m.

 czas. ceklować ndk.

 przym. ceklarski

Wiktionary


ceklowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. odczasownikowy od|ceklować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛklɔˈvãɲɛ, AS: ceklovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklownik, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

 przym. ceklarski

 czas. stpol. ceklować, stpol. ceglować

Wiktionary


ceklować

czasownik nieprzechodni

 (1.1) stpol. włóczyć się po nocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlɔvat͡ɕ, AS: ceklovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklacja ż., ceklarstwo n., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

 przym. ceklarski

 czas. ceglować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. ceglować

Wiktionary


ceklownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. nocny włóczęga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlɔvʲɲik, AS: ceklovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklowanie, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

 przym. ceklarski

 czas. stpol. ceklować, stpol. ceglować

Wiktionary


cekmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. ceklmistrz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] Indrys z Waradzynia fl. 20 i sukno, jurgielt mały, ale z warunkiem, że gdy się z pola wróci i przyniesie świadectwo od hetmana, albo od cekmistrza, że się dobrze i cnotliwie zachował, podwyższony mu ma być na fl. 10.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkmʲisṭʃ, AS: cekmʹisṭš

Wiktionary


cekop

Centrala Eksportu Kompletnych Obiektów Przemysłowych


SJP.pl


cekotrofia

dwuetapowa metoda trawienia pokarmu charakterystyczna dla zajęczaków


SJP.pl

Ce

Wikipedia


cekowski

→ Ceków, → Ceków-Kolonia


SJP.pl

Patrz:

Ceków, → Ceków-Kolonia

cekropia

drzewo z rodziny morwowatych; cekropka; drążnia


SJP.pl


cekropka

drzewo z rodziny morwowatych; cekropia; drążnia


SJP.pl

Cekropka, drążnik, drążnia, drzewo trąbowe ("Cecropia" Loefl.) – rodzaj roślin z rodziny pokrzywowatych ("Urticaceae"). Obejmuje 61 lub 63 gatunków, niektóre źródła wymieniają ok. 70–80 gatunków. Występują w Ameryce Środkowej (po północny Meksyk i Kubę) oraz w tropikalnej części Ameryki Południowej. Jako rośliny introdukowane spotykane są w Afryce Równikowej, Azji Południowo-Wschodniej i na wyspach Oceanii. "Cecropia peltata" zaliczona została do 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie.

Wikipedia


ceków

rysy włoskowate w szkliwie płytek ceramicznych


SJP.pl

Ce

Wikipedia


cel

1. coś do czego się dąży
2. obiekt ostrzału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni

 (1.2) to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także przen.)

 (1.3) daw. rzem. najlepsza wykrojona część skóry przeznaczona do zszycia z innymi kawałkami

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: cela

Wiktionary

Cel (gr. τηλος, "telos"; łac. "finis", terminus) – to, ze względu na co następuje działanie; stan lub obiekt, do którego się dąży; "cel" (etyka), to kres świadomego działania.

Działać celowo może: człowiek, organizacja, społeczeństwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sierżant przyjął meldunek, że wszystkie cele zostały zniszczone.

 (1.2) Jaki jest cel waszej podróży?

 (1.2) Celem każdego studenta jest obrona dyplomu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛl, AS: cel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celność ż., celujący mrz., celownik mrz., celowość ż., celownica ż., celowniczy mos., celowanie n., nacelowanie n., ucelowanie n., wcelowanie n., wcelowywanie n., wycelowanie n.

 czas. celować ndk., nacelować dk., ucelować dk., wcelować dk., wcelowywać ndk., wycelować dk.

 przym. celowniczy, celowy, celny, celownikowy, celowościowy

 przysł. celowo, bezcelowo

 przyim. celem

Wiktionary


cel.

skrót oceny szkolnej: celujący, odczytywany jako cały, odmienny wyraz; cel (skrót zapisywany bez kropki (zwyczajowo) lub z kropką (zgodnie z regułą))


SJP.pl


cela

1. pomieszczenie więzienne lub klasztorne;
2. w starożytności: pomieszczenie z posągiem bóstwa, stanowiące część świątyni rzymskiej; cella


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha

 (1.2) pokój więźnia w więzieniu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cela (w świątyni starożytnej) – pomieszczenie przeznaczone na posąg bóstwa (naos)
  • cela (w starożytnym Rzymie) – pomieszczenie, mały pokoik przeznaczony dla niewolników lub w domu czynszowym pokoik dla najuboższych najemców
  • cela – izba klasztorna lub więzienna
  • Cela – film
  • Cela nr 3 – polski zespół punkrockowy
  • cela – nazwa pojedynczego ogniwa galwanicznego w akumulatorze kwasowo-ołowiowym
  • Behije Çela – albańska aktorka i pieśniarka
  • Camilo José Cela – prozaik hiszpański, noblista
  • Cela nr – program telewizyjny w stacji TVN
  • Cela – kontynuacja programu Cela nr
  • Cela – w gminie Alcobaça
  • Cela – w gminie Chaves

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swojej celi długie godziny spędzał na modlitwach, dał sobie ogolić włosy, przywdział strój kapłański i cztery razy na dobę uczęszczał do chóru najmłodszych kapłanów.

 (1.2) Naówczas Iwanów, aby nie stracić twarzy, wysunął tezę, że podziemne składy, piwnice i obronne kazamaty w istocie służyły jako cele oraz izby tortur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛla, AS: cela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celka ż.

Wiktionary


celadon

kobieciarz, bawidamek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. ckliwy, czuły i stały kochanek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) techn. porcelanowe szkliwo o barwie seledynowej, stosowane w ceramice artystycznej;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przysiada się do niej i nawija, celadon jeden.

 (2.1) Celem przyświecającym twórcom celadonu było stworzenie taniej imitacji drogiego nefrytu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. seledynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amant, kochanek, miłośnik

Wiktionary


celakantokształtne

rząd ryb mięśniopłetwych; latimeriokształtne


SJP.pl

Celakantokształtne, latimeriokształtne, trzonicokształtne, trzonopłetwokształtne (Coelacanthiformes) – rząd ryb mięśniopłetwych (Sarcopterygii), obejmujący liczne gatunki znane ze śladów kopalnych, w tym dwa, które przetrwały do czasów współczesnych. Charakteryzują się dyficerkalną płetwą ogonową, złożoną z 3 płatów (jeden na końcu płetwy i dwa symetrycznie rozłożone), obecnością zewnętrznych nozdrzy (brak nozdrzy tylnych). Przednia płetwa grzbietowa położona przed środkiem korpusu.

Wikipedia


celbowo

Celbowo (d. "Celibowo", "Czielbowa"; kaszb. "Celbòwò", niem. "Celbau") – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck. Leży na Kępie Puckiej. Ma status sołectwa.

Wikipedia


celbrat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. stolik, blat, który służył do odbierania pieniędzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlbrat, AS: celbrat

Wiktionary


cele

forma rzeczownika.

 (1.1) zob. cel.

 (1.2) zob. cela.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cele-dilé-Dinant – walońska nazwa miejscowości Celles
  • Cele-dilé-Wareme – walońska nazwa miejscowości Celles
  • Célé – rzeka, dopływ Lot
  • Cele – miejscowość
  • Bheki Cele − południowoafrykański polityk
  • Henry Cele − południowoafrykański aktor
  • Mondli Cele − południowoafrykański piłkarz
  • Celle

Wikipedia


celebes

wyspa w Indonezji; Sulawesi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɛbɛs, AS: celebes

Wiktionary

Powiązane:

 przym. celebeski

Wiktionary


celebeski

1. → Celebes (wyspa w Indonezji); sulaweski;
2. wężojad celebeski - gatunek ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych;
3. świnia celebeska - gatunek ssaka z rodziny świniowatych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Celebesem, dotyczący Celebesu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celebes mrz.

Wiktionary


celebra

1. uroczyste odprawianie nabożeństwa, obrzędu;
2. potocznie: celebracja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uroczyste sprawowanie mszy lub nabożeństwa

 (1.2) robienie czegoś z namaszczeniem, z wielką pompą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec Święty przewodniczył uroczystej celebrze w Bazylice św. Jana na Lateranie.

 (1.2) Znowu idziemy na obiad do jego matki i będę musiała uczestniczyć w tej całej celebrze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebrytka ż., celebracja ż., celebrowanie n., celebrans mos., celebrant mos., celebrantka ż., celebryt m., celebryta mos.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebracyjny

 przysł. celebracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebracja, celebrowanie

Wiktionary


celebracja

celebrowanie;
1. wykonywanie czegoś z namaszczeniem, ze szczególną powagą;
2. zachowanie przesadnie poważne i pompatyczne;
3. ceremonialne odprawianie nabożeństwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praktykowanie czegość z namaszczeniem, uroczyście

 (1.2) typ zachowania, odznaczający się przesadną pompatycznością

Wiktionary

Celebracja (z łac. "celebrare" – uczęszczać, praktykować, powtarzać, sławić) – w religii katolickiej, a także prawosławiu sprawowanie kultu względem Boga ceremonialnie, uroczyście, z namaszczeniem. Stąd duchowny odprawiający nabożeństwo lub prowadzący procesję zwany jest celebransem. Poza kościołem czasownik "celebrować" oznacza "obchodzić coś uroczyście, pompatycznie".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponad dwa miliony wiernych z całego świata wzięło udział w papieskich audiencjach i celebracjach w roku 2009 w Watykanie i Castel Gandolfo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrant mos., celebrantka ż., celebryt mos., celebryta mos., celebrans mos.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebracyjny

 przysł. celebracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzęd

 (1.2) celebra

Wiktionary


celebracyjnie

przysłówek

 (1.1) od celebracyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebracja ż., celebrowanie n., celebra ż.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebracyjny

Wiktionary


celebracyjny

przymiotnik od: celebracja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z celebracją, dotyczący celebracji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrant mos., celebrantka ż., celebrytka ż., celebryt mos., celebryta mos., celebrans mos., celebracja ż.

 czas. celebrować ndk.

 przysł. celebracyjnie

Wiktionary


celebrans

duchowny odprawiający nabożeństwo, prowadzący procesję; oficjant, celebrant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kośc. główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrant;

Wiktionary

Celebrans (łac. "celebrans" – celebrujący; imiesłów przymiotnikowy czynny czasu teraźniejszego od "celebrare" – celebrować) – duchowny sprawujący liturgię. Najczęściej określenie to odnosi się do księży katolickich, starokatolickich, prawosławnych oraz pastorów i diakonów protestanckich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z zakrystii wyszedł celebrans ubrany w różowy ornat.

 (1.1) Sodalistki wręczyły celebransowi bukiet frezji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebrytka ż., celebra ż., celebrowanie n., celebrant m., celebracja ż., celebryt m., koncelebra ż., celebryta mos.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebrant

Wiktionary


celebrant

duchowny odprawiający nabożeństwo, prowadzący procesję; oficjant, celebrans


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kośc. główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrans;

 (1.2) daw. żart. osoba obchodząca uroczystość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z ministrantów pomógł celebrantowi zdjąć monstrancję z podwyższenia.

 (1.1) Wierni idą w procesji zaraz za celebrantem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrans m., celebracja ż., celebryt m., celebryta mos.

:: fż. celebrantka ż.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebrans

Wiktionary


celebrantka

→ celebrant


SJP.pl

Patrz:

celebrant

celebret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) adm. dokument upoważniający duchownego katolickiego do sprawowania sakramentów w obcej diecezji;

Wiktionary

Celebret (łac. "celebret") – dokument kościelny upoważniający prezbitera do sprawowania sakramentów na terenie obcej sobie diecezji.

Celebret wystawia własny ordynariusz prezbitera, a więc jego biskup lub wyższy przełożony zakonny (prowincjał). Dokument poświadcza wolność od kar kościelnych. Celebrety zawierają dane osobowe kapłana, jego zdjęcie, prolongację urzędową systematycznie odnawianą zgodnie z prawem kanonicznym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Proboszcz pojechał do kurii podbić swój celebret.

Wiktionary


celebrity

[czytaj: selebriti] osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebryta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • celebryta – termin odnoszący się do osoby często występującej w środkach masowego przekazu i wzbudzającej ich zainteresowanie, bez względu na pełniony przez nią zawód
  • Celebrity (film) – amerykańska komedia z 1998 roku

Wikipedia


celebrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. uroczyste obchodzenie jakiegoś święta lub ważnego wydarzenia

 (1.2) rel. szczególnie uroczyste odprawianie mszy lub innego nabożeństwa

 (1.3) książk. wykonywanie jakiejś czynności z nadmierną powagą i namaszczeniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛbrɔˈvãɲɛ, AS: celebrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. celebrować

 rzecz. celebracja ż., celebra ż., celebrantka ż., celebrans mos., celebrant mos., celebryt mos., celebryta mos., celebrytka ż.

 przym. celebracyjny

 przysł. celebracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świętowanie

Wiktionary


celebrować

1. obchodzić uroczyście jakieś doniosłe wydarzenie, uroczyście świętować;
2. robić coś z namaszczeniem, przesadną powagą;
3. odprawiać uroczyste nabożeństwo


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować

 (1.2) robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem

 (1.3) odprawiać nabożeństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jacek tak lubi sushi, że celebruje każdy kęs.

 (1.3) Mszę celebrował katowicki biskup pomocniczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈbrɔvat͡ɕ, AS: celebrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebra ż., celebrant mos., celebrantka ż., celebryta m., celebrytka ż., celebryt m., celebracja ż., celebrowanie n., celebrans m., koncelebrowanie n.

 czas. koncelebrować ndk.

 przym. celebracyjny, celebrycki

 przysł. celebracyjnie

Wiktionary


celebrycić

potocznie: dążyć do zwiększenia lub zyskania popularności przez częste pojawianie się w mediach


SJP.pl


celebrycki

→ celebryta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z celebrytą, dotyczący celebryty

Wiktionary

Patrz:

celebryta

Powiązane:

 rzecz. celebryta m., celebryt mos., celebrytka ż.

 czas. celebrować

Wiktionary


celebryckość

→ celebrycki


SJP.pl

Patrz:

celebrycki

celebryctwo

bycie celebrytą - osobą popularną, często pojawiającą się w środkach masowego przekazu


SJP.pl


celebryt

rzadko: osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebrity, celebryta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. celebryta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɛbrɨt, AS: celebryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebryta mos., celebrans mos., celebrant mos., celebrantka ż., celebra ż., celebracja ż., celebrowanie n.

:: fż. celebrytka ż.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebrycki, celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebryta

Wiktionary


celebryta

osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebrity, celebryt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) telew. ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie chcę być celebrytą i na rautach machać do kamery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈbrɨta, AS: celebryta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebryt m., celebrans m., celebrant m., celebra ż., celebracja ż., celebrowanie n.

:: fż. celebrytka ż.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebrycki, celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebryt, znany z tego, że jest znany

Wiktionary


celebrytka

kobieta popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta popularna, znana, sławna, rozpoznawana przez ludzi, pojawiająca się w mediach

 (1.2) jubil. niewielka, delikatna przywieszka w kształcie serduszka, gwiazdki, koniczynki itp. noszona na łańcuszku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebrytoza ż., celebra ż., celebrowanie n., celebrantka ż., celebrans mos., celebrant mos., celebryta mos., celebryt mos.

 przym. celebrycki, celebracyjny

 czas. celebrować

Wiktionary


celebrytoza

potocznie: dążenie do zwiększenia lub zyskania popularności przez częste pojawianie się w mediach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. dążenie do zdobycia lub zwiększenia popularności poprzez częste pojawianie się w mediach i zachowywanie się w sposób typowy dla celebrytów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebryta m., celebrytka ż.

Wiktionary


celej

nazwisko


SJP.pl

Celej – przysiółek w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Stoczek Łukowski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Przysiółek wchodzi w skład sołectwa "Kapice-Celej" w gminie Stoczek Łukowski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 przysiółek liczył 64 mieszkańców.

Wikipedia


celejewski

nazwisko


SJP.pl


celejów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie husiatyńskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Celejów (herb szlachecki)
  • Celejów – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Wąwolnica
  • Celejów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
  • Celejów – gromada w woj. lubelskim
  • Celejów – dawna gmina w woj. lubelskim
  • Celejów – wieś w obwodzie tarnopolskim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. celejowski

Wiktionary


celem

1. coś do czego się dąży
2. obiekt ostrzału


SJP.pl

przyimek

 (1.1) książk. w celu

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: cel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celem napisania pracy musiałem kupić papier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlɛ̃m, AS: celẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cel m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w celu, żeby, aby, by

Wiktionary


celer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. seler

Wiktionary


celere

w muzyce - prędko, szybko


SJP.pl


celeron

marka procesorów firmy Intel


SJP.pl


celesta

perkusyjny instrument klawiszowy należący do grupy idiofonów, przypominający fisharmonię; czelesta


SJP.pl


celestino

obce imię męskie


SJP.pl


celestyn

1. członek dawnego zakonu, zreformowanego przez papieża Celestyna V w XIII w.
2. franciszkanin prowadzący życie pustelnicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał, siarczan strontu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Celestyn – imię męskie
  • celestyn – minerał z grupy siarczanów
  • Celestyn – jezioro w Polsce, w woj. mazowieckim
  • Celestyn I (422–432) – święty i papież
  • Celestyn II (1143–1144) – papież
  • Celestyn III (1191–1198) – papież
  • Celestyn IV (1241) – papież
  • Celestyn V (1294) – święty i papież

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɛstɨ̃n, AS: celestỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celestyn mos.

Wiktionary


celestyna

1. członek dawnego zakonu, zreformowanego przez papieża Celestyna V w XIII w.
2. franciszkanin prowadzący życie pustelnicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Celestyn

Wiktionary

Celestyna – żeński odpowiednik imienia Celestyn pochodzenia łac., oznaczającego 'niebiański'. Patronką tego imienia jest bł. Katarzyna Celestyna Faron.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzieciństwie Celestynie zdarzało się niemieć ze strachu podczas burzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈstɨ̃na, AS: celestỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celestyn mos.

Wiktionary


celestyni

męski zakon katolicki, kongregacja benedyktynów, istniał od XIII do XIX wieku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • celestyni − nieistniejąca kongregacja benedyktyńska
  • celestyni − nieistniejący odłam zakonu franciszkańskiego

Wikipedia


celestyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celestyny lub z nią związany


SJP.pl


celestynka

zdrobnienie od: Celestyna


SJP.pl


celestynostwo

Celestyn z małżonką; Celestynowie


SJP.pl


celestynowianin

mieszkaniec Celestynowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


celestynowianka

mieszkanka Celestynowa


SJP.pl


celestynowie

Celestyn z małżonką; Celestynostwo


SJP.pl


celestynowski

przymiotnik od: Celestynów


SJP.pl


celestynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celestyna (Celestyny) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl


celestynów

męski zakon katolicki, kongregacja benedyktynów, istniał od XIII do XIX wieku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Celestynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
  • Celestynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
  • Celestynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Celestynów
  • Celestynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
  • Celestynów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Borek Wielkopolski
  • Celestynów – gmina w województwie mazowieckim:
  • Celestynów – gromada
  • PKP Celestynów – stacja kolejowa w Celestynowie, w powiecie otwockim:

Wikipedia


celestyński

→ celestyn (osoba)


SJP.pl


celia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Celia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od rzymskiej nazwy rodowej "Caelius", która z kolei powstała z rzymskiego "caelum" – "niebo". Patronem tego imienia jest św. Celiusz, pustelnik z I w., który większość swojego życia spędził w toskańskiej grocie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W piątek Celia dała nogę z ostatniej lekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlʲja, AS: celʹi ̯a

Wiktionary


celiaczka

kobieta nadwrażliwa na gluten


SJP.pl


celiak

osoba nadwrażliwa na gluten


SJP.pl


celiakia

choroba głównie niemowląt i małych dzieci, spowodowana nadwrażliwością na gluten


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. autoimmunologiczna choroba przewodu pokarmowego, w której spożywanie glutenu prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego;

Wiktionary

Celiakia, choroba trzewna, enteropatia z nadwrażliwości na gluten – choroba glutenozależna o charakterze autoimmunologicznym, uwarunkowana odpowiedzią immunologiczną organizmu wywołaną przez gluten i związane z nim prolaminy, występująca u osób genetycznie predysponowanych. Charakteryzuje się obecnością objawów klinicznych zależnych od glutenu, obecnością w surowicy przeciwciał specyficznych dla choroby trzewnej, HLA-DQ2 i/lub DQ8.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Leczenie celiakii to dożywotnia dieta bezglutenowa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choroba trzewna

Wiktionary


celibacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od celibat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie celibat, lecz tylko mały celibacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celibat m.

Wiktionary


celibat

1. bezżeństwo duchownych w niektórych religiach
2. potocznie: wstrzemięźliwość płciowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. bezżeństwo duchownych;

 (1.2) pot. przen. dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych

Wiktionary

Celibat ( caelebs – bez żony, samotny) – forma życia polegająca na dobrowolnej wstrzemięźliwości seksualnej oraz zrezygnowaniu z wchodzenia w związek małżeński. Ma charakter religijny i jest praktykowany przez kapłanów Kościoła rzymskokatolickiego oraz mnichów wszystkich Kościołów chrześcijańskich. Także duchowni w innych religiach, jak np. w buddyzmie, praktykują celibat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kościele katolickim obowiązuje celibat duchownych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlʲibat, AS: celʹibat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celibatariusz m., celibacik mrz.

 przym. celibatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agamia, bezżeństwo

Wiktionary


celibatariusz

osoba żyjąca w celibacie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba żyjąca w celibacie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlʲibaˈtarʲjuʃ, AS: celʹibatarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celibat m.

:: fż. celibatariuszka ż.

 przym. celibatowy

Wiktionary


celibatariuszka

→ celibatariusz


SJP.pl

Patrz:

celibatariusz

celibatowy

związany z celibatem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z celibatem, dotyczący celibatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celibat mrz., celibatariusz mos.

Wiktionary


celica

[czytaj: selika] model samochodu marki Toyota


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Celica – miasto w Ekwadorze, w prowincji Loja
  • Celica – kanton w Ekwadorze, w prowincji Loja
  • Toyota Celica – sportowy samochód osobowy produkowany przez japońską firmę Toyota
  • Józef Celica (1910–1980) – podpułkownik rezerwy ludowego Wojska Polskiego

Wikipedia


celigów

Celigów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Głuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


celijski

przymiotnik

 (1.1) związany z Celiusem, wzgórzem rzymskim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celius m.

Wiktionary


celina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. glina, ił

 (1.2) stepowy ugór

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Celina – imię żeńskie
  • Celina – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
  • Celina – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie
  • Celina – wieś w obwodzie Stara Zagora
  • Celina – osiedle w Rosji, w obwodzie rostowskim, ośrodek administracyjny rejonu celińskiego
  • Celina – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Mercer
  • Celina – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Clay
  • Celina – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Collin
  • Celina – radziecki samochód terenowy z 1961
  • Celina – piosenka w albumie Tata Kazika z repertuaru Kult
  • Celin, Celinki, Celinowo, Celinów, Celinówek, Celiny

Wikipedia


celininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celiny lub z nią związany


SJP.pl


celinka

zdrobnienie od: Celina (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Celina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zapomnij o Celince, ma dzisiaj urodziny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Celina

Wiktionary


celinograd

miasto w południowym Kazachstanie


SJP.pl


celinogradzki

przymiotnik od: Celinograd


SJP.pl


celinowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Celinowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka
  • Celinowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
  • Celinowo – dawna kolonia. Tereny, na których była położona, leżą w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim
  • Celin, Celina, Celinki, Celinów, Celinówek, Celiny

Wikipedia


celiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lp., M. i B. lm. od: Celina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Celiny – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Trzebieszów
  • Celiny – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice
  • Celiny – część wsi Świesielice w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów
  • Celiny – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
  • Celiny – część wsi Turów w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Olsztyn
  • Celiny – wieś w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Ożarowice
  • Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Bodzentyn
  • Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
  • Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Raków
  • Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin
  • Celiny – dawna gmina
  • Celiny Przesławickie, Celiny Szlacheckie, Celiny Włościańskie

Wikipedia


celinów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Celinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
  • Celinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Sadkowice
  • Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew
  • Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
  • Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dębe Wielkie
  • Celin, Celina, Celinki, Celinowo, Celinówek, Celiny

Wikipedia


celit

ester celulozy i kwasu octowego; octan celulozy; cellit; acetyloceluloza


SJP.pl


celius

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. jedno z siedmiu wzgórz, na których wznosił się starożytny Rzym, położone między Eskwilinem a Awentynem;

Wiktionary

Celius ( Caelius mons, wł. "Celio") – jedno z siedmiu wzgórz w obrębie Rzymu, położone pomiędzy Eskwilinem i Awentynem. W starożytności było dzielnicą zamieszkaną przez zamożnych Rzymian. Do dziś zachowały się m.in.: Mur Aureliana, fundament świątyni Klaudiusza, ruiny willi rodu Lateranii Plautii.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. celijski

Wiktionary


celiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Celiński (1809–1837) – polski poeta, uczestnik powstania listopadowego
  • Andrzej Celiński (ur. 1950) – polski polityk i socjolog
  • Andrzej Celiński (ur. 1961) – polski reżyser, dramaturg, scenograf teatralny i filmowy
  • Bogdan Celiński (1921–2016) – polski wojskowy, inżynier mechanik
  • Cyprian Celiński (zm. 1863) – major wojsk polskich w czasie powstania styczniowego
  • Józef Jan Celiński (1779–1832) – polski farmaceuta
  • Karol Celiński (ur. 1980) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Krzysztof Celiński (ur. 1950) – polski menedżer kolejowy
  • Marcin Celiński (ur. 1970) – polski publicysta i wydawca
  • Narcyz Celiński (1817–1866) – wojskowy, przywódca powstania zabajkalskiego w 1866
  • Ryszard Celiński (1936–2000) – polski polityk i strażak
  • Sławomir Celiński (1852–1918) – polski inżynier i architekt, rzeźbiarz

Wikipedia


celka

1. mała cela;
2. przedział w stacji elektroenergetycznej;
3. najmniejszy fragment sieci przestrzennej kryształu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: cela

 (1.2) mała cela

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Stary organista miał na probostwie niewielką celkę, w której zatrzymywał się w niedzielne popołudnia, czekając na wieczorne nabożeństwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cela ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) izdebka, pokoik

Wiktionary


celkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|celkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. celkować

Wiktionary


celkować

w jedwabnictwie: wkładać pary motyli do torebek izolacyjnych w celu utworzenia greny


SJP.pl


celkowy

przymiotnik od: celka


SJP.pl


cella

w starożytności: pomieszczenie z posągiem bóstwa, stanowiące część świątyni rzymskiej; cela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. w starożytnych świątyniach greckich i rzymskich część, w której znajdował się posąg bóstwa;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlːa, AS: ce•la

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naos

Wiktionary


cellit

ester celulozy i kwasu octowego; octan celulozy; acetyloceluloza; celit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. proszek wykorzystywany w produkcji lakierów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛllʲit, AS: cellʹit

Wiktionary


cello

[czytaj: CZEllo] smyczkowy instrument o czterech strunach strojonych w kwintach, opierany o podłoże; wiolonczela


SJP.pl

Cello – jedna z pierwszych przeglądarek internetowych i klient Gophera dla Windows 3.1. Stworzył ją Thomas R. Bruce. Pierwszą wersję opublikowano 8 czerwca 1993, ostatnią (1.01a) 9 kwietnia 1994.

Cello został stworzony z myślą o prawnikach, którzy przeważnie używali systemów Microsoft Windows, a ówczesne przeglądarki były tworzone głównie dla systemu Unix.

Wikipedia


cellografia

1. współczesna technika graficzna, w której kompozycję tworzy się rozgrzanym narzędziem na płycie termoplastycznej;
2. grafika wykonana tą techniką


SJP.pl

Cellografia ( cello(n) + graphia), również celloryt – współczesna wypukła lub wklęsła technika graficzna. Kompozycja jest robiona na termoplastycznej tafli (np. cellon) na której gorącym narzędziem wytapiane są formy lub kształty. Płytę taką następnie pokrywa się farbą i odbija na papierze, co daje efekt końcowy. Technika wymyślona została przez Polaka Mariana Malinę.

Wikipedia


cellograficzny

→ cellografia


SJP.pl

Patrz:

cellografia

cellon

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; celon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. podobne do celuloidu, trudno palne tworzywo sztuczne używane do produkcji lakierów oraz błon fotograficznych i filmowych

Wiktionary

Cellon – tworzywo sztuczne otrzymywane z octanu celulozy, ma własności zbliżone do celuloidu, lecz jest trudno palny. Stosowany głównie do wyrobu błon filmowych i lakierów.

W okresie I wojny światowej bywał stosowany jako pokrycie wczesnych samolotów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlːɔ̃n, AS: ce•lõn

Wiktionary


cellone

[czytaj: czellone] strunowy instrument smyczkowy wynaleziony i opatentowany przez niemieckiego lutnika Alfreda Stelznera, wydający dźwięki o dwie oktawy niższe od skrzypiec


SJP.pl


cellonowy

związany z cellonem


SJP.pl


cellony

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; celon


SJP.pl


cellulit

[czytaj: celulit] zniekształcona tkanka tłuszczowa występująca najczęściej na udach i pośladkach kobiet, wyglądem przypominająca skórkę pomarańczową; cellulitis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;

Wiktionary

Nie mylić z: cellulitis.

Cellulit – nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, występujące razem z obrzękowo-włóknistymi zmianami tkanki podskórnej. Pojawia się po okresie dojrzewania, nasila się w ciąży, menopauzie i w zaburzeniach hormonalnych. Efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków, ramion i sutków. Na skórze tych partii ciała mogą być widoczne guzki i zgrubienia, czasami mogą one powodować ból.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W krajach rozwiniętych od 80 do 95% kobiet ma cellulit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlulʲit, AS: celulʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lipodystrofia, skórka pomarańczowa

Wiktionary


cellulitis

[czytaj: celulitis] zniekształcona tkanka tłuszczowa występująca najczęściej na udach i pośladkach kobiet, wyglądem przypominająca skórkę pomarańczową; cellulit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. zapalenie tkanki łącznej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛluˈlʲitʲis, AS: celulʹitʹis

Wiktionary


cellulitowy

→ cellulit


SJP.pl

Patrz:

cellulit

celmer

nazwisko


SJP.pl


celnica

dawniej: budynek straży celnej


SJP.pl


celnictwo

ogół czynności związanych z pobieraniem ceł


SJP.pl


celniczka

pracownica urzędu celnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: celnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛlʲˈɲit͡ʃka, AS: celʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cło n.

:: fm. celnik m.

 przym. celny

 czas. clić

Wiktionary


celniczy

związany z celnikiem


SJP.pl


celniej

stopień wyższy od przysłówka: celnie


SJP.pl


celniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: celny (w znaczeniu: trafny, znakomity)


SJP.pl


celnik

1. pracownik urzędu celnego pobierający cło;
2. dawniej: urzędnik ściągający podatki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

 (1.2) daw. urzędnik ściągający podatki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celnik na granicy skontrolował samochód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlʲɲik, AS: celʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cło n.

:: fż. celniczka ż.

 czas. clić ndk., oclić dk.

 przym. celny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stpol. jawnik

Wiktionary


celnościowy

→ celność


SJP.pl

Patrz:

celność

celność

→ celny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) właściwość trafiania do celu; dokładność w oddawaniu strzałów, rzutów itp.

 (1.2) przen. bycie trafnym w przekazie, spostrzeżeniach, argumentacji itp.

Wiktionary

Patrz:

celny

Przykłady

 (1.1) Sposób trzymania broni ma znaczny wpływ na celność strzału.

 (1.2) Podoba mi się celność politycznych analiz i sformułowań, ale czasem razi mnie wulgarność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celujący mrz., celownik mrz., cel mrz., celowość ż.

 przym. celny, celowy

 przysł. celnie, celowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trafność, dokładność, precyzja

 (1.2) trafność, adekwatność, słuszność

Wiktionary


celny

1. trafiający w cel, do celu
2. trafny, udany, zręczny
3. znakomity, doskonały, wybitny
4. rzadziej: będący w najlepszym gatunku
5. przymiotnik od: cło


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w celu, trafiający do celu

 (1.2) związany z cłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To był celny strzał piłkarza gości.

 (1.2) Przemytnik nie przejmuje się wszystkimi procedurami celnymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlnɨ, AS: celny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. celować

 (1.2) zob. cło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trafny

Wiktionary


celobioza

dwucukier złożony z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem betaglikozydowym, produkt przejściowy przy rozkładzie (hydrolizie) celulozy


SJP.pl

Celobioza – organiczny związek chemiczny, dwucukier, dimer D-glukozy, zbudowany z dwóch cząsteczek glukozy, połączonych wiązaniem β-1,4-o-glikozydowym. Może być jednostką strukturalną celulozy i produktem jej częściowej hydrolizy. Ma właściwości redukujące.

Wikipedia


celofan

przezroczysta folia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy;

Wiktionary

Celofan (pol. "tomofan") – przezroczysta lub barwiona, szeleszcząca folia celulozowa, otrzymywana z regenerowanej wiskozy (którą otrzymuje się w reakcji celulozy z dwusiarczkiem węgla), przetłaczanej przez dyszę szczelinową do kąpieli koagulacyjnej.

Używana głównie do produkcji opakowań ochronnych i dekoracyjnych (np. w przemyśle spożywczym). Gliceryna jako wypełniacz stanowi około 12% masy tworzywa. Tworzywo to jest łatwopalne, [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od strony ulicy Zwierzynieckiej nadciągnęła druga dama. Z jej siatki dramatycznie sterczały blade nogi kurczaka w celofanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔfãn, AS: celofãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celofanik mrz.

 przym. celofanowy

Wiktionary


celofanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od celofan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celofan m.

 przym. celofanowy

Wiktionary


celofanowy

przymiotnik od: celofan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zrobiony z celofanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celofan mrz., celofanik mrz.

Wiktionary


celofyz

rodzaj dinozaura z podrzędu teropodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) paleont. nazwa systematyczna|Coelophysis|Cope|ref=tak., rodzaj dinozaura, teropoda z rodziny celofyzów;

 (1.2) paleont. dinozaur z rodzaju celofyz (1.1)

Wiktionary

Celofyz ("Coelophysis") – rodzaj teropoda z rodziny Coelophysidae. Zamieszkiwał tereny dzisiejszej Ameryki Północnej i być może południowej Afryki (przy założeniu, że megapnozaur jest młodszym synonimem celofyza – patrz niżej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdobyczą celofyza padały zwykle małe zwierzęta lądowe, choć przypuszcza się, że mógł on polować również na ryby oraz być padlinożercą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. eucelofyz mzw., celofyzoidy lm nm., celofyzy lm nm.

Wiktionary


celolit

materiał stosowany w budownictwie do izolacji cieplnej, rodzaj pianobetonu


SJP.pl


celoma

wtórna jama ciała


SJP.pl


celomatyczny

torbiel celomatyczna - rodzaj torbieli zwykle tworzącej się w miejscach stanów zapalnych, zwłaszcza w płucach


SJP.pl


celon

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; cellon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) chem. zob. cellon.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • celon – tworzywo sztuczne
  • Celon – miejscowość i gmina we Francji
  • Celon – rzeka leżąca w Śródziemiu, fikcyjnym kontynencie z twórczości J.R.R. Tolkiena

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlɔ̃n, AS: celõn

Wiktionary


celonowy

związany z celonem


SJP.pl


celony

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; cellon


SJP.pl


celostat

urządzenie wykorzystujące układ zwierciadeł płaskich, umożliwiające obserwację nieba bez poruszania lunetą


SJP.pl

Celostat – układ dwóch płaskich zwierciadeł, który umożliwia obserwację dowolnego rejonu nieba za pomocą nieruchomego przyrządu optycznego, np. lunety.

Zazwyczaj pierwsze zwierciadło celostatu pozostaje nieruchome, a drugie poruszane mechanizmem zegarowym, obraca się dookoła osi, która leży w jego płaszczyźnie. Celostat ma także swoje zastosowanie w heliofizyce.

Wikipedia


celoteks

materiał budowlany z włókien trzciny cukrowej, stosowany do ocieplania i wygłuszania ścian


SJP.pl


celowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|celować.;

Wiktionary

Celowanie – nadanie części broni odpowiadającej za kierunek lotu pocisku (na przykład lufie) takiego położenia w przestrzeni, aby miotany pocisk trafił w cel. Do celowania służą przyrządy celownicze.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. celować ndk.

 rzecz. cel m., celownik mrz.

 przym. celny

Wiktionary


celować

1. mierzyć do celu;
2. przenośnie: zmierzać do czegoś, dążyć do osiągnięcia czegoś;
3. być najlepszym w jakiejś dziedzinie; przodować;
4. dawniej: sztukować futro, dobierając odpowiednie kawałki, tzw. cele;
5. dawniej: przewyższać kogoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) mierzyć do celu

 (1.2) starać się do czegoś trafić

 (1.3) być w czymś bardzo dobrym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celowałem w środek tarczy, ale nie wstrzymałem oddechu i spudłowałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvat͡ɕ, AS: celovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celujący mrz., cel m., celowanie n., celownik m., celowość ż.

 czas. wycelować

 przym. celny, celowy, celowniczy

 przysł. celnie, bezcelowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mierzyć

Wiktionary


celowiec

dawna nazwa Klagenfurtu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Klagenfurt, miasto w południowej Austrii;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. celowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Klagenfurt

Wiktionary


celowiecki

przymiotnik od: Celowiec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Celowcem, dotyczący Celowca, pochodzący z Celowca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celowiec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klagenfurcki

Wiktionary


celownica

przyrząd topograficzny; kierownica


SJP.pl


celowniczy

żołnierz odpowiedzialny za obsługę wszelkich przyrządów celowniczych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wojsk. służący do namierzania celu

Wiktionary

Celowniczy – żołnierz odpowiedzialny za celowanie i prowadzenie ognia z broni wymagającej obsługi przez więcej niż jedną osobę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy komputer celowniczy Sky­wal­kera namie­rzył wylot szybu wen­ty­la­cyj­nego, coś zami­gało na wyświetlaczu taktycznym Kele­maha i kasz­ta­nowa skóra technika przy­brała bla­do­ło­so­siową barwę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. celować

 rzecz. cel mrz., celownik mrz.

Wiktionary


celownik

1. w językoznawstwie: trzeci przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: komu? czemu?, którego podstawową funkcją składniową jest funkcja dopełnienia dalszego; dativus, datiwus;
2. w językoznawstwie: forma wyrazowa tego przypadka; dativus, datiwus;
3. przyrząd w broni palnej służący do celowania, np. celownik mechaniczny, noktowizyjny, optyczny, radiolokacyjny;
4. w fotografii: element aparatu fotograficznego, który służy do ustalania granic fotografowanego obrazu i do oceny jego kompozycji;
5. sporcie: oznaczenie na mecie, np. w postaci taśmy, wskazujące kres wyścigów;
6. urządzenie optyczne stosowane w przyrządach geodezyjnych do nakierowania kątomierza na oddalony przedmiot;
7. w żegludze przybrzeżnej: przedłużenie linii łączącej dwa przedmioty na brzegu albo na morzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie ułatwiające celowanie z broni;

 (1.2) część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu

 (1.3) gram. trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • celownik w broni,
  • celownik w językoznawstwie.
  • Celownik – program interwencyjny TVP 1.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapral nie trafił w cel, gdyż miał zepsuty celownik.

 (1.3) W klasie tylko Janek nie wie, na jakie pytania odpowiada celownik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvʲɲik, AS: celovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cel m., celowanie n., celność ż.

 czas. celować

 przym. celowniczy, celny, celownikowy

 przysł. celnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muszka

 (1.2) wizjer

 (1.3) datiwus, dativus

Wiktionary


celownikowy

→ celownik; celowniczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gram. związany z celownikiem, dotyczący celownika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celownik mrz., cel mrz.

Wiktionary


celowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób celowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wziąłem na siebie ciężar tajemnicy i celowo dezinformowałem panów.

 (1.1) Pragnął jak najszybciej oddalić się od fatalnego miejsca. Celowo zmienił trasę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɔ, AS: celovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. celowy

 rzecz. celność ż., cel, celowość

 przysł. bezcelowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świadomie, specjalnie, umyślnie

Wiktionary


celowościowy

związany z celowością


SJP.pl


celowość

1. dostosowanie środków do celów, przydatność do założonego celu;
2. świadome zmierzanie do celu;
3. według teleologii: taki przebieg zdarzeń, zjawisk oraz działań ludzkich, jakby w swym rozwoju zmierzały one do określonego celu, np. celowość życia człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha czegoś, co podejmowane jest świadomie dla osiągnięcia określonego celu - rezultatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɔɕt͡ɕ, AS: celovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cel m., celność ż.

 czas. celować ndk.

 przym. celowy, celowościowy

 przysł. celowo

Wiktionary


celowy

mający jakiś cel, zamierzony, świadomy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) robiony w pewnym celu, nieprzypadkowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znając go od dzieciństwa, nie mogę uwierzyć że jego wczorajsze zachowanie było celowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɨ, AS: celovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celność ż., cel m., celowość ż.

 przysł. celowo, bezcelowo

 czas. celować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamierzony, świadomy, umyślny

Wiktionary


celozja

roślina zielna, krzew lub półkrzew z rodziny szarłatowatych; grzebionatka


SJP.pl

Celozja ("Celosia" L.) – rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych. Należą do niego rośliny jednoroczne występujące na ciepłych obszarach Azji, Afryki i Ameryki. Gatunkiem typowym jest "Celosia argentea " L.

Wikipedia


celsius

Anders Celsius (Celsjusz) (1701-44), szwedzki fizyk i astronom


SJP.pl


celsiusz

nazwisko


SJP.pl


celsjan

twardy minerał z grupy skaleni, glinokrzemian baru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. bezbarwny, biały lub żółtawy minerał z grupy skaleni o wzorze sumarycznym Ba(Al2Si2O8), złożony głównie z glinokrzemianu baru;

Wiktionary

Celsjan (skaleń barowy) – minerał z gromady krzemianów zaliczany do skaleni alkalicznych. Należy do minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa minerału pochodzi od nazwiska szwedzkiego astronoma i przyrodnika Andersa Celsiusa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlsʲjãn, AS: celsʹi ̯ãn

Wiktionary


celsjusz

1. Anders Celsius (1701-44), szwedzki fizyk i astronom;
2. stopień Celsjusza - jednostka temperatury nienależąca do układu SI;
3. skala Celsjusza - skala mierzenia temperatury, w której podstawową jednostką jest stopień Celsjusza


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anders Celsius – fizyk i astronom
  • Olof Celsius – botanik
  • Celzjusz (Celsus) – imię
  • Skala Celsjusza

Wikipedia


celstat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. daw. strzelnica

Wiktionary


celt

tkanina używana np. na płaszcze, plandeki, namioty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. hist. członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się ze środkowej Europy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poziom cywilizacyjny Celtów w połowie tysiąclecia nie odbiegał od poziomu prawie wszystkich – bo poza Grekami – ludów mieszkających na europejskich wybrzeżach Morza Śródziemnego. Dopiero później narosły dysproporcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛlt, AS: celt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celtycki m.

:: fż. Celtyjka ż.

 przym. celtycki

Wiktionary


celt.

skrót od: celtycki


SJP.pl


celta

tkanina używana np. na płaszcze, plandeki, namioty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. wytrzymała tkanina do produkcji płaszczy i namiotów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlta, AS: celta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. celtowy

Wiktionary


celtic

[czytaj: seltik] szkocki klub sportowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bloemfontein Celtic – południowoafrykański klub piłkarski
  • Celtic Frost – thrashmetalowy zespół ze Szwajcarii
  • Celtic F.C. – klub piłkarski ze Szkocji
  • Celtic Legends – turowa gra komputerowa
  • Celtic Park – stadion Celticu Glasgow F.C.
  • Boston Celtics – amerykański klub koszykarski

Wikipedia


celtka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zob. Celtyjka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jestem Żydówką, ale zawsze wiedziałam, że jako Celtka i saksońska Aryjka znosiłam wszystkie cierpienia, by pomścić prześladowania, których ofiarą padli Żydzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celtycki m.

:: fm. Celt m.

 przym. celtycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Celtyjka

Wiktionary


celtolog

specjalista w dziedzinie celtologii


SJP.pl


celtologia

nauka badająca historię narodów celtyckich, ich języki i kulturę


SJP.pl

Celtologia – nauka zajmująca się badaniem języków celtyckich, literaturą, sztuką i religią Celtów. Za twórcę tej dyscypliny uchodzi niemiecki językoznawca Johann Kaspar Zeuss.

Wikipedia


celtologiczny

→ celtologia


SJP.pl

Patrz:

celtologia

celtowie

indoeuropejski lud zamieszkujący w starożytności Środkową i Zachodnią Europę; Galowie


SJP.pl

Ce

Wikipedia


celtowy

wytworzony z celty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) włók. wytworzony z celty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celta ż.

Wiktionary


celtyberowie

lud zamieszkujący centralną część Hiszpanii w okresie przedromańskim


SJP.pl

Celtyberowie, a raczej Celtoiberowie – nazwa ludu, który zamieszkiwał centralną część Hiszpanii w okresie preromańskim. Byli wynikiem asymilacji ludów celtyckich zamieszkujących północną część Półwyspu Iberyjskiego i Iberów, osiadłych na południu i wschodzie. Posługiwali się językiem należącym do grupy języków celtyckich.

Wikipedia


celtyberski

związany z Celtyberami, ludem zamieszkującym centralną część Hiszpanii w okresie preromańskim


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Celtyberami, dotyczący Celtyberów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celtyber mrz., celtyberyjski mrz.

 przym. celtyberyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celtyberyjski

Wiktionary


celtyberyjski

→ Celtyberowie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Celtyberami, dotyczący Celtyberów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język celtyberyjski;

Wiktionary

Patrz:

Celtyberowie

Powiązane:

 rzecz. Celtyber mos.

 przym. celtyberski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celtyberski

Wiktionary


celtycki

dotyczący Celtów, charakterystyczny dla Celtów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. związany z Celtami i ich kulturą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. jeden z języków z grupy celtyckiej (1.1), współcześnie reprezentowanej przez iryjski (irlandzki), szkocki (gaelicki), walijski i bretoński;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Później, w III i II a.C. dynamicznie rozwijał się ośrodek celtycki nad Wisłą w rejonie obecnego Krakowa […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛlˈtɨt͡sʲci, AS: celtycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celt m., Celtyjka ż., Celtka ż.

Wiktionary


celtyckość

→ celtycki


SJP.pl

Patrz:

celtycki

celtyjka

członkini jednego z ludów indoeuropejskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. hist. przedstawicielka grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z zachodniej i środkowej Europy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celtycki mrz.

:: fm. Celt m.

 przym. celtycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Celtka

Wiktionary


celu

forma rzeczownika.

 (1.1) D., Ms. i W. lp. od: cel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlu, AS: celu

Wiktionary


celujący

najwyższa ocena szkolna w sześciostopniowym systemie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urz. eduk. najwyższa ocena szkolna, stopień celujący

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy czynny od: celować

Wiktionary

Powiązane:

 czas. celować

 rzecz. cel m., celność ż.

 przysł. celująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. cel.; symbol. 6

Wiktionary


celularny

związany z komórką (biologiczną), zbudowany z komórek, np. struktura celularna; komórkowy


SJP.pl


celulaza

w biologii: enzym rozkładający celulozę na celobiozę - dwucukier, wytwarzany przez drobnoustroje przewodu pokarmowego zwierząt przeżuwających


SJP.pl


celulicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od celulit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celulit m.

Wiktionary


celuloid

przezroczyste, termoplastyczne tworzywo sztuczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. techn. przezroczyste, dające się barwić na różne kolory, łatwopalne tworzywo sztuczne; termoplastyczny materiał organiczny powstający przez uplastycznienie azotanu celulozy kamforą, stosowany m.in. do wyrobu taśm filmowych, zabawek, grzebieni, guzików i wielu innych przedmiotów;

Wiktionary

Celuloid – najstarsze termoplastyczne (mięknie w temp. ok. 90 °C) tworzywo sztuczne. W jego skład wchodzą: nitroceluloza (70–74%), kamfora (20–30%) oraz barwniki i wypełniacze (1,5–3%). Tworzywo to otrzymuje się przez plastyfikację azotanu celulozy w kamforze. Jest ono łatwopalne, a także mało odporne na działanie związków chemicznych oraz światła. Rozpuszcza się w estrach, ketonach oraz mieszaninie alkoholu z eterem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fellini natchnął kino najczystszą poezją, Godard zaś pokazał, że film to tylko film, pasek celuloidu pokryty materiałem światłoczułym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. celuloidowy

Wiktionary


celuloidowy

→ celuloid


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z celuloidu

Wiktionary

Patrz:

celuloid

Przykłady

 (1.1) Z moich zabawek pozostały tylko dwie: malutka celuloidowa laleczka oraz ciemnobrązowy piesek wykonany z parcianego worka i wypchany trocinami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celuloid mrz.

Wiktionary


celulolityczny

bakterie celulolityczne - bakterie zdolne do hydrolizy cząsteczek celulozy


SJP.pl


celuloza

chem. związek organiczny należący do wielocukrów, główny składnik błon komórkowych roślin; błonnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

Wiktionary

Celuloza ( cellula ‘komórka’) – nierozgałęziony biopolimer, polisacharyd zbudowany liniowo z 3000–14 000 cząsteczek -glukozy połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi (masa molowa 160–560 kg/mol). Łańcuchy te mają długość około siedmiu mikrometrów. Wiązanie β przyczynia się do utworzenia sztywnych, długich nitek, które układają się równolegle, tworząc micele połączone mostkami wodorowymi. Uważana jest za najpowszechniej występujący biopolimer na Ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Celulazy trawią celulozę w żołądkach przeżuwaczy.

 (1.1) To z celulozy zbudowane są ściany komórkowe roślin telmowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celulozownia ż., celulozownictwo n.

 przym. celulozowy, celulozowniczy

Wiktionary


celulozownia

zakład lub dział fabryki produkujący celulozę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład wytwarzający celulozę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celuloza ż.

Wiktionary


celulozownictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją z masy celulozowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przemysł związany z produkcja celulozy i produktów z masy celulozowej

Wiktionary


celulozowniczy

→ celulozownia


SJP.pl

Patrz:

celulozownia

celulozowy

związany z celulozą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z celulozą, dotyczący celulozy, wykonany z celulozy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celuloza ż.

Wiktionary


celurozaur

mezozoiczny drapieżny teropod o pneumatycznych kościach


SJP.pl


celówka

1. potocznie: zasiłek na określony cel;
2. środowiskowo: oddział policji do poszukiwań celowych


SJP.pl


cembalo

[czyt. czembalo] klawesyn


SJP.pl


cembrowacz

robotnik zajmujący się cembrowaniem, wykonujący ocembrowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) bud. budowlaniec pracujący przy cembrowaniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy studni pracował cembrowacz z Koniakowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cembrowina ż., cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz.

 czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary


cembrowanie

umocnienie brzegu morza, rzeki, wykopu, studni itp.; ocembrowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bud. wzmacnianie studni lub brzegów rzeki

 (1.2) bud. zob. cembrowina.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile dni zajęło im cembrowanie tego zbiornika w ogrodzie?

 (1.2) Dziadek Leon przyłożył rękę do wielu cembrowań w naszym powiecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ocembrowanie n., cembra ż., cembrowina ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

 czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cembrowina, przest. cembrzyna

Wiktionary


cembrować

wzmacniać ściany zbiorników wodnych lub brzegi rzek, morza itp.; ocembrowywać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) bud. wzmacniać budulcem brzegi studni lub rzeki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃mˈbrɔvat͡ɕ, AS: cẽmbrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrowina ż., cembrzyna ż., cembrunek m., cembrowacz m.

 czas. ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński cymbrować

Wiktionary


cembrowina

cembrzyna (rzadziej);
1. umocnienie brzegu morza, rzeki, wykopu, studni itp.; ocembrowanie;
2. betonowy krąg studni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. obmurowanie wzmacniające studnię, zbiornik wodny lub rzekę;

 (1.2) przen. jakikolwiek utwardzony wąski krąg przypominający cembrowanie studzienne

Wiktionary

Cembrowina (cembrowanie) – obmurowanie umacniające zbiornik wody, zwykle studni czy fontanny. Wykonana może być z betonowych kręgów studziennych lub kolumny rurowej.

Cembrowaniem nazywane są również obmurowania zbiorników wodnych: brzegu morza, jeziora lub rzeki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wędrowiec przysiadł na cembrowinie studni w Sychem.

 (1.2) Siedzimy w studni; dokoła jest cembrowina lodu, oddalona od nas o kilka łokci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

 czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cembrowanie, przest. cembrzyna

Wiktionary


cembrzyna

cembrowina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. zob. cembrowina.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lecie odrestaurujemy starą cembrzynę u babci Jasi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ocembrowanie n., cembra ż., cembrowanie n., cembrowina ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

 czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cembrowina, cembrowanie

Wiktionary


cembrzyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Cembrzyńska → Barbara Wolańska
  • Iga Cembrzyńska (ur. 1939) – polska aktorka, scenarzystka, reżyserka, piosenkarka i kompozytorka
  • Józef Cembrzyński (1912–1943) – polski hutnik, członek ruchu oporu podczas II wojny światowej

Wikipedia


cemenciarz

robotnik pracujacy przy cementowaniu


SJP.pl


cemencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od cement

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cement m.

Wiktionary


cement

1. spoiwo do zapraw budowlanych;
2. chemiczne spoiwo skał osadowych; substancja mineralna osadzona w przestrzeniach międzyziarnowych skały osadowej;
3. tkanka kostna pokrywająca korzeń zęba;
4. materiał używany do plombowania zębów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina);

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miasto jest między innymi znane ze swojej produkcji białego i szarego cementu i ze swej wódki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃mɛ̃nt, AS: cẽmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n., cemencik mrz.

 czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

 przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary


cementacja

1. cementowanie;
2. spajanie luźnych osadów poprzez wytrącanie w warstwie porowej minerałów z roztworów krążących w skale;
3. proces, w którym powierzchnia metali ulega specyficznym zmianom przez żarzenie w wysokiej temperaturze w obecności innych substancji;
4. w górnictwie: uszczelnianie luźnych skał przez wstrzykiwanie cementu do wywierconych otworów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) utwardzanie lub łączenie przez spoiwo / nasycenie powierzchni materiału

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cementować

 przym. cementowy

Wiktionary


cementacyjny

przymiotnik od: cementacja


SJP.pl


cementarka

agregat do cementowania rur okładzinowych


SJP.pl


cementobarka

barka do transportu cementu


SJP.pl


cementochłonność

→ cementochłonny


SJP.pl

Patrz:

cementochłonny

cementochłonny

taki, do którego potrzeba wiele cementu


SJP.pl


cementonaczepa

naczepa samochodowa do przewozu cementu


SJP.pl


cementooszczędny

taki, do którego nie potrzeba wiele cementu


SJP.pl


cementosamochód

samochód przeznaczony do przewozu cementu bez opakowania (luzem); cementowóz


SJP.pl


cementowagon

specjalny wagon kolejowy do transportu cementu i innych materiałów sypkich


SJP.pl


cementowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zalewanie cementem

 (1.2) łączenie czegoś przy pomocy cementu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., scementowanie n., zacementowanie n.

 czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

 przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary


cementować

spajać coś za pomocą cementu; zalewać cementem


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) bud. zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

 (1.2) przen. jednoczyć, spajać lub wzmacniać, umacniać, utrwalać

 (1.3) geol. spajać luźne osady skalne rozpuszczalnymi składnikami mineralnymi

czasownik zwrotny niedokonany cementować się

 (2.1) być spajanym za pomocą cementu

 (2.2) przen. jednoczyć się lub umacniać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma rady, trzeba zatrzymać pompę i od nowa cementować rurę.

 (1.2) Mówi się nawet, że dziecko, zwłaszcza drugie, cementuje małżeństwo. […] Tak bywa, cementuje na amen jedyne drzwi, przez które można było wyjść z klatki z jedną pociechą. „Porządny” facet nie porzuca żony z dwójką dzieci.

 (1.2) Pozycję branży rolno-spożywczej w Waszyngtonie cementuje też 1,2 miliarda dolarów wydanych przez ostatnie 10 lat na lobbowanie Kongresu i Białego Domu. To dzięki tym pieniądzom rokrocznie spada liczba przypadków kontroli mięsa […]. Również dzięki nim w USA nie trzeba na etykietach informować konsumentów, czy żywność jest genetycznie modyfikowana […]

 (1.3) Zlepieńce te składają się z fragmentów wapieni oolitowych, tkwiących w piasku kwarcowym, którego ziarna cementuje węglan wapnia.

 (2.2) Etos rycerski cementuje się w walce. Kiedy jednak działania zbrojne nie przynoszą satysfakcji, rytuał wyobcuje się z konkretnej rzeczywistości, zaczyna żyć własnym życiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementacja ż., cementówka ż., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n., cementarka ż.

 czas. zacementować dk., scementować dk.

 przym. cementowniany, cementowy

Wiktionary


cementowiec

specjalistyczny masowiec do transportu cementu


SJP.pl

Ce

Wikipedia


cementownia

wytwórnia cementu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fabryka cementu;

Wiktionary

Cementownia – zakład przemysłowy produkujący cement.

Pierwsze cementownie powstały w Wielkiej Brytanii ok. 1840 r.

Najstarszą cementownią na ziemiach polskich (zarazem piątą w świecie) była Cementownia Grodziec uruchomiona w 1857 roku w Grodźcu (od 1975 r. dzielnicy Będzina). Obecnie w Polsce działa największa w Europie cementownia" Górażdże" w Choruli, w woj. opolskim. Należy ona do "Górażdże Cement SA".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cement m., cementowanie n.

 czas. cementować

 przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary


cementowniany

→ cementownia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z cementownią

Wiktionary

Patrz:

cementownia

Powiązane:

 rzecz. cementowanie n., cement m., cementownia ż.

 czas. cementować ndk., zacementować dk.

 przym. cementowy

Wiktionary


cementownictwo

przemysł cementowy


SJP.pl


cementowniczy

związany z produkcją, transportem i handlem cementem


SJP.pl


cementownik

prowadnica dostarczająca zaczyn cementowy na spód otworu wiertniczego


SJP.pl


cementowy

przymiotnik od: cement


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący cementu, związany z cementem, wykonany z cementu, zawierający cement

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃mɛ̃nˈtɔvɨ, AS: cẽmẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementacja ż., cementówka ż., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n.

 czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

 przym. cementowniany

Wiktionary


cementowóz

specjalny pojazd drogowy lub kolejowy (cementowagon) wyposażony w zbiorniki do przewozu cementu bez opakowania (luzem)


SJP.pl


cementyt

węglik żelaza, jeden ze składników stali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. faza międzymetaliczna występująca w stopach żelaza z węglem;

Wiktionary

Cementyt – metastabilny węglik żelaza o wzorze empirycznym (25% atomów C, co stanowi 6,67% masowych C). Jest jednym ze składników strukturalnych stopów żelaza z węglem występującym w stali i żeliwach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈmɛ̃ntɨt, AS: cẽmẽntyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cementytowy

Wiktionary


cementytowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cementytem, dotyczący cementytu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cementyt mrz.

Wiktionary


cementówka

środowiskowo:
1. podkład z cementu;
2. płyta lub cegła z cementu;
3. woda do produkowania cementu i wyrobów cementowych


SJP.pl


cemir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Żywiec. duszność w piersiach utrudniająca oddychanie

Wiktionary


cempkowo

Cempkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


cen

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: cena

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CEN – Europejski Komitet Normalizacyjny (fr. Comité européen de normalisation)
  • CEN – produkty lecznicze posiadające pozwolenie wydane przez Komisję Europejską w procedurze scentralizowanej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rosyjska wojna napastnicza prawdopodobnie wpłynie na rozwój cen gazu i ropy naftowej w nadchodzących miesiącach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃n, AS: cẽn

Wiktionary


cena

1. wyrażona w pewnym mierniku wartość towaru;
2. poważanie, szacunek, znaczenie;
3. w starożytnym Rzymie: główny posiłek dnia, spożywany po południu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. hand. kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

 (1.2) przen. wyrzeczenie, jakie trzeba podjąć, aby coś uzyskać

 (1.3) hist. popołudniowy posiłek w starożytnym Rzymie;

Wiktionary

Cena – pieniężny wyraz wartości.

Cena może dotyczyć m.in. towaru lub usługi. Według szkoły austriackiej wartość nie jest wielkością obiektywną i taka równość nigdy nie zachodzi, gdyż wtedy nigdy nie doszłoby do wymiany (każda strona musi bardziej wartościować to co otrzymuje od tego co daje w zamian).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Norwegii cena energii elektrycznej wynosi około 45 øre za kilowat.

 (1.1) W Niemczech po wprowadzeniu euro większość cen wzrosła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃na, AS: cẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cennik m., przecena ż., wycena ż., ocena ż., cenówka ż.

 czas. cenić ndk., doceniać ndk., docenić dk., oceniać ndk., ocenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk., wyceniać ndk., wycenić dk.

 przym. cenny, cenowy, drogocenny, niedoceniany, nieoceniony, bezcenny, ceniony

 przysł. cenowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszt, opłata, odpłatność, taksa

 (1.2) wyrzeczenie

Wiktionary


cenar

rodzaj tańca lub zabawy w średniowiecznej Polsce; cynar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) skoczny taniec niemiecki;

Wiktionary

Cenar – żywy, skoczny taniec pochodzenia niemieckiego; popularny w Europie od XV wieku, rozpowszechniony również w Polsce (od XVI do XVII wieku). Taniec ten wspominany jest m.in. przez Jana Kochanowskiego w utworze "Pieśń świętojańska o Sobótce", m.in. wspominając:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃nar, AS: cẽnar

Wiktionary


cencik

zdrobnienie od: cent


SJP.pl


cenckiewicz

nazwisko


SJP.pl


cendrowice

Cendrowice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria.

Wieś szlachecka Cedrowice położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia


cendrowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mariusz Cendrowski – polski bokser, trener, olimpijczyk
  • Mark Cendrowski – amerykański reżyser
  • Stanisław Cendrowski – polski bokser i działacz bokserski
  • Stefan Cendrowski – polski nauczyciel oraz pracownik i działacz samorządowy

Wikipedia


cenestetyczny

→ cenestezja; cynestetyczny


SJP.pl


cenestezja

w psychologii: poczucie swego ciała, ogół uczuć organicznych doznawanych w danej chwili; cynestezja


SJP.pl

Ce

Wikipedia


cenetofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed nowościami, innowacyjnością, nowymi ideami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃nɛtɔˈfɔbʲja, AS: cẽnetofobʹi ̯a

Wiktionary


ceniawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ceniawa – wieś w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego
  • Ceniawa – wieś w rejonie kałuskim (do lipca 2020 r. w rejonie rożniatowskim) obwodu iwanofrankiwskiego
  • Ceniawa – przystanek kolejowy w miejscowości Ceniawa, w rejonie kołomyjskim, w obwodzie iwanofrankiwskim
  • Cieniawa (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ceniawski

Wiktionary


cenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cenić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: cẽńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cenić

 rzecz. przecena ż.

Wiktionary


ceniony

przymiotnik

 (1.1) cieszący się uznaniem i dobrą opinią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany i ceniony kupiec Edmund Wajno, obywatel boliwijski, został przyłapany na kradzieży wiązki cennych futer, które starał się wynieść pod paltem ze sklepu. Zwyczajny szopenfeldziarz.

 (1.1) Ojciec naszego znakomitego pisarza science fiction był cenionym lwowskim laryngologiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈɲɔ̃nɨ, AS: cẽńõny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cenny

 rzecz. cena ż., cennik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uznany

Wiktionary


ceniów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Ceniów – wieś na Ukrainie w rejonie tarnopolskim należącym do obwodu tarnopolskiego.

W II Rzeczypospolitej miejscowość w powiecie brzeżańskim województwa tarnopolskiego.

W 1944 r. nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 5 Polaków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ceniowski

Wiktionary


cenić

poważać coś, kogoś, szanować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) uznawać walory kogoś/czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urodzeni pod znakiem Panny cenią uporządkowany sposób życia.

 (1.1) Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie. / Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, / Kto cię stracił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ɲit͡ɕ, AS: cẽńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oceniać, przeceniać

 rzecz. przecena ż., cena ż., cennik mrz., cenienie n.

 przym. cenny, cenowy

 przysł. cenowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poważać, szanować

Wiktionary


cenniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cenny


SJP.pl


cennik

spis towarów lub usług z podaniem cen za nie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. spis towarów wraz z ich cenami

 (1.2) hand. spis usług wraz z opłatami za nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stronie internetowej znajdziesz cennik wszystkich produktów tej firmy.

 (1.2) Koszt wysyłki: wyliczony według cennika Poczty Polskiej na podstawie wagi artykułu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ɲːik, AS: cẽ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cena, przecena

 przym. cennikowy, cenowy, cenny, ceniony

 czas. cenić ndk., wyceniać ndk., wycenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) taryfa

Wiktionary


cennikowy

związany z cennikiem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cennikem; dokładnie taki jak w cenniku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cennik mrz., przecena ż.

 przym. cenowy

Wiktionary


cenność

przestarzałe: duża wartość pieniężna, cena


SJP.pl


cenny

1. o dużej wartości materialnej; wartościowy, drogi, kosztowny;
2. o dużym znaczeniu; ważny, szacowny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dużą wartość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Archiwum było pełne cennych dokumentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃nːɨ, AS: cẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przecena ż., cena ż., cennik m.

 czas. cenić ndk.

 przym. cenowy, ceniony

 przysł. cenowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drogi, drogocenny, bezcenny, nieoceniony

Wiktionary


cenobicki

→ cenobita, → cenobityzm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cenobityzmem i cenobitami, dotyczący cenobityzmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla cenobityzmu i cenobitów

Wiktionary

Patrz:

cenobita, → cenobityzm

Powiązane:

 rzecz. cenobita mos., cenobitka ż., cenobityzm mrz., cenobium n.

Wiktionary


cenobiorca

Cenobiorca – osoba lub przedsiębiorstwo, które nie jest w stanie wpłynąć na wysokość ceny rynkowej danego dobra.

Wikipedia


cenobita

zakonnik prowadzący życie razem z innymi we wspólnym budynku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik prowadzący życie wspólnotowe, mieszkaniec cenobium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwsi cenobici mieszkali wspólnie na egipskich pustyniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃nɔˈbʲita, AS: cẽnobʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenobityzm m., cenobium n.

 przym. cenobicki

Wiktionary


cenobitka

zakonnica prowadząca życie razem z innymi zakonnicami we wspólnym budynku


SJP.pl


cenobityczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cenobityzmem, dotyczący cenobityzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenobityzm mrz.

Wiktionary


cenobityzm

formuła życia zakonnego we wspólnocie, w jednym budynku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. wspólnotowa forma życia monastycznego;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za prekursora cenobityzmu uznano św. Pachomiusza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenobium n., cenobita m.

 przym. cenobicki, cenobialny, cenobityczny

Wiktionary


cenobium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. wspólnotowa forma życia zakonnego

 (1.2) archit. rel. klasztor

 (1.3) biol. skupienie komórek glonów;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli cenobium gardzi eremem i odrzuca go, skazuje się na miernotę.

 (1.2) Darłowskie murowane cenobium wybudowano w pobliżu Grabowej Strugi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenobityzm m., cenobita m.

 przym. cenobicki, cenobialny

Wiktionary


cenocyt

1. pierwotniak z rzędu krwinkowców, pasożytujący w czerwonych ciałkach krwi; zarodziec; plazmodium
2. wielojądrowa komórka roślinna lub zwierzęca; komórczak


SJP.pl

Cenocyt – specyficzny rodzaj komórczaka, czyli wielojądrowej komórki, organizmu lub części organizmu. Charakteryzuje się tym, że podziałom jądra komórkowego nie towarzyszą podziały komórki i nie powstają wewnętrzne ściany komórkowe (septy). Cenocyty występują u niektórych glonów, śluzowców, a także u roślin wyższych w początkowych etapach rozwoju bielma, pylników i nasion. U grzybów strzępki będące cenocytami występują np. u przedstawicieli rzędu "Mucorales".

Wikipedia


cenocytyczny

→ cenocyt


SJP.pl

Patrz:

cenocyt

cenogenetyczny

→ cenogeneza


SJP.pl

Patrz:

cenogeneza

cenogeneza

zmiana w rozwoju zarodka niezgodna z prawem biogenetycznym, występująca tylko w okresie rozwoju embrionalnego, mająca znaczenie tylko w czasie jego rozwoju


SJP.pl


cenoman

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. pierwszy, najstarszy wiek późnej kredy, trwający 99,6 – 93,5 milionów lat temu;

Wiktionary

Cenoman (ang. "Cenomanian")

Stratotyp dolnej granicy cenomanu znajduje się na Mont Risou koło Rosans (Hautes-Alpes, Francja). Granica oparta jest na pierwszym pojawieniu się otwornicy "Rotalipora globotruncanoides" Sigal, 1948.

Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy miasta Le Mans we Francji – "Cenomanum".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈnɔ̃mãn, AS: cẽnõmãn

Wiktionary


cenopopulacja

osobniki jednego gatunku, zamieszkujące tę samą biocenozę i wykazujące jednakowe cechy przystosowawcze; populacja cenotyczna


SJP.pl


cenota

naturalna studnia wapienna lub jaskinia zalana wodą


SJP.pl


cenotaf

symboliczny grobowiec, zwykle nie zawierający zwłok; kenotaf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. archit. symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

Wiktionary

Cenotaf (kenotaf, kenotafium) – symboliczny grobowiec, wznoszony ku czci zmarłego (nie zawierający jego szczątków). Cenotafy stawiane były w sytuacjach kiedy nie znaleziono ciała osoby zmarłej, ciało to uległo całkowitemu zniszczeniu lub jest pochowane w innym miejscu. Cenotaf może mieć również charakter pomnika.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasach nowożytnych spotyka się cenotafy świętych, postaci historycznych, np. św. Wojciecha w kształcie tumby w katedrze w Gnieźnie, ustawiony obok relikwiarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈnɔtaf, AS: cẽnotaf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kenotaf m., kenotafium n.

 przym. cenotaficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kenotaf, kenotafium

Wiktionary


cenotwórczy

kształtujący ceny


SJP.pl


cenotwórstwo

w ekonomii: kształtowanie cen, wpływanie na ich wysokość


SJP.pl


cenotyczny

→ cenoza


SJP.pl

Patrz:

cenoza

cenowa

przymiotnik od: cena


SJP.pl


cenowo

przysłówek

 (1.1) w sposób dotyczący ceny, kosztu czegoś; pod względem ceny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cenowo – wieś w obwodzie Ruse
  • Cenowo – wieś w obwodzie Stara Zagora
  • Cenowo – gmina

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Terapia i doradztwo w zakresie zaburzeń zdrowia psychicznego powinny być także powszechnie dostępne i przystępne cenowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cena ż.

 czas. cenić ndk., przecenić dk., przeceniać ndk., doceniać ndk.

 przym. cenowy, cenny

Wiktionary


cenowy

przymiotnik od: cena


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ceną, dotyczący cen

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cena ż., przecena ż., wycena ż., ocena ż., cennik mrz., cenówka ż.

 czas. cenić ndk., wyceniać ndk., wycenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk.

 przym. cenny, cennikowy

 przysł. cenowo

Wiktionary


cenoza

zespół biologiczny wielu gatunków roślin i zwierząt tworzące pewną całość


SJP.pl


cent

1. moneta zdawkowa równa setnej części podstawowej jednostki monetarnej w różnych krajach
2. jednostka miary aktywności reaktora jądrowego
3. jednostka miary interwału
4. środowiskowo o centymetrze sześciennym płynnego narkotyku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) monet. moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa;

 (1.2) muz. jednostka interwału stanowiąca setną część półtonu równomiernie temperowanego;

Wiktionary

Cent (z centum = „sto”) – jednostka monetarna wielu państw świata. Jej nazwa wywodzi się od części setnej. Bywa oznaczany symbolem ¢.

Jako monetę "centa" po raz pierwszy wybito w stanie Massachusetts w 1787 r. Poza systemem monetarnym Stanów Zjednoczonych "cent" jako 1/100 lokalnego dolara występuje bądź występował między innymi w (na):

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nt, AS: cẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centuś, centnar, cetnar, centuria, centurion, centym

:: zdrobn. cencik

 przym. centowy

Wiktionary


centaur

w mitologii greckiej: koń z torsem i głową człowieka; półkoń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mitgr. stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • centaur (gr. Kentauros, łac. Centaurus) – w mitologii greckiej każda z istot o mieszanej budowie – pół człowiek, pół koń
  • Centaur (Kentauros, łac. Centaurus) – w mitologii greckiej syn Iksjona lub Apollina, przodek centaurów
  • Centaur (łac. Centaurus) – gwiazdozbiór nieba południowego
  • Centaur A (NGC 5128, Centaurus A) – silne źródło promieniowania radiowego w gwiazdozbiorze Centaura
  • Centaur – polski holownik portowy
  • A27L Centaur (Mk VIII Cromwell) – wczesna wersja czołgu Cromwell
  • HMS „Centaur” – nazwa okrętów Royal Navy
  • Centaur – górny człon rakietowy wykorzystywany w rakietach nośnych Atlas i Titan
  • Centaury – strona ujednoznaczniająca
  • centauryda – w mitologii greckiej każda z samic centaurów
  • Alfa Centauri – gwiazda wielokrotna (potrójna) w gwiazdozbiorze Centaura
  • Proxima Centauri – gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niejeden tedy towarzysz zdarł rumaka i cofnął się, by się z owym centaurem nie spotkać, szerzącym śmierć i spustoszenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntawr, AS: cẽntau̯r

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. centaurzyca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipocentaur

Wiktionary


centauromachia

w mitologii greckiej: walka centaurów z Lapitami, w wyniku której centaury musiały opuścić Tesalię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitgr. walka centaurów z Lapitami;

Wiktionary

margin-left: auto; margin-right:auto;">

Piero di Cosimo: "Walka między Lapitami a centaurami" (około 1500–1515) w zbiorach National Gallery w Londynie

Centauromachia (także kentauromachia; gr. Κενταυρομαχία Kentauromachía, z gr. Κένταυρος Kéntauros ‘centaur’ i μάχη máchē ‘walka’, ‘bitwa’) – w mitologii greckiej walka centaurów z Lapitami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntawrɔ̃ˈmaxʲja, AS: cẽntau̯rõmaχʹi ̯a

Wiktionary


centavo

drobna moneta wartości jednej setnej peso


SJP.pl

Centavo (z port. "centavo", z łac. "centum" = „sto”) – jednostka monetarna wielu krajów świata, głównie Ameryki Południowej i Środkowej. Nazwa wywodzi się od części setnej i przyjęta została ze Stanów Zjednoczonych ze zmianą językową.

"Centavo" najczęściej stanowi(ło) 1/100 lokalnego peso. Emitowano je w(na):

Wikipedia


centella

mała zielna roślina jednoroczna


SJP.pl


center

w grach zespołowych, zwłaszcza koszykówce, gracz występujący na środku ataku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • środkowy – pozycja na boisku w koszykówce
  • Center – pozycja w linii ataku w futbolu amerykańskim
  • środkowy – pozycja siatkarska
  • Center – centrum
  • Center – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Rio Grande
  • Center – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Ralls
  • Center – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Knox
  • Center – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Oliver
  • Center – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Shelby
  • Center – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rock
  • Center – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Outagamie
  • Center (ang. Center Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Montgomery

Wikipedia


centerka

→ center


SJP.pl

Patrz:

center

centertelowski

związany z firmą Centertel


SJP.pl


centesimo

[czytaj: senTEs-imo]
1. zdawkowa moneta Panamy (100 centesimos = 1 balboa);
2. zdawkowa moneta Urugwaju (100 centesimos = 1 peso urugwajskie);
3. dawna zdawkowa moneta Chile (100 centesimos = 1 escudo)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. monet. włoska moneta zdawkowa odpowiadająca setnej części lira, zastąpiona w swojej roli, po wprowadzeniu euro, przez cent

Wiktionary

Centesimo (z łac. "centum" = „sto”) – moneta zdawkowa w niektórych krajach, 1/100 jednostki podstawowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛ̃nˈtɛzʲĩmɔ, AS: čẽntezʹĩmo

Wiktionary


centezymalny

o skalach, miarach: podzielony na sto części


SJP.pl


centimo

moneta zdawkowa w niektórych krajach latynoskich


SJP.pl

Centimo (z hiszp. "centesimo", z łac. "centum" = „sto” l. mn. "centimos") – jednostka monetarna wprowadzona po raz pierwszy w 1854 r. w Hiszpanii równa w momencie wprowadzenia 1/100 reala, od 1864 r. – 1/100 escudo, od 1869 r. – 1/100 pesety. "Centimo" bito również w hiszpańskich Filipinach.

Wikipedia


centkiewicz

nazwisko


SJP.pl


centkowski

nazwisko


SJP.pl


centnar

dawna, angielsko-amerykańska jednostka masy równa około 40 - 60 kilogramów; cetnar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zob. cetnar.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] serce ciężyło mu, jak gdyby w piersiach dźwigał centnar wybuchowych materiałów […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntnar, AS: cẽntnar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cent mrz.

Wiktionary


centnarowy

→ centnar; cetnarowy


SJP.pl


cento

utwór literacki składający się z cytatów pochodzących z różnych dzieł; centon


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cento, bigos literacki – gatunek literacki
  • Cento – miejscowość we Włoszech w prowincji Ferrara
  • CENTO – Organizacja Paktu Centralnego

Wikipedia


centon

utwór literacki składający się z cytatów pochodzących z różnych dzieł; cento


SJP.pl

Centon, potocznie bigos literacki ("łac. cento", "gr. kentron, kento" – płaszcz zszyty z kawałków materii) – utwór literacki, głównie w formie poematu, skompilowany w całości z cytatów innych utworów, najczęściej znanych i łatwo rozpoznawalnych.

Forma popularna od późnej starożytności do baroku jako rodzaj zabawy literackiej, ale również używana w literaturze chrześcijańskiej.

Wikipedia


centowy

przymiotnik od: cent


SJP.pl


centr

dośrodkowanie w grach zespołowych


SJP.pl


centra

1. sport. w piłce nożnej: wysokie lub półgórne podanie piłki ze skrzydła w kierunku pola karnego; piłka podana w ten sposób;
2. potocznie: skrzywienie koła rowerowego


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: centrum

Wiktionary

Centra – marka produktów należąca do Exide Technologies SA, producenta akumulatorów. W Polsce zakład produkcyjny oraz siedziba firmy znajdują się w Poznaniu.

Wikipedia


centracja

w psychologii: skupienie się na jednym aspekcie rzeczywistości, wyolbrzymienie go kosztem innych


SJP.pl


centrala

1. główna, nadrzędna część instytucji;
2. urządzenie do połączeń telekomunikacyjnych;
3. budynek, w którym znajdują się dojścia do łączy telefonicznych lub telegraficznych i urządzenia do połączeń telekomunikacyjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) główna siedziba jakiejś firmy lub instytucji

 (1.2) budynek lub pomieszczenie kierujące łącznością

 (1.3) telekom. urządzenie sterujące połączeniami telekomunikacyjnymi;

 (1.4) muz. pot. bęben wielki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • centrala telefoniczna – zespół urządzeń telekomunikacyjnych
  • Centrala – singel zespołu Brygada Kryzys

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dariusz miał kłopot z wygenerowaniem raportu dla centrali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtrala, AS: cẽntrala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralność ż., centrum n., centrowanie n., centrysta m., centralizacja ż.

 czas. centrować, wycentrować

 przym. centralny, centrowy, centrystyczny

 przysł. centralnie, centrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) bęben basowy, bęben wielki, bęben taktowy, taktownik

Wiktionary


centralista

zwolennik centralizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik centralizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntraˈlʲista, AS: cẽntralʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralizm m.

:: fż. centralistka

 przym. centralistyczny

 przysł. centralistycznie

Wiktionary


centralistka

→ centralista


SJP.pl

Patrz:

centralista

centralistyczny

→ centralizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z centralizmem, dotyczący centralizmu; właściwy centralizmowi

Wiktionary

Patrz:

centralizm

Powiązane:

 rzecz. centralizm mrz., centralista mos., centralistka ż.

 przysł. centralistycznie

Wiktionary


centralizacja

skupienie czegoś w jednym miejscu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces skupiania elementów lub prerogatyw w jednym ośrodku

 (1.2) praw. polit. podporządkowywanie władz lokalnych władzom centralnym;

 (1.3) urb. proces ekologiczny polegający na skupianiu się pewnego typu instytucji lub form zachowań w jednym obszarze miasta

 (1.4) ekon. gromadzenie kapitału w wąskiej grupie państw

Wiktionary

Ta strona dotyczy terminu w naukach społecznych. Zobacz też: inne znaczenia tego wyrazu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zmiany w administracji okresu Średniego Państwa cechowało zmierzanie w kierunku centralizacji procesów decyzyjnych kosztem urzędów prowincjonalnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centrala ż., centralizowanie n.

 przym. centralizacyjny, centralny

 czas. centralizować ndk.

Wiktionary


centralizacyjny

przymiotnik od: centralizacja


SJP.pl


centralizator

w matematyce: specjalna podgrupa danej grupy mająca zastosowanie w jej badaniu


SJP.pl


centralizatorski

propagujący i dążący do centralizacji, wprowadzający centralizację


SJP.pl


centralizm

system rządów polegający na bezwzględnym podporządkowaniu organów władzy lokalnej władzom centralnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. adm. system rządzenia polegający na ścisłym podporządkowaniu organów niższego szczebla władzy centralnej;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziwne to miasto. Nieufność budzi i stare, i nowe. Stare - to centralizm, biurokracja, woluntaryzm, a także styl sprawowania władzy, ciężką ręką dzierżącej wolną prasę i niezawisłe sądy. Nowe zaś - to świat biznesu, powiązany z urzędami tysiącem nici protekcjonizmu i korupcji, a nie stroniący od interesów z mafiami reketierów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralista mos.

 przym. centralistyczny

Wiktionary


centralizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) polit. adm. dokonywanie centralizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scentralizowanie n., centralizacja ż.

 czas. centralizować ndk., scentralizować dk.

 przym. centralizacyjny

Wiktionary


centralizować

1. skupiać w jednym miejscu;
2. ograniczać kompetencje terenowych organów władzy państwowej, samorządowej


SJP.pl


centralka

urządzenie do połączeń telekomunikacyjnych


SJP.pl


centralkowy

związany z centralką


SJP.pl


centralne

potocznie: centralne ogrzewanie


SJP.pl


centralnie

przysłówek

 (1.1) w sposób centralny, w środku, w centrum

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralność ż., centrum n., centrala ż.

 przym. centralny

Wiktionary


centralność

→ centralny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co centralne

Wiktionary

Patrz:

centralny

Powiązane:

 rzecz. centrysta m., centrystka ż., centrowiec m., centrala ż., centralka ż., centrum n.

 czas. centrować ndk., wycentrować dk.

 przym. centralny, centrowy, scentrowany, zacentrowany, centrystyczny

 przysł. centralnie, centrowo

 temsłow. centro-

Wiktionary


centralny

1. znajdujący się w centrum;
2. odnoszący się do centrum;
3. główny; kierowniczy, naczelny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

 (1.2) główny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaparkował na centralnym miejscu na parkingu.

 (1.2) Centralnym punktem uroczystości było przemówienie ministra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtralnɨ, AS: cẽntralny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przysł. centralnie; rzecz. centrum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środkowy, wewnętrzny

Wiktionary


centre

[czytaj: sątr] region we Francji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Region Centralny-Dolina Loary (Centre-Val de Loire, dawniej Centre) – region administracyjny
  • Centre – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Cherokee
  • Centre – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Oliver
  • Centre – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Shelby
  • Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie St. Joseph
  • Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Marion
  • Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks
  • Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry
  • hrabstwo Centre (ang. Centre County) – w stanie Pensylwania
  • Centre européen – muzeum w Luksemburgu
  • Canal du Centre

Wikipedia


centriola

rodzaj organelli występującej w niektórych komórkach zwierzęcych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. organellum komórkowe o cylindrycznej strukturze odpowiedzialne za tworzenie wrzeciona podziałowego;

Wiktionary

Centriola – organellum zbudowane z filamentów mikrotubulowych ułożonych w formę cylindra. Dwie ułożone prostopadle do siebie centriole, otoczone amorficzną substancją pericentrioralną, tworzą strukturę centrosomu. Centriole są obecne w komórkach zwierzęcych i ruchliwych komórkach roślinnych, ale nie ma ich w komórkach większości grzybów i roślin wyższych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtrʲjɔla, AS: cẽntrʹi ̯ola

Wiktionary


centrodia

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centroida


SJP.pl


centrofor

aparat okulistyczny stosowany w leczeniu zeza


SJP.pl

Centrofor – rodzaj aparatu okulistycznego, który jest używany do pobudzania oraz utrwalania fiksacji środkowej. Aparat ten jest stosowany w leczeniu zeza oraz niedowidzenia.

Wikipedia


centroid

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centrodia


SJP.pl

Ce

Wikipedia


centroida

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centrodia


SJP.pl


centrolew

środowiskowo: centrolewica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. polit. koalicja partii centrowych i lewicowych w II Rzeczpospolitej zawiązana w 1929 roku w celu walki z obozem sanacji;

Wiktionary

Centrolew, wł. "Związek Obrony Prawa i Wolności Ludu" – sojusz partii centrowych i lewicowych zawiązany w 1929 w celu zwalczania systemu rządów sanacji obozu Józefa Piłsudskiego. W skład Centrolewu weszły: Polska Partia Socjalistyczna, Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”, Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”, Stronnictwo Chłopskie, Narodowa Partia Robotnicza oraz mniejsze ugrupowania chrześcijańsko-demokratyczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W latach 1930—1935 posłował z ramienia Centrolewu do Sejmu i pełnił tam funkcję sekretarza klubu parlamentarnego PSL, a następnie SL.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centrolewica ż., centrolewicowość ż.

Wiktionary


centrolewica

1. w demokracjach parlamentarnych: koalicja powstała w wyniku porozumienia między partiami centrum i części lewicy;
2. partia polityczna o umiarkowanie lewicowych poglądach społecznych i gospodarczych, np. liberalna socjaldemokracja, partia zielonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. określenie ogółu partii i ruchów politycznych o umiarkowanym programie lewicowym;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Centrolew m., centrolew m., centrolewicowiec m., centrolewicowość ż.

 przym. centrolewicowy

 przysł. centrolewicowo

Wiktionary


centrolewicowiec

→ centrolewica


SJP.pl

Patrz:

centrolewica

centrolewicowość

→ centrolewicowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co centrolewicowe; cecha tych, którzy są centrolewicowi

Wiktionary

Patrz:

centrolewicowy

Powiązane:

 rzecz. centrolewica ż., centrolew m., Centrolew m., centrolewicowiec m.

 przym. centrolewicowy

Wiktionary


centrolewicowy

przymiotnik od: centrolewica


SJP.pl


centromer

miejsce łączące dwa ramiona chromosomu, widoczne jako przewężenie, odgrywające ważną rolę podczas przemieszczania się chromosomów podczas podziału komórki


SJP.pl

Ce

Wikipedia


centromerowy

→ centromer; kinetochorowy


SJP.pl


centroplazma

środkowa część komórki sinic, w której znajduje się czynny materiał genetyczny, pełniąca funkcję analogiczną do jądra komórkowego


SJP.pl


centropraw

koalicja partii centrum i części prawicy; centroprawica


SJP.pl


centroprawica

1. koalicja partii centrum i części prawicy; centropraw;
2. partia polityczna o umiarkowanie prawicowych poglądach


SJP.pl

Ce

Wikipedia


centroprawicowiec

→ centroprawica


SJP.pl

Patrz:

centroprawica

centroprawicowość

→ centroprawicowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co centroprawicowe; cecha tych, którzy są centroprawicowi

Wiktionary

Patrz:

centroprawicowy

Powiązane:

 rzecz. centroprawica ż., centroprawicowiec m.

 przym. centroprawicowy

Wiktionary


centroprawicowy

przymiotnik od: centroprawica


SJP.pl


centropłat

środkowa część płata nośnego samolotu przylegająca do kadłuba; śródpłacie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. środkowa część skrzydła połączona okuciami z jego zewnętrznymi częściami

Wiktionary

Centropłat – część konstrukcyjna statku powietrznego (stałopłata). Jest to środkowa część płata nośnego przytwierdzona do kadłuba statku powietrznego. Centropłat często jest punktem mocowania silników w maszynach wielosilnikowych.

W samolotach typu latające skrzydło centropłat pełni rolę kadłuba.

Wikipedia


centrosom

organ komórkowy znajdujący się w pobliżu jądra komórek zwierząt i roślin; śródciałko


SJP.pl

Ce

Wikipedia


centrosomowy

→ centrosom


SJP.pl

Patrz:

centrosom

centrostrzał

w piłce nożnej: skierowanie piłki w pole karne przeciwnika, po którym piłka wpada do bramki


SJP.pl


centrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. w piłce nożnej i innych grach zespołowych: podawanie piłki ze skrzydła do środka pola

 (1.2) techn. doprowadzanie czegoś do współśrodkowości lub współosiowości

Wiktionary

Powiązane:

 czas. centrować

 rzecz. centrala ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dośrodkowywanie

Wiktionary


centrować

podawać górą piłkę ze skrzydła do zawodnika atakującego bramkę przeciwnika


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) techn. ustawiać coś współosiowo

 (1.2) sport. dośrodkowywać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralność ż., centrowanie n., centrala ż., centrum n.

Wiktionary


centrowiec

potocznie: członek grupy parlamentarnej pomiędzy lewicą a prawicą


SJP.pl


centrownica

urządzenie do prostowania kół rowerowych


SJP.pl


centrowość

centrowe poglądy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co centrowe; cecha tych, którzy są centrowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. centrowy

Wiktionary


centrowy

1. będący centrum czegoś; koncentrujący, skupiający;
2. związany ze stronnictwami centrum


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowiący centrum

 (1.2) polit. politycznie opowiadający się za programem umiarkowanych przemian; położony między prawicą a lewicą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centrowość ż., centralność ż., centrowiec mos., centrum n., centrysta mos., centryzm mrz., centrala ż.

Wiktionary


centrozaur

duży roślinożerny ceratops z późnej kredy, z krótkim, wyposażonym w dwa rogi kołnierzem karkowym z tyłu czaszki i wydatnym rogiem nosowym


SJP.pl

Centrozaur ("Centrosaurus") – rodzaj dinozaura z grupy ceratopsów.

Wikipedia


centrum

1. środkowa część czegoś;
2. miejsce, w którym coś się koncentruje;
3. stronnictwa lub partie polityczne pośrednie między lewicą a prawicą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) środkowa część czegoś

 (1.2) miejsce, gdzie coś się koncentruje

 (1.3) polit. ogół stronnictw i partii politycznych między lewicą a prawicą

 (1.4) główna, zwykle środkowa część miasta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Centrum Aleksandrowa Kujawskiego
  • Centrum Białegostoku
  • Centrum Chorzowa
  • Centrum Ełku
  • Centrum Kielc
  • Centrum Łodzi
  • Centrum Piekar Śląskich
  • Centrum Piotrkowa Trybunalskiego
  • Centrum Raciborza
  • Centrum Stargardu
  • Centrum Starogardu Gdańskiego
  • Centrum Szczecina

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Rynek znajduje się w centrum miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntrũm, AS: cẽntrũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralność ż., antycentrun n., centrysta m., centrystka ż., centrowiec m., centrala ż., centralka ż.

 czas. centrować ndk., wycentrować dk.

 przym. centralny, centrowy, scentrowany, zacentrowany, centrystyczny

 przysł. centralnie, centrowo

 temsłow. centro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ognisko, środek, serce

 (1.2) centrala

Wiktionary


centryczny

skierowany do jednego punktu


SJP.pl


centryfuga

przestarzale: wirówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. techn. urządzenie, które wykorzystuje siłę odśrodkową do rozdzielania substancji o różnych gęstościach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirówka

Wiktionary


centryfugalny

→ centryfuga


SJP.pl

Patrz:

centryfuga

centryfugowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|centryfugować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. centryfugować

Wiktionary


centryfugować

dawniej: odwirowywać


SJP.pl


centrypetalny

1. w procesie wirowania: najlżejszy, zlokalizowany najbliżej środka wirówki;
2. w procesach różnicowania tkanek: dośrodkowy, skierowany ku środkowi


SJP.pl


centrysta

zwolennik centryzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik umiarkowanego, wyważonego podejścia w polityce, stojący pomiędzy lewicą a prawicą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centryzm mrz., centrum n., centralność ż., centrala ż.

 przym. centrowy, centrystyczny

Wiktionary


centrystka

→ centrysta


SJP.pl

Patrz:

centrysta

centrystowski

→ centryzm


SJP.pl

Patrz:

centryzm

centrystyczny

→ centryzm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z politycznym centrum

Wiktionary

Patrz:

centryzm

Powiązane:

 rzecz. centralność ż., centryzm mrz., centrum n., centrysta mos., centrala ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) centrowy

Wiktionary


centryzm

ogół poglądów reprezentowanych przez zwolenników politycznego centrum, usytuowany pomiędzy lewicą a prawicą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. zespół poglądów reprezentowanych przez zwolenników centrum politycznego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntrɨsm̥, AS: cẽntrysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centrysta m., centrystka ż.

 przym. centrystyczny, centrystowski, centrowy

Wiktionary


centrówka

obrabiarka do nawiercania nakiełków w wałkach metalowych; nakiełczarka


SJP.pl


centumwir

w starożytnym Rzymie: członek kolegium sądowniczego zajmującego się sprawami prywatnymi obywateli


SJP.pl


centumwirowie

w starożytnym Rzymie: członek kolegium sądowniczego zajmującego się sprawami prywatnymi obywateli


SJP.pl


centuria

1. najmniejsza jednostka w armii starożytnego Rzymu;
2. jednostka podziału ludności starożytnego Rzymu, licząca stu ludzi;
3. jednostka pomiaru gruntu w starożytnym Rzymie, równa około 50 ha;
4. lecznicza roślina zielna z rodziny goryczkowatych; tysiącznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. hist. najmniejsza jednostka taktyczna w armii starożytnego Rzymu, część legionu, pierwotnie tworzona z centurii (1.2);

 (1.2) hist. jednostka podziału ludności w starożytnym Rzymie

 (1.3) syst. bot. nazwa systematyczna|Centaurium|Hill|ref=tak. rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych;

 (1.4) bot. roślina z rodzaju centuria (1.3)

 (1.5) książk. przest. sto, setka, stulecie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • centuria – jednostka armii rzymskiej (legionu) dowodzona przez centuriona
  • centuria – jednostka podziału ludności i nadzielanego gruntu w starożytnym Rzymie
  • Centuria – stolica tytularna Kościoła rzymskokatolickiego w Algierii
  • centuria – rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych
  • Centuria – potok na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej, dopływ Białej Przemszy
  • Centuria – wieś w USA
  • Centuria – część wsi Hutki-Kanki, w Polsce, w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Łazy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na skutek reform wojskowych Mariusza etatowa liczebność centurii podniesiona została do 100 żołnierzy (nadal dwie centurie tworzyły manipuł). W czasach cesarstwa kohorta legionowa składała się z 6 centurii po 80 żołnierzy każda (tworzących 3 manipuły po 160 żołnierzy).

 (1.2) Obywatele dysponujący majątkiem o wartości ponad 100 tys. sesterców tworzyli bowiem 18 centurii jeźdźców (equites), obok których było 175 centurii pieszych (pedites).

 (1.4) Powiązane w pęczki, wisiały dziurawce, centurie i jakieś zioła nieznane, a pożyteczne, zbierane z zachowaniem zielarskich tajników, przepisów dziedziczonych po matkach i babkach a to na nowiu, a to z samego rana, a to w południe.

 (1.5) "Centurie Magdeburskie" (łac. Centuriae Magdeburgienses) uważane są za pierwszą próbę spisania obszernej historii Kościoła z punktu widzenia reformacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈturʲja, AS: cẽnturʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centurion mos., cent mzw.

 przym. centurialny

Wiktionary


centurialny

→ centuria


SJP.pl

Patrz:

centuria

centurion

dowódca stuosobowego oddziału, centurii; setnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. wojsk. niższy oficer, dowódca centurii;

 (1.2) staroż. przywódca centurii – jednostki podziału ludności;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • centurion – dowódca 100 żołnierzy w starożytnym Rzymie
  • Centurion (A41) – brytyjski czołg
  • Centurion: Defender of Rome – komputerowa gra strategiczna
  • Centurion – miasto położone w Republice Południowej Afryki
  • Centurion – angielski film z 2010 r., w reżyserii Neila Marshalla

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈturʲjɔ̃n, AS: cẽnturʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centuria ż., cent m.

:: fż. centurionka ż.

 przym. centurialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) setnik

Wiktionary


centusiowski

→ centuś


SJP.pl

Patrz:

centuś

centuś

1. potocznie: sknera, kutwa;
2. oszczędny do przesady mieszkaniec dawnej Galicji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) iron. mieszkaniec Krakowa

 (1.2) pot. człowiek przesadnie oszczędny

Wiktionary

Centuś – żartobliwe i potoczne określenie mieszkańców dawnej Galicji (głównie krakowian), odnoszące się do ich rzekomego skąpstwa, używane jako docinek. Termin "Centuś" ma swoją genezę w czasach zaborów austriackich, kiedy to najniższą jednostką monetarną (w latach 1857–1892) był krajcar, w Galicji nazywany centem, a Kraków przeżywał okres zapaści gospodarczej i pauperyzacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntuɕ, AS: cẽntuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cent mrz.

 przym. centusiowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krakus, krakowiak, krakowianin

 (1.2) chciwiec, skąpiec; pot. chytrus, dusigrosz, kutwa, liczykrupa, skąpiradło, sknera, żyd, żyła; książk. harpagon

Wiktionary


centyfolia

róża o kwiatach czerwonych lub różowych, składających się z bardzo wielu drobnych płatków; róża stulistna


SJP.pl


centygram

jednostka masy równa 1/100 grama (skrót: cg)


SJP.pl


centygramowy

→ centygram


SJP.pl

Patrz:

centygram

centygrej

jednostka pochłoniętej dawki promieniowania, setna część greja


SJP.pl


centyl

parametr służący do opisu populacji lub rozkładu prawdopodobieństwa, kwantyl rzędu i/100 (gdzie i=1,2,...,99); percentyl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stat. wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Centyl jest terminem statystycznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntɨl, AS: cẽntyl

Wiktionary

Powiązane:

 przym. centylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) percentyl

Wiktionary


centyliard

liczba 10 do potęgi 603.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. liczba 10603 (jedynka z 603 zerami);

Wiktionary


centylion

liczba 10 podniesiona potęgi 600.


SJP.pl

Centylion– liczba 10600 (jedynka i 600 zer w zapisie dziesiętnym). W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) centylion oznacza 10303. W układzie SI mnożnikowi 10600 nie odpowiada żaden przedrostek jednostki miary.

Wikipedia


centylitr

jedna setna część litra


SJP.pl


centylitrowy

→ centylitr


SJP.pl

Patrz:

centylitr

centylowy

→ centyl


SJP.pl

Patrz:

centyl

centym

jedna setna głównej jednostki monetarnej w wielu krajach, głównie dawnych koloniach francuskich


SJP.pl

Centym (z fr. "centime", z łac. "centum" – „sto”) – powstała w 1795 r. we Francji jednostka monetarna, której nazwa wywodzi się od części setnej. "Centym" równając się 1/100 lokalnego franka był jednostką monetarną Francji, Belgii (od 1832 r.), Monako (w latach 1837–1838), Luksemburga (od 1854 r.) do czasu wprowadzenia euro w 2002 r.

Wikipedia


centymetr

jednostka długości równa jednej setnej metra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miara długości; jedna setna metra;

 (1.2) pot. wąska taśma pomiarowa z centymetrową podziałką

Wiktionary

Centymetr (symbol: ㎝) – jednostka długości, podwielokrotność metra, równa 10−2 m, czyli 1/100 m. Składa się z 10 milimetrów. Centymetr jest jednostką podstawową w układzie jednostek miar CGS ("centymetr gram sekunda"). W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-2 m, czyli 1 · 10-2 m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pudełko ma 40 centymetrów wysokości.

 (1.1) Deska musi mieć 2 metry i ani centymetra więcej.

 (1.1) Włosy rosną ok. 1 centymetra na miesiąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥, AS: cẽntỹmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centymetrówka ż.

 przym. centymetrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cm

 (1.2) centymetr krawiecki, centymetrówka

Wiktionary


centymetrowy

związany z centymetrem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający długość jednego centymetra

 (1.2) podzielony na centymetry

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mierząc obwody ciała stosowano taśmę centymetrową, odczytując wyniki z dokładnością do 0,5 cm i zwracając uwagę, aby taśma przebiegała równolegle do podłoża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: cẽntỹmetrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centymetr m.

Wiktionary


centymetrówka

taśma lub listwa z podziałką centymetrową


SJP.pl


centypuaz

jednostka lepkości dynamicznej, setna część puaza


SJP.pl


cenur

stadium larwalne niektórych tasiemców; cenurus


SJP.pl


cenuroza

choroba owiec i kóz, kołowacizna


SJP.pl


cenurus

stadium larwalne niektórych tasiemców; cenur


SJP.pl

Cenurus, cenur, mózgowiec ("coenurus") – jedna z form drugiego stadium larwalnego niektórych tasiemców z rzędu Cyclophyllidea, np. tasiemca kręćkowego ("Taenia multiceps"). Cenurus powstaje z onkosfery. Umiejscawia się w ośrodkowym układzie nerwowym żywiciela pośredniego. Ma postać pęcherzyka, wewnątrz którego w wyniku pączkowania wewnętrznego powstaje wiele główek tasiemca, które później wynicowują się.

Wikipedia


cenzopapa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mem, często wulgarny, wyśmiewający lub atakujący papieża Jana Pawła II;

Wiktionary

Cenzopapa – mem internetowy wyśmiewający lub obrażający papieża Jana Pawła II albo przedmiot z nim związany. Przybiera zazwyczaj postać obrazka, rzadziej filmu, piosenki lub copypasty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z czasem cenzopapy stawały się mniej wulgarne, a przez to też bardziej powszechne.

 (1.1) Spodziewaliśmy się więc zatem czegoś spektakularnego, wielkich ścian obklejonych cenzopapami, sal wypełnionych papieskimi pomnikami Dźwigaja, ziemi drżącej od huku Barki.

 (1.1) Według Kamińskiej cenzopapą można nazwać również copypastę związaną z papieżem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cenzo

Wiktionary


cenzor

1. urzędnik cenzury;
2. w starożytnym Rzymie: urzędnik zarządzający m.in. majątkami państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) urzędnik prowadzący kontrolę treści publikacji pod względem obyczajowym lub politycznym

 (1.2) książk. osoba dokonująca oceny i krytyki czyichś działań

 (1.3) hist. w starożytnym Rzymie: jeden z dwóch urzędników wybieranych raz na pięć lat, do którego obowiązków należało przeprowadzanie spisów ludności, zarządzanie majątkiem państwa i czuwanie nad moralnością obywateli;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cenzor – wyższy urzędnik w starożytnym Rzymie
  • cenzor – urzędnik cenzury

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wypełniający gorliwie polecenia przełożonych cenzorzy jakby nie dostrzegali, że ślady po ingerencjach ośmieszają ustrój znacznie bardziej, niż mogłoby to uczynić zwolnione do druku zdanie.

 (1.2) Moi uczniowie są dla mnie najostrzejszymi cenzorami.

 (1.3) Cenzorowie mieli wprawdzie możność arbitralnego postępowania […], ale to nie wykluczało konieczności trudnych i żmudnych dochodzeń, które w tym lub innym wypadku były nawet niezbędne dla samej powagi urzędu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. cenzorka

 przym. cenzorski, cenzuralny

 czas. cenzurować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krytyk

Wiktionary


cenzorka

urzędniczka kontrolująca prasę, książki, widowiska itp. pod względem politycznym, obyczajowym lub moralnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urzędniczka prowadząca kontrolę treści publikacji pod względem obyczajowym lub politycznym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenzor mos., cenzura ż.

Wiktionary


cenzorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cenzorować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cenzorować

Wiktionary


cenzorować

przestarzale: cenzurować;
1. urzędowo kontrolować publikacje, widowiska itp. przed wprowadzeniem ich do obiegu społecznego; poddawać działaniu cenzury;
2. w przenośni: oceniać, poddawać krytyce


SJP.pl


cenzorski

→ cenzor


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub pracą cenzora

Wiktionary

Patrz:

cenzor

Powiązane:

 rzecz. cenzor mos., cenzura ż., cenzurowanie n.

 czas. cenzurować ndk.

 przym. cenzuralny

Wiktionary


cenzorstwo

przestarzale:
1. urząd cenzora;
2. praca cenzora, cenzurowanie, cenzura


SJP.pl


cenzura

1. urzędowa kontrola widowisk teatralnych, filmów, audycji, publikacji itp. przed wprowadzeniem ich w obieg społeczny; urząd pełniący taką kontrolę;
2. świadectwo szkolne;
3. rodzaj kary w Kościele katolickim;
4. termin w psychoanalizie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

 (1.2) urząd sprawujący taką kontrolę

 (1.3) świadectwo szkolne

 (1.4) rel. w Kościele katolickim: kara pozbawienia kogoś prawa korzystania z sakramentów, lub odprawiania mszy

 (1.5) stpol. krytyka

Wiktionary

Cenzura (łac. "censere" „osądzać”) – kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań. Polega na weryfikacji audycji radiowych, telewizyjnych, widowisk, Internetu itp. przez organy państwowe z punktu widzenia ich zgodności z prawem, polityką państwową, obronnością. Znana też jest definicja cenzury jako świadomego wprowadzania w błąd poprzez selektywny dobór zazwyczaj masowo rozpowszechnianych informacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A już w roku 1810 wprowadzono cenzurę prewencyjną i odtąd zgodę na publikację trzeba było uzyskać przed drukiem dzieła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃w̃ˈzura, AS: cẽũ̯zura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenzor m., cenzorka ż., cenzurowanie n., ocenzurowanie n.

:: zdrobn. cenzurka ż.

 czas. cenzurować ndk., ocenzurować dk.

 przym. cenzurowy, ocenzurowany, cenzorski, cenzuralny

 przysł. cenzuralnie

Wiktionary


cenzuralniej

stopień wyższy od przysłówka: cenzuralnie


SJP.pl


cenzuralniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cenzuralny


SJP.pl


cenzuralność

→ cenzuralny


SJP.pl

Patrz:

cenzuralny

cenzuralny

1. nienaruszający norm obyczajowych, moralnych i etycznych; przyzwoity, obyczajny, moralny;
2. urzędowo: odnoszący się do cenzury - kontroli publikacji; cenzurowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do cenzury jako urzędowej kontroli publikacji i widowisk; stanowiący element instytucjonalnego nadzoru nad przepływem informacji

 (1.2) przen. nienaruszający powszechnie akceptowanych norm moralnych i obyczajowych; nienaganny i przyzwoity w formie oraz treści

 (1.3) hist. dopuszczony do jawnego obiegu ze względu na spełnienie wymogów nałożonych przez władze; pozbawiony treści zakazanych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ograniczenia cenzuralne na przykład rzadko kiedy naprawdę pobudzają rozwój sztuki słowa (choć istnieją całe teorie, które przy takiej właśnie tezie się upierają).

 (1.1) Węzeł ten, z przyczyn cenzuralnych, osłoniętym jest woalem przemilczeń i przenośni, który z łatwością przebije oko polskiego czytelnika.

 (1.1) Im mniej oficjalny to odpór tym lepiej, władza nie lubi negliżować swych policyjnych wobec kultury funkcji. I dlatego przekazała je dyspozycyjnym dziennikarzom i ich piórom (na niektóre tytuły istniał zapis cenzuralny: można było o nich pisać, ale tylko źle [...]).

 (1.2) Można by o Witkowskim opowiadać godzinami. Niestety, nie wszystkie jego kawały są cenzuralne.

 (1.2) Świetnie — przeszedł na język bardziej cenzuralny. — Spodziewaj się telefonu z mojego sekretariatu, te panie rządzą moim czasem.

 (1.2) Obaj śpiewają na całe gardło wymyśloną przez Wieniawę, niekoniecznie cenzuralną przyśpiewkę.

 (1.3) Inspektor znalazł u jakiejś przychodniej egzemplarz historyi polskiej (cenzuralny), zwymyślał całą klasę, nauczycielkę, potem wpadł do gabinetu przełożonej i przysięgał na honor, że zamknie pensyę.

 (1.3) Przełożona natychmiast pojechała do kuratora i wytłómaczyła sic. mu, że nie może być odpowiedzialną, jeśli która z uczennic przyniesie z sobą książkę, nie należącą do przepisanych podręczników, nb. cenzuralną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenzura ż., cenzor m., cenzuralność ż., cenzurowanie n., ocenzurowanie n.

 przym. cenzurowy, cenzorski, niecenzuralny

 czas. cenzurować, ocenzurować

 przysł. cenzuralnie, niecenzuralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przyzwoity, obyczajny, moralny, czysty, etyczny, porządny, kulturalny, bezgrzeszny, stosowny, skromny, cnotliwy, nienaganny

Wiktionary


cenzurka

1. zdrobnienie od: cenzura (świadectwo szkolne);
2. przestarzale: ocena szkolna, stopień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ocena postępowania jakieś osoby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenzurowanie n., cenzura ż.

Wiktionary


cenzurowane

dawniej: gra towarzyska, polegająca na zbieraniu drobnych plotek, prawdziwych lub zmyślonych informacji o wybranym uczestniku gry; cenzurowany


SJP.pl


cenzurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) urz. dokonywanie cenzury, kontroli publikacji i widowisk pod kątem politycznym lub obyczajowym

 (1.2) książk. wystawienie cenzurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ocenzurowanie n., cenzura ż., cenzurka ż., cenzor m.

 czas. cenzurować ndk., ocenzurować dk.

 przym. cenzorski, cenzuralny

 przysł. cenzuralnie

Wiktionary


cenzurowany

być (czuć się jak) na cenzurowanym - znaleźć się w centrum uwagi, być przedmiotem oceny i krytyki z wielu stron


SJP.pl


cenzurować

1. urzędowo kontrolować publikacje, widowiska itp. przed wprowadzeniem ich do obiegu społecznego; poddawać działaniu cenzury;
2. w przenośni: oceniać, poddawać krytyce


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ocenzurować)

 (1.1) przeprowadzać cenzurę; kontrolować urzędowo środki masowego przekazu

 (1.2) rzad. dokonywać krytyki; wytykać błędy

czasownik zwrotny niedokonany cenzurować się (dk. ocenzurować się)

 (2.1) być cenzurowanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenzura ż., cenzor m., cenzurowanie n.

 przym. cenzurowy, cenzorski, cenzuralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krytykować, oceniać

Wiktionary


cenzurowy

przymiotnik od: cenzura


SJP.pl


cenzus

1. kwalifikacje obywatela ze względu na wykształcenie, wiek, wyznanie, płeć itp.;
2. w wojsku: prawo do awansu;
3. w starożytnym Rzymie: podział obywateli na klasy mające różne obowiązki oraz uprawnienia w stosunku do państwa;
4. cenzus wyborczy - ograniczenie powszechności prawa wyborczego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie;

Wiktionary

Cenzus ( census: oszacowanie majątku; obliczenie, spis ludności; por. "censor") – zapisanie obywateli do pewnej kategorii majątkowej, do listy opodatkowanych lub uprawnionych.

Stanowi ograniczenie w prawie wyborczym, wobec służby wojskowej, administracyjnej, publicznej etc., relatywne do określonej grupy społeczeństwa.

Wikipedia


cenzusowy

związany z cenzusem


SJP.pl


cenówka

potocznie: etykieta z ceną towaru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. hand. etykieta cenowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cena ż., przecena ż.

 przym. cenowy

Wiktionary


ceo

najwyższe stanowisko w przedsiębiorstwie lub organizacji, odpowiednik polskiego prezesa zarządu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chief executive officer – najwyższe stanowisko zarządcze w przedsiębiorstwie
  • czteroetylek ołowiu
  • Centrum Edukacji Obywatelskiej

Wikipedia


ceorl

[czytaj: czerl] średniowieczny chłop anglosaski będący właścicielem działki ziemi w ramach wspólnoty rodowej


SJP.pl


ceownik

stalowy kształtownik przypominający literę C


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. podłużny, metalowy wyrób hutniczy o przekroju przypominającym literę C;

Wiktionary

Ceownik – wyrób hutniczy, walcowany lub gięty z metalu. Wytwarzany w postaci prostych odcinków. Jego przekrój poprzeczny (profil) przypomina literę C.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈɔvʲɲik, AS: ceovʹńik

Wiktionary


ceownikowy

→ ceownik


SJP.pl

Patrz:

ceownik

ceowy

mający kształt litery C


SJP.pl


cep

1. prymitywne narzędzie do młócenia zboża;
2. broń używana przez średniowieczną piechotę, mająca postać okutych lub żelaznych drążków;
3. drążek młócący w młocarni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. roln. narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

 (1.2) hist. wojsk. broń drzewcowa używana w średniowieczu podobna do cepa (1.1);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. pogard. głupek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cep – narzędzie rolnicze
  • CEP (skrótowiec z ang. Circular Error Probable) – miara celności broni rakietowej
  • CEP (skrótowiec z ang. Civil Emergency Planning) – planowanie obrony cywilnej w sytuacji zagrożeń
  • Cep – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Jindřichův Hradec, w kraju południowoczeskim
  • Cep bojowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cep zbudowany jest z dwóch kijów: dzierżaka (dłuższego) i bijaka (krótszego), połączonych rzemieniem (zwanym gązwą, gackiem lub kapicą) lub metalowym przegubem (zwanym ósemką).

 (2.1) Patrz, gdzie łazisz, cepie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛp, AS: cep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cepisko n.

 przym. cepowy

Wiktionary


cepa

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od: cep

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛpa, AS: cepa

Wiktionary


cepak

1. regionalnie: bijak (część cepa);
2. gwarowo: człowiek młócący zboże cepami; młocarz;
3. pogardliwie: człowiek nieokrzesany, tępy, głupi; cep, cap, kiep;
4. dawniej: parobek, chłop


SJP.pl


cepaka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów. cham

Wiktionary


cepeen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. pot. stacja benzynowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu na wsi nie ma żadnej rozrywki, gospodę nawet zamknęli, to i chłopy jeżdżą na cepeen – objaśnia pan Bolek, wdowiec, emeryt, lat 68.

 (1.1) W oddali widzę zielone światło przy cepeenie, jednak w dalszym ciągu stoję w miejscu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈpɛɛ̃n, AS: cepeẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cepeeniarz m. cepeenowiec m.

 skrótowiec CPN m.

Wiktionary


cepeenowiec

pracownik CPN-u (Centrali Produktów Naftowych)


SJP.pl


cepel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cysterna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie moga sie kimnąć bez te ceple. → Nie mogę się zdrzemnąć przez te cysterny.

Wiktionary


cepelia

sklep, gdzie sprzedaje się wyroby rękodzieła twórców zrzeszonych w Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ludowość na pokaz

 (1.2) pot. wyrób pseudoludowy, faktycznie fabryczny

 (1.3) pot. przen. ogół ludowych rękodzielników

 (1.4) hist. sklep Cepelii

Wiktionary

Cepelia (właśc. Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego – CPLiA) – była organizacja zrzeszająca spółdzielnie rękodzieła ludowego i artystycznego, która prowadziła placówki handlowe zajmujące się zbytem towarów produkowanych w zrzeszonych spółdzielniach, wykonywanych bądź inspirowanych twórczością polskich artystów ludowych. Istniała w latach 1949–1990.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Zabawki były ubożuchną lichotą, a więc paruimska cepelia, tak samo jak inne na świecie, nie płodziła arcydzieł.

 (1.4) W polskiej cepelii nie kupisz hamaka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cepelia ż., cepeliada ż.

 przym. cepeliowy, cepeliowski

 skr. CPLiA, Cepelia

Wiktionary


cepeliada

targi sztuki ludowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) powierzchowna, kiczowata lub komercyjna stylizacja na ludowość; brak autentyzmu w przedstawianiu folkloru, historii lub kultury

 (1.2) pot. sytuacja chaotyczna, farsa, żenujące widowisko lub zamieszanie; wydarzenie oceniane jako niepoważne, przypominające tandetny teatrzyk

 (1.3) impreza plenerowyenerowa, jarmark lub kiermasz o charakterze ludowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jednak powstała z tego niesmaczna oświęcimska cepeliada, dzieło mające tyle wspólnego z grozą tamtych lat, co spaghetti-westerny z Dzikim Zachodem.

 (1.1) …nie była to lukrowana cepeliada, muzycy grali w ramach przyjętej konwencji bardzo interesująco…

 (1.2) Polskość została sprowadzona do roli cepeliady [...] więc została sama cepeliada.

 (1.2) Dajcie spokój z tym - Ich Troje - przecież to straszna wiocha i cepeliada.

 (1.3) Każdego roku o tej porze odbywa się na tarnowskich ulicach swojego rodzaju cepeliada, czyli przegląd twórczości ludowej.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. CPLiA, Cepelia

 rzecz. cepelia ż.

 przym. cepeliowski

Wiktionary


cepelin

1. sterowiec, statek powietrzny z balonem i gondolą dla załogi; zeppelin;
2. duża kluska ziemniaczana z nadzieniem mięsnym; kartacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. sterowiec

 (1.2) kulin. duża, podłużna pyza ziemniaczana, specjalność kuchni kresowej i litewskiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kartacz (potrawa),
  • zeppelin (wym. cepelin) – potoczne określenie sterowca pochodzące od nazwiska Ferdynanda Zeppelina, niemieckiego konstruktora tych maszyn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈpɛlʲĩn, AS: cepelʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterowiec

 (1.2) kartacz

Wiktionary


cepeliowość

cecha czegoś naśladującego ludowy styl lub tradycyjny charakter jakiegoś zjawiska w sposób tandetny lub sztuczny


SJP.pl


cepeliowski

cepeliowy;
1. → Cepelia;
2. naśladujący ludowy styl lub tradycyjny charakter czegoś w sposób tandetny lub sztuczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wyprodukowany przez Cepelię, sprzedawany w sklepach Cepelii

przymiotnik jakościowy

 (2.1) o cechach komercyjnej ludowości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛpɛˈlʲjɔfsʲci, AS: cepelʹi ̯ofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cepelia ż., Cepelia ż., cepeliada ż.

 przym. cepeliowy

 skr. CPLiA, Cepelia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cepeliowy

Wiktionary


cepeliowy

cepeliowski;
1. → Cepelia;
2. naśladujący ludowy styl lub tradycyjny charakter czegoś w sposób tandetny lub sztuczny


SJP.pl


ceper

1. regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceprzyna, ceprzysko;
2. dawniej: wędrowny kuglarz objeżdżający jarmarki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg-pl|Podhale. osoba niebędąca góralem, pochodząca spoza gór

 (1.2) reg-pl|Podhale. turysta, który nie jest właściwie przygotowany do wspinaczki

 (1.3) człowiek niezaradny, niezdarny

Wiktionary

Zobacz też: Ceber (naczynie).

Ceper (błędnie: "cepr") – określenie używane przez górali w odniesieniu do turystów przyjeżdżających z nizinnych rejonów Polski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ceperstwo; zdrobn. ceperek, ceprzysko

:: fż. ceperka

 przym. ceperski, ceprowski

 przysł. po cepersku

Wiktionary


ceperka

→ ceper


SJP.pl

Ceperka ( Цапэрка, "Caperka"; Цеперка, "Cepierka") – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim, w sielsowiecie Czerwona Gwiazda, nad Ceprą.

Wikipedia

Patrz:

ceper

ceperski

→ ceper


SJP.pl

Patrz:

ceper

cephalicus

[czytaj: cefalikus] rodzaj neumy, oznaczający nieznaczne przedłużenie wcześniejszego dźwięku na zmienionej wysokości


SJP.pl


cepik

skrót od: Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Cepik – polski pisarz
  • cepik – przedłużacz rumpla
  • CEPiK – Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców

Wikipedia


cepil

nazwisko


SJP.pl


cepisko

1. zgrubienie od: cep;
2. regionalnie: dzierżak; cepowisko; cepak (część cepa)


SJP.pl


cepowaty

podobny do cepa


SJP.pl


cepowisko

regionalnie: cepak; cepisko; dzierżak (cześć cepa)


SJP.pl


cepowy

→ cep


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cepem, dotyczący cepa

Wiktionary

Patrz:

cep

Powiązane:

 rzecz. cep mrz., cepisko n., cepy nmos.

Wiktionary


ceprostrada

łatwa trasa narciarska


SJP.pl

Ce

Wikipedia


ceprzyna

regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceper, ceprzysko


SJP.pl


ceprzysko

regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceprzyna, ceper


SJP.pl


cepstralny

→ cepstrum


SJP.pl

Patrz:

cepstrum

cepstrum

odwrotna transformata Fouriera widma sygnału wyrażonego w skali logarytmicznej (decybelowego)


SJP.pl

Cepstrum – odwrotna transformata Fouriera widma sygnału wyrażonego w skali logarytmicznej (decybelowego). Słowo "cepstrum" jest anagramem słowa "spectrum".

Wikipedia


cepy

1. narzędzie do młócenia zboża; cep;
2. górnictwo: przyrząd zwiększający ręczną siłę przy dokręcaniu części przyrządu wiertniczego;
3. pedały poruszające mechanizm do przeplatania nici osnowy w warsztacie tkackim


SJP.pl


cer

pierwiastek chemiczny o symbolu Ce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. D. od cera

Wiktionary

Cer (Ce, cerium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od planety karłowatej Ceres.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma cer?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛr, AS: cer

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ce

Wiktionary


cera

1. wygląd, kolor i gładkość skóry
2. przeplatany ścieg z nici lub przędzy na miejscu dziury; łata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skóra na powierzchni twarzy

 (1.2) wygląd cery (1.1)

 (1.3) ścieg wypełniający rozdarcie

 (1.4) daw. ozdobny koronkowy haft

 (1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. córka

Wiktionary

Cera – wieś w Chorwacji, w żupanii szybenicko-knińskiej, w gminie Unešić. W 2011 roku liczyła 53 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Oczy były puste, cera szara i pozbawiona życia.

 (1.2) Winnie miała jeszcze inne uroki - młodość, okrągłe kształty, świeżą cerę…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛra, AS: cera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cerowanie n.

 czas. cerować ndk., zacerować dk.

Wiktionary


ceracjum

wiciowiec z grupy bruzdnic


SJP.pl


ceramiczka

→ ceramik


SJP.pl

Patrz:

ceramik

ceramiczny

1. zrobiony z wypalonej gliny;
2. produkujący ceramikę, używany przy produkcji ceramiki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z ceramiki

 (1.2) związany z ceramiką, dotyczący ceramiki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowa dachówka ceramiczna, plastikowyastikowe okna i elegancka elewacja współgrają z otoczeniem.

 (1.1) Przywiozłam stamtąd ceramiczny moździerz, w którym najlepiej udaje się doskonale pasujący do ryby sos pietruszkowy.

 (1.2) Doskonałym surowcem dla przemysłu ceramicznego są iły trzeciorzędowe, lodowcowe i rzeczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrãˈmʲit͡ʃnɨ, AS: cerãmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceramika ż., ceramik m.

Wiktionary


ceramid

organiczny związek chemiczny z grupy lipidów występujący w naskórku, wykorzystywany w lecznictwie i kosmetyce


SJP.pl


ceramidowy

związany z ceramidem


SJP.pl


ceramik

artysta lub technik zajmujący się wytwarzaniem wyrobów ceramicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) artysta lub technik pracujący w przemyśle ceramicznym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceramika ż.

 przym. ceramiczny

Wiktionary


ceramika

1. sztuka (garncarstwo użytkowe i artystyczne), dział technologii, przemysł tworzenia przedmiotów z glinek;
2. wyroby uzyskiwane przez formowanie i dalsze wypalanie niemetalicznych surowców nieorganicznych lub ich mieszanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny;

 (1.2) pot. ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych

Wiktionary

Ceramika – w rozumieniu tradycyjnym, tworzywa i wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego określenia "κεραμικός" ("keramikos"), które pochodzi z kolei od słowa "κέραμος" ("keramos" – ziemia, glina).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwłaszcza że w Pałacu Kultury, gdzie mama prowadziła pracownię rzeźby i ceramiki, o tej porze roku trwała właśnie przerwa świąteczna i wykręt, że czasu brak, odpadał sam przez się.

 (1.2) Ta ceramika jest malowana ręcznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrãmʲika, AS: cerãmʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceramik m., ceramiczka ż.

 przym. ceramiczny

Wiktionary


ceramografia

malowanie na wyrobach ceramicznych, zdobienie ceramiki


SJP.pl


ceranowski

przymiotnik od: Ceranów


SJP.pl


ceranów

wieś w Polsce


SJP.pl

Ceranów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Ceranów. Ma status sołectwa. Leży nad Czarną Strugą.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ceranów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


cerapod

przedstawiciel podrzędu dinozaurów ptasiomiednicznych


SJP.pl


cerapody

przedstawiciel podrzędu dinozaurów ptasiomiednicznych


SJP.pl

Cerapody ( Cerapoda) – jedna z dwóch grup (według linneuszowskiego systemu klasyfikacji podrzędów) dinozaurów ptasiomiednicznych i takson siostrzany tyreoforów. Cerapody charakteryzują się posiadaniem grubszej warstwy szkliwa na wewnętrznej stronie dolnych zębów. Wydaje się jakoby mogły one odżywiać się twardszymi roślinami niż pozostałe dinozaury. Nazwa Cerapoda jest połączeniem nazw Ceratopsia i Ornithopoda oraz oznacza tyle co „rogate stopy”.

Wikipedia


cerata

bawełniana tkanina pokryta z jednej strony nieprzemakalną powłoką, używana zwykle jako nakrycie stołu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nieprzemakalne nakrycie stołu kuchennego, wykonane z bawełnianej flaneli pokrytej jednostronnie barwną warstwą olejną z nadrukowanym deseniem, użytkowane powszechnie w XIX-XX wieku;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po nakazie utrzymania czystości w zakładowej stołówce wszystkie stoły schludnie pokryto jednobarwnymi ceratami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ceratowy

Wiktionary


ceratka

potocznie: kawałek ceraty używany do kompresów lub podkładany pod pieluszki niemowląt


SJP.pl


ceratkomajteczki

majteczki z ceraty


SJP.pl


ceratkomajtki

majtki z ceraty; ceratomajtki


SJP.pl


ceratkowy

→ ceratka


SJP.pl

Patrz:

ceratka

cerato

bawełniana tkanina pokryta z jednej strony nieprzemakalną powłoką, używana zwykle jako nakrycie stołu


SJP.pl


ceratomajteczki

zdrobnienie od: ceratomajtki


SJP.pl


ceratomajtki

majtki z ceraty; ceratkomajtki


SJP.pl


ceratonia

śródziemnomorska roślina strączkowa z rodziny brezylkowatych; chleb świętojański


SJP.pl


ceratops

rogaty dinozaur z okresu kredy, z charakterystycznym pancerzem ochronnym wokół szyi


SJP.pl

Ceratops – niepewny rodzaj ceratopsa, który żył pod koniec kredy na terenach Ameryki Północnej. Jego nazwa pochodzi z greckich słów "kerat" – róg i "ops" – oblicze. Zapewne tak jak inne ceratopsy był roślinożercą, który zrywał roślinność za pomocą charakterystycznego papuziego dzioba. Mimo że od nazwy "Ceratops" pochodzą nazwy rodzajowe większości ceratopsów oraz grupy Ceratopsia i kilku innych taksonów, obecnie jest on uważany za "nomen dubium", czyli rodzaj wątpliwy.

Wikipedia


ceratoryt

technika graficzna polegająca na wykonaniu nożem lub igłą rysunku na ceracie pokrytej gumową warstwą


SJP.pl

Ce

Wikipedia


ceratowy

przymiotnik od: cerata


SJP.pl


ceratozaur

późnojurajski dinozaur z podrzędu teropodów


SJP.pl

Ce

Wikipedia


ceratyt

głowonóg kopalny z grupy amonitów, żyjący w środowisku morskim


SJP.pl


ceratówka

dawniej: czapka z ceraty


SJP.pl


cerber

przenośnie: czujny, surowy strażnik; argus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przen. żart. groźny, czujny, nieustępliwy dozorca; człowiek ograniczający czyjąś swobodę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) szt. rzeźba, rysunek lub malowidło przedstawiające Cerbera

Wiktionary

Cerber ( Κέρβερος "Kérberos", łac. "Cerberus") – w mitologii greckiej olbrzymi trzygłowy pies strzegący wejścia do świata zmarłych.

Uważany był za syna Echidny i Tyfona oraz za brata Sfinksa, Hydry i Chimery[] oraz Ortrosa. Hezjod ("Teogonia", 311) przedstawiał go jako bestię „o spiżowym głosie i pięćdziesięciu głowach”. Dopiero w późniejszych przekazach Cerber miał trzy, dwie, a nawet tylko jedną głowę[]. W niektórych wersjach mitu ma również węża zamiast ogona[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja mama to straszny cerber, nie mogę się nigdzie ruszyć bez jej pozwolenia.

 (1.1) Między furtką i tuż stojącym gumnem znajdowała się budka, a w niej ogromny brytan na łańcuchu. Nigdy nie widziałem straszniejszego cerbera.

 (2.1) W kolejnej sali stały marmurowe cerbery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrbɛr, AS: cerber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cerber m., cerberowanie n., cerberowskość ż.

 czas. cerberować ndk.

 przym. cerberowski

 przysł. cerberowsko

Wiktionary


cerberowski

→ cerber


SJP.pl

Patrz:

cerber

cerbet

płyta ścienna wykonana z pustaków ceramicznych łączonych zaprawą cementową


SJP.pl


cercle

[czytaj: serkl] dawniej:
1. zamknięta grupa ludzi; koło towarzyskie;
2. spotkanie ludzi należących do zamkniętego grona, przyjęcie dla takiej grupy ludzi


SJP.pl


cerealia

1. w starożytnym Rzymie: uroczystość obchodzona na cześć bogini urodzaju, Cerery;
2. płatki zbożowe lub kukurydziane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hist. kult. uroczystości ku czci bogini Ceres obchodzone w starożytnym Rzymie;

 (1.2) spoż. płatki zbożowe lub kukurydziane

 (1.3) daw. roln. zboże

 (1.4) daw. spoż. produkty zbożowe

Wiktionary

Cerealia (Cereales, Cerialia) – rzymskie święto ku czci bogini Cerery (Ceres) obchodzone od 12 do 19 kwietnia, obchodzone na pamiątkę powrotu jej córki Prozerpiny na ziemię.

Kult jej popularny był wśród plebejuszy, a jego głównym miejscem był Awentyn. W ofierze składano jej przed żniwami maciorę, a po nich – pierwociny ze zbiorów (pierwsze ścięte kłosy zbóż).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ceres ż.

Wiktionary


cerebracja

1. nieświadoma, fizjologiczna aktywność mózgu;
2. ewolucyjny wzrost masy i złożoności mózgu


SJP.pl


cerebralizacja

ewolucyjny proces prowadzący do przejmowania funkcji niższych ośrodków nerwowych przez mózg; cerebryzacja, encefalizacja


SJP.pl